acz aʧ̑ suffix
er
w połączeniu z tematem niektórych czasowników tworzy nazwę narzędzia (przez zamianę działacza osobowego na nieżywotnego)
w połączeniu z tematem niektórych czasowników tworzy nazwę wykonawcy czynności w rodzaju męskim
träger
w połączeniu z tematem niektórych rzeczowników tworzy nazwę znamionującą

anie suffix
en n
…tworzący rzeczowniki od czasowników

arz aʃ suffix
er
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

biont suffix
biont
drugi człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z organizmem żywym

by bɨ suffix
erden
…używany do tworzenia trybu przypuszczającego

ek ɛk suffix
chen lein
tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju męskiego

enie suffix
en n
…tworzący rzeczowniki od czasowników

izm ism̥ suffix
ismus
…tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

letni ˈlɛtʲɲi suffix
jährig
… dotyczący lat

mab suffix
mab
…służący do tworzenia nazw leków, które są przeciwciałami monoklonalnymi

nauta ˈnawta suffix
naut
oznaczający podróżnika przemierzającego jakąś przestrzeń

o- suffix
s-
…tworzący złożenia rzeczownikowe

owa ˈɔva suffix
in
(przestarzałe, przestarzały) …dodawany do rzeczownika rodzaju męskiego oznaczającego zawód, funkcję, tworzący wyrazy rodzaju żeńskiego oznaczające żonę wyrazu głównego

ość ɔɕʨ̑ suffix
heit keit
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną

plegia ˈplɛɟja suffix
plegie
(medycyna, medyczny) w złożeniach: paraliż określonego rodzaju

sk suffix
isch
… tworzący nazwę miejscowości
… tworzący rzeczowniki rodzaju męskiego

skop skɔp suffix
skop
ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

A-dur ˈa‿dur n
A-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

AA a‿ˈː acronym
AA
= Anonimowi Alkoholicy;

ABC a‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ n
Abc
podstawy czegoś

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
ABS
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

AIDS ɛjts n
AIDS Aids
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

APŚ acronym
ASP
= (weterynaria, weterynaryjny) afrykański pomór świń

ASF acronym
ASP
= (weterynaria, weterynaryjny) APŚ, afrykański pomór świń

Aalen pn
Aalen
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Aar pn
Ahr
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech;

Aare pn
Aare
(geografia, geograficzny) rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu;

Aaron aˈːrɔ̃n pn
Aaron
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
imię męskie;

Abaza aˈbaza pn
Abasa
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;

Abchaz ˈapxas n
Abchase
mieszkaniec Abchazji;

Abchazja apˈxazʲja pn
Abchasien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abchazka apˈxaska n
Abchasin
mieszkanka Abchazji

Abdera pn
Abdera
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto portowe, kolonia kartagińska, znajdująca się na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego;

Abdon ˈabdɔ̃n pn
Abdon
imię męskie;

Abdul pn
Abdul
imię męskie

Abel ˈabɛl pn
Abel
imię męskie;

Abelard aˈbɛlart pn
Abelard
imię męskie;

Aberdeen pn
Aberdeen
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
Abidjan
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abigail pn
Abigail Abigajil
imię żeńskie;

Abisynka ˌabʲiˈsɨ̃nka n
Abessinierin
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

Abisyńczyk ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Abessinier
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

Aborygen ˌabɔˈrɨɡɛ̃n n
Aborigine
(antropologia, antropologiczny) pierwotny mieszkaniec Australii;

Abraham abˈraxãm pn
Abraham
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abram ˈabrãm pn
Abram
imię męskie

Abruzja abˈruzʲja pn
Abruzzen
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Abruzyjczyk ˌabruˈzɨjʧ̑ɨk n
Abruzzese
mieszkaniec Abruzji

Abruzyjka ˌabruˈzɨjka n
Abruzzesin
mieszkanka Abruzji

Absalom apˈsalɔ̃m pn
Abschalom
(biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
Abu Dhabi
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Abudża aˈbuʤ̑a pn
Abuja
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

Abwehra abˈvɛra pn
Abwehr
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Acapulco ˌakaˈpulkɔ pn
Acapulco Acapulco de Juárez
(geografia, geograficzny) Acapulco de Juárez, miasto w Meksyku;

Achalciche pn
Achalziche
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;

Achitofel ˌaxʲiˈtɔfɛl pn
Ahitofel
(biblijny) postać biblijna, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

Achtuba pn
Achtuba
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Ad-Dauha ad‿ˈːawxa pn
Doha
(geografia, geograficzny) stolica Kataru;

Adalbert aˈdalbɛrt pn
Adalbert
imię męskie;

Adam ˈadãm pn
Adam
imię męskie;
(biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;
Adamsberg
(geografia, geograficzny) miasto w mintakacie Al-Mintakat ad-Dachilijja w Omanie

Adamawa ˌadãˈmava pn
Adamaua Hochland von Adamaua
(geografia, geograficzny) wyżyna w Afryce;

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
Adelaide
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;
Adelheid
imię żeńskie;

Aden ˈadɛ̃n pn
Aden
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Adolf ˈadɔlf pn
Adolf
imię męskie;

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
Adonis
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adria ˈadrʲja pn
Adria
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

Adriatyk aˈdrʲjatɨk pn
Adria
(zobacz) Morze Adriatyckie

Adyga pn
Etsch
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech uchodząca do Zatoki Weneckiej;

Adygeja pn
Adygeja
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Adżar n
Adschar
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Adżarii

Adżaria pn
Adscharien
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Adżarka n
Adscharin
(etnografia, etnograficzny) mieszkanka Adżarii

Adżarska Republika Autonomiczna pn
Autonome Republik Adscharien
(geografia, geograficzny) (administracja) (oficjalnie) Adżaria (nazwa oficjalna)

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka avˈɡãŋka n
Afghanin
obywatelka Afganistanu

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Afghane
obywatel Afganistanu

Afroamerykanin ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn n
Afroamerikaner
(eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

Afrodyta ˌafrɔˈdɨta pn
Aphrodite
(mitologia grecka) bogini miłości;

Afrodyzja ˌafrɔˈdɨzʲja pn
Aphrodisias
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka ˈafrɨka pn
Afrika
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afryka Południowa pn
Südafrika
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

Afryka Północna ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
Nordafrika
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu;

Afryka Wschodnia pn
Ostafrika
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący wschodnią część kontynentu;

Afrykanerka n
Afrikaanderin Afrikaanerin
(etnografia, etnograficzny) biała mieszkanka Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomkini holenderskich kolonizatorów

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
Afrikaner
mieszkaniec Afryki

Afrykanka ˌafrɨˈkãŋka n
Afrikanerin
mieszkanka Afryki

Agadir pn
Agadir
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;

Agan pn
Agan
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

Agata aˈɡata pn
Agathe
imię żeńskie;

Agaton pn
Agatho Agathon
imię męskie;

Agnieszka aɟˈɲɛʃka pn
Agnes
imię żeńskie;

Agrigento pn
Agrigent Agrigento
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

Agrypina ˌaɡrɨˈpʲĩna pn
Agrippina
imię żeńskie;

Agryppa aˈɡrɨpːa pn
Agrippa
imię męskie;

Agryz pn
Agrys
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

Agłona pn
Aglohn
(geografia, geograficzny) wieś na Łotwie, w Łatgalii, w gminie Agłona;

Ahwaz pn
Ahvaz
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

Ajschylos ajsˈxɨlɔs pn
Aischylos
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny dramatopisarz grecki;

Akadia aˈkadʲja pn
Akadien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

Akadyjczyk n
Akkadier
(starożytność) mieszkaniec Akadu

Akra ˈakra pn
Accra
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

Akropol aˈkrɔpɔl pn
Akropolis
(geografia, geograficzny) wzgórze w Atenach;

Akwilon aˈkfʲilɔ̃n pn
Aquilo
(mitologia rzymska) bóg wiatru północnego, utożsamiany z greckim Boreaszem;

Akwinata pn
Aquinate
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

Akwitania ˌakfʲiˈtãɲja pn
Aquitanien
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwitanka n
Aquitanierin
mieszkanka Akwitanii

Akwitańczyk n
Aquitanier
mieszkaniec Akwitanii

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
Aachen
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Al-Hilla pn
Hilla
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla;

Alabama ˌalaˈbãma pn
Alabama
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Aladyn aˈladɨ̃n pn
Aladin
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alaska aˈlaska pn
Alaska
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
Alaska-Halbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep w Ameryce Północnej;
Alaskakette
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Albania alˈbãɲja pn
Albanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka alˈbãŋka n
Albanerin
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Albaner
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert ˈalbɛrt pn
Albert
imię męskie;

Alberta alˈbɛrta pn
Alberta
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;
imię żeńskie;

Albin ˈalbʲĩn pn
Albin
imię męskie;

Alej pn
Alei
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Alejsk pn
Aleisk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

Alek ˈalɛk pn
Alex
(zdrobniale) od Aleksander

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
Alexander
imię męskie;

Aleksandra ˌalɛˈksãndra pn
Alexandra
imię żeńskie;

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
Alexandria Alexandrien
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleksandrowsk pn
Olexandriwsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim;

Aleksy aˈlɛksɨ pn
Alexius
imię męskie;

Alemania ˌalɛ̃ˈmãɲja pn
Deutschschweiz
(geografia, geograficzny) środkowa, niemieckojęzyczna część Szwajcarii;

Alençon pn
Alençon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w Normandii;

Alessandria pn
Alessandria
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

Alfons ˈalfɔ̃w̃s pn
Alfons
imię męskie;

Alfred ˈalfrɛt pn
Alfred
imię męskie;

Alfreda alfˈrɛda pn
Alfreda
imię żeńskie;

Algier ˈalʲɟɛr pn
Algier
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
Algerier
obywatel Algierii

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
Algerien
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierka alʲˈɟɛrka n
Algerierin
obywatelka Algierii

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
Demokratische Volksrepublik Algerien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii

Alina aˈlʲĩna pn
Alina
imię żeńskie;

Allah ˈalːax pn
Allah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alma Mater n
Alma Mater
(podniośle) czyjś uniwersytet lub inna wyższa uczelnia

Alojzy aˈlɔjzɨ pn
Alois
imię męskie;

Alpy ˈalpɨ pn
Alpen
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Algawskie pn
Allgäuer Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Bawarskich, położone w Austrii (Przedarulania i Tyrol) oraz Niemczech (Bawaria);

Alpy Bawarskie pn
Bayerische Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w łańcuchu Północnych Alp Wapiennych;

Alpy Bawarsko-Tyrolskie pn
Nordtiroler Kalkalpen Tirolisch-Bayerische Kalkalpen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Alpach Wschodnich

Alpy Berchtesgadeńskie pn
Berchtesgadener Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Salzburskich, w Północnych Alpach Wapiennych;

Alpy Berneńskie pn
Berner Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii;

Alpy Centralne pn
Zentralalpen Zentrale Ostalpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Wschodnich;

Alpy Ennstalskie pn
Ennstaler Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Austrii, w Północnych Alpach Wapiennych;

Alpy Fryburskie pn
Freiburger Alpen Freiburger Voralpen
(geografia, geograficzny) grupa górska w Schweizer Voralpen, części Alp Zachodnich;

Alpy Gailtalskie pn
Gailtaler Alpen
(geografia, geograficzny) część Alp Wschodnich w Austrii, między doliną górnej Drawy i jej prawym dopływem Gail;

Alpy Glarneńskie pn
Glarner Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri;

Alpy Graickie pn
Grajische Alpen
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na granicy Francji i Włoch;

Alpy Gurktalskie pn
Gurktaler Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Austrii, część Alp Noryckich;

Alpy Kamnickie pn
Kamniker Alpen Steiner Alpen
(geografia, geograficzny) część Południowych Alp Wapiennych w Słowenii i w niewielkiej części w Austrii, między dolinami górnej Sawy i Sawinji;

Alpy Karnickie pn
Karnische Alpen
(geografia, geograficzny) grupa górska, część Alp Wschodnich znajdująca się we Włoszech i Austrii;

Alpy Kitzbühelskie pn
Kitzbüheler Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Wschodnich, w Austrii;

Alpy Kotyjskie pn
Cottische Alpen
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich we Francji i Włoszech;

Alpy Kruszcowe pn
Eisenerzer Alpen
(geografia, geograficzny) podgrupa Alp Ennstalskich w austriackiej Styrii;

Alpy Lechtalskie pn
Lechtaler Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Austrii w krajach związkowych Przedarulania i Tyrol, część Północnych Alp Wapiennych, położone między dolinami górnego Lechu i Innu;

Alpy Lepontyńskie pn
Lepontinische Alpen
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii oraz we Włoszech;

Alpy Noryckie pn
Norische Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Wschodnich, w większości położone w Austrii,w krajach związkowych Karyntia i Styria, w niewielkiej części zaś w Słowenii, położone między doliną Drawy na południu a doliną Mury na północy;

Alpy Pennińskie pn
Walliser Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;

Alpy Retyckie pn
Rätische Alpen
(geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ;

Alpy Salzburskie pn
Salzburger Alpen Salzburger Kalkalpen
(geografia, geograficzny) grupa górska, część Północnych Alp Wapiennych w Austrii i Niemczech;

Alpy Seetalskie pn
Seetaler Alpen
(geografia, geograficzny) podgrupa górska w Lavanttaler Alpen w Austrii, położona na południe od Mury;

Alpy Styryjsko-Dolnoaustriackie pn
Steirisch-niederösterreichische Kalkalpen
(geografia, geograficzny) część Północnych Alp Wapiennych w Austrii, ciągną się od przełęczy Pyhrn na zachodzie do okolic Wiednia na wschodzie;

Alpy Urneńskie pn
Urner Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie należące do Alp Berneńskich, części Alp Zachodnich;

Alpy Wschodnie pn
Ostalpen
(geografia, geograficzny) wschodnia część Alp, położona na terenie Austrii, Niemiec, Włoch, Słowenii, Szwajcarii i Liechtensteinu;

Alpy Zachodnie pn
Westalpen
(geografia, geograficzny) zachodnia część Alp, położona na terenie Francji, Włoch, Szwajcarii i Monako;

Alpy Zillertalskie pn
Zillertaler Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Centralnych, na terenie Austrii i Włoch;

Alpy Ötztalskie pn
Ötztaler Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie na granicy Austrii z Włochami;

Aluta pn
Alt
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Alwernia alˈvɛrʲɲa pn
Alwernia
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja pn
Elsass
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Alzatczyk alˈzaṭʧ̑ɨk n
Elsässer
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Amadeusz ˌãmaˈdɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Amadeus
imię męskie;

Amalfi pn
Amalfi
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii; ważny średniowieczny ośrodek handlowy;

Amanda ãˈmãnda pn
Amanda
imię żeńskie;

Amaterasu pn
Amaterasu
(mitologia japońska) bogini słońca w mitologii japońskiej;

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
Amazonas
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Ambroży ãmˈbrɔʒɨ pn
Ambrosius Ambros
imię męskie;

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Südamerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
Nordamerika
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
Lateinamerika
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
Mittelamerika
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykaniec n
Ami
(wariant) (lekceważąco, lekceważący) mieszkaniec Ameryki, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
Amerikaner US-Amerikaner
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
Amerikanerin
mieszkanka kontynentu amerykańskiego
Amerikanerin US-Amerikanerin
obywatelka Stanów Zjednoczonych

Amga pn
Amga
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu;

Amiens pn
Amiens
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

Amman ˈãmːãn pn
Amman
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amos ˈãmɔs pn
Amos
(biblijny) postać biblijna, prorok;

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
Amsterdam
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
Amu-Darja Amudarja
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur ˈãmur pn
Amur
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

An-Nadżaf pn
Nadschaf
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

Anabar pn
Anabar
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;

Anaklet pn
Anaklet
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Ananiasz ãˈnãɲaʃ pn
Ananias
imię męskie;

Anansi pn
Anansi
(mitologia, mitologiczny) bóg-pająk z legend Afryki Zachodniej;

Anapa pn
Anapa
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Anastazja ˌãnaˈstazʲja pn
Anastasia
imię żeńskie;

Anastazy ˌãnaˈstazɨ pn
Anastasius
imię męskie;

Anatol ãˈnatɔl pn
Anatol
imię męskie;

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
Andalusien
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andaluzyjczyk ˌãndaluˈzɨjʧ̑ɨk n
Andalusier
mieszkaniec Andaluzji

Andiżan pn
Andijon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

Andora ãnˈdɔra pn
Andora Andorra
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;
Andorra la Vella
(geografia, geograficzny) stolica państwa Andora (1.1);

Andorczyk ãnˈdɔrʧ̑ɨk n
Andorraner
obywatel Andory

Andorka ãnˈdɔrka n
Andorranerin
obywatelka Andory

Andrea ãnˈdrɛa pn
Andrea
imię żeńskie w kilku językach;

Andromacha pn
Andromache
(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
Andromeda
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
imię żeńskie;

Andruszówka pn
Andruschiwka
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego;

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
Andreas
imię męskie;

Andy ˈãndɨ pn
Anden
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Aneta ãˈnɛta pn
Annette
imię żeńskie;

Anetta pn
Annette
imię żeńskie

Angara pn
Angara
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

Angarsk pn
Angarsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

Angelika pn
Angelika
imię żeńskie;

Angers pn
Angers
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary;

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
Engländerin
kobieta narodowości angielskiej

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
England
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik ˈãŋɡlʲik n
Engländer
mężczyzna narodowości angielskiej

Angola ãŋˈɡɔla pn
Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk ãŋˈɡɔlʧ̑ɨk n
Angolaner
obywatel Angoli

Angolka ãŋˈɡɔlka n
Angolanerin
obywatelka Angoli

Angria pn
Engern
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, środkowa część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Ostfalią a Westfalią;

Anguilla pn
Anguilla
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Anhalt pn
Anhalt
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej części Niemiec, część dzisiejszego kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Ania ˈãɲa pn
Anja
imię żeńskie (zdrobniale) Anna

Aniela ãˈɲɛla pn
Angela
imię żeńskie;

Anioł Pański ˈãɲɔw ˈpãj̃sʲci pn
Angelusgebet Angelus Engel des Herrn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
Schutzengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita ãˈɲita pn
Anita
imię żeńskie;

Aniuj pn
Anjui
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;

Aniza pn
Enns
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju;

Ankara ãŋˈkara pn
Ankara
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Ankona pn
Ancona
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Anna ˈãnːa pn
Anna Anne
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Annamaria ˌãnːãˈmarʲja pn
Annemarie
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Annapurna pn
Annapurna
(geografia, geograficzny) położony w Himalajach dziesiąty pod względem wysokości szczyt na Ziemi;

Anschluss n
Anschluss
(historia, historyczny, historycznie) przyłączenie Austrii do III Rzeszy;

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
Antananarivo
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares ãnˈtarɛs pn
Antares
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
Antarktis Antarktika
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
Antarktis
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Anteros pn
Anteros
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;

Antifa pn
Antifa
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
Antigua und Barbuda
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antiguanka n
Antiguanerin
obywatelka Antigui i Barbudy

Antiguańczyk n
Antiguaner
obywatel Antigui i Barbudy

Antiochia pn
Antakya
(geografia, geograficzny) współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;
Antiochia
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa szeregu miast na świecie;
Antiochia Antiochien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
Anton Antonius
imię męskie;

Antonia ãnˈtɔ̃ɲja pn
Antonia
imię żeńskie;

Antonin pn
Antonin Antoninus
imię męskie

Antonina ˌãntɔ̃ˈɲĩna pn
Antonina
imię żeńskie;

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
Antwerpen Antorf
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst pn
Antichrist
(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
Niederländische Antillen
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
Anselm Anselmus Anshelm
imię męskie;

Anżero-Sudżeńsk pn
Anschero-Sudschensk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Aosta aˈɔsta pn
Aosta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Apacz n
Apache
(etnografia, etnograficzny) członek indiańskiego plemienia z Ameryki Północnej;

Apaczka n
Apachin
(etnografia, etnograficzny) członkini indiańskiego plemienia z Ameryki Północnej;

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
Apennin Apenninen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apia ˈapʲja pn
Apia
(geografia, geograficzny) stolica Samoa;

Apollo aˈpɔlːɔ pn
Apollon Apoll
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;
Apollon Apollo
(mitologia grecka) bóg sztuki i piękna;

Apolonia ˌapɔˈlɔ̃ɲja pn
Apollonia
imię żeńskie;

Appalachy ˌapːaˈlaxɨ pn
Appalachen
(geografia, geograficzny) system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie;

Appenzell Innerrhoden pn
Appenzell Innerrhoden
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w północno-wschodniej części Szwajcarii;

Apulia pn
Apulien
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab ˈarap n
Araber
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

Arabia aˈrabʲja pn
Arabien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
Saudi-Arabien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka aˈrapka n
Araberin
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Arabska Republika Egiptu pn
Arabische Republik Ägypten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu

Arad pn
Arad
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
Aragonien Aragon
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Aragonka n
Aragonesin Aragonierin
mieszkanka Aragonii

Aragończyk n
Aragonese Aragonier
mieszkaniec Aragonii

Aragwi pn
Aragwi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

Arak pn
Arak
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros;

Araks pn
Aras
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

Aramejczyk ˌarãˈmɛjʧ̑ɨk n
Aramäer
członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

Aramejka ˌarãˈmɛjka n
Aramäerin
przedstawicielka ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.

Arcach pn
Arzach
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu

Archimedes ˌarxʲĩˈmɛdɛs pn
Archimedes
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Ardeny pn
Ardennen Ardenner Wald
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

Ardżesz pn
Argisch
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Arejon pn
Areion Arion
(mitologia grecka) postać mitologiczna, boski koń, syn bogini Demeter ukrywającej się jako klacz, spłodzony przez Posejdona pod postacią ogiera

Ares ˈarɛs pn
Ares
(mitologia grecka) bóg wojny;

Arezzo pn
Arezzo
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
Argentinien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentynka ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka n
Argentinierin
obywatelka Argentyny

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Argentinier
obywatel Argentyny

Argowia arˈɡɔvʲja pn
Aargau
(geografia, geograficzny) kanton w północnej Szwajcarii

Argus ˈarɡus pn
Argos
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów;
Argos Argus
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach;

Ariadna arʲˈjadna pn
Ariadne
imię żeńskie;

Arizona ˌarʲiˈzɔ̃na pn
Arizona
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arka Przymierza pn
Bundeslade
(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia arˈkadʲja pn
Arkadien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Arkadiusz arˈkadʲjuʃ pn
Arcadi
imię męskie;

Arkansas arˈkãw̃zas ˈarkãw̃sɔ pn
Arkansas
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arktyka ˈarktɨka pn
Arktik Arktis
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armagedon ˌarmaˈɡɛdɔ̃n n
Armageddon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

Armawir pn
Armawir
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
Armenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armenka arˈmɛ̃ŋka n
Armenierin
obywatelka Armenii

Armeńczyk arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Armenier
obywatel Armenii

Armia Krajowa ˈarmʲja kraˈjɔva pn
Polnische Heimatarmee
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) konspiracyjne siły zbrojne polskiego państwa podziemnego w okresie drugiej wojny światowej

Armida arˈmʲida pn
Armida
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w poemacie Jerozolima wyzwolona piękna czarodziejka i uwodzicielka bohaterów;

Armoryka pn
Aremorica Armorica
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Arseniusz arˈsɛ̃ɲuʃ pn
Arsenius
imię męskie;

Artezja pn
Artesien Artois
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;

Artiom pn
Artjom
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;

Artur ˈartur pn
Arthur
imię męskie;

Aruba aˈruba pn
Aruba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arzamas pn
Arsamas
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

As-dur n
As-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

Asbiest pn
Asbest
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

Asmara asˈmara pn
Asmara
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei;

Assam ˈasːãm pn
Assam
(geografia, geograficzny) prowincja w północno-wschodnich Indiach;

Astana aˈstãna pn
Astana
(historia, historyczny, historycznie) stolica Kazachstanu;

Astrachań aˈstraxãɲ pn
Astrachan
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asturia pn
Asturien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asturyjczyk n
Asturier
mieszkaniec Asturii

Asturyjka n
Asturierin
mieszkanka Asturii

Asyria aˈsɨrʲja pn
Assyrien
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyryjczyk ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk n
Assyrer
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

Asyż ˈasɨʃ pn
Assisi
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

Aszura pn
Aschura
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;

Atanazy pn
Athanasius
imię męskie;

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
Athen
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlanta aˈtlãnta pn
Atlanta
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

Atlantyda ˌatlãnˈtɨda pn
Atlantis
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

Atlantyk aˈtlãntɨk pn
Atlantik
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Atrek pn
Atrak
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;

Attyka pn
Attika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz pn
Augias
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg ˈawɡzburk pn
Augsburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

August ˈawɡust pn
August
imię męskie;

Aureliusz awˈrɛlʲjuʃ pn
Aurelius
imię męskie;

Auschwitz pn
Auschwitz
(historia, historyczny, historycznie) = KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Austin pn
Austin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

Australia awˈstralʲja pn
Australien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
Australier
mieszkaniec, obywatel Australii

Australijka ˌawstraˈlʲijka n
Australierin
mieszkanka, obywatelka Australii

Austria ˈawstrʲja pn
Österreich
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
Österreicherin
mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak ˈawstrʲjak n
Österreicher
mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Österreich-Ungarn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Autonomia Palestyńska ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja ˌpalɛˈstɨ̃j̃ska pn
Palästinensische Autonomiebehörde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (potocznie, potoczny) tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu;

Autun pn
Autun
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Awentyn pn
Aventin Aventinischer Hügel
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
Avignon
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azer ˈazɛr n
Aserbaidschaner
obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
Aserbaidschan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn n
Aserbaidschaner
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżanka ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka n
Aserbaidschanerin
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Azja ˈazʲja pn
Asien
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
Kleinasien
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia n
Südostasien
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Środkowa pn
Mittelasien
(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjata aˈzʲjata n
Asiat
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azjatka aˈzʲjatka n
Asiatin
mieszkanka Azji

Azory aˈzɔrɨ pn
Azoren
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Ałapajewsk pn
Alapajewsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;

Ałazeja pn
Alaseja
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

B-dur n
B-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

BDSM acronym
BDSM
(seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;

BMW bɛ‿ɛ̃m‿ˈvu n
BMW
(motoryzacja) niemieckie przedsiębiorstwo motoryzacyjne oraz marka samochodu i motocykli;

BRICS acronym
BRICS
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

BWP n
SPz
= (wojskowość, wojskowy) bojowy wóz piechoty;

Bab al-Mandab pn
Bab al-Mandab
(geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód;

Baba Jaga ˈbaba ˈjaɡa n
Baba Jaga
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
Babylon
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Babilonia ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja pn
Babylonien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Babilonka n
Babylonierin
mieszkanka państwa babilońskiego albo Babilonii

Babilończyk n
Babylonier
mieszkaniec państwa babilońskiego albo Babilonii

Babimost baˈbʲĩmɔst pn
Bomst
(geografia, geograficzny) miasto w województwie lubuskim;

Babol pn
Bābol
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran;

Baborów baˈbɔruf pn
Bauerwitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Bachmut pn
Bachmut
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Bachus ˈbaxus pn
Bacchus
(mitologia rzymska) (zobacz) [[Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater]]

Baczka pn
Batschka
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;

Badenia pn
Baden
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
Baden-Württemberg
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad ˈbaɡdat pn
Bagdad
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Baghlan pn
Baglan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

Bagrationowsk pn
Preußisch Eylau
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Federacji Rosyjskiej;

Bahamy baˈxãmɨ pn
Bahamainseln Bahamas
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;
Bahamas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahrajn ˈbaxrajn pn
Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bahranka baxˈrãŋka n
Bahrainerin
obywatelka Bahrajnu

Bahrańczyk baxˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Bahrainer
obywatel Bahrajnu

Bairiki ˌba<sup>j</sup>iˈrʲici pn
Bairiki
(geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

Bajkał ˈbajkaw pn
Baikalsee Baikal
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bakczysaraj pn
Bachtschyssaraj
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

Baktria pn
Baktrien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baków pn
Barchau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bacău, miasto w Rumunii;

Balbina balˈbʲĩna pn
Balbina
imię żeńskie;

Baldwin ˈbaldvʲĩn pn
Balduin
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

Baltazar balˈtazar pn
Balthasar
imię męskie;

Bamako bãˈmakɔ pn
Bamako
(geografia, geograficzny) stolica Mali;

Bamberg pn
Bamberg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Bawarii;

Banat n
Banat
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;

Bangi ˈbãŋʲɟi pn
Bangui
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
Bangkok
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
Bangladesch
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banglijczyk n
Bangladescher
obywatel Bangladeszu

Banglijka n
Bangladescherin
obywatelka Bangladeszu

Banówka pn
Bahnau
(geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód kaliningradzki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Barabasz baˈrabaʃ pn
Barabbas
(biblijny) imię męskie;

Baran ˈbarãn pn
Widder
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ pn
Lamm Gottes Agnus Dei Gotteslamm
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Baranówka pn
Baraniwka
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;

Barbados barˈbadɔs pn
Barbados
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;
(geografia, geograficzny) wyspa, którą zajmuje państwo Barbados (1.1)

Barbara barˈbara pn
Barbara Bärbel
imię żeńskie;

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
Barcelona
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Barcja pn
Barten Bartenland Barthonia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;

Bari bari pn
Bari
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barlinek barˈlʲĩnɛk pn
Berlinchen
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Barnaba barˈnaba pn
Barnabas
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Barnauł pn
Barnaul
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Barnaułka pn
Barnaulka
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Bartoszyce ˌbartɔˈʃɨʦ̑ɛ pn
Bartenstein
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
Bartholomäus
imię męskie;

Baruch pn
Baruch
(biblijny) postać biblijna;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Barysz pn
Barysch
(geografia, geograficzny) wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;

Baryszówka pn
Baryschiwka
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż;

Basen Akwitański pn
Aquitanisches Becken
(geografia, geograficzny) nizina w południowo-zachodniej Francji, położona na północ od Pirenejów, a na zachód od Masywu Centralnego;

Basilicata pn
Basilikata
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

Bask bask n
Baske
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Baskijka baˈsʲcijka n
Baskin
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Basra pn
Basra
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

Bastia pn
Bastia
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Baszan pn
Baschan
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

Baszar pn
Baschar
imię męskie

Baszkortostan pn
Baschkortostan
(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Bawarczyk baˈvarʧ̑ɨk n
Bayer
mieszkaniec Bawarii

Bawaria baˈvarʲja pn
Bayern
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bawarka baˈvarka n
Bayerin
mieszkanka Bawarii

Bazalia pn
Basalija
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;

Bazylea ˌbazɨˈlɛa pn
Basel
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

Bazylea-Miasto pn
Basel-Stadt
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Bazylea-Okręg ˌbazɨˈlɛa ˈɔkrɛ̃ŋk pn
Basel-Landschaft
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Bałakława pn
Balaklawa
(geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Bałaszow pn
Balaschow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

Bałaszycha pn
Balaschicha
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

Bałt bawt n
Balte
(etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Bałtyk ˈbawtɨk n
Ostsee
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

Bałtyka bawˈtɨka pn
Baltica Baltika
(geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Bańska Bystrzyca ˈbãj̃ska bɨˈsṭʃɨʦ̑a pn
Neusohl
(geografia, geograficzny) miasto na Słowacji;

Beata bɛˈata pn
Beate Beata
imię żeńskie;

Beatrycze ˌbɛaˈtrɨʧ̑ɛ pn
Beatrice
imię żeńskie;

Beczwa pn
Betsch Betschwa
(geografia, geograficzny) rzeka na Morawach w Czechach, największy lewy dopływ Morawy;

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
Beduine
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut ˈbɛjrut pn
Beirut
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

Beka ˈbɛka pn
Beka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejąca kaszubska osada rybacka w Polsce, w województwie pomorskim, u ujścia Redy;

Bekaa pn
Bekaa
(geografia, geograficzny) żyzna dolina w Libanie, 30 km na wschód od Bejrutu;

Belebej pn
Belebei
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;

Belfort pn
Belfort
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Belg bɛlk n
Belgier
obywatel Belgii

Belgia ˈbɛlʲɟja n
Belgien
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
Belgierin
obywatelka Belgii

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
Belgrad
stolica Serbii;

Belial pn
Belial
(biblijny) jeden z upadłych aniołów w judaizmie i chrześcijaństwie;

Belize bɛˈlʲizɛ pn
Belize
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Belizenka ˌbɛlʲiˈzɛ̃nka n
Belizerin
obywatelka Belize

Belizeńczyk ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Belizer
obywatel Belize

Belzebub pn
Beelzebub
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
Benedikt
imię męskie;

Bengal ˈbɛ̃ŋɡal pn
Bengalen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
Benjamin
imię męskie;

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Benińczyk bɛ̃ˈɲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Beniner
obywatel Beninu

Benon ˈbɛ̃nɔ̃n pn
Benno
imię męskie;

Beocja bɛˈɔʦ̑ʲja n
Boiotien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;

Berber ˈbɛrbɛr n
Berber
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Berberyjka ˌbɛrbɛˈrɨjka n
Berberin
(etnografia, etnograficzny) członkini ludu Berberów

Berdyczów bɛrˈdɨʧ̑uf pn
Berdytschiw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim;

Berehowo pn
Bergsaß
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Beresteczko pn
Berestetschko
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem;

Berezowica Wielka pn
Welyka Beresowyzja
(administracja) (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy;

Berezówka pn
Beresiwka
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie odeskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berezowskiego;

Bereźne pn
Beresne
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą;

Bereżce pn
Welyki Bereschzi
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim;

Bergamo pn
Bergamo
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berhomet pn
Berhometh Berhometh am Seret
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego;

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
Berlin
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
Westberlin
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bernadeta pn
Bernadette
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Bernenka n
Bernerin
mieszkanka kantonu Berno

Berneńczyk n
Berner
mieszkaniec kantonu Berno

Berno ˈbɛrnɔ pn
Bern
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Besarabia pn
Bessarabien
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Beskidy pn
Beskiden
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Bestwina bɛˈstfʲĩna pn
Bestwin
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w pobliżu Bielska-Białej;

Betel pn
Bet-El
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;

Betelgeza pn
Beteigeuze
(astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betesda pn
Bethesda
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
Betlehem Bethlehem
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bełz pn
Bels
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski;

Bhutan ˈbutãn pn
Bhutan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bhutańczyk buˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Bhutaner
obywatel Bhutanu

Biafra pn
Biafra
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1967–1970 w Afryce, na wybrzeżu obecnej Nigerii;

Biafranka n
Biafranerin
mieszkanka ((historia, historyczny, historycznie) obywatelka) Biafry

Biafrańczyk n
Biafraner
mieszkaniec ((historia, historyczny, historycznie) obywatel) Biafry

Biała ˈbʲjawa pn
Biala
(geografia, geograficzny) dawniej miasto, a obecnie część Bielska-Białej;
Zülz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Biała Elstera pn
Weiße Elster
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech i Czechach, prawy dopływ Soławy;

Biała Woda pn
Weißwasser/Oberlausitz
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w pobliżu granicy z Polską;

Białobożnica pn
Biloboschnyzja
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Białogard bʲjaˈwɔɡart pn
Belgard
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Białogród Królewski pn
Stuhlweißenburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech;

Białogród nad Dniestrem pn
Bilhorod-Dnistrowskyj Weißenburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim;

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
Weißrusse Belarusse
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białorusinka ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka n
Weißrussin
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
Weißrussland Belarus
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Biały Bór ˈbʲjawɨ ˈbur pn
Baldenburg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Biały Kamień pn
Weißenstein
(geografia, geograficzny) lub (historia, historyczny, historycznie) Paide, miasto w Estonii, położone w środkowej części tego kraju;

Biały Keresz pn
Weiße Kreisch
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i we wschodnich Węgrzech, razem z Czarnym Kereszem tworzy Keresz;

Biały Men pn
Weißer Main Weißmain
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Bawarii, w Górnej Frankonii, północny i prawy dopływ Menu;

Biblia ˈbʲiblʲja n
Bibel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Biebrza pn
Biebrza
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi;

Bielawa bʲjɛˈlava pn
Langenbielau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Bielsko ˈbʲjɛlskɔ pn
Bielitz
(geografia, geograficzny) dawniej miasto, a obecnie część Bielska-Białej;

Bielsko-Biała ˌbʲjɛlskɔ‿ˈbʲjawa pn
Bielitz-Biala
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Bieriezniki n
Beresniki
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, na lewym brzegu Kamy;

Bierutów bʲjɛˈrutuf pn
Bernstadt
(geografia, geograficzny) miasto w województwie dolnośląskim;

Biesiedź pn
Bessed
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży;

Bieszczady bʲjɛʃˈʧ̑adɨ pn
Ostbeskiden
(geografia, geograficzny) zachodnia część Beskidów Wschodnich;

Biełaja pn
Belaja
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

Biełgorod pn
Belgorod
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;

Biełogorsk pn
Belogorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;

Biełorieck pn
Belorezk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji;

Biełowo pn
Belowo
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Bieżanice pn
Beschanizy
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim, siedziba administracyjna rejonu bieżanickiego;

Bilcze Złote pn
Biltsche-Solote
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim, położona nad rzeką Seret;

Biot pn
Biot
(geografia, geograficzny) miasto na południu Francji w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Birma ˈbʲirma pn
Burma Birma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Birobidżan pn
Birobidschan
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
Byzanz
termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego
Byzanz Byzantion
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

Bizerta pn
Bizerta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Tunezji, port nad Morzem Śródziemnym;

Blanka ˈblãnka pn
Blanka
imię żeńskie;

Bliźniak ˈblʲiʑɲak n
Zwilling
(potocznie, potoczny) osoba urodzona pod znakiem Bliźniąt

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
Zwillinge
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bochum ˈbɔxũm pn
Bochum
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;

Bogarodzica n
Gottesgebärerin
(staropolski) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogarodzicielka pn
Gottesmutter Gottesgebärerin
(teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogini Matka pn
Muttergöttin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) główne żeńskie bóstwo wielu religii, dawczyni życia, utożsamiana często z Ziemią, płodnością i macierzyństwem;

Bogota bɔˈɡɔta pn
Bogotá
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Bogumin pn
Oderberg
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach położone u ujścia Olzy do Odry;

Bogumir pn
Gottfried
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Bogumił bɔˈɡũmʲiw pn
Gottlieb
imię męskie;

Bogurodzica n
Gottesgebärerin
(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Boguszowice pn
Boguschowitz
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne polskie miasto przyłączone w 1975 do Rybnika;

Bogusław bɔˈɡuswaf pn
Boguslaus Bohuslaus
imię męskie;

Boko Haram pn
Boko Haram
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nigeryjska islamistyczna sekta bojówkarska domagająca się wprowadzenia szariatu;

Bolechowo pn
Bolchau
(geografia, geograficzny) wieś w województwie wielkopolskim;
Diedrichsdorf
(geografia, geograficzny) wieś w województwie zachodniozachodniopomorskim;

Bolechów pn
Bolechau Bolechiw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Bolesław bɔˈlɛswaf pn
Boleslaus
imię męskie;

Boliwariańska Republika Wenezueli pn
Bolivarische Republik Venezuela
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wenezueli

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
Bolivien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
Bologna
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolton pn
Bolton
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii;

Bolzano pn
Bozen
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bonawentura ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura pn
Bonaventura
imię męskie;

Bonn bɔ̃n pn
Bonn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Booz pn
Boas
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Bordżomi pn
Bordschomi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

Boreasz bɔˈrɛaʃ pn
Boreas
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

Borki Wielkie pn
Welyki Birky
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Bornholm ˈbɔrn̥xɔlm pn
Bornholm
(geografia, geograficzny) duńska wyspa w południowo-zachodniej części Bałtyku;

Borodzianka pn
Borodjanka
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu borodziańskiego w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Zdwiż;

Borowicze pn
Borowitschi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą;

Borszczów pn
Borschtschiw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego;

Borysoglebsk pn
Borissoglebsk
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie woroneskim;

Boryspol pn
Boryspil
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Borysław pn
Borislau Boryslaw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą;

Borżawa pn
Borschawa
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na ukraińskim Zakarpaciu, w dorzeczu Cisy;

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
Bosporus
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Bosra pn
Bosra
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Syrii;

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
Boston
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Botnik Południowy pn
Bottensee
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botnik Północny pn
Bottenwiek
(geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny;

Botoszany pn
Botoschan Bottuschan
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w północnej części historycznej Mołdawii;

Botswanka bɔtsˈfãŋka n
Botsuanerin
obywatelka Botswany

Botswańczyk bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Botsuaner
obywatel Botswany

Bołgrad pn
Bolhrad
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;

Bołszowce pn
Bilschiwzi
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
Bosnien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
Bosnien und Herzegowina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Boża Rodzicielka pn
Gottesgebärerin
(teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Boże Ciało ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ n
Fronleichnam
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
Weihnachten
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Boży Grób pn
Heiliges Grab
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) instalacja wraz z inscenizacją Bożego Grobu (1.1) ustawiana w kościołach w okresie Wielkanocy

Brabancja pn
Brabant
(geografia, geograficzny) kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;

Brabancja Flamandzka braˈbãnʦ̑ʲja flãˈmãnʦ̑ka pn
Flämisch-Brabant
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Belgii, we Flandrii;

Brabancja Walońska braˈbant͡sja vaˈlɔ̃ɲska pn
Waals-Brabant
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Belgii, w Walonii;

Bracław pn
Brazlaw
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Brajłów pn
Brajiliw
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;

Brandenburg ˈbrãndɛ̃nburk pn
Brandenburg Brandenburg an der Havel
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Brandenburgia pn
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Braszów pn
Kronstadt
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
Bratislava Pressburg
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia braˈzɨlʲja pn
Brasilien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk n
Brasilianer
obywatel Brazylii

Brazylijka ˌbrazɨˈlʲijka n
Brasilianerin
obywatelka Brazylii

Brazzaville pn
Brazzaville
(geografia, geograficzny) stolica Konga;

Brda brda n
Brahe Brda
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Bregencja pn
Bregenz
(geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Brema ˈbrɛ̃ma pn
Bremen
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Bremerhaven pn
Bremerhaven
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Brenna ˈbrɛ̃nːa n
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;

Brenner ˈbrɛ̃nɛr pn
Brenner Brennerpass
(geografia, geograficzny) jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch;

Brescia pn
Brescia
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

Brest brɛst pn
Brest
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

Bretania brɛˈtãɲja pn
Bretagne
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Bretończyk n
Bretone
mieszkaniec Bretanii

Briańsk pn
Brjansk
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Brindisi pn
Brindisi
(geografia, geograficzny) miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

Bristol ˈbrʲistɔl pn
Bristol
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Brno brnɔ pn
Brünn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Bruchnal pn
Ternowyzja
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski;

Brugia pn
Brügge
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela bruˈksɛla pn
Brüssel
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei brũˈnɛji pn
Brunei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brunhilda pn
Brunichild
imię żeńskie

Brunon ˈbrũnɔ̃n pn
Brun
imię męskie;

Brunszwik n
Braunschweig
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Bryt n
Briton Inselkelte
(historia, historyczny, historycznie) członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Brytania pn
Britannien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne określenie Wysp Brytyjskich

Bryzgowia pn
Breisgau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Brzecław pn
Lundenburg
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Dyją w kraju południowomorawskim w Czechach;

Brzeg bʒɛk pn
Brieg
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

Brzeźnica bʒɛʑˈɲiʦ̑a pn
Bresnitz
(geografia, geograficzny) wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Bród Kamienny pn
Kamjanyj Brid
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie baranowskim obwodu żytomierskiego;

Buczacz pn
Butschatsch
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
Budapest
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budda ˈbudːa n
Buddha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) budda Siakjamuni, założyciel buddyzmu

Budzanów pn
Budaniw
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;

Budziszyn buˈʥ̑iʃɨ̃n pn
Bautzen
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Bug buk pn
Bug Westlicher Bug
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi;

Bugulma pn
Bugulma
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie;

Bukowina pn
Buchenland Bukowina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;

Bureja pn
Bureja
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;

Burgenland burˈɡɛ̃nlãnt pn
Burgenland
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Burgund ˈburɡũnt n
Burgunder Burgunde
(historia, historyczny, historycznie) członek germańskiego plemienia Burgundów;

Burgundka n
Burgunderin
mieszkanka Burgundii
Burgunderin Burgundin
(historia, historyczny, historycznie) członkini germańskiego plemienia Burgundów;

Buriacja burʲˈjat͡s.ja pn
Burjatien
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
Burkina Faso
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Bursztyn pn
Burschtyn
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;

Burusz n
Hunzukuc
(etnografia, etnograficzny) członek grupy etnicznej zamieszkującej dolinę rzeki Hunza;

Buszehr pn
Buschehr
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

Bułgar ˈbuwɡar n
Bulgare
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria buwˈɡarʲja pn
Bulgarien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka buwˈɡarka n
Bulgarin
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
Bromberg
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

Byk bɨk pn
Stier
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Bystrzyca pn
Bistritz Nösen
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;

Bystrzyca Kłodzka bɨˈsṭʃɨʦ̑a ˈkwɔʦ̑ka pn
Weistritz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Bytom ˈbɨtɔ̃m pn
Beuthen
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
Ehemailige Jugoslawische Republik Mazedonien
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Bzyp pn
Bsipi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;

Bóbr bupr̥ pn
Bober
(geografia, geograficzny) rzeka, lewy dopływ Odry;
Bobr
(geografia, geograficzny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Berezyny;

Bóbrka pn
Bibrka
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim;

Bóg buk n
Gott
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec pn
Gott der Vater
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają ˈbuk pɔ̃ˈmaɡa ˈtɨ̃m ˈʦ̑ɔ ˈsãmʲi ˈsɔbʲjɛ ˌpɔ̃maˈɡajɔ̃w̃ proverb
hilf dir selbst, dann hilft dir Gott
jeśli chcesz coś osiągnąć, działaj, a nie bądź bierny; pomóż losowi, a nie tylko czekaj na mannę z nieba

Błażej ˈbwaʒɛj pn
Blasius
imię męskie;

Błogocice pn
Blogotitz Blogotzitz
(geografia, geograficzny) dzielnica Cieszyna;

C-dur n
C-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)

CD sʲi‿ˈdʲi ʦ̑ɛ‿ˈdɛ acronym
CD
= (angielski) compact disc → płyta kompaktowa

CDU ʦ̑ɛ‿dɛ‿ˈu acronym
CDU
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecka chadecka partia polityczna;

COBOL ˈkɔbɔl acronym
COBOL
(informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;

Cambrai pn
Cambrai Kammrich
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France;

Cambridge pn
Cambridge
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;

Carmen ˈkarmɛ̃n pn
Carmen
imię żeńskie;

Carrara pn
Carrara
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania;

Cchinwali pn
Zchinwali
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Cecylia ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja pn
Cäcilia Cäcilie
imię żeńskie;

Cejlon ˈʦ̑ɛjlɔ̃n pn
Ceylon
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;

Celebes ʦ̑ɛˈlɛbɛs pn
Sulawesi
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Celius pn
Caelius
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

Celowiec pn
Klagenfurt Klagenfurt am Wörthersee
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;

Celtyjka n
Keltin
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) przedstawicielka grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z zachodniej i środkowej Europy

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
Ceres
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Ces-dur n
Ces-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

Cesarstwo Rzymskie ʦ̑ɛˈsarstfɔ ˈʒɨ̃msʲcɛ pn
Römisches Reich Imperium Romanum
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;

Cezary ʦ̑ɛˈzarɨ pn
Caesarius
imię męskie;

Chakasja pn
Chakassien
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Chalcedon pn
Chalkedon
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;

Chanka pn
Chankasee
(geografia, geograficzny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;

Chankendi pn
Chankendi
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Karabachu;

Chantajka pn
Chantaika
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju

Chanuka n
Chanukka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Charków ˈxarkuf pn
Charkiw Charkow
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Chartum ˈxartũm pn
Khartum
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Chatanga pn
Chatanga
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;

Cheops pn
Cheops
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
Chaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
Chaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chersoń pn
Cherson
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Cheta pn
Cheta
(geografia, geograficzny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, łącząc się z Kotujem tworzy Chatangę;

Chewsuretia pn
Chewsuretien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;

Chełmża ˈxɛwmʒa pn
Culmsee
(geografia, geograficzny) nazwa miejscowości w Polsce;

Chibiny pn
Chibinen
(geografia, geograficzny) masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;

Chicago pn
Chicago
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
Chile
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk n
Chilene
obywatel Chile

Chilijka ʧ̑ʲiˈlʲijka n
Chilenin
obywatelka Chile

Chimera xʲĩˈmɛra pn
Chimäre Chimära
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chinka ˈxʲĩŋka n
Chinesin
kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Chiny ˈxʲĩnɨ pn
China
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chiwa pn
Xiva
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;

Chiłok pn
Chilok
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi;

Chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Chinese
obywatel Chin
osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
Volksrepublik China
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chloe pn
Chloe Chloë
imię żeńskie;

Chocianów xɔˈʨ̑ãnuf pn
Kotzenau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Chociebuż xɔˈʨ̑ɛbuʃ pn
Cottbus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnich Niemczech;

Chocim pn
Chotyn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;

Chociwel xɔˈʨ̑ivɛl pn
Freienwalde
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Chodorów pn
Chodoriw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski;

Chodżent pn
Chudschand
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Choj pn
Choy
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni;

Chojna ˈxɔjna pn
Königsberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Chojnice xɔjˈɲiʦ̑ɛ pn
Konitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Chonsu n
Chons
(mitologia egipska) staroegipski bóg księżyca czczony w Tebach;

Chorezm pn
Choresmien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;

Chorog pn
Chorugh
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;

Chorostków pn
Chorostkiw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim;

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
Kroatien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat ˈxɔrvat n
Kroate
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Choszczno ˈxɔʃʧ̑nɔ pn
Arnswalde
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Chołojów pn
Wuslowe
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;

Chronos pn
Chronos
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystus ˈxrɨstus pn
Christus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Chrystus Pan pn
Christ, der Herr Jesus Christus, der Herr
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Jezus Chrystus

Chryzostom xrɨˈzɔstɔ̃m pn
Chrysostomos
imię męskie;

Chust pn
Chust
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Chyrów pn
Chyriw
(geografia, geograficzny) miasto w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;

Chłopek pn
Bauerberg Scholzkoppe
(geografia, geograficzny) wzniesienie w Sudetach;
Bäuerlein Chlopek
(geografia, geograficzny) turnia na wschodnim zboczu Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem w Tatrach;

Cieplice pn
Teplitz
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju usteckim;

Cieszyn ˈʨ̑ɛʃɨ̃n pn
Teschen
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Cieśnina Beringa pn
Beringstraße
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;

Cieśnina Gibraltarska pn
Straße von Gibraltar
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy;

Cieśnina Piławska pn
Pillauer Seetief
(geografia, geograficzny) cieśnina między dwiema częściami Mierzei Wiślanej, łącząca Zalew Wiślany z wodami Morza Bałtyckiego;

Cieśnina Świętego Bonifacego pn
Straße von Bonifacio
(geografia, geograficzny) cieśnina na Morzu Śródziemnym oddzielająca Korsykę od Sardynii;

Cis-dur n
Cis-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z siedmioma krzyżykami)

Cisa pn
Theiß
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju;

Compiègne pn
Compiègne
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;

Connecticut kəˈnɛtikət pn
Connecticut
(geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

Cudnów pn
Tschudniw
(geografia, geograficzny) miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew;

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
Zigeuner
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyganka n
Zigeunerin
(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości cygańskiej

Cylicja pn
Kilikien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
Zypern
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
Zypriot Zyprer Zyprier
obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena pn
Kyrene
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
Zirkel
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Czad ʧ̑at pn
Tschad
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;
Tschad Tschadsee
(geografia, geograficzny) zanikające jezioro w Afryce na pograniczu Nigerii, Nigeru, Kamerunu i Czadu (1.1);

Czadyjczyk ʧ̑aˈdɨjʧ̑ɨk n
Tschader
obywatel Czadu

Czapajewsk pn
Tschapajewsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;

Czaplinek ʧ̑aˈplʲĩnɛk pn
Tempelburg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Czara pn
Tschara
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;

Czarna Elstera pn
Schwarze Elster
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, prawy dopływ Łaby;

Czarnobyl pn
Tschernobyl
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.
Tschernobyl Tschornobyl
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
Montenegro
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czartorysk pn
Staryj Tschortoryjsk
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim, nad rzeką Styr;

Czaruków pn
Tscharukiw
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego;

Czarysz pn
Tscharysch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Czaun pn
Tschaun
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego;

Czeboksary pn
Tscheboksary
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech ʧ̑ɛx n
Böhme
mieszkaniec Czech (krainy historycznej)
Tscheche
osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
Tschechoslowakei
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
Böhmen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Tschechien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczelnik pn
Tschetschelnyk
(geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim nad Sawranką;

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
Tschetschenien
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czehryń pn
Tschyhyryn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą;

Czepca pn
Tschepza
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki;

Czeremchowo pn
Tscheremchowo
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Czernelica pn
Tschernelyzja
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Czerniachowsk pn
Insterburg Tschernjachowsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Czerniatyn pn
Tschernjatyn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie horodeńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Czerniejów pn
Tschernijiw
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą Nadwórniańską;

Czerniowce ʧ̑ɛrʲˈɲɔfʦ̑ɛ pn
Czernowitz Tschernowitz
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Czerski pn
Tscherski
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego;

Czerwięcice ˌʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑iʦ̑ɛ pn
Czerwentzütz
(geografia, geograficzny) wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Czerwonogród pn
Tscherwonohrad
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
Rotes Kreuz
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czerwony Men pn
Roter Main
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Bawarii, w Górnej Frankonii, źródłowy dopływ Menu;

Czeska Szwajcaria pn
Böhmische Schweiz
(geografia, geograficzny) ważny przyrodniczo obszar w północnych Czechach, w Górach Połabskich;

Czeski Cieszyn ˈʧ̑ɛsʲci ˈʨ̑ɛʃɨ̃n pn
Tschechisch Teschen
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Czeski Raj pn
Böhmisches Paradies
(geografia, geograficzny) region turystyczny w północno-zachodnich Czechach;

Czeskie Budziejowice ˈʧ̑ɛsʲcɛ ˌbuʥ̑ɛ̇jɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Budweis
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Czesław ˈʧ̑ɛswaf pn
Ceslaus
imię męskie;

Czo Oju pn
Cho Oyu
(geografia, geograficzny) szczyt w Himalajach;

Czona pn
Tschona
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja;

Czortków pn
Tschortkiw
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem;

Czortowiec pn
Tschortowez
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Czuja pn
Tschuja
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Czukcza pn
Tschuktsche
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Czukotki;

Czumysz pn
Tschumysch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Obu;

Czuna pn
Tschuna
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę;

Czusowaja pn
Tschussowaja
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;

Czusowoj pn
Tschussowoi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;

Czuwaszja pn
Tschuwaschien
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czułym pn
Tschulym
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;

Czyta pn
Tschita
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
Tschenstochau
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

Człopa ˈʧ̑wɔpa pn
Schloppe
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

D-dur n
D-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)

DDT acronym
DDT
dichlorodifenylotrichloroetan

DEET acronym
DEET
(chemia, chemiczny) dietylotoluamid, N,N-dietylo-m-toluamid;

DJ ˈdʲiʤ̑ɛj acronym
DJ
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca muzykę na dyskotekach, najczęściej przy pomocy gramofonów;

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
DNS
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

DPK acronym
DPK
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Partia Kosowa;

DRK acronym
DR Kongo DRK
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Republika Konga;

DSE acronym
DSE
= (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Armia Grecji

DVD dʲi‿vʲi‿ˈdʲi acronym
DVD
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → cyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia;

Dafne ˈdafnɛ pn
Daphne
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

Dagestan daˈɡɛstãn n
Dagestan
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakar ˈdakar pn
Dakar
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut pn
Ferner Osten
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
Dalmatien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
Damaskus
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Syrii;

Damian ˈdãmʲjãn pn
Damian
imię męskie;

Dania ˈdãɲja pn
Dänemark
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel ˈdãɲɛl pn
Daniel
imię męskie;

Dar es Salaam ˈdar ˈɛs ːaˈlaãm pn
Daressalam
(geografia, geograficzny) miasto w Tanzanii, dawna stolica i siedziba władz;

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
Darius
imię męskie;

Darkiejmy pn
Osjorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Darmstadt pn
Darmstadt
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Hesji;

Darłowo darˈwɔvɔ pn
Rügenwalde
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Darłówko n
Rügenwaldermünde
(geografia, geograficzny) turystyczna dzielnica miasta Darłowa;

Daszawa pn
Daschawa
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy;

Daszoguz pn
Daşoguz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;

Dawid ˈdavʲit pn
David
imię męskie;

Dawidów pn
Dawydiw
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego;

Debora pn
Debora
(biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;
imię żeńskie;

Deimos dɛˈ<sup>j</sup>ĩmɔs pn
Deimos
(astronomia, astronomiczny) mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa;

Dejma pn
Deime
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji (obwód kaliningradzki) uchodząca do Zalewu Kurońskiego, ramię Pregoły;

Dejmos pn
Deimos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie trwogi, towarzysz Aresa na polu bitwy;

Dekalog dɛˈkalɔk n
Dekalog
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju;

Dekan ˈdɛkãn pn
Dekkan
(geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego;

Delatyn pn
Deljatyn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim rejonie nadwórniańskim Ukrainy, niedaleko Nadwórnej u wschodniego przedproża Gorganów;

Dema pn
Djoma
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;

Demeter dɛ̃ˈmɛtɛr pn
Demeter Demetra
(mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;

Demetriusz dɛ̃ˈmɛtrʲjuʃ pn
Demetrius
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Demidówka pn
Demydiwka
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Demokratische Republik Kongo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
Demokratische Republik São Tomé und Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki pn
Demokratische Sozialistische Republik Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa

Derażnia pn
Deraschnja
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim;

Derbent pn
Derbent
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem;

Des-dur n
Des-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku des (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)

Desna pn
Desna
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, najdłuższy, lewostronny dopływ Dniepru;

Dezful pn
Dezful
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;

Dhaka pn
Dhaka
(geografia, geograficzny) stolica Bangladeszu;

Diemjanka pn
Demjanka
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Dijon pn
Dijon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
Diogenes
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
imię męskie;

Dioma pn
Djoma
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;

Dionizy dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ pn
Dionysius
imię męskie;

Ditmar pn
Dietmar
(Górny Śląsk) (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Dmitrow pn
Dmitrow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
Dnepr Dnjepr
(geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;
Dnipro
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie;

Dniepropetrowsk pn
Dnipropetrowsk
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);

Dniepropietrowsk pn
Dnipropetrowsk
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1926-1991);

Dobrotwór pn
Dobrotwir
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie kamioneckim obwodzie lwowskim;

Dodoma dɔˈdɔ̃ma pn
Dodoma
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Tanzanii;

Doha pn
Doha
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kataru (egzonim wariantowy wg. KSNG)

Dokuczajewsk pn
Dokutschajewsk
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Dolina Aosty dɔˈlʲĩna ːˈɔstɨ pn
Aostatal
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i autonomiczny region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech;

Dolina Róż pn
Rosental Tal der Rosen
(geografia, geograficzny) dolina w środkowej Bułgarii, w okolicach miasta Kazanłyk;

Dolna Austria pn
Niederösterreich
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Bawaria pn
Niederbayern
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;

Dolna Frankonia pn
Unterfranken
(geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii;

Dolna Kartlia pn
Niederkartlien
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowo-wschodniej Gruzji, ze stolicą w Rustawi;

Dolna Kraina pn
Unterkrain
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona w Słowenii, część Krainy;

Dolna Saksonia pn
Niedersachsen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dolna Tunguzka pn
Untere Tunguska
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Dolne Łużyce ˈdɔlnɛ wuˈʒɨʦ̑ɛ pn
Niederlausitz
(geografia, geograficzny) część Łużyc należąca obecnie do Brandenburgii;

Dolny Śląsk pn
Niederschlesien
(geografia, geograficzny) część Śląska położona w południowo-zachodniej Polsce oraz w północnej części Czech;

Dolomity pn
Dolomiten
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północno-wschodniej części Włoch;

Dolomity Lienzkie pn
Lienzer Dolomiten
(geografia, geograficzny) zachodnia część Alp Gaitalskich

Dolędzin dɔˈlɛ̃ɲʥ̑ĩn pn
Dollendzin
(geografia, geograficzny) osada w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Dominik dɔ̃ˈmʲĩɲik pn
Dominik Dominikus
imię męskie;

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
Dominica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;
Dominika
imię żeńskie;

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
Dominikanische Republik
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
Dominikaner
obywatel Dominikany

Dominikańczyk ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Dominicaner
obywatel Dominiki

Donbas pn
Donbas Donbass Donezbecken
(geografia, geograficzny) Donieckie Zagłębie Węglowe

Doniec pn
Donez
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu;

Dorian ˈdɔrʲjãn pn
Dorian
imię męskie;

Dorota dɔˈrɔta pn
Dorothea
imię żeńskie;

Dortmund ˈdɔrtmũnt pn
Dortmund
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, największy ośrodek Zagłębia Ruhry;

Drawa pn
Drau
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;

Drawno ˈdravnɔ pn
Neuwedell
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Drawsko Pomorskie ˈdrafskɔ pɔ̃ˈmɔrsʲcɛ pn
Dramburg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Drezno ˈdrɛznɔ pn
Dresden
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
Milchstraße
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Drogomyśl pn
Drahomischl
(geografia, geograficzny) wieś na Śląsku Cieszyńskim;

Drogosz pn
Schweinberg Schweine Berg Schweineberg
(geografia, geograficzny) szczyt w Górach Stołowych o wysokości ok. 681 m n.p.m.;

Drohobycz drɔˈxɔbɨʧ̑ pn
Drohobytsch
miasto na Ukrainie;

Dryssa pn
Drissa
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Białorusi (obwód witebski), prawy dopływ Dźwiny;

Duch Święty ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
Heiliger Geist Heilige Geist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dudinka pn
Dudinka
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;

Dudypta pn
Dudypta
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny;

Duisburg pn
Duisburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;

Dunaj ˈdũnaj pn
Donau
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunajów pn
Dunajiw
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w obwodzie lwowskim;

Dunka ˈdũŋka n
Dänin
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Dunkierka dũŋʲˈcɛrka pn
Dünkirchen
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
Däne
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dwina pn
Nördliche Dwina
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rosji, uchodząca do Morza Białego;

Dyja pn
Thaya
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;

Dyja Morawska pn
Mährische Thaya
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, wraz z Dyją Niemiecką tworzy Dyję

Dyneburg pn
Daugavpils Dünaburg
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną;

Dyzma pn
Dismas
imię męskie;

Dziadek Mróz ˈʥ̑adɛk ˈmrus n
Väterchen Frost
postać z rosyjskiego folkloru, odpowiednik świętego mikołaja, w Polsce popularny w czasach PRL;

Dziedziłów pn
Didyliw
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim;

Dzielnica Łacińska pn
Lateinisches Viertel
(geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dzierżyńsk pn
Dserschinsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;

Dzietrzych ˈʥ̑ɛṭʃɨx pn
Dietrich
(staropolski) imię męskie

Dziećmiar ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑mʲjar pn
Dietmar Ditmar
(staropolski) imię męskie

Dzień Babci n
Großmuttertag Omatag
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w styczniu jako wyraz szacunku dla wszystkich babć;

Dzień Matki n
Muttertag
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dzień Nauczyciela n
Weltlehrertag
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) święto obchodzone w październiku jako wyraz szacunku dla wszystkich nauczycieli;

Dzień Zakochanych ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˌzakɔˈxãnɨx n
Valentinstag
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej

Dzień Świstaka pn
Murmeltiertag
(folklor) święto obchodzone 2. lutego w USA i Kanadzie, w którym przepowiada się pogodę z udziałem świstaka amerykańskiego;

Dzień Świętej Łucji n
Luciafest
święto światła związane z przesileniem zimowym, obchodzone 13 grudnia (w dniu św. Łucji, patronki światła) głównie w Szwecji;

Dziwna ˈʥ̑ivna pn
Dievenow
(geografia, geograficzny) cieśnina w województwie zachodniopomorskim;

Dziwnów ˈʥ̑ivnuf pn
Dievenow
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Dziwnówek ʥ̑ivˈnuvɛk pn
Klein Dievenow
(geografia, geograficzny) wieś w województwie zachodniopomorskim;

Dzukia pn
Dzūkija
(geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju, a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;

Düsseldorf pn
Düsseldorf
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;

Dąbrowica pn
Dubrowyzja
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie rówieńskim;

Dębno ˈdɛ̃mbnɔ pn
Neudamm
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Długosz pn
Langerberg
(geografia, geograficzny) grzbiet górski Sudetach Środkowych;

Dźwina pn
Düna
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Rosję, Białoruś i Łotwę, uchodząca do Zatoki Ryskiej;

Dźwirzyno ʥ̑vʲiˈʒɨ̃nɔ pn
Kolberger Deep
(geografia, geograficzny) wieś rybacka w województwie zachodniopomorskim;

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
Jakarta
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżalalabad pn
Dschalalabad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżudda pn
Dschidda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;

Dżugdżur pn
Dschugdschur
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji, ciągnący się wzdłuż brzegów Morza Ochockiego;

Dżyzak pn
Jizzax
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego;

E-dur ˈɛ‿dur n
E-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)

EBC ɛ‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
EZB
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Centralny

EBI acronym
EIB
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Inwestycyjny;

EBOR ˈɛbɔr acronym
EBWE
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EBOiR ɛbɔˈir acronym
EBWE
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EPDM acronym
EPDM
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) tworzywo sztuczne, rodzaj elastomeru, terpolimer otrzymywany z monomerów etylenowo-propylenowo-dienowych;

EPENG acronym
EEPR
Europejski program energetyczny na rzecz naprawy gospodarczej

EPL acronym
EVP
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Ludowa;

EPZ acronym
EGP
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Zielonych;

ESBC ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
ESZB
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

ESP acronym
PSW
= (technologia, technika, techniczny) elektrownia szczytowo-pompowa

ETPC ˌɛ‿tɛ‿pɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
EGMR
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Europejski Trybunał Praw Człowieka;

EUG acronym
EAWU
= (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Euroazjatycka Unia Gospodarcza;

EWG ɛ‿vu‿ˈɟɛ acronym
EWG
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejska Wspólnota Gospodarcza

Ebisu pn
Ebisu
(mitologia japońska) jeden z siedmiorga bogów szczęścia z mitologii japońskiej, patron handlu i innych interesów, gejszy, rybaków oraz rolników;

Edeltruda ˌɛdɛlˈtruda pn
Adeltraud Edeltraud Edeltraut
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Edfu pn
Edfu
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Egipcie na zachodnim brzegu Nilu;

Edward ˈɛdvart pn
Eduard
imię męskie;

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
Edinburgh
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta ɛˈdɨta pn
Edith
imię żeńskie;

Efialtes ɛˈfʲjaltɛs pn
Ephialtes
imię męskie;

Efrem pn
Ephräm
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Eger pn
Erlau
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Węgrzech;

Egina ɛˈɟĩna pn
Ägina
(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;

Egipcjanin ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
Ägypter
mieszkaniec Egiptu

Egipcjanka ˌɛɟipˈʦ̑ʲjãŋka n
Ägypterin
mieszkanka Egiptu

Egipt ˈɛɟipt pn
Ägypten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna cywilizacja na terenie współczesnego Egiptu (1.1)

Eichendorf n
Eichendorf
(geografia, geograficzny) gmina w Bawarii;

Ekawa pn
Eckau
(geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, dopływ Lelupy
Gross Eckau
(geografia, geograficzny) wieś na Łotwie, siedziba gminy Ekawa

Eklezjastes pn
Ekklesiastes
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Księga Koheleta
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
Ecuador Ekuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Ekwadorczyk ˌɛkfaˈdɔrʧ̑ɨk n
Ecuadorianer
obywatel Ekwadoru

Elam pn
Elam
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo i kraina położone na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu

Elamita n
Elamer
(starożytność) mieszkaniec Elamu

Elbrus ˈɛlbrus pn
Elbrus
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Kaukazu;

Elfryda pn
Elfriede
imię żeńskie;

Elgi pn
Elgi
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Indygirki;

Elista pn
Elista
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji;

Eliza ɛˈlʲiza pn
Elise
imię żeńskie;

Elizjum pn
Elysion
(mitologia grecka) raj, miejsce pośmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;

Elohim pn
Elohim
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga;

Elred pn
Aelred
imię męskie

Elsynor pn
Helsingör Helsingør
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Helsingør

Elwira pn
Elvira
imię żeńskie;

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
Elisabeth
imię żeńskie;

Emerencjana pn
Emerentia
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Emilczyn pn
Jemiltschyne
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego;

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
Emilie Emilia Emily Ämilie
imię żeńskie;

Emilia-Romania ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja pn
Emilia-Romagna
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech;

Emma ˈɛ̃mːa pn
Emma
imię żeńskie;

Eneasz pn
Äneas
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Engelbert ɛ̃ŋˈɡɛlbɛrt pn
Engelbert
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Engels ˈɛ̃ŋɡɛls pn
Engels
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące nad Wołgą, w obwodzie saratowskim;

Eolia ɛˈɔlʲja pn
Aiolia
(mitologia grecka) córka Amytaona;
Äolien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północno-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Eos ˈɛɔs pn
Eos
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;

Epifaniusz pn
Epiphanios
imię męskie;

Epikur pn
Epikur
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof;

Epir pn
Epirus
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Epir Północny pn
Nordepirus
(geografia, geograficzny) północna część Epiru położona w południowej Albanii, na południe od linii Korcza-Himara

Erfurt ˈɛrfurt pn
Erfurt
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii;

Eris ˈɛrʲis pn
Eris
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Ermentruda pn
Irmtraud
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Erna ˈɛrna pn
Erna
imię żeńskie;

Erwin ˈɛrvʲĩn pn
Erwin
imię męskie;

Eryk ˈɛrɨk pn
Erich
imię męskie;

Eryka ɛˈrɨka pn
Erika
imię żeńskie

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
Eritrea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
Eriwan
(geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Es-dur n
Es-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

Eskwilin pn
Esquilin
(geografia, geograficzny) wzgórze w Rzymie;

Essen pn
Essen
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone w środku Zagłębia Ruhry;

Estera ɛˈstɛra pn
Ester Esther
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
Estland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
Estin
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Este Estin
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Estremadura pn
Estremadura
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;
Extremadura
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
Äthiopien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etna pn
Ätna
(geografia, geograficzny) czynny wulkan położony na Sycylii, we Włoszech;

Etruria ɛˈtrurʲja pn
Etrurien
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;

Etrusk ˈɛtrusk n
Etrusker
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Etruska ɛˈtruska n
Etruskerin
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Eubeja pn
Euböa
(geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eufemia ɛwˈfɛ̃mʲja pn
Euphemia
imię żeńskie;

Eugeniusz ɛwˈɡɛ̃ɲuʃ pn
Eugen
imię męskie;

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
Euklid
grecki matematyk;

Eupatoria pn
Jewpatorija
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym;

Eurazja ɛwˈrazʲja n
Eurasien
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa ɛwˈrɔpa pn
Europa
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 52;

Europa Południowa n
Südeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna n
Nordeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia n
Osteuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
Mitteleuropa Zentraleuropa
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europa Środkowo-Wschodnia ɛwˈrɔpa ˌɕrɔtkɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲa pn
Ostmitteleuropa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Europy, obejmujący kraje dawnego bloku socjalistycznego;

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
Europäer
mieszkaniec Europy

Europejka ˌɛwrɔˈpɛjka n
Europäerin
mieszkanka Europy

Eutyches pn
Eutyches
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Euzebia ɛwˈzɛbʲja pn
Eusebia
imię żeńskie;

Ewa ˈɛva pn
Eva Eve
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
imię żeńskie;

Ewald ˈɛvalt pn
Ewald
imię męskie;

Ewaryst pn
Evaristus
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Ewelina ˌɛvɛˈlʲĩna pn
Evelin Eveline
imię żeńskie;

Ewikszta pn
Ewst
(geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, prawy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Łubań;

Ezaw pn
Esau
(biblijny) imię męskie

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
Esra Esdras Ezra
imię męskie;

Ezop ˈɛzɔp pn
Äsop
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Ełk ɛwk pn
Lyck
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

F-dur n
F-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z jednym bemolem)

Fabian ˈfabʲjãn pn
Fabian
imię męskie;

Facebook pn
Facebook
(informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Faenza pn
Faenza
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Falun ˈfalũn pn
Falun
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Szwecji,

Faon pn
Phaon
(mitologia grecka) heros i przewoźnik z wyspy Lesbos

Farerczyk n
Färinger
mieszkaniec, obywatel Wysp Owczych

Fastów pn
Fastiw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Faun fawn pn
Faun
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg płodności o pół koziej posturze, bóstwo lasów górskich, opiekun pasterzy, który darzy płodnością ich stada i uczy uprawy roli;

Faustyn pn
Faustinus
imię męskie,

Faustyna fawˈstɨ̃na pn
Faustina
imię żeńskie;

Federacja Bośni i Hercegowiny pn
Föderation Bosnien und Herzegowina
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch części składowych tworzących Bośnię i Hercegowinę, zamieszkana w większości przez Boszniaków i Chorwatów;

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
Russische Föderation
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii pn
Demokratische Bundesrepublik Äthiopien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii

Federalna Demokratyczna Republika Nepalu pn
Demokratische Bundesrepublik Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nepalu jako państwa

Federalna Republika Nigerii pn
Bundesrepublik Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii

Felicja fɛˈlʲiʦ̑ʲja pn
Felicia
imię żeńskie;

Felicyta pn
Felizitas
imię żeńskie;

Feliks ˈfɛlʲiks pn
Felix
imię męskie;

Felsztyn pn
Skeliwka
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim;

Fergana pn
Fargʻona
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;

Ferrara pn
Ferrara
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Fibicjusz pn
Fibicius
imię męskie

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
Fidschi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
Philemon
imię męskie;

Filip ˈfʲilʲip pn
Philipp Philippi
imię męskie;

Filipinka ˌfʲilʲiˈpʲĩnka n
Philippinerin
obywatelka Filipin

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
Philippinen
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filipińczyk ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Philippiner
obywatel Filipin

Filoktet fʲiˈlɔktɛt pn
Philoktetes
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;

Filomena ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na pn
Philomena
imię żeńskie;

Filon ˈfʲilɔ̃n pn
Philon
imię męskie;

Fin fʲĩn n
Finne
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka ˈfʲĩnka n
Finnin
(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
Finnland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia pn
Fünen
(geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Fis-dur n
Fis-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z sześcioma krzyżykami)

Flandria ˈflãndrʲja pn
Flandern
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;

Flandria Wschodnia ˈflãndrʲja ˈfsxɔdʲɲa pn
Ostflandern
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii;

Flandria Zachodnia pn
Westflandern
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w zachodniej Belgii, nad Morzem Północnym;

Flawiusz ˈflavʲjuʃ pn
Flavio
imię męskie;

Flensburg pn
Flensburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią;

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
Florenz
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florencjusz pn
Florenz Florentius
imię męskie;

Florentyna pn
Florentina Florentine
imię żeńskie;

Florian ˈflɔrʲjãn pn
Florian
imię męskie;

Fobos ˈfɔbɔs pn
Phobos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Fogarasz pn
Fugreschmarkt
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

Fokszany pn
Fokschan
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Foligno pn
Foligno
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
Franz Franziskus
imię męskie;

Franciszka frãɲˈʨ̑iʃka pn
Franziska
imię żeńskie;

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
Frankreich
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
Franzose
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
Französin
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Frankfurt ˈfrãŋkfurt pn
Frankfurt
(geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Menem
(geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Odrą

Frankfurt nad Menem pn
Frankfurt am Main
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Frankfurt nad Odrą pn
Frankfurt (Oder) Frankfurt an der Oder
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia;

Frankonia pn
Franken
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowych Niemczech, obecnie w większości w północnej Bawarii;

Freja ˈfrɛja pn
Freya
nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;
imię żeńskie

Friuli-Wenecja Julijska pn
Friaul-Julisch Venetien
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północno-wschodnich Włoszech;

Fryburg pn
Freiburg
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden z kantonów Szwajcarii;

Fryburg Bryzgowijski pn
Freiburg im Breisgau
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Fryburg;

Fryda pn
Frieda Friede
imię żeńskie;

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
Friedrich
imię męskie;

Fryderyka ˌfrɨdɛˈrɨka pn
Friederike
imię żeńskie;

Frygia pn
Phrygien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Frygijczyk n
Phryger
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Frygii

Fryz n
Friese
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germańskiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;

Fryzja pn
Friesland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fryzja Wschodnia pn
Ostfriesland Ost-friesland
(geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji;

Fryzja Zachodnia pn
Westfriesland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region położony w północnej części holenderskiej prowincji Holandia Północna

Fucking pn
Fucking
(geografia, geograficzny) wieś w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w gminie Tarsdorf;

Fudżajra pn
Fudschaira
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;

Fulda pn
Fulda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);

G-dur n
G-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)

GMO ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ acronym
GVO
(rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie;

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
Gabun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabończyk ɡaˈbɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Gabuner
obywatel Gabonu

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
Gabriel
imię męskie;

Gad ɡat n
Gad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba;

Gagauzja pn
Gagausien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Gagra pn
Gagra
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;

Gaja ˈɡaja pn
Gaia
(mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

Gal ɡal n
Gallier
mieszkaniec starożytnej Galii;

Galacja pn
Galatien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galia ˈɡalʲja pn
Gallien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
Galicien
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północnym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego, graniczy z Portugalią, Kastylią i Leónem oraz Asturią;
Galizien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
Galiläa
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Galilejczyk ˌɡalʲiˈlɛjʧ̑ɨk n
Galiläer
mieszkaniec Galilei

Galilejka ˌɡalʲiˈlɛjka n
Galiläerin
mieszkanka Galilei

Gandawa ɡãnˈdava pn
Gent
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Gargantua pn
Gargantua
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Garo n
Garo
(etnografia, etnograficzny) lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu;

Garuda pn
Garuda
(mitologia, mitologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;

Garłuch pn
Gerlach Gerlsdorfer Spitze
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) najwyższy masyw górski w Tatrach;

Gatczyna pn
Gattschina
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w środkowej części obwodu leningradzkiego;

Gaza ˈɡaza pn
Gasa-Stadt Gaza-Stadt
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Gałacz pn
Galatz Galacz
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
Danzig
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;

Gdow pn
Gdow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa;

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
Gdingen
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gdów pn
Gdau
(geografia, geograficzny) wieś gminna w Polsce

Geldria pn
Geldern
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona na terenie obecnej holenderskiej prowincji Geldria (1.2) oraz niemieckiego powiatu Kleve;

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
Genf
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;
(administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Geniczesk pn
Henitschesk
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego;

Genowefa ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa pn
Genoveva Genovefa
imię żeńskie;

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
Genua
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia Południowa pn
Südgeorgien
(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

Georgina pn
Georgina Georgine
imię żeńskie;

Gerlach pn
Gerlach Gerlsdorfer Spitze
(geografia, geograficzny) masyw górski w Tatrach;

Germania ɡɛrˈmãɲja pn
Germanien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;

Germanin n
Germane
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Germanka n
Germanin
mieszkanka Germanii

Ges-dur n
Ges-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ges (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

Getynga pn
Göttingen
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Ghańczyk ˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Ghanaer
obywatel Ghany

Gierałtów pn
Gersdorf Gersdorf am Queis
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Nowogrodziec;

Gierdawy pn
Gerdauen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Żeleznodorożnyj (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Gierlach pn
Gerlach Gerlsdorfer Spitze
(geografia, geograficzny) masyw górski w Tatrach;

Giżycko ɟiˈʒɨʦ̑kɔ pn
Lötzen
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim;

Glarus pn
Glarus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii, w Alpach Glarneńskich;
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii położony we wschodniej części kraju;

Gliwice ɡlʲiˈvʲiʦ̑ɛ pn
Gleiwitz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce;

Gniezno ˈɟɲɛznɔ pn
Gnesen
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Goa pn
Goa
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godfryd ˈɡɔtfrɨt pn
Gottfried
imię męskie;

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
Godzilla
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Gogolin ɡɔˈɡɔlʲĩn pn
Gogolin
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim;

Golan pn
Golan
(geografia, geograficzny) płaskowyż położony na granicy Izraela, Syrii i Libanu;

Goleniów ɡɔˈlɛ̃ɲuf pn
Goleniow Gollnow
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Golgota pn
Golgota
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Goliat pn
Goliat
(biblijny) filistyński olbrzym pokonany przez Dawida strzałem z procy;

Gori pn
Gori
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;

Gorycja pn
Görz
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska;

Gostomia n
Simsdorf
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała;

Gotard pn
Godehard Gotthard
imię męskie;

Gouda pn
Gouda
(geografia, geograficzny) miasto położone w zachodniej części Holandii;

Gozo pn
Gozo
(geografia, geograficzny) druga co do wielkości wyspa archipelagu Wysp Maltańskich;

Gołdap ˈɡɔwdap pn
Goldaper See
(geografia, geograficzny) jezioro rynnowe w pobliżu Gołdapi (1.1), przez które przebiega granica między Polską a Rosją (obwód kaliningradzki);

Gołdapa ɡɔwˈdapa pn
Goldap
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim; prawy dopływ Węgorapy;

Gołąb ˈɡɔwɔ̃mp pn
Taube
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Grabow ˈɡrabɔf pn
Grabow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Grabów nad Prosną ˈɡrabuf nat‿ˈprɔsnɔ̃w̃ pn
Grabow
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim;

Gracja pn
Grace
imię żeńskie;

Graz pn
Graz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
Griechenland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
Griechin
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Greifswald pn
Greifswald
(geografia, geograficzny) (administracja) hanzeatyckie miasto powiatowe i uniwersyteckie w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Grek ɡrɛk n
Grieche
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
Grenada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Grenadyn, największa wyspa państwa Grenada (1.1)

Grenadyjczyk ˌɡrɛ̃naˈdɨjʧ̑ɨk n
Grenader
obywatel Grenady

Grenadyjka ˌɡrɛ̃naˈdɨjka n
Grenaderin
obywatelka Grenady

Grenadyny pn
Grenadinen
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandczyk n
Grönländer
mieszkaniec Grenlandii

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
Grönland
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenlandka n
Grönländerin
mieszkanka Grenlandii

Grenoble pn
Grenoble
(geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Gruzja ˈɡruzʲja pn
Georgien Grusien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Gryfice ɡrɨˈfʲiʦ̑ɛ pn
Greifenberg in Pommern
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Gryzonia ɡrɨˈzɔ̃ɲja pn
Graubünden
(geografia, geograficzny) jeden z dwudziestu sześciu szwajcarskich kantonów;

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
Gregor
imię męskie;

Grzymałów pn
Hrymajliw
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą;

Grób Pański n
Heiliges Grab
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) przedstawienie jerozolimskiego grobu Chrystusa przygotowywane w kościołach w Polsce i Bawarii w czasie Triduum Paschalnego;

Gudauta pn
Gudauta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Gudermes pn
Gudermes
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii;

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
Französisch-Guayana Französisch-Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Guria pn
Gurien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Gusiew pn
Gumbinnen Gussew
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
Guadeloupe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Małych Antyli należąca do Gwadelupy (1.1);

Gwardiejsk pn
Gwardeisk Tapiau
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły;

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
Guatemala
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk n
Guatemalteke
obywatel Gwatemali

Gwatemalka ˌɡvatɛ̃ˈmalka n
Guatemaltekin
obywatelka Gwatemali

Gwiazda Betlejemska pn
Stern von Betlehem
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;

Gwiazda Poranna ˈɡvʲjazda pɔˈrãnːa pn
Morgenstern
(astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem przed wschodem Słońca

Gwiazda Wieczorna ˈɡvʲjazda vʲjɛˈʧ̑ɔrna pn
Abendstern
(astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
Guinea-Bissau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
Äquatorialguinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gymnopedia pn
Gymnopaedie
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto w starożytnej Sparcie poświęcone Apollinowi, Artemidzie i Dionizosowi, podczas którego odbywały się zawody lekkoatletyczne;

Góra Chełmska pn
Annaberg
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) wapienne wzniesienie w grzbiecie Chełma na Wyżynie Śląskiej;
Gollenberg
(geografia, geograficzny) wzgórze na Pobrzeżu Koszalińskim, w granicach Koszalina;

Góra Oliwna pn
Ölberg
(geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei;

Góra Parkowa pn
Herrleinberg
(geografia, geograficzny) wzniesienie na skraju Gór Sowich;
Schlossberg
(geografia, geograficzny) wzniesienie w Sudetach Środkowych;

Górna Angara pn
Obere Angara
(geografia, geograficzny) rzeka w Buriacji, wpadająca do jeziora Bajkał;

Górna Austria pn
Oberösterreich
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej Austrii ze stolicą w Linzu;

Górna Frankonia pn
Oberfranken
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg oraz rejencja w kraju związkowym Bawaria;

Górna Kraina pn
Oberkrain
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Górna Wolta pn
Obervolta
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.

Górne Łużyce ˈɡurnɛ wuˈʒɨʦ̑ɛ pn
Oberlausitz
(geografia, geograficzny) część Łużyc należąca obecnie do Saksonii;

Górny Palatynat pn
Oberpfalz
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowych Niemczech, na wschodzie obecnego kraju związkowego Bawaria
Regierungsbezirk Oberpfalz
(geografia, geograficzny) (administracja) rejencja w kraju związkowym Bawaria;

Górny Śląsk pn
Oberschlesien
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Górska Szoria pn
Bergschorien
(geografia, geograficzny) kraina w azjatyckiej części Rosji, w południowej części obwodu kemerowskiego;

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
Bergkarabach
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Badżalskie pn
Badschalgebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, rozciągające się między Amurem a Amgunią;

Góry Banackie pn
Banater Gebirge
(geografia, geograficzny) grupa górska w Karpatach Południowych w rumuńskiej części Banatu;

Góry Fogaraskie pn
Fogarascher Gebirge
(geografia, geograficzny) najwyższe pasmo Karpat Południowych oraz całej Rumunii;

Góry Jenisejskie pn
Jenisseirücken
(geografia, geograficzny) obszar wyżynno-górski w Rosji w południowo-zachodnim skraju Wyżyny Środkowosyberyjskiej;

Góry Litawskie pn
Leithagebirge
(geografia, geograficzny) niewysokie alpejskie pasmo górskie na granicy Dolnej Austrii i Burgenlandu we wschodniej Austrii;

Góry Połabskie pn
Elbsandsteingebirge
(geografia, geograficzny) łańcuch górski rozciągający się w północno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim i południowo-wschodnich Niemczech (Saksonia);

Góry Północnoalbańskie pn
Nordalbanische Alpen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Albanii, Czarnogórze i Kosowie, część Gór Dynarskich;

Góry Rodniańskie pn
Rodna-Gebirge Rodnaer Gebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Rumunii, na granicy Marmaroszu i Siedmiogrodu;

Góry Skanderbega pn
Skanderbeggebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Albanii

Góry Soprońskie pn
Ödenburger Gebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie Alp Wschodnich na pograniczu Austrii i Węgier;

Góry Stołowe pn
Heuscheuergebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Sudetach;

Góry Sybińskie pn
Zibingebirge Zibinsgebirge
(geografia, geograficzny) góry w środkowej Rumunii na zachód od rzeki Aluty, część Karpat Południowych;

Góry Łużyckie pn
Lausitzer Gebirge Zittauer Gebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Sudetach, leżące na zachód od Gór Izerskich, na pograniczu czesko-niemieckim, między Uściem nad Łabą, Żytawą a Libercem;

Góry Świętokrzyskie pn
Heiligkreuzgebirge
(geografia, geograficzny) niski łańcuch górski w południowo-wschodniej Polsce;

Göteborg pn
Göteborg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

Głogów ˈɡwɔɡuf pn
Glogau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim;

Głubczyce ɡwupˈʧ̑ɨʦ̑ɛ pn
Leobschütz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Głuchoniemiec ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
Walddeutscher
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) potomek dawnych niemieckich osadników w polskich Karpatach;

Głuchołazy ˌɡwuxɔˈwazɨ pn
Bad Ziegenhals Ziegenhals
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce w województwie opolskim;

Głuchów pn
Hluchiw
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie sumskim na Ukrainie, nad rzeką Esmań;

H xa n
H
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;

H-dur n
H-Dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)

HIV xʲif acronym
HIV
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

HTZ acronym
HET
= (medycyna, medyczny) hormonalna terapia zastępcza;

Habakuk pn
Habakuk
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Habsburg pn
Habsburg
(historia, historyczny, historycznie) członek niemieckiej dynastii

Hadrian ˈxadrʲjãn pn
Hadrian
imię męskie;

Hadziacz pn
Hadjatsch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł;

Hagar pn
Hagar
(biblijny) postać biblijna, matka Izmaela;

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;
Hispaniola
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Antyli;

Hajfa pn
Haifa
(geografia, geograficzny) miasto portowe na północy Izraela;

Hajfong pn
Hải Phòng
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;

Hajmos pn
Hemus
(geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną

Halicz pn
Halytsch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;

Halle ˈxalɛ pn
Halle
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, położone nad Soławą;

Halloween n
Halloween
święto duchów obchodzone 31 października (w wigilię Wszystkich Świętych) w krajach anglosaskich;

Hama pn
Hama
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Syrii;

Hamadan pn
Hamadan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie;

Hamburg ˈxãmburk pn
Hamburg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hamza pn
Hamza
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;

Hana ˈxãna pn
Hanakei Hanna
(geografia, geograficzny) region etniczny w środkowych Morawach w Czechach
Hanna
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Morawach w Czechach

Hanak n
Hanake
mieszkaniec Hany

Hannonia pn
Hennegau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons;

Hanower pn
Hannover
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;
(geografia, geograficzny) region w Niemczech;

Hanys pn
Hans
(Górny Śląsk) Jan

Harare xaˈrarɛ pn
Harare
(geografia, geograficzny) stolica Zimbabwe;

Harbutowice γʲarbutɔvʲit͡sɛ pn
Harbutowitz
(geografia, geograficzny) nazwa dwóch wsi w Polsce;

Hawana xaˈvãna pn
Havanna
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hawela pn
Havel
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, prawy dopływ Łaby;

Hawierzów pn
Hauerau
(geografia, geograficzny) miasto w powiecie Karwina, w kraju morawsko-śląskim w Czechach;

Hawrań pn
Rabstein
(geografia, geograficzny) masyw górski w Tatrach;

Hałcnów ˈxawʦ̑nuf pn
Alzen
(geografia, geograficzny) dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

Hebe ˈxɛbɛ pn
Hebe
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 6;
(mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;

Hebrajczyk n
Hebräer
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim

Hefajstos xɛˈfajstɔs pn
Hephaistos
(mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;

Hekate xɛˈkatɛ pn
Hekate
(mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);

Hel xɛl pn
Hela
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Helga ˈxɛlɡa pn
Helga
imię żeńskie;

Hellen n
Hellene
inne określenie Greka, nazwa używana zwłaszcza w odniesieniu do starożytności

Helmut ˈxɛlmut pn
Helmut
imię męskie;

Helweta n
Helvetier
(starożytność) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.;

Helwetka n
Helvetierin
(starożytność) (etnografia, etnograficzny) członkini starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
Heinrich Heinz
imię męskie;

Henryka xɛ̃nˈrɨka pn
Henrike
imię żeńskie;

Herat pn
Herat
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat;

Herceg-Bośnia xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa pn
Herzeg-Bosnien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Hercegowina ˌxɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
Herzegowina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;

Hermes ˈxɛrmɛs pn
Hermes
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;
imię męskie; imię mitologiczne;
(astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.;

Herod ˈxɛrɔt pn
Herodes
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) imię męskie

Herszel pn
Herschel
imię męskie

Hesja ˈxɛsʲja n
Hessen
(geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hesja Nadreńska pn
Rheinhessen
(geografia, geograficzny) kraina w Niemczech, na zachodnim brzegu Renu, przed 1945 rokiem stanowiła część Hesji, obecnie w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Hesyjczyk n
Hesse
mieszkaniec Hesji

Hesyjka n
Hessin
mieszkanka Hesji

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
Hisbollah
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;

Hieronim xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm pn
Hieronymus
imię męskie;

Hilary xʲiˈlarɨ pn
Hilarius
imię męskie;

Himalaje ˌxʲĩmaˈlajɛ pn
Himalaja Himalaya
(geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Hims pn
Homs
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Syrii w dolinie rzeki Orontes;

Hindus ˈxʲĩndus n
Inder
obywatel Indii

Hinduska xʲĩnˈduska n
Inderin
obywatelka Indii

Hiroszima ˌxʲirɔˈʃʲĩma pn
Hiroshima
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii, na wyspie Honsiu;

Hisar pn
Hissor
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Tadżykistanie;

Hispanoameryka pn
Hispanoamerika Spanischamerika
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) hiszpańskojęzyczne kraje Ameryki;

Hiszpan ˈxʲiʃpãn n
Spanier
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania xʲiʃˈpãɲja pn
Spanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hnizdyczów pn
Hnisdytschiw
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego;

Hodowica pn
Hodowyzja
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Hohenzollern pn
Hohenzollern
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 85215 z głównego pasa asteroid;
(geografia, geograficzny) (architektura, architektoniczny) zamek rodowy Hohenzollernów na górze Hohenzollern (1.1);
(geografia, geograficzny) góra w Badenii-Wirtembergii

Holandia xɔˈlãndʲja pn
Holland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Holland Niederlande
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holaszowice pn
Hollschowitz
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim, znana z zachowanego średniowiecznego układu urbanistycznego;

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
Niederländer Holländer
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
Holländerin
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Holofernes pn
Holofernes
(biblijny) postać biblijna, wódz babilońskiej armii Nabuchodonozora zdekapitowany przez Judytę;

Holsztyn pn
Holstein
(geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
Homer
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;
imię męskie

Honduranin ˌxɔ̃nduˈrãɲĩn n
Honduraner
obywatel Hondurasu

Honduras xɔ̃nˈduras pn
Honduras
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
Hongkong
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Honorata ˌxɔ̃nɔˈrata pn
Honorata
imię żeńskie;

Horacy xɔˈraʦ̑ɨ pn
Horaz Horatius
imię męskie;

Horeb pn
Horeb
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna góra, na której Jahwe powołał Mojżesza i objawił się Eliaszowi, utożsamiana niekiedy z górą Synaj;

Horochów pn
Horochiw
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu horochowskiego;

Horus ˈxɔrus pn
Horus
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Hoszcza pn
Hoschtscha
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;

Houston pn
Houston
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto stanu Teksas, w Stanach Zjednoczonych;

Hołowno pn
Holowne
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego;

Hołyń pn
Holyn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Hryców pn
Hryziw
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w rejonie szepetowskim obwodu chmielnickiego;

Hubal pn
Hubal
(mitologia arabska) przedislamski bóg słońca i księżyca, najwyższa postać panteonu mekkańskiego;

Hucuł ˈxuʦ̑uw n
Huzul
(etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);

Hugo ˈxuɡɔ pn
Hugo
imię męskie;

Humań pn
Uman
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie;

Hun n
Hunne
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hunka n
Hunnin
kobieta z Hunów, koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę

Hydra ˈxɨdra pn
Hydra
(mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;
(geografia, geograficzny) wyspa należąca do archipelagu Wysp Sarońskich;

Hypatia pn
Hypatia
(historia, historyczny, historycznie) aleksandryjska filozofka neoplatońska i matematyczka działająca w IV w.;
(astronomia, astronomiczny) planeta krążąca wokół gwiazdy jota gwiazdozbioru Smoka;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 238 z pasa głównego asteroid;

Hłuboczek Wielki pn
Welykyj Hlybotschok
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a niegdyś osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, nad rzeką Seretem;

III Rzesza pn
Drittes Reich
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;

IPP acronym
PPI
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) inhibitor pompy protonowej

ISCED acronym
ISCED
= (angielski) International Standard Classification of Education → Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia

Ibiza iˈbʲiza pn
Ibiza
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto, stolica wyspy Ibiza (1.1)
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;
(motoryzacja) model samochodu osobowego hiszpańskiej marki SEAT;

Ida ˈida pn
Ida
imię żeńskie;

Idaho pn
Idaho
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Idrijca pn
Idrijca
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Słowenii;

Idzi ˈiʥ̑i pn
Ägidius
imię męskie;

Ieper pn
Ypern
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Belgii, w Zachodniej Flandrii;

Ignacy iɡˈnaʦ̑ɨ pn
Ignaz Ignatz Ignatius
imię męskie;

Ihrowica pn
Ihrowyzja
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Ilek pn
Ilek
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;

Imeretia pn
Imeretien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Imperium Osmańskie pn
Osmanisches Reich
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;

Imperium Rosyjskie pn
Russisches Kaiserreich
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie państwa rosyjskiego w latach 1721–1917;

Indiana ĩnˈdʲjãna pn
Indiana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indie ˈĩndʲjɛ pn
Indien
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indochiny pn
Indochina
(geografia, geograficzny) wschodnia część Półwyspu Indochińskiego

Indochiny Francuskie pn
Französisch-Indochina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
Indonesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
Indonesier
obywatel Indonezji

Indonezyjka ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka n
Indonesierin
obywatelka Indonezji

Indus ˈĩndus pn
Indus
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji przepływająca przez Chiny, Indie i Pakistan;

Inflanty ĩnˈflãntɨ pn
Livland
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;

Ingeborga pn
Ingeborg
imię żeńskie;

Ingria pn
Ingermanland
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Inguri pn
Enguri
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego;

Innsbruck pn
Innsbruck
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;

Instagram pn
Instagram
(informatyka, informatyczny) (społeczny) internetowy, fotograficzny serwis społecznościowy z elementami bloga;

Instrucz pn
Inster Instrutsch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę;

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
Internet
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
Io
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Ipuć pn
Iput
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;

Irak ˈirak pn
Irak
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irakijczyk ˌiraˈcijʧ̑ɨk n
Iraker
obywatel Iraku

Irakijka ˌiraˈcijka n
Irakerin
obywatelka Iraku

Iran ˈirãn pn
Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Iranka iˈrãŋka n
Iranerin
obywatelka Iranu

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Iraner
obywatel Iranu

Irbil pn
Erbil
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku;

Irena iˈrɛ̃na pn
Irene
imię żeńskie;

Ireneusz ˌirɛ̃ˈnɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Irenäus
imię męskie;

Irkut pn
Irkut
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary;

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
Ire Irin
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia irˈlãndʲja pn
Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
Nordirland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka irˈlãntka n
Irin
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Irpień pn
Irpin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;

Irszawa pn
Irschawa
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;

Irtysz pn
Irtysch
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Iryjczyk n
Ire
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

Iset pn
Isset
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego;

Islamska Republika Afganistanu pn
Islamische Republik Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;

Islamska Republika Iranu pn
Islamische Republik Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islamska Republika Mauretańska isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska pn
Islamische Republik Mauretanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii

Islamski Emirat Afganistanu pn
Islamische Emirat Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawane na arenie międzynarodowej państwo utworzone przez talibów w 1996 roku;

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
Isländer
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia isˈlãndʲja pn
Island
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka isˈlãntka n
Isländerin
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Istria pn
Istrien
(geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;

Iszym pn
Ischim
(geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;

Iszymbaj pn
Ischimbai
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego;

Itaka iˈtaka pn
Ithaka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwanków pn
Iwankiw
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego;

Iwano-Frankiwsk pn
Iwano-Frankiwsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;

Iwanowo pn
Iwanowo
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Iwdel pn
Iwdel
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego;

Iworyjczyk ˌivɔˈrɨjʧ̑ɨk n
Ivorer
obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Iworyjka ˌivɔˈrɨjka n
Ivorerin
obywatelka Wybrzeża Kości Słoniowej

Izajasz iˈzajaʃ pn
Jesaja
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Izara pn
Isar
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Niemczech, prawy dopływ Dunaju, przepływa przez Monachium;

Izera pn
Iser
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, a w górnym odcinku także w Polsce, prawy dopływ Łaby;

Izmir pn
Izmir
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską;

Izrael izˈraɛl pn
Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;
(podniośle) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawcy judaizmu
imię męskie;

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
Israeli
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izraelita ˌizraɛˈlʲita n
Israelit
(starożytność) przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu;

Izraelka ˌizraˈɛlka n
Israelin Israeli
obywatelka Izraela

Izyda iˈzɨda pn
Isis
(mitologia egipska) staroegipska bogini płodności;
imię żeńskie;

Izydor iˈzɨdɔr pn
Isidor
imię męskie;

Iława Pruska pn
Preussisch Eylau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bagrationowsk

Iłukszta pn
Illuxt
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą;

Iż pn
Isch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przepływająca przez Udmurcję i Tatarstan, prawy dopływ Kamy;

Iżewsk pn
Ischewsk
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Iżma pn
Ischma
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory;

Jablonec nad Nysą pn
Gablonz an der Neiße
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju libereckim, nad Nysą Łużycką;

Jabłonica pn
Jablunyzja
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, podlegająca radzie miejskiej Jaremcza;

Jabłonków pn
Jablunkau
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Czechach na Zaolziu;

Jabłonów pn
Jabluniw
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, na Pokuciu;

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
Hedwig
imię żeńskie;

Jagodzin pn
Jahotyn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;

Jahwe ˈjaxfɛ pn
Jahwe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub ˈjakup pn
Jakob
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Jakob Jakobus
imię męskie;

Jamajczyk jãˈmajʧ̑ɨk n
Jamaikaner
obywatel Jamajki

Jamieński Nurt jãˈmʲjɛ̇̃j̃sʲci ˈnurt pn
Jamunder Tief
(geografia, geograficzny) kanał w województwie zachodniopomorskim;

Jamnica pn
Jamnyzja
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego;

Jamusukro ˌjãmuˈsukrɔ pn
Yamoussoukro Jamussukro
(geografia, geograficzny) stolica Wybrzeża Kości Słoniowej;

Jan jãn pn
Hans Johannes Johann
imię męskie;

Jan Kowalski n
Max Mustermann Otto Normalverbraucher
ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
Jan Mayen
(geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Janek ˈjãnɛk pn
Janek Janic Janick Jannek Jannick Jannik
imię męskie (zdrobniale) od: Jan

Jankes n
Ami Yankee
(pogardliwie, pogardliwy) albo (żartobliwie) Amerykanin

Janus ˈjãnus pn
Janus
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
Japan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka jaˈpɔ̃nka n
Japanerin
kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Japaner
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jaremcze pn
Jaremtsche
(geografia, geograficzny) (administracja) ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut;

Jarkend-daria pn
Yarkant
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;

Jarmuk pn
Jarmuk
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;

Jarocin jaˈrɔʨ̑ĩn pn
Jarotschin
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Jaromir jaˈrɔ̃mʲir pn
Jaromir
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jarosław jaˈrɔswaf pn
Jaroslaus
imię męskie;
Jaroslau
(geografia, geograficzny) nazwa miasta oraz dwóch miejscowości w Polsce;
Jaroslawl
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, położone nad górną Wołgą;

Jarowit pn
Jarovit
(mitologia słowiańska) połabski bóg wojny czczony w Wołogoszczy i Hobolinie;

Jasina pn
Jassinja
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;

Jassy pn
Jassenmarkt Jassy
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Jastarnia jaˈstarʲɲa pn
Heisternest
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Jawa ˈjava pn
Java
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jawaryn pn
Raab
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;

Jazd pn
Yazd
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie;

Jazon ˈjazɔ̃n pn
Jason
imię męskie;

Jaćwież ˈjäʨ̑fʲjɛʃ pn
Sudauen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina Jaćwingów położona w okresie średniowiecza między rzekami takimi jak: Biebrza, Niemen, Szeszupa oraz obszarami pomiędzy jeziorami Mamry i Śniardwy a rzeką Łęg;

Jałta ˈjawta pn
Jalta
(geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jańskie Łaźnie pn
Johannisbad
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju hradeckim, we wschodnich Karkonoszach;

Jegorjewsk pn
Jegorjewsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;

Jejsk pn
Jeisk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;

Jelec pn
Jelez
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie lipieckim;

Jelenia Góra jɛˈlɛ̃ɲa ˈɡura pn
Hirschberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
Jemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jemenka jɛ̃ˈmɛ̃ŋka n
Jemenitin
obywatelka Jemenu

Jemeńczyk jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Jemenit
obywatel Jemenu

Jena ˈjɛ̃na pn
Jena
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Jenisejsk pn
Jenisseisk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem;

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
Jeremia Jeremias
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jerozolima ˌjɛrɔzɔˈlʲĩma ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
Jerusalem
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerusłan pn
Jeruslan
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;

Jerzman ˈjɛʒmãn pn
Hermann
(staropolski) imię męskie

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
Georg Jürgen Jörg Jörgen
imię męskie;

Jesse ˈjɛsːɛ pn
Jesse
(biblijny) postać biblijna;

Jessentuki pn
Jessentuki
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Jessica ʤ̑ɛˈsʲika pn
Jessica
imię żeńskie zapożyczone z języka angielskiego

Jezierna pn
Oserna
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie położone w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Jeziorna pn
Katerse Kattersee
(geografia, geograficzny) wieś w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Nowa Sól

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
Aralsee
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Atanasowskie pn
Atanassow-See
(geografia, geograficzny) słone jezioro przybrzeżne, położone w Bułgarii, nieopodal wybrzeża Morza Czarnego

Jezioro Bodeńskie pn
Bodensee
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Burgaskie pn
Burgas-See
(geografia, geograficzny) nizinne jezioro limanowe w południowo-wschodniej Bułgarii, położone na zachód od miasta Burgas;

Jezioro Chantajskie pn
Chantaisee
(geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim;

Jezioro Czterech Kantonów pn
Vierwaldstättersee
(geografia, geograficzny) jezioro w środkowej części Szwajcarii, nad jego brzegami wznosi się miasto Lucerna;

Jezioro Genewskie pn
Genfersee
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezioro Halsztackie pn
Hallstätter See
(geografia, geograficzny) jezioro w kraju związkowym Górna Austria, przepływa przez nie rzeka Traun

Jezioro Kubieńskie pn
Kubenasee
(geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy;

Jezioro Kułundyńskie pn
Kulundasee
(geografia, geograficzny) gorzkie jezioro bezodpływowe w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, na Równinie Kułundyńskiej;

Jezioro Nezyderskie pn
Neusiedler See
(geografia, geograficzny) jezioro położone na granicy Austrii i Węgier;

Jezioro Ochrydzkie pn
Ohridsee
(geografia, geograficzny) słodkowodne jezioro na granicy między Albanią a Macedonią;

Jezioro Szkoderskie pn
Skutarisee
(geografia, geograficzny) największe na Półwyspie Bałkańskim jezioro, położone na granicy Albanii i Czarnogóry;

Jezioro Trazymeńskie pn
Trasimenischer See
(geografia, geograficzny) jezioro tektoniczne w środkowych Włoszech, w Umbrii;

Jezioro Zuryskie pn
Zürichsee
(geografia, geograficzny) jezioro polodowcowe w Szwajcarii, położone w północno-wschodniej części kraju;

Jezupol pn
Jesupil
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca;

Jezus ˈjɛzus pn
Jesus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
Jesus Christus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Jezyd n
Je­si­de Je­zi­de
(etnografia, etnograficzny) Kurd wyznający jezydyzm

Jezydka n
Jesidin Jezidin
(etnografia, etnograficzny) Kurdyjka wyznająca jezydyzm

Jełgawa pn
Mitau
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju;

Joachim jɔˈaxʲĩm pn
Joachim
imię męskie;

Joel ˈjɔɛl pn
Joel
(biblijny) Księga Joela;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jolanta jɔˈlãnta pn
Jolante Jolanthe
imię żeńskie;

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
Jonas
imię męskie;

Jonatan jɔ̃ˈnatãn pn
Jonatan
imię męskie;

Jonia pn
Ionien Jonien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Jordan ˈjɔrdãn pn
Jordan
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania jɔrˈdãɲa pn
Jordanien
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordanka jɔrˈdãnka n
Jordanierin
obywatelka Jordanii

Jordańczyk jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Jordanier
obywatel Jordanii

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie pn
Haschemitisches Königreich Jordanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa

Joszkar-Oła pn
Joschkar-Ola
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El;

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
Jupiter
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Jowita jɔˈvʲita pn
Jovita
imię męskie;

Jozafat pn
Joschafat Josaphat
imię męskie;

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
Josua
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Juda ˈjuda pn
Juda
imię męskie; imię biblijne;
(administracja) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy;

Judasz pn
Judas
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judea juˈdɛa pn
Judäa
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judyta juˈdɨta pn
Judith
imię żeńskie;

Jug pn
Jug
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę;

Jugendamt n
Jugendamt
niemiecki urząd do spraw dzieci i młodzieży

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
Jugoslawien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Jugosłowianin ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn n
Jugoslawe
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Jugosławii

Julia ˈjulʲja pn
Julia
imię żeńskie;

Juliusz ˈjulʲjuʃ pn
Julius
imię męskie;

Jura pn
Jura
(geografia, geograficzny) (administracja) francuskojęzyczny kanton, w północno-zachodniej części Szwajcarii;
(geografia, geograficzny) góry na granicy Francji i Szwajcarii, stanowiące północne odgałęzienie Alp;

Jurmała pn
Riga-Strand
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, na granicy Liwonii i Kurlandii;

Jut n
Jüte
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek dawnego północnogermańskiego plemienia zamieszkującego Jutlandię;

Jutlandia pn
Jütland
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef ˈjuzɛf pn
Josef
imię męskie;

Józefina ˌjuzɛˈfʲĩna pn
Josephine
imię żeńskie;

K ka acronym
Fr.
= kobieta

KKK ka‿ka‿ˈka acronym
KKK
= (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) Ku Klux Klan;
= (kościelny) katechizm Kościoła katolickiego;

KM ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ ‿ka‿ˈɛ̃m acronym
PS
= (fizyka, fizyczny) koń mechaniczny (jednostka)

KRLD ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ acronym
DVRK KDVR KVDR
= Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna

Kabowerdeńczyk ˌkabɔvɛrˈdɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Kap-Verdier
(rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

Kabul ˈkabul pn
Kabul
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kachetia pn
Kachetien
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Kachowka pn
Kachowka
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim;

Kacper ˈkaʦ̑pɛr pn
Caspar Jasper Kaspar
imię męskie;

Kadyks ˈkadɨks pn
Cádiz
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Kadzidło pn
Weihrauchstadt
(geografia, geograficzny) wieś na Mazowszu, na Kurpiach;

Kafarnaum pn
Kafarnaum
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain pn
Kain
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
Kairo
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kajenna kaˈjɛ̃nːa pn
Cayenne
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gujany Francuskiej;

Kaka ˈkaka pn
Caca
(mitologia rzymska) postać mitologiczna, siostra Kakusa, wnuczka Hefajstosa;

Kalabria kaˈlabrʲja n
Kalabrien
(geografia, geograficzny) (administracja) region w południowych Włoszech;

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
Kalifornien
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kalifornijczyk n
Kalifornier
mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Kalikst ˈkalʲikst pn
Calixt
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Kaliningrad pn
Kaliningrad Königsberg
(geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Kalinów pn
Kalyniw
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Kalinów Nowy pn
Nowyj Kalyniw
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Kalinówka pn
Kalyniwka
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;

Kalisz Pomorski ˈkalʲiʃ pɔ̃ˈmɔrsʲci pn
Kallies
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Kalmar ˈkalmar pn
Kalmar
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;

Kama pn
Kama
(geografia, geograficzny) (administracja) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi;

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
Kambodscha
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn n
Kambodschaner
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kambodżanka ˌkãmbɔˈʤ̑ãŋka n
Kambodschanerin
obywatelka Kambodży

Kambyzes pn
Kambyses
imię męskie perskich królów z dynastii Achemenidów panujących w V-III w. p.n.e.;

Kamczatka kãmˈʧ̑atka pn
Kamtschatka
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej;

Kamerun kãˈmɛrũn pn
Kamerun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kamieniec Podolski pn
Kamjanez-Podilskyj
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem;

Kamienobród pn
Kamjanobrid
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Kamień Koszyrski pn
Kamin-Kaschyrskyj
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie wołyńskim;

Kamil ˈkãmʲil pn
Camillo Kamillo
imię męskie;

Kamila kãˈmʲila pn
Camilla Kamilla
imię żeńskie;

Kamionka Bużańska pn
Kamjanka-Buska
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, położone w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu kamioneckiego;

Kamionka Dnieprowska pn
Kamjanka-Dniprowska
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;

Kampania kãmˈpãɲja pn
Kampanien
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kan pn
Kan
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Kanada kãˈnada pn
Kanada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
Kanadier
obywatel Kanady

Kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
Kanadierin
mieszkanka Kanady

Kanaryjczyk n
Kanarier
mieszkaniec Wysp Kanaryjskich

Kanaryjka n
Kanarierin
mieszkanka Wysp Kanaryjskich

Kandahar kãnˈdaxar pn
Kandahar
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kandałaksza pn
Kandalakscha
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);

Kandyda pn
Candida
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kaniów pn
Kaniw
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;

Kanossa pn
Canossa
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Kantabria pn
Kantabrien
(geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej

Kanton ˈkãntɔ̃n pn
Kanton
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowych Chinach;

Kapadocja pn
Kappadokien Kappadozien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapadocjanin n
Kappadokier Kappadozier
mieszkaniec Kapadocji

Kapadocjanka n
Kappadokierin Kappadozierin
mieszkanka Kapadocji

Kapitol kaˈpʲitɔl pn
Kapitol
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) wzgórze w Rzymie;

Kapsztad ˈkapʃtat pn
Kapstadt
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapua kaˈpu<sup>w</sup>a pn
Capua
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Kara-daria pn
Qoradaryo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;

Kara-kum pn
Karakum
(geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej;

Karabach kaˈrabax pn
Karabach
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu;

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi pn
Karatschi
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karadż pn
Karadsch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
Karibik
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karakałpacja pn
Karakalpakistan
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;

Karawanki pn
Karawanken
(geografia, geograficzny) masyw górski na pograniczu Słowenii i Austrii, część Południowych Alp Wapiennych;

Karbala pn
Kerbela
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej części Iraku, w pobliżu Eufratu;

Karel ˈkarɛl n
Karelier
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;

Karelka n
Karielerin
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię;

Kargopol pn
Kargopol
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;

Karia n
Karien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Karies pn
Karyes
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Autonomicznej Republiki Athos;

Karkonosze ˌkarkɔ̃ˈnɔʃɛ pn
Riesengebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Sudetach;

Karlowe Wary karˈlɔvɛ ˈvarɨ pn
Karlsbad
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Karniów pn
Jägerndorf
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Karol ˈkarɔl pn
Karl
imię męskie;

Karolina ˌkarɔˈlʲĩna pn
Karolin Caroline
imię żeńskie;

Karpaty karˈpatɨ pn
Karpaten
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Karpaty Austriacko-Morawskie pn
Österreichisch-Südmährische Karpaten
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich, na granicy Austrii z Czechami;

Karpaty Południowe pn
Südkarpaten Transsilvanische Alpen
(geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie;

Karpaty Wschodnie pn
Ostkarpaten
(geografia, geograficzny) odcinek łuku Karpat między Przełęczą Łupkowską na północnym zachodzie a przełęczą Predeal na południu;

Karpaty Zachodnie pn
Westkarpaten
(geografia, geograficzny) prowincja fizycznogeograficzna i pasmo górskie stanowiące zachodnią część Karpat;

Karsibór pn
Caseburg Kaseburg
(geografia, geograficzny) wyspa między Zalewem Szczecińskim, Kanałem Piastowskim i Starą Świną

Karszy pn
Qarshi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;

Kartagina ˌkartaˈɟĩna pn
Karthago
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartlia pn
Kartlien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji;

Karyntia pn
Kärnten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Karłowice pn
Carlowitz Karlowitz
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii;

Kas pn
Kas
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Kasjan pn
Cassianus
imię męskie

Kastylia n
Kastilien
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kastylijczyk n
Kastilianer Kastilier
mieszkaniec Kastylii

Kastylijka n
Kastilianerin Kastilierin
mieszkanka Kastylii

Kaszan pn
Kaschan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie w ostanie Isfahan;

Kaszka-daria pn
Qashqadaryo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodnim Uzbekistanie;

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
Kaschmir
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Kaszub ˈkaʃup n
Kaschube
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel Słowian z północy Polski;

Kaszyn pn
Kaschin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie twerskim;

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
Katalonien
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Hiszpanii i południowej Francji

Katalończyk ˌkataˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Katalane
osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii

Katania pn
Catania
(geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;

Katar ˈkatar pn
Katar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
Katharina Katherine Katrin
imię żeńskie;

Katmandu katˈmãndu pn
Kathmandu
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Kattowitz
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Katuń pn
Katun
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob;

Katyń ˈkatɨ̃ɲ pn
Katyn
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim;

Kaukaz ˈkawkas pn
Kaukasien Kaukasus
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;
Kaukasus
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
Kasachstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kazanka pn
Kasanka
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, lewy dopływ Wołgi;

Kazaszka kaˈzaʃka n
Kasachin
obywatelka Kazachstanu

Kazwin pn
Qazvin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kałacz pn
Kalatsch
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto rejonowe położone w obwodzie woroneskim;

Kałacz nad Donem pn
Kalatsch am Don
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim;

Kałmucja pn
Kalmückien Kalmykien Kalmükien
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kaługa pn
Kaluga
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;

Kałusz pn
Kalusch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Kefas pn
Kephas
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Kem pn
Kem
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Republice Karelii, uchodzi do Morza Białego;

Kemerowo pn
Kemerowo
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji;

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
Kenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
Kenianer
obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kenijka kɛ̃ˈɲijka n
Kenianerin
obywatelka Kenii

Kercz pn
Kertsch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Keresz pn
Kreisch
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;

Kerman pn
Kerman
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kermanszah pn
Kermānschāh
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Iranie, stolica ostanu;

Khmerka n
Khmer
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej głównie Kambodżę, Tajlandię i Wietnam, posługującej się językiem khmerskim;

Kiernica pn
Kernyzja
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego;

Kietrz cɛṭʃ pn
Katscher
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim;

Kieś pn
Wenden
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie nad rzeką Gaują;

Kijów ˈcijuf pn
Kiew Kyjiw
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kilia ˈcilʲja pn
Chiliaarm Kilijaarm
(geografia, geograficzny) główne, północne ramię ujściowe Dunaju;

Kilimandżaro ˌcilʲĩmãn͇ˈʤ̑arɔ pn
Kilimandscharo
(geografia, geograficzny) najwyższa góra Afryki położona w Tanzanii niedaleko granicy z Kenią;

Kilonia pn
Kiel
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Kimpulung Mołdawski pn
Kimpolung Kimpulung
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, na Bukowinie, w okręgu Suczawa;

Kineszma pn
Kineschma
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie iwanowskim, nad Wołgą;

King Kong pn
King Kong
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kingisepp pn
Kingissepp
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługa;

Kinszasa cĩw̃ˈʃasa pn
Kinshasa
(geografia, geograficzny) stolica Demokratycznej Republiki Konga;

Kira ˈcira pn
Kira Kyra Kyri
imię żeńskie;

Kirenga pn
Kirenga
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Kirenia pn
Kyrenia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Cyprze, nad Morzem Śródziemnym;

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
Kirgisistan Kirgisien Kirgistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kirkuk pn
Kirkuk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, w Kurdystanie;

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
Chișinău
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Kizieł pn
Kisel
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w Kraju Permskim, na Uralu;

Klaudia ˈklawdʲja pn
Claudia
imię żeńskie;

Klaudiusz ˈklawdʲjuʃ pn
Claudius Claude
imię męskie;

Klaźma pn
Kljasma
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;

Klemens ˈklɛ̃mɛ̃w̃s pn
Klemens Clemens
imię męskie;

Klementyna ˌklɛ̃mɛ̃nˈtɨ̃na pn
Clementine
imię żeńskie;

Klet pn
Kletus
(zdrobniale) Anaklet (hipokorystyk)
imię męskie;

Klin pn
Klin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Klio ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ pn
Klio
(mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
(mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;

Klińce pn
Klinzy
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną;

Klotylda klɔˈtɨlda pn
Chlothilde Chrodechild
imię żeńskie;

Kluczbork ˈkluʤ̑bɔrk pn
Kreuzburg
(geografia, geograficzny) miasto na Opolszczyźnie;

Kluczów Wielki pn
Welykyj Kljutschiw
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kluż-Napoka pn
Klausenburg
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w północno-zachodnim Siedmiogrodzie;

Kneset n
Knesset
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament Izraela

Kniahinin pn
Knjahynyne
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie demidowskim obwodu rówieńskiego;

Kniażołuka pn
Knjascholuka
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie dolińskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Knin pn
Knin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji;

Kobaki pn
Kobaky
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kobdo ˈkɔbdɔ pn
Chowd
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Mongolii;
Chowd Gol
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii;

Kobiór pn
Kobier
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyński;

Koblencja pn
Koblenz
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Niemiec, u ujścia Mozeli do Renu;

Kobuleti pn
Kobuleti
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Gruzji, w Adżarii, nad Morzem Czarnym;

Kobyłecka Polana pn
Kobylezka Poljana
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego Ukrainy;

Kodori pn
Kodori
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji uchodząca do Morza Czarnego;

Kohelet pn
Kohelet
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Kokand pn
Qoʻqon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;

Kolchida pn
Kolchis
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;

Kolombo kɔˈlɔ̃mbɔ pn
Colombo
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
Köln
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolonowskie ˌkɔlɔ̃ˈnɔfsʲcɛ pn
Colonnowska
(geografia, geograficzny) miasto oraz gmina w Polsce;

Kolumb ˈkɔlũmp pn
Kolumbus
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
Kolumbien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
Britisch-Kolumbien
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolędziany pn
Kolyndjany
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Kom pn
Ghom
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, w ostanie Kom;

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
Komoren
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kompleta n
Komplet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Komsomoł n
Komsomol
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;

Koncze-daria pn
Konqi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej;

Konda pn
Konda
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;

Konfederacja Szwajcarska pn
Schweizerische Eidgenossenschaft
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz pn
Konfuzius
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongijka kɔ̃ŋʲˈɟijka n
Kongolesin
obywatelka Demokratycznej Republiki Konga
obywatelka Konga

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
Kongo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Koniec Świata ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata n
Weltende
(geografia, geograficzny) wyspa na rzece Bóbr, przed Jeziorem Modrym, w okolicy Jeleniej Góry

Konon pn
Konon
imię męskie

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
Konrad
imię męskie;

Konstanca pn
Konstanz Konstanza
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, port nad Morzem Czarnym, stolica okręgu;

Konstancja kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja pn
Constanze Konstanze
imię żeńskie;
Konstanz
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Konstantyna pn
Constantina
imię żeńskie;
Constantine
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Algierii;

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
Konstantinopel
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Konstantynówka pn
Kostjantyniwka
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;

Kooperacyjna Republika Gujany pn
Kooperative Republik Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek pn
Aschenputtel Aschenbrödel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
Kopenhagen
(geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran ˈkɔrãn pn
Koran Alkoran
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba kɔrˈdɔba n
Córdoba
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea kɔˈrɛa pn
Korea
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Südkorea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
Nordkorea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreanka ˌkɔrɛˈãŋka n
Koreanerin
obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej

Koreańczyk ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Koreaner
obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Demokratische Volksrepublik Korea
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Korkino pn
Korkino
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu;

Korsyka kɔrˈsɨka pn
Korsika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korynt pn
Korinth
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Kos kɔs pn
Kos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosowe Pole pn
Fushë Kosova
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2);

Kosowianin n
Kosovare
mieszkaniec Kosowa

Kosowianka n
Kosovarin
obywatelka Kosowa

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
Kosovo
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
Costa Rica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostarykanka ˌkɔstarɨˈkãŋka n
Costa-Ricanerin
obywatelka Kostaryki

Koszalin kɔˈʃalʲĩn pn
Köslin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce w województwie zachodniopomorskim, dawniej koszalińskim;

Kotorosl pn
Kotorosl
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Kotuj pn
Kotui
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;

Kowadło kɔˈvadwɔ pn
Schmiedekoppe
(geografia, geograficzny) szczyt na południowym krańcu Gór Złotych;

Kowno pn
Kaunas Kauen
drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kowrow pn
Kowrow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;

Kozielsk pn
Koselsk
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kałuskim Rosji;

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
Steinbock
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Koła pn
Kola
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości;

Kołobrzeg kɔˈwɔbʒɛk pn
Kolberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; miasto powiatowe w województwie zachodniopomorskim;

Kołomna pn
Kolomna
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;

Kołomyja pn
Kolomyja
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;

Kołomąć kɔˈwɔ̃mɔ̃ɲʨ̑ pn
Koldemanz
(geografia, geograficzny) wieś w województwie zachodniopomorskim;

Kościan ˈkɔɕʨ̑ãn pn
Kosten
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Kościerzyna ˌkɔɕʨ̑ɛˈʒɨ̃na pn
Berent
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Kościół ˈkɔɕʨ̑uw pn
Kirche
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kraina kraˈ<sup>j</sup>ĩna pn
Krain
(geografia, geograficzny) region historyczno-etnograficzny Słowenii;

Kraj Ałtajski pn
Region Altai
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona w południowej części Syberii;

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
Baskenland
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);

Kraj Loary pn
Pays de la Loire
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodniej Francji;

Kraj Sudetów ˈkraj suˈdɛtuf pn
Provinz Sudetenland
(historia, historyczny, historycznie) prowincja Kraj Sudetów - w 1918 roku prowincja Republika Niemieckiej Austrii na Morawach północnych i na Śląsku Sudeckim ze stolicą w Opawie.
Reichsgau Sudetenland
(historia, historyczny, historycznie) Okręg Rzeszy Kraj Sudetów - w 1938-1945 okręg rzeszy Rzeszy Niemieckiej;
Sudetendeutschland Sudetengebiet Sudetenland Sudetengebiete
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Krajowa pn
Krajowa
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, historyczna stolica regionu Oltenia;

Kraków ˈkrakuf pn
Krakau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krapkowice ˌkrapkɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Krappitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie opolskim;

Krasnodar pn
Krasnodar
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
Krasnojarsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Krasnokamsk pn
Krasnokamsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, nad Kamą;

Krasnoturjinsk pn
Krasnoturjinsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu;

Krasław pn
Kreslau
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Łotwie, stolica gminy Krasław;

Kreta ˈkrɛta pn
Kreta
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kreteńczyk krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Kreter Kreterin
mieszkaniec Krety

Kriszana pn
Kreischgebiet
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Rumunii i wschodnich Węgrzech;

Krnów pn
Jägerndorf
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Kromieryż pn
Kremsier
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, na historycznych Morawach, w kraju zlińskim;

Kronsztad pn
Kronstadt
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Kropotkin pn
Kropotkin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Krotoszyn krɔˈtɔʃɨ̃n pn
Krotoschin
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Krym krɨ̃m pn
Krim
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krynica Morska krɨ̃ˈɲiʦ̑a ˈmɔrska pn
Kahlberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce na Mierzei Wiślanej ;

Kryspin ˈkrɨspʲĩn pn
Crispinus Crispin Krispin Kryspinus
imię męskie;

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
Christian
imię męskie;

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
Christine
imię żeńskie;

Krystynopol pn
Tscherwonohrad
(geografia, geograficzny) Czerwonogród (egzonim wariantowy);

Kryszna ˈkrɨʃna pn
Krishna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w hinduizmie, ósmy awatar Wisznu;

Krzeszów ˈkʃɛʃuf pn
Grüssau
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
Christoph Christof
imię męskie;

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
Kreuz des Südens
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Krzyżak ˈkʃɨʒak pn
Kreuzritter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)

Królestwo Arabii Saudyjskiej pn
Königreich Saudi-Arabien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;

Królestwo Bahrajnu pn
Königreich Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;

Królestwo Belgii pn
Königreich Belgien
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Danii pn
Königreich Dänemark
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Niderlandów pn
Königreich der Niederlande
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Holandii jako państwa;

Królestwo Norwegii pn
Königreich Norwegen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;

Królestwo Polskie pn
Königreich Polen
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczne państwo w Europie;

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
Königreich Schweden
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Królewiec pn
Königsberg
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Ksawery ksaˈvɛrɨ pn
Xaver
imię męskie;

Ksenia ˈksɛ̃ɲja pn
Xenia
imię żeńskie;

Kserkses pn
Xerxes
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księstwo Andory pn
Fürstentum Andorra
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księstwo Liechtensteinu pn
Fürstentum Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Liechtensteinu jako państwa;

Księży Młyn ˈcɕɛ̃w̃ʒɨ ˈmwɨ̃n pn
Mühle Pfaffendorf Pfaffendorf
dziewiętnastowieczne osiedle i zespół fabryczny w Łodzi;

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
Mond
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Kuba ˈkuba pn
Kuba
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;

Kubanka kuˈbãŋka n
Kubanerin
obywatelka Kuby

Kubań pn
Kuban
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Kubaner
obywatel Kuby

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
Pu der Bär
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kudymkar pn
Kudymkar
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;

Kujawy kuˈjavɨ pn
Kujawien
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej Polsce;

Kulab pn
Kulob
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Tadżykistanie;

Kuldyga pn
Goldingen
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą;

Kuma pn
Kuma
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji płynąca we wschodniej części Przedkaukazia;

Kunduz pn
Kundus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodniej części Afganistanu;

Kunegunda pn
Kunigunde Kunigunda
imię żeńskie;

Kungur pn
Kungur
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;

Kura pn
Kura
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;

Kurdyjka n
Kurdin
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego głównie Kurdystan

Kurejka pn
Kureika
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Kurlandia pn
Kurland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kursk pn
Kursk
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Kurytyba pn
Curitiba
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kusz kuʃ pn
Kusch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;
Kusch Reich von Kusch
(historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
Kuwait
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kułunda pn
Kulunda
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na terenie Kraju Ałtajskiego, uchodząca do Jeziora Kułundyńskiego;

Kwedlinburg pn
Quedlinburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

Kwerfurt pn
Querfurt
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

Kwidzyn ˈkfʲiʣ̑ɨ̃n pn
Marienwerder
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Kynuria pn
Kynouria
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim brzegu Peloponezu między Argolidą a Lakonią

Kyrie eleison interjection
Kyrie eleison Kyrieeleison Kyrieleis
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) „Panie, zmiłuj się (nad nami)”, chrześcijańska formuła liturgiczna;

Kyzył pn
Kysyl
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

Kęty ˈkɛ̃ntɨ pn
Liebenwerde
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Kłajpeda pn
Memel Klaipėda
(geografia, geograficzny) miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;

Kłodzko ˈkwɔʦ̑kɔ pn
Glatz Glooz
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce w województwie dolnośląskim;

Kłuszyno pn
Kluschino
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku;

LGBT acronym
LSBT
= (społeczny) lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

Lacjum ˈlaʦ̑ʲjũm pn
Latium
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Laguna Wenecka pn
Lagune von Venedig
(geografia, geograficzny) laguna na Morzu Adriatyckim, w zachodniej części Zatoki Weneckiej;

Lakonia pn
Lakonien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Lamia ˈlãmʲja pn
Lamia
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej;

Landy pn
Landes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;

Langwedocja pn
Languedoc
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Francji;

Lankijczyk lãŋʲˈcijʧ̑ɨk n
Sri Lanker
obywatel Sri Lanki

Lankijka lãŋʲˈcijka n
Sri Lankerin Sri-Lankerin
obywatelka Sri Lanki

Laon pn
Laon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Laos ˈlaɔs pn
Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
Demokratische Volksrepublik Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa

Lapończyk n
Lappe
człowiek narodowości lapońskiej

Laramidia pn
Laramidia
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) kontynent istniejący w późnej kredzie, 98-65 mln lat temu, który obejmował tereny stanowiące współcześnie zachód Ameryki Północnej;

Larnaka pn
Larnaka
(geografia, geograficzny) miasto portowe na południowo-wschodnim wybrzeżu Cypru;

Las Bawarski pn
Bayerischer Wald Bayerwald
(geografia, geograficzny) zalesiony region niskich gór w w Bawarii, w Niemczech;

Las Bregencki pn
Bregenzer Wald
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;

Las Vegas pn
Las Vegas
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;

Las Wiedeński pn
Wienerwald
(geografia, geograficzny) najbardziej wysunięte na północny wschód pasmo górskie Alp Wschodnich, znajdujące się w pobliżu Wiednia w Austrii;

Laszczyzna n
Lachei
(geografia, geograficzny) region etniczny w Morawach i na Śląsku w Czechach

Latakia pn
Latakia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Lateran pn
Lateran
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) zespół pałacowo-kościelny w Rzymie;

Latynka n
Latinerin
(starożytność) rdzenna mieszkanka Lacjum

Latyńczyk n
Latiner
(starożytność) rdzenny mieszkaniec Lacjum

Laura ˈlawra pn
Laura
imię żeńskie;

Lazyka pn
Lasika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i królestwo istniejące w zachodniej części współczesnej Gruzji;

Lecco pn
Lecco
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Lombardii, położone nad jeziorem Como;

Lech lɛx pn
Lech
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Niemczech, prawy dopływ Dunaju;

Leda ˈlɛda pn
Leda
(mitologia grecka) królewna etolska i królowa spartańska, żona Tyndareosa i kochanka Zeusa oraz matka Kastora, Polideukesa, Heleny i Klitajmestry;

Lega n
Leega Lega
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce;

Legia Cudzoziemska ˈlɛɟja ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mska pn
Fremdenlegion
(wojskowość, wojskowy) francuska jednostka wojskowa składająca się głównie z cudzoziemców;

Legnica lɛɟˈɲiʦ̑a pn
Liegnitz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Polsce;

Lejda pn
Leiden
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Lelupa pn
Kurländische Aa
(geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, powstająca z połączenia Niemenka i Muszy;

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
Leningrad
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Leon ˈlɛɔ̃n pn
Leon
imię męskie;

Leonard lɛˈɔ̃nart pn
Leonhard
imię męskie;

Leonia pn
Leonie
imię żeńskie;

Leopold lɛˈɔpɔlt pn
Leopold
imię męskie;

Lesotyjczyk ˌlɛsɔˈtɨjʧ̑ɨk n
Lesother
obywatel Lesotho

Lesotyjka ˌlɛsɔˈtɨjka n
Lesotherin
obywatelka Lesotho

Leszno ˈlɛʃnɔ pn
Lissa
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Lew lɛf pn
Löwe
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant ˈlɛvãnt pn
Levante
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi pn
Levi
(biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Lhasa ˈlasa pn
Lhasa
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban ˈlʲibãn pn
Libanon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

Libanka lʲiˈbãŋka n
Libanesin
obywatelka Libanu

Libańczyk lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Libanese
obywatel Libanu

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
Liberia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Liberiusz pn
Liberius
imię męskie;

Libia ˈlʲibʲja pn
Libyen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk lʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
Libyer
obywatel Libii

Libijka lʲiˈbʲijka n
Libyerin
obywatelka Libii

Licja pn
Lykien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Lidia ˈlʲidʲja pn
Lydia
imię żeńskie;
Lydien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liechtensteinka n
Liechtensteinerin
obywatelka Liechtensteinu

Liechtensteińczyk n
Liechtensteiner
obywatel Liechtensteinu

Liguria lʲiˈɡurʲja pn
Ligurien
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Likaonia pn
Lykaonien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Azji Mniejszej;

Limassol pn
Limassol
(geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;

Lina ˈlʲĩna pn
Lina Line
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Linus ˈlʲĩnus pn
Linus
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie;

Linz pn
Linz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;

Lipawa pn
Libau
(geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, w Kurlandii, nad Morzem Bałtyckim;

Lipiany lʲiˈpʲjãnɨ pn
Lippehne
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Lipieck pn
Lipezk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż;

Lipienica ˌlʲipʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a pn
Lindenau
(geografia, geograficzny) nazwa pięciu wsi w Polsce;

Lipnik ˈlʲipʲɲik pn
Kunzendorf
(geografia, geograficzny) dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;
Leipzig
(historia, historyczny, historycznie) dawny majątek w Gdańsku;
Löbenicht
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Królewca;

Lipsk lʲipsk pn
Leipzig
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Litawa pn
Leitha
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i na Węgrzech, prawy dopływ Dunaju, historyczna granica między Austrią a Węgrami;

Litwa ˈlʲitfa pn
Litauen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwa Mniejsza pn
Kleinlitauen Preußisch Litauen
(geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce;

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
Litauer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
Lissabon
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara lɔˈara pn
Loire
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Lodi pn
Lauden Lodi
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w Lombardii;

Lokryda pn
Lokris
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części;

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
Lombardei
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Lombardka lɔ̃mˈbartka n
Lombardin
mieszkanka Lombardii, osoba płci żeńskiej pochodząca z Lombardii

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
London
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Los Angeles pn
Los Angeles
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotar pn
Lothar
imię męskie;

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Lothringen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lotaryngia Belgijska pn
Belgisch-Lotharin
(geografia, geograficzny) kraina w Belgii, położona na południowym krańcu prowincji Luksemburg

Lozanna lɔˈzãnːa pn
Lausanne
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubeka pn
Lübeck
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Lubencjusz pn
Lubentius Lubenzius
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Lubicz pn
Leibitsch
(geografia, geograficzny) wieś w województwie kujawsko-pomorskim;

Lubiercy pn
Ljuberzy
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Lublana luˈblãna pn
Laibach Ljubljana
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Lublin ˈlublʲĩn pn
Lublin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;

Lubliniec luˈblʲĩɲɛʦ̑ pn
Lublinitz
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie śląskim;

Lubrza ˈlubʒa pn
Leuber Liebenau
(geografia, geograficzny) nazwa dwóch wsi w Polsce;

Lubusz pn
Lebus
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w Brandenburgii, nad Odrą, historyczna stolica ziemi lubuskiej;

Lucerna luˈʦ̑ɛrna pn
Luzern
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Lucyn pn
Ludsen
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, położone w historycznej Łatgalii;

Lucyna luˈʦ̑ɨ̃na pn
Lucina
imię żeńskie;

Ludowa Republika Bangladeszu pn
Volksrepublik Bangladesch
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;

Luiza luˈ<sup>j</sup>iza pn
Luisa Louisa
imię żeńskie;

Luizjana pn
Louisiana
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Lukka pn
Lucca
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Lukka (1.2);

Luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk n
Luxemburger
obywatel Luksemburga

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
Luxemburg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);

Luna ˈlũna pn
Luna
(mitologia rzymska) bogini księżyca, utożsamiana z grecką Selene;

Lusaka luˈsaka pn
Lusaka
(geografia, geograficzny) stolica Zambii;

Lust zu fabulieren n
Lust zu fabulieren
czyjaś pasja narratorska, zamiłowanie literackie, zapędy do gawędzenia

Luter pn
Luther
nazwisko niemieckiego reformatora, spolszczona wersja niemieckiego nazwiska Luther;

Lutry pn
Lautern Luthen
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce;

Luzytania pn
Lusitania
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów lvuf pn
Lemberg Lwiw
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;
Löwenberg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Lwówek Śląski;

Lwówek Śląski ˈlvuvɛc ˈɕlɔ̃w̃sʲci pn
Löwenberg in Schlesien
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Lyon lʲjɔ̃n pn
Lyon
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

Lądek-Zdrój lɔ̃nˈdɛɡ‿zdruj pn
Bad Landeck
(geografia, geograficzny) miasto uzdrowiskowe w Polsce, w powiecie kłodzkim;

MAEA ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa acronym
IAEO
= Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

MDMA acronym
MDMA
= (chemia, chemiczny) metylenodioksymetamfetamina

ME mʲiˈsṭʃɔstfa ɛwˈrɔpɨ acronym
EM
= Mistrzostwa Europy

MFW ɛ̃m‿ɛv‿ˈːu acronym
IWF
= (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Międzynarodowy Fundusz Walutowy;
OWP
= (technologia, technika, techniczny) morska farma wiatrowa;

MSM acronym
MSM
= (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna mający kontakty seksualne z mężczyznami;

MTK ɛ̃m‿tɛ‿ˈka acronym
IStGH
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Międzynarodowy Trybunał Karny;

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
Mazedonien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna pn
Nordmazedonien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedończyk ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Mazedonier
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Machaczkała ˌmaxaʧ̑ˈkawa pn
Machatschkala
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j pn
Matthias
imię męskie;

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
Madagaskar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim

Madera maˈdɛra pn
Madeira
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madonna pn
Madonna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu

Madryt ˈmadrɨt pn
Madrid
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magdala pn
Magdala
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie;

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
Magdalena
imię żeńskie;

Magdeburg maɡˈdɛburk pn
Magdeburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Mahdi ˈmaγdʲi pn
Mahdi
imię męskie

Maja ˈmaja n
Maya
(etnografia, etnograficzny) członek ludu środkowoamerykańskiego;

Maja ˈmaja pn
Maja
imię żeńskie;
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Ałdanu;
(mitologia grecka) nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3);
(mitologia rzymska) bogini przyrody, utożsamiana z grecką nimfą Mają (1.1);

Majorka pn
Mallorca
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Makarska pn
Makarska
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;

Makau ˈmakaw pn
Macao Macau
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Maksencja pn
Maxentia
imię żeńskie;

Maksencjusz pn
Maxentius
imię męskie;

Maksymian pn
Maximian
imię męskie;

Maksymilian ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn pn
Maximilian
imię męskie;

Malabo maˈlabɔ pn
Malabo
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Równikowej;

Malachiasz pn
Maleachi Malachias
(biblijny) imię męskie;

Malawi maˈlavʲi pn
Malawi Malawisee
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malbork ˈmalbɔrk pn
Marienburg
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce, dawna stolica państwa krzyżackiego;

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
Malediven
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja maˈlɛzʲja pn
Malaysia
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Malezyjczyk ˌmalɛˈzɨjʧ̑ɨk n
Malaysier
obywatel Malezji

Malezyjka ˌmalɛˈzɨjka n
Malaysierin
obywatelka Malezji

Malmö ˈmalmɛ pn
Malmö
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta ˈmalta pn
Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym;

Maltanka malˈtãŋka n
Malteserin
obywatelka Malty

Maltańczyk malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Malteser
obywatel Malty

Mama ˈmãma pn
Mama
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu;

Mamonowo pn
Mamonowo
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodu kaliningradzkiego w Rosji;

Mamry pn
Mauersee
(geografia, geograficzny) jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
Mandschurei
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manila mãˈɲila pn
Manila
(geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Mannheim pn
Mannheim
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Mantua pn
Mantua
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

Maraton pn
Marathon
miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcel pn
Marcellus
imię męskie;

Marcha pn
Marcha
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja;

Marche pn
Marken
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;

Marchia Wkrzańska pn
Uckermark
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina leżąca w Brandenburgii, w Niemczech, nad rzeką Wkrą, w średniowieczu część składowa Marchii Brandenburskiej;

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
Martin
imię męskie;

Marcjan pn
Marcianus
imię męskie

Marcjanna pn
Marciana
imię żeńskie

Maria ˈmarʲja pn
Maria
imię żeńskie;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie (przeważnie nadawane jako drugie imię)

Mariańskie Łaźnie pn
Marienbad
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju karlowarskim;

Maribor pn
Marburg an der Drau Maribor
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;

Marica pn
Mariza
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;

Marion pn
Marion
imię żeńskie

Marklowice pn
Marklowitz
(geografia, geograficzny) część miasta Cieszyna;
(geografia, geograficzny) wieś w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

Marmarosz pn
Maramuresch
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy;

Marneuli pn
Marneuli
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia;

Maroko maˈrɔkɔ pn
Marokko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Mars mars pn
Mars
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem;
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Marsylia marˈsɨlʲja pn
Marseille Massilien
(geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta ˈmarta pn
Martha
imię żeńskie;

Martyna pn
Martina
imię żeńskie;

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
Martinique
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

Marusza pn
Marosch Mieresch
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;

Maryja maˈrɨja pn
Maria
(teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maryna maˈrɨ̃na pn
Marina
imię żeńskie;

Maskareny pn
Maskarenen
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Maskat ˈmaskat pn
Muskat Maskat
(geografia, geograficzny) stolica Omanu;

Massachusetts pn
Massachusetts
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Masyw Centralny pn
Zentralmassiv
(geografia, geograficzny) wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji;

Masyw Mont Blanc pn
Mont-Blanc-Gruppe
(geografia, geograficzny) masyw górski w paśmie Alp Graickich, na pograniczu Szwajcarii, Francji i Włoch;

Matatiasz pn
Mattatias
imię męskie

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Matthäus Matthias
imię męskie;

Matka Boska ˈmatka ˈbɔska pn
Gottesmutter Muttergottes
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu

Matka Boża pn
Gottesmutter Muttergottes Gottesgebärerin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Matterhorn pn
Matterhorn
(geografia, geograficzny) szczyt w Alpach Zachodnich, na granicy Szwajcarii i Włoch;

Matylda maˈtɨlda pn
Mathilde
imię żeńskie;
(astronomia, astronomiczny) jedna z mniejszych planetoid z pasa głównego;

Maur mawr n
Maure
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
Mauretanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
Mauritius
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurycjusz pn
Mauricius Maurikios
imię męskie;

Mazar-i Szarif pn
Masar-e Scharif
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Afganistanie;

Mazowsze maˈzɔfʃɛ pn
Masowien
(geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mazur ˈmazur n
Masur
(etnografia, etnograficzny) człowiek z plemienia Mazowszan, pochodzący z Mazowsza;

Mazury pn
Masuren
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

Mała Elstera pn
Dober Kleine Elster
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Brandenburgii, prawy dopływ Czarnej Elstery

Mała Prespa pn
Kleiner Prespasee
(geografia, geograficzny) niewielkie jezioro położone na granicy Grecji i Albanii

Mała Tyrnawa pn
Kleine Kokel
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, mająca źródła w Karpatach Wschodnich, łączy się z Wielką Tyrnawą tworząc Tyrnawę

Małe Karpaty pn
Kleine Karpaten
(geografia, geograficzny) lesiste pasmo górskie w zachodniej Słowacji i wschodniej Dolnej Austrii;

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
Margarete Grete
imię żeńskie;

Małopolska ˌmawɔˈpɔlska pn
Kleinpolen
(geografia, geograficzny) kraina na południu Polski;

Mały Jenisej pn
Kleiner Jenissei
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju;

Mały Rodan pn
Kleine Rhone
(geografia, geograficzny) zachodnie ramię ujściowe Rodanu

Mały Samosz pn
Kleiner Somesch
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rumunii, wraz z Wielkim Samoszem tworzy Samosz;

Mały Uzeń pn
Kleiner Usen
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie;

Mały Zab pn
Kleiner Zab
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu;

Mały Zalew pn
Kleines Haff
(geografia, geograficzny) zachodnia, niemiecka część Zalewu Szczecińskiego

Mccheta pn
Mzcheta
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;

Mccheta-Mtianetia pn
Mzcheta-Mtianeti
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;

Medard ˈmɛdart pn
Medard
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Media ˈmɛdʲja pn
Medien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na terenie dzisiejszego Iranu oraz dawne państwo na jej terenie;

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
Mailand
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Meduza pn
Medusa
(mitologia grecka) jedna z gorgon z mitologii grecka, potwór o kobiecej postaci i wężowych włosach, którego spojrzenie miało zabijać;

Medziugorie pn
Međugorje
(geografia, geograficzny) wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny;

Mefisto pn
Mephisto
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) upadły anioł

Mefistofeles pn
Mephistopheles
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) upadły anioł;

Megrelia pn
Mingrelien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;

Megrelia-Górna Swanetia pn
Mingrelien und Oberswanetien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;

Mekka pn
Mekka
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej;

Meklemburgia pn
Mecklenburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;

Meklemburgia-Pomorze Przednie pn
Mecklenburg-Vorpommern
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
Mekong
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk ˈmɛksɨk pn
Mexiko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
Mexikaner
obywatel Meksyku

Meksykanka ˌmɛksɨˈkãnka n
Mexikanerin
obywatelka Meksyku

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
Melanesien
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melania mɛˈlãɲja pn
Melanie
imię żeńskie;

Melchior ˈmɛlxʲjɔr pn
Melchior
imię męskie;

Melchizedek pn
Melchisedek Melchizedek
(biblijny) imię męskie;

Melina pn
Melina
imię żeńskie

Meluzyna pn
Melusine
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;

Memfis ˈmɛ̃w̃fʲis pn
Memphis
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;

Men mɛ̃n pn
Main
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Niemczech;

Mercedes mɛrˈʦ̑ɛdɛs pn
Mercedes
imię żeńskie
(motoryzacja) marka samochodu produkowanego przez Daimler-Benz i Daimler AG;

Merkury mɛrˈkurɨ pn
Merkur
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesenia pn
Messenien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina na południowo-wschodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini

Meseta Iberyjska pn
Iberische Meseta
(geografia, geograficzny) wyżynno-górska, środkowa część Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii i Portugalii;

Mesyna pn
Messina
(geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metody mɛˈtɔdɨ pn
Method
imię męskie;

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
Mesopotamien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami maˈjãmʲi pn
Miami
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Miass pn
Miass
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji prawy dopływ Isetu, przepływa przez Baszkirię oraz obwody czelabiński i kurgański;

Miasteczko Śląskie mʲjaˈstɛʧ̑kɔ ˈɕlɔ̃w̃sʲcɛ pn
Georgenberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Michalina ˌmʲixaˈlʲĩna pn
Micheline
imię żeńskie;

Michał ˈmʲixaw pn
Michael Michue
imię męskie;

Micheasz pn
Micha
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Michigan pn
Michigan
(geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;

Mieczysław mʲjɛˈʧ̑ɨswaf pn
Mieczyslaus
imię męskie;

Miedwiedica pn
Medwediza
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) lewy dopływ Donu mający swe źródła w obwodzie saratowskim;

Mielnik pn
Melnik
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju środkowoczeskim;

Mielno pn
Großmöllen
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa miasta w województwie zachodniopomorskim oraz licznych wsi w Polsce;

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
Nicolaus Nikolaus
imię męskie;

Mikołów mʲiˈkɔwuf pn
Nicolai Nikolai
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim;

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
Mikronesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Milet pn
Milet
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Mineralne Wody pn
Mineralnyje Wody
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Minerwa mʲĩˈnɛrva pn
Minerva
(mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;

Miriam ˈmʲirʲjãm pn
Miriam
imię żeńskie;

Mirny pn
Mirny
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;

Mirosław mʲiˈrɔswaf pn
Miroslaus
imię męskie;

Missisipi ˌmʲisʲiˈsʲipʲi pn
Mississippi
(geografia, geograficzny) rzeka w USA;
(geografia, geograficzny) stan w południowej części Stanów Zjednoczonych;

Missouri mʲiˈzurʲi pn
Missouri
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mistra pn
Mystras
(geografia, geograficzny) ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji;

Miszkolc pn
Mischkolz
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Węgier;

Międzynarodowy Dzień Kobiet ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt pn
Internationaler Frauentag
coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet;

Międzyrzec Podlaski mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʒɛʦ̑ pɔdˈlasʲci pn
Meseritz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Międzyrzecz mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʒɛʧ̑ pn
Meseritz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Międzywodzie ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈvɔʥ̑ɛ pn
Heidebrink
(geografia, geograficzny) wieś w województwie zachodniopomorskim;

Międzyzdroje ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈzdrɔjɛ pn
Misdroy
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim;

Mięguszowce pn
Mengsdorf
(geografia, geograficzny) wieś gminna w północnej Słowacji;

Miśnia ˈmʲiɕɲa pn
Meißen
(geografia, geograficzny) miasto w Saksonii;

Mjanma pn
Myanmar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;

Mjanmanka n
Myanmarin
obywatelka Mjanmy

Mjanmańczyk n
Myanmare
obywatel Mjanmy

Mnemosyne pn
Mnemosyne
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 57;
(mitologia grecka) bogini i uosobienie pamięci, matka muz, jedna z tytanid;

Mnisztwo pn
Mönichhof
(geografia, geograficzny) część miasta Cieszyna;

Modena mɔˈdɛ̃na pn
Modena
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Mogadiszu ˌmɔɡaˈdʲiʃu pn
Mogadischu
(geografia, geograficzny) stolica Somalii;

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
Mainz
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mohacz pn
Mohatsch
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem;

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
Mose Moses
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
imię męskie;

Mojżeszowy possessiveAdjective
mosaisch
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który należy do Mojżesza

Moksza pn
Mokscha
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Oki;

Moloch pn
Moloch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chtoniczne bóstwo semickie, któremu składano ofiary z ludzi, czczone głównie przez Kananejczyków i Fenicjan;

Momos pn
Momos
(mitologia grecka) bóg drwin i ironii, uosobienie sarkazmu, żartów i kpin;

Monachium mɔ̃ˈnaxʲjũm pn
München
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monakijczyk ˌmɔ̃naˈcijʧ̑ɨk n
Monegasse
obywatel Monako

Monakijka ˌmɔ̃naˈcijka n
Monegassin
obywatelka Monako

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
Monaco
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;
(geografia, geograficzny) stolica Monako (1.1)

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
Mongolei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Mongoł ˈmɔ̃ŋɡɔw n
Mongole
obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Monika mɔ̃ˈɲika pn
Monika
imię żeńskie;

Montevideo ˌmɔ̃ntɛvʲiˈdɛɔ pn
Montevideo
(geografia, geograficzny) stolica Urugwaju;

Montpellier pn
Montpellier
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Francji, w regionie Oksytania;

Morawa mɔˈrava pn
March
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Europie, lewy dopływ Dunaju;

Morawa Południowa pn
Südliche Morava
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę;

Morawa Zachodnia pn
Westliche Morava
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, łącząc się z Morawą Południową tworzy Morawę;

Morawica pn
Mohra
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnich Czechach, prawy dopływ Opawy

Morawka pn
Mohre
(geografia, geograficzny) rzeka na ziemi kłodzkiej, dopływ Białej Lądeckiej;

Morawskie Budziejowice pn
Mährisch Budwitz
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w południowo-zachodniej części Moraw;

Morawy mɔˈravɨ pn
Mähren
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morfeusz mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Morpheus
(mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Morskie Oko pn
Fischsee Meerauge
(geografia, geograficzny) największe jezioro Tatr;

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Adriatisches Meer Adria Adriasee
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Alandzkie pn
Aländer See
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Alborańskie pn
Alborán Meer
(geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;

Morze Andamańskie pn
Andamanensee
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a wyspami: Nikobarami, Andamanami i Sumatrą;

Morze Arabskie ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ pn
Arabisches Meer
(geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Archipelagowe pn
Schärenmeer
(geografia, geograficzny) akwen morski między wybrzeżem Finlandii i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Arktyczne ˈmɔʒɛ arkˈtɨʧ̑nɛ pn
Arktische See
(geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Arktyczny

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
Asowsches Meer
(geografia, geograficzny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Balearskie pn
Balearen-Meer Iberisches Meer
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
Barentssee Barentsmeer
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Ostsee Baltisches Meer Baltische See
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Beringa pn
Beringmeer Beringsee Bering-Meer
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
Weißes Meer Weißmeer
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Celtyckie pn
Keltische See
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
Schwarzes Meer
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
Rotes Meer
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Czukockie pn
Tschuktschensee
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ pn
Ägäisches Meer Ägäissee
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Galilejskie pn
Galiläisches Meer
(geografia, geograficzny) (zobacz) Jezioro Tyberiadzkie;

Morze Grenlandzkie pn
Grönlandmeer Grönlandsee
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu, a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Irische See
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie pn
Japanisches Meer
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
Ionisches Meer
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
Karibisches Meer
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Karskie pn
Karasee
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
Kaspisches Meer Kaspisee
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Koralowe ˈmɔʒɛ ˌkɔraˈlɔvɛ pn
Korallenmeer
(geografia, geograficzny) morze na Oceanie Spokojnym;

Morze Kreteńskie pn
Kretisches Meer
(geografia, geograficzny) morze w południowej części Morza Egejskiego, na północ od Krety;

Morze Liguryjskie pn
Ligurisches Meer
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między Ligurią, Korsyką a Toskanią;

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
Totes Meer
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Mirtejskie pn
Myrtoisches Meer
(geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cyklad a półwyspem Peloponez;

Morze Norweskie ˈmɔʒɛ nɔrˈvɛsʲcɛ pn
Europäisches Nordmeer Nordmeer Norwegische See
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Ochockie ˈmɔʒɛ ɔˈxɔʦ̑ʲcɛ pn
Ochotskisches Meer
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Peczorskie pn
Petschorasee
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone na południe od Nowej Ziemi;

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ pn
Südchinesisches Meer
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nordsee Westsee
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Szkockie pn
Schottische See
(geografia, geograficzny) morze u zachodnich wybrzeży Szkocji i północnych wybrzeży Irlandii;

Morze Trackie pn
Thrakisches Meer
(geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
Tyrrhenisches Meer
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wattowe pn
Wattenmeer
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Wschodniochińskie pn
Ostchinesisches Meer
(geografia, geograficzny) morze położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Morza Żółtego, między wybrzeżem chińskim a wyspami Riukiu; z Morzem Południowochińskim łączy je Cieśnina Tajwańska;

Morze Wschodniosyberyjskie pn
Ostsibirische See
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;

Morze Łaptiewów pn
Laptewsee
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
Mittelmeer Mittelländische Meer
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
Gelbes Meer
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa ˈmɔskfa pn
Moskau
(geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar ˈmɔstar pn
Mostar
(geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mosul pn
Mossul
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, nad Tygrysem;

Motława pn
Mottlau
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły;

Mount Everest pn
Mount Everest
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Moza ˈmɔza pn
Maas
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
Mosambik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mozela pn
Mosel
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Niemcy i Luksemburg, lewy dopływ Renu;

Mołdawa pn
Moldau
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Rumunii, prawy dopływ Seretu;

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
Moldau Moldawien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mołdawianin ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn n
Moldauer
obywatel Mołdawii

Mołdawianka ˌmɔwdaˈvʲjãŋka n
Moldauerin
obywatelka Mołdawii

Mołdawica pn
Russ Moldawitza
(geografia, geograficzny) wieś w Rumunii, na Bukowinie;

Mołoga pn
Mologa
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;

Mołstowa mɔwˈstɔva pn
Molstow
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Mrzeżyno mʒɛˈʒɨ̃nɔ pn
Deep Regamünde Treptower Deep
(geografia, geograficzny) osada rybacka w województwie zachodniopomorskim;

Msta pn
Msta
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie obwodów nowogrodzkiego i twerskiego, uchodzi do jeziora Ilmen;

Mukaczewo pn
Munkatsch
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Mulda pn
Mulde
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, lewostronny dopływ Łaby;

Muna pn
Muna
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Leny;

Mura ˈmura pn
Mur
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Austrii, wschodniej Słowenii, północnej Chorwacji i zachodnich Węgrzech; w dorzeczu Dunaju;

Murcja pn
Murcia
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

Murom pn
Murom
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;

Murzyn ˈmuʒɨ̃n n
Neger Mohr
(etnografia, etnograficzny) człowiek czarnoskóry

Mużaków pn
Bad Muskau
(geografia, geograficzny) miasto uzdrowiskowe w Niemczech nad Nysą Łużycką w kraju związkowym Saksonia;

Myanmar pn
Myanmar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Mykeny mɨˈkɛ̃nɨ pn
Mykene
(starożytność) starożytna grecka polis w północno-wschodniej części Peloponezu;

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
Micky Maus
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

Mysłowice ˌmɨswɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Myslowitz
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Myzja pn
Mysien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;

Myślibórz mɨɕˈlʲibuʃ pn
Soldin
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Myśliszów pn
Karlswalde
(geografia, geograficzny) przysiółek wsi Ostroszowice w gminie Dzierżoniów

Młoda Polska pn
Junges Polen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce na przełomie XIX i XX wieku;

MŚ ɛ̃m‿ˈɛɕ acronym
WM
= mistrzostwa świata

MŚP acronym
KMU
= (ekonomia, ekonomiczny) małe i średnie przedsiębiorstwa;

NASA n
NASA
(administracja) (astronautyka, astronautyczny) amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;

NCK acronym
DRK
= Niemiecki Czerwony Krzyż

NIP ɲip acronym
USt-IdNr.
= (administracja) numer identyfikacji podatkowej;

NLPZ acronym
NSAP NSAR
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;

NNKT ˌɛ̃n‿ɛ̃ŋ‿ka‿ˈtɛ acronym
EFA
= niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy / niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe;

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
DDR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

Nabierieżnyje Czełny pn
Nabereschnyje Tschelny
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą;

Nablus ˈnablus pn
Nablus
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabuchodonozor ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr pn
Nebukadnezar
(starożytność) babilońskie imię męskie noszone m.in. przez kilku władców Babilonii

Nachodka pn
Nachodka
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Naddniestrzańska Republika Mołdawska pn
Pridnestrowische Moldauische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Naddniestrza;

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
Transnistrien Pridnestrowien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadia ˈnadʲja pn
Nadja Nadia
imię żeńskie;

Nadrenia pn
Rheinland
(geografia, geograficzny) luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;

Nadrenia Północna-Westfalia pn
Nordrhein-Westfalen
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat pn
Rheinland-Pfalz
(geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nadreńczyk n
Rheinländer
mieszkaniec Nadrenii

Nadrowia pn
Nadrauen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina pruska znajdująca się na wschód od rzeki Dejmy;

Nadym pn
Nadym
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej;

Nagoja pn
Nagoya
(geografia, geograficzny) (administracja) japońskie miasto w południowej części wyspy Honsiu;

Nagroda Nobla n
Nobelpreis
wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla;

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
Nairobi
(geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nalczyk pn
Naltschik
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namangan pn
Namangan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;

Namib pn
Namib
(geografia, geograficzny) przybrzeżna pustynia położona na południu Afryki, głównie na terenie Namibii, a także w Angoli i Południowej Afryce;

Namibijczyk ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
Namibier
obywatel Namibii

Namibijka ˌnãmʲiˈbʲijka n
Namibierin
obywatelka Namibii

Namur pn
Namur
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
Namur Namür
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nancy pn
Nanzig
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji;

Nanga Parbat pn
Nanga Parbat
(geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata;

Nantes pn
Nantes
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Narcyz ˈnarʦ̑ɨs pn
Narziss
(mitologia grecka) piękny młodzieniec ukarany miłością do własnego odbicia;

Narew ˈnarɛf pn
Narew
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły;

Narwa pn
Narwa
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

Naryn pn
Naryn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Kara-darią tworzy Syr-darię;

Natalia naˈtalʲja pn
Natalie
imię żeńskie;

Natangia pn
Natangen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów;

Natasza naˈtaʃa pn
Natascha
imię żeńskie;

Nawarra naˈvarːa pn
Navarra
(geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Naypyidaw pn
Naypyidaw
(geografia, geograficzny) stolica Mjanmy;

Nazjanz pn
Nazianz
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Kapadocji w Azji Mniejszej;

Nazrań pn
Nasran
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Inguszetii;

Neapol nɛˈapɔl pn
Neapel
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Neckar pn
Neckar
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodnich Niemczech, prawy dopływ Renu;

Nejwa pn
Neiwa
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę;

Nepal ˈnɛpal pn
Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalka nɛˈpalka n
Nepalesin
obywatelka Nepalu

Neptun ˈnɛptũn pn
Neptun
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

Nercza pn
Nertscha
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;

Neretwa pn
Neretva
(geografia, geograficzny) rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku;

Neustria pn
Neustrien Neustria
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, północno-zachodnia część państwa Franków, położona na północ od doliny Loary;

Nevada pn
Nevada
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;

Nevers pn
Nevers
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii, nad Loarą;

Newel pn
Newel
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;

Nica pn
Niza
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury;

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
Nizza
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niebieska Jerozolima pn
Himmlisches Jerusalem
(peryfrastyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowotestamentowy Kościół Chrystusa
(peryfrastyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starotestamentowe niebo, zwłaszcza w odniesieniu do czasów ostatecznych

Niechorze ɲɛˈxɔʒɛ pn
Horst Ostseebad Horst
(geografia, geograficzny) wieś rybacka w województwie zachodniopomorskim;

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
Palmsonntag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Nieftiejugansk pn
Neftejugansk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Nieman pn
Neman
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim;

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
Deutschland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemcy Wschodnie ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ pn
Ostdeutschland
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990

Niemcy Zachodnie ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ pn
Westdeutschland
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;

Niemen ˈɲɛ̃mɛ̃n pn
Memel
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję;

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
Deutscher Deutsche
człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Deutsche Demokratische Republik
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka ˈɲɛ̃mka n
Deutsche
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Niemysłowice ˈɲɛ̃mɨswɔˈvʲiʦ̑ɛ n
Buchelsdorf Niemysłowice
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

Niepokalane Poczęcie pn
Unbefleckte Empfängnis
(teologia, teologiczny) katolicki dogmat ogłoszony 8 grudnia 1854;

Nieriungri pn
Nerjungri
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Nierl pn
Nerl
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Niestierow pn
Ebenrode Nesterow Stallupönen
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
Nigerianer
obywatel Nigerii

Nigeryjka ˌɲiɡɛˈrɨjka n
Nigerianerin
obywatelka Nigerii

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
Nicaragua Nikaragua
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;
Nicaraguasee
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Nikaragui (1.1), największe jezioro w Ameryce Środkowej;

Nikoletta pn
Nikoletta
imię żeńskie;

Nikołajewsk pn
Nikolajewsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Rosji w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Nikołajewsk nad Amurem pn
Nikolajewsk am Amur
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Amurem;

Nil ɲil pn
Nilus
imię męskie;

Nippur pn
Nippur
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto summeryjskie w południowej Mezopotamii, współcześnie stanowisko archeologiczne w Iraku;

Niska pn
Niesky
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Saksonia, na terenie Łużyc Górnych;

Niskie Taury pn
Niedere Tauern
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, leżące w środkowej Austrii, część Alp Centralnych;

Niukża pn
Njukscha
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim i amurskim; prawy dopływ Olokmy;

Nix ɲiks pn
Nix
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Nizina Górnoreńska pn
Oberrheinische Tiefebene
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna rzeki Ren pomiędzy jej górnym a środkowym biegiem, od zachodu ograniczona Wogezami, od wschodu Schwarzwaldem;

Nizina Środkowoeuropejska pn
Nordeuropäische Tiefebene
(geografia, geograficzny) pas nizin, leżących na północ od Ardenów, Średniogórza Niemieckiego, Masywu Czeskiego i Wyżyn Polskich a na południe od mórz Północnego i Bałtyckiego;

Niżniaja Sałda pn
Nischnjaja Salda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim;

Niżniekamsk pn
Nischnekamsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, nad Kamą;

Niżniewartowsk pn
Nischnewartowsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;

Niżny Nowogród pn
Nischni Nowgorod
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Niżny Tagił pn
Nischni Tagil
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem;

Noe ˈnɔɛ pn
Noah Noach
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Norbert ˈnɔrbɛrt pn
Norbert
imię męskie;

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
Normandie
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg ˈnɔrvɛk n
Norweger
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
Norwegen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
Norwegerin
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
Nürnberg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Noszowice pn
Noschowitz
(geografia, geograficzny) gmina w Czechach;

Noteć ˈnɔtɛʨ̑ pn
Netze
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Polsce, prawy dopływ Warty;

Nowa Akwitania pn
Nouvelle-Aquitaine
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowo-zachodniej Francji, nad Zatoką Biskajską;

Nowa Fundlandia ˈnɔva fũnˈdlãndʲja pn
Neufundland
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Fundlandia i Labrador ˈnɔva fũnˈdlãndʲja ˌi‿laˈbradɔr pn
Neufundland und Labrador
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Neuguinea
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Marchia pn
Neumark
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna, wyodrębniona w wyniku zdobycia przez Marchię Brandenburską części ziemi lubuskiej oraz pogranicza Pomorza i Wielkopolski;

Nowa Ruda ˈnɔva ˈruda pn
Neurode
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w Polsce;

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Neuschottland
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
Neuseeland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
Neu-Delhi
(geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowe Miasto nad Metują pn
Neustadt an der Mettau
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju hradeckim, nad rzeką Metują;

Nowe Warpno ˈnɔvɛ ˈvarpnɔ pn
Neuwarp
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Nowokuźnieck pn
Nowokusnezk
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Noworosja n
Neurussland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
Neuseeländer
obywatel Nowej Zelandii

Nowozelandka ˌnɔvɔzɛˈlãntka n
Neuseeländerin
obywatelka Nowej Zelandii

Nowy Aton pn
Nowy Afon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
Neubraunschweig
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
New York
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
New Orleans
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
Neujahr
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
Neues Testament
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nubia ˈnubʲja pn
Nubien
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Nukus pn
Nukus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;

Numea pn
Nouméa
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Nowej Kaledonii, terytorium zależnego Francji;

Numidia nũˈmʲidʲja pn
Numidien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nyks nɨks pn
Nyx
(mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

Nysa ˈnɨsa pn
Neisse
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce (każda z trzech)

Nysa Łużycka pn
Lausitzer Neiße
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Polskę, Czechy i Niemcy;

OB acronym
BSR
= (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OBWE acronym
OSZE
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

OIOM ˈɔjɔ̃m acronym
ITS
= (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
VN
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

OSP ɔ‿ɛs‿ˈpɛ acronym
FF
= ochotnicza straż pożarna;
ÜNB
= (ekonomia, ekonomiczny) (technologia, technika, techniczny) operator systemu przesyłowego

Objawienie Pańskie pn
Erscheinung des Herrn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie święto dla uczczenia objawienia się Boga człowiekowi, obchodzone 6 stycznia;

Oborniki Śląskie ˌɔbɔrʲˈɲici ˈɕlɔ̃w̃sʲcɛ pn
Bad Obernigk
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
Arktischer Ozean Nordpolarmeer Nördliches Eismeer
(geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
Atlantischer Ozean Atlantik
(geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
Indischer Ozean Indik
(geografia, geograficzny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Południowy ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
Südlicher Ozean Südpolarmeer Antarktik Antarktischer Ozean Südliches Eismeer
(geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
Pazifischer Ozean Stiller Ozean Pazifik Großer Ozean
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
Ozeanien
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Ochojec pn
Ochojetz
(geografia, geograficzny) nazwa dzielnicy Katowic i Rybnika

Oczamczyra pn
Otschamtschire
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;

Odessa pn
Odessa
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odoryk pn
Odorich
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Odra ˈɔdra pn
Oder
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech;

Odyseja ˌɔdɨˈsɛja pn
Odyssee
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Odyseusz ˌɔdɨˈsɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Odysseus
(mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera;

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
Ophelia
imię żeńskie;

Ohio ɔˈxajɔ n
Ohio
(geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio ɔˈxajɔ pn
Ohio
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Ohrza pn
Eger
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) lewy dopływ Łaby, przepływa przez Bawarię (Niemcy) oraz Czechy;

Ojcze nasz ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ pn
Vaterunser
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Ojmiakon pn
Oimjakon
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;

Oka pn
Oka
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi;

Okcydent ɔkˈʦ̑ɨdɛ̃nt n
Okzident
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Zachód, ogólne określenie krajów zachodnich

Okinawa pn
Okinawa
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Riukiu na Oceanie Spokojnym;

Oklahoma ˌɔklaˈxɔ̃ma pn
Oklahoma
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Oksytania pn
Okzitanien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jego stolicą jest Tuluza;

Oktiabrskij pn
Oktjabrski
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;

Oldenburg pn
Oldenburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Oldenburgu (1.2);
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Olimp ˈɔlʲĩmp pn
Olymp
(geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;
(mitologia grecka) legendarna siedziba głównych bogów greckich

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
Olympia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oliwer ɔˈlʲivɛr pn
Oliver
imię męskie;

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
Olivia
imię żeńskie;

Oliwier ɔˈlʲivjɛr pn
Oliver
imię męskie

Olokma pn
Oljokma
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny;

Olsztyn ˈɔlʃtɨ̃n pn
Allenstein
(geografia, geograficzny) największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego;

Olza pn
Olsa
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce;

Oman ˈɔ̃mãn pn
Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omołoj pn
Omoloi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów;

Omołon pn
Omolon
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;

Omsk pn
Omsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Onega pn
Onega
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;

Onon pn
Onon
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę;

Ontario ɔ̃nˈtarʲjɔ pn
Ontario
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;
Ontariosee
(geografia, geograficzny) jezioro w Ameryce Północnej, na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady;

Onufry ɔ̃ˈnufrɨ pn
Onophrios
imię męskie;

Opawa ɔˈpava pn
Oppa
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;
Troppau
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Czechach;

Opole ɔˈpɔlɛ pn
Oppeln
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie na południowej Polsce;

Oporów pn
Opperau
(geografia, geograficzny) osiedle we Wrocławiu;

Or pn
Or
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;

Oradea ˌɔraˈdɛa pn
Großwardein
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej części Rumunii;

Orawa ɔˈrava pn
Arwa
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny w Słowacji i częściowo w Polsce, w dorzeczu Orawy (1.1);

Orenburg pn
Orenburg
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
Vereinte Nationen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
Nordatlantikvertrag-Organisation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orinoko n
Orinoko
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orion ˈɔrʲjɔ̃n pn
Orion
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orkus pn
Orcus
(mitologia rzymska) demon śmierci z mitologii Starożytnego Rzymu;
(astronomia, astronomiczny) duża planetoida transneptunowa obiegająca Słońce w pasie Kuipera;

Orlando pn
Orlando
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast w USA

Ormianin ɔrˈmʲjä̃ɲĩn pn
Armenier
osoba narodowości ormiańskiej

Orontes pn
Orontes Asi
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Orszowa pn
Orschowa Orsowa
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii nad Dunajem;

Orvieto pn
Orvieto
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;

Orzesze ɔˈʒɛʃɛ pn
Orzesche
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, na Górnym Śląsku;

Orzeł ˈɔʒɛw pn
Adler
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;
Orjol
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Oką;

Orłowa pn
Orlau
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina na Śląsku Cieszyńskim;

Osetia pn
Ossetien
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Südossetien
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Osijek pn
Osijek
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;

Osinniki pn
Ossinniki
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;

Osobłoga pn
Hotzenplotz
(geografia, geograficzny) wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal;
Hotzenplotz Ossa
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;

Ostaszków pn
Ostachkov
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim;

Ostatnia Wieczerza ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa pn
das letzte Abendmahl
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

Ostenda pn
Ostende
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;

Ostfalia pn
Ostfalen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą

Ostia pn
Ostia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ostrawa ɔˈstrava pn
Ostrau
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Czeskiej;

Ostrawica pn
Ostrawitz
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek
Ostrawitza
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnich Czechach, prawy dopływ górnej Odry;

Ostroszowice pn
Weigelsdorf
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce;

Ostrzyhom pn
Gran
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Otmar ˈɔtmar pn
Otmar
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Owernia ɔˈvɛrʲɲja pn
Auvergne
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji;

Owernia-Rodan-Alpy pn
Auvergne-Rhône-Alpes
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji w jej południowo-wschodniej części, przy granicy z Szwajcarią i Włochami;

Owidiusz pn
Ovid
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny poeta rzymski;

Ozeasz pn
Hosea
(biblijny) Księga Ozeasza;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Oziorsk pn
Darkehmen Osjorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji;

Ozurgeti pn
Osurgeti
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, stolica regionu Guria;

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
Osiris
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;
(astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego;

Ołomuniec ˌɔwɔ̃ˈmũɲɛʦ̑ pn
Olmütz
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Ołoniec pn
Olonez
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
Altar
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Oświęcim ɔɕˈfʲjɛ̇̃ɲʨ̑ĩm pn
Auschwitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

PC pɛ‿ˈʦ̑ɛ n
PC
(informatyka, informatyczny) komputer osobisty

PE pɛ‿ˈː acronym
EP
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Parlament Europejski

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
BIP
= produkt krajowy brutto;

PNA acronym
PLZ
= pocztowy numer adresowy

POChP ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ acronym
COPD
= (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PP pɛ‿ˈpɛ acronym
EH
= (medycyna, medyczny) pierwsza pomoc;
PP
= (chemia, chemiczny) polipropylen;
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Partia Piratów;
= (medycyna, medyczny) przeciwpelagryczny;

PRL pɛ‿ːr‿ˈɛl acronym
VRP
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;
PRL
= (biologia, biologiczny) prolaktyna;

PTFE acronym
PTFE
= (chemia, chemiczny) politetrafluoroetylen

PZ acronym
SW
= (geografia, geograficzny) południowy zachód

PZPR ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr acronym
PVAP
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza;

Pachamama pn
Pachamama
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) andyjska i inkaska bogini utożsamiana z ziemią i przyrodą;

Pachomiusz pn
Pachomios
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Pacyfik paˈʦ̑ɨfʲik pn
Pazifik
(geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny

Pad pat pn
Po
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Paderborn n
Paderborn
(geografia, geograficzny) uniwersyteckie miasto powiatowe w Niemczech, położone we wschodniej części kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia;

Padwa ˈpadva pn
Padua
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pafos pn
Paphos
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru;

Pakistan paˈcistãn pn
Pakistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakość pn
Pakosch
(geografia, geograficzny) miasto w powiecie inowrocławskim;

Palatyn pn
Palatin
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Palatynat pn
Pfalz
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodnich Niemczech, położona na zachód od Renu;

Palatynat Reński pn
Pfalzgrafschaft
(historia, historyczny, historycznie) państwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, rządzący nim władcy byli elektorami Rzeszy;
Rheinpfalz
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, (zobacz) Palatynat

Palearktyka n
Paläarktis
(geografia, geograficzny) (zoologia, zoologiczny) najrozleglejszy lądowy rejon zoogeograficzny, leżący w obrębie Holarktyki, a obejmujący całą Europę, północną i środkową Azję oraz północną Afrykę

Palermo paˈlɛrmɔ pn
Palermo
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
Palästina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (potocznie, potoczny) Autonomia Palestyńska

Palestynka ˌpalɛˈstɨ̃ŋka n
Palästinenserin
mieszkanka Palestyny

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Palästinenser
mieszkaniec Palestyny

Palikir paˈlʲicir pn
Palikir
(geografia, geograficzny) stolica Mikronezji;

Palma de Mallorca pn
Palma de Mallorca
(geografia, geograficzny) główne miasto Majorki, stolica Balearów;

Palmyra pn
Palmyra
(geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Paltynosa pn
Paltinossa
(geografia, geograficzny) miejscowość w Rumunii, w okręgu Suczawa

Pamfilia pn
Pamphylien
(historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Mniejszej i późniejsza prowincja rzymska;

Pamir ˈpãmʲir pn
Pamir
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;

Pan pãn pn
Herr
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie
Pan
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;
Sie
grzecznościowa wersja formy „pan”

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy ˈpãn‿buc ˌɲɛrɨxˈlʲivɨ ˈalɛ ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ proverb
Gott kommt langsam, aber gewiss
sprawiedliwość boska czasami jest powolna, ale jest zapewniona

Pan Jezus pn
Herr Jesu Christ
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Jezus Chrystus

Panama pãˈnãma pn
Panama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Pandora pãnˈdɔra n
Pandora
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Pandż pn
Pandsch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Afganistanie i w południowym Tadżykistanie;

Panewniki pn
Panewnik
(geografia, geograficzny) część dzielnicy Katowic;

Pani n
Sie
oficjalna pisana forma grzecznościowa pani

Pani personalPronoun
Sie
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty

Panna ˈpãnːa pn
Jungfrau
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia pãˈnɔ̃ɲja pn
Pannonien
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papeete pn
Papeete
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Papua-Neuguinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paradyż pn
Paradies
(geografia, geograficzny) część wsi Gościkowo, w województwie lubuskim, w gminie Świebodzin

Paragwajczyk ˌparaˈɡvajʧ̑ɨk n
Paraguayer
obywatel Paragwaju

Paramaribo ˌparãmaˈrʲibɔ pn
Paramaribo
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Surinamu;

Pardubice ˌparduˈbʲiʦ̑ɛ pn
Pardubitz
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
Europäisches Parlament Europaparlament
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma ˈparma pn
Parma
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Parnawa pn
Pernau
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Estonii, położone nad Morzem Bałtyckim;

Parsęta parˈsɛ̃nta pn
Persante
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Part n
Parther
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnej Partii

Partia pn
Parthien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;

Paryż ˈparɨʃ pn
Paris
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pas Kuipera ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra pn
Kuipergürtel
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;

Pasawa pn
Passau
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;

Pascha ˈpasxa pn
Ostern
Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich;
Passa Passah Pessach
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;

Paschalis pn
Pascal
imię męskie;

Patagonia ˌpataˈɡɔ̃ɲja pn
Patagonien
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Patagonka n
Patagonierin
mieszkanka Patagonii

Patagończyk n
Patagonier
mieszkaniec Patagonii

Patna pn
Patna
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, położone na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem; stolica stanu Bihar

Patrycja paˈtrɨʦ̑ʲja pn
Patricia
imię żeńskie;

Paulin pn
Paulinus
imię męskie;

Paulina pawˈlʲĩna pn
Paulina Pauline
imię żeńskie;

Paw paf pn
Pfau
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Paweł ˈpavɛw pn
Paul
imię męskie;

Pawia pn
Pavia
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;

Pawłowskij Posad pn
Pawlowski Possad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad rzeką Klaźmą;

Pałana pn
Palana
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);

Państwa Centralne ˈpãj̃stfa ʦ̑ɛ̃nˈtralnɛ n
Mittelmächte
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria;

Państwo n
Sie
oficjalna pisana forma grzecznościowa państwo

Państwo Islamskie pn
Islamischer Staat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael pn
Staat Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Watykańskie pn
Vatikanstaat Staat Vatikanstadt Staat der Vatikanstadt
(geografia, geograficzny) miasto-państwo w Europie Południowej;

Państwo Środka n
Reich der Mitte
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Peczora pn
Petschora
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez Republikę Komi oraz przez Nieniecki Okręg Autonomiczny;

Pegaz ˈpɛɡas pn
Pegasus
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
(mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pejpus pn
Peipussee
(geografia, geograficzny) jezioro na granicy między Estonią i Rosją;

Pekin ˈpɛcĩn pn
Peking Beijing
(geografia, geograficzny) stolica Chin;

Penelopa pn
Penelope
(mitologia grecka) imię mitycznej królowej Itaki, żony Odysa;

Pensylwania ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja pn
Pennsylvania
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Penżyna pn
Penschina
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim;

Pergamon pn
Pergamon
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Myzji, w Azji Mniejszej, stolica państwa pergamońskiego;

Perm pɛrm pn
Perm
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;

Perpignan pn
Perpignan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;

Persefona pn
Persephone
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Persja ˈpɛrsʲja pn
Persien
(historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru ˈpɛru pn
Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia pn
Perugia
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peterhof pn
Peterhof
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;

Petersburg pɛˈtɛrzburk pn
Petersburg
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Petronela pn
Petrolina Petronilla
imię żeńskie;

Petroszany pn
Petroschen Steinthal
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznym Siedmiogrodzie;

Pewek pn
Pewek
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;

Pełczyce pɛwˈʧ̑ɨʦ̑ɛ pn
Bernstein
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Piacenza pn
Piacenza
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Piana pn
Peene
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech na Pomorzu Przednim;
Peenestrom
(geografia, geograficzny) cieśnina, położona w Niemczech, oddzielająca wyspę Uznam od stałego lądu;

Piasina pn
Pjassina
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;

Piatigorsk pn
Pjatigorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;

Piawa pn
Ploden
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodnich Włoszech;

Picunda pn
Pizunda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;

Piekary pn
Piekar
(geografia, geograficzny) synonim dla Piekar Śląskich;

Piekary Śląskie pn
Deutsch Piekar
(geografia, geograficzny) miasto na Górnym Śląsku;

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
Piemont
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pietropawłowsk pn
Petropawl
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem;

Pietruniek pn
Peterchen Peterle
(zdrobniale) od Piotr

Pigmej n
Pygmäe
(etnografia, etnograficzny) członek ludu afrykańskiego;

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
Picardie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (administracja) były region administracyjny we Francji; zniesiony w 2016 roku;
Picardie Pikardie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Pikardyjczyk n
Picarde
mieszkaniec Pikardii

Pilica pn
Pilica Pilitza
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

Piltyń pn
Pilten
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Łotwie, w okręgu windawskim;

Pilzno ˈpʲilznɔ pn
Pilsen
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Piotr pʲjɔtr̥ pn
Peter Piet
imię męskie;

Piotra ˈpʲjɔtra pn
Petra
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Piotrek ˈpʲjɔtrɛk pn
Peterchen Peterle
imię męskie (zdrobniale) od: Piotr

Piotrowice pn
Petrowitz
(geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Katowic;

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
Pyrenäen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus ˈpʲirɛws pn
Piräus
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pisa ˈpʲisa pn
Pissa
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, dopływ Węgorapy;

Pisarzowice pn
Schreibersdorf
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce;

Pismo ˈpʲismɔ n
Heilige Schrift Bibel
(skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pismo Święte n
Heilige Schrift
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
Pythagoras
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh pn
Pittsburgh
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pius pʲjus pn
Pius
imię męskie;

Piza pn
Pisa
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pizydia pʲiˈzɨdʲja pn
Pisidien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Pięćdziesiątnica n
Pfingsten
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory

Piła ˈpʲiwa n
Schneidemühl
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie wielkopolskim;

Piława pn
Pillau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bałtyjsk (nazwa oficjalna do 1946 roku, obecnie egzonim wariantowy)

Pińsk pn
Pinsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci

Platforma Obywatelska platˈfɔrma ˌɔbɨvaˈtɛlska pn
Bürgerplattform
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich partii politycznych;

Pliniusz pn
Plinius
imię męskie

Pluton ˈplutɔ̃n pn
Pluto Pluton
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
Pluto
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Pobierowo ˌpɔbʲjɛˈrɔvɔ pn
Poberow
(geografia, geograficzny) wieś w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal;

Poczdam ˈpɔʤ̑dãm pn
Potsdam
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia;

Podbeskidzie pn
Beskidenvorland
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) tereny u podnóża zachodniej części pasma Beskidów Zachodnich;

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
Podgorica
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podiebrady pn
Podiebrad
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, nad Łabą w kraju środkowoczeskim;

Podkamienna Tunguzka pn
Steinige Tunguska
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Podlasie pɔdˈlaɕɛ n
Podlachien
(geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Podolsk pn
Podolsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Pogezania pn
Pogesanien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach wywodząca się od obszaru zajętego przez plemię Pogezanów;

Pogorzelica ˌpɔɡɔʒɛˈlʲiʦ̑a pn
Fischerkathen
(geografia, geograficzny) wieś w gminie Rewal;
Margarethenhof
(geografia, geograficzny) wieś w gminie Radowo Małe;

Pojana Mikuli pn
Buchenhain
(geografia, geograficzny) wieś w Rumunii, na Bukowinie, jedno ze skupisk Polonii;

Pokojowa Nagroda Nobla pn
Friedensnobelpreis
Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;

Polaczek pɔˈlaʧ̑ɛk n
Polacke
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) Polak

Polak ˈpɔlak n
Pole
(etnografia, etnograficzny) obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polanów pɔˈlãnuf pn
Pollnow
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Pole Marsowe pn
Marsfeld
(geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;

Polessk pn
Labiau Polessk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie kaliningradzkim nad Zalewem Kurońskim;

Police pɔˈlʲiʦ̑ɛ pn
Pölitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
Polynesien
(geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polka ˈpɔlka n
Polin
obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polska ˈpɔlska pn
Polen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomezania pn
Pomesanien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na prawym brzegu Wisły i Nogatu, zamieszkana przez Pomezanów;

Pomorzanin ˌpɔ̃mɔˈʒãɲĩn n
Pomoran
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
Pommern Pomerellen
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pomorze Gdańskie n
Pommerellen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna dzielnica Polski nad dolną Wisłą, nad Bałtykiem;

Pomorze Przednie pn
Vorpommern
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, leżąca obecnie w Niemczech i Polsce, rozciągająca się nad Bałtykiem od Odry po Rostock;

Pompeje pn
Pompeji
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Ponoj pn
Ponoi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji;

Popigaj pn
Popigai
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi;

Porsche ˈpɔrʃɛ pn
Porsche
(motoryzacja) marka samochodu

Port of Spain pn
Port-of-Spain
(geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
Puerto Rico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
Portugiese
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
Portugal
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Portugalka ˌpɔrtuˈɡalka n
Portugiesin
kobieta narodowości portugalskiej

Posawie pn
Posavien Posavina
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii

Poti pn
Poti
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Powołże pn
Powolschje
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;

Poznań ˈpɔznãɲ pn
Posen
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Połczyn-Zdrój pɔwˈʧ̑ɨ̃n‿zdruj pn
Bad Polzin
(geografia, geograficzny) polska miejscowość uzdrowiskowa na Pomorzu Zachodnim;

Połtawa pn
Poltawa
(geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;

Południe pɔˈwudʲɲɛ n
Süden
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia)
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865

Południowoafrykanka ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãŋka n
Südafrikanerin
obywatelka Republiki Południowej Afryki

Południowoafrykańczyk ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Südafrikaner
obywatel Republiki Południowej Afryki

Praga ˈpraɡa pn
Prag
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia pn
Praia
stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prakseda pn
Praxedis
imię żeńskie;

Prawdinsk pn
Prawdinsk
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad rzeką Łyną;

Prawo i Sprawiedliwość ˈpravɔ ˌi‿spravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ pn
Recht und Gerechtigkeit
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;

Prealpy pn
Voralpen
(geografia, geograficzny) wspólna nazwa części łańcucha górskiego Alp;

Prealpy Styryjskie pn
Steirische Voralpen Steirisches Randgebirge
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Austrii, a także w niewielkim stopniu w Słowenii i na Węgrzech

Pregoła pn
Pregel
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, przepływająca przez Królewiec i uchodząca do Zalewu Wiślanego;

Prekmurje pn
Prekmurje
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;

Prespa pn
Große Prespasee Prespasee
(geografia, geograficzny) jezioro u zbiegu granic Macedonii, Albanii i Grecji;

Preszów ˈprɛʃuf pn
Eperies
(geografia, geograficzny) miasto na Słowacji;

Primorsk pn
Fischhausen Primorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Prisztina pn
Pristina
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Prokopjewsk pn
Prokopjewsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;

Prokrustowe łoże n
Prokrustesbett Prokrustes-Bett
(mitologia grecka) narzędzie tortur mitycznego attyckiego rozbójnika w formie łoża, na którym dopasowywał ofiarę rozciągając jej ciało lub skracając członki
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której coś jest gwałtem dostosowywane do jakiegoś sztywnego schematu; arbitralny standard, z którym zgodność jest egzekwowana

Prometeusz pn
Prometheus
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;

Pronia pn
Pronja
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;

Protektorat Czech i Moraw n
Protektorat Böhmen und Mähren
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma zarządzania okupowanymi ziemiami czeskimi przez Trzecią Rzeszę;

Prowansalczyk n
Provenzale
mieszkaniec Prowansji

Prowansalka n
Provenzalin
mieszkanka Prowansji

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
Provence
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże pn
Provence-Alpes-Côte d’Azur
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny, położony w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, przy granicy z Włochami;

Prościejów pn
Proßnitz in Mähren
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, na Morawach, w kraju ołomunieckim;

Prudnik 'prudɲik pn
Braune Brdun Brudnick Prudnik
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w województwie opolskim, lewy dopływ Osobłogi;
Neustadt in Oberschlesien Prudnik
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Polski;

Prusaczka n
Preußin
(historia, historyczny, historycznie) mieszkanka niemieckich Prus

Prusy ˈprusɨ n
Preußen
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Prut pn
Pruth
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;

Prypeć pn
Prypjat
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;

Przeciszów pn
Hartmansdorf
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie małopolskim;

Przedarulania pn
Vorarlberg
(geografia, geograficzny) (administracja) Vorarlberg

Przedlitawia pn
Cisleithanien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa używana na określenie cesarskiej części Austro-Węgier, zarządzanej bezpośrednio z Wiednia;

Przedni Ren pn
Vorderrhein
(geografia, geograficzny) jedno z dwóch źródłowych ramion Renu

Przemienienie Pańskie n
Verklärung des Herrn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystość katolicka obchodzona 6 sierpnia
(teologia, teologiczny) ukazanie się Chrystusa odmienionego na Taborze wybranym apostołom;

Przerów ˈpʃɛruf pn
Prerau
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
Kap der Guten Hoffnung
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Pszczyna ˈpʃʧ̑ɨ̃na pn
Pless Pleß
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

Ptah ptax pn
Ptah
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptolemeusz ˌptɔlɛ̃ˈmɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Ptolemaios Ptolemäus
imię męskie;

Puck puʦ̑k pn
Putzig
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Pula pn
Pula
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;

Pur pn
Pur
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

Purim n
Purimfest
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;

Pustać Lüneburska pn
Lüneburger Heide
(geografia, geograficzny) region łąk, torfowisk, wrzosowisk i lasów w północnych Niemczech pomiędzy Hamburgiem, Bremą i Hanowerem a Łabą;

Puszkin pn
Puschkin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Pyrzyce pɨˈʒɨʦ̑ɛ pn
Pyritz
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Pyszma pn
Pyschma
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;

Périgord pn
Périgord
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;

Północ ˈpuwnɔʦ̑ n
Norden
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie

Północne Alpy Wapienne pn
Nördliche Kalkalpen
(geografia, geograficzny) część łańcucha górskiego Alp, północna część Alp Wschodnich, rozciągająca się w kierunku wschód-zachód, od Lasu Bregenckiego na zachodzie do Lasu Wiedeńskiego na wschodzie;

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci pn
Arabische Halbinsel
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Bałkański puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci pn
Balkanhalbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Półwysep Bretoński pn
Bretagne
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;

Półwysep Chalcydycki pn
Chalkidiki
(geografia, geograficzny) półwysep w północnej Grecji;

Półwysep Czukocki pn
Tschuktschen-Halbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep w Azji, w syberyjskiej części Rosji, nad Morzem Czukockim;

Półwysep Gydański pn
Gydan-Halbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Rosji, graniczący od zachodu z Zatoką Obską, od wschodu z Niziną Północnosyberyjską;

Półwysep Helski pn
Halbinsel Hel
(geografia, geograficzny) piaszczysty półwysep w północnej Polsce

Półwysep Indochiński puwˈvɨsɛp ˌĩndɔˈxʲĩj̃sʲci pn
Indochinesische Halbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep w Azji Południowo-Wschodniej;

Półwysep Pirenejski puwˈvɨsɛp ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci pn
Pyrenäenhalbinsel
(geografia, geograficzny) (zobacz) Półwysep Iberyjski

Półwysep Rybacki pn
Fischerhalbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga Półwyspu Kolskiego;

Półwysep Skandynawski pn
Skandinavische Halbinsel
(geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej;

Płoty ˈpwɔtɨ pn
Plathe an der Rega
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Quebec n
Québec
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Quito pn
Quito
(geografia, geograficzny) stolica Ekwadoru;

Québec n
Québec
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

RCP acronym
PZE
= rejestracja czasu pracy;

RFN ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n acronym
BRD
= Republika Federalna Niemiec

RNA ɛr‿ɛ̃n‿ˈa n
RNS RNA
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas rybonukleinowy;

RODO acronym
DSGVO
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie o ochronie danych osobowych;

RONA acronym
RONA
= (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa;

Raba pn
Raab
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Austrii i północno-zachodnich Węgrzech, dopływ Dunaju Moszońskiego;

Rabat ˈrabat pn
Rabat
(geografia, geograficzny) stolica Maroka;

Racibórz raˈʨ̑ibuʃ pn
Ratibor
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Raciąż pn
Harnau
(geografia, geograficzny) miasto w województwie mazowieckim;

Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia pn
Ratscha-Letschchumi und Niederswanetien
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;

Radostynia n
Radstein
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała;

Radowce pn
Radautz
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Rumunii, na Bukowinie, w okręgu Suczawa;

Rafał ˈrafaw pn
Raphael
imię męskie;

Rajmund ˈrajmũnt pn
Raimund
imię męskie;

Rak rak pn
Krebs
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Raszka pn
Raszien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Serbii, Kosowie i Czarnogórze

Raszt pn
Rascht
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;

Ratyzbona pn
Regensburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rawa pn
Rawa
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) potok w dorzeczu Wisły, dopływ Brynicy;

Rawenna pn
Ravenna Raben
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);

Rawicz pn
Rawitsch
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe na południowym krańcu województwa wielkopolskiego;

Rea pn
Rhea
(astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna;
(mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;
Rhea Rea
(mitologia rzymska) w mitologii rzymskiej jedna z westalek, matka Romulusa i Remusa;

Realpolitik ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik n
Realpolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Rebeka rɛˈbɛka pn
Rebekka
(biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Izaaka;

Recz rɛʧ̑ pn
Reetz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Reda ˈrɛda pn
Rheda
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Rega ˈrɛɡa pn
Rega
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Regina rɛˈɟĩna pn
Regina Regine
imię żeńskie;

Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur pn
Uigurisches Autonomes Gebiet Xinjiang
(oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;

Region Centralny-Dolina Loary pn
Centre-Val de Loire
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowej Francji;

Reichstag pn
Reichstag
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) sejm rzeski, sejm rzeszowy, parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.;
(historia, historyczny, historycznie) budynek Reichstagu (1.1) w Berlinie;

Reims pn
Reims
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;

Rekowa rɛˈkɔva pn
Krebs Bach
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Ren rɛ̃n pn
Rhein
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata rɛ̃ˈnata pn
Renate
imię żeńskie;

Renault pn
Renault
(motoryzacja) marka samochodu

Rennes pn
Rennes
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Albanii pn
Republik Albanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;

Republika Angoli pn
Republik Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli

Republika Argentyńska pn
Argentinische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny

Republika Armenii pn
Republik Armenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;

Republika Austrii pn
Republik Österreich
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Azerbejdżanu pn
Republik Aserbaidschan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;

Republika Beninu pn
Republik Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu

Republika Białorusi pn
Republik Belarus Republik Weißrussland
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Białorusi;

Republika Bułgarii pn
Republik Bulgarien
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chińska pn
Republik China
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa

Republika Chorwacji pn
Republik Kroatien
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chorwacji;

Republika Cypryjska pn
Republik Zypern
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
Tschechische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Dominikańska pn
Dominikanische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;

Republika Ekwadoru pn
Republik Ecuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ekwadoru

Republika Estońska pn
Republik Estland
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
Bundesrepublik Deutschland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Finlandii pn
Republik Finnland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;

Republika Francuska pn
Französische Republik
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Ghany pn
Republik Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ghany

Republika Grecka pn
Hellenische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;

Republika Gwinei Równikowej pn
Republik Äquatorialguinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej

Republika Indonezji pn
Republik Indonesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indonezji jako państwa

Republika Irlandii pn
Republik Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii

Republika Islandii pn
Republik Island
(nieoficjalnie, nieoficjalny) (zobacz) Islandia

Republika Kamerunu pn
Republik Kamerun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa

Republika Kazachstanu pn
Republik Kasachstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa

Republika Kirgiska pn
Kirgisische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa

Republika Kolumbii pn
Republik Kolumbien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii

Republika Konga rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Republik Kongo
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
Republik Korea
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Kostaryki pn
Republik Costa Rica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

Republika Libańska pn
Libanesische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Libanu jako państwa

Republika Litewska pn
Republik Litauen
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;

Republika Macedonii rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
Republik Mazedonien
(oficjalnie) nazwa państwa Macedonii

Republika Malty pn
Republik Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;

Republika Mołdawii pn
Republik Moldau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;

Republika Paragwaju pn
Republik Paraguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju

Republika Peru pn
Republik Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa

Republika Portugalska pn
Portugiesische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
Südafrika Republik Südafrika
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Salwadoru pn
Republik El Salvador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Salwadoru, państwa w Ameryce Środkowej

Republika San Marino pn
Republik San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;

Republika Serbii pn
Republik Serbien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Surinamu pn
Republik Suriname
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
Slowakische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Słowenii pn
Republik Slowenien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) Słowenia;

Republika Togijska pn
Republik Togo
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa

Republika Trynidadu i Tobago pn
Republik Trinidad und Tobago
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago

Republika Tunezyjska pn
Tunesische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tunezji

Republika Turcji pn
Republik Türkei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa

Republika Wenecka rɛˈpublʲika vɛ̃ˈnɛʦ̑ka pn
Republik Venedig
(historia, historyczny, historycznie) dawne państwo włoskie ze stolicą w Wenecji;

Republika Wybrzeża Kości Słoniowej pn
Republik Côte d'Ivoire
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wybrzeża Kości Słoniowej

Republika Węgierska pn
Republik Ungarn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Węgier w latach 1989 – 2012

Republika Włoska pn
Italienische Republik
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Republik Cabo Verde Kap Verde
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Łotewska pn
Republik Lettland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
Zentralafrikanische Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Resko ˈrɛskɔ pn
Regenwalde
(geografia, geograficzny) miasto w województwie pomorskim;

Resko Przymorskie ˈrɛskɔ pʃɨ̃ˈmɔrsʲcɛ pn
Kamper See
(geografia, geograficzny) jezioro w województwie zachodniopomorskim;

Rewa ˈrɛva pn
Rewa
(geografia, geograficzny) miejscowość w Polsce (powiat pucki);

Rewal ˈrɛval pn
Rewahl
(geografia, geograficzny) wieś nadmorska w województwie zachodniopomorskim;

Rewda pn
Rewda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;

Reńskie Góry Łupkowe pn
Rheinisches Schiefergebirge
(geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;

Riazań pn
Rjasan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

Rijad ˈrʲijat pn
Riad
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Rijeka pn
Rijeka
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;

Rimini pn
Rimini
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Riwiera Albańska pn
Albanische Riviera
(geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego;

Rjukan pn
Rjukan
(geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna;

Robert ˈrɔbɛrt pn
Robert Rupprecht Rodebert Rupert
imię męskie;

Roby ˈrɔbɨ pn
Robe
(geografia, geograficzny) wieś w województwie zachodniopomorskim;

Rodan ˈrɔdãn pn
Rhone
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodopy pn
Rhodopen
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Rodos ˈrɔdɔs pn
Rhodos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Rohingja pn
Rohingya
indoaryjski lud muzułmański zamieszkujący północną część stanu Arakan w Mjanmie;

Roland ˈrɔlãnt pn
Roland Ruland
imię męskie;

Rom rɔ̃m n
Rom
(etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej;

Roman ˈrɔ̃mãn pn
Roman
imię męskie;

Romandia pn
Romandie Welschschweiz Welschland Westschweiz
(geografia, geograficzny) zachodnia, francuskojęzyczna część Szwajcarii;

Romania rɔ̃ˈmãɲja pn
Romagna
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;

Rominta pn
Rominte
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Polsce i Rosji (obwód kaliningradzki), lewy dopływ Pisy;

Romuald rɔ̃ˈmu<sup>w</sup>alt pn
Romuald
imię męskie;

Rosja ˈrɔsʲja pn
Russland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
Russe
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
Russin
obywatelka Rosji

Rostock pn
Rostock
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;

Rostów nad Donem pn
Rostow am Don
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;

Rotterdam pn
Rotterdam
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rozalia rɔzˈalʲja pn
Rosalie
imię żeńskie;

Rożawa pn
Rojava
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;

Rubcowsk pn
Rubzowsk
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;

Rublowka pn
Rubljowka
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;

Ruda Śląska pn
Ruda O.S.
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Polsce, w województwie śląskim;

Rudolf ˈrudɔlf pn
Rudolf
imię męskie;

Rudziczka n
Riegersdorf
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

Rufus ˈrufus pn
Rufus
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Rugia ˈruɟja n
Rügen
(geografia, geograficzny) niemiecka wyspa na Morzu Bałtyckim;

Ruhra pn
Ruhr
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Niemczech, prawy dopływ Renu;

Rumia ˈrũmʲja pn
Rahmel
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Rumun ˈrũmũn n
Rumäne
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia rũˈmũɲja pn
Rumänien
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rumunka rũˈmũŋka n
Rumänin
kobieta lub dziewczyna narodowości rumuńskiej, obywatelka Rumunii

Rusin n
Russine Ruthene
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel wschodniosłowiańskiej grupy etnicznej

Rustawi pn
Rustawi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;

Rut ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut pn
Ruth
imię żeńskie;

Rwanda ˈrvãnda pn
Ruanda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rybnik pn
Rybnik
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce;

Ryby ˈrɨbɨ pn
Fische
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga ˈrɨɡa pn
Riga
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rymnik pn
Rümnick
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik;

Ryn rɨ̃n pn
Rhein
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Rysy ˈrɨsɨ pn
Meeraugspitze
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Polski;

Ryszarda pn
Ricarda
imię żeńskie;

Ryta pn
Rita
imię żeńskie;

Rzeczpospolita Polska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska pn
Republik Polen
oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzeka pn
Rzeka
(geografia, geograficzny) gmina w Czechach, w kraju morawsko-śląskim w powiecie Frydek-Mistek, w historycznych granicach Śląska Cieszyńskiego;

Rzesza ˈʒɛʃa n
Reich
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;

Rzeszów ˈʒɛʃuf pn
Reichshof
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w województwie podkarpackim;

Rzeżyca pn
Rositten
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej części Łotwy, w środkowej Łatgalii;

Rzucewo ʒuˈʦ̑ɛvɔ pn
Rutzau
(geografia, geograficzny) miejscowość w Polsce (powiat pucki, 18°28'E, 54°41'N);

Rzym ʒɨ̃m pn
Rom
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
Römer
(starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Rzymianka ʒɨ̃ˈmʲjãnka n
Römerin
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: obywatelka państwa rzymskiego

Rżew pn
Rschew
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie twerskim, nad Wołgą;

SA ɛs‿ˈa acronym
AG
= (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka akcyjna;

SI ɛs‿ˈi acronym
KI
= (informatyka, informatyczny) sztuczna inteligencja

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
SMS SMS-Nachricht Textnachricht
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej

SZBD ˌɛz‿ːɛd‿bɛ‿ˈdɛ acronym
DBMS
= (informatyka, informatyczny) system zarządzania bazą danych

Saara ˈsara pn
Saarland
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Sabaudczyk n
Savoyer
mieszkaniec Sabaudii

Sabaudia pn
Savoyen
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Sabaudka n
Savoyerin
mieszkanka Sabaudii

Sadok pn
Zadok
imię męskie;

Sadowa pn
Sadowa
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju hradeckim;

Sagarmatha pn
Sagarmatha
(geografia, geograficzny) Mount Everest

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
Westsahara
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Vincent i Grenadyny pn
St. Vincent und die Grenadinen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Saint-Denis pn
Saint-Denis
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

Saipan pn
Saipan
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Sakmara pn
Sakmara
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
Sachsen
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonia-Anhalt pn
Sachsen-Anhalt
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu;

Saksończyk pn
Sachse
mieszkaniec Saksonii

Salechard pn
Salechard
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem;

Salomonka ˌsalɔ̃ˈmɔ̃ŋka n
Salomonerin
obywatelka Wysp Salomona

Salomończyk ˌsalɔ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Salomoner
obywatel Wysp Salomona

Saloniki ˌsalɔ̃ˈɲici pn
Thessaloniki
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji;

Salsk pn
Salsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w europejskiej części Rosji;

Saluin pn
Saluen
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Chinach, Tajlandii i Mjanmie;

Salwador salˈvadɔr pn
El Salvador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salwadorczyk ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk n
Salvadorianer
obywatel Salwadoru

Salwadorka ˌsalvaˈdɔrka n
Salvadorianerin
obywatelka Salwadoru

Salzburg ˈzalʣ̑burk pn
Salzburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samarkanda pn
Samarkand
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samarytanin n
Samaritaner
(etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnej Samarii
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;

Sambia ˈsãmbʲja pn
Samland
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obecnie w Federacji Rosyjskiej;

Samcche-Dżawachetia pn
Samzche-Dschawachetien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;

Samoa sãˈmɔa pn
Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
Amerikanisch-Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samosz pn
Samosch Somesch
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rumunii i w północno-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy, powstaje z połączenia Małego Samoszu i Wielkiego Samoszu;

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
Samuel
imię męskie;

San sãn pn
Saan San
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły;

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sandżak pn
Sandschak
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;

Sankt Moritz pn
Sankt Moritz St. Moritz
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii, w Gryzonii, kurort i ośrodek sportów zimowych;

Santo Domingo ˈsãntɔ dɔ̃ˈmʲĩŋɡɔ pn
Santo Domingo
(geografia, geograficzny) stolica Dominikany;

Sara ˈsara pn
Sara Sarah
imię żeńskie;
(biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Abrahama;

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
Sarajevo Sarajewo
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sarapuł pn
Sarapul
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Udmurcji, położone nad Kamą;

Sarańsk pn
Saransk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką Insar, stolica Republiki Mordowii;

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
Sardinien
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Sardynka sarˈdɨ̃nka n
Sardin
mieszkanka Sardynii

Sardyńczyk sarˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Sarde
mieszkaniec Sardynii lub osoba płci męskiej pochodząca z Sardynii

Sarnia ˈsarʲɲa pn
Rehbach
(geografia, geograficzny) struga w województwie zachodniopomorskim, dopływ Regi;

Saska Szwajcaria pn
Sächsische Schweiz
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;

Saskia pn
Saskia
imię żeńskie

Satledź pn
Satluj
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;

Saturn ˈsaturn pn
Saturn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów;
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;
(astronomia, astronomiczny) seria amerykańskich rakiet nośnych;

Sazawa pn
Sasau Sazawa
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, prawy dopływ Wełtawy;

Schwyz pn
Schwyz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Szwajcarii;

Scypion pn
Scipio
imię męskie;

Seattle pn
Seattle
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w stanie Waszyngton, w Stanach Zjednoczonych;

Sebastian sɛˈbastʲjãn pn
Sebastian Bastian
imię męskie;

Sebastiana pn
Sebastiana Sebastiane
imię żeńskie

Sedan pn
Sedan
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;

Segedyn pn
Segedin Szegedin
(geografia, geograficzny) miasto Węgier, położone nad Cisą na południu kraju;

Sejm sɛjm pn
Sejm
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedna z izb polskiego parlamentu;

Sekwana sɛˈkfãna pn
Seine
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Selene sɛˈlɛ̃nɛ pn
Selene
(mitologia grecka) bogini i uosobienie księżyca, utożsamiana z rzymską Luną;

Selinunt pn
Selinunt
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;

Sem pn
Sem
(biblijny) postać starotestamentowa, protoplasta Semitów;

Semigalia pn
Semgallen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca w jej południowej części na lewym brzegu Dźwiny;

Semita sɛ̃ˈmʲita n
Semit
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;

Senegalczyk ˌsɛ̃nɛˈɡalʧ̑ɨk n
Senegalese Senegaler
obywatel, mieszkaniec Senegalu

Senegalka ˌsɛ̃nɛˈɡalka n
Senegalerin Senegalesin
obywatelka, mieszkanka Senegalu

Septuaginta pn
Septuaginta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Serb sɛrp n
Serbe
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia ˈsɛrbʲja pn
Serbien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
Serbien und Montenegro
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Serbka ˈsɛrpka n
Serbin
kobieta lub dziewczyna narodowości serbskiej, obywatelka Serbii, mieszkanka Serbii

Serbołużyczanin n
Sorbe
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zachodniosłowiańskiego zamieszkującego Łużyce

Seret pn
Sereth
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, na Bukowinie, nad rzeką Seret (1.2);

Seszelczyk sɛˈʃɛlʧ̑ɨk n
Seycheller
obywatel Seszeli

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
Seychellen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seszelka sɛˈʃɛlka n
Seychellerin
obywatelka Seszeli

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
Seoul
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewenny pn
Cevennen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Francji, w południowej części Masywu Centralnego;

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
Sevilla
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
Föderierte Staaten von Mikronesien
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sfinks n
Sphinx
(mitologia grecka) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami;

Sianów ˈɕãnuf pn
Zanow
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Siaś pn
Sjas
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;

Siebież pn
Sebesch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim;

Siedmiogród ɕɛdˈmʲjɔɡrut pn
Siebenbürgen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w środkowej Rumunii;

Siedmiorzecze pn
Siebenstromland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;

Siemianowice pn
Siemianowitz
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) do 1923 roku samodzielna wieś na Górnym Śląsku
(geografia, geograficzny) synonim dla Siemianowic Śląskich;

Siemianowice Śląskie pn
Siemianowitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim;

Siena ˈsʲjɛ̃na pn
Siena
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone w Toskanii; stolica prowincji Siena (1.2);

Siergiejewicz pn
Sergejewitsch
syn Siergieja (rosyjskie imię odojcowskie)

Siergijew Posad pn
Sergijew Possad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie moskiewskim;

Sierpuchow pn
Serpuchow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, nad Oką;

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
Sierra Leone
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sikoku pn
Schikoku Shikoku
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, najmniejsza z wysp japońskich;

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
Singapur
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
Singapurer
obywatel Singapuru

Skalda pn
Schelde
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;

Skalowia pn
Schalauen Schalwen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca po obu stronach dolnego biegu rzeki Niemen, zamieszkana przez plemię Skalowów;

Skandynaw skãnˈdɨ̃naf pn
Skandinavier
mieszkaniec Skandynawii

Skandynawka ˌskãndɨ̃ˈnafka n
Skandinavierin
mieszkanka Skandynawii

Skania pn
Schonen
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skawina pn
Konradshof
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce

Skały Adrszpasko-Teplickie ˈskawɨ ˌatr̥ʃpaskɔ‿tɛˈplʲiʦ̑ʲcɛ pn
Adersbach-Weckelsdorfer Felsenstadt
(geografia, geograficzny) masyw górski w północno-wschodnich Czechach;

Skoczów pn
Skotschau
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa miasta, gminy i wsi w Polsce;

Skopje ˈskɔpʲjɛ pn
Skopje
(geografia, geograficzny) stolica Macedonii Północnej;

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
Skorpion
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Slawonia pn
Slawonien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Sobek pn
Sobek
(mitologia, mitologiczny) egipskiej bóg - opiekun - jezior, wody, symbol siły królewskiej;

Socjalistyczna Republika Wietnamu pn
Sozialistische Republik Vietnam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu

Socza pn
Sontig
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej;

Sofia ˈsɔfʲja pn
Sofia
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sofroniusz pn
Sophronius
imię męskie;

Sogdiana pn
Sogdien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokrates sɔˈkratɛs pn
Sokrates
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;
imię męskie;

Solka pn
Solka
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii w okręgu suczawskim na Bukowinie;

Solon ˈsɔlɔ̃n pn
Solon
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Solura pn
Solothurn
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
Somalia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somaliland ˌsɔ̃maˈlʲilãnt pn
Somaliland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;

Sopot ˈsɔpɔt pn
Zoppot
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim;

Sorbona pn
Sorbonne
(geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;

Sorrento pn
Sorrent
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol;

Sosnowy Bór pn
Sosnowy Bor
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim;

Sowieck pn
Sowetsk Tilsit
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży do Niemna;

Sowiet ˈsɔvʲjɛt n
Sowjet
(potocznie, potoczny) obywatel Związku Radzieckiego

Soława pn
Saale Sächsische Saale
(geografia, geograficzny) rzeka w Turyngii, w Niemczech, lewy dopływ Łaby;

Soława Frankońska pn
Fränkische Saale
(geografia, geograficzny) rzeka w Dolnej Frankonii, w Niemczech, prawy dopływ Menu;

Sośnicowice pn
Kieferstädtel
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim;

Soż pn
Sosch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru;

Spira pn
Speyer
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Spoleto pn
Spoleto
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Sprewa pn
Spree
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnich Niemczech, lewy dopływ Haweli;

Srem pn
Syrmien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł ˈstãmbuw pn
Istanbul
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stanisław stãˈɲiswaf pn
Stanislaus
imię męskie;

Stanisławów pn
Stanislau
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Iwano-Frankiwsk na Ukrainie;

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
Vereinigte Staaten Vereinigte Staaten von Amerika
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
Vereinigte Staaten von Amerika
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stara Marchia pn
Altmark
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w obecnym kraju związkowym Saksonia-Anhalt, najstarsza część Marchii Brandenburskiej, położona na lewym brzegu Łaby, na północ od Magdeburga;

Stare Bielsko ˈstarɛ ˈbʲjɛlskɔ pn
Alt Bielitz
(geografia, geograficzny) dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

Stare Miasto pn
Altstadt
(administracja) (geografia, geograficzny) toponim, nazwa dzielnicy w szeregu polskich miast;

Starogard pn
Stargard
(geografia, geograficzny) toponim stanowiący część nazwy miasta Starogard Gdański
Stargord Stargordt
(geografia, geograficzny) osada sołecka w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Resko;

Stary Dunaj pn
Alte Donau
(geografia, geograficzny) starorzecze Dunaju w Wiedniu

Stary Testament ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
Altes Testament
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stawropol pn
Stawropol
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego;

Stefan ˈstɛfãn pn
Stefan Stephan
imię męskie;

Stefania stɛˈfãɲja pn
Stephanie
imię żeńskie;

Stepanakert ˌstɛpãˈnakɛrt pn
Stepanakert
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Sterlitamak pn
Sterlitamak
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Baszkortostanie;

Stobrawa stɔˈbrava pn
Stober
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce południowo-zachodniej;

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska pn
Heiliger Stuhl Apostolischer Stuhl
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan

Stolica Święta pn
Heiliger Stuhl
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim

Stradyk pn
Stradick
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Świeżej

Stralsund pn
Stralsund
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;

Strasburg pn
Straßburg
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
Gazastreifen
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Stronie Wieś ˈstrɔ̃ɲɛ ˈvʲjɛ̇ɕ pn
Seitenberg
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie

Stronie Śląskie ˈstrɔ̃ɲɛ ˈɕlɔ̃w̃sʲcɛ pn
Seitenberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w powiecie kłodzkim;

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
Schütze
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart pn
Stuttgart
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Stwiha pn
Szwiha
(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawobrzeżny dopływ Prypeci;

Styria pn
Steiermark
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

Styryjczyk stɨˈrɨjʧ̑ɨk n
Steirer
mieszkaniec Styrii

Suchań ˈsuxãɲ pn
Zachan
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Suchona pn
Suchona
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;

Sucre ˈsukrɛ pn
Sucre
(geografia, geograficzny) stolica Boliwii;

Suczawa pn
Sotschen
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii, stolica okręgu Suczawa;

Sudety suˈdɛtɨ pn
Sudeten
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Sugoj pn
Sugoi
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;

Sulejman pn
Süleyman
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Sulina pn
Sulinaarm
(geografia, geograficzny) środkowe ramię ujściowe Dunaju

Sumatra sũˈmatra pn
Sumatra
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Sumer ˈsũmɛr n
Sumer
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;

Suna ˈsũna pn
Suna
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;

Sund pn
Öresund
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Północnym przez cieśniny Kattegat i Skagerrak, oddzielająca duńską Zelandię od szwedzkiej Skanii;

Surchan-daria pn
Surxondaryo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;

Surinam suˈrʲĩnãm pn
Surinam Suriname
(geografia, geograficzny) rzeka w Surinamie (1.1);
Suriname Surinam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Surinamczyk ˌsurʲĩˈnãmʧ̑ɨk n
Surinamer
obywatel Surinamu

Surinamka ˌsurʲĩˈnãmka n
Surinamerin
obywatelka Surinamu

Suwałki pn
Suwalken
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Suwalszczyzny;

Suza pn
Schusch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie, w ostanie Chuzestan;

Suzdal pn
Susdal
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim;

Sułkowice suwkɔvʲit͡sɛ pn
Sulkowitz
(geografia, geograficzny) nazwa kilku wsi w Polsce;
(geografia, geograficzny) nazwa miasta i gminy w Polsce;

Sułtanat Omanu pn
Sultanat Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Omanu jako państwa

Swanetia pn
Swanetien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;

Swijaga pn
Swijaga
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Wołgi;

Swobodny pn
Swobodny
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;

Swornegacie pn
Schwornigatz
(geografia, geograficzny) wieś w województwie pomorskim, położona na Kaszubach, w gminie Chojnice;

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
Sibirien
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Syberyjka pn
Sibirierin
(etnografia, etnograficzny) mieszkanka Syberii

Sybin pn
Hermannstadt
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie, stolica okręgu Sybin;

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
Sizilien
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk n
Sizilianer
mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sycylijka n
Sizilianerin
mieszkanka Sycylii, kobieta z tej wyspy

Sydney pn
Sydney
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Syhot pn
Marmaroschsiget Siget
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Rumunii, w okręgu Marmarosz, nad Cisą;

Syjam ˈsɨjãm pn
Siam
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjon pn
Zion
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
(geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sykstus ˈsɨkstus pn
Sixtus
imię męskie;

Sylweriusz pn
Silverius
imię męskie;

Sylwester sɨlˈvɛstɛr pn
Silvester
imię męskie;

Sym pn
Sym
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Symmachus pn
Symmachus
imię męskie;

Symplicjusz pn
Simplicius
imię męskie;

Synaj ˈsɨ̃naj pn
Sinai
(geografia, geograficzny) góra w południowej części Półwyspu Synaj (1.1);
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Azji;

Synopa pn
Sinop
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym;

Syr-daria pn
Syrdarja
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;

Syrach pn
Sirach
(biblijny) autor starotestamentalnej Księgi Syracydesa

Syrakuzy pn
Syrakus
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syria ˈsɨrʲja pn
Syrien
(geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
Sirius
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;
(mitologia grecka) pies Oriona, przeniesiony na firmament jako gwiazda Syriusz (1.2);

Syryjczyk sɨˈrɨjʧ̑ɨk n
Syrer
obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Syryjka sɨˈrɨjka n
Syrerin
obywatelka Syrii

Sysoła pn
Syssola
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, lewy dopływ Wyczegdy;

Syzyf pn
Sisyphos Sisyphus
(mitologia grecka) mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;

Syłwa pn
Sylwa
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;

Szachty pn
Schachty
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim;

Szafszawan pn
Chefchaouen
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Maroku znane z niebieskich fasad domów;

Szafuza pn
Schaffhausen
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);

Szanghaj pn
Shanghai Schanghai
(geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

Szarbel pn
Scharbel
imię męskie

Szardara pn
Schardara
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Kazachstanie;

Szatan pn
Satan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szaweł pn
Saulus
(biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
Stettin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szczecinek ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩnɛk pn
Neustettin
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Szechina pn
Schechina
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;

Szeherezada pn
Scheherazade
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;

Szeksna pn
Scheksna
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;

Szerpa n
Sherpa
(etnografia, etnograficzny) członek tybetańskiego ludu zamieszkującego Himalaje w Indiach i Nepalu;

Szetlandy pn
Shetlandinseln
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;

Szewach pn
Schewach
imię męskie

Sziraz pn
Schiras
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Sziszapangma pn
Shishapangma
(geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na terytorium Tybetu w Wysokich Himalajach;

Szklarska Poręba pn
Schreiberhau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim;

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Schottland
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra pn
Shkodra Skutari
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Szkot ʃkɔt n
Schotte
mieszkaniec Szkocji

Szkotka ˈʃkɔtka n
Schottin
mieszkanka Szkocji

Szlezwiczanin n
Schleswiger
mieszkaniec krainy Szlezwiku

Szlezwik pn
Schleswig
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;

Szlezwik Północny pn
Nordschleswig
(geografia, geograficzny) region geograficzny w Danii, północna część dawnego księstwa Szlezwiku;

Szlezwik-Holsztyn pn
Schleswig-Holstein
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Szlisselburg pn
Schlüsselburg
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;

Szpindlerowy Młyn pn
Spindlermühle
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Czechach, w kraju hradeckim, w Karkonoszach;

Szrenica pn
Reifträger
(geografia, geograficzny) szczyt w zachodnich Karkonoszach;

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
Stockholm
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szuja pn
Schuja
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;

Szumawa pn
Böhmerwald
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;

Szwab ʃfap n
Schwabe
mieszkaniec Szwabii;

Szwabia ˈʃfabʲja pn
Schwaben Schwabenland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
Schweizer
obywatel Szwajcarii

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
Schweiz
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwajcaria Frankońska pn
Fränkische Schweiz
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we Frankonii w Niemczech, ograniczone rzekami Pegnitz, Regnitz i Menem;

Szwajcaria Marchijska pn
Märkische Schweiz
(geografia, geograficzny) niewielka kraina leżąca w Niemczech na północny wschód od Berlina, lesista i pokryta wieloma jeziorami

Szwajcaria Meklemburska pn
Mecklenburgische Schweiz
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej części Meklemburgi-Pomorza Przedniego, cenna ze względu na swoją przyrodę

Szwajcarka ʃfajˈʦ̑arka n
Schweizerin
obywatelka Szwajcarii

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
Schweden
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed ʃfɛt n
Schwede
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka ˈʃfɛtka n
Schwedin
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szybki Keresz pn
Schnelle Kreisch
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i we wschodnich Węgrzech, prawy dopływ Kereszu;

Szybowice n
Schnellewalde
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

Szydłowiec ʃɨdˈwɔvʲjɛʦ̑ pn
Shödleuweiß
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w centralnej Polsce, w województwie mazowieckim;

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
Simon
imię męskie;

Szyndzielnia pn
Kamitzerplatte
(geografia, geograficzny) szczyt w Beskidzie Śląskim;

Szyłka pn
Schilka
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji;

Sąd Ostateczny ˈsɔ̃nt ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ n
Das Jüngste Gericht
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;

Sławno ˈswavnɔ pn
Schlawe
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
Slowakei
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowaczka swɔˈvaʧ̑ka n
Slowakin
osoba płci żeńskiej narodowości słowackiej, obywatelka Słowacji, mieszkanka Słowacji

Słowak ˈswɔvak n
Slowake
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
Slowenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
Slowene Slowenier
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowenka swɔˈvɛ̃ŋka pn
Slowenierin Slowenin
kobieta narodowości słoweńskiej

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
Slawe
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słowianka swɔˈvʲjãnka n
Slawin
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
Sonne
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

Słupsk swupsk n
Stolp
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce;

T-shirt n
T-Shirt
(odzieżownictwo) koszulka z krótkim rękawem;

T4 acronym
E-Aktion T4
(historia, historyczny, historycznie) hitlerowska akcja eliminacji osób upośledzonych;

TSUE acronym
EuGH
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

TV acronym
TV
= telewizja
TV -
= telewizyjny

Tadeusz taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Thaddäus
imię męskie;

Tadź Mahal pn
Taj Mahal
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;

Tadżyjka taˈʤ̑ɨjka n
Tadschikin
obywatelka Tadżykistanu

Tadżyk ˈtaʤ̑ɨk n
Tadschike
obywatel Tadżykistanu

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
Tadschikistan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tag tak pn
Tajo
(geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Taganrog pn
Taganrog
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Taj n
Thai
członek ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

Tajka ˈtajka n
Thai
członkini ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

Tajlandczyk tajˈlãnṭʧ̑ɨk n
Thailänder Thai
obywatel Tajlandii

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
Thailand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajlandka tajˈlãntka n
Thailänderin
obywatelka Tajlandii

Tajmyra pn
Taimyra
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;

Tajwan ˈtajvãn n
Taiwan
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Tamara tãˈmara pn
Tamara
imię żeńskie;

Tambow pn
Tambow
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamiza tãˈmʲiza pn
Themse
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanach n
Tanach
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
Tansania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tanzanka tãw̃ˈzãŋka n
Tansanierin
obywatelka Tanzanii

Tanzańczyk tãw̃ˈzãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Tansanier
obywatel Tanzanii

Tara ˈtara pn
Tara
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Tarent ˈtarɛ̃nt pn
Tarent
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tarnopol pn
Tarnopol
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Tarnów ˈtarnuf pn
Tarnau
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce;

Tartus pn
Tartus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tarym pn
Tarim
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;

Tasiejewa pn
Tassejewa
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
Taschkent
(geografia, geograficzny) stolica Uzbekistanu;

Tatar ˈtatar n
Tatar
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Tatry ˈtatrɨ pn
Tatra
(geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji;

Tatry Wysokie pn
Hohe Tatra
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach;

Tatry Zachodnie pn
Westliche Tatra Westtatra
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach;

Taurogi pn
Tauroggen
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Litwie;

Tawda pn
Tawda
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;

Taz pn
Tas
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

Teberda pn
Teberda
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania;

Tebriz pn
Täbris
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie;

Teheran tɛˈxɛrãn pn
Teheran
(geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Tejrezjasz n
Teiresias
(mitologia grecka) wróżbita z rodu Spartów, syn nimfy Chariklo

Telawi pn
Telawi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia;

Telcz pn
Teltsch
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju Wysoczyna;

Telemach pn
Telemachus
(mitologia grecka) postać z mitologii greckiej, syn Odyseusza i Penelopy;

Temesz pn
Temesch
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Rumunii i w północno-wschodniej Serbii, lewy dopływ Dunaju;

Teneryfa pn
Teneriffa
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Tennessee pn
Tennessee
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;

Teodozja pn
Feodossija
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na wybrzeżu Krymu;
Theodosia
imię żeńskie;

Teofil tɛˈɔfʲil pn
Theophilus Gottlieb Theophil
imię męskie;

Teresa tɛˈrɛsa pn
Theresia Theresa
imię żeńskie;

Terezin pn
Theresienstadt
(geografia, geograficzny) miasto i twierdza w Czechach, w kraju usteckim, nad rzeką Ochrzą;

Termez pn
Termiz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
Thermopylen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
Nordwest-Territorien
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia tɛˈsalʲja pn
Thessalien
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;
(geografia, geograficzny) region administracyjny w Grecji;

Tessyn pn
Tessin
(geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Ticino, kanton w Szwajcarii;

Thimphu pn
Thimphu
(geografia, geograficzny) stolica Bhutanu

Tierieszka pn
Tereschka
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Timiszoara pn
Temeswar
(geografia, geograficzny) Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Timor ˈtʲĩmɔr pn
Timor
(geografia, geograficzny) wyspa w południowo-wschodniej Azji;

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
Osttimor
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Timpton pn
Timpton
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Tiosza pn
Tjoscha
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, prawy dopływ Oki;

Tirsa pn
Tirza
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

Tiumeń pn
Tjumen
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tiung pn
Tjung
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluju;

Tivoli pn
Tivoli
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym;

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
Tobias
imię męskie;

Togijczyk tɔˈɟijʧ̑ɨk n
Togoer Togolese
obywatel Togo

Togijka tɔˈɟijka n
Togoerin Togolesin
obywatelka Togo

Togliatti pn
Toljatti
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą;

Togo ˈtɔɡɔ pn
Togo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokaj ˈtɔkaj pn
Tokaj
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w północno-wschodnich Węgrzech;

Tokio ˈtɔcɔ pn
Tokio
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Japonii;

Toledo pn
Toledo
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii;

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
Thomas
imię męskie;

Tompo pn
Tompo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Tomsk pn
Tomsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tora ˈtɔra pn
Tora Thora Torah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toruń ˈtɔrũɲ pn
Thorn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-centralnej Polsce, położone nad Wisłą;

Torżok pn
Torschok
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim, nad Twercą;

Toskania tɔˈskãɲja pn
Toskana
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Toskanka n
Toskanerin
mieszkanka Toskanii

Toskańczyk tɔˈskãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Toskaner
mieszkaniec Toskanii

Tours pn
Tours
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, nad rzeką Loarą, w Turenii;

Trajan pn
Trajan
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie

Trewir pn
Trier
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Triest pn
Triest
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Tripoli trʲiˈpɔlʲi pn
Tripoli
(geografia, geograficzny) miasto w Libii

Troick pn
Troizk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;

Troja ˈtrɔja pn
Troja
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Troyes pn
Troyes
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;

Trybunał Konstytucyjny n
Verfassungsgerichtshof
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;

Trydent pn
Trentino
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północnych Włoszech;
Trient
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w północnych Włoszech;

Trydent-Górna Adyga pn
Trentino-Südtirol
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech ze stolicą w Trydencie;

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
Trinidad und Tobago
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trypolis trɨˈpɔlʲis pn
Tripolis
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;

Trzcińsko-Zdrój ṭʃʲʨ̑ĩj̃ˈskɔ‿zdruj pn
Bad Schönfließ
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Trzebiatów ṭʃɛˈbʲjatuf pn
Treptow an der Rega
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Trzebnica ṭʃɛbʲˈɲiʦ̑a pn
Trebnitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim;

Trzeboń pn
Wittingau
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju południowoczeskim;

Trzech Króli n
Dreikönige
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Objawienie Pańskie

Trzeci Rzym ˈṭʃɛʨ̑i ˈʒɨ̃m n
Drittes Rom
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) inne określenie Moskwy;

Trzej Królowie ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ pn
Heilige drei Könige
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;

Trzyniec pn
Trzynietz
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;

Trzęsacz ˈṭʃɛ̃w̃saʧ̑ pn
Hoff a.d. Ostsee
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miejscowości w północnej Polsce;

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
Trinität Dreieinigkeit Dreifaltigkeit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Trójmiasto trujˈmʲjastɔ n
Dreistadt
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;

Trójprzymierze ˌtrujpʃɨ̃ˈmʲjɛʒɛ pn
Dreibund
(historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;

Tuapse pn
Tuapse
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Tuba ˈtuba pn
Tuba
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju;

Tuczno ˈtuʧ̑nɔ pn
Tütz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
Tunesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk n
Tunesier
obywatel Tunezji

Tunezyjka ˌtũnɛˈzɨjka n
Tunesierin
obywatelka Tunezji

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
Türkei
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turecka Republika Cypru Północnego tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ pn
Türkische Republik Nordzypern
państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;

Turgaj pn
Turgai
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie;

Turgowia pn
Thurgau
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;

Turkiestan pn
Turkestan
(geografia, geograficzny) region w Azji Środkowej;
Türkistan
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Kazachstanie;

Turkmen ˈturkmɛ̃n n
Turkmene
obywatel Turkmenistanu

Turkmenbaszy pn
Türkmenbaşy
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
Turkmenistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turkmenka turkˈmɛ̃ŋka n
Turkmenin
obywatelka Turkmenistanu

Turku pn
Turku
(geografia, geograficzny) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Finlandii;

Turuchan pn
Turuchan
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Thüringen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Turynka n
Thüringerin
mieszkanka Turyngii; kobieta z tej krainy

Turyńczyk n
Thüringer
mieszkaniec Turyngii; osoba z tej krainy

Tuszetia pn
Tuschetien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;

Tutonczana pn
Tutontschana
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Dolnej Tunguzki;

Tuvalu tuˈvalu pn
Tuvalu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Twer pn
Twer
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Twerca pn
Twerza
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;

Tyberiada pn
Tiberias
(geografia, geograficzny) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, nad Jeziorem Tyberiadzkim;

Tyberiusz tɨˈbɛrʲjuʃ pn
Tiberius
imię męskie;

Tybet ˈtɨbɛt pn
Tibet
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetanka ˌtɨbɛˈtãnka n
Tibeterin
mieszkanka Tybetu

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Tibeter Tibeterin
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tybinga pn
Diebenga Tübingen
(geografia, geograficzny) powiatowe miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga (1.2);

Tychy ˈtɨxɨ pn
Tichau
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Tyfon pn
Typhon
(mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Tykicz pn
Tikytsch
(geografia, geograficzny) krótka rzeka w centralnej części Ukrainy, na Wyżynie Naddnieprzańskiej. powstaje z połączenia rzek Tykicza Górnego i Tykicza Gniłego; po zlaniu się z rzeką Wełyka Wyś tworzy Siniuchę;

Tylny Ren pn
Hinterrhein
(geografia, geograficzny) jedno z dwóch źródłowych ramion Renu

Tylża pn
Tilsit
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);

Tym pn
Tym
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;

Tymon ˈtɨ̃mɔ̃n pn
Timon
imię męskie

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Tim Timo Timotheus
imię męskie;

Tyrnawa pn
Kokel
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy

Tyrol ˈtɨrɔl pn
Tirol
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

Tyrteusz pn
Tyrtaios
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

Tytan ˈtɨtãn pn
Titan
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus ˈtɨtus pn
Titus
imię męskie;

UE u‿ˈɛ acronym
EU
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

UEFA acronym
UEFA
= (angielski) Union of European Football Associations → Unia Europejskich Związków Piłkarskich

UGW u‿ɟɛ‿ˈvu acronym
EWU EWWU
= (ekonomia, ekonomiczny) Unia Gospodarcza i Walutowa;

UNESCO uˈnɛsko acronym
UNESCO
= (angielski) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
USA
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

UTO acronym
EKF
= (transport, transportowy) urządzenie transportu osobistego

Udmurcja pn
Udmurtien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;

Udo pn
Udo
imię męskie

Uganda uˈɡãnda pn
Uganda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugandyjczyk ˌuɡãnˈdɨjʧ̑ɨk n
Ugander
obywatel Ugandy

Ugandyjka ˌuɡãnˈdɨjka n
Uganderin
obywatelka Ugandy

Uglicz pn
Uglitsch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;

Ugra pn
Ugra
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;

Uj pn
Ui
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna pn
Ukraine
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukraina Słobodzka pn
Sloboda-Ukraine
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
Ukrainer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Ukrainka ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩŋka n
Ukrainerin
(etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
Sonnensystem
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk pn
Uljanowsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm ulm pn
Ulm
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Umbria ˈũmbrʲja pn
Umbrien
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech;

Umbryjczyk n
Umbrer
mieszkaniec Umbrii

Umbryjka n
Umbrerin
mieszkanka Umbrii

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
Europäische Union
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 27 państw europejskich;

Unstruta pn
Unstrut
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, lewy dopływ Soławy;

Uppsala upˈsala pn
Uppsala
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwecji, w prowincji historycznej Uppland;

Ural ˈural pn
Ural
(geografia, geograficzny) góry w Rosji;
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran ˈurãn pn
Uranus
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Urania uˈrãɲja pn
Urania
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
(mitologia grecka) przydomek Afrodyty

Uranos uˈrãnɔs pn
Uranus
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai;

Urban ˈurbãn pn
Urban
imię męskie;

Urengoj pn
Urengoi
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;

Urgencz pn
Urganch
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;

Uri n
Uri
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Uriasz pn
Urija
(biblijny) imię męskie

Uriel pn
Uriel
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Urlyk pn
Ulrich
imię męskie

Urmia pn
Urmia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie;

Ursyn pn
Urs
imię męskie;

Urszula urˈʃula pn
Ursula
imię żeńskie;

Urugwajczyk ˌuruɡˈvajʧ̑ɨk n
Uruguayer
obywatel Urugwaju

Urumczi pn
Urumtschi
(geografia, geograficzny) stolica Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur w Chinach;

Usa pn
Ussa
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;

Ust-Ilimsk pn
Ust-Ilimsk
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;

Ust-Ordyński pn
Ust-Ordynski
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Ust-Ługa pn
Ust-Luga
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;

Ustroń ˈustrɔ̃ɲ pn
Ustron
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa miasta i mniejszych miejscowości w Polsce i na Białorusi;

Uzbek ˈuzbɛk n
Usbeke
(etnografia, etnograficzny) członek narodu Uzbeków;

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
Usbekistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Uznam pn
Usedom
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy

Uzłowaja pn
Uslowaja
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie tulskim;

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
Ulaanbaatar Ulan-Bator
(geografia, geograficzny) stolica Mongolii;

Uście nad Orlicą pn
Wildenschwert
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju pardubickim;

Uście nad Łabą ˈuɕʨ̑ɛ nad‿ˈwabɔ̃w̃ pn
Aussig Aussig an der Elbe
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Użhorod pn
Ungwar Uschhorod
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Vaduz pn
Vaduz
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Liechtensteinu;

Valletta pn
Valletta
(geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vancouver vãŋˈkuvɛr pn
Vancouver
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie;

Vanuatu pn
Vanuatu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Vichy pn
Vichy
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Volkswagen pn
Volkswagen
(motoryzacja) marka samochodu

Vorarlberg pn
Vorarlberg
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;

Vác pn
Waitzen
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, położone nad Dunajem;

W vu abbreviation
B U
= (termin karciany) walet
H
= (meteorologia, meteorologiczny) wyż

WC vu‿ˈʦ̑ɛ n
WC
ubikacja

WHO acronym
WHO
= (angielski) World Health Organization → ŚOZ, Światowa Organizacja Zdrowia

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
GUS
= Wspólnota Niepodległych Państw;

WOS vɔs acronym
Sozialkunde
= (edukacja, edukacyjny) wiedza o społeczeństwie

WRE acronym
EloKa
= (wojskowość, wojskowy) walka radioelektroniczna

WSE n
AWZ
= (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyłączna strefa ekonomiczna;

WZK vu‿zɛt‿ˈka acronym
KSW
= woda zasilająca kocioł

Wacław ˈvaʦ̑waf pn
Wenzel
imię męskie;

Wadowice ˌvadɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Frauenstadt Wadowitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wag pn
Waag
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Słowacji, dopływ Dunaju;

Waga ˈvaɡa pn
Waage
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagria pn
Wagrien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;

Walburga valˈburɡa pn
Walburga
imię żeńskie;

Walcerz ˈvalʦ̑ɛʃ pn
Walter
(staropolski) imię męskie

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
Waldemar
imię męskie;

Walencja vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja pn
Valencia
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;
(geografia, geograficzny) region w Hiszpanii

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
Valentin
imię męskie;

Waleria pn
Valerie
imię żeńskie;

Walhalla n
Walhalla
(mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walia ˈvalʲja pn
Wales
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walonia pn
Wallonien Wallonie
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Wapienica ˌvapʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a pn
Lobnitz
(geografia, geograficzny) dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;
(geografia, geograficzny) rzeka, prawy dopływ Wisły;

Wardar pn
Vardar
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Macedonii i regionie Macedonia północnej Grecji;

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
Haar der Berenike
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warmia ˈvarmʲja pn
Ermland
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, na wschód od Pasłęki;

Warna pn
Warna
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warszawa varˈʃava pn
Warschau
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Warta ˈvarta pn
Warthe
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry;

Waszka pn
Waschka
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;

Watykan vaˈtɨkãn pn
Vatikan Vatikanstadt
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wawel ˈvavɛl pn
Wawelberg
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) krakowskie wzgórze nad Wisłą z zabytkową zabudową zamkową;

Wawrzyniec vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑ pn
Laurentius
imię męskie;

Wałdaj pn
Waldai
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Wehrmacht n
Wehrmacht
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;

Weimar pn
Weimar
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;

Weje pn
Veji
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;

Wejherowo ˌvɛjxɛˈrɔvɔ pn
Neustadt Neustadt an der Rheda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w Polsce, w województwie pomorskim;

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
Venedig
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
Venetien
(geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wenecja Julijska pn
Julisch Venetien
(geografia, geograficzny) kraina nad północnym Adriatykiem, podzielona obecnie między Włochy, Chorwację i Słowenię, pokrywała się w dużym stopniu z Pobrzeżem Austriackim

Wenecjanin ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
Veneter
(geografia, geograficzny) mieszkaniec Wenecji Euganejskiej

Wenecjanka ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjãnka n
Veneterin
mieszkanka Wenecji Euganejskiej

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
Venezuela
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk n
Venezolaner
obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wenezuelka ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlka n
Venezolanerin
obywatelka Wenezueli

Wengen pn
Wengen
(geografia, geograficzny) wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;

Wenus ˈvɛ̃nus pn
Venus
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Werona pn
Verona
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Werra pn
Werra
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Niemczech, łącząc się z Fuldą tworzy Wezerę;

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
frohe Ostern
…używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy
fröhliche Weihnachten
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Westa ˈvɛsta pn
Vesta
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4;
(mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;

Westerplatte ˌvɛstɛrˈplatːɛ pn
Westerplatte
(geografia, geograficzny) półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej

Westfalia vɛˈstfalʲja pn
Westfalen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech;

Wetter ˈvɛtːɛr pn
Vättersee
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wewnętrzna Kartlia pn
Innerkartlien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;

Wewnętrzna Kraina pn
Innerkrain
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Wezera pn
Weser
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
Vesuv
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa vɛwˈtava pn
Moldau
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiatka pn
Wjatka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374-1457 i 1780-1934;
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy;

Wiaźma pn
Wjasma
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1);
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;

Wiczuga pn
Witschuga
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;

Wieczernica pn
Abendstern
(dawniej, dawny) (astronomia, astronomiczny) Gwiazda Wieczorna, Wenus

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
Wien
(geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielikaja pn
Welikaja
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
Großbritannien Britannien Großbritannien
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;
Großbritannien Vereinigtes Königreich
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wielka Koalicja pn
Große Koalition
(historia, historyczny, historycznie) popularna nazwa sojuszu państw antyhitlerowskich podczas II wojny światowej

Wielka Morawa pn
Große Morava Morava
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;

Wielka Niedźwiedzica ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
Großer Bär
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Nizina Węgierska pn
Große Ungarische Tiefebene
(geografia, geograficzny) nizina stanowiąca część Kotliny Panońskiej, zajmująca jej część na wschód od doliny Dunaju;

Wielka Sobota n
Karsamstag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielka Tyrnawa pn
Große Kokel
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, łączy się z Małą Tyrnawą tworząc Tyrnawę

Wielka Zatoka Jasmundzka pn
Großer Jasmunder Bodden
(geografia, geograficzny) laguna leżąca w północnej części wyspy Rugii

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
Ostern
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Aniuj pn
Großer Anjui
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;

Wielki Czwartek n
Gründonnerstag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Kiniel pn
Großer Kinel
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, dopływ Samary;

Wielki Pies ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs pn
Großer Hund
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Pit pn
Großer Pit
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju;

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
Karfreitag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Rodan pn
Große Rhone
(geografia, geograficzny) główne, wschodnie ramię ujściowe Rodanu

Wielki Samosz pn
Großer Somesch
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rumunii, wraz z Małym Samoszem tworzy Samosz;

Wielki Tydzień ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
Karwoche
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Zab pn
Großer Zab
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie pn
Große Seen
(geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
Großherzogtum Luxemburg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wielkopolska ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska n
Großpolen
(geografia, geograficzny) kraina w środkow-o-zachodniej Polsce;

Wielonarodowe Państwo Boliwia pn
Plurinationaler Staat Bolivien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii

Wieprz pn
Wieprz
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Wisły;

Wierchniaja Sałda pn
Werchnjaja Salda
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;

Wieruszów vʲjɛˈruʃuf pn
Weruschau
miasto w Polsce;

Wiesbaden pn
Wiesbaden
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
Vietnam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
Vietnamese
(etnografia, etnograficzny) obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wietnamka vʲjɛtˈnãmka n
Vietnamesin
obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej

Wietługa pn
Wetluga
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
Heiligabend
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
Wikipedia
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
Wikiwörterbuch Wiktionary
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
Wikisource
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wilamowice ˌvʲilãmɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Wilmesau
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce;

Wilczy Szaniec ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑ pn
Wolfsschanze
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
Wilhelm
imię męskie;

Wilhelmina pn
Wilhelmine Wilhelmina
imię żeńskie;

Wilkowa vʲilˈkɔva pn
Wolfs Bach
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Wilno ˈvʲilnɔ pn
Vilnius Wilna
(geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wiminał pn
Viminal
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;

Windawa pn
Windau
(geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);

Wirakocza pn
Wiraqucha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;

Wirginia Zachodnia n
West Virginia
stan w Stanach Zjednoczonych;

Wirtembergia n
Württemberg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech;

Wisconsin pn
Wisconsin
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w północnej części Stanów Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missisipi;

Wismar pn
Wismar
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w Niemczech, położone nad Morzem Bałtyckim;

Wiszera pn
Wischera
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy;

Wisła ˈvʲiswa pn
Weichsel
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;
Wisla
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) nazwa kilku polskich klubów sportowych

Wit vʲit pn
Veit
imię męskie;

Witebsk pn
Wizebsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;

Witek pn
Witiko
(zdrobniale) poufała forma imion: Wit, Witold, Witołd, Witosław, Wiktor

Wittenberga pn
Lutherstadt Wittenberg Wittenberg
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, centrum reformacji i miejsce działalności reformatora religijnego Marcina Lutra;

Wizygot n
Westgote
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wiślica pn
Wislitz
(geografia, geograficzny) wieś w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim;

Wkra pn
Ucker Uecker
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Niemczech;
Wkra
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, dolny bieg prawego dopływu Narwi;

Wlora pn
Vlora
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Albanii, na wybrzeżu Adriatyku;

Wniebowzięcie pn
Mariä Himmelfahrt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
Wassermann
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wodzisław Śląski vɔˈʥ̑iswafʲ ˈɕlɔ̃w̃sʲci pn
Loslau
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

Wodła pn
Wodla
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Karelii, uchodzi do jeziora Onega;

Wogezy n
Vogesen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Francji;

Wojciech ˈvɔjʨ̑ɛx pn
Adalbert
imię męskie;

Wolarz ˈvɔlaʃ pn
Bärenhüter
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wolin ˈvɔlʲĩn pn
Wollin
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Bałtyckim;

Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema pn
Freie Hansestadt Bremen
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bremy, kraju związkowego Niemiec;

Wolne Hrabstwo Burgundii pn
Freigrafschaft Burgund
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;

Wolne Miasto Gdańsk ˈvɔlnɛ ˈmʲjastɔ ˈɡdãj̃sk pn
Freie Stadt Danzig
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;
Republik Danzig
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;

Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg pn
Freie und Hansestadt Hamburg
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Hamburga, kraju związkowego Niemiec;

Wolny Kraj Bawaria pn
Freistaat Bayern
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bawarii, kraju związkowego Niemiec

Wolny Kraj Saksonia pn
Freistaat Sachsen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Saksonii, kraju związkowego Niemiec ;

Wolny Kraj Turyngia pn
Freistaat Thüringen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turyngii, kraju związkowego Niemiec;

Wolsk pn
Wolsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;

Wolta n
Volta
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej części Afryki;

Wolta Czarna pn
Volta
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce, uchodzi do Wolty Białej w Ghanie;

Wormacja pn
Worms
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;

Woroneż pn
Woronesch
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga ˈvɔwɡa pn
Wolga
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołoszczyzna pn
Walachei
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach;
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;
(historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

Wołyń ˈvɔwɨ̃ɲ pn
Wolhynien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Wołżski pn
Wolschski
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
Fuhrmann
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wratysław pn
Wratislaus
(staropolski) imię męskie

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
Breslau
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wronki ˈvrɔ̃ŋʲci pn
Fronicken Wronken
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Świętajno;
Warthestadt Wronke
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim;

Września ˈvʒɛɕɲa pn
Wreschen
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wschodnia Republika Urugwaju pn
Republik Östlich des Uruguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Urugwaju jako państwa

Wschód fsxut n
Orient
kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)
kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie

Wspólnota Bahamów pn
Commonwealth der Bahamas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa

Wspólnota Niepodległych Państw fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf pn
Gemeinschaft Unabhängiger Staaten
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wszechojciec n
Allvater
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) przydomek głównego bóstwa w panteonie lub boga-stwórcy, (na przykład) w mitologii skandynawskiej – Odyna, w słowiańskiej – Swaroga (i tym podobne, i temu podobne)

Wszystkich Świętych n
Allerheiligen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;

Wuhan ˈvuxãn ˈwuxãn pn
Wuhan
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;

Wyborg pn
Wyborg Wiborg Wiburg
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim;

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
Elfenbeinküste
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wybrzeże Pieprzowe pn
Pfefferküste
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) region przybrzeżny w zachodniej Afryce, tereny w Sierra Leone i Liberii;

Wyg pn
Wyg
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, uchodzi do Zatoki Oneskiej Morza Białego;

Wysoki Sądzie interjection
Euer Ehren Hohes Gericht
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) forma zwracania się do sądu

Wysokie Taury pn
Hohe Tauern
(geografia, geograficzny) najwyższe pasmo górskie w Austrii, położone w głównej grani Alp;

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
Weihnachtsinsel
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Książęca ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
Príncipe
(geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Księcia Edwarda ˈvɨspa ˈcɕɛ̇̃ɲʨ̑a ɛdˈvarda pn
Prinz-Edward-Insel
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Wyspa Wielkanocna pn
Osterinsel
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Świętego Tomasza ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa pn
São Tomé
(geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspy Alandzkie ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Åland Ålandinseln
(geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii;

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
Cookinseln
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Dziewicze pn
Jungferninseln
(geografia, geograficzny) grupa wysp w archipelagu Małych Antyli, które leżą na wschód od Portoryko

Wyspy Eolskie ˈvɨspɨ ɛˈɔlsʲcɛ pn
Äolischen Inseln
(geografia, geograficzny) dawna nazwa Wysp Liparyjskich

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
Kanarische Inseln
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kokosowe ˈvɨspɨ ˌkɔkɔˈsɔvɛ pn
Kokosinseln
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2),
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim zaliczany do archipelagu Andamanów, należący do Mjanmy
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry

Wyspy Normandzkie ˈvɨspɨ nɔrˈmãnʦ̑ʲcɛ pn
Kanalinseln Normannischen Inseln
(geografia, geograficzny) grupa wysp w kanale La Manche;

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
Färöer
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Zielonego Przylądka ˈvɨspɨ ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Kapverden Kapverdische Inseln
(geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
São Tomé und Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wyszehrad pn
Plintenburg
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, dawna rezydencja królów węgierskich;

Wyszni Wołoczok pn
Wyschni Wolotschok
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;

Wysznij Wołoczok pn
Wyschni Wolotschok
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;

Wyżyna Lotaryńska pn
Lothringer Stufenland
(geografia, geograficzny) wschodnia część Basenu Paryskiego, od wschodu ograniczona Wogezami, od zachodu Ardenami i krasowymi terenami Szampanii;

Wzgórza Golan pn
Golanhöhen
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;

Würzburg pn
Würzburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej części Niemiec, w Bawarii;

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
Ungar Ungarin
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
Ungarin
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgorapa pn
Angerapp
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód kaliningradzki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Ungarn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Władykaukaz pn
Wladikawkas
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władysław vwaˈdɨswaf pn
Wladislaus
imię męskie;

Władysławowo ˌvwadɨswaˈvɔvɔ pn
Großendorf
(geografia, geograficzny) miejscowość w Polsce, nad morzem, obok Mierzei Helskiej;

Włoch vwɔx n
Italiener
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy ˈvwɔxɨ pn
Italien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włocławek vwɔʦ̑ˈwavɛk pn
Leslau Włocławek
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą;

Włodzimierz vwɔˈʥ̑ĩmʲjɛʃ pn
Wladimir
imię męskie;

Włoszka ˈvwɔʃka n
Italienerin
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

YIVO n
YIVO
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) Żydowski Instytut Naukowy;

York pn
York
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

YouTube pn
Youtube You­Tube
(telekomunikacja) jeden z serwisów internetowych umożliwiających umieszczanie, nadawanie, ocenianie i komentowanie nagrań wideo oraz audio;

ZEA zɛt‿ɛ‿ˈa ˈzɛa acronym
VAE
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;

ZNP zɛt‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
PMS
= (medycyna, medyczny) zespół napięcia przedmiesiączkowego;

ZPT acronym
Werken Werkunterricht
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) zajęcia praktyczno–techniczne

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
UdSSR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ZUM acronym
HWI
= (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

Zabrze ˈzabʒɛ pn
Hindenburg Zabrze
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Zabulon pn
Sebulon Zebulon
imię męskie;

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
Zacharias Secharja Sacharja
imię męskie;

Zacheusz pn
Zachäus
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; jedno z imion biblijnych;

Zachodni Brzeg Jordanu zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛc jɔrˈdãnu pn
Westjordanland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Zachodni Brzeg

Zachód ˈzaxut n
Westländer
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zadar pn
Zadar
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim;

Zaduszki n
Allerseelen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
Zagreb Agram
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zagłębie Dąbrowskie pn
Dombrowaer Kohlenbecken
(geografia, geograficzny) region przemysłowy w południowej Polsce, sąsiadujący z Górnym Śląskiem;

Zagłębie Ruhry pn
Ruhrgebiet
(geografia, geograficzny) region przemysłowy w Niemczech, nad rzeką Ruhrą;

Zakarpacie ˌzakarˈpaʨ̑ɛ pn
Transkarpatien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Zakaukazie pn
Südkaukasus
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;

Zalew Kuroński pn
Kurisches Haff
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;

Zalew Szczeciński pn
Stettiner Haff
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;

Zalew Wiślany pn
Frisches Haff
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;

Zambezi zãmˈbɛzʲi pn
Sambesi
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej części Afryki;

Zambia ˈzãmbʲja pn
Sambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zambijczyk zãmˈbʲijʧ̑ɨk n
Sambier
obywatel Zambii

Zambijka zãmˈbʲijka n
Sambierin
obywatelka Zambii

Zandżan pn
Zandschan
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan;

Zaolzie pn
Olsagebiet
(geografia, geograficzny) region położony na zachód od Olzy;

Zarafszan pn
Serafschan
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Tadżykistanie i Uzbekistanie;

Zaratusztra ˌzaraˈtuʃtra pn
Zarathustra
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;

Zatoka Adeńska pn
Golf von Aden
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Ambrakijska pn
Ambrakischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka na Morzu Jońskim u północno-zachodnich wybrzeży Grecji;

Zatoka Amurska pn
Amurbucht
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;

Zatoka Anabarska pn
Anabargolf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Anabar

Zatoka Anadyrska pn
Anadyrgolf Golf von Anadyr
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;

Zatoka Arabacka pn
Arabat-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;

Zatoka Argolidzka pn
Argolischer Golf
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;

Zatoka Bajdaracka pn
Baidaratabucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona na zachód od półwyspu Jamał;

Zatoka Biskajska zaˈtɔka bʲiˈskajska pn
Biskaya Golf von Biskaya
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
Bottnischer Meerbusen
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Burgaska pn
Bucht von Burgas
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas

Zatoka Chajpudyrska pn
Chaipudyr-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego

Zatoka Chatańska pn
Chatangagolf
(geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;

Zatoka Czauńska pn
Tschaunbucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Wschodniosyberyjskiego u północnych wybrzeży Azji;

Zatoka Czoska pn
Tschoscha-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;

Zatoka Drińska pn
Drin-Golf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w północnej części Albanii;

Zatoka Dwińska pn
Dwinabusen
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
Finnischer Meerbusen
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Flensburska pn
Flensburger Förde
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo–zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;

Zatoka Gdańska pn
Danziger Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją;

Zatoka Giżygińska pn
Gischigabusen
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;

Zatoka Greifswaldzka pn
Greifswalder Bodden
(geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Bałtyckiego, w jego południowo-zachodniej części, u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Zatoka Gwinejska pn
Golf von Guinea
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Helgolandzka pn
Helgoländer Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Północnego, południowa część Zatoki Niemieckiej, położona u ujścia rzeki Elby

Zatoka Jahorłycka pn
Jahorlyzkyj-Bucht
(geografia, geograficzny) płytka zatoka w północnej części Morza Czarnego, u wybrzeży Ukrainy;

Zatoka Jenisejska pn
Jenisseigolf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, u ujścia rzeki Jenisej;

Zatoka Kadyksu pn
Golf von Cádiz
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;

Zatoka Karkinicka pn
Karkinitska-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona na północny zachód od Krymu;

Zatoka Kasandryjska pn
Golf von Kassandra Toronäischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka położona u wybrzeży Półwyspu Chalcydyckiego, między półwyspami Kasandra i Sithonia

Zatoka Kilońska pn
Kieler Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Zatoka Kolska pn
Kola-Bucht
(geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;

Zatoka Koryncka pn
Golf von Korinth
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;

Zatoka Kotorska pn
Bucht von Kotor
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;

Zatoka Lakońska pn
Lakonischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;

Zatoka Liaotuńska pn
Liaodong-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodnich Chin na Morzu Żółtym;

Zatoka Lubecka pn
Lübecker Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, część Zatoki Meklemburskiej;

Zatoka Malijska pn
Golf von Malia
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili

Zatoka Meklemburska pn
Mecklenburger Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
Golf von Mexiko
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Meseńska pn
Messenischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;

Zatoka Mezeńska pn
Mesenbusen
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;

Zatoka Neapolitańska pn
Golf von Neapel
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Newska pn
Newabucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej;

Zatoka Niemiecka pn
Deutsche Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona u wybrzeży Niemiec, Danii i Holandii

Zatoka Obska pn
Obbusen
(geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;

Zatoka Oneska pn
Onegabusen
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego w północno-zachodniej Rosji;

Zatoka Orfańska pn
Strymonischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego

Zatoka Pagasyjska pn
Pagasitischer Golf
(geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;

Zatoka Patraska pn
Golf von Patras
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Jońskiego, położona u zachodniego wybrzeża Grecji;

Zatoka Penżyńska pn
Penschinabusen
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;

Zatoka Perska zaˈtɔka ˈpɛrska pn
Persischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem;

Zatoka Piotra Wielkiego pn
Peter-der-Große-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na na dwie mniejsze zatoki;

Zatoka Pomorska pn
Pommersche Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Ryska pn
Rigaer Bucht Rigaische Meerbusen
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Sarońska pn
Saronischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;

Zatoka Sewastopolska pn
Bucht von Sewastopol
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego pełniąca funkcję portu miasta Sewastopola

Zatoka Szelichowa pn
Schelichow-Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;

Zatoka Tajmyrska pn
Taimyrgolf
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Tajmyry

Zatoka Tarencka pn
Golf von Tarent
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;

Zatoka Termajska pn
Thermaischer Golf
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;

Zatoka Tokijska pn
Bucht von Tokio
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Tonkińska pn
Golf von Tonkin
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;

Zatoka Triesteńska pn
Golf von Triest
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;

Zatoka Ussuryjska pn
Ussuribucht
(geografia, geograficzny) zatoka stanowiąca północno-wschodnią część Zatoki Piotra Wielkiego;

Zatoka Wenecka pn
Golf von Venedig
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zatoka Wielorybia pn
Bucht der Wale
(geografia, geograficzny) zatoka w obrębie Lodowca Szelfowego Rossa na północ od Wyspy Roosevelta, u wybrzeży Antarktydy;
Walfischbucht
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Namibii;

Zatoka Wismarska pn
Wismarbucht Wismarer Bucht
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Zatoki Meklemburskiej znajdująca się w jej południowej części;

Zatoka Wlorska pn
Bucht von Vlora
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii

Zatoka Zachodniokoreańska pn
Koreabucht Westkoreabucht
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;

Zbawiciel zbaˈvʲiʨ̑ɛl pn
Erlöser Seligmacher
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Zbrucz pn
Sbrutsch
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru;

Zdziar nad Sazawą pn
Saar
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, w kraju Wysoczyna;

Zeja pn
Seja
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Amuru;

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
Seeland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii;
Zeeland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;

Zenon ˈzɛ̃nɔ̃n pn
Zenon
imię męskie;

Zeus ˈzɛus pn
Zeus
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Zgierz zʲɟɛʃ pn
Zgierz
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce;

Zgorzelec zɡɔˈʒɛlɛʦ̑ pn
Görlitz
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Zielenogorsk pn
Selenogorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;

Zielenogradsk pn
Cranz Selenogradsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim;

Zielona Góra ʑɛˈlɔ̃na ˈɡura pn
Grünberg in Schlesien
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim;

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
Erde Welt
(astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Święta pn
Heiliges Land
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Ziemianin ʑɛ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
Erdbewohner
mieszkaniec Ziemi

Ziemianka ʑɛ̃ˈmʲjãnka n
Erdbewohnerin
mieszkanka Ziemi

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
Simbabwe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Ziębice ʑɛ̃mˈbʲiʦ̑ɛ pn
Münsterberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim;

Zjednoczona Republika Tanzanii pn
Vereinigte Republik Tansania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tanzanii, państwa w Afryce

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
Vereinigte Arabische Emirate
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
Vereinigtes Königreich
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zlin pn
Zlin
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach, na wschodnich Morawach;

Znamiensk pn
Snamensk
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;

Zofia ˈzɔfʲja pn
Sophie Sophia
imię żeńskie;

Zoja ˈzɔja pn
Zoe
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Zug ʦ̑uk pn
Zug
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;

Zugdidi pn
Sugdidi
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Zurych pn
Zürich
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna zuˈzãnːa pn
Susanne
imię żeńskie;

Zwiastowanie ˌzvʲjastɔˈvãɲɛ pn
Verkündigung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa

Związek Niemiecki pn
Deutscher Bund
(historia, historyczny, historycznie) konfederacja państw niemieckich i wolnych miast, utworzona na kongresie wiedeńskim w 1815 roku;

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
Sowjetunion
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Zygmunt ˈzɨɡmũnt pn
Sigmund Siegmund Sigismund
imię męskie;

Zygmuntowski possessiveAdjective
Sigismund -
taki, który należy do Zygmunta

Zyrianka pn
Syrjanka
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej;

Ząbkowice Śląskie ˌzɔ̃mpkɔˈvʲiʦ̑ɛ ˈɕlɔ̃w̃sʲcɛ pn
Frankenstein
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Złatoust pn
Slatoust
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Aj;

Zławieś Wielka pn
Groß Bösendorf
(geografia, geograficzny) wieś i gmina w Polsce;

Złocieniec zwɔˈʨ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑ pn
Falkenburg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

a a conjunction
und
…uzupełniania
…wynikania
und aber
…przeciwstawności

a a n
A
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera polskiego alfabetu;

a battuta adv
a battuta
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nakaz powrotu do poprzedniego tempa wykonywania utworu;

a capite a‿ˈkapʲitɛ
a linea
od rozdziału lub od nowego ustępu

a cappella adv
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

a kysz a‿ˈkɨʃ interjection
weg raus
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

a posteriori adj
a posteriori
(logika, logiczny) o poznaniu, teorii: wywiedzione indukcyjnie z obserwacji faktów;

a posteriori adv
a posteriori
(logika, logiczny) z obserwacji faktów

a priori adv
a priori
uprzedzając fakty;

a psik a‿ˈpʲɕik interjection
hatschi
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

a sio interjection
hinfort husch
używana przy przepędzaniu z danego miejsca ptactwa

a-moll ˈa‿mɔl n
a-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

aa at‿ˈakta n
Aa-Lava
(geologia, geologiczny) typ spływającej lawy bazaltowej o chropowatej, poszarpanej powierzchni;

aak ˈaːk n
Aak
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;

aalen n
Aalenium
(geologia, geologiczny) najniższe piętro jury środkowej;
(geologia, geologiczny) najstarszy wiek jury środkowej;

aam n
Ohm
dawna niemiecka i holenderska miara objętości cieczy;

abaja aˈbaja n
Abaya
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

abaka aˈbaka n
Abaka Abakafaser
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakawir ˌabaˈkavʲir n
Abacavir
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy;

abakowanie n
Abbaken
(dawniej, dawny) wytyczanie spławnej drogi na wodzie

abakować ˌabaˈkɔvaʨ̑ v
abbaken
(dawniej, dawny) wytyczać spławną drogę na wodzie

abakus aˈbakus n
Abacus
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
Abacus Abakus
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abalienacja ˌabalʲjɛ̃ˈnaʦ̑ʲja n
Abalienation
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;

abalone ˌabaˈlɔ̃nɛ n
Abalone
rodzaj logicznej gry planszowej;

abandon aˈbãndɔ̃n n
Abandon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abarognozja n
Abarognose Abarognosis
(medycyna, medyczny) brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

abassi n
Abbasi
srebrna moneta zdawkowa;

abaton aˈbatɔ̃n n
Abaton
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w Starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu;
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;

abaz n
Abbasi
(numizmatyka, numizmatyczny) srebrna moneta, dawniej funkcjonująca na terenie Chanatu Chiwy, Gruzji, Persji oraz chanatu gandżyńskiego;

abazja aˈbazʲja n
Abasie
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abazyński adj
abasinisch abasisch
odnoszący się do Abazyńczyków

abażur aˈbaʒur n
Lampenschirm
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abchaski apˈxasʲci adj
abchasisch Abchasisch
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

abcyksymab ˌapʦ̑ɨˈksɨ̃map n
Abciximab
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

abderycki ˌabdɛˈrɨʦ̑ʲci adj
abderitisch
(geografia, geograficzny) związany z Abderą, dotyczący Abdery, pochodzący z Abdery

abderyta ˌabdɛˈrɨta n
Abderit
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa

abdest ˈabdɛst n
Wudu'
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abdominoplastyka ˌabdɔ̃ˈmʲĩnɔˈplastɨka n
Abdominoplastik Bauchdeckenstraffung
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;

abdukcja abˈdukʦ̑ʲja n
Abduktion
(fizjologia, fizjologiczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

abdukcyjny adj
Abduktion
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) związany z abdukcją

abduktor abˈduktɔr n
Abduktor
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
Abdankung Verzicht
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykacyjny ˌabdɨkaˈʦ̑ɨjnɨ adj
Abdankungs- Abdikations- Rücktritts- abdikativ
związany z abdykacją, dotyczący abdykacji

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
abdanken abdizieren abtreten zurücktreten verzichten niederlegen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abdżad ˈabʤ̑at n
Konsonantenschrift
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

abecadło ˌabɛˈʦ̑adwɔ n
Abc
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku
(przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.

abecedariusz ˌabɛʦ̑ɛˈdarʲjuʃ n
Index Register
skorowidz

abelkowy adj
Kalbsleder
(dawniej, dawny) związany z abelkiem; wykonany z abelka

abelsonit ˌabɛlˈsɔ̃ɲit n
Abelsonit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał organiczny odkryty w 1975 roku;

aberracja ˌabɛrˈraʦ̑ʲja ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja n
Aberration Abweichung
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
(erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

aberracyjny ˌabɛrːaˈʦ̑ɨjnɨ adj
aberrant abweichend
nieprawidłowy

abertam aˈbɛrtãm n
Abertam
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sera wytwarzanego z mleka owczego w Czechach;

abetalipoproteinemia ˌabɛtalʲipɔprɔtɛ<sup>j</sup>ĩˈnɛ̃mʲja n
Abetalipoproteinämie Akanthozytose Bassen-Kornzweig-Syndrom
(medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;

abidżanka ˌabʲiˈʤ̑ãnka n
Abidjanerin
mieszkanka Abidżanu

abidżańczyk ˌabʲiˈʤ̑ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Abidjaner
mieszkaniec Abidżanu

abidżański ˌabʲiˈʤ̑ãj̃sʲci adj
Abidjaner abidjanisch
(geografia, geograficzny) związany z Abidżanem, dotyczący Abidżanu, pochodzący z Abidżanu

abietyna ˌabʲjɛˈtɨ̃na n
Abietin
(chemia, chemiczny) substancja żywiczna otrzymywana z drzew iglastych głównie z jodły

abietynowy ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ adj
Abietin-
(chemia, chemiczny) odnoszący się do abietyny, związany z abietyną

abiogeneza ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza n
Abiogenese
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

abiogenny ˌabʲjɔˈɡɛ̃nːɨ adj
abiogen
(biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej

abiotyczny ˌabʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
abiotisch
nieożywiony

abisobiont ˌabʲiˈsɔbʲjɔ̃nt n
Tiefseebewohner Tiefseelebewesen
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żyjące w strefie abisalu;

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
abessinisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

abiturient ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt n
Abiturient
uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

abkracer n
Abkratzer
(Górny Śląsk) (dawniej, dawny) żelazna wycieraczka do butów

ablaktacja ˌablakˈtaʦ̑ʲja n
Ablaktation
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;

ablatyw abˈlatɨf n
Ablativ Woherfall
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

ablatywny adj
ablativisch Ablativ
(gramatyka) związany z przypadekiem gramatycznym ablatywem

ableizm n
Ableismus
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

ablutomania ˌablutɔ̃ˈmãɲja n
Waschzwang
(medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

abnegacja ˌabnɛˈɡaʦ̑ʲja n
Verleugnung
(przestarzałe, przestarzały) wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych

abnegat abˈnɛɡat n
Entsager
człowiek, który nie dba o swój wygląd

abolicja ˌabɔˈlʲiʦ̑ʲja n
Abolition
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

abolicjonista ˌabɔlʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
Abolitionist
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

abolicjonistka n
Abolitionistin
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolenniczka ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
zwolenniczka abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

abolicjonistyczny adj
abolitionistisch
związany z abolicjonizmem, dotyczący abolicjonizmu lub abolicjonistów

abolicjonizm ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
Abolitionismus
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;
ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa

abolicyjny adj
Abolition abolitionistisch
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z abolicją, dotyczący abolicji

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
Abonnement
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
Abonnement Gebühr
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonencki adj
Abonnenten- Kunden- Teilnehmer-
związany z abonentem, osobą opłacającą abonament

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
Abonnent
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

abonentka ˌabɔ̃ˈnɛ̃ntka n
Abonnentin
kobieta płacąca stałą opłatę, abonament

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
abonnieren
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
Abtreibung Schwangerschaftsabbruch
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

aborcyjny ˌabɔrˈʦ̑ɨjnɨ adj
Abtreibung
(książkowy) związany z aborcją

abordaż aˈbɔrdaʃ n
Enterung
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

abordażowy ˌabɔrdaˈʒɔvɨ adj
entern
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) związany z abordażem, przeznaczony do abordażu

aborygeński adj
Aborigine
związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów
Ureinwohner autochthon
związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca

abrakadabra ˌabrakaˈdabra interjection
abrakadabra
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

abrazja abˈrazʲja n
Abrasion
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

abrewiacja ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja n
Abbreviation
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

abrewiatura ˌabrɛvʲjaˈtura n
Abbreviatur
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;
Abbreviatur Abkürzung
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego

abriktozaur ˌabrʲikˈtɔzawr n
Abrictosaurus
(paleontologia, paleontologiczny) dwunożny, roślinożerny dinozaur z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;

abrogacja ˌabrɔˈɡaʦ̑ʲja n
Abrogation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku

abruzyjski ˌabruˈzɨjsʲci adj
abruzzisch
związany z Abruzją

absces ˈapsʦ̑ɛs n
Abszess
(medycyna, medyczny) ropień

absencja apˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
Absenz
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

absencyjny adj
Absenz Abwesenheit Fehlen
związany z absencją, nieobecnością, dotyczący absencji, nieobecności

absolucja ˌapsɔˈluʦ̑ʲja n
Absolution
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

absolut apˈsɔlut n
Absolut
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutnie ˌapsɔˈlutʲɲɛ adv
absolut völlig
całkowicie, niezależnie od niczego, niedopuszczając wyjątków
absolut
(filozofia, filozoficzny) obiektywnie, niezależnie od czegoś, bezwzględnie
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) mając nieograniczoną władzę, posiadając władzę absolutną
niekwestionowanie, niebudząc zastrzeżeń

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
absolut
całkowity, zupełny, bezwzględny

absolutorium ˌapsɔluˈtɔrʲjũm n
Entlastung
(oficjalnie) zatwierdzenie sprawozdania z działalności, zwykle finansowej;

absolutystyczny adj
absolut absolutistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)
absolutistisch
(filozofia, filozoficzny) nacechowany absolutyzmem (doktryną filozoficzną)

absolutyzacja ˌapsɔlutɨˈzaʦ̑ʲja n
Verabsolutierung
traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, niezmiennej, stałej, bezwzględnej

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
Absolutismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolutyzm oświecony n
aufgeklärter Absolutismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ostatnia faza absolutyzmu;

absolwencki adj
Absolvent
związany z absolwentami, dotyczący absolwentów; przeznaczony dla absolwentów

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
Absolvent Schulabgänger
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absorbat apˈsɔrbat n
Absorptiv
(chemia, chemiczny) składnik gazowy pochłaniany przez absorbent podczas absorpcji

absorbent apˈsɔrbɛ̃nt n
Absorbens
(chemia, chemiczny) substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat)

absorber apˈsɔrbɛr n
Absorber
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do pochłaniania niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz.

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
absorbieren
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
Absorption Aufsaugen Aufzehrung
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
Absorption Lichtabsorption
(optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;

absta n
Drogenhunger
(środowiskowy) u narkomanów: zespół abstynencyjny od narkotyków, głód narkotyczny

abstrahować ˌapstraˈxɔvaʨ̑ v
abstrahieren
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

abstrakcja apsˈtrakʦ̑ʲja n
Abstraktion
pojęcie ogólne
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;

abstrakcjonistyczny ˌapstrakʦ̑ʲjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
abstrakt abstraktionistisch
(sztuka) związany z abstrakcjonizmem

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
abstrakt
nie mający związku z rzeczywistością

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
Abstinenz
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynencki adj
Abstinenz Antialkoholiker abstinent
związany z abstynentami

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
Abstinenzler Antialkoholiker Temperenzler
osoba nie pijąca napojów alkoholowych

absurd ˈapsurt n
Absurdität
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalność n
Absurdität
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
absurd
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu
(potocznie, potoczny) ogromny

absynt ˈapsɨ̃nt n
Absinth
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

absyntowy adj
Absinth
związany z absyntem; zawierający absynt

absztyfikant ˌapʃtɨˈfʲikãnt n
Verehrer Charmeur Verführer
(książkowy) (żartobliwie) osoba starająca się o względy kobiety; konkurent, zalotnik

abszytowy adj
Abschied Entlassung Verabschiedung
(dawniej, dawny) zwykle (wojskowość, wojskowy) zwolniony ze służby, dotyczący zwolnienia ze służby

abugida n
Abugida
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet sylabiczny

abuliczny adj
abulisch
(psychologia, psychologiczny) związany z abulią, dotyczący abulii

abuzabijski ˌabuzaˈbʲijsʲci adj
abu-dhabisch
odnoszący się do emiratu Abu Zabi
odnoszący się do miasta Abu Zabi

acenaften ˌaʦ̑ɛ̃ˈnaftɛ̃n n
Acenaphthen
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny

acenokumarol n
Acenocumarol
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

acetal aˈʦ̑ɛtal n
Azetal
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

acetaldehyd n
Acetaldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
Azeton Aceton
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetonowy adj
Aceton Azeton
(chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton

acetyl n
Acetylgruppe
(chemia, chemiczny) rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego;

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
Azetylen
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

acetylenowy adj
Acetylen Azetylen
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania

acetylocholina n
Acetylcholin
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

ach ax interjection
ach oh
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achajski aˈxajsʲci adj
achaiisch achäisch
(odrzeczownikowy) Achaja, Achaj, Achajczyk, Achajka

acheiropita n
Acheiropoíeton Achiropíiton
(plastyka) wizerunek postaci uważany za powstały w nadnaturalny, cudowny sposób;

achillesowy adj
Achilles
mający związek z mitycznym Achillesem

achondryt aˈxɔ̃ndrɨt n
Achondrit
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów

achromat axˈrɔ̃mat n
Achromat
(optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;

achromatyczny adj
achromatisch
(fizyka, fizyczny) o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

achtersztag n
Achterstag
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stalowa lina biegnąca od topu masztu do rufy, zapobiegająca wyginaniu się masztu do przodu;

acydofob n
Kalkpflanze Kalziphyt
(botanika, botaniczny) roślina unikająca podłoża kwaśnego;

acydoliza n
Acidolyse Azidolyse
(chemia, chemiczny) reakcja rozkładu związku chemicznego pod wpływem kwasu

acz aʧ̑ conjunction
obgleich obschon obwohl
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

aczkolwiek aʧ̑ˈkɔlvʲjɛk conjunction
obwohl obgleich obschon
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

ad hoc ˈat ˈxɔk adv
ad hoc
bez wcześniejszego przygotowania lub zaplanowania, często z potrzeby chwili

adadżio aˈdaʤ̑ʲjɔ n
Adagio
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;
langsam Musikstück
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powoli wykonywany utwór muzyczny lub jego część
langsam Satz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powolne tempo

adamantan n
Adamantan
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
Damast
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adamaszkowy adj
Damast damasten
związany z adamaszkiem, dotyczący adamaszku, wykonany z adamaszku

adamowy ˌadãˈmɔvɨ adj
Adam
związany z biblijnym Adamem, dotyczący biblijnego Adama

adamsytowy adj
Adamsit
(chemia, chemiczny) związany z adamsytem, zawierający adamsyt

adaptacyjny adj
adaptiv Adaptiv-
taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

adapter aˈdaptɛr n
Tonabnehmer
(technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa

adaptometr n
Adaptometer
(medycyna, medyczny) przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;

adaptować ˌadapˈtɔvaʨ̑ v
adaptieren angleichen anpassen
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
anpassen adaptieren angleichen
dostosować/dostosowywać do innego użytku
überarbeiten
dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

addycja n
Additionsreaktion chemische Addition
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;

addytywny adj
additiv
związany z dodawaniem, powstający przez dodawanie

adekwatność ˌadɛˈkfatnɔɕʨ̑ n
Angemessenheit Adäquatheit
odpowiedniość

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
adäquat angemessen
dokładnie czemuś odpowiadający

adenina n
Adenin
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

adenotomia n
Adenotomie
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

adenozynotrójfosforan n
Adenosintriphosphat
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

adhokracja n
Adhokratie
ustrój organizacyjny charakteryzująca się tymczasowością i zredukowaną do minimum strukturą formalną;

adiabatyczny adj
adiabatisch
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

adidas aˈdʲidas n
Sneaker
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

adiutancki adj
Adjutant
związany ze stanowiskiem adiutanta

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
Verwaltung
kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
Verwaltung Verwalten
zarządzanie czymś, administrowanie
Verwaltung Verwaltungsbehörde
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

administracyjny ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ adj
administrativ Verwaltungs
związany z administracją i administrowaniem

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
Administrator Verwalter
osoba zarządzająca czymś

administratorski ˌadmʲĩɲistraˈtɔrsʲci adj
administratorisch
dotyczący administratora

admiralicja ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja n
Admiralität
budynek mieszący admiralicję (1.1)
korpus admirałów
władze naczelne marynarki wojennej

admiralski adj
Admiral
związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała

admirał adˈmʲiraw n
Admiral
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja n
Admittanz
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adonis aˈdɔ̃ɲis n
Adonis
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny zwykle młody mężczyzna, przesadnie dbający o swoją urodę

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
Adoption
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adopcjanizm n
Adoptianismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;

adopcyjny adj
Adoption
związany z adopcją, dotyczący adopcji

adoptować ˌadɔpˈtɔvaʨ̑ v
adoptieren
dokonywać / dokonać adopcji

adoracja ˌadɔˈraʦ̑ʲja n
Anbetung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym

adorant n
Adorant
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w sztuce sakralnej postać klęcząca u stóp Chrystusa lub Maryi w geście uwielbienia;

adorować ˌadɔˈrɔvaʨ̑ v
anbeten umschwärmen
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem
verehren anbeten
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
Adrenalin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres ˈadrɛs n
Adresse Anschrift
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy n
E-Mail-Adresse Mail-Adresse Mailadresse
(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat aˈdrɛsat n
Empfänger Adressat
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
adressieren
umieszczać adres na liście, przesyłkę
ansprechen
odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy

adresowy ˌadrɛˈsɔvɨ adj
Adress
dotyczący adresu, związany z adresem

adresówka ˌadrɛˈsufka n
Hundemarke
mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia

adret n
Sonnenseite f
(geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;

adriatycki adj
adriatisch
dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim)

adsorpcja atˈsɔrpʦ̑ʲja n
Adsorption
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adwekcja n
Advektion
(fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;
(meteorologia, meteorologiczny) poziomy ruch mas powietrza o innych właściwościach niż powietrze uprzednio zalegające;

adwent ˈadvɛ̃nt n
Advent
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentowy ˌadvɛ̃nˈtɔvɨ adj
Advent adventlich
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie

adwentysta ˌadvɛ̃nˈtɨsta n
Adventist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwentystyczny adj
adventistisch Adventist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów

adwersarz adˈvɛrsaʃ n
Gegner Opponent
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

adwokacina n
Winkeladvokat
(pogardliwie, pogardliwy) kiepski adwokat

adwokacki adj
Advokat Anwalt Rechtsanwalt anwaltlich
związany z adwokatem lub adwokaturą

adwokat adˈvɔkat n
Anwalt Rechtsanwalt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;
Fürsprecher
(przenośnie, przenośnia) rzecznik jakiejś sprawy

adwokat Boga adˈvɔkad ˈbɔɡa n
Anwalt Gottes
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: duchowny, który podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego ma za zadanie przedstawić cechy świadczące o tym, że dana osoba powinna być błogosławionym lub kanonizowanym

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
Advocatus Diaboli Anwalt des Teufels
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze
(przenośnie, przenośnia) ktoś podający argumenty przeciwko temu, co sam uważa za słuszne

adygejski adj
adygeisch
odnoszący się do Adygei lub Adygejczyków

adygejski n
Adygeisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

adynamia ˌadɨ̃ˈnãmʲja n
Adynamie
(medycyna, medyczny) częściowa lub całkowita utrata sił fizycznych

adyton aˈdɨtɔ̃n n
Adyton
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;

adżarski adj
adscharisch
związany z Adżarią lub Adżarami

adżyka n
Adschika
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;

aeracja ˌaɛˈraʦ̑ʲja n
Aeration Belüftung
napowietrzanie;

aerobowy adj
aerob
(fizjologia, fizjologiczny) wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

aerobus ˌaɛˈrɔbus n
Airbus
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

aerodrom ˌaɛˈrɔdrɔ̃m n
Aerodrom
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
aerodynamisch
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
Aerodynamik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aeroenergetyka n
Windenergetik
(fizyka, fizyczny) energia wiatru

aerofotograficzny adj
aerofotografisch aerophotographisch
związany z fotografią lotniczą, aerofotografią

aerofotogrametryczny adj
aerofotogrammetrisch aerophotogrammetrisch
związany z aerofotogrametrią, fotogrametrią lotniczą

aerograf n
Airbrush
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aeroklubowy adj
Aeroclub Aeroklub
należący do aeroklubu; zrzeszony w aeroklubie
związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

aerologia ˌaɛrɔˈlɔɟja n
Aerologie
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerologiczny adj
aerologisch
(meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią

aeromechaniczny adj
aeromechanisch
(fizyka, fizyczny) związany z aeromechaniką, dotyczący aeromechaniki

aerometria ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja n
Aerometrie Luftmessung Aërometria Aërometrie
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

aeronauta ˌaɛrɔ̃ˈnawta n
Aeronaut
(przestarzałe, przestarzały) lotnik

aeronautyka ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka n
Aeronautik
(książkowy) lotnictwo

aeronomia ˌaɛrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
Aeronomie
nauka badająca właściwości fizyczne i chemiczne górnych warstw atmosfery;

aeronomiczny adj
aeronomisch
(meteorologia, meteorologiczny) związany z aeronomią

aeroplan ˌaɛˈrɔplãn n
Aeroplan
(przestarzałe, przestarzały) samolot

aeroterapeutyczny adj
aerotherapeutisch
(medycyna, medyczny) związany z aeroterapią

aerotermiczny adj
aerothermisch
(fizyka, fizyczny) związany z ciepłem gazu (w szczególności powietrza)

aerotriangulacja n
Aerotriangulation
(metrologia, metrologiczny) wyznaczanie współrzędnych punktów w terenie poprzez pomiar kątów na zdjęciach lotniczych

aerotropizm n
Aërotropismus
(biologia, biologiczny) wzrost organizmu w kierunku źródła tlenu lub w przeciwną stronę

aerotyczny adj
aerotisch
nie zawierający erotyki, niezmysłowy

aerozolowy adj
Spray Sprüh
mający formę aerozolu

aerożel ˌaɛˈrɔʒɛl n
Aerogel
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

afabularny adj
nichterzählend
taki, który nie ma fabuły

afatyczny adj
aphasisch
(medycyna, medyczny) związany z afazją; cierpiący na afazję

afatyk aˈfatɨk n
Aphatiker
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na afazję

afazja aˈfazʲja n
Aphasie
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afekcja aˈfɛkʦ̑ʲja n
Affektion Erregung
(dawniej, dawny) rozdrażnienie, nadpobudliwość
Gunst Zuneigung
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

afekt ˈafɛkt n
Affekt
(psychologia, psychologiczny) wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu

afektacja ˌafɛkˈtaʦ̑ʲja n
Affektiertheit Ziererei
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afektowany ˌafɛktɔˈvãnɨ adj
affektiert
przesadny, sztuczny

afektować ˌafɛkˈtɔvaʨ̑ v
affektieren
przesadzać, żądać, pragnąć

afektowny ˌafɛkˈtɔvnɨ adj
affektvoll
uczuciowy

afera aˈfɛra n
Affäre
wydarzenie, które wywołało skandal;

aferalny adj
skandalös
związany z aferami, uczestniczący w aferach, mający znamiona afery

afereza ˌafɛˈrɛza n
Aphärese Aphäresis
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;

aferotwórczy adj
skandalträchtig
powodujący, sprzyjający powstawaniu afery

aferzysta ˌafɛˈʒɨsta n
Hochstapler Spekulant
człowiek biorący udział w aferach kryminalnych

aferzystka ˌafɛˈʒɨstka n
Hochstaplerin
kobieta zamieszana w aferę kryminalną

afganistański ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci adj
afghanisch
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
afghanisch
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

afiks ˈafʲiks n
Affix
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afiliacja ˌafʲiˈlʲjaʦ̑ʲja n
Affiliation
przyjęcie osoby lub organizacji do działającego już stowarzyszenia

afirmacja ˌafʲirˈmaʦ̑ʲja n
Affirmation
potwierdzenie, utwierdzenie, akceptacja

afisz ˈafʲiʃ n
Plakat
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

afiszowy adj
Affiche Aushang Plakat
związany z afiszem; taki jak na afiszach

aforyzm aˈfɔrɨsm̥ n
Aphorismus
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afrikaans n
Afrikaans
(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

afro ˈafrɔ n
Afro Afro-Look Afrolook
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański adj
afroamerikanisch
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
Aphrodisiakum
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrodyzjakalny adj
aphrodisisch
(medycyna, medyczny) związany z afrodyzjakiem; mający działanie afrodyzjaku; pobudzający

afront ˈafrɔ̃nt n
Affront
zniewaga, lekceważące zachowanie

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
Afrikaans
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykanistka n
Afrikanistin
znawczyni, badaczka języków, kultury i historii Afryki

afrykanizacja n
Afrikanisierung
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych
nadawanie lub przywracanie czemuś afrykańskiego charakteru lub właściwości

afrykanizować v
afrikanisieren
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie

afrykata n
Affrikate
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarto-szczelinowa;

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
afrikanisch
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agamia aˈɡãmʲja n
Agamie
(biologia, biologiczny) rozmnażanie bezpłciowe
Agamie Ehelosigkeit
bezżeństwo, stan wolny

agarowy adj
Agar
związany z agarem, dotyczący agaru

agat ˈaɡat n
Achat
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agatowy adj
Achat achaten
związany z agatem, dotyczący agatu, wykonany z agatu, zawierający agat

agawa sizalowa n
Sisal-Agave
(botanika, botaniczny) Agave sisalana, gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych;

ageizm n
Altersdiskriminierung
(socjologia, socjologiczny) niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

agencja aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
Agentur
firma świadcząca różne usługi

agencja reklamowa n
Werbeagentur
(ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

agenda aˈɡɛ̃nda n
Agenda
ustalony plan jakiegoś spotkania
Agenda Merkbuch
terminarz
Zweigstelle
filia urzędu lub instytucji

agent ˈaɡɛ̃nt n
Agent
pracownik wywiadu
tajny pracownik policji lub służb specjalnych
przedstawiciel jakiejś firmy

agentura ˌaɡɛ̃nˈtura n
Agentur
część wywiadu złożona z kilku agentów na terytorium innego państwa;

agitacja ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja n
Agitation
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

agitator ˌaɟiˈtatɔr n
Agitator
osoba prowadząca agitację

agitatorski adj
agitatorisch
związany z agitatorem, dotyczący agitatora

agitować ˌaɟiˈtɔvaʨ̑ v
agitieren
zjednywać zwolenników dla jakiejś sprawy, idei

aglomeracyjny adj
Agglomeration
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji
Agglomeration Anhäufung Zusammenballung
związany z aglomeracją, gromadzeniem czegoś
Agglomeration Ballung
(urbanistyka, urbanistyczny) związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji

aglutynacyjny adj
agglutinierend
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

agnacki adj
agnatisch
od: agnat

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
Agnostizismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
Agnostiker
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agogika n
Agogik
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy

agonalny adj
agonal
związany z agonią, stanem poprzedzającym zgon

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
Agonie
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agonistyka n
agonistik
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: współzawodnictwo w agonach

agora aˈɡɔra n
Agora
(historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
Platzangst Agoraphobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agradacja n
Akkumulation
(geologia, geologiczny) stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych

agrafa aˈɡrafa n
Agraffe
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie klamry spinający element konstrukcyjny;
ozdobna zapinka służąca do spinania części ubrania lub jako broszka
Sichercheitsnadel
duża agrafka

agrafka aˈɡrafka n
Sicherheitsnadel
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agramatyczny adj
agrammatisch
(językoznawstwo, językoznawczy) pozbawiony związków gramatycznych

agramatyzm n
Agrammatismus
(językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;

agranulocytoza n
Agranulozytose
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;

agrarny aˈɡrarnɨ adj
agrarisch
rolniczy, rolny

agrarystyczny adj
agraristisch
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem

agregat aˈɡrɛɡat n
Aggregat
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agresor aˈɡrɛsɔr n
Aggressor
ktoś, kto dopuszcza się agresji
państwo działające lub posługujące się metodami agresji

agresorski adj
агрессорский
dotyczący agresora lub agresorów; będący agresorem, napastnikiem

agrest ˈaɡrɛst n
Stachelbeere
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)
Stachelbeerstrauch Stachelbeere
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

agresywność n
Aggressivität
cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
aggressiv
zachowujący się wrogo, napastliwie

agreściak n
Stachelbeerspanner
(zoologia, zoologiczny) Abraxas grossulariata, owad łuskoskrzydły z rodziny miernikowcowatych;

agrobiologia n
Agrobiologie Agrarbiologie
nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

agrobiologiczny adj
agrobiologisch
(rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami

agrochemia n
Agrochemie
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

agrochemiczny adj
agrochemisch
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agrochemią

agrofizyczny adj
agrophysikalisch
(rolnictwo, rolniczy) dotyczący agrofizyki

agrofizyka n
Agrikulturphysik Agrophysik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

agrometeorologiczny adj
agrarmeteorologisch
(rolnictwo, rolniczy) (meteorologia, meteorologiczny) związany z agrometeorologią

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
Agronomie Agrarwissenschaft
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agrotechniczny adj
agrartechnisch agrotechnisch
(rolnictwo, rolniczy) związany z agrotechniką, dotyczący agrotechniki

agroturystyczny ˌaɡrɔturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
agrotouristisch landtouristisch
związany z agroturystyką, dotyczący agroturystyki

aguti aˈɡutʲi n
Aguti
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

aha ˈaxa interjection
ach ah
…wyrażenie przypomnienia
aha ah ach so
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

ahistoryczny adj
ahistorisch
pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

ahoj aˈxɔj interjection
ahoi
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy

aikido ajˈcidɔ n
Aikido
japońska sztuka samoobrony;

aikoniczny adj
anikonisch
(sztuka) niezawierający przedstawień istot żywych, ze względu na zakaz religijny

ailurofobia ˌajlurɔˈfɔbʲja n
Ailurophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kotami;

ais n
Ais
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o półton;

ais-moll n
ais-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

aisis ˈajsʲis n
Aisis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o cały ton;

ajerkoniak ˌajɛrˈkɔ̃ɲak n
Eierkognak Eierlikör
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) likier ze spirytusu, żółtek, cukru i wanilii;

ajmak n
Aimag
(administracja) jednostka administracyjna w Górnym Ałtaju, w Buriato-Mongolii i w Mongolii;

ajnsztajn ˈajn͇ʃtajn n
Einstein
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jednostka liczności fotonów, stosowana w fotochemii;

ajran n
Ayran
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajurweda ˌajurˈvɛda n
Ayurveda
(medycyna, medyczny) (starożytność) system medycyny indyjskiej rozwinięty w starożytności

ajurwedyczny adj
ayurvedisch ayurwedisch
(medycyna, medyczny) związany z ajurwedą, zgodny z zasadami ajurwedy

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
Akazie
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
Akademie
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
Hochschul Studenten akademisch
(edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
theoretisch
taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

akademik ˌakaˈdɛ̃mʲik n
Studentenheim
(studencki) dom akademicki;

akadiański ˌakaˈdʲjä̃j̃sʲci adj
akadisch
odnoszący się do Akadii

akadyjski adj
akkadisch
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski n
Akkadisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akalkulia ˌakalˈkulʲja n
Akalkulie
(medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

akantyt n
Akanthit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, jednoskośna odmiana argentytu ;

akapit aˈkapʲit n
Absatz
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akatyst aˈkatɨst n
Hymnos Akathistos
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

akceleracyjny adj
Akzeleration Beschleunigung
związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
Akzent
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
Betonung Akzent
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akceptacja ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja n
Akzeptanz
wyrażenie zgody

akceptant n
Akzeptant
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

akceptor n
Akzeptor
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
akzeptieren
aprobować coś

akcesorium n
Zubehör Accessoire
(urzędowy) (handel, handlowy) drobny przedmiot stanowiący dodatkowe wyposażenie

akcja ˈakʦ̑ʲja n
Aktie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcja na okaziciela ˈakʦ̑ʲja ˌna‿ɔkaʑiˈʨ̑ɛla n
Inhaberaktie
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj akcji, na której nie ma oznaczonego właściciela – przeciwieństwo akcji imiennej;

akcyza akˈʦ̑ɨza n
Akzise
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

akcyzowy ˌakʦ̑ɨˈzɔvɨ adj
Akzise Verbrauchsteuer
dotyczący akcyzy

akebia n
Akebie
(botanika, botaniczny) Akebia, rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny krępieniowatych;

akebia pięciolistkowa n
Schokoladenwein
(botanika, botaniczny) Akebia quinata, gatunek pnącza z rodziny krępieniowatych;

aklamacja ˌaklãˈmaʦ̑ʲja n
Akklamation
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

aklamacyjny adj
Akklamation
związany z aklamacją, dotyczący aklamacji, wyrażony przez aklamację

aklimatyzacja n
Akklimatisation
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

aklimatyzacyjny adj
Akklimatisation
(biologia, biologiczny) związany z aklimatyzacją, dotyczący aklimatyzacji

aklimatyzować v
akklimatisieren
(biologia, biologiczny) przystosowywać organizm do odmiennych warunków otoczenia

akmeizm n
Akmeismus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

akolada n
Akkolade
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;

akolita ˌakɔˈlʲita n
Akolyth
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja n
Akkommodation
przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej
Akkommodation Unterkunft
dostosowanie warunków oferty zakwaterowania
Anpassung Akkommodation
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

akomodacyjny adj
Akkommodation
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się

akompaniament ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt n
Begleitung
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

akompaniator ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr n
Begleiter
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

akompaniować ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑ v
begleiten akkompagnieren
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akonit aˈkɔ̃ɲit n
Akonit
(botanika, botaniczny) (zobacz) tojad

akonityna n
Aconitin Akonitin
(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

akonto aˈkɔ̃ntɔ n
Akonto Akontozahlung Vorschuss
(ekonomia, ekonomiczny) zadatek na spłatę z tytułu należności

akord ˈakɔrt n
Akkord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
Akkordeon Ziehharmonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista n
Akkordeonist Akkordeonspieler
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akordeonistka ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka n
Akkordeonistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

akordeonowy adj
Akkordeon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący akordeonu, związany z akordeonem

akordowy adj
Akkord
(ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z akordami

akr akr̥ n
Acker Acre
anglosaska jednostka powierzchni gruntów, równa ok. 4047 m2;

akredytacja n
Akkreditierung
oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytacyjny adj
Akkreditierung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) związany z akredytacją, dotyczący akredytacji

akredytować v
akkreditieren
udzielać akredytacji

akredytywa n
Akkreditiv
(ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

akrobatka n
Akrobatin
kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

akrobatyczny adj
akrobatisch
związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
Akrophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akroleina n
Acrolein Akrolein
(chemia, chemiczny) trująca, drażniąca ciecz, najprostszy aldehyd nienasycony;

akrolit aˈkrɔlʲit n
Akrolith
(sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

akromegalia n
Akromegalie
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akromonogram n
Akromonogramm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym każdy kolejny wers zaczyna się od litery kończącej wers poprzedni;

akronim aˈkrɔ̃ɲĩm n
Akronym
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

akropol aˈkrɔpɔl n
Akropolis
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto

akrostych n
Akrostichon
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

akrybia n
Akribie
dokładność, sumienność w wykonaniu, w szczególności w odniesieniu do prac filologicznych

akrylowy adj
Acryl
(chemia, chemiczny) zawierający akryl, wykonany z akrylu

aksamit aˈksãmʲit n
Samt
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitka ˌaksãˈmʲitka n
Samtband
wstążeczka z aksamitu, najczęściej noszona pod szyją;
Studentenblume Tagetes Samtblume
(botanika, botaniczny) Tagetes, kwitnąca roślina ozdobna;

aksjologiczny adj
axiologisch
(filozofia, filozoficzny) związany z aksjologią, dotyczący aksjologii

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
Axiom
(przenośnie, przenośnia) uznana prawda
Axiom Prinzip
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

akson ˈaksɔ̃n n
Axon
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

aksonometria ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja n
Axonometrie
rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi

aksonometryczny adj
axonometrisch
(matematyka, matematyczny) (geometria) związany z aksonometrią, dotyczący aksonometrii

aksynit aˈksɨ̃ɲit n
Axinit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

akt akt n
Akt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
Tat
czyn, działanie

akt oskarżenia n
Anklageschrift
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

akt płciowy n
Geschlechtsakt Zeugungsakt
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku seksualnego

akt strzelisty n
Stoßgebet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: krótka żarliwa modlitwa, pobożne westchnienie;

akt urodzenia ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa n
Geburtsurkunde Geburtsschein
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

akta ˈakta n
Akten
zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
Schauspieler Akteur
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka akˈtɔrka n
Schauspielerin
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktorski adj
Darsteller Schauspiel darstellerisch Schauspieler schauspielerisch
dotyczący aktorów lub aktorstwa

aktualizacja ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja n
Aktualisierung
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

aktualizować v
aktualisieren
czynić aktualnym

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aktuell
dotyczący teraźniejszości

aktyn ˈaktɨ̃n n
Actinium
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktynometryczny adj
aktinometrisch
(fizyka, fizyczny) związany z aktynometrią lub aktynometrem, dotyczący aktynometrii lub aktynometru

aktywa n
Aktivum
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywista ˌaktɨˈvʲista n
Aktivist
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywistka ˌaktɨˈvʲistka n
Aktivistin
forma żeńska od: aktywista

aktywizm n
Aktivität
czynna postawa; bycie aktywnym

aktywnie adv
aktiv
w sposób aktywny

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
Aktivität
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny akˈtɨvnɨ adj
aktiv
(chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją
aktiv tätig
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

aktywować ˌaktɨˈvɔvaʨ̑ v
aktivieren
sprawiać, że coś staje się aktywne

akumulacja n
Akkumulation Anhäufung
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulacyjny adj
Akkumulation Akkumulation
(geologia, geologiczny) związany z akumulacją

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
Akkumulator Akku
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akumulator samochodowy ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ n
Autobatterie
(motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

akumulatorek ˌakũmulaˈtɔrɛk n
Akku
(technologia, technika, techniczny) bateria, którą można ponownie naładować

akumulatorowy adj
Akku Akkumulator
(technologia, technika, techniczny) związany z akumulatorem; wykorzystujący akumulator do zasilania

akumulować v
akkumulieren
dokonywać akumulacji
sich akkumulieren
być akumulowanym

akupresura ˌakuprɛˈsura n
Akupressur
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
Akupunktur
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akuratność n
Akkuratesse
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest akuratne; cecha tych, którzy są akuratni

akustyka n
Akustik
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach

akuszeria ˌakuˈʃɛrʲja n
Geburtshilfe Wöchnerinnenstation
(dawniej, dawny) określenie położnictwa

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
Hebamme
(przestarzałe, przestarzały) położna;

akut ˈakut n
Akut
(fonetyka, fonetyczny) akcent ostry;

akwakultura ˌakfakulˈtura n
Aquakultur
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
Aquamarin
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;
(jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień szlachetny

akwarelista n
Aquarellist
(sztuka) malarz malujący obrazy farbami akwarelowymi

akwariowy ˌakfaˈrʲjɔvɨ adj
Aquarien
związany z akwarium, dotyczący hodowli w akwarium

akwarium aˈkfarʲjũm n
Aquarium
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwarysta n
Aquarist
(książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

akwarystyczny adj
Aquaristik- aquaristisch
związany z akwarystyką, dotyczący akwarystyki

akwedukt aˈkfɛdukt n
Aquädukt
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

akwitański ˌakfʲiˈtãj̃sʲci adj
aquitanisch
dotyczący Akwitanii, związany z Akwitanią, pochodzący z Akwitanii

akwizgranka n
Aachenerin
mieszkanka Akwizgranu

akwizgrańczyk n
Aachener
mieszkaniec Akwizgranu; ktoś pochodzący z Akwizgranu

akwizgrański adj
Aachener
związany z Akwizgranem, pochodzący z Akwizgranu

akwizycja n
Akquisition
(handel, handlowy) pozyskiwanie klientów, zbieranie zamówień w imieniu danej firmy

akwizytor ˌakfʲiˈzɨtɔr n
Akquisiteur
osoba trudniąca się akwizycją

alabastron n
Alabastron
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) niewielki flakonik na wonności

alabastrowy ˌalabaˈstrɔvɨ adj
alabastern Alabaster
dotyczący alabastru, zrobiony z alabastru
alabastern
(książkowy) przypominający alabaster barwą, gładkością i delikatnością

alanina ˌalãˈɲĩna n
Alanin
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm ˈalarm n
Alarm
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

alarmować v
alarmieren
zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania
alarmieren beunruhigen
wywoływać niepokój

alarmowy adj
Alarm-
dający sygnał o grożącym niebezpieczeństwie

alasz ˈalaʃ n
Allasch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy, klarowny likier kminkowy koloru żółtego;

alba ˈalba n
Albe
długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albatros alˈbatrɔs n
Albatros
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański alˈbãj̃sʲci adj
albanisch Albanisch
związany z Albanią, dotyczący Albanii

albedo alˈbɛdɔ n
Albedo
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
biała część skórki w owocach cytrusowych

albinos alˈbʲĩnɔs n
Albino
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit ˈalbʲit n
Albit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo ˈalbɔ conjunction
oder entweder oder
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album ˈalbũm n
Album
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);
Bildband
(drukarstwo, drukarski) wydawnictwo o charakterze ilustracyjnym, z niewielką ilością tekstu objaśniającego

albuminowy adj
Albumin-
związany z albuminą, dotyczący albuminy

albumowy ˌalbũˈmɔvɨ adj
Album Musikalbum Poesiealbum Sammelalbum
związany z albumem, dotyczący albumu

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
Alchemie Alchimie
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

alchemiczny adj
alchimistisch
dotyczący alchemii

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
Alchimist
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

aldehyd alˈdɛxɨt n
Aldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldehyd octowy n
Acetaldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

aldryna n
Aldrin
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
aber sondern
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego
sondern
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy podkreślamy, że jedno stwierdzenie nie jest prawdziwe, a drugie jest

ale ɛjl ˈalɛ n
Ale
(spożywczy) gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

ale jaja interjection
das ist ja ein Ding das ist ja 'n Ding mein lieber Mann
wyrażająca zaskoczenie

aleatoryczny adj
aleatorisch
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z aleatoryzmem, dotyczący aleatoryzmu, zbudowany na zasadach aleatoryzmu

alegoreza ˌalɛɡɔˈrɛza n
Allegorese
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
Allegorie Sinnbild
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegoryczny ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
allegorisch sinnbildlich
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

alegoryzm n
Allegorismus
(sztuka) tendencja w sztuce stosująca alegorię jako najważniejszy środek przekazu;

aleja aˈlɛja n
Allee Boulevard
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

alejowy adj
Allee
związany z aleją; mający formę alei

aleksandryjczyk ˌalɛksãnˈdrɨjʧ̑ɨk n
Alexandriner
mieszkaniec Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryjka ˌalɛksãnˈdrɨjka n
Alexandrinerin
mieszkanka Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryjski ˌalɛksãnˈdrɨjsʲci adj
alexandrinisch
dotyczący Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryt n
Alexandrit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia n
Alexithymie
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alemański n
Alemannisch
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

alergen aˈlɛrɡɛ̃n n
Allergen
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia aˈlɛrʲɟja n
Allergie
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
allergisch
związany z alergią

alergik aˈlɛrʲɟik n
Allergiker
osoba uczulona na działanie alergenów

alergolog ˌalɛrˈɡɔlɔk n
Allergologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych
Allergologin
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka alergologii

alergologia ˌalɛrɡɔˈlɔɟja n
Allergologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

alfa ˈalfa n
Alpha
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfa i omega ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa n
Alpha und Omega
(przenośnie, przenośnia) początek i koniec

alfabet alˈfabɛt n
Alphabet
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabet Braille'a n
Brailleschrift
alfabet zbudowany z wypukłości, przeznaczony dla niewidomych;

alfabet Morse'a n
Morsealphabet
(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;

alfabeta ˌalfaˈbɛta n
Alphabet
(dawniej, dawny) (żartobliwie) (ironicznie) człowiek prawie niepiśmienny, znający tylko alfabet

alfabetycznie ˌalfabɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
alphabetisch abecelich
w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ adj
alphabetisch
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

alfons ˈalfɔ̃w̃s n
Zuhälter
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

algawski adj
Allgäuer
związany z krainą Allgäu w południowych Niemczech;

algebra alˈɡɛbra n
Algebra
jeden z działów matematyki;

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
algerisch
odnoszący się do państwa Algieria

algolagnia ˌalɡɔˈlaɟɲja n
algolagnie
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;

algologia ˌalɡɔˈlɔɟja n
Algesiologie
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu
Algologie
(botanika, botaniczny) nauka o glonach

algonkiński n
Algonkin
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez niewielką grupę rdzennych mieszkańców Kanady;

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
Algorithmus
(informatyka, informatyczny) sformalizowany zapis sposobu postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alians ˈalʲjãw̃s n
Allianz
przymierze między państwami

aliant n
Alliierter
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych

alibi aˈlʲibʲi n
Alibi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
Alligator
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alija n
Alija
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;

alimentacyjny adj
Unterhalt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami

alimenty ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ n
Alimente
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

alizaryna ˌalʲizaˈrɨ̃na n
Alizarin
(chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

alka ˈalka n
Tordalk
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

alkaliczność ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
Alkalinität
(chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkaliczny adj
alkalisch
(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkalizować ˌalkalʲiˈzɔvaʨ̑ v
alkalisieren
(chemia, chemiczny) dodawać zasady, zmieniać odczyn na zasadowy

alken ˈalkɛ̃n n
Alken
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alki ˈalʲci n
Alkenvögel
(ornitologia, ornitologiczny) Alcidae, rodzina ptaków morskich z rzędu siewkowców, zamieszkujących wyłącznie półkulę północną;

alkilować v
alkylieren
(chemia, chemiczny) przyłączać grupę alkilową do związku organicznego

alkohol alˈkɔxɔl n
Alkohol Weingeist
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
(spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkohol etylowy n
Äthylalkohol
(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych

alkoholiczka ˌalkɔxɔˈlʲiʧ̑ka n
Alkoholikerin
kobieta, która cierpi na alkoholizm

alkoholiczny adj
Alkohol
wywołany alkoholem
Alkoholiker
związany z alkoholikiem lub alkoholizmem, taki jak u alkoholika

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
Alkoholiker
osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholiza n
Alkoholyse
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
Alkoholismus
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowy ˌalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholisch
zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkomat n
Alkoholtester Blasrohr
urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

alkowa alˈkɔva n
Alkoven
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

all inclusive adj
all-inclu­sive
(turystyka, turystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) o usłudze turystycznej, która ma wszystko wliczone w podaną cenę – posiłki, wycieczki, atrakcje itp.;

allatyw n
Allativ
(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;

allel ˈalːɛl n
Allel
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
halleluja Halleluja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

allomorf alˈːɔ̃mɔrf n
Allomorph
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant morfemu

allopurinol ˌalːɔpuˈrʲĩnɔl n
Allopurinol
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) lek, inhibitor oksydazy ksantynowej;

allozaur n
Allosaurus
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;

almanach alˈmãnax n
Almanach
rodzaj publikacji;

almandyn n
Almandin
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

almukantarat n
Almukantarat
(astronomia, astronomiczny) mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;

aloes aˈlɔɛs n
Aloe
(botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;

alofon aˈlɔfɔ̃n n
Allophon
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

alogizm n
Alogismus
brak logiki w czymś

alokacja ˌalɔˈkaʦ̑ʲja n
Allokation
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
planowe rozdysponowanie czegoś;

alopatia n
Allopathie
(medycyna, medyczny) metoda leczenia za pomocą środków wywołujących efekty przeciwne niż choroba;

alopatyczny adj
allopathisch
(medycyna, medyczny) związany z alopatią

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
Allotropie
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

aloza aˈlɔza n
Maifisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

alpaka alˈpaka n
Alpaka
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
wełna z lamy (1.1)

alpejski alˈpɛjsʲci adj
alpin Alpen
związany z Alpami, dotyczący Alp

alpensztok n
Alpenstock
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

alpinarium ˌalpʲĩˈnarʲjũm n
Alpinum
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród skalny roślin wysokogórskich;

alpinista ˌalpʲĩˈɲista n
Alpinist
osoba uprawiająca alpinizm;

alpinistka ˌalpʲĩˈɲistka n
Alpinistin
kobieta uprawiająca alpinizm

alpinizm alˈpʲĩɲism̥ n
Alpinismus
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska

alprazolam n
Alprazolam
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o szybkim, krótkotrwałym działaniu;

alrauna alˈrawna n
Alraune
(botanika, botaniczny) przypominający człowieka korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne;

alt alt n
Alt Altstimme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

altana alˈtãna n
Laube Gartenlaube
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

altanka alˈtãnka n
Gartenlaube
(ogrodnictwo, ogrodniczy) mały, letni domek, zwłaszcza na ogrodzie działkowym

alteracja n
Alteration Alterierung
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu

alternator ˌaltɛrˈnatɔr n
Lichtmaschine Alternator
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywa ˌaltɛrnaˈtɨva n
Alternative
(potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

alternatywny adj
alternativ
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altowiolinistka ˌaltɔvʲjɔlʲĩˈɲistka n
Bratscherin Bratschistin
forma żeńska od: altowiolinista

altowiolistka ˌaltɔvʲjɔˈlʲistka n
Bratscherin Bratschistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na altówce

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
Altruist
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistka ˌaltruˈ<sup>j</sup>istka n
Altruistin
kobieta bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
Altruismus Selbstlosigkeit
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka alˈtufka n
Bratsche
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

alufelga ˌaluˈfɛlɡa n
Alufelge
(motoryzacja) felga z aluminium

aluwium aˈluvʲjũm n
Alluvialboden
(geologia, geologiczny) osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących;
Alluvium
(dawniej, dawny) (geologia, geologiczny) najmłodsza epoka geologiczna, holocen;

aluzja aˈluzʲja n
Anspielung Allusion
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

aluzyjny adj
andeutend anspielend
związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

alzacki alˈzaʦ̑ʲci adj
elsässisch Elsässisch
związany z Alzacją

alzacko-lotaryński adj
elsass-lothringisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Alzacją-Lotaryngią, dotyczący Alzacji-Lotaryngii (prowincji Cesarstwa Niemieckiego)

alzheimer n
Alzheimer
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) choroba Alzheimera

amaksofobia n
Amaxophobie Fahrangst
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem;

amalgamat n
Amalgam
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem;
(przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów

amantadyna n
Amantadin
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;

amarylis ˌãmaˈrɨlʲis n
Amaryllis
(botanika, botaniczny) Amaryllis L., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

amator ãˈmatɔr n
Amateur
miłośnik, ktoś oddany czemuś
Nichtfachmann
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

ambasada ˌãmbaˈsada n
Botschaft
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
Botschafter Botschafterin
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambasador dobrej woli n
Botschafter des guten Willens
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
Ehrgeiz Ambition
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
ehrgeizig
taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalencja ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
Ambivalenz
współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

amblygonit n
Amblygonit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

ambona ãmˈbɔ̃na n
Hochsitz
(łowiectwo, łowiecki) obiekt w kształcie wieżyczki, służący do polowań na zwierzynę;
Kanzel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambra ˈãmbra n
Ambra
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
Ambrosia
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;
(botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

ambrozjański possessiveAdjective
ambrosianisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący życia i twórczości Ambrożego z Mediolanu, charakterystyczny, typowy dla Ambrożego z Mediolanu lub jego twórczości, taki jak u Ambrożego z Mediolanu

ambulans ãmˈbulãw̃s n
Krankenwagen Ambulanz Krankenkraftwagen
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ambulatoryjny ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ adj
ambulant
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba ãˈmɛba n
Amöbe
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

ameboidalny adj
amöboid
podobny do ameby

ameloblast n
Adamantoblast Ameloblast
(biologia, biologiczny) komórka nabłonkowa wytwarzająca szkliwo podczas rozwoju zęba;

amen ˈãmɛ̃n interjection
Amen amen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk ãˈmɛrɨk n
Americium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanista ˌãmɛrɨkãˈɲista n
Amerikanist
specjalista z dziedziny amerykanistyki

amerykanistka n
Amerikanistin
specjalistka z dziedziny amerykanistyki, znawczyni Ameryki

amerykanistyka n
Amerikanistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i amerykańską odmianę języka angielskiego

amerykanizacja ˌãmɛrɨkãɲiˈzaʦ̑ʲja n
Amerikanisierung
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

amerykanizm ˌãmɛrɨˈkãɲism̥ n
Amerikanismus
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka amerykańskiego angielskiego

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
US-amerikanisch amerikanisch
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki
amerikanisch
dotyczący Ameryki (kontynentu)

ametyst ãˈmɛtɨst n
Amethyst
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

ametystowy ˌãmɛtɨˈstɔvɨ adj
Amethyst-
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem
amethysten amethystfarben
mający kolor fioletowy, taki jak kolor ametystu

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
Amphetamin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia ãw̃ˈfʲibʲja n
Amphibie
zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

amfibolit n
Amphibolit
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;

amfibolowy adj
Amphibol
(mineralogia, mineralogiczny) związany z amfibolami, dotyczący amfibolów

amfibrachiczny adj
amphibrachisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z amfibrachem, dotyczący amfibrachu

amfiladowy adj
Enfilade
(architektura, architektoniczny) związany z amfiladą; wykorzystujący układ przestrzenny taki jak w amfiladzie

amforyczny adj
Amphore
związany z amforą; w kształcie amfory

amharski ãmˈxarsʲci adj
amharisch
związany z Amharami, dotyczący Amharów

amharski ãmˈxarsʲci n
Amharisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

amidyzm n
Amidismus Amitabha-Buddhismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najważniejszych nurtów buddyzmu japońskiego, którego podstawę stanowi wiara w nieograniczone miłosierdzie Buddy Amidy (Amitabha)

amina n
Amin
(chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
Aminosäure
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amiotrofia n
Amyotrophie Muskelatrophie Muskelschwund
utrata masy mięśniowej

amisz n
Amischer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty protestanckiej w USA, wywodzącej się ze Szwajcarii;

amnestia ãmˈnɛstʲja n
Amnestie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnestyjny adj
Amnestie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z amnestią

amnezja ãmˈnɛzʲja n
Amnesie
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
Ammoniak
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amonit ãˈmɔ̃ɲit n
Ammonit Ammoniumnitrat
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

amoralizm ˌãmɔˈralʲism̥ n
Amoralismus
pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

amorficzność n
Amorphismus
cecha tego, co jest amorficzne; cecha tych, którzy są amorficzni

amorfizm n
Amorphismus
(książkowy) bezpostaciowość, brak właściwej formy

amortyzacja n
Amortisation
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych
Stoßdämpfung
(technologia, technika, techniczny) łagodzenie uderzeń, wstrząsów w maszynach, pojazdach za pomocą specjalnych urządzeń

amoryczny adj
Liebe
(rzadki, rzadko używany) erotyczny, miłosny

amp futbol n
Amputiertenfußball
(sport, sportowy) rodzaj piłki nożnej, której graczami są osoby po amputacji kończyny;

ampelologiczny adj
ampelologisch
(botanika, botaniczny) związany z ampelologią, dotyczący ampelologii, uprawy winorośli

amper ˈãmpɛr n
Ampere
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna n
Amperestunde
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
Amperemeter Strommessgerät
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
Amputation
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputacyjny adj
Amputation
(medycyna, medyczny) związany z amputacją; służący do amputacji

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
amputieren
dokonywać amputacji

ampułka ãmˈpuwka n
Ampulle
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

amsterdamczyk ˌãmstɛrˈdãmʧ̑ɨk n
Amsterdamer
mieszkaniec Amsterdamu

amsterdamka ˌãmstɛrˈdãmka n
Amsterdamerin
mieszkanka Amsterdamu

amsterdamski ˌãmstɛrˈdãmsʲci adj
Amsterdamer
odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii)

amunicja ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja n
Munition
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

anabioza n
Scheintod Anabiose
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachroniczny adj
anachronistisch
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
Anachronismus
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anafilaksja ˌãnafʲiˈlaksʲja n
Anaphylaxie
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

anaforeza n
Anaphorese
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

anagram ãˈnaɡrãm n
Anagramm
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakolut n
Anakoluth Satzbruch
(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
Anakonda
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

anakreontyk ˌãnakrɛˈɔ̃ntɨk n
Anakreontik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;

analcym n
Analcim
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów;

analfabeta ˌãnalfaˈbɛta n
Analphabet
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś

analfabetka ˌãnalfaˈbɛtka n
Analphabetin
(edukacja, edukacyjny) osoba płci żeńskiej niepotrafiąca pisać i czytać

analfabetyzm n
Analphabetismus
(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analgetyk n
Analgetikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;

analgezja n
Analgesie
(medycyna, medyczny) niewrażliwość na ból z zachowaniem innych rodzajów czucia;

analityczka ˌãnalʲiˈtɨʧ̑ka n
Analytikerin
rodzaj żeński od rzeczownika → analityk (specjalista zajmujący się analizą danych i prognozowaniem)

analityczny ˌãnalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
analytisch
związany z analizą
dający się rozłożyć na składowe

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
Analytiker
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza ˌãnaˈlʲiza n
Analyse Analysis
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
analysieren
przeprowadzać proces analizy

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
Analogie
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogiczny ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ adj
analog analogisch
podobny do czegoś

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
Anamnese
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas ãˈnãnas n
Ananas
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

ananasowy adj
Ananas
dotyczący ananasów, związany z ananasami

ananim ãˈnãɲĩm n
Ananym
rodzaj pseudonimu; nazwisko autora zapisane w szyku odwróconym;

anarchiczny adj
anarchisch
związany z anarchią

anarchista ˌãnarˈxʲista n
Anarchist
zwolennik anarchizmu

anarchistka n
Anarchistin
zwolenniczka anarchizmu

anarchistyczny ˌãnarxʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
anarchistisch
związany z anarchizmem

anarchizm ãˈnarxʲism̥ n
Anarchismus
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchoindywidualizm n
Anarchoindividualismus Individualanarchismus individualistischer Anarchismus
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna forma indywidualizmu, doktryna społeczno-polityczna występująca przeciwko państwu, społeczeństwu, narodowi i rodzinie jako źródłom przymusu i zniewolenia jednostki;

anarchopacyfizm n
Anarchopazifismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anataz n
Anatas
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

anatema ˌãnaˈtɛ̃ma n
Kirchenbann Anathema Anathem
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatolijski ˌãnatɔˈlʲijsʲci adj
anatolisch
dotyczący Anatolii, związany z Anatolią

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
Anatomie
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
anatomisch
związany z anatomią, dotyczący anatomii

anch n
Anch
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

ancien régime n
Ancien Régime
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) absolutystyczny system społeczno-polityczny istniejący we Francji przed rewolucją francuską;

ancymon n
Frechdachs
urwis udający niewiniątko

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
andorranisch
odnoszący się do Andory (państwa)

androfobia n
Androphobie
(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

androgen ãnˈdrɔɡɛ̃n n
Androgen
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

androgyniczny ˌãndrɔɡɨ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
androgyn
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
Android Androide
robot mający postać człowieka;

androlog ãnˈdrɔlɔk n
Androloge
(medycyna, medyczny) lekarz, specjalista andrologii

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
Andrologie
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

androsteron n
Androsteron
(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy

andrzejki ãnˈḍʒɛjci n
Andreasnacht
(etnografia, etnograficzny) (ezoteryka) tradycyjna zabawa połączona z wróżbami odbywająca się w wieczór andrzejkowy, w której dawniej brały udział tylko panny;

andyjski ãnˈdɨjsʲci adj
Anden
związany z Andami, dotyczący Andów

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
Anekdote
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneksja ãˈnɛksʲja n
Annexion Anschluss
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

aneksyjny adj
Annexion
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z aneksją, zaborem ziem innego państwa

anektować ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑ v
annektieren
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny adj
anämisch
(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii
kränklich kümmerlich phlegmatisch schwach schwächlich
(przenośnie, przenośnia) niemrawy, słaby, działający powoli, niezdecydowanie

anemologia ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja n
Anemologie
(meteorologia, meteorologiczny) nauka o wiatrach

anemometr ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥ n
Anemometer
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anemometria ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja n
Anemometrie Windmessung
(meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

anemoskop n
Anemoskop
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd wskazujący kierunek wiatru

anepigraf ˌãnɛˈpʲiɡraf n
Anepigraphon
(książkowy) dzieło nieposiadające tytułu

anestetyk n
Anästhetikum Betäubungsmittel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezja ˌãnɛˈstɛzʲja n
Anästhesie
(medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk n
Narkosearzt
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
(medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia n
Anästhesiologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anestezjologiczny adj
anästhesiologisch
(medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
englisch Englisch
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
Englisch englisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina ãŋʲˈɟĩna n
Angina
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

angiografia ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja n
Gefäßdarstellung
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

angiologia ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja n
Angiologie
(medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

anglezowanie n
Leichttraben
(jeździectwo, jeździecki) rytmiczne unoszenie się w siodle podczas jazdy kłusem, aby złagodzić wstrząsy

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
Anglizismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanin ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn n
Anglikaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca anglikanizmu

anglikański adj
anglikanisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

anglistka n
Anglistin
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) znawczyni języka, literatury i kultury angielskiej

anglofob n
Anglophober
osoba niechętna do wszystkiego co angielskie

anglofobia n
Anglophobie
niechęć do Anglików i wszystkiego co angielskie

anglofon n
Englischsprachiger
(książkowy) osoba mówiąca po angielsku

anglojęzyczny ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
englischsprachig
posługujący się językiem angielskim
spisany, stworzony w języku angielskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci adj
altenglisch
związany z językiem anglosaskim (1.1)
angelsächsisch
związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci n
Altenglisch
poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

anhalcki adj
anhaltinisch anhaltisch
związany z Anhaltem, dotyczący Anhaltu (krainy w Niemczech)

anhedonia ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja n
Anhedonie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

anhydryt ãnˈxɨdrɨt n
Anhydrit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

ani ˈãɲi conjunction
weder noch
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani ˈãɲi particle
kein
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

ani na jotę ˈãɲi na‿ˈjɔtɛ adv
kein bisschen
w żadnym, nawet najmniejszym stopniu

ani trochę ˈãɲi ˈtrɔxɛ adv
kein bisschen
zupełnie nie, wcale nie; nawet nie odrobinę, nawet nie w całym stopniu

ani-ani ˌãɲi‿ˈãɲi idiom
weder-noch
zupełnie nic, zupełnie nie

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
englisch engelhaft
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

anihilacja n
Annihilation
(fizyka, fizyczny) proces w którym cząstki i anty-cząstki, podlegają unicestwieniu;
zniszczenie, unicestwienie

anilina ˌãɲiˈlʲĩna n
Anilin
(chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

animacja ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja n
Animation
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

animator ˌãɲĩˈmatɔr n
Animateur
człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska

animista ˌãɲĩˈmʲista n
Animist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny adj
animistisch
związany z animizmem, właściwy animizmowi

animizm ãˈɲĩmʲism̥ n
Animismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

animozja n
Animosität
niechęć lub niesnaska wywołana urazą

animusz ãˈɲĩmuʃ n
Mut Elan
zapał, werwa, odwaga

anion ˈãɲjɔ̃n n
Anion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł ˈãɲɔw n
Engel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

aniwersarz n
Anniversar Anniversarium
(dawniej, dawny) (kościelny) nabożeństwo w rocznicę śmierci
(dawniej, dawny) rocznica

anizokoria n
Anisokorie
(medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

ankieta ãŋʲˈcɛta n
Umfrage Befragung Enquette
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

ankieter ãŋʲˈcɛtɛr n
Befrager
osoba, która zbiera informacje za pomocą ankiety

ankietowy adj
Umfrage
związany z ankietą, dotyczący ankiety; mający formę ankiety

anksjolityk ˌãŋksʲjɔˈlʲitɨk n
Anxiolytikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom

annały n
Annalen
dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

anoda ãˈnɔda n
Anode
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
Anomalie
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anomalny adj
anomal
stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
Anonymität
cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
anonym ungenannt
o nieujawnionym nazwisku

anons ˈãnɔ̃w̃s n
Annonce
podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
Anorexie
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anortyt n
Anorthit
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

anoskopia n
Anoskopie
(medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy

anosmia n
Anosmie
(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

ansa ˈãw̃sa n
Groll
niechęć do kogoś, pretensja

anta ˈãnta n
Ante
(architektura, architektoniczny) pilaster kończący ścianę, uformowany i zdobiony zgodnie z porządkiem architektonicznym danej epoki;

antagonizm ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥ n
Antagonismus
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny adj
antarktisch
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena ãnˈtɛ̃na n
Antenne
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antena satelitarna n
Satellitenantenne
(telekomunikacja) antena umożliwiająca odbiór telewizji satelitarnej;

antidotum ˌãntʲiˈdɔtũm n
Antidot Antidoton
(przenośnie, przenośnia) środek zaradczy
Gegenmittel
(zobacz) odtrutka

antiguański adj
antiguanisch
związany z Antiguą (wyspą na Karaibach)

antiguańsko-barbudzki adj
antiguanisch
związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

antleryt n
antlerit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

antofyllit n
Anthophyllit
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
Antonym Gegenwort
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonimiczny adj
antonym
(językoznawstwo, językoznawczy) o przeciwstawnym znaczeniu

antonomazja n
Antonomasie
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

antrakologia n
Anthrakologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka

antrakt ˈãntrakt n
Zwischenakt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

antropocen n
Anthropozän
(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryczny adj
anthropozentrisch
skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

antropocentryzm n
Anthropozentrismus
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofagia ˌãntrɔpɔˈfaɟja n
Anthropophagie
(książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropofobia ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja n
Anthropophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropogeniczny adj
anthropogen
zachodzący lub powstały w wyniku działalności gospodarczej człowieka

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
Anthropologie Menschenkunde
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
anthropologisch
związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropometryczny adj
anthropometrisch
związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
Anthropomorphismus
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antroponim ˌãntrɔˈpɔ̃ɲĩm n
Anthroponym
(językoznawstwo, językoznawczy) osobowa nazwa własna

antroponomastyka ˌãntrɔpɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
Anthroponomastik
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o antroponimach

antropozoficzny adj
anthroposophisch
związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

antwerpski ãntˈfɛrpsʲci adj
Antwerpener
dotyczący Antwerpii, związany z Antwerpią, pochodzący z Antwerpii

antyalkoholowy ˌãntɨalkɔxɔˈlɔvɨ adj
antialkoholisch
przeznaczony do walki z alkoholizmem, leczący alkoholików

antyamerykański adj
anti-amerikanisch antiamerikanisch
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antybakteryjny ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ adj
antibakteriell
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiogram ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm n
Antibiogramm
(medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
Antibiotikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybiotykowy adj
antibiotisch
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
Antiheld
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antybolszewicki ˌãntɨbɔlʃɛˈvʲiʦ̑ʲci adj
antibolschewistisch
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików

antycarski adj
antizaristisch
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) występujący przeciwko carowi, sprzeciwiający się rządom cara

antychrześcijański ˌãntɨxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
antichristlich
skierowany przeciwko chrześcijaństwu

antycyklon n
Antizyklone
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antycyklonowy adj
antizyklonal
(meteorologia, meteorologiczny) związany z antycyklonem

antycypacja ˌãntɨʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja n
Vorwegnahme
przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

antycypować v
antizipieren
(książkowy) być zapowiedzią czegoś, co nastąpi lub zaistnieje w przyszłości
(książkowy) kierując się wiedzą lub przeczuciem, domyślać się, co się wydarzy lub jaki coś będzie miało przebieg
(książkowy) przyjmować jakiś pogląd bez dowodzenia jako słuszny

antycząstka n
Antiteilchen
(fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii;

antydatować ˌãntɨdaˈtɔvaʨ̑ v
vordatieren antedatieren
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

antydemokratyczny adj
antidemokratisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antydepresant n
Antidepressivum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;

antydiuretyczny adj
antidiuretisch
(medycyna, medyczny) hamujący diurezę, nadmierne wydzielanie moczu

antydopingowy ˌãntɨdɔpʲĩŋˈɡɔvɨ adj
Anti-Doping Antidoping
przeznaczony do walki z dopingiem u sportowców, do wykrywania niedozwolonych środków dopingujących

antydumpingowy ˌãntɨdãmpʲĩŋˈɡɔvɨ adj
Antidumping
(ekonomia, ekonomiczny) zapobiegający, przeciwdziałający dumpingowi, niszczeniu konkurencji przez zaniżanie cen

antydynastyczny adj
antidynastisch
skierowany przeciwko dynastii, działający na szkodę dynastii

antyelektrostatyczny adj
antielektrostatisch antistatisch
(fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się

antyestetyka n
Antiästhetik
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogląd sprzeciwiający się estetyzmowi

antyeuropejski adj
antieuropäisch
taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom
taki, który jest przejawem postawy antyeuropejskiej (1.1)

antyfaszysta ˌãntɨfaˈʃɨsta n
Antifaschist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

antyfaszystka n
Antifaschistin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka faszyzmu

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
antifaschistisch
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfaszyzm ˌãntɨˈfaʃɨsm̥ n
Antifaschismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

antyfeminizm n
Antifeminismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeudalny adj
antifeudal
skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

antyfona n
Antiphon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;

antyfonarz n
Antifonar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony

antyfonał n
Antifonale Antiphonale
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
Antigen
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antygoryt n
Antigorit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów;

antyhumanitarny adj
antihumanitär
przeciwny, wrogi zasadom humanitarnym

antyinflacyjny ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩnflaˈʦ̑ɨjnɨ adj
Anti-Inflations-
mający na celu zmniejszenie lub przeciwdziałanie inflacji

antyk ˈãntɨk n
Antiquität
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antykapitalistyczny adj
antikapitalistisch
wrogi wobec kapitalizmu

antykatolicki ˌãntɨkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
antikatholisch
wrogi katolicyzmowi, skierowany przeciwko katolicyzmowi

antyklerykalizm ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥ n
Antiklerikalismus
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykalny ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ adj
antiklerikal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antykoagulant ˌãntɨkɔaˈɡulãnt n
Antikoagulans
(medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

antykolizyjny adj
Antikollision
(technologia, technika, techniczny) mający zmniejszyć prawdopodobieństwo zajścia kolizji (zwłaszcza między pojazdami)

antykomunista ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista n
Antikommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

antykomunistka ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka n
Antikommunistin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm

antykomunistyczny ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
antikommunistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
Antikommunismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcja ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
Empfängnisverhütung Kontrazeption Verhütung
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antykoncepcyjny ˌãntɨkɔ̃nʦ̑ɛpˈʦ̑ɨjnɨ adj
antikonzeptionell
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

antykorozyjny ˌãntɨkɔrɔˈzɨjnɨ adj
Rostschutz Antikorrosion Korrosionsschutz
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją

antykorupcyjny ˌãntɨkɔrupˈʦ̑ɨjnɨ adj
Antikorruption
mający na celu przeciwdziałanie i zwalczanie korupcji

antykościelny adj
kirchenfeindlich
skierowany przeciwko Kościołowi, niechętny wobec Kościoła

antykryzysowy ˌãntɨkrɨzɨˈsɔvɨ adj
Anti-Krisen Antikrisen
mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy)

antykwariat ˌãntɨˈkfarʲjat n
Antiquariat
sklep z używanymi książkami;
Antiquitätengeschäft Antiquitätenhandlung Antiquitätenladen
sklep z antykami;

antykwariusz ˌãntɨˈkfarʲjuʃ n
Antiquar
ktoś handlujący antykami, dziełami sztuki, starymi mapami, używanymi książkami

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
Antilope
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antyludowy adj
volksfeindlich
przeciwny lub wrogi ludowi; działający na szkodę ludu

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
Antimaterie
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymilitarystyczny ˌãntɨ̃mʲilʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
antimilitaristisch
skierowany przeciwko militaryzmowi, przeciwny militaryzmowi; związany z antymilitaryzmem

antymitotyczny adj
antimitotisch
(biologia, biologiczny) hamujący mitozę

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
Antimon Stibium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antymonarchistyczny adj
antimonarchistisch
taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec monarchizmu
taki, który sprzeciwia się politycznemu monarchizmowi

antymonit n
Stibnit Antimonit
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu;

antymonopolowy adj
Anti-Monopol Kartell-
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku

antynarkotykowy adj
Anti-Drogen Antidrogen
skierowany przeciwko spożyciu, wytwarzaniu i obrotowi narkotykami

antynarodowy adj
antinational
wrogi narodowi; działający na szkodę na narodu

antynatalizm n
Antinatalismus
(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

antynomia n
Antinomie
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

antynomiczny ˌãntɨ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
antinomisch
wewnętrznie sprzeczny, przeciwstawny

antynuklearny adj
Anti-Atomwaffen Antiatomwaffen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko wykorzystaniu, badaniu czy rozmieszczaniu broni jądrowej

antypapież ˌãntɨˈpapʲjɛʃ n
Gegenpapst
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
Antipathie
niechęć do kogoś

antypatyczny ˌãntɨpaˈtɨʧ̑nɨ adj
antipathisch
budzący odrazę, niechęć

antypaństwowy adj
antistaatlich
taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec państwa i państwowości
taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości

antyperspirant ˌãntɨpɛrˈspʲirãnt n
Antitranspirant
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek zapobiegający nadmiernemu poceniu;

antypoda n
Antipode
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby
mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej

antypokojowy ˌãntɨpɔkɔˈjɔvɨ adj
friedensfeindlich
stanowiący zagrożenie dla pokoju, zmierzający do zachwiania pokoju

antypolski ˌãntɨˈpɔlsʲci adj
antipolnisch
wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków

antypowieść n
Antiroman
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

antypsychiatria n
Antipsychiatrie
ruch społeczny i intelektualny skierowany przeciwko psychiatrii, jej założeniom i metodom

antyradziecki adj
antisowjetisch
taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR
taki, który jest przejawem postawy antyradzieckiej (1.1)

antyrasizm n
Antirassismus
ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

antyrecesyjny adj
Antirezession
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) mający zlikwidować albo złagodzić skutki recesji

antyrewolucyjny adj
antirevolutionär
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

antyreżimowy adj
regimefeindlich
wrogi, nieprzyjazny rządowi (reżimowi), walczący przeciw rządowi

antyrządowy ˌãntɨʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
regierungsfeindlich
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko rządowi

antysanitarny adj
unhygienisch
sprzeczny z wymogami sanitarnymi

antysemita ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita n
Antisemitist
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
Antisemitismus
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
antiseptisch
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antysocjalistyczny adj
antisozialistisch
taki, który jest przeciwny lub wrogi socjalizmowi i socjalistom
taki, który jest przejawem postawy antysocjalistycznej (1.1)

antyspołeczny adj
antisozial
wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

antysyjonistyczny ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
antizionistisch
wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

antyszambr n
Antichambre
(architektura, architektoniczny) rodzaj formalnego przedpokoju, poczekalni poprzedzającego reprezentacyjne wnętrze, salon

antyszambrować v
antichambrieren
(przestarzałe, przestarzały) (żartobliwie) wyczekiwać w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego

antyteizm ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Antitheismus
aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym;

antytoksyczny ˌãntɨtɔˈksɨʧ̑nɨ adj
antitoxisch
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

antytradycjonalizm n
Antitraditionalismus
(książkowy) postawa przeciwna tradycjonalizmowi, sprzeciw wobec tradycji

antytrynitarski adj
antitrinitarisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z antytrynitarzami, antytrynitaryzmem lub odrzuceniem dogmatu o Trójcy Świętej

antytrynitaryzm n
Antitrinitarismus
(teologia, teologiczny) doktryna odrzucająca istnienie Trójcy Świętej

antytrynitarz ˌãntɨtrɨ̃ˈɲitaʃ n
Antitrinitarier
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca antytrynitaryzmu

antytytoniowy adj
Anti-Tabak Antitabak
zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym

antyutopia n
Antiutopie
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

antywirusowy ˌãntɨvʲiruˈsɔvɨ adj
Antivirus
(informatyka, informatyczny) służący do wykrywania i pozbywania się szkodliwego oprogramowania

antywojenny ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ adj
Antikrieg
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

antywłamaniowy ˌãntɨvwãmãˈɲɔvɨ adj
Antieinbruch
zapobiegający włamaniu, chroniący przed włamaniem

antyżydowski adj
antijüdisch
skierowany przeciwko Żydom, działający na szkodę Żydów

anulować ˌãnuˈlɔvaʨ̑ v
abbrechen
(informatyka, informatyczny) unieważnić czynność w programie komputerowym
annullieren
stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

anuria n
Anurie
(medycyna, medyczny) (zobacz) bezmocz

anyż ˈãnɨʃ n
Anis
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyżek ãˈnɨʒɛk n
Anissame
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyżowy adj
Anis
(botanika, botaniczny) (spożywczy) dotyczący anyżu, zrobiony z anyżu

aojda aˈɔjda n
Aöde Aoede Aoide
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;

aorta aˈɔrta n
Aorta
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst aˈɔrɨst n
Aorist
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat aˈparat n
Apparat
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
(anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
Hörgerät Apparat
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
Kamera Fotoapparat
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat rentgenowski aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci n
Röntgenapparat
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

aparat telefoniczny n
Telefonapparat
(telekomunikacja) końcowe urządzenie łącza telefonicznego

aparatczyk n
Apparatschik
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

aparatura ˌaparaˈtura n
Apparatur
zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

apartamentowiec n
Apartmenthaus
nowoczesny budynek z drogimi ekskluzywnymi mieszkaniami

apartheid aˈpartxajt aˈpartxɛjt n
Apartheid
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

apasz ˈa.paʃ n
Apache
(przestarzałe, przestarzały) ktoś należący do przestępczego półświatka, w szczególności paryskiego

apaszka a.ˈpaʃ.ka n
Halstuch
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

apateizm n
Apatheismus
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia aˈpatʲja n
Apathie
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
apathisch teilnahmslos
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apel ˈapɛl n
Appell
(wojskowość, wojskowy) zbiórka wszystkich żołnierzy w jednostce
publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś
Fahnenappell
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)

apelacja n
Berufung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

apelatyw ˌapɛˈlatɨf n
Appellativum
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki

apercepcja ˌapɛrˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
Apperzeption
(filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;

aperiodyczny adj
aperiodisch unperiodisch
(fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo
występujący, pojawiający się w zmiennych odstępach czasu

aperitif ˌapɛrʲiˈtʲif ˌapɛˈrʲitʲif n
Aperitif
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apetyczny ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ adj
appetitlich
zachęcający do jedzenia

apetyt aˈpɛtɨt n
Appetit Lust
chęć jedzenia, łaknienie;

apetyt rośnie w miarę jedzenia aˈpɛtɨt ˈrɔɕɲɛ ˈv‿mʲjarɛ jɛˈʣ̑ɛ̃ɲa proverb
der Appetit kommt beim Essen
im więcej masz, tym więcej chcesz mieć

aphelium n
Aphel
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

apka ˈapka n
App
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) aplikacja, najczęściej na tablet, smartfon czy inne urządzenie mobilne

aplauz ˈaplaws n
Applaus
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
Anwendung
zastosowanie
Anwendung App Applikation Anwenderprogramm
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;

aplikator ˌaplʲiˈkatɔr n
Applikator
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

aplikować ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑ v
verabreichen
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku

apoftegmat n
Apophthegma
krótka anegdota lub powiedzenie, zręcznie dostosowane do okoliczności

apogeum n
Apogäum Höhepunkt
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi

apograf aˈpɔɡraf n
Apographon
(dawniej, dawny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odręczna kopia tekstu

apokalipsa ˌapɔkaˈlʲipsa n
Apokalypse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

apokaliptyczny adj
apokalyptisch
dotyczący apokalipsy, końca świata

apokopa ˌapɔˈkɔpa n
Apokope
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

apokryf aˈpɔkrɨf n
Apokryph
(przenośnie, przenośnia) utwór rzekomo autentyczny, np. podrobione dzieło wielkiego pisarza lub recenzja nieistniejącej książki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga religijna, którą dany Kościół uważa za niezgodną ze swoją doktryną;

apolliński adj
apollinisch
związany z Apollem, dotyczący Apolla

apollo n
Apollo
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) piękny, przystojny mężczyzna

apolog aˈpɔlɔk n
Apolog
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór prozą lub wierszem o charakterze dydaktyczno-moralizatorskim, często alegoryczny;

apologeta ˌapɔlɔˈɡɛta n
Apologet
osoba broniąca określonej idei, postawy

apologia ˌapɔˈlɔɟja n
Apologie
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apopleksja ˌapɔˈplɛksʲja n
Apoplexie
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

apoptoza ˌapɔˈptɔza n
Apoptose
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aporetyka ˌapɔˈrɛtɨka n
Aporetik
(filozofia, filozoficzny) działanie polegające na wynajdywaniu i analizie aporii

aporia aˈpɔrʲja n
Aporie
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

apostata ˌapɔˈstata n
Apostat
osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

apostazja ˌapɔˈstazʲja n
Apostasie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porzucenie jakiejś wiary religijnej;

aposterioryczny ˌapɔstɛrʲjɔˈrɨʧ̑nɨ adj
aposteriorisch
(filozofia, filozoficzny) taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia

apostille n
Apostille
(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

apostolski ˌapɔˈstɔlsʲci adj
apostolisch
dotyczący apostołów

apostoł aˈpɔstɔw n
Apostel
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo
Apostel Jünger
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof aˈpɔstrɔf n
Apostroph Hochkomma
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apotema n
Apothema
(geometria) promień okręgu wpisanego w wielokąt foremny

apoteoza ˌapɔtɛˈɔza n
Apotheose
(książkowy) otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią;

apotropeiczny adj
apotropäisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów

aprioryczny ˌaprʲjɔˈrɨʧ̑nɨ adj
apriorisch
(filozofia, filozoficzny) taki, który przyjęty z góry jako założenie niezależne od doświadczenia, a bazujące na sądzie rozumowym

aprobata ˌaprɔˈbata n
Zustimmung Zusage
uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

aprowizacja ˌaprɔvʲiˈzaʦ̑ʲja n
Lebensmittel
zaopatrzenie w artykuły pierwszej potrzeby

apsyda apˈsɨda n
Apsis Apside
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteczka pierwszej pomocy apˈtɛʧ̑ka ˈpʲjɛrfʃɛj pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ n
Erste-Hilfe-Kasten Verbandkasten
pojemnik służący do przechowywania materiałów i środków przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy

apteka apˈtɛka n
Apotheke
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarka ˌaptɛˈkarka n
Apothekerin
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

aptekarski ˌaptɛˈkarsʲci adj
Apotheke Apotheker
dotyczący aptekarstwa, aptekarzy

aptekarz apˈtɛkaʃ n
Apotheker
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

apulski adj
apulisch
związany z Apulią

ara czerwona ˈara ʧ̑ɛrˈvɔ̃na n
Hellroter Ara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara hiacyntowa n
Hyazinth-Ara
(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;

ara kasztanowoczelna ˈara ˌkaʃtãnɔvɔˈʧ̑ɛlna n
Rotbugara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara severus lub Ara severa, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara marakana n
Rotrückenara
(ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

ara modra ˈara ˈmɔdra n
Spix-Ara
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

ara niebieskogłowa ˈara ˌɲɛbʲjɛskɔˈɡwɔva n
Blaukopfara Gebirgsara
(ornitologia, ornitologiczny) Primolius couloni lub Propyrrhura couloni, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

ara oliwkowa ˈara ˌɔlʲifˈkɔva n
Großer Soldatenara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara ambiguus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara różowooka ˈara ˌruʒɔvɔˈːka n
Rotohrara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara rubrogenys, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara szafirowa ˈara ˌʃafʲiˈrɔva n
Blaukehlara Blaulatzara Caninde-Ara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara glaucogularis, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara trójbarwna ˈara trujˈbarvna n
Dreifarbenara Kuba-Ara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara tricolor, wymarły gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara zielona ˈara ʑɛˈlɔ̃na n
Kleiner Soldatenara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara militaris, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara zielonoskrzydła ˈara ˌʑɛlɔ̃nɔˈskʃɨdwa n
Dunkelroter Ara Grünflügelara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara chloropterus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara żółtoskrzydła ˈara ˌʒuwtɔˈskʃɨdwa n
Hellroter Ara
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych;

arab ˈarap n
Araber
(hipologia, hipologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

arabeska ˌaraˈbɛska n
Arabeske
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;
(choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;

arabista ˌaraˈbʲista n
Arabist
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabistka ˌaraˈbʲistka n
Arabistin
specjalistka w zakresie arabistyki

arabistyka ˌaraˈbʲistɨka n
Arabistik
kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie arabistyki (1.1)
nauka o języku, kulturze i historii Arabów;

arabizacja n
Arabisierung
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabizować v
arabisieren
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

arabski aˈrapsʲci adj
arabisch Arabisch
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski aˈrapsʲci n
Arabisch arabisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arachnologia ˌaraxnɔˈlɔɟja n
Arachnologie
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

aragonit ˌaraˈɡɔ̃ɲit n
Aragonit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia;

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
aragonesisch
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
Aragonesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci adj
aramäisch
związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci n
Aramäisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

aranżacja n
Arrangement
dostosowanie przestrzeni lub wnętrza pod względem funkcjonalnym albo estetycznym

aranżować v
arrangieren
organizować, urządzać

araukaria ˌarawˈkarʲja n
Araukarie
(botanika, botaniczny) rodzaj drzew iglastych z rodziny araukariowatych

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
arbiträr
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arbitraż n
Arbitrage
sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arboretum ˌarbɔˈrɛtũm n
Arboretum
(ekologia, ekologiczny) wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

arbuz ˈarbus n
Wassermelone
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
archaisch veraltet
będący typowym dla dawnych czasów

archaik arˈxa<sup>j</sup>ik n
Archaikum
(geologia, geologiczny) najstarszy eon w dziejach Ziemi;

archaistyczny adj
archaistisch
mający cechy epok minionych

archaizm n
Archaismus
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archaizować v
archaisieren
nadawać utworowi cechy charakterystyczne dla dzieł dawnych epok

archanioł arˈxãɲɔw n
Erzengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
Archäologe
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw
Archäologin
uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
Archäologie Altertumskunde
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeolożka n
Archäologin
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii

archeozoologia ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja n
Paläozoologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;

archetyp arˈxɛtɨp n
Archetyp Archetypus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci
(psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archidiecezja n
Erzdiözese
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

archipelag ˌarxʲiˈpɛlak n
Archipel Inselgruppe
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt arˈxʲitɛkt n
Architekt
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
(przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

architektka ˌarxʲiˈtɛktka n
Architektin
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś

architektura ˌarxʲitɛkˈtura n
Architektur
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw arˈxʲitraf n
Architrav
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwista n
Archivar
pracownik archiwum

archiwistka n
Archivarin
pracowniczka archiwum

archiwizacja n
Archivierung
zbieranie i porządkowanie, katalogowanie materiałów archiwalnych

archiwolta ˌarxʲiˈvɔlta n
Archivolte
(architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

arcosolium n
Arcosolium
(architektura, architektoniczny) wczesnochrześcijańska nisza grobowa o łukowym sklepieniu;

arcy- ˈarʦ̑ɨ prefix
erz-
…potęgujący znaczenie, nasilenie czegoś
…wskazujący na zwierzchnictwo, pierwszeństwo czegoś

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
Erzbischof Erzbischöfin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
Meisterwerk Meisterstück
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arcykatolicki adj
erzkatholisch
szczególnie oddany katolicyzmowi

arcyksiążę n
Erzherzog
austriacki tytuł książęcy
osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

arcyksiążęcy adj
erzherzoglich
związany z arcyksięciem, dotyczący do arcyksięcia

arcymistrz n
Großmeister
(szachy, pojęcie szachowe) szachista posiadający najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych;

arcypies n
gemeiner Hund
(pejoratywnie, pejoratywny) wyjątkowy szubrawiec, oszust (wzmocniona obelga „pies”)

arcytrudny adj
hoch kompliziert
bardzo trudny, niezwykle skomplikowany

arefleksja n
Areflexie
(medycyna, medyczny) całkowity lub znaczny zanik odruchu (odruchów)

arekowy adj
Areka-
(botanika, botaniczny) związany z areką

areligijny adj
areligiös
obojętny wobec kwestii religii

arena aˈrɛ̃na n
Arena
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe
Bühne Parkett Schauplatz
(przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań

areometr n
Aräometer
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru gęstości cieczy

areszt domowy ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ n
Hausarrest
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

aretyński adj
arretinisch
związany z Arezzo, dotyczący Arezzo

argentan arˈɡɛ̃ntãn n
Neusilber
srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku;

argentopiryt n
Argentopyrit Silberkies
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, zbliżony wyglądem do sternbergitu;

argentyt n
Argentiet
minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

argentyński ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci adj
argentinisch
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

argon ˈarɡɔ̃n n
Argon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argowijski adj
Aargauer aargauisch
związany z Argowią; dotyczący Argowii; pochodzący z Argowii

argument arˈɡũmɛ̃nt n
Argument
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
(matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

argumentacja n
Argumentation
uzasadnianie za pomocą argumentów

argumentować v
argumentieren
uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

argusowe oko idiom
Argusauge
umiejętność dokładnego postrzegania uchybień, złych stron czegoś; czujny wzrok

argusowy adj
Argus- argusäugig
taki jak mitologiczny olbrzym stuoczny Argus (Argos), czyli wiecznie czujny, nieufny, podejrzliwy

aria ˈarʲja n
Arie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariergarda n
Nachhut
(wojskowość, wojskowy) straż tylna

arka ˈarka n
Arche
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arka Noego ˈarka nɔˈɛɡɔ n
Arche Noah-Muschel
(zoologia, zoologiczny) gatunek małża, Arca noae;

arka Noego ˈarka nɔˈɛɡɔ pn
Arche Noah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

arkada arˈkada n
Arkade
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkadia arˈkadʲja n
Arkadien
kraina wiecznego szczęścia, raj

arkadowy ˌarkaˈdɔvɨ adj
Arkade Bogen
taki, który ma kształt łuku, arkady

arkana n
Arkanum
wiedza powiązana z jakąś dziedziną, nie zawsze oczywista, a często ukryta przed początkującymi

arkebuz arˈkɛbus n
Arkebuse
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

arkoza n
Arkose
(geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

arkusz kalkulacyjny ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ n
Tabellenkalkulationsprogramm
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

arlekin n
Harlekin
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

armata arˈmata n
Kanone
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

armatka śnieżna n
Schneekanone
urządzenie do wytwarzania sztucznego śniegu;

armatura ˌarmaˈtura n
Armatur
konstrukcja podtrzymująca elementy rzeźby, budynku lub witraża
pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
armenisch
odnoszący się do Armenii

armia ˈarmʲja n
Armee Heer Landstreitkraft
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
Arroganz Überheblichkeit
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
arrogant patzig
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

aromaterapia aˈrɔ̃matɛˈrapʲja n
Aromatherapie
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyzować v
aromatisieren
(chemia, chemiczny) nadawać zapachu

aronia aˈrɔ̃ɲja n
Apfelbeere
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

arsen ˈarsɛ̃n n
Arsen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenał arˈsɛ̃naw n
Arsenal
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

arsenowy adj
Arsen-
(chemia, chemiczny) dotyczący arsenu, zawierający arsen

arszenikowy adj
Arsenik-
(chemia, chemiczny) związany z arszenikiem

art déco n
Art déco
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;

artefakt arˈtɛfakt n
Artefakt
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;

arteria arˈtɛrʲja n
Arterie
(anatomia, anatomiczny) tętnica

arteriotomia ˌartɛrʲjɔˈtɔ̃mʲja n
Arteriotomie
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu tętnicy

arteterapia n
Kunsttherapie
terapia przez sztukę

artezyjski adj
artesisch
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

artropatia n
Arthropathie
(medycyna, medyczny) ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów;

artykuł arˈtɨkuw n
Artikel
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
Artikel Gebrauchsgegenstand
(handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
Artikel Paragraf Paragraph
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

artykułować ˌartɨkuˈwɔvaʨ̑ v
artikulieren
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w określony sposób grać na jakimś instrumencie

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
Haushaltsgerät
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artyleryjski ˌartɨlɛˈrɨjsʲci adj
Artillerie- artilleristisch
(wojskowość, wojskowy) (przymiotnik) od artyleria

artylerzysta n
Artillerist
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk artyleryjskich

artysta arˈtɨsta n
Künstler
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka arˈtɨstka n
Künstlerin
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

artystycznie ˌartɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
künstlerisch
w sposób artystyczny

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
kunstvoll
piękny, estetyczny
künstlerisch kunstvoll
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

aryjski aˈrɨjsʲci adj
arisch
(etnografia, etnograficzny) należący do Ariów
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
Aristokrat
osoba należąca do arystokracji

arystokratka ˌarɨstɔˈkratka n
Aristokratin
kobieta należąca do arystokracji

arystokratycznie adv
aristokratisch
w sposób arystokratyczny

arystokratyczny ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
aristokratisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z arystokracją jako formą sprawowania rządów
charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji
aristokratisch adlig
związany z arystokracją

arystotelesowski adj
aristotelisch
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arystotelizm n
Aristotelismus
(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
Arithmetik
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

arytmia aˈrɨtmʲja n
Arrhythmie Herzrhythmusstörung
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

as a ɛs as n
As Ass
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą
As
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a obniżony o półton;

as-moll ˈas‿mɔl n
as-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
Asant Teufelsdreck Stinkasant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

asamblaż n
Assemblage
(sztuka) trójwymiarowy kolaż z gotowych przedmiotów;

asas ˈasas n
Asas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a obniżony o cały ton;

ascendent asˈʦ̑ɛ̃ndɛ̃nt n
Aszendent
(astrologia, astrologiczny) punkt ekliptyki, który wschodzi w określonym momencie i miejscu na Ziemi;

asceta asˈʦ̑ɛta n
Asket
człowiek uprawiający ascezę

ascetyczny adj
asketisch
właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

asceza asˈʦ̑ɛza n
Askese
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

asejsmiczny adj
aseismisch
(geologia, geologiczny) nie wykazujący żadnej aktywności sejsmicznej

aseksualny ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
asexuell
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości
(seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

asembler aˈsɛ̃mblɛr n
Assembler
(informatyka, informatyczny) program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy;

aseptyczny adj
aseptisch keimfrei
(medycyna, medyczny) pozbawiony drobnoustrojów chorobotwórczych

asertoryczny ˌasɛrtɔˈrɨʧ̑nɨ adj
assertorisch
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

asesorski adj
Assessoren- assessoral assessorisch
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z osobą lub urzędem asesora

asfalt ˈasfalt n
Asphalt
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asferyczny ˌasfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
asphärisch
niebędący odcinkiem sfery

asklepiejon n
Asklepieion
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

asomatyczny adj
asomatisch
(książkowy) bezcielesny

asonans n
Assonanz Halbreim
(językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

asortyment ˌasɔrˈtɨ̃mɛ̃nt n
Sortiment
(handel, handlowy) wybór towarów lub usług, który jest proponowany klientom;

aspartam asˈpartãm n
Aspartam
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt ˈaspɛkt n
Aspekt
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
Aspekt Anblick Seite
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspermia n
Aspermie
(medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie;

aspirować v
streben
starać się, ubiegać się o coś

aspiryna ˌaspʲiˈrɨ̃na n
Aspirin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

aspołeczny adj
asozial antisozial
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat ˈastat n
Astat
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

asteniczny adj
asthenisch
wątły, o słabej budowie ciała lub odporności

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
Asthenosphäre
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
Asteroid
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

astma ˈastma n
Asthma
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astmatyczka ˌastmaˈtɨʧ̑ka n
Asthmatikerin
(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na astmę

astmatyk aˈstmatɨk n
Asthmatiker
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

astragal aˈstraɡal n
Sprungbein
(anatomia, anatomiczny) kość od wewnętrznej strony stopy między wgłębieniem a kostką;

astrofizyka n
Astrophysik
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrofotometr ˌastrɔfɔˈtɔ̃mɛtr̥ n
Astrophotometer
(technologia, technika, techniczny) fotometr używany do pomiaru natężenia światła ciał niebieskich;

astrograf aˈstrɔɡraf n
Astrograf
luneta astronomiczna używana do fotografowania ciał niebieskich;

astrolabium ˌastrɔˈlabʲjũm n
Astrolabium
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

astrolog aˈstrɔlɔk n
Astrologe
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
Astrologie
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astromancja ˌastrɔ̃ˈmãnʦ̑ʲja n
Astromantie
wróżenie z gwiazd

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
Astronaut
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronautka ˌastrɔ̃ˈnawtka n
Astronautin
kobieta, która zajmuje się lotami w kosmos

astronautyczny adj
Raumfahrt astronautisch
związany z astronautyką lub astronautami, dotyczący astronautyki lub astronautów

astronautyka ˌastrɔ̃ˈnawtɨka n
Astronautik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
Astronom
specjalista w zakresie astronomii;
miłośnik i znawca astronomii

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
Astronomie Sternkunde
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
astronomisch
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
(przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

asturyjski ˌastuˈrɨjsʲci adj
asturisch
dotyczący Asturii, związany z Asturią

astygmatyczny ˌastɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
astigmatisch
związany z astygmatyzmem

astygmatyk n
Astigmatiker
(medycyna, medyczny) osoba mająca astygmatyzm

astygmatyzm n
Astigmatismus
(optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;
Astigmatismus Hornhautverkrümmung
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;

asygnata ˌasɨɡˈnata n
Beleg
dokument kasowy potwierdzający operację gotówkową

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
asymmetrisch
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja n
Assimilation
przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymilacyjny adj
Assimilation
(biologia, biologiczny) związany z asymilacją
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z asymilacją
(psychologia, psychologiczny) związany z asymilacją
(socjologia, socjologiczny) związany z asymilacją

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
Asymptote
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyriolog n
Assyriologe
specjalista w dziedzinie asyriologii

asyrologia n
Assyriologie Altorientalistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

asysta n
Assist Torschussvorlage Torvorlage
(sport, sportowy) w piłce nożnej, koszykówce, hokeju: podanie, po którym następuje strzał zakończony golem

asystent n
Assistent
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

asystować v
begleiten
być obecnym, towarzyszyć przy czym
helfen
pomagać przy czym

atak ˈatak n
Angriff
(szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze
Angriff Attacke
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
Angriff Attacke Sturm
(sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem
Attacke Anfall
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
Herzinfarkt Myokardinfarkt
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
angreifen
(sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę

ataksyt n
ataxit
(mineralogia, mineralogiczny) meteoryt żelazny o bardzo wysokiej zawartości niklu;

atanazjański adj
athanasisch
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z doktorem Kościoła Atanazym Wielkim

atanor n
Athanor
(ezoteryka) specjalny piec do celów alchemicznych;

atari n
Atari
taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
atavistisch
o cechach podobnych jak u odległych przodków

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
Atheist Gottesleugner Nichtgläubiger
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistka ˌatɛˈ<sup>j</sup>istka n
Atheistin
kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
atheistisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Atheismus
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

ateńczyk aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Athener
mieszkaniec Aten

ateński aˈtɛ̃j̃sʲci adj
athenisch Athener
związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

atlant ˈatlãnt n
Atlant
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny jako podpora architektoniczna, np. balkonu;

atlantycki ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci adj
atlantisch
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący państw NATO

atlas ˈatlas n
Atlas
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;
Atlant
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny podpierającego balkon, podpora architektoniczna;

atletka aˈtlɛtka n
Athletin
(sport, sportowy) zawodniczka dyscyplin siłowych

atletyczny adj
athletisch
dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie
(sport, sportowy) odnoszący się do atletyki, związany z atletyką

atletyka aˈtlɛtɨka n
Athletik
wszystkie ćwiczenia sportowe

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
Atmosphäre
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.

atmosferyczny ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
atmosphärisch
związany z atmosferą ziemską

atol ˈatɔl n
Atoll
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom ˈatɔ̃m n
Atom
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomowy ˌatɔ̃ˈmɔvɨ adj
atomar atomisch
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
Tinte
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

atramentowy ˌatrãmɛ̃nˈtɔvɨ adj
Tinten- tintig
dotyczący atramentu, związany z atramentem
tintenblau tintenfarbig tintig
granatowy kolor

atrium ˈatrʲjũm n
Atrium
(architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę

atrofia aˈtrɔfʲja n
Atrophie
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina n
Atropin
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atropinowy adj
Atropin-
(medycyna, medyczny) związany z atropiną

attycki adj
attisch
związany z Attyką

attyka atˈːɨka n
Attika
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;

attykowy adj
Attika-
(architektura, architektoniczny) związany z attyką

atut ˈatut n
Trumpf
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru

atłas ˈatwas n
Satin Atlas
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

au aw interjection
au aua autsch
…wyrażający ból

audi n
Audi
(motoryzacja) samochód marki Audi

audiencyjny adj
Audienz-
związany z audiencją, posłuchaniem; służący do odbywania audiencji

audiobook n
Hörbuch
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audiofilski adj
audiophil
związany z audiofilami; przywiązujący wielką wagę do jakości dźwięku

audiowizualny adj
audiovisuell
dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
Sendung
program radiowy;

audytorium ˌawdɨˈtɔrʲjũm n
Auditorium
sala wykładowa, odczytowa;
Zuhörerschaft
ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie

audytorski adj
Audit- Wirtschaftsprüfungs-
związany z audytem lub audytorem

augiaszowy adj
Augias-
(mitologia grecka) związany z królem Augiaszem

augit ˈawʲɟit n
Augit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów;

augmentacja ˌawɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Augmentation
(medycyna, medyczny) w kardiologii: zwiększenie wartości ciśnienia w głównych tętnicach spowodowane przez falę zwrotną;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;

augsburczyk n
Augsburger
mieszkaniec Augsburga

augsburski adj
Augsburger
związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga

augur ˈawɡur n
Augur
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

augustiański adj
augustinisch
związany z augustianami lub augustiankami, dotyczący augustianów lub augustianek

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
Versteigerung Auktion
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aukcjoner awkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr n
Auktionator
osoba prowadząca aukcję

aukcyjny adj
Auktions-
związany z aukcjami, służący do przeprowadzania aukcji

aulos ˈawlɔs n
Aulos
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

aura ˈawra n
Aura
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;

aurypigment n
Auripigment
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
australisch
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
österreichisch
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski adj
österreich-ungarisch
związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

austrofaszyzm n
Austrofaschismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;

aut awt n
Aus
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

autarkia awˈtarʲca n
Autarkie
(ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autarkiczny ˌawtarʲˈciʧ̑nɨ adj
autark
gospodarczo samowystarczalny

autekologia n
Autökologie
(ekologia, ekologiczny) dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie

autentycznie ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
authentisch
w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

autentyczność ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
Authentizität
cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
authentisch
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

auto ˈawtɔ n
Auto
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

autoantonim n
Autoantonym
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo posiadające dwa sprzeczne znaczenia, będące własnym przeciwieństwem

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
Autobiographie Autobiografie
własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobiograficzny adj
autobiografisch
mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

autobus awˈtɔbus n
Bus Omnibus Autobus
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy ˌawtɔbuˈsɔvɨ adj
Autobus Bus Omnibus
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autocenzura ˌawtɔʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
Autozensur
kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

autochtoniczny adj
autochthon
związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autochtonka n
Autochthone Ureinwohnerin
rdzenna mieszkanka jakiegoś terytorium

autodafe ˌawtɔdaˈfɛ n
Autodafé
(historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;

autodestrukcyjny adj
selbstzerstörerisch Selbstzerstörungs-
niszczący samego siebie

autogiełda n
Automobilmarkt
(potocznie, potoczny) giełda samochodowa

autograf awˈtɔɡraf n
Autogramm
własnoręczny podpis

autohipnotyczny ˌawtɔxʲipnɔˈtɨʧ̑nɨ adj
selbsthypnotisch
związany z autohipnozą

autohipnoza ˌawtɔxʲipˈnɔza n
Autohypnose
hipnoza wywoływana na sobie samym

autoimmunologiczny adj
Autoimmun- autoimmunologisch
(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

autoironia ˌawtɔ<sup>j</sup>iˈrɔ̃ɲja n
Selbstironie
ironia dotycząca samego siebie

autokar awˈtɔkar n
Reisebus
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokarowy adj
Bus- Reisebus-
związany z autokarem, wykorzystujący autokar

autokefalia ˌawtɔkɛˈfalʲja n
Autokephalie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

autokefaliczny adj
autokephal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw awˈtɔklaf n
Autoklav
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokomentarz n
Selbstkommentar
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) opinia wyrażona przez kogoś na temat własnego zachowania, własnej osoby, własnego utworu

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
Autokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

autokratyczny adj
autokratisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z autokratyzmem jako systemem rządów

autokratyzm ˌawtɔˈkratɨsm̥ n
Autokratismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

automat awˈtɔ̃mat n
Automat
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

automat biletowy n
Fahrscheinautomat Fahrkartenautomat
automat służący do zakupu biletu;

automat sprzedający awˈtɔ̃mat ˌspʃɛdaˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
Verkaufsautomat
automat z drobnymi artykułami do sprzedaży, takimi jak np. napoje, papierosy

automatowy adj
Automaten-
związany z automatem (maszyną, bronią, itp.)

automatyczna sekretarka n
Anrufbeantworter
(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

automatycznie adv
automatisch
(technologia, technika, techniczny) z udziałem automatu

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
automatisch
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka
(przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

automatyka n
Automatik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem

automatyzacja n
Automatisierung
wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

automatyzm n
Automatismus
wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

automatyzowanie n
Automatisieren Automatisierung
czynienie czegoś automatycznym

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
Autonomie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
autonom selbständig unabhängig
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autoportret ˌawtɔˈpɔrtrɛt n
Selbstporträt Selbstbildnis
portret artysty wykonany przez siebie samego;

autopsja awˈtɔpsʲja n
Autopsie
sekcja zwłok;

autor ˈawtɔr n
Autor Verfasser
twórca, wynalazca, założyciel

autoreklama n
Eigenreklame Eigenwerbung
reklamowanie siebie samego

autorka n
Autorin
twórczyni jakiegoś dzieła, projektu lub wynalazku

autorstwo n
Autorschaft
fakt bycia twórcą dzieła

autorytarny adj
autoritär
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący autorytaryzmu

autorytaryzm n
Autoritarismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
Autorität
wpływ osobisty, powaga, prestiż
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

autoryzacja n
Autorisierung
(informatyka, informatyczny) proces nadawania podmiotowi uprawnień do danych
(telewizja, telewizyjny) akceptacja treści wywiadu przez osobę, która go udzieliła
zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

autoryzować v
autorisieren genehmigen
zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

autostopowicz ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑ n
Anhalter
ktoś, kto podróżuje autostopem

autostopowiczka ˌawtɔstɔpɔˈvʲiʧ̑ka n
Anhalterin
kobieta, która podróżuje autostopem

autostrada ˌawtɔˈstrada n
Autobahn
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

autostradowy adj
Autobahn-
związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny

autosugestia ˌawtɔsuˈɡɛstʲja n
Autosuggestion
(psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

autotomia n
Autotomie
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autowy adj
Aus-
(sport, sportowy) związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

autunit n
Autunit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
autistisch
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm ˈawtɨsm̥ n
Autismus
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

auł n
Aul
rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

awangarda n
Avantgarde Vorhut
grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awangardowy ˌavãŋɡarˈdɔvɨ adj
avantgardistisch
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)
taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy

awans ˈavãw̃s n
Aufstieg
zdobycie wyższej pozycji w określonej grupie
Aufstieg Einstieg Qualifikation
(sport, sportowy) zajęcie wyższego miejsca w klasyfikacji, przejście do dalszego etapu
Beförderung
powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności
im Voraus
(przestarzałe, przestarzały) pieniądze wypłacane zaliczkowo, z góry

awansować v
befördern
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień
befördern werden
uzyskiwać / uzyskać wyższe stanowisko lub stopień

awantura ˌavãnˈtura n
Streit
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awanturniczy adj
Abenteuer-
nacechowany awanturnictwem, ryzykanctwem, nieobliczalnością
aufbrausend streitsüchtig
właściwy awanturnikowi, osobie kłótliwej

awanturnik ˌavãnˈturʲɲik n
Abenteurer
osoba prowadząca burzliwe życie, gotowa podjąć ryzyko

awaria aˈvarʲja n
Panne Fehler Havarie
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awatar aˈvatar n
Avatar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awentyński adj
aventinischer
odnoszący się do Awentynu, związany z Awentynem

awerroistyczny adj
averroistisch
(filozofia, filozoficzny) związany z awerroizmem

awersja aˈvɛrsʲja n
Aversion
niechęć do kogoś lub czegoś

awestyjski n
Avestisch Awestisch
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awizo aˈvʲizɔ n
Ankündigung Avis Aviso klein Kriegsschiff schnell
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki

awizować v
ankündigen avisieren
informować o czymś w sposób oficjalny
ein Avis ausstellen eine Benachrichtigung hinterlassen
(urzędowy) wystawiać awizo; formalnie powiadamiać o nadejściu przesyłki

awokado ˌavɔˈkadɔ n
Avocado
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
(botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

azalia n
Azalee Azalie
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest ˈazbɛst n
Asbest
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azbestowy adj
Asbest-
związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
aserbaidschanisch
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
asiatisch
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azot ˈazɔt n
Stickstoff Nitrogen Nitrogenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan aˈzɔtãn n
Nitrat
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotek n
Nitrid Nitride
(chemia, chemiczny) związek chemiczny azotu z metalem lub półmetalem;

azotowy ˌazɔˈtɔvɨ adj
Stickstoff-
(chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

aztecki asˈtɛʦ̑ʲci adj
aztekisch
związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

azyl ˈazɨl n
Asyl
miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;
schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych;

azylant aˈzɨlãnt n
Asylant
osoba, której udzielono azylu
Asylsuchender
osoba ubiegająca się o azyl

azylantka n
Asylantin
forma żeńska od: azylant

ałun ˈawũn n
Alaun
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

ałunit n
Alunit
(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

aż aʃ conjunction
sogar bis
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

ażio n
Agio
(handel, handlowy) nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych ponad ich wartość nominalną;

ażur n
Ajourarbeit Durchbrucharbeit
przedmiot zdobiony ażurem (1.1)
Ajourmuster
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale
Spitze
(włókiennictwo) rodzaj haftu lub dzianiny z dziureczkami

ażurowy ˌaʒuˈrɔvɨ adj
Spitzen- durchbrochen
taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

b-moll n
b-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)

baba ˈbaba n
Weib
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

baba-chłop baˈba‿xwɔp n
Dragoner Mannsweib
(potocznie, potoczny) o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

baba-grzmot baˈba‿ɡʒmɔt n
Mannsweib
(potocznie, potoczny) o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

babcia ˈbapʲʨ̑a n
Großmutter Oma
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babeszjoza n
Babesiose
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

babiarz ˈbabʲjaʃ n
Schürzenjäger Weiberheld
(potocznie, potoczny) mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
Altweibersommer Frauensommer Mariensommer
wczesnojesienne dni;
Marienfäden Marienfaden fliegender Sommer
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni;

babilończyk n
Babylonier
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babiloński ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci adj
babylonisch
związany z Babilonią, Babilonem

babiniec baˈbʲĩɲɛʦ̑ n
Kirchenhalle
(dawniej, dawny) także obecnie (Kraków, Bukowina) (architektura, architektoniczny) przedsionek kościoła lub wydzielona część synagogi, przeznaczone dla kobiet;
Weiberreich
(żartobliwie) duża liczba kobiet zgromadzona w jednym miejscu

babka ˈbapka n
Großmutter Oma
matka ojca lub matki
Kuchen
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka
Vettel Weib
starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna
Wegerich
(botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

babka lancetowata n
Lungenblattl Schlangenzunge Spießkraut Spitzwegerich
(botanika, botaniczny) Plantago lanceolata L., gatunek byliny z rodziny babkowatych;

babka z piasku ˈbapka ˈs‿pʲjasku n
Kuchen Sandkuchen
bryła zlepionego piasku, robiona przez dzieci w piaskownicy lub na plaży

babochłop baˈbɔxwɔp n
Mannsweib
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna

babsko ˈbapskɔ n
Weibsbild Weib
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

babsztyl ˈbapʃtɨl n
Zicke
(pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie brzydkiej lub niesympatycznej

babysitterka n
Babysitterin
opiekunka do dzieci

bachanalia ˌbaxãˈnalʲja n
Bacchanalien
(historia, historyczny, historycznie) obrzędy na cześć Bachusa

bachantka baˈxãntka n
Bacchantin Mänade
(mitologia, mitologiczny) towarzyszka Bachusa

bachiczny adj
bacchantisch
żywiołowy, hulaszczy, swawolny
bacchisch
mający związek z Bachusem

backup n
Backup
(informatyka, informatyczny) kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

bacowski adj
Schäfer-
związany z bacą albo bacowaniem, należący do bacy

baczność ˈbaʧ̑nɔɕʨ̑ interjection
Achtung stillgestanden
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjąć postawę stojącą, wyprostowaną, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

bacówka baˈʦ̑ufka n
Sennerei
drewniany budynek stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami;

bad trip n
Horrortrip Angstreise
nieprzyjemne doświadczenie narkotyczne wypełnione lękiem;

badaczka n
Forscherin
kobieta naukowiec, zgłębiająca jakiś temat, problem

badanie baˈdãɲɛ n
Forschung Untersuchung
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
Untersuchung
(medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia

badać ˈbadaʨ̑ v
beobachten
przyglądać się czemuś lub komuś uważnie
forschen prüfen
przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
untersuchen
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

badeński adj
badisch
związany z Badenią lub Badeńczykami, dotyczący Badenii

badeńsko-wirtemberski adj
Baden-Württemberger baden-württembergisch
związany z Badenią-Wirtembergią, dotyczący Badenii-Wirtembergii

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
Badminton Federball
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

badmintonowy adj
Badminton- Federball-
(sport, sportowy) związany z badmintonem

badyl ˈbadɨl n
Stängel
łodyga rośliny, uschła i pozbawiona liści, sterczący patyk

bagaż ˈbaɡaʃ n
Gepäck Gepäckstück
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik dachowy n
Dachgepäckträger
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagażowy n
Gepäckträger
pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

bagdadczyk baɡˈdaṭʧ̑ɨk n
Bagdader
mieszkaniec Bagdadu

bagdadka baɡˈdatka n
Bagdaderin
mieszkanka Bagdadu

bagdadzki baɡˈdaʦ̑ʲci adj
Bagdader
odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku)

bagienny baˈɟɛ̃nːɨ adj
sumpfig
związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach

bagietka baˈɟɛtka n
Baguette
(spożywczy) długa, cienka bułka;
Glasstab
(chemia, chemiczny) szklany pręcik służący w laboratoriach głównie do mieszania;

bagnet ˈbaɡnɛt n
Bajonett Seitengewehr
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagniak wapienny n
Kalk-Quellmoos
(systematyka) (botanika, botaniczny) Philonotis calcarea, gatunek mchów należący do rodziny szmotłochowatych;

bagnik przybrzeżny n
gerandete Jagdspinne gerandete Listspinne
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Dolomedes fimbriatus Clerck, gatunek pająka z rodziny darownikowatych, żyjącego w pobliżu wody

bagnisty adj
sumpfig
pokryty bagnami
podobny do bagna

bagno ˈbaɡnɔ n
Porst
(botanika, botaniczny) Ledum L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;
Sumpf Moor
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bagrować baˈɡrɔvaʨ̑ v
baggern
pogłębiać dno bagrem

bahaizm baˈxa<sup>j</sup>ism̥ n
Bahaismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;

bahamski baˈxãmsʲci adj
bahamaisch
odnoszący się do państwa Bahamy

bahrański baxˈrãj̃sʲci adj
bahrainisch
odnoszący się do państwa Bahrajn

bajadera n
Bajadere
hinduska tancerka pełniąca służbę przy świątyni

bajda ˈbajda n
Mär
(lekceważąco, lekceważący) bajka, baśń
(potocznie, potoczny) opowiadanie zmyślone, niemające sensu

bajeczny adj
Märchen- märchenhaft
istniejący w bajce
fabelhaft wunderbar
(przenośnie, przenośnia) cechujący się niezwykłością

bajgiel n
Bagel
(Lwów, Kraków, Warszawa) żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

bajka ˈbajka n
Fabel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej

bajka dla grzecznych dzieci ˈbajka dla‿ˈɡʒɛʧ̑nɨγʲ ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑i n
Ammenmärchen
nieprawdziwa, wymyślona historyjka dla naiwnych ludzi

bajka na dobranoc n
Gutenachtgeschichte
historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajt bajt n
Byte
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak bak n
Backenbart
zarost na policzkach
Tank
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakcyl ˈbakʦ̑ɨl n
Bazillus Bazille
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakelit baˈkɛlʲit n
Bakelit
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

baklawa bakˈlava n
Baklava
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

baksztag ˈbakʃtak n
Backstag
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;

bakszysz n
Bakschisch
w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

bakteria bakˈtɛrʲja n
Bakterie Bakterium
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteria kwasu mlekowego n
Milchsäurebakterie
(biochemia, biochemiczny) bakteria zdolna do wytwarzania kwasu mlekowego poprzez fermentację węglowodanów;

bakteriemia ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja n
Bakteriämie
(medycyna, medyczny) zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

bakteriobójczy ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ adj
bakterizid keimtötend
(medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

bakteriofag ˌbaktɛrʲˈjɔfak n
Bakteriophage
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriolityczny adj
bakteriolytisch
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) niszczący bakterie na drodze bakteriolizy

bakteriolog ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk n
Bakteriologe
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja n
Bakteriologie
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny adj
bakteriologisch
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriomocz n
Bakteriurie
(medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

bakteriostatyczny adj
bakteriostatisch
(biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

bakteryjny ˌbaktɛˈrɨjnɨ adj
bakteriell
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

baktrian ˈbaktrʲjãn n
Trampeltier
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

bakłażan bakˈwaʒãn n
Aubergine
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
(spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

bal bal n
Ball
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;
Bohle
duży, wstępnie obrobiony pień

bal kostiumowy ˈbal ˌkɔstʲjũˈmɔvɨ n
Kostümball
zabawa, której uczestnicy są w przebraniach; bal przebierańców

bal maskowy ˈbal maˈskɔvɨ n
Maskenball
zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

baldachim balˈdaxʲĩm n
Baldachin
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

balearski adj
balearisch
dotyczący Balearów

balerina ˌbalɛˈrʲĩna n
Ballerina
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
tancerka, solistka zespołu baletowego

balerinka n
Ballerina
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

balet ˈbalɛt n
Ballett
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

baletnica ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a n
Ballerina Balletttänzerin
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

baletowy adj
Ballett-
(choreografia, choreograficzny) dotyczący baletu, zajmujący się baletem, skupiający się na balecie

balia ˈbalʲja n
Waschwanne
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;

balijski adj
balinesisch
związany z wyspą Bali

balijski n
Balinesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język balijski;

balisa n
Balise
(kolejnictwo) nadajnik lub transponder w torze, między szynami, umożliwiający lokalizowanie pociągów

balistokardiograficzny adj
ballistokardiografisch ballistokardiographisch
(medycyna, medyczny) związany z balistokardiografią

balistyka n
Ballistik
nauka badająca ruch pocisków;

baliwat n
Ballei
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednostka organizacyjna w niektórych zakonach, pośrednia między przeoratem a komandorią;

balkon ˈbalkɔ̃n n
Balkon
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

balkonowy adj
Balkon-
związany z balkonem, dotyczący balkonu; stanowiący część balkonu; dziejący się na balkonie

balneolog n
Balneologe
(medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

balneologiczny adj
balneologisch bäderkundlich
(medycyna, medyczny) związany z balneologią, dotyczący balneologii

balneoterapeutyczny adj
balneotherapeutisch
(medycyna, medyczny) związany z balneoterapią, dotyczący balneoterapii; oparty na balneoterapii

balon ˈbalɔ̃n n
Ballon Luftballon
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
Glasballon
naczynie szklane do domowego wyrobu wina

baloniarski adj
Ballon- Ballonfahrer- Ballonsport-
(sport, sportowy) związany z baloniarstwem albo baloniarzami

balowy adj
Ball
związany z balem, dotyczący balu

balsam ˈbalsãm n
Balsam
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

balsamista n
Balsamierer
osoba, która balsamuje zwłoki

balsamować v
balsamieren
dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

balsamowy adj
Balsam- balsamisch
zawierający balsam

balustrada ˌbaluˈstrada n
Balustrade
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

balustradowy adj
Baluster
związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady

bamberczyk n
Bamberger
mieszkaniec Bambergu; osoba z tego miasta

bamberka n
Bambergerin
mieszkanka Bambergu; kobieta z tego miasta

bamberski bãmˈbɛrsʲci adj
Bamberger bambergisch
związany z Bambergiem, dotyczący Bambergu ((historia, historyczny, historycznie) Bambergi)

bambus ˈbãmbus n
Bambus
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banacki adj
Banater
związany z Banatem, dotyczący Banatu

banalność n
Banalität
cecha tego, co banalne

banan ˈbãnãn n
Banane
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
(spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

banał ˈbãnaw n
Banalität
powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane
brak oryginalności w czymś

bandaż ˈbãndaʃ n
Bandage Verband
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
bandagieren
zakładać bandaż, owijać bandażem

banderowski adj
Bandera-
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);

bandoneon n
Bandoneon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

bandurzysta n
Banduraspieler
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na bandurze

bandyta bãnˈdɨta n
Bandit
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

bandytka n
Banditin
kobieta bandyta

bangladeski ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci adj
bangladeschisch
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

banicja n
Verbannung
karne wygnanie bez prawa powrotu

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
Banjo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank bãŋk n
Bank
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów
(Górny Śląsk) ławka
gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

bank krwi ˈbãŋk ˈːr̥fʲi n
Blutbank
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bank spermy ˈbãŋk ˈspɛrmɨ n
Samenbank
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier n
Bankier Banker
właściciel lub dyrektor banku

bankiet ˈbãŋcɛt n
Bankett
wystawne, uroczyste przyjęcie

bankietowy adj
Bankett-
związany z bankietem, dotyczący bankietu

banknot ˈbãŋknɔt n
Banknote Geldschein
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
Geldautomat Bankautomat Bankomat Bancomat Postomat
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankowość n
Bankwesen
(bankowość, bankowy) działalność banków i instytucji pokrewnych, dziedzina gospodarki

bankowy bãŋˈkɔvɨ adj
Bank
związany z bankami, dotyczący banków

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
Bankrott
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

bankrut ˈbãŋkrut n
Bankrotteur Pleitier
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

bankster ˈbãŋkstɛr n
Bankster
(publikatory) (przenośnie, przenośnia) bankier-gangster, bankier postrzegany jako kryminalista, bezwzględnie wyłudzający pieniądze od obywateli, cynicznie bogacący się kosztem klientów w opresji

baobab baˈɔbap n
Baobab Affenbrotbaum
(botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

baobab afrykański n
Afrikanischer Affenbrotbaum Afrikanischer Baobab
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku baobab afrykański (1.1)
(systematyka) (botanika, botaniczny) Adansonia digitata L., gatunek olbrzymich drzew z rodziny wełniakowych, w stanie dzikim występujących w Afryce;

baptysterium n
Baptisterium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek w którym dokonywano chrztu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrzcielnica

baptystyczny adj
baptistisch Baptisten-
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
Baptismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

bar bar n
Bar
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
(gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
Barium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

bar mleczny ˈbar ˈmlɛʧ̑nɨ n
Milchbar
tani, samoobsługowy bar szybkiej obsługi, sprzedający posiłki przez cały dzień i nie oferujący alkoholi;

barak ˈbarak n
Baracke
prowizoryczny budynek

baran ˈbarãn n
Widder Hammel
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy
Hammel Widder
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, idiota

baranek baˈrãnɛk n
Lamm
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

barani baˈrãɲi adj
Hammel
związany z baranem, dotyczący barana

baranica ˌbarãˈɲiʦ̑a n
Lammfellmütze
czapka z futra baraniego
Schafsleder
(krawiectwo) wyprawiana skóra barania; skóra barania do przykrycia nóg w podróży
Schafspelz
(krawiectwo) długi kożuch barani

baranina ˌbarãˈɲĩna n
Hammelfleisch Schaffleisch
(spożywczy) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

barbadoski ˌbarbaˈdɔsʲci adj
barbadisch
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbakan n
Barbakane Barbakan
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

barbarzyński adj
barbarisch
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbeta barˈbɛta n
Barbette Geschützbank
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

barcelonka n
Barcelonerin
mieszkanka Barcelony

barceloński ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃j̃sʲci adj
Barceloner barcelonisch
związany z Barceloną, dotyczący Barcelony, pochodzący z Barcelony

barchan ˈbarxãn n
Barchent
(włókiennictwo) rodzaj grubej tkaniny bawełnianej

barczysty adj
breitschultrig breitschulterig
szeroki w barkach

bard bart n
Barde
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;
(przenośnie, przenośnia) poeta, piewca, wieszcz

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
sehr viel
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

baretka baˈrɛtka n
Bandschnalle Interimspange
wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia;

bariatryczny adj
bariatrisch
(medycyna, medyczny) związany z bariatrią, leczeniem otyłości

baribal baˈrʲibal n
Baribal
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ursus americanus Pallas, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

bark bark n
Bark
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;
Schulter
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barkentyna ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na n
Schonerbark
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

barman ˈbarmãn n
Barkeeper Barmann
osoba, która obsługuje bufet w barze;

barn n
Barn
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m2;

barograf n
Barograf Barograph Druckschreiber
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

barok ˈbarɔk n
Barock
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barokowy ˌbarɔˈkɔvɨ adj
barock
(przenośnie, przenośnia) pełen przepychu, przesadnie ozdobny
(sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
Barometer
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron ˈbarɔ̃n n
Baron Freiherr
niski tytuł arystokratyczny;

baronet baˈrɔ̃nɛt n
Baronet
dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;
mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

baronowa n
Baronin
żona barona

baronowski adj
Baron-
związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

barszcz barʃʧ̑ n
Borschtsch Rübensuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

bartnik ˈbartʲɲik n
Zeidler
(pszczelarstwo, pszczelarski) (dawniej, dawny) pszczelarz, który zajmował się hodowlą pszczół w barciach; (zobacz) też bartnik w Encyklopedii staropolskiej

barwena barˈvɛ̃na n
Rote Meerbarbe
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

barwnie ˈbarvʲɲɛ adv
farbig
kolorowo

barwnik ˈbarvʲɲik n
Farbstoff Färbemittel
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

barwny ˈbarvnɨ adj
bunt
posiadający wiele kolorów
bunt lebhaft
(przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość
farbig
o kolorze innym niż biały lub czarny

barykadować v
bar­ri­ka­die­ren
budować barykady

baryton baˈrɨtɔ̃n n
Bariton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

barć barʲʨ̑ n
Baumbeute
(pszczelarstwo, pszczelarski) dziupla z gniazdem pszczół;

bas bas n
Bass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;

baseball n
Baseball
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen ˈbasɛ̃n n
Becken
sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;
Bettpfanne Bettschüssel Schieber Stechbecken Steckbecken Pfanne
(medycyna, medyczny) płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;
Hafenbecken
część obszaru wodnego portu, będąca miejscem postoju albo naprawy statków
Schwimmbecken Pool Schwimmbad
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
Baske baskisch
związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski baˈsʲcijsʲci n
Baskisch baskisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

bastard ˈbastart n
Bastard
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;
obraźliwie o kimś

bastion ˈbastʲjɔ̃n n
Bastion
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

baszkirski adj
baschkirisch
związany z Baszkirami

baszkirski n
Baschkirisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

baszta ˈbaʃta n
Wehrturm
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

bat bat n
Baht
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
Peitsche
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
Kampfläufer
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

batat n
Batate Süßkartoffel
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

batik ˈbatʲik n
Batik
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;
(włókiennictwo) tkanina barwiona tą techniką

batofobia ˌbatɔˈfɔbʲja n
Bathophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed głębokością

baton ˈbatɔ̃n n
Riegel
(cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

batuta baˈtuta n
Taktstock Dirigentenstab
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

baty ˈbatɨ n
Peitschenhiebe
kara cielesna wykonywana za pomocą bata

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
Bathymetrie
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batyst ˈbatɨst n
Batist
(włókiennictwo) cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

batystowy adj
Batist
związany z batystem, dotyczący batystu

bawarski baˈvarsʲci adj
bayerisch
pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej

bawarski baˈvarsʲci n
Bairisch
(językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt bawarski (1.1)

bawenit n
Bavenit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

bawełna baˈvɛwna n
Baumwolle Watte
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;

bawełniany ˌbavɛwʲˈɲãnɨ adj
aus Baumwolle, Baumwoll-
wykonany z bawełny

bawić ˈbavʲiʨ̑ v
amüsieren belustigen erheitern
wprawiać w wesoły humor
unterhalten bespaßen
zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki
weilen
(przestarzałe, przestarzały) przebywać gdzieś
feiern spielen
spędzać czas na rozrywkach
sich amüsieren sich unterhalten
mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji

baza ˈbaza n
Basis
podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia
Stützpunkt
(wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

baza danych n
Datenbank
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt ˈbazalt n
Basalt
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazaltowy adj
Basalt
dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

bazar ˈbazar n
Basar
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazgrać ˈbazɡraʨ̑ v
schmieren
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazia ˈbaʑa n
Kätzchen Weidenkätzchen
(botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa
Weidenkätzchen
(potocznie, potoczny) gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

bazylia baˈzɨlʲja n
Basilikum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylia azjatycka n
Indisches Basilikum
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku bazylii azjatyckich (1.1), pochodząca z tropikalnej Azji (Półwysep Indyjski, Malezja), będąca jedną z najważniejszych roślin w symbolice hinduistycznej

bazylika baˈzɨlʲika n
Basilika
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu

bazyliszek n
Basilisk
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
fürchten Angst haben fürchten sich
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś
fürchten befürchten
martwić się, niepokoić się

bać się jak diabeł święconej wody ˈbaʨ̑‿ɕɛ ˈjaɡ ˈdʲjabɛwʲ ɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɔ̃nɛj ˈvɔdɨ v
fürchten wie der Teufel das Weihwasser
bardzo się bać kogoś, czegoś

bać się własnego cienia ˈbaʨ̑‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲa v
sich vor seinem eigenen Schatten fürchten
bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym

bałagan baˈwaɡãn n
Durcheinander
stan braku porządku

bałaganiarski adj
schlampig unordentlich
powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

bałkanizacja n
Balkanisierung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałtycki bawˈtɨʦ̑ʲci adj
baltisch Ostsee Balte
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

bałwan ˈbawvãn n
Götze
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego
Schneemann
figura człowieka ulepiona ze śniegu;
Woge
(książkowy) spieniona fala morska
Trottel
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, tuman

bałwochwalczo adv
abgöttisch
w sposób bałwochwalczy

bałwochwalczy adj
abgöttisch
związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

bałwochwalczyni n
Götzenanbeterin Götzendienerin
czcicielka bożków

bańka ˈbãɲka n
Blase
(potocznie, potoczny) bańka mydlana
Kanne
blaszane naczynie na płyny

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
Seifenblase Luftblase
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśń baɕɲ̊ n
Fabel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowiadanie o treści fantastycznej;

bażanci baˈʒãɲʨ̑i adj
Fasanen-
charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta

bażant ˈbaʒãnt n
Fasan
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

be bɛ
bah bäh pfui
w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

be bɛ interjection
bäh
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) wyraz naśladujący dźwięk wydawany przez owcę lub barana

beatyfikacja ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
Seligsprechung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

beatyfikować v
seligsprechen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

beaujolais n
Beaujolais
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino burgundzkie o lekkim, owocowym charakterze produkowane w okolicach francuskiego regionu Beaujolais;

becherowka ˌbɛxɛˈrɔfka n
Becher-Bitter
czeski likier ziołowy;

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
blöken mähen meckern
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka ˈbɛʧ̑ka n
Fass Tonne
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;
Rolle
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej;

bednarczyk bɛdˈnarʧ̑ɨk n
Böttcherlehrling Böttchersohn
syn bednarza

bednarka bɛdˈnarka n
Bandeisen Bandstahl
(budownictwo) taśma stalowa o przekroju spłaszczonego prostokąta, zwijana w kręgi; używana m.in. w instalacjach odgromowych lub jako zbrojenie w stropach Kleina
Böttcherin
kobieta bednarz

bednarnia bɛdˈnarʲɲa n
Böttcherei Böttcherwerkstatt
miejsce pracy bednarza, gdzie wytwarza się lub naprawia beczki ewentualnie inne naczynia z klepek

bednarski bɛdˈnarsʲci adj
Böttcher
dotyczący bednarza lub bednarstwa

bednarstwo bɛdˈnarstfɔ n
Böttcherhandwerk
gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

bednarz ˈbɛdnaʃ n
Böttcher Küfer Faßbinder
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

bednarzowa ˌbɛdnaˈʒɔva n
Böttcherfrau
żona bednarza

beduiński adj
Beduinen- beduinisch
związany z Beduinem; dotyczący Beduinów

befsztyk tatarski ˈbɛfʃtɨk taˈtarsʲci n
Tatar
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowe mięso wołowe, drobno siekane lub mielone, przyprawione i podawane z cebulką, ogórkiem kiszonym lub konserwowym oraz surowym jajkiem;

behapowski adj
Arbeitsschutz-
(potocznie, potoczny) związany z BHP, albo z behapowcem

behawiorystyczny adj
behavioristisch
(psychologia, psychologiczny) związany z behawiorystami, behawioryzmem

behawioryzm n
Behaviorismus
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bejrucki bɛjˈruʦ̑ʲci adj
Beiruter
odnoszący się do Bejrutu (stolicy Libanu)

bejrutczyk bɛjˈruṭʧ̑ɨk n
Beiruter
mieszkaniec Bejrutu

bejrutka bɛjˈrutka n
Beiruterin
mieszkanka Bejrutu

bejsbolista n
Baseballspieler
(sport, sportowy) ktoś, kto gra w bejsbol, zawodowo lub rekreacyjnie

bejsbolówka n
Baseballkappe Baseballmütze
(sport, sportowy) sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

bekas ˈbɛkas n
Bekassine
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
rülpsen
odbijać się

bekaśnica n
Rallenkranich
(ornitologia, ornitologiczny) Aramus guarauna, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

bekerel n
Becquerel
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

beksa n
Heulliese Heulsuse
(potocznie, potoczny) ktoś skłonny do płaczu

bel bɛl n
Bel
(fizyka, fizyczny) bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.;

beletrystyczny adj
belletristisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z beletrystyką

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
belgisch
odnoszący się do Belgii lub Belgów

belgradczyk bɛlˈɡraṭʧ̑ɨk n
Belgrader
mieszkaniec Belgradu

belgradka bɛlˈɡratka n
Belgraderin
mieszkanka Belgradu

belgradzki bɛlˈɡraʦ̑ʲci adj
Belgrader
związany z Belgradem (stolicą Serbii)

belizeński ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci adj
belizisch
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

bemar n
Bain-Marie
podgrzewany szeroki pojemnik na żywność służący do utrzymywania temperatury potraw;

bemol ˈbɛ̃mɔl n
Be b
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

benedyktyn ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n n
Benediktiner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu założonego przez świętego Benedykta z Nursji

benedyktyńska praca ˌbɛ̃nɛdɨkˈtɨ̃j̃ska ˈpraʦ̑a n
Benediktinerarbeit
bardzo żmudna, precyzyjna i długa praca

benedyktyński adj
Benediktiner
związany z benedyktynami, dotyczący benedyktynów

beneficjent n
Nutznießer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci adj
bengalisch
związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
Bengali Bengalisch Bengalische
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1)

beniaminek n
Benjamin Nesthäkchen
(książkowy) ulubione dziecko w rodzinie, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane

bentos n
Benthos
(ekologia, ekologiczny) zespół organizmów zasiedlających dno zbiorników wodnych, penetrujących osady denne lub żyjących na ich powierzchni;

benzen ˈbɛ̃w̃zɛ̃n n
Benzol
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzofuran ˌbɛ̃w̃zɔˈfurãn n
Benzofuran
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
Benzin
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berberys bɛrˈbɛrɨs n
Berberitze
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych

berdysz ˈbɛrdɨʃ n
Berdysch
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

berek interjection
du sein ich haben dich
okrzyk używany po dotknięciu podczas zabawy w berka (1.1)

berek n
Fangen Nachlauf
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób
Fänger
osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)

beret ˈbɛrɛt n
Barett Baskenmütze
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

bergamczyk n
Bergamaske
mieszkaniec Bergamo

bergamski adj
Bergamasker bergamaskisch
związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

berkel ˈbɛrkɛl n
Berkelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlinka bɛrˈlʲĩnka n
Berlinerin
mieszkanka Berlina

berlińczyk bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Berliner
mieszkaniec Berlina

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
berlinisch Berliner
odnoszący się do miasta Berlin

bermudy n
Bermudas
(odzieżownictwo) męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

bermyca bɛrˈmɨʦ̑a n
Bärenfellmütze Bärenmütze
wysoka futrzana czapka;

bernenka bɛrˈnɛ̃nka n
Bernerin
mieszkanka Berna

berneńczyk bɛrˈnɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Berner
mieszkaniec Berna

berneński bɛrˈnɛ̃j̃sʲci adj
bernisch Berner
odnoszący się do miasta Berno

bernikla bɛrʲˈɲikla n
Meergans
(ornitologia, ornitologiczny) zamieszkująca półkulę północną gęś o czarnym dziobie

beryl ˈbɛrɨl n
Beryll
(mineralogia, mineralogiczny) minerał należący do grupy krzemianów pierścieniowych;
Beryllium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

beryloza n
Berylliose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba układu oddechowego powodowana kontaktem z pyłem berylowym;

berło ˈbɛrwɔ n
Karlszepter
(botanika, botaniczny) Pedicularis sceptrum-carolinum L., gnidosz królewski, gatunek półpasożytniczych roślin zielnych z rodzaju gnidosz;
Zepter Szepter
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

besserwisser ˌbɛsɛrˈvʲisɛr n
Besserwisser
(książkowy) ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

besserwisserski adj
besserwisserisch
taki jak besserwisser, przemądrzały, zarozumiały

bestia ˈbɛstʲja n
Bestie
dzikie, drapieżne zwierzę
Bestie Biest
(przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia

bestialski bɛˈstʲjalsʲci adj
bestialisch
(pejoratywnie, pejoratywny) okrutny, niezwykle brutalny

beta ˈbɛta n
Beta
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

beta-karoten ˌbɛta‿kaˈrɔtɛ̃n n
Beta-Karotin
(biochemia, biochemiczny) prowitamina witaminy A, barwnik roślinny nadający niektórym owocom i warzywom pomarańczowy kolor;

betapromieniotwórczy adj
betaaktiv betastrahlend
(fizyka, fizyczny) wytwarzający promieniowanie beta

betel ˈbɛtɛl n
Betel
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Piper betle L. (pieprz żuwny) uprawiana dla liści o ostrym smaku;
popularna na Dalekim Wschodzie używka do żucia z liści beteli (1.1);

betelowy adj
Betel
związany z betelem

betlejemski ˌbɛtlɛˈjɛ̃msʲci adj
Bethlehemer bethlehemisch bethlehemitisch
odnoszący się do Betlejem, związany z Betlejem

beton ˈbɛtɔ̃n n
Beton
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
Betonmischer
maszyna do wyrobu betonu
Fahrmischer
samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

betoniarz n
Betonbauer
robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś

betonować ˌbɛtɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
betonieren
pokrywać coś betonem

bez bɛs n
Holunder Holder
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez bɛs preposition
ohne
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez cienia wątpliwości adv
ohne den Hauch eines Zweifels
bez wątpienia, na pewno, z pewnością

bez czarny n
Schwarze Holunder
(botanika, botaniczny) Sambucus nigra L., gatunek krzewu z rodziny piżmaczkowatych (dawniej umieszczany w obrębie bzowatych albo przewiertniowatych);

bez liku
unzählig zahllos
mnóstwo; tak dużo, że nie da się tego policzyć

bez ogródek ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk adv
frank und frei
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ proverb
ohne Fleiß kein Preis
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez serca adj
herzlos kaltherzig
(przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

bez wytchnienia ˌbɛz‿vɨˈtxʲɲɛ̇̃ɲa adv
atemlos nonstop ohne Pause pausenlos
bez przerwy, bez odpoczynku, non stop

bez- bɛs bɛz prefix
-los -frei
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza ˈbɛza n
Baiser
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezacetonowy adj
acetonfrei azetonfrei
(chemia, chemiczny) niezawierający acetonu

bezadresowy adj
adressatenlos
niemający odbiorcy, adresata

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholfrei
niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezawaryjny adj
reibungslos störungsfrei
(technologia, technika, techniczny) działający bez problemów, awarii, usterek

bezbalastowy adj
ballastlos
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemający balastu

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
farblos
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

bezbateryjny adj
batterielos
mogący działać bez baterii

bezbiałkowy adj
eiweißfrei
niezawierający białka

bezbożnik bɛzˈbɔʒʲɲik n
Atheist Gottesleugner
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbramkowy ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ adj
torlos
(sport, sportowy) o meczu piłkarskim, o wyniku meczu piłkarskiego: zakończony remisem 0:0, zakończony bez strzelenia żadnej bramki

bezbronny bɛzˈbrɔ̃nːɨ adj
wehrlos
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

bezbrzeżny adj
grenzenlos maßlos uferlos unermesslich
o wielkim natężeniu, nasileniu
grenzenlos uferlos unermesslich
niemający brzegów, krańców, nieograniczony

bezbłędny adj
fehlerfrei korrekt
wolny od błędu

bezcelowość n
Ziellosigkeit
cecha tego, co bezcelowe

bezcelowy ˌbɛsʦ̑ɛˈlɔvɨ adj
zwecklos
taki, który nie ma konkretnego celu, sensu

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
kostbar wertvoll
mający ogromną wartość

bezchmurnie adv
wolkenlos
(meteorologia, meteorologiczny) ukazując się bez chmur

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
wolkenlos
charakteryzujący się brakiem chmur

bezcielesny adj
körperlos
niemający ciała, nieistniejący fizycznie

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
frech unverschämt
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezcłowy adj
zollfrei
nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

bezdech ˈbɛzdɛx n
Atemstillstand
(medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

bezdenny adj
abgrundtief abgründig bodenlos
taki, który wydaje się nie mieć dna
bodenlos grenzenlos
(przenośnie, przenośnia) o bardzo dużym natężeniu

bezdeszczowy ˌbɛzdɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
regenfrei
charakteryzujący się brakiem deszczu

bezdewizowy adj
devisenfrei
bez wymogu wypłacania dewiz, bez obrotu dewizami

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
obdachlos
taki, który nie ma domu

bezdowodowy adj
beweislos
niemający dowodu, niepoparty dowodem

bezdrzewny adj
baumlos
pozbawiony drzew, charakteryzujący się brakiem drzew

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
abgestumpft herzlos gefühlskalt gefühlslos gleichgültig
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdymny adj
rauchlos rauchfrei
niewydzielający dymu

bezdyskusyjny adj
diskussionslos unbestritten unstreitig
niepodlegający dyskusji

bezdziedziczny adj
erbenlos unvererbt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieodziedziczony przez nikogo

bezdzietnie bɛʑˈʥ̑ɛtʲɲɛ adv
kinderlos
w sposób właściwy bezdzietności, osobom bezdzietnym; bez potomstwa

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
Kinderlosigkeit
nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
kinderlos
niemający dzieci, potomstwa

bezdętkowy adj
schlauchlos
(technologia, technika, techniczny) niezawierający w swej konstrukcji dętki

bezdźwięczny adj
stimmlos
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe
stimmlos lautlos tonlos klanglos
nie wydający dźwięku (głosu)

bezfleksyjny adj
flexionslos indeklinabel nichtflektierend unveränderlich
(językoznawstwo, językoznawczy) o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

bezglutenowy ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ adj
glutenfrei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

bezgorączkowy ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ adj
fieberfrei
(medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki

bezgotówkowy adj
bargeldlos
(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

bezgranicznie adv
grenzenlos unumschränkt
(książkowy) w sposób bezgraniczny, w najwyższym stopniu

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
grenzenlos
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgwiezdny adj
sternenlos
nie mający gwiazd

bezgłośnie adv
geräuschlos lautlos
bez słyszalnego głosu; bez żadnego dźwięku lub na granicy słyszalności

bezgłośny adj
lautlos stimmlos tonlos
bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny

bezideowy ˌbɛzʲidɛˈɔvɨ adj
ideologiefrei ideologielos
(książkowy) niemający ugruntowanych przekonań, nie wyznający żadnej ideologii

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
namenlos
nie mający imienia czy nazwy

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
selbstlos uneigennützig
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezjajeczny adj
eifrei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niezawierający jaj

bezkarnie adv
straffrei straflos ungestraft
w sposób unikający przykrych konsekwencji, bez kary

bezkarny adj
straffrei straflos ungestraft
taki, który uchodzi bez kary

bezkastowy adj
kastenlos
nie posiadający kast, nie podzielony na kasty

bezkierunkowy adj
richtungslos ziellos
nie mający kierunku lub celu, nieukierunkowany

bezklasowy adj
klassenlos
(socjologia, socjologiczny) nie mający klas, nie podzielony na klasy, nie wyróżniający klas

bezkofeinowy ˌbɛskɔfɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ adj
koffeinfrei entkoffeiniert
niezawierający kofeiny

bezkolcowy adj
dornenlos
nie mający kolców

bezkompromisowo adv
kompromisslos
w sposób bezkompromisowy

bezkompromisowość n
Kompromisslosigkeit
cecha tego, co bezkompromisowe

bezkompromisowy ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ adj
kompromisslos rücksichtslos
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

bezkonfliktowo adv
konfliktfrei konfliktlos
w sposób bezkonfliktowy

bezkonfliktowy adj
konfliktfrei konfliktlos
nie wywołujący konfliktów, stroniący od agresji, przyjazny

bezkońcówkowy adj
endungslos
(językoznawstwo, językoznawczy) nie mający końcówki fleksyjnej

bezkrwawy adj
unblutig
taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkrytyczny ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ adj
unkritisch kritiklos
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

bezkręgowiec n
Invertebrat Wirbelloses
(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezkręgowy adj
wirbellos
(zoologia, zoologiczny) nieposiadający szkieletu

bezkwiatowy adj
blütenlos
(botanika, botaniczny) nie mający kwiatów (części roślinnych)

bezkwietny adj
blumenlos
nie mający kwiatów (roślin)

bezkłowy adj
spitzenlos
(technologia, technika, techniczny) nie mający kłów

bezleśny adj
waldlos
charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

bezlistny bɛzˈlʲistnɨ adj
blattlos
taki, który nie ma liści

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
gnadenlos
okrutny; taki, który nie ma litości

bezlitośnie ˌbɛzlʲiˈtɔɕɲɛ adv
gnadenlos
w sposób bezlitosny

bezludny bɛzˈludnɨ adj
menschenleer unbewohnt
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

bezmateczny adj
weisellos
(pszczelarstwo, pszczelarski) pozbawiony matki pszczelej, bez matki

bezmatek n
weisellos Volk
(pszczelarstwo, pszczelarski) rodzina pszczela pozbawiona matki pszczelej

bezmierny adj
grenzenlos maßlos unendlich unermesslich
ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia

bezmięsny bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
fleischlos
o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

beznadziejnie ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ adv
hoffnungslos
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko
w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces

beznadziejność ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑ n
Hoffnungslosigkeit
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

beznadziejny ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ adj
hoffnungslos
pozbawiony wszelkiej nadziei

beznamiętny ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
leidenschaftslos gleichgültig
pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

beznosy bɛzˈnɔsɨ adj
nasenlos
niemający nosa

beznożny adj
beinlos
nie posiadający wcale nóg

bezobjawowo adv
symptomfrei
(medycyna, medyczny) bez objawów, symptomów

bezobjawowy adj
asymptomatisch symptomlos
(medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

bezodpadowy adj
abfallfrei
nie wytwarzający odpadów, nie powodujący powstawania odpadów

bezodpływowy adj
abflusslos
taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

bezokienny adj
fensterlos
nie mający wcale okien

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
Infinitiv
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
unpersönlich
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezostny adj
grannenlos
(botanika, botaniczny) (o roślinie) nie pokryty ościami

bezołowiowy adj
bleifrei
niezawierający ołowiu

bezpalcy adj
fingerlos
taki, który nie ma palców

bezpardonowy adj
erbarmungslos erbittert gnadenlos rücksisichtslos
(przenośnie, przenośnia) ostry, brutalny, bezwzględny, pozbawiony skrupułów

bezpartyjny adj
parteilos
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych

bezpański adj
herrenlos
(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

bezpaństwowiec n
Staatenloser
osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

bezpaństwowy adj
staatenlos
nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

bezpestkowy ˌbɛspɛˈstkɔvɨ adj
kernlos
nie zawierający pestek

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
Sicherheit
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
Sicherung
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
sicher
taki, który nie stwarza zagrożenia
sicher geborgen ungefährdet
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

bezpióry adj
federlos ungefiedert
nie mający piór

bezpodmiotowy adj
subjektlos
(gramatyka) taki, który nie zawiera podmiotu

bezpodstawny ˌbɛspɔtˈstavnɨ adj
grundlos unbegründet
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezpokładowy adj
decklos
(morski) nie mający pokładu

bezpośrednio ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ adv
unmittelbar
w sposób bezpośredni

bezpożytkowy adj
trachtarm
(pszczelarstwo, pszczelarski) ubogi w pożytek

bezprawie n
Gesetzlosigkeit
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stan, w którym nie są ustanowione lub przestrzegane normy prawne
Gesetzwidrigkeit Illegalität Ungesetzlichkeit
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

bezprawny adj
gesetzwidrig ungesetzlich rechtswidrig widerrechtlich
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezprecedensowy adj
beispiellos präzedenzlos
(książkowy) bez precedensu

bezproblemowy adj
banal
taki, który nie odnosi się do żadnego ważnego problemu
problemlos sorgenfrei
taki, który nie przysparza dodatkowych problemów

bezpruderyjny adj
schamlos ungezwungen unprüde
pozbawiony pruderii, bez oznak zawstydzenia

bezprzedrostkowy adj
präfixlos
(gramatyka) nie mający przedrostka

bezprzewodowy adj
drahtlos schnurlos
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezprzyczynowy adj
grundlos
nie mający przyczyny

bezprzykładny adj
beispiellos
(książkowy) niedający się z niczym porównać

bezprzyrostkowy adj
suffixlos
(gramatyka) nie mający przyrostka

bezpyłowy adj
staubfrei
(technologia, technika, techniczny) nie powodujący pylenia, powstawania pyłu

bezpłatnie bɛsˈpwatʲɲɛ adv
kostenlos
w sposób bezpłatny, bez opłat(y)

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
unentgeltlich kostenlos frei
taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłciowy adj
geschlechtslos ungeschlechtlich
(biologia, biologiczny) niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci
ausdruckslos fade
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) niemający charakteru

bezpłodny adj
unfruchtbar zeugungsunfähig
(biologia, biologiczny) taki, który nie może rozmnażać się
nutzlos sinnlos
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie daje pożądanych wyników

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
Hilflosigkeit
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradosny adj
freudlos
(dawniej, dawny) smutny, pozbawiony radości

bezrdzeniowy adj
bezrdzeniowy
(technologia, technika, techniczny) zwłaszcza odlewanie metali: nie mający rdzenia

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
Arbeitslosigkeit
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
arbeitslos erwerbslos
bez pracy, bez zajęcia

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ n
Arbeitsloser
osoba bez pracy

bezrogi adj
hornlos geweihlos
(zoologia, zoologiczny) nie mający rogów

bezrolny adj
landlos
nie posiadający własnej ziemi, gospodarstwa rolnego

bezrolny n
Landloser
bezrolny (1.1) chłop

bezrtęciowy adj
quecksilberfrei
niezawierający rtęci

bezryba n
Keinfish
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegański półprodukt lub potrawa będąca zamiennikiem ryby, przypominająca ją w smaku

bezrybny adj
fischlos
taki, w którym nie ma ryb

bezrymowy adj
reimlos
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nie zawierający rymów

bezrzęsy adj
wimpernlos
nie mający rzęs

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
Schlaflosigkeit
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsenny bɛsˈːɛ̃nːɨ adj
schlaflos
spędzony bez spania

bezsiarkowy adj
schwefelfrei
(chemia, chemiczny) niezawierający siarki

bezsilność n
Kraftlosigkeit
cecha tego, co bezsilne; cecha osoby bezsilnej

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
kraftlos machtlos
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezskuteczny adj
erfolglos vergeblich wirkungslos
nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków

bezsmarowy adj
schmierölfrei schmieröllos
(technologia, technika, techniczny) nie wymagający smarowania, użycia smarów

bezsolny adj
salzlos
nie zawierający soli, pozbawiony soli

bezspornie bɛsˈːpɔrʲɲɛ adv
unbestreitbar
w taki sposób, który nie wzbudza kontrowersji, sporów

bezsporny adj
unbestreitbar
taki, który nie budzi wątpliwości

bezspójnikowy adj
asyndetisch konjunktionslos
(gramatyka) nie zawierający spójnika

bezstresowy adj
stressfrei
nie powodujący stresu, nie stresujący

bezstronny bɛsˈːtrɔ̃nːɨ adj
unparteiisch objektiv unvoreingenommen
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

bezstykowy adj
berührungslos kontaktfrei kontaktlos
(technologia, technika, techniczny) nie mający styków, punktów styku; odbywający się bez zetknięcia elementów, powierzchni

bezstylowy adj
stillos
(książkowy) nie mający stylu

bezszelestny adj
geräuschlos lautlos
nie powodujący szeleszczenia, szelestów

bezszeryfowy adj
serifenlos
(termin typograficzny) o krojach pisma: nie mający szeryfów, czyli ozdobnych zakończeń znaków

bezszkodowy adj
schadenfrei schadlos
nie powodujący szkód, strat materialnych

bezsznurowy adj
drahtlos kabellos schnurlos
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) nie wymagający kabla do działania, bezprzewodowy

bezszwowy adj
nahtlos
nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

bezszypułkowy adj
stiellos
(botanika, botaniczny) niemający szypułek

bezsłowny adj
wortlos
wyrażony lub odbywający się bez użycia słów

bezterminowy adj
unbefristet
niemający wyznaczonej daty zakończenia

beztlenowy adj
anaerob
taki, który obywa się bez tlenu
sauerstofffrei
taki, który nie zawiera tlenu

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
unbekümmert
nie mający trosk, zmartwień

bezustnikowy adj
mundstücklos
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niemający ustnika

bezużyteczność n
Nutzlosigkeit
cecha tego, co bezużyteczne

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
nutzlos
taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwiedny adj
unbeabsichtigt unbewusst unwillkürlich unwissentlich
wykonany bez udziału świadomości

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
windstill
charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwizowy adj
visumsfrei
niewymagający uzyskania wizy
visumslos
niemający wizy

bezwiórowy adj
spanlos
(technologia, technika, techniczny) niepowodujący powstawania wiórów

bezwodnik n
Anhydrid
(chemia, chemiczny) tlenek niemetalu tworzący kwas lub zasadę w połączeniu z wodą

bezwodnik octowy bɛzˈvɔdʲɲik ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
Essigsäureanhydrid Azetanhydrid
(chemia, chemiczny) związek organiczny; bezbarwna ciecz o ostrym zapachu octu;

bezwodny adj
trocken wasserfrei wasserlos
(technologia, technika, techniczny) niepotrzebujący wody do działania
wasserarm
pozbawiony wody, wilgoci
wasserfrei
(chemia, chemiczny) niezawierający wody w swej strukturze krystalicznej

bezwolny adj
träge willenlos
o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić
willenlos
taki, który nie ma własnej woli

bezwonny bɛzˈvɔ̃nːɨ adj
geruchlos
niemający zapachu

bezwstyd n
Schamlosigkeit
nieskromność w postępowaniu

bezwstydnik n
Schamloser Wüstling
osoba zachowująca się nieskromnie lub wręcz rozpustnie

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
schamlos
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów
taki, który świadczy o braku skromności

bezwyjątkowy adj
ausnahmslos
taki, który nie ma wyjątków

bezwzględność n
Rücksichtslosigkeit
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: bezwzględny

bezwzrokowy adj
blind
dziejący się, wykonywany bez udziału wzroku

bezwąsy adj
schnurrbartlos
taki, który nie ma wąsów

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
Trägheit
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezwłosy bɛzˈvwɔsɨ adj
haarlos
niemający włosów, będący bez włosów

bezzapachowy ˌbɛzːapaˈxɔvɨ adj
geruchlos
taki, który nie ma zapachu

bezzałogowy adj
unbemannt
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzwrotny adj
nicht rückzahlungspflichtig
nieobjęty obowiązkiem zwrotu

bezzwłocznie bɛzˈːvwɔʧ̑ʲɲɛ adv
stante pede
w sposób bezzwłoczny, natychmiast

bezzwłoczny adj
sofortig unverzüglich umgehend
mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
zahnlos
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

bezładnie adv
chaotisch unordentlich
bez ładu; w bałaganie; bez organizacji

bezładny adj
chaotisch wirr wüst zusammenhanglos
pozbawiony ładu, porządku

bezłuski adj
schuppenlos
(zoologia, zoologiczny) nie mający łusek, nie pokryty łuskami

bełt bɛwt n
Belt
(geografia, geograficzny) wąski przesmyk, cieśnina

beż bɛʃ n
Beige
kolor podobny do koloru kawy z mlekiem

beżowo bɛˈʒɔvɔ adv
beige
(odprzymiotnikowy) → beżowy

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
beige
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

bhutański buˈtãj̃sʲci adj
bhutanisch
odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

biafrański adj
biafranisch
związany z Biafrą, odnoszący się do Biafry

biatlon n
Biathlon
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

biatlonowy adj
Biathlon-
(sport, sportowy) związany z biatlonem (biathlonem)

biała gorączka ˈbʲjawa ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
Weißglut
(potocznie, potoczny) skrajnie silne zdenerwowanie

biała herbata ˈbʲjawa xɛrˈbata n
weißer Tee
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

biała kiełbasa n
Brühwurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kiełbasa surowa lub parzona, o specyficznym jasnym kolorze;

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
Leukämie
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białaczkowy adj
leukämisch
(medycyna, medyczny) związany z białaczką

białawy bʲjaˈwavɨ adj
weißlich
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białe złoto n
Weißgold
(jubilerstwo, jubilerski) stop złota z niklem, srebrem lub platyną;

białko ˈbʲjawkɔ n
Eiweiß
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
Protein Eiweiß Eiweißstoff
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;
das Weiße Eiweiß
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki

białko surowe ˈbʲjawkɔ suˈrɔvɛ n
Roheiweiß
(spożywczy) białko wchodzące w skład pasz, karm itp.

biało-czarny ˌbʲjawɔ‿ˈʧ̑arnɨ adj
weiß-schwarz
taki, który ma dwa kolory: biały i czarny

białogrzywy adj
weißmähnig
(zoologia, zoologiczny) mający białą grzywę, z białą grzywą

białogwardyjski adj
weißgardistisch
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z białą gwardią (stronnictwem białych podczas rosyjskiej wojny domowej)

białogłowy ˌbʲjawɔˈɡwɔvɨ adj
weißkopf-
taki, który ma białą głowę

białokarpacki adj
weißkarpatisch
dotyczący Białych Karpat, związany z Białymi Karpatami, pochodzący z Białych Karpat

białorudy ˌbʲjawɔˈrudɨ adj
rotweiß
rudy z odcieniem białym

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
weißrussisch belarussisch belarusisch
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
Weißrussisch Belarusisch Belarussisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka ˌbʲjawɔˈʒɨtka n
Steinschmätzer
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białoskórnictwo ˌbʲjawɔskurʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Weißgerberei
(rzemiosło, rzemieślniczy) dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i odzież

białoszary ˌbʲjawɔˈʃarɨ adj
weißgrau
szary z odcieniem białym

białowłosy adj
weißhaarig
taki, który ma białe włosy

białozór bʲjaˈwɔzur n
Gerfalke
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

białość n
Weißheit Weiße
barwa biała

biały ˈbʲjawɨ adj
weiß weiss
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały kruk ˈbʲjawɨ ˈkruk n
weißer Rabe
(przenośnie, przenośnia) bardzo rzadki egzemplarz książki, publikacji lub innej rzeczy
(przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach

biały węgiel ˈbʲjawɨ ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
weiße Kraft
(publikatory) nazwa energii wód płynących, które mogą być wykorzystane do produkcji energii elektrycznej w siłowniach wodnych

bibliofilski adj
bibliophil
związany z bibliofilami, zbieraniem książek, przeznaczony dla bibliofili

bibliograf n
Bibliograf Buchwissenschaftler
(rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
Bibliografie Bibliographie
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;

bibliolatria ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja n
Bibliolatire
oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

bibliologiczny adj
bibliologisch buchwissenschaftlich bücherkundlich
związany z bibliologią, dotyczący bibliologii

bibliomania ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja n
Bibliomanie
zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
Bibliothek
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
Bibliothek Bücherei
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;

bibliotekarka ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka n
Bibliothekarin
kobieta, która pracuje w bibliotece

bibliotekarski adj
Bibliothekar bibliothekarisch
związany z osobą lub zawodem bibliotekarza

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
Bibliothekar
pracownik biblioteki;

biblistyczny adj
bibelkundlich bibelwissenschaftlich
związany z biblistyką

bibuła n
Löschpapier Fließpapier
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;
Tissuepapier
kolorowy papier do wyrobu ozdób

biceps n
Bizeps
(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicykl ˈbʲiʦ̑ɨkl̥ n
Hochrad
(transport, transportowy) (historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

bicz bʲiʧ̑ n
Peitsche Geißel
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

bidet ˈbʲidɛt n
Bidet
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec bʲjɛʦ̑ v
laufen
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi
o czasie mijać, przemijać

bieda ˈbʲjɛda n
Armut Entbehrung
stan braku środków do życia
Not
trudna sytuacja

biedaczyna n
armer Kerl armes Ding
(potocznie, potoczny) ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

biedak ˈbʲjɛdak n
Arme
osoba, której brakuje środków do życia

biedaszyb n
Armenschacht
samowolny, prymitywny wykop górniczy wykonany w celu pozyskania surowców kopalnych, powstający zwykle w warunkach skrajnego ubóstwa;

biedermeier ˌbʲidɛrˈmajɛr n
Biedermeier
(sztuka) prosty i funkcjonalny styl w architekturze i wyposażeniu wnętrz, a także w literaturze, malarstwie, modzie (i tym podobne, i temu podobne) ;
mebel lub inny przedmiot w tym stylu

biedermeierowski adj
Biedermeier- biedermeierlich
związany z biedermeierem (stylem meblarskim lub meblem w takim stylu)

biednemu zawsze wiatr w oczy bʲjɛdˈnɛ̃mu ˈzafʃɛ ˈvʲjadr ˈv‿ɔʧ̑ɨ proverb
armen Mannes Glück ist dünn gesät dem Armen bläst der Wind immer ins Gesicht
biednej osobie zawsze wszystko dzieje się na przekór

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
arm
ze współczuciem o kimś; poszkodowany
taki, któremu brakuje środków do życia

biedny ˈbʲjɛdnɨ n
Armer
osoba biedna (1.1), uboga

biedny jak mysz kościelna ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈʨ̑ɛlna adj
arm wie eine Kirchenmaus
bardzo biedny

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
Marienkäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

biedronka siedmiokropka n
Siebenpunkt-Marienkäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coccinella septempunctata L., gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych, o czerwonych pokrywach z czarnymi plamkami u postaci dorosłej;

bieg bʲjɛk n
Lauf
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu

bieg płotkarski ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci n
Hürdenlauf
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
Läufer
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

biegaczka bʲjɛˈɡaʧ̑ka n
Läuferin
(sport, sportowy) sportsmenka uprawiająca biegi

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
laufen
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegle adv
fließend
z łatwością
perfekt
ze znajomością rzeczy

biegowy adj
Lauf- läuferisch
(sport, sportowy) związany z biegiem, bieganiem

biegun ˈbʲjɛɡũn n
Kufe
element takich przedmiotów jak koń na biegunach, lub fotel bujany, wygięty pręt na którym buja się dany przedmiot
Pol
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegun magnetyczny ˈbʲjɛɡũn ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ n
Magnetpol
(fizyka, fizyczny) miejsce w materiale magnetycznym, w którym natężenie pola magnetycznego jest największe;
(geografia, geograficzny) miejsce, w którym linie ziemskiego pola magnetycznego tworzą z powierzchnią Ziemi kąt prosty;

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
Durchfall Diarrhö
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus zmienny ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ n
Alpenstrandläufer
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biel bʲjɛl n
Weiß
biały kolor;

bielaczy adj
albinotisch
związany z bielactwem, dotknięty bielactwem

bielefeldzki adj
Bielefelder
związany z Bielefeld

bielicowy adj
podsolisch
związany z bielicami (rodzajem gleb)

bielik ˈbʲjɛlʲik n
Seeadler
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielić v
weißen tünchen kalken
malować wapnem rozpuszczonym w wodzie

bieliźniarka ˌbʲjɛlʲiʑˈɲarka n
Wäscheschrank
szafa na bieliznę

bieliźniarstwo n
Wäscheherstellung Wäscheproduktion
(krawiectwo) szycie bielizny
Wäscheschneidern
(zawód, zawodowy, zawodowo) zawód szyjącego bieliznę

bierki ˈbʲjɛrʲci n
Mikado
gra polegająca na podnoszeniu uprzednio rozsypanych patyczków (bierek) tak, aby nie poruszyć innych;

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
Passivrauchen
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
Akkusativ
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierny palacz ˈbʲjɛrnɨ ˈpalaʧ̑ n
Passivraucher
osoba narażana na bierne palenie

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
Firmung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑ v
firmen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

biesiadnik n
Festgast Festmahlteilnehmer
(książkowy) uczestnik biesiady

biesiadny adj
Fest- Festmahls-
związany z biesiadą, dotyczący biesiady

bieżnia ˈbʲjɛʒʲɲa n
Laufband
(sport, sportowy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie treningowe do biegania w miejscu

bieżnik ˈbʲjɛʒʲɲik n
Profil Lauffläche
(motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;
Tischläufer
podłużna serweta na ławę lub stół

bieżąca woda n
Leitungswasser
woda doprowadzana od ujęcia do użytkowników w sposób ciągły przez system rur

bieżący bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ adj
aktuell
taki, który przypada w danym czasie
fliessend
płynący, posuwający się naprzód
laufend
taki, który właśnie, obecnie trwa

bifobia n
Biphobie
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

bigamia bʲiˈɡãmʲja n
Bigamie
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigamista n
Bigamist
ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony

bigamistka n
Bigamistin
kobieta mająca dwóch mężów

bigoreksja n
Bigorexia
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

bigos ˈbʲiɡɔs n
Bigos Bigosch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonej kapusty kiszonej z rozmaitymi dodatkami; ; (zobacz) też bigos w Encyklopedii staropolskiej

bigoteria ˌbʲiɡɔˈtɛrʲja n
Bigotterie
(książkowy) dewocja

bijatyka n
Prügelei Schlägerei
bójka z udziałem większej liczby osób

bijekcja n
Bijektion
(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

bikini bʲiˈcĩɲi n
Bikini
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bikorn ˈbʲikɔrn n
Zweispitz
dwurożny kapelusz;

biksbit ˈbʲiɡzbʲit n
Roter Beryll Bixbit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu;

bila ˈbʲila n
Billardkugel
(sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

bilans n
Bilanz
(księgowość) sprawozdanie finansowe
proporcje wpływów i wypływów
zestawienie porównawcze

bilans tlenowy n
Sauerstoffbilanz
(chemia, chemiczny) wyrażona w procentach wagowych relacja pomiędzy ilością tlenu zawartą w materiale wybuchowym a ilością składników palnych, jak węgiel i wodór;

bilard ˈbʲilart n
Billard Billardspiel
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;
Billard Billardtisch
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1);

bilet ˈbʲilɛt n
Fahrkarte Ticket Fahrschein
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

biliard ˈbʲilʲjart n
Billiarde
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015;

bilirubina ˌbʲilʲiruˈbʲĩna n
Bilirubin
(biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

bilokacja n
Bilokation
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

bima n
Bima
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) podwyższenie stawiane w centrum synagogi, z którego odczytywana jest Tora;

bimodalny adj
bimodal
posiadający dwa tryby, stany lub formy działania

binarny adj
binär
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym
binär binarisch
podwójny, złożony z dwóch części

binturong bʲĩnˈturɔ̃ŋk n
Binturong
(zoologia, zoologiczny) Arctictis binturong, ssak leśny południowo-wschodniej Azji;

bioakustyka n
Bioakustik
dział zoologii dający i systematyzujący dźwięk wydawane przez zwierzęta

biocenoza n
Biozönose
(ekologia, ekologiczny) zespół populacji różnych gatunków, żyjących w określonej przestrzeni środowiska lądowego lub wodnego;

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
Biochemie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny adj
biochemisch
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

bioelektryczny adj
bioelektrisch
(fizjologia, fizjologiczny) dotyczący zjawisk elektrycznych w żywych organizmach

biofizyka n
Biophysik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

biogeochemia n
Biogeochemie
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) (ekologia, ekologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem wymiany albo przepływu materii między żywymi a nieożywionymi komponentami biosfery

biograf ˈbʲjɔɡraf n
Biograf Biograph
autor biografii;

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
Biografie Lebensbeschreibung
opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
biografisch biographisch
związany z biografią, dotyczący biografii

bioklimatyczny adj
bioklimatisch
(biologia, biologiczny) związany z bioklimatem, dotyczący bioklimatu

biola ˈbʲjɔla n
Bio
(uczniowskie) biologia (lekcja biologii)
(uczniowskie) biologia (przedmiot szkolny)

biolog ˈbʲjɔlɔk n
Biologe Biologin
specjalista w zakresie biologii

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
Biologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna n
Molekularbiologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
biologisch
związany z biologią, dotyczący biologii

biolożka n
Biologin
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie biologii

biom n
Biom
(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

biomasa bʲjɔ̃ˈmasa n
Biomasse
materia zawarta w organizmach żywych;
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)

biomedycyna ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
Biomedizin
dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

biomedyczny ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
biomedizinisch
związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

bionika n
Bionik
(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
Biopsie
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
Biodiversität
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biosfera n
Biosphäre
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

biosynteza n
Biosynthese
(biologia, biologiczny) tworzenie związków organicznych przez organizm żywy

biotechnologia ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja n
Biotechnologie Biotechnik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

biotechnologiczny adj
biotechnologisch
związany z biotechnologią, dotyczący biotechnologii

biotop n
Biotop
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika

birema n
Bireme
(starożytność) (marynarka) (zobacz) diera

biret ˈbʲirɛt n
Barett
okrągłe nakrycie głowy – oznaka bycia doktorem na wyższych uczelniach
Birett
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

birmański bʲirˈmãj̃sʲci adj
birmanisch
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)

birmański bʲirˈmãj̃sʲci n
Birmanisch Burmesisch birmanisch Sprache
język urzędowy Mjanmy (Birmy);

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
Bisexualität
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biskajski n
Biskayisch
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt języka baskijskiego używany w Bizkai

biskup ˈbʲiskup n
Bischof Bischöfin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupi bʲisˈkupʲi adj
bischöflich episkopal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący do biskupa, związany z biskupem

bit bʲit n
Bit
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1
(technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
Schlagsahne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitcoin n
Bitcoin
(finanse, finansowy) jedna z kryptowalut, wprowadzona do użytku w 2009 roku;

bitwa ˈbʲitfa n
Schlacht
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biuletyn n
Bulletin
(drukarstwo, drukarski) małonakładowe wydawnictwo różnych instytucji, ugrupowań czy organizacji;

biurko ˈbʲjurkɔ n
Schreibtisch
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro ˈbʲjurɔ n
Agentur Büro Institut
forma działalności administracyjnej polegająca na zbieraniu, opracowywaniu i przekazywaniu informacji
forma działalności usługowej polegająca na zbieraniu i sprzedaży informacji
Büro Agentur Institut
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro matrymonialne ˈbʲjurɔ ˌmatrɨ̃mɔ̃ˈɲalnɛ n
Eheinstitut Heiratsvermittlung Heiratsvermittlungsagentur Heiratsvermittlungsinstitut Partnervermittlung Partnervermittlungsagenur
forma działalności usługowej polegająca na pośredniczeniu w zawieraniu znajomości między osobami pragnącymi zawrzeć związek małżeński

biuro nieruchomości n
Immobilienbüro
(handel, handlowy) firma, której zadaniem jest pośredniczenie w kupnie lub sprzedaży nieruchomości

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
Reisebüro Reiseagentur
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych n
Fundbüro
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokratyczny adj
bürokratisch
związany z biurokracją, dotyczący biurokracji

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
Büstenhalter BH
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

biuściasty bʲjüɕˈʨ̑astɨ adj
dickbusig vollbusig
(potocznie, potoczny) o kobiecie mająca duży, wydatny biust

biwakować v
biwakieren
uczestniczyć w biwaku

bizantyjski ˌbʲizãnˈtɨjsʲci adj
byzantinisch
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący Bizancjum, związany z Bizancjum

bizmut ˈbʲizmut n
Bismut Wismut
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznesowy adj
geschäftlich
(handel, handlowy) dotyczący biznesu

bizon ˈbʲizɔ̃n n
Bison
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić bʲiʨ̑ v
erlegen
zabijać zwierzęta
prägen
o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy
schlagen
o skrzydłach i rękach machać nimi
uderzać w jakiś instrument perkusyjny
schlagen klopfen
uderzać kogoś, zadawać komuś ból
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.
sich durchschlagen
zmagać się z jakimiś trudnościami

bić brawo ˈbʲiʥ̑ ˈbravɔ v
Beifall klatschen
klaskać

bić na alarm ˈbʲiʨ̑ na‿ˈːlarm v
Alarm schlagen
gwałtownie ostrzegać przed niebezpieczeństwem

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
Geschmeide
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha ˈblaxa n
Backblech
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) metalowe naczynie używane do pieczenia
Blech
cienki, płaski kawałek metalu;

blacharz n
Autoschlosser
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik naprawiający karoserię samochodową
Spengler
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

bladoróżowy adj
blassrosa
różowy o bladym, rozbielonym odcieniu

bladość n
Blässe
cecha tego, co blade; cecha tych, którzy są bladzi

blady ˈbladɨ adj
blass bleich
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

blamaż ˈblãmaʃ n
Blamage
(książkowy) kompromitacja, ośmieszenie się

blank blãŋk n
Blankleder
(rzemiosło, rzemieślniczy) sztywna, gładka i wyprawiona skóra do wytwarzania siodeł i innych produktów rymarskich
Zinne
(architektura, architektoniczny) jeden występ w blankach

blanka ˈblãnka n
Zinne
(architektura, architektoniczny) zębate zwieńczenie murów obronnych;

blanki ˈblãŋʲci n
Zinne
(architektura, architektoniczny) szereg prostokątnych, zębatych występów wieńczących mur obronny; ; (zobacz) też Blanki w Encyklopedii staropolskiej

blasfemia blasˈfɛ̃mʲja n
Blasphemie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blaszany blaˈʃãnɨ adj
blech-
taki, który został wykonany z blachy

blat blat n
Blatt Tischblatt
górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

blender ˈblɛ̃ndɛr n
Püriergerät
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;

blichtr blʲixtr̥ n
Flitter
przepych, bogactwo, pozorna świetność, zewnętrzny polor, tani efekt

bligia pospolita n
Aki-Baum Akipflaume
(botanika, botaniczny) Blighia sapida K.D.Koenig, gatunek rośliny z rodziny mydleńcowatych, uprawianej głównie w zachodniej Afryce i na Karaibach;

bliski ˈblʲisʲci adj
nahe nah
taki, który jest w niewielkiej odległości
taki, który prawie osiągnął jakiś stan
zbliżony do czegoś, podobny
nahe vertraut
bezpośrednio spokrewniony

bliski ˈblʲisʲci n
Nächste
krewny, przyjaciel

blisko ˈblʲiskɔ adv
nah nahe
w niewielkiej odległości

bliskoznaczny ˌblʲiskɔzˈnaʧ̑nɨ adj
sinnverwandt
(gramatyka) o podobnym znaczeniu

blister n
Blister
(handel, handlowy) opakowanie składające się z warstwy spodniej i sztywnej, przezroczystej warstwy górnej;

blizna ˈblʲizna n
Narbe
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni n
Nächste Nächster
(biblijny) każdy człowiek

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
Zwilling
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie
Doppelhaus
(budownictwo) dom stykający się z innym lub innymi podobnymi jedną lub dwoma ścianami

bliźnięta syjamskie blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ n
siamesische Zwillinge
(medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał;

blockbuster n
Blockbuster
(książkowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawienie, książka, film lub inne dzieło, które zdobyło dużą popularność i stało się wyjątkowo zyskowne;

blog blɔk n
Blog
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger ˈblɔɡɛr n
Blogger
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogerka blɔˈɡɛrka n
Bloggerin
(informatyka, informatyczny) autorka blogu

blogosfera n
Blogosphäre Blogosphere Kleinbloggersdorf
(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blogować v
bloggen
(informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok blɔk n
Block
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych
zeszyt, notes z kartkami większego formatu
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
(potocznie, potoczny) zbiór audycji, programów radiowych nadawanych kolejno po sobie
jeden lub więcej znaczków pocztowych w obramowaniu;
Block Klotz
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
Wohnblock
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blokada blɔˈkada n
Blockade
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji
Sperre
utrudnienie dostępu do czegoś

blokhauz ˈblɔkxaws n
Blockhaus
(wojskowość, wojskowy) schron lub budynek ufortyfikowany z przeznaczeniem na samodzielną obronę ze wszystkich stron;

blond blɔ̃nt adj
blond hell
o włosach jasny, płowy

blondynka blɔ̃nˈdɨ̃nka n
Blonde
kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

blotka ˈblɔtka n
Lusche
(termin karciany) karta o niskiej wartości

bluszcz bluʃʧ̑ n
Efeu
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszcz pospolity n
Efeu Gemeine Efeu
(systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;

bluza ˈbluza n
Sweatshirt
(odzieżownictwo) (krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów;

bluzka ˈbluska n
Bluse
(odzieżownictwo) (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierstwo bluʑˈɲɛrstfɔ n
Gotteslästerung Schmähung
słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

boa ˈbɔa n
Boa
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bobrek trójlistkowy n
Fieberklee
(botanika, botaniczny) Menyanthes trifoliata L., gatunek leczniczej rośliny z rodziny bobrkowatych;

bobry n
Biber Biberpelz
futro z bobra

bobslej ˈbɔpslɛj n
Bob
sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

bochumski adj
Bochumer
związany z Bochum, dotyczący Bochum (miasta w Niemczech)

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
Storch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
(dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;
Storch Adebar Gevatter Langbein Klapperstorch Langbein Meister Adebar
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały

bocian białobrzuchy ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈbʒuxɨ n
Abdim Abdimstorch Regenstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia abdimii Lichtenstein, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych o szarym dziobie;

bocian białoszyi ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈʃɨji n
Wollhalsstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia episcopus Boddaert, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
Klapperstorch Weißstorch
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku bocianów białych (1.1)
Weißstorch
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarnodzioby ˈbɔʨ̑ãn ˌʧ̑arnɔˈʥ̑ɔbɨ n
Orientalischer Weißstorch Schwarzschnabelstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia boyciana Swinhoe, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
Schwarzstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bocian garbaty ˈbɔʨ̑ãŋ ɡarˈbatɨ n
Höckerstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia stormi Blasius, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian sinodzioby ˈbɔʨ̑ãnʲ ˌɕĩnɔˈʥ̑ɔbɨ n
Maguaristorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia maguari Gmelin, duży ptak z rodziny bocianowatych;

bocianie gniazdo bɔˈʨ̑ä̃ɲɛ ˈɟɲazdɔ idiom
Krähennest Ausguck Eistonne
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (przenośnie, przenośnia) niewielka platforma w górnej części masztu żaglowca; dawniej punkt obserwacyjny

bociek ˈbɔʨ̑ɛk n
Klapperstorch
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) bocian

boczek ˈbɔʧ̑ɛk n
Bauchspeck
(spożywczy) mięso z boku świni poprzerastane słoniną;
Legendenspalte
boczna wydzielona część tabeli wyjaśniająca poziome rubryki (wiersze)

boczniak n
Seitling
(mikologia, mikologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Pleurotus, grzyb rosnący na pniach;

bocznik n
Shunt
(elektryczność) rezystor włączony równolegle do głównego obwodu, zmniejszający prąd pobierany przez ten obwód

bodhisattwa n
Bodhisattva
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;

bodziec ˈbɔʥ̑ɛʦ̑ n
Reiz Stimulus
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;

boeuf Strogonow n
Bœuf Stroganoff
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z polędwicy wołowej krojonej w wąskie i krótkie paski, cebuli i przypraw, zagotowanych z mąką, przecierem pomidorowym; podawana zazwyczaj z kluseczkami francuskimi;

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
Reichtum
majątek, posiadane dobra o dużej wartości
Schatz
w lm: bogactwa → kosztowności, skarby
Vielfalt
wielka ilość, różnorodność

bogato adv
prächtig
znacznie korzystnie pod względem materialnym
reichlich vielfältig
obfitując w coś

bogaty bɔˈɡatɨ adj
reich ausgiebig
taki, który obfituje w coś
dający dużą możliwość wyboru
reich vermögend
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody

bogini bɔˈɟĩɲi n
Göttin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

bogobojność n
Gottesfurcht
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bogobojne; cecha tych, którzy są bogobojni

bohater bɔˈxatɛr n
Held
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu

bohater dnia bɔˈxatɛr ˈdʲɲa n
Mann des Tages
osoba, na której na krótko koncentruje się uwaga otoczenia

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
Helden-
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi
heldenhaft heroisch
postępujący jak bohater

bohr bɔxr̥ n
Bohrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ n
Sportplatz
(sport, sportowy) plac przeznaczony do gier sportowych;
Tenne
(regionalizm, regionalny) środkowa część stodoły

boja ˈbɔja n
Boje Bake
pływający znak nawigacyjny

bojaźliwość n
Ängstlichkeit
cecha bycia bojaźliwym, ulegania uczuciu strachu

bojaźliwy ˌbɔjäʑˈlʲivɨ adj
furchtsam ängstlich
skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć

bojerowiec n
Eisegler
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający bojery, żeglarstwo lodowe

bojkot ˈbɔjkɔt n
Boykott
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować v
boykottieren
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojownik bɔ.ˈjɔ.vʲɲik n
Kampffische
(ichtiologia, ichtiologiczny) Betta, popularna ryba akwariowa;

bojownik wspaniały n
Siamesischer Kampffisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) Betta splendens Regan, słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych, pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej;

bok bɔk n
Seite
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta
lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

bokeh n
Bokeh
(fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

bokobrody n
Backenbart Koteletten
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;

boks bɔks n
Box
każda wydzielona część pomieszczenia
Boxen Faustkampf
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

boksyt n
Bauxit
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

bolerko bɔˈlɛrkɔ n
Bolerojäckchen
(krawiectwo) krótki żakiecik kobiecy, niesięgający talii, z połami niezachodzącymi na siebie; także sweterek, bluzeczka o takim kroju

bolero bɔˈlɛrɔ n
Bolero
(krawiectwo) krótka kamizelka bez rękawów i bez kołnierza;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do bolero (1.1)
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójmiarowy hiszpański taniec ludowy;
męski kapelusz z podniesionymi brzegami

bolesny bɔˈlɛsnɨ adj
schmerzhaft
(medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
(psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
wehtun schmerzen
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boleń pospolity n
Rapfen Schied
(ichtiologia, ichtiologiczny) Leuciscus aspius, gatunek ryby z rodziny karpiowatych;

boleśnie bɔˈlɛɕɲɛ adv
schmerzhaft
w sposób bolesny

boliwijski ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci adj
bolivianisch
odnoszący się do Boliwii

bolonka bɔˈlɔ̃nka n
Bologneserin Bolognesin
mieszkanka Bolonii

bolończyk bɔˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Bolognese Bologneser
mieszkaniec Bolonii
Bologneser
rasa małych psów o łagodnym i wesołym usposobieniu, lubiących dzieci

boloński bɔˈlɔ̃j̃sʲci adj
bolognesisch Bologneser
wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii

bolszewizm n
Bolschewismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bolzański adj
Bozner
związany z Bolzano, dotyczący Bolzano

bom bɔ̃m n
Baum
(marynarka) poziome drzewce na żaglowcu, do którego przymocowany jest dolny lik żagla;

bomba ˈbɔ̃mba n
Bombe
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;
(sport, sportowy) bardzo mocne uderzenie piłki

bomba atomowa n
Atombombe A-Bombe
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bomba lotnicza ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a n
Fliegerbombe
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;

bombarda bɔ̃mˈbarda n
Bombarde
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
bombardieren
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombilla n
Bombilla
specjalna rurka do sączenia napoju mate;

bombka ˈbɔ̃mpka n
Glaskugel
kulista ozdoba choinkowa

bombonierka ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛrka n
Bonboniere Bonbonniere Pralinenpackung Pralinenschachtel
(spożywczy) ozdobne pudełko z czekoladkami lub cukierkami w środku;

bombowiec bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑ n
Bomber
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bombowy adj
cool klasse super
wywołujący duże wrażenie

bon bɔ̃n n
Bon Gutschein
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bon mot n
Bonmot
(książkowy) krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia

bonka n
Bonnerin
(rzadki, rzadko używany) mieszkanka Bonn

bonobo bɔ̃ˈnɔbɔ n
Bonobo
(zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

bonsai bɔ̃w̃ˈzaj n
Bonsai
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

bonus ˈbɔ̃nus n
Bonus
dodatek, premia

boomer n
Boomer
(slangowo) starsza osoba (oryginalnie z okresu baby boom 1946–1964), z przestarzałymi poglądami, nienadążająca za współczesnością

bor bɔr n
Bor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

boraks ˈbɔraks n
Borax
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;

bordiura bɔrˈdʲjura n
Bordüre
ozdobny pas będący obramowaniem tkaniny, płaskorzeźby, obrazu lub grafiki wypełniony ornamentem geometrycznym, roślinnym lub scenami figuralnymi;

bordo ˈbɔrdɔ adj
bor­deaux
(zobacz) bordowy

bordo ˈbɔrdɔ n
Bordeaux
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wysokiej jakości wino czerwone lub białe z rejonu Bordeaux; wino bordoskie

bornholmski adj
bornholmisch
odnoszący się do Bornholmu

borowik bɔˈrɔvʲik n
Steinpilz
(mikologia, mikologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
Gemeiner Steinpilz
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borowina ˌbɔrɔˈvʲĩna n
Fango
(medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk ˈbɔrsuk n
Dachs
(zoologia, zoologiczny) Meles Brisson, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borykać się bɔˈrɨkaʨ̑‿ɕɛ v
abmühen kämpfen ringen
pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć

borówka bagienna bɔˈrufka baˈɟɛ̃nːa n
Rauschbeere
(botanika, botaniczny) Vaccinium uliginosum L., gatunek borówki, roślina z rodziny wrzosowatych;

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
Preiselbeere Kronsbeere
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

borówka czarna n
Heidelbeere
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., gatunek krzewinki z rodziny wrzosowatych;

bosak ˈbɔsak n
Bootshaken
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

boski ˈbɔsʲci adj
göttlich
właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) piękny, wspaniały, cudowny

boskiet n
Boskett
(ogrodnictwo, ogrodniczy) regularna lub swobodna kompozycja złożona z drzew, imitacja lasu w ogrodzie

boskość ˈbɔskɔɕʨ̑ n
Göttlichkeit
boski charakter czegoś

bosonogi adj
barfüßig
mający bose nogi, nieobuty

boston n
Boston
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych będący rodzajem powolnego walca; także muzyka do tego tańca;
(termin karciany) gra karciana popularna w XVIII wieku

bosy ˈbɔsɨ adj
barfuß barfüßig
o człowieku: taki, który ma nagie stopy
o stopach, nogach: takie, które nie mają butów, skarpet, pończoch

bot bɔt n
Bot
(informatyka, informatyczny) program wykonujący jakieś czynności za człowieka;

botanika bɔˈtãɲika n
Botanik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botek ˈbɔtɛk n
Stiefel
zwykle wysoki but dziecka lub kobiety

botswański bɔtsˈfãj̃sʲci adj
botsuanisch
odnoszący się do państwa Botswana

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
Botulismus
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

bouclé n
Bouclé
(włókiennictwo) ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami;
(włókiennictwo) teksturowana tkanina lub dzianina z bouclé (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami

bouillabaisse n
Bouillabaisse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

boulangeryt n
Boulangerit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli;

bournonit n
Bournonit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli;

bowling ˈbɔwlʲĩŋk n
Bowling
(sport, sportowy) rodzaj kręgli

boysband ˈbɔjzbɛ̃nt n
Boygroup
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

bończyk n
Bonner
(rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Bonn, osoba z Bonn

boński ˈbɔ̃j̃sʲci adj
Bonner
od Bonn

bośniacko-hercegowiński bɔɕˈɲaʦ̑kɔ ˌxɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩj̃sʲci adj
bosnisch-herzegowinisch
odnoszący się do państwa Bośnia i Hercegowina

bożek ˈbɔʒɛk n
Götze
w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu

bożonarodzeniowy ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ adj
weihnachtlich Weihnacht -s-
związany z Bożym Narodzeniem

boży ˈbɔʒɨ adj
göttlich
związany z bogiem/Bogiem

bożyszcze n
Götze
(historia, historyczny, historycznie) bożek pogański i/lub jego bałwan, idol

brachiozaur n
Brachiosaurus
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Brachiosaurus Riggs, rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów;
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)

brachylogia ˌbraxɨˈlɔɟja n
Brachylogie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

brak brak n
Mangel
fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
Periodenausfall
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować braˈkɔvaʨ̑ v
fehlen mangeln
być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brakteat n
Brakteat
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) jednostronnie bita moneta w średniowiecznej Europie;

brama ˈbrãma n
Tor
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;
Verbrämung
(rzemiosło, rzemieślniczy) ozdobna futrzana obramówka sukna

bramka ˈbrãmka n
Gatter Logikgatter
(technologia, technika, techniczny) element realizujący funkcję logiczną;
Tor
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)
(sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać
Tor Pforte
(zdrobniale) od: brama
Wicket
(sport, sportowy) w krykiecie trzy słupki wraz z leżącymi na nich poprzeczkami;

bramka samobójcza n
Eigentor
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: gol, który padł po strzale zawodnika (zwykle nieumyślnym) do własnej bramki

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
Torwart Torhüter Tormann
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;
Türsteher
(potocznie, potoczny) ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu

brandenburski ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci adj
Brandenburger
od Brandenburgia
brandenburgisch Brandenburger
od Brandenburg

bransoleta n
Armband
ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka ˌbrãw̃zɔˈlɛtka n
Armband
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

bras n
Brasse
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej

brat brat n
Bruder
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek braˈtãnɛk n
Neffe
syn brata

bratanica ˌbratãˈɲiʦ̑a n
Nichte
córka brata

bratek ˈbratɛk n
Stiefmütterchen
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;
(botanika, botaniczny) Viola tricolor, jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

braterski braˈtɛrsʲci adj
brüderlich
odnoszący się do brata, braci

bratobójca n
Brudermörder
(książkowy) zabójca brata

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
Brudermord
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa braˈtɔva n
Schwägerin
żona brata

brawo ˈbravɔ interjection
bravo
… pokazujący entuzjastyczną aprobatę

brawo ˈbravɔ n
Beifall
zwykle w lm wyraz uznania; oklaski

brawurowy adj
bravourös
popisujący się odwagą

brazylianit ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit n
Brazilianite
(mineralogia, mineralogiczny) minerał pegmatytowy;

brazylijski ˌbrazɨˈlʲijsʲci adj
brasilianisch
związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

brać braʨ̑ v
nehmen
chwytać coś ręką, unosić coś
zobowiązywać się do czegoś
(potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś
chwytać, łapać, zniewalać
korzystać z czegoś
kupić lub wynająć coś
posiąść kogoś w sensie seksualnym
wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś

brać pod uwagę v
berücksichtigen in Betracht ziehen
mieć na uwadze; nie lekceważyć

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
teilnehmen
uczestniczyć

brednia ˈbrɛdʲɲa n
Unsinn
bezsens, bzdura

bregencki adj
Bregenzer
związany z Bregencją, dotyczący Bregencji, pochodzący z Bregencji

brelok n
Schlüsselanhänger
ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bremenka brɛ̃ˈmɛ̃nka n
Bremerin
mieszkanka Bremy

bremeńczyk brɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Bremer
mieszkaniec Bremy

bremeński adj
Bremer bremerisch bremisch
odnoszący się do Bremy, związany z Bremą

bresaola n
Bresaola
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna włoska solona wołowina, która dojrzewa przez dwa, trzy miesiące suszona na powietrzu, aż stwardnieje i zmieni kolor na ciemnoczerwony, prawie fioletowy

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
bretonisch
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
Bretonisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew brɛf n
Augenbraue Braue
(anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz n
Brevier
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brexit n
Brexit
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

brneński ˈbrnɛ̃j̃sʲci adj
Brünner
dotyczący Brna, związany z Brnem

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
waten
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda ˈbrɔda n
Bart
zarost na brodzie (1.1)
Bienenbart
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)
Kinn
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka

broda mędrcem nie czyni ˈbrɔda ˈmɛ̃ntr̥ʦ̑ɛ̃mʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
Bart und Mantel machen den Philosophen nicht der Bart macht nicht den Gelehrten
pozory mylą, pewne rzeczy widziane u ludzi z zewnątrz potrafią być złudne

brodacz ˈbrɔdaʧ̑ n
Bartträger
mężczyzna, który nosi brodę
Schnauzer
(kynologia, kynologiczny) pies rasy sznaucer miniaturowy, dawniej nazywany brodaczem monachijskim

brodaty brɔˈdatɨ adj
bärtig
mający zarost na dolnej części twarzy

brodawczak brɔˈdafʧ̑ak n
Papillom
(medycyna, medyczny) nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

brodawka n
Warze
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze
(medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
Brustwarze
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodzik ˈbrɔʥ̑ik n
Planschbecken
naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

brodzić ˈbrɔʥ̑iʨ̑ v
waten
chodzić po czymś grząskim

brokat ˈbrɔkat n
Brokat
(włókiennictwo) (krawiectwo) jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;
Glitter
połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;

brokuł ˈbrɔkuw n
Brokkoli
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)
Brokkoli Broccoli
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom brɔ̃m n
Brom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromek n
Bromid
(chemia, chemiczny) związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

bromoform n
Bromoform
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

brona ˈbrɔ̃na n
Egge
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronchotomia ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja n
Bronchotomie
(medycyna, medyczny) zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
beschützen verteidigen
stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą
verteidigen
odpierać atak

bronować brɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
eggen
(rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony

broszura brɔˈʃura n
Broschüre Heft
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar ˈbrɔvar n
Brauerei Brauhaus
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń brɔ̃ɲ n
Waffe
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń biologiczna ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
Biowaffe
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;

broń chemiczna ˈbrɔ̃ɲ xɛ̃ˈmʲiʧ̑na n
Chemiewaffe
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia wykorzystująca trujące związki chemiczne;

broń masowego rażenia n
Massenvernichtungswaffe
(wojskowość, wojskowy) broń mająca moc niszczycielską o bardzo szerokim zasięgu;

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
Feuerwaffe Schusswaffe
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud brut n
Schmutz
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudas ˈbrudas n
Schmutzfink Dreckspatz
(potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

brudno adv
dreckig schmutzig
będąc pozbawionym czystości

brudny ˈbrudnɨ adj
schmutzig dreckig
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

brudy ˈbrudɨ n
Dreck
śmiecie, odpadki, nieczystości, odchody
Wäsche
(potocznie, potoczny) brudne ubrania, brudna bielizna

brudzić v
verschmutzen
czynić brudnym, pokrywać brudem

bruk bruk n
Pflaster
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukiew ˈbrucɛf n
Kohlrübe Steckrübe
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukowiec n
Boulevardblatt
(pejoratywnie, pejoratywny) (publikatory) gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

brukselczyk bruˈksɛlʧ̑ɨk n
Brüsseler
mieszkaniec Brukseli

brukselka bruˈksɛlka n
Rosenkohl Brüsseler Kohl Brüsseler Sprossen
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brukselski bruˈksɛlsʲci adj
Brüsseler
odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli

brum interjection
wrumm
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) …naśladujący odgłos pracy silnika samochodu

brunatna koszula n
Braunhemd
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) członek SA, hitlerowskich Oddziałów Szturmowych NSDAP

brunatny brũˈnatnɨ adj
braun
mający kolor ciemnobrązowy
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) [[hitlerowski, faszystowski]]

brunch n
Brunch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

brunejski brũˈnɛjsʲci adj
bruneiisch
odnoszący się do państwa Brunei

brunszwicki adj
Braunschweiger
związany z Brunszwikiem, dotyczący Brunszwiku

brunszwiczanin n
Braunschweiger
mieszkaniec Brunszwiku

brunszwiczanka n
Braunschweigerin
mieszkanka Brunszwiku

bruntalski adj
Freudenthaler
odnoszący się do miasta Bruntal

brustasza n
Brusttasche
zewnętrzna kieszonka w górnej części marynarki;

brutto ˈbrutːɔ adv
brutto
bez potrąceń

bruzdownica ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a n
Mauernutfräse
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

bryczesy brɨˈʧ̑ɛsɨ n
Reithose
(jeździectwo, jeździecki) wygodne, nie krępujące ruchów spodnie służące do jazdy konnej;

bryczka ˈbrɨʧ̑ka n
Britschka
lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

brydż brɨʧ̑ n
Bridge
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg brɨk n
Brigg
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygadier brɨˈɡadʲjɛr n
Brigadier
dawny stopień wojskowy; (także, też) oficer mający ten stopień

brykać ˈbrɨ.kat͡ɕ v
herumspringen
(potocznie, potoczny) biegać żwawo, podskakując

brylant ˈbrɨlãnt n
Brillant
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

brylantyna n
Brillantine
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

bryndza ˈbrɨ̃nʣ̑a n
Brimsen Brimsenkäse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

brytfanna brɨtˈfãnːa n
Bräter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaskie naczynie do wypieków i pieczeni, czasem o owalnym kształcie, zwykle z przykrywką

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
britisch
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

bryza ˈbrɨza n
Luft
(meteorologia, meteorologiczny) lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

bryła ˈbrɨwa n
Körper
(geometria) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

bryła sztywna n
starrer Körper
(fizyka, fizyczny) model fizyczny ciała, w którym odległość między dwoma dowolnymi punktami pozostaje stała niezależnie od wywieranych na nie sił;

brzana ˈbʒãna n
Barbe Barbel Flussbarbe Pigge
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

brzeg bʒɛk n
Rand Kante
krańcowa linia czegoś
Ufer Küste
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzemienny bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
schwanger
(tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
Bürde Belastung Last
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
Last Bürde
coś, co jest trudne do zniesienia

brzezina bʒɛˈʑĩna n
Birkenholz
drewno brzozy

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
Klang
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
klingen
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
Pfirsich
(spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)
Pfirsich Pfirsichbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny różowatych;

brzost n
Bergulme
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus glabra, gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych;

brzoza ˈbʒɔza n
Birke
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;
Birkenholz
(technologia, technika, techniczny) drewno brzozowe

brzoza brodawkowata n
Hänge-Birke Sandbirke Warzenbirke Weißbirke
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pendula Roth, gatunek brzozy pospolitej w Polsce i na chłodniejszych obszarach Eurazji

brzuch bʒux n
Bauch
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchaty adj
bauchig
(potocznie, potoczny) mający duży brzuch

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
Bauchredner
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówczyni ˌbʒuxɔ̃mufˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Bauchrednerin
(książkowy) forma żeńska od: brzuchomówca

brzuchomówstwo ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ n
Bauchrednerei
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzuszek ˈbʒuʃɛk n
Bäuchlein
(zdrobniale) od: brzuch

brzuszny ˈbʒuʃnɨ adj
abdominal abdominell
związany z brzuchem, dotyczący brzucha

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
hässlich
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak grzech śmiertelny ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛxʲ ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
hässlich wie die Nacht hässlich wie die Sünde
(przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki

brzydki jak noc ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ adj
hässlich wie die Nacht
bardzo brzydki

brzydki jak noc listopadowa ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ ˌlʲistɔpaˈdɔva adj
hässlich wie die Nacht
(potocznie, potoczny) bardzo brzydki

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
hässliches Entlein
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota bʒɨˈdɔta n
Hässlichkeit
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzydzić v
ekeln abhorreszieren
powodować obrzydzenie

brzytwa ˈbʒɨtfa n
Rasiermesser
ostry nóż do usuwania zarostu;

brzęczeć ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
klirren
o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk
summen
o owadach: wydawać brzęk

brzęk n
Ruhrbirne
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;
Summen Klirren
przytłumiony, wibrujący dźwięk

bród brut n
Furt
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz brɔ̃w̃s n
Braun
kolor brązowy – kolor brązu (1.1)
Bronze
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)
(sport, sportowy) brązowy medal
Bronzezeit
epoka brązu;

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
Bronze
o sportowcach: ten, który zdobył brązowy (1.1) medal
braun
mający kolor brązu;
bronzen
wykonany z brązu, zrobiony z brązu

buchta ˈbuxta n
Bucht
(przestarzałe, przestarzały) mała zatoka
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zwinięta lina;
Buchtel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (Kraków) (Górny Śląsk) najczęściej nadziewana, słodka bułka drożdżowa, pieczona lub gotowana na parze;
Saubruch
(łowiectwo, łowiecki) miejsce rozgrzebane przez dziki poszukujące pożywienia;

buczański adj
Butschaer
dotyczący Buczy, związany z Buczą

buczeć v
brummen summen heulen
wydawać niski, jednostajny dźwięk
heulen
(potocznie, potoczny) głośno płakać

buczyna n
Buchenholz
drewno bukowe
Buchenwald
las bukowy

buda ˈbuda n
Bude
pomieszczenie na sprzęt, narzędzia
stoisko na jarmarku
zaniedbany budynek
Hundehütte Hütte
schronienie dla psa
Penne
(środowiskowy) (uczniowskie) szkoła
Verdeck Wagenverdeck
szoferka, kabina pasażerska w samochodzie

budapeszteński ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci adj
Budapester
odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
buddhistisch
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta budˈːɨsta n
Buddhist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddystka budˈːɨstka n
Buddhistin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje buddyzm

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
Buddhismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
Telefonzelle
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budowa buˈdɔva n
Bau
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu
Baustelle
miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)

budować buˈdɔvaʨ̑ v
bauen erbauen
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budować zamki na lodzie buˈdɔvaʥ̑ ˈzãmʲci na‿ˈlɔʥ̑ɛ v
Luftschlösser bauen
(przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć

budowla buˈdɔvla n
Bauwerk
(budownictwo) coś, co zostało zbudowane

budowlaniec n
Bauarbeiter
(potocznie, potoczny) pracownik budowlany

budownictwo n
Bauweise Bebauung
ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy
Bauwesen
dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych

buduar n
Boudoir
(dawniej, dawny) wytwornie urządzony pokój kobiecy;

budujący ˌbuduˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
erbaulich
pozytywny, cieszący

budynek buˈdɨ̃nɛk n
Gebäude Haus
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budynek użyteczności publicznej buˈdɨ̃nɛk ˌuʒɨtɛʧ̑ˈnɔɕʨ̑i puˈblʲiʧ̑nɛj n
öffentlich Gebäude
budynek ogólnodostępny służący do celów publicznych

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
Pudding
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;
Pudding Puddingpulver
(handel, handlowy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (gastronomia) gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1)

budyń Noego n
Aschure
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny deser kuchni tureckiej podawany na święto Aszura, rodzaj kleiku z gotowanych na mleku ziaren zbóż, ciecierzycy, fasoli i ryżu z dodatkiem orzechów i bakalii

budziejowicki adj
Budweiser
związany z miastem Czeskie Budziejowice, dotyczący Czeskich Budziejowic
Budwitzer
związany z miastem Morawskie Budziejowice, dotyczący Morawskich Budziejowic

budzik ˈbuʥ̑ik n
Wecker
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budziszynianin n
Bautzener
mieszkaniec Budziszyna

budziszynianka n
Bautzenerin
mieszkanka Budziszyna

budziszyński ˌbuʥ̑iˈʃɨ̃j̃sʲci adj
Bautzener
związany z Budziszynem

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
wecken
przerywać czyjś sen

budżet ˈbuḍʒɛt n
Budget
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

budżetowanie n
Budgetierung
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejsze monitorowanie i kontrolowanie;

bufet ˈbufɛt n
Anrichtetisch Büfett
na przyjęciu: stół zastawiony przekąskami i napojami; również pomieszczenie z takim stołem
Büfett Ladentisch Schanktisch Theke Tresen
lada w lokalu gastronomicznym, czasem też w sklepie
Imbiss Kanthine
miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu

bufiasty buˈfʲjastɨ adj
Puff- bauschig
mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

bufor n
Puffer Pufferspeicher
(informatyka, informatyczny) obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją
Stoßdämpfer
(kolejnictwo) urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych

buhurt n
Buhurd Buhurt
(historia, historyczny, historycznie) popis kawaleryjski, rodzaj parady oraz turnieju rycerskiego;

bujać ˈbujäʨ̑ v
schweben
kołysać, huśtać
schaukeln
poruszać się w tył i w przód

bujać w obłokach ˈbujäʥ̑ v‿ɔbˈwɔkax v
in den Wolken schweben
zamyślić się, rozmarzyć

bujny ˈbujnɨ adj
lebhaft
z rozmachem
üppig
taki, który się obficie rozrasta

buk buk n
Buche Rotbuche
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;
Buchenholz
drewno bukowe

bukareszteński ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci adj
Bukarester
odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii)

bukiet ˈbucɛt n
Bouquet Bukett
cechy wina zawarte w jego zapachu i smaku;
Bouquet Strauß Bukett
wiązanka, pęk kwiatów;

bukiew ˈbucɛf n
Buchecker
(botanika, botaniczny) owoc/owoce buka;

bukinista ˌbucĩˈɲista n
Bouquinist Straßenbuchhändler
uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

bukować buˈkɔvaʨ̑ v
buchen
(potocznie, potoczny) rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

bukowy buˈkɔvɨ adj
Buchen-
będący częścią buka
składający się z buka
wykonany z drewna lub innej części buka

bukszpan ˈbukʃpãn n
Buchsbaum
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
Bugspriet
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bulaj ˈbulaj n
Bullauge
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku;

bulgur n
Bulgur Bulgurweizen Burgul
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia buˈlʲĩmʲja n
Ess-Brechsucht Bulimie
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulion ˈbulʲjɔ̃n n
Bouillon
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywar z mięsa i jarzyn
(spożywczy) koncentrat żywnościowy, służący do przygotowania rosołu

bulić ˈbulʲiʨ̑ v
bluten
(potocznie, potoczny) płacić dużą sumę pieniędzy

bulterier bulˈtɛrʲjɛr n
Bullterrier
(kynologia, kynologiczny) rasa mocno zbudowanych i umięśnionych psów z grupy terierów;

bulwa ˈbulva n
Knolle
(botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

bulwiasty adj
knollig
(botanika, botaniczny) posiadający bulwy, składający się z bulw

bumerang bũˈmɛrãŋk n
Bumerang
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bungalow n
Bungalow
(budownictwo) jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

bunkier ˈbũŋʲcɛr n
Bunker
(sport, sportowy) na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem
(wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) schron, zwykle żelbetowy

bunt bũnt n
Meuterei Aufruhr
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi
Widerstand Protest
sprzeciw, opór, protest

buntownik n
Aufrührer
osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

burak ˈburak n
Rote Beete
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z uprawnej odmiany buraka (1.2)
Rübe Rote Bete
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;
Knilch
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
Zuckerrübe
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burak ćwikłowy n
rote Bete rote Rübe
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

burdel ˈburdɛl n
Bordell Puff
(pospolicie) dom publiczny

burdelmama n
Puffmutter Bordellmutter
(pospolicie) właścicielka lub szefowa burdelu, domu publicznego

burgenlandzki adj
burgenländisch
związany z Burgenlandem, dotyczący Burgenlandu

burgrabia burˈɡrabʲja n
Burggraf
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik wojskowy lub sądowy średniowiecznych Niemiec

burgund ˈburɡũnt n
Burgunder
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gatunek czerwonego albo białego wina stołowego;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) porcja, kieliszek tego wina

burgundzki adj
burgundisch
związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
Bürgermeister
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burmistrzyni n
Bürgermeisterin
urzędniczka stojąca na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej

burnus ˈburnus n
Burnus
rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

bursa ˈbursa n
Burse Internat
internat;

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
Bernstein
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynka pospolita n
gemeine Bernsteinschnecke
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Succinea putris L., gatunek pospolitego ślimaka lądowego z rodziny bursztynkowatych;

burundyjski ˌburũnˈdɨjsʲci adj
burundisch
odnoszący się do państwa Burundi

bury ˈburɨ adj
dunkelgrau grau graubraun
ciemnoszary, mający brunatny odcień

burza ˈbuʒa n
Gewitter
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza piaskowa n
Sandsturm Staubsturm
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
Sturm im Wasserglas
zamęt wywołany z błahych powodów

burzliwy buʒˈlʲivɨ adj
bewegt stürmisch
(przenośnie, przenośnia) pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń
feurig ungestum
wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji
stürmisch
charakteryzujący się burzami atmosferycznymi
stürmisch lebhaft turbulent
o gwałtownym przebiegu

burżuazyjny adj
bourgeois
(historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

burżuj ˈburʒuj n
Bourgeois
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek należący do burżuazji

busido n
Buschido
(historia, historyczny, historycznie) kodeks honorowy samurajów w feudalnej Japonii;

busola buˈsɔla n
Bussole
kompas służący do wskazywania stron świata

bustrofedon ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n n
Bustrophedon
sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

but but n
Schuh
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

buteleczka ˌbutɛˈlɛʧ̑ka n
Fläschchen
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) (zdrobniale) od butelka

butelka buˈtɛlka n
Flasche
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik ˈbutʲik n
Boutique
(handel, handlowy) mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

butla gazowa n
Gasflasche
(technologia, technika, techniczny) pojemnik do przechowywania gazu pod wysokim ciśnieniem

butonierka n
Knopfloch
(krawiectwo) niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka; obecnie często fabrycznie zaszyty;

buzia ˈbuʑa n
Gesicht
(potocznie, potoczny) twarz
Mund
(potocznie, potoczny) usta

bułany adj
Falbe
o koniu płowy, żółtawobrązowy, z czarną grzywą i ogonem

bułczanka buwˈʧ̑ãŋka n
Semmelwurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj wędliny; odpowiednik kaszanki, w której zamiast kaszy, jako nadzienie zastosowano bułkę

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
bulgarisch
związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski buwˈɡarsʲci n
Bulgarisch bulgarisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Bułgarii;

bułka ˈbuw.ka n
Brötchen Semmel
wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka tarta n
Brösel Paniermehl Semmelbrösel Semmelmehl
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) sucha, starta zwykła bułka typu kajzerka, służąca m.in. do panierowania lub wysypywania form piekarskich

by bɨ conjunction
damit um… zu
…używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

bycie ˈbɨʨ̑ɛ n
-sein Dasein Sein
istnienie

bydlę ˈbɨdlɛ n
Schweinehund Vieh
(potocznie, potoczny) pogardliwie o nikczemnym człowieku
Vieh
(potocznie, potoczny) duże zwierzę
(potocznie, potoczny) rogate hodowlane zwierzę

bydło ˈbɨdwɔ n
Vieh
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk bɨk n
Bock
(potocznie, potoczny) błąd w tekście, najczęściej ortograficzny
Bulle Stier
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

byle co n
irgendetwas irgendwas
rzecz lub sprawa bez znaczenia jaka, nieszczególna, jakakolwiek

byle kto
irgendwer
dowolna osoba, bez znaczenia kto

bylica pospolita n
Beifuß
(botanika, botaniczny) Artemisia vulgaris, gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

bylina n
Staude
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
keineswegs durchaus nicht gar nicht keinesfalls
… wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystrość n
Scharfsinn Pfiffigkeit
szybkość orientacji, inteligencja, żywość umysłu
Schnelligkeit
prędkość, szybkość
Schärfe Sensibilität
czułość wzroku lub (rzadziej) słuchu

bystry ˈbɨstrɨ adj
aufgeweckt
o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie
reißend
o rzece, potoku: szybko płynący

bystrze ˈbɨsṭʃɛ n
Stromschnelle
(hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

być bɨʨ̑ v
sein
istnieć; trwać
sein es gibt
znajdować się w jakimś miejscu
werden
będę, będziesz itd. …czasu przyszłego czasowników niedokonanych
werden sein
…form strony biernej

być bardziej papieskim niż papież idiom
päpsticher als der Papst sein
wykazywać większą gorliwość w jakiejś sprawie, jakimś działaniu, niż jest to wymagane czy potrzebne

być do twarzy v
stehen
dobrze wyglądać w czymś

być kwita ˈbɨʨ̑ ˈkfʲita idiom
quitt sein
mieć załatwione wszystkie sprawy w stosunku do kogoś, nie być dłużnym, nie mieć zobowiązań

być może
vielleicht es kann sein möglicherweise
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

być na czasie v
in sein
być modnym, być w modzie

być na nogach v
auf den Beinen sein
nie spać, być przytomnym i funkcjonować

być na tapecie ˈbɨʨ̑ na‿taˈpɛʨ̑ɛ v
etwas ansprechen etwas aufs Tapet bringen etwas zur Diskussion stellen
być ośrodkiem zainteresowania, sprawą, o której w danej chwili się mówi

być nie w sosie ˈbɨʨ̑ ɲɛ‿f‿ˈsɔɕɛ v
schlecht gelaunt sein schlechter Laune sein
(potocznie, potoczny) być w złym humorze/nastroju

być przy zdrowych zmysłach ˈbɨʨ̑ pʃɨ‿ˈzdrɔvɨγ ˈzmɨswax v
seine fünf Sinne beisammen haben
być zdrowym psychicznie, zachowywać równowagę, postępować zgodnie ze zdrowym rozsądkiem

być solą w oku ˈbɨʨ̑ ˈsɔlɔ̃w̃ ˈv‿ɔku v
ein Dorn im Auge sein
być dla kogoś źródłem wielu przykrości, kłopotów

być w siódmym niebie ˈbɨʨ̑ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ idiom
im siebten Himmel sein
być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym

być świętszym od papieża v
heiliger als der Papst
wykazywać większą gorliwość w jakiejś sprawie, jakimś działaniu, niż jest to wymagane czy potrzebne

bzdura ˈbzdura n
Quatsch
coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bób bup n
Saubohne
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr bupr̥ n
Biber
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóbr europejski n
Eurasischer Biber Europäische Biber
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Castor fiber L., gatunek bobra, największego współczesnego gryzonia Eurazji;

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
Gott Götter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bójka ˈbujka n
Schlägerei
awantura połączona z biciem;

ból bul n
Schmerz
(psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne
Schmerz Weh
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;

bóstwo ˈbustfɔ n
Gottheit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów
Idol
(przenośnie, przenośnia) przedmiot uwielbienia

bąbel ˈbɔ̃mbɛl n
Blase
coś nabrzmiałego, wypełnionego płynem lub gazem
(technologia, technika, techniczny) próżnia w odlewie

bąblowica n
Echinokokkose
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;

bączek ˈbɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
Zwergdommel
(ornitologia, ornitologiczny) Ixobrychus, ptak brodzący z rodziny czaplowatych;
Kreisel
zabawka wirująca wokół własnej osi

bąk bɔ̃ŋk n
Beiboot
(wioślarstwo) mała łódź; bączek
Bremse Bremsfliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
Furz Pups
(potocznie, potoczny) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii
Hummel
(potocznie, potoczny) trzmiel lub inny buczący owad
Knirps Fratz
(potocznie, potoczny) szkrab
Kreisel
rodzaj wirującej, mechanicznej zabawki;
(fizyka, fizyczny) bryła sztywna mająca możliwość obrotu;

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
Trommel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
trommeln
grać na bębnie

bębnowy adj
Trommel
(technologia, technika, techniczny) mający postać bębna, wykorzystujący do działania bęben

bęcwał ˈbɛ̃nʦ̑faw n
Trottel Tölpel
(pogardliwie, pogardliwy) osoba bezmyślna (i często leniwa)

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
Bastard
(pogardliwie, pogardliwy) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błahy ˈbwaxɨ adj
unbedeutend
nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

bławatnik bwaˈvatʲɲik n
Schmuckvögel
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak o barwnym upierzeniu;

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
Segen
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

błogosławić v
preisen
(książkowy) dziękować, wyrażać wdzięczność
segnen benedeien
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
Hymen Jungfernhäutchen
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
Schleimhaut
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błonkoskrzydłe ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ n
Hautflügler Hymenoptera
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych;

błonnik ˈbwɔ̃ɲːik n
Ballaststoff
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

błota ˈbwɔta n
Sumpf
obszar bagienny

błotniak ˈbwɔtʲɲak n
Weihe
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus;

błotniarka stawowa n
Spitzschlammschnecke
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lymnaea stagnalis L., gatunek pospolitego ślimaka słodkowodnego z rodziny błotniarkowatych;

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
Kotflügel Schutzblech
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto ˈbwɔtɔ n
Schlamm
mieszanina ziemi i wody;

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
Blitz
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
blitzschnell
bardzo szybko, prędko

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
blitzschnell
niezwykle szybki

błyskać v
aufblitzen aufleuchten blitzen
świecić z częstymi, krótkimi przerwami
blinken glänzen
wydawać odblask przez krótki czas
glänzen
(przenośnie, przenośnia) wykazywać się czymś szczególnym w danym momencie
blitzen
(meteorologia, meteorologiczny) ukazywać się jako błyskawica na niebie

błąd bwɔ̃nt n
Fehler
niezgodność z zasadami, założeniami

błąd językowy n
Sprachfehler
(językoznawstwo, językoznawczy) niezamierzone odstępstwo od prawideł danej formy systemu językowego;

błąd ortograficzny ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
Rechtschreibfehler
błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
Teufelskreis
(potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania
Zirkelschluss
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na użyciu pojęcia definiowanego w jego własnej definicji;
Zirkelschluss Teufelskreis
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;

błędnik n
Labyrinth
(anatomia, anatomiczny) część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

błędny ˈbwɛ̃ndnɨ adj
unrichtig falsch
zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

błędny rycerz ˈbwɛ̃ndnɨ ˈrɨʦ̑ɛʃ n
fahrender Ritter
średniowieczny rycerz wędrujący w poszukiwaniu niezwykłych przygód; najczęściej bronił pokrzywdzonych na cześć wybranki swego serca;

błękit ˈbwɛ̃ŋʲcit n
Himmelblau
kolor błękitny

błękitna krew bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf idiom
blaues Blut
pochodzenie arystokratyczne

błękitny bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ adj
himmelblau
mający kolor intensywnie niebieski

c-moll n
c-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

cache n
Cache
(informatyka, informatyczny) pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;

cache-pot kaʃ.'po n
Übertopf
ażurowy koszyk lub ceramiczne naczynie do dekorowania doniczki;

cal ʦ̑al n
Zoll
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

call center n
Callcenter
wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;

camera obscura n
Camera obscura
(optyka, optyczny) prosty przyrząd optyczny pozwalający uzyskać obraz rzeczywisty, pierwowzór aparatu fotograficznego;

cannelloni ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi n
Cannelloni
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem;

capoeira n
Capoeira
(sport, sportowy) brazylijska sztuka walki;

cappuccinator n
Cappuccinatore
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) urządzenie lub jego część służące do spieniania mleka na cappuccino

cappuccino n
Cappuccino
(spożywczy) włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

capstrzyk ˈʦ̑apsṭʃɨk n
Zapfenstreich
sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.
przemarsz wieczorny, często z orkiestrą i z pochodniami małego oddziału wojskowego lub związkowego ulicami miasta dla uczczenia jakiejś uroczystości, która ma się odbyć następnego dnia

car ʦ̑ar n
Zar
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carski ˈʦ̑arsʲci adj
zaristisch
należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie

caryca n
Zarin
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
Zriza Zarin
(historia, historyczny, historycznie) żona cara

casus belli n
Casus Belli
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;

całka ˈʦ̑awka n
Integral
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
völlig gänzlich
w sposób całkowity, zupełny, pełny
ziemlich ganz relativ
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
ganz völlig vollständig
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ adj
vollständig gänzlich
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

całonocny ˌʦ̑awɔ̃ˈnɔʦ̑nɨ adj
ganznächtlich
trwający całą noc

całopalny adj
Brandopfer- Feueropfer-
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeznaczony do całopalenia

całoroczny adj
ganzjährig
trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
küssen
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś
sich küssen
dawać i dostawać pocałunek

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
Ganzheit
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

całun n
Leichentuch Grabtuch
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały ˈʦ̑awɨ adj
ganz
duży, wielki
jedyny, wyłączny
ganz gesamt
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały boży dzień ˈʦ̑awɨ ˈbɔʒɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ idiom
den lieben langen Tag
przez cały długi dzień; od rana do wieczora

cały i zdrowy ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ adj
gesund und munter wohlbehalten
o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

cały ton ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n n
Tonus ganzer Ton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;

cebuański n
Cebuano
(językoznawstwo, językoznawczy) język cebuański;

cebula ʦ̑ɛˈbula n
Zwiebel Lauch
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

cebulica ˌʦ̑ɛbuˈlʲiʦ̑a n
Blaustern
(botanika, botaniczny) Scilla, gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

cebulowa n
Zwiebelsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na bazie cebuli

cebulowy ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ adj
Zwiebel- zwiebelartig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

cech ʦ̑ɛx n
Zunft
organizacja zrzeszająca rzemieślników;

cecha ˈʦ̑ɛxa n
Eigenschaft Merkmal
element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cechować ʦ̑ɛˈxɔvaʨ̑ v
charakterisieren kennzeichnen
być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym
markieren stempeln
dawać czemuś oznaczenie, znak; znakować, stemplować

cechsztyn ˈʦ̑ɛxʃtɨ̃n n
Zechstein
(geologia, geologiczny) młodsza epoka permu

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
Zeder
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;
Zedernholz
(technologia, technika, techniczny) drewno cedrowe

cedrowy ʦ̑ɛˈdrɔvɨ adj
Zeder
składający się z cedru
wykonany z drewna lub innej części cedru

cedrowy ʦ̑ɛˈdrɔvɨ possessiveAdjective
Zeder
należący do cedru, będący częścią cedru

cefalosporyna n
Zephalosporin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju Acremonium (dawniej znanego pod nazwą Cephalosporium);

cegielnia ʦ̑ɛˈɟɛlʲɲa n
Ziegelei
wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

cegielnictwo ˌʦ̑ɛɟɛlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Ziegelindustrie
dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

ceglarz ˈʦ̑ɛɡlaʃ n
Ziegelbrenner
rzemieślnik wytwarzający cegły, trudniący się ceglarstwem

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
Schwarte
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) bardzo gruba i nudna książka lub dokument
Ziegel Mauerziegel Backstein
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cejloński ʦ̑ɛjˈlɔ̃j̃sʲci adj
ceylonesisch
związany z wyspą Cejlon

cekaem ʦ̑ɛˈkaɛ̃m n
Maschinengewehr
(wojskowość, wojskowy) ciężki karabin maszynowy

cekhauz ˈʦ̑ɛkxaws n
Zeughaus
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

cekin n
Paillette
(krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;
Zechine Zecchine Zecchino
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

ceklarz ˈʦ̑ɛklaʃ n
Stadtknecht
(historia, historyczny, historycznie) podlegający burmistrzowi pachołek do pilnowania porządku w mieście;

cel ʦ̑ɛl n
Ziel
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni
Ziel Zweck
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
der Zweck heiligt die Mittel
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela ˈʦ̑ɛla n
Klosterzelle
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
Zelle Todeszelle
pokój więźnia w więzieniu

celadon n
Seladon
(technologia, technika, techniczny) porcelanowe szkliwo o seledynowej barwie

celebryta ˌʦ̑ɛlɛˈbrɨta n
Promi
(telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

celebrytka n
Promi
kobieta popularna, znana, sławna, rozpoznawana przez ludzi, pojawiająca się w mediach

celniczka ʦ̑ɛlʲˈɲiʧ̑ka n
Zollbeamtin Zöllnerin
forma żeńska od: celnik

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
Zöllner
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celny ˈʦ̑ɛlnɨ adj
Zoll zollamtlich
związany z cłem
genau trefflich
będący w celu, trafiający do celu

celofan ʦ̑ɛˈlɔfãn n
Zellglas
przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
Dativ Wemfall
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;
Visier Zielgerät
urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

celta ˈʦ̑ɛlta n
Zeltstoff Zelttuch
(włókiennictwo) wytrzymała tkanina do produkcji płaszczy i namiotów

celtyberski adj
keltiberisch
związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
keltisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

celuloza n
Zellulose Cellulose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
Zement
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować v
zementieren
(budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
Preis
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cena czarnorynkowa ˈʦ̑ɛ̃na ˌʧ̑arnɔrɨ̃ŋˈkɔva n
Schwarzmarktpreis
cena towaru na czarnym rynku

cena ryczałtowa ˈʦ̑ɛ̃na ˌrɨʧ̑awˈtɔva n
Pauschalpreis
cena płacona bez względu na rzeczywistą wielkość dostawy lub zakres wykonanych prac; cena łączna

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
Kenotaph Zenotaph
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

cent ʦ̑ɛ̃nt n
Cent
(jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
Zentaur Kentaur
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralizacja n
Zentralisation
proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
Zentral
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrować v
zentrieren
(technologia, technika, techniczny) ustawiać coś współosiowo

centrowy adj
Zentrum- Zentrums-
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) politycznie opowiadający się za programem umiarkowanych przemian; położony między prawicą a lewicą
stanowiący centrum

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
Zentrum
środkowa część czegoś
główna, zwykle środkowa część miasta

centrum handlowe n
Einkaufszentrum Handelszentrum Konsumtempel
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centrum kultury n
Kulturzentrum
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną

centyl ˈʦ̑ɛ̃ntɨl n
Perzentile
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
Zentimeter
miara długości; jedna setna metra;

cenzor n
Zensor
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli;
urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym

cenzurować v
zensieren
przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

cenzus n
Qualifikation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

cep ʦ̑ɛp n
Dreschflegel Flegel
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer ʦ̑ɛr n
Cer Zer Cerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

cera ˈʦ̑ɛra n
Gesichtsfarbe Teint Gesichtshaut Haut
wygląd cery (1.1)
Teint Gesichtshaut Haut
skóra na powierzchni twarzy

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
keramisch
wykonany z ceramiki

cerkiew ˈʦ̑ɛrʲcɛf n
orthodoxe Kirche
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
stopfen flicken
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certa ˈʦ̑ɛrta n
Zährte
(ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

certyfikować v
zertifizieren
wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

cerusyt ʦ̑ɛˈrusɨt n
Cerussit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, węglan ołowiu;

ces ʦ̑ɛs n
Ces
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c obniżony o półton;

cesarski ʦ̑ɛˈsarsʲci adj
kaiserlich Kaiser
dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Kaiserschnitt
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
Kaisertum
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
Kaiser
najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
Kaiserin
kobieta cesarz
żona cesarza

ceses ˈʦ̑ɛsɛs n
Ceses
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c obniżony o cały ton;

cesja n
Abtretung Zession
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

ceviche n
Ceviche
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka z ryby i owoców morza marynowanych w soku z limonki z dodatkiem cebuli i papryczki chili, poidawana zwykle z słodkimi ziemniakami, sałatą, kukurydzą, awokado lub bananem; specjalność kuchni Ameryki Łacińskiej i Karaibów;

cewka ˈʦ̑ɛfka n
Induktanz
(elektryczność) zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
Harnröhre Urethra
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
Katheter
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez ʦ̑ɛs n
Cäsium Zäsium Caesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

cezura n
Zäsur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną
(przenośnie, przenośnia) przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej

chaber ˈxabɛr n
Kornblume Zyane
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek

chaber piękny ˈxabɛr ˈpʲjɛ̃ŋknɨ n
Silber-Flockenblume
(botanika, botaniczny) gatunek byliny z rodziny astrowatych, pochodzący z Azji Mniejszej

chabeta n
Schindmähre Gaul Klepper Mähre
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chabrowy xaˈbrɔvɨ adj
kornblumenblau
mający kolor intensywnie niebieski, taki jak kolor kwiatu chabra bławatka

chaczapuri n
Chatschapuri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

chalcedon xalˈʦ̑ɛdɔ̃n n
Chalcedon Chalzedon
(mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chalkopiryt n
Chalkopyrit
(mineralogia, mineralogiczny) piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;

chalkozyn n
Chalkosin Kupferglanz Kupferglas
(mineralogia, mineralogiczny) siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;

cham xãm n
Bauer
(przestarzałe, przestarzały) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niskiego stanu, chłop, parobek
Lümmel Rüpel Grobian
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

chambre séparée n
Separee
odseparowany pokój w miejscu publicznym, np. w restauracji

chamefit n
Chamä­phyt
(botanika, botaniczny) krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;

chamsa n
Hamsa
(etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

chanat n
Khanat Chanat
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana

chanson n
Chanson
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;

chaos ˈxaɔs n
Chaos
nieporządek, bezład

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
chaotisch
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter xaˈraktɛr n
Charakter
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charakterologia n
Charakterologie
dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze;

charakterologiczny adj
charakterologisch
(psychologia, psychologiczny) związany z charakterologią, dotyczący charakterologii

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
charakteristisch
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakterystyka ˌxaraktɛrɨsˈtɨka ˌxaraktɛˈrɨstɨka n
Charakteristik
opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

charakteryzacja ˌxaraktɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
Maske
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)
Schminken
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci

chargé d'affaires n
Geschäftsträger
(dyplomacja) pełnomocnik dyplomatyczny, dyplomata niższego stopnia;

chart xart n
Windhund
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

charytatywny ˌxarɨtaˈtɨvnɨ adj
karitativ
dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

charyzmatyczny adj
charismatisch
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

chasydyzm n
Chassidismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chata ˈxata n
Hütte Kate
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chazarski adj
chasarisch
związany z Chazarami, dotyczący Chazarów

chałka ˈxawka n
Hefezopf
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;

chałupa xaˈwupa n
Kate
wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

chcieć xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
wollen
odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑ n
Gier Habgier
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy ˈxʲʨ̑ivɨ adj
gierig habgierig habsüchtig
taki, który odznacza się chciwością

chcąc nie chcąc
wohl oder übel
(potocznie, potoczny) następuje po wypowiedzi dotyczącej kwestii niezależnej od czyjejś woli i poprzedza wypowiedź opisującą widoczne skutki tej kwestii

chcąc nie chcąc adv
wohl oder übel
(potocznie, potoczny) niezależnie, mimowolnie

cheddar ˈʧ̑ɛdar n
Cheddar Cheddarkäse
(spożywczy) twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;

cheder ˈxɛdɛr n
Cheder Chederschule
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;

chemia ˈxɛ̃mʲja n
Chemie
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
Organische Chemie organische Chemie
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemicznie xɛ̃ˈmʲiʧ̑ʲɲɛ adv
chemisch
w sposób odnoszący się do chemii

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
chemisch
związany z chemią

chemik ˈxɛ̃mʲik n
Chemiker
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja n
Chemikalie
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapeutyczny adj
chemotherapeutisch
(medycyna, medyczny) związany z chemioterapią, dotyczący chemioterapii

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
Chemotherapie
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemotaksja ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja n
Chemotaxis
(biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

chemseks n
Chemsex
(seksuologia, seksuologiczny) współżycie seksualne podejmowane pod wpływem substancji psychoaktywnych, które zwiększają pożądanie i przyjemność

chepresz ˈxɛprɛʃ n
Chepresch
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie nakrycie głowy faraonów wykonane z niebieskiego płótna lub skóry, ozdobione z przodu ureuszem, używane podczas bitew i ceremonii

cherlak n
Lusche
człowiek chorowity, słabowity

chermoula n
Charmoula Chermoula
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj marynaty pochodzącej z krajów Maghrebu, której podstawowymi składnikami są liście kolendry, czosnek i kumin rozprowadzone w oliwie i soku cytrynowym;

cheshire n
Chester
twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

chester ˈʧ̑ɛstɛr n
Chester Chesterkäse
twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

chełpliwy adj
prahlerisch anmaßend
skłonny do przechwalania się i wynoszenia nad innych

chi xʲi n
Chi
nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

chia ˈʧ̑ʲi<sup>j</sup>a n
Chia
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Salvia hispanica, szałwia hiszpańska
Chiasamen
(botanika, botaniczny) (spożywczy) nasiona szałwii hiszpańskiej

chianti n
Chianti
włoskie wino wytrawne;

chili con carne n
Chilli con Carne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szybkie danie z wołowego mięsa mielonego, papryczki chili, cebuli, czosnku i pomidorów, niekiedy z dodatkiem fasoli lub kukurydzy, tradycyjna potrawa teksańska;

chilijski ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci adj
chilenisch
odnoszący się do państwa Chile

chimera xʲĩˈmɛra n
Chimäre
(biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;
Chimäre Schimäre
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego
Seekatze
(ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera;

chinina xʲĩˈɲĩna n
Chinin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chip ʧ̑ʲip n
Chip
(elektronika, elektroniczny) układ scalony

chipset n
Chipsatz
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;

chiralny adj
chiral
(chemia, chemiczny) taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi

chirurg ˈxʲirurk n
Chirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia kosmetyczna xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na n
Schönhheitschirurgie
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ adj
chirurgisch
(medycyna, medyczny) związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan n
Chitosan
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chityna n
Chitin
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Mensch ärgere Dich nicht
gra planszowa dla 2-4 osób;

chiński ˈxʲĩj̃sʲci adj
chinesisch
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński ˈxʲĩj̃sʲci n
Chinesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy w Chinach;

chiński syndrom n
China-Syndrom
hipotetyczna katastrofa nuklearna stopienia się rdzenia reaktora elektrowni atomowej i zagłębienia się go do skorupy ziemskiej;

chińskojęzyczny ˌxʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
chinesischsprachig
posługujący się językiem chińskim
spisany, stworzony w języku chińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chińskim

chlapać v
bespritzen spritzen
wywoływać rozproszenie płynu z powstaniem plusku
herausplatzen
(potocznie, potoczny) mówić bez zastanowienia

chlapać jęzorem ˈxlapaʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɔrɛ̃m v
faseln labern schwafeln schwatzen plappern quasseln
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki

chlać xlaʨ̑ v
saufen
(potocznie, potoczny) (pospolicie) pić, zwłaszcza alkohol

chleb xlɛp n
Brot
pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

chleb pokładny n
Schaubrot
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne przaśne pieczywo składane Bogu w świątyni w charakterze bezkrwawej ofiary, zgodnie z nakazem prawa mojżeszowego, co szabat w liczbie dwunastu;

chleb powszedni ˈxlɛp ːɔˈfʃɛdʲɲi n
tägliches Brot
(przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego
codzienne jedzenie konieczne, aby utrzymać się przy życiu

chlew xlɛf n
Schweinestall Saustall Stall
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor xlɔr n
Chlor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek ˈxlɔrɛk n
Chlorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu ˈxlɔrɛk ˈsɔdu n
Natriumchlorid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chloroaceton ˌxlɔrɔaˈʦ̑ɛtɔ̃n n
Chloraceton
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator;

chloroform xlɔˈrɔfɔrm n
Chloroform
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chloroheksydyna n
Chlorhexidin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;

chloromelanit ˌxlɔrɔ̃mɛˈlãɲit n
Chloromelanit
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza

chloroplast xlɔˈrɔplast n
Chloroplast
(biochemia, biochemiczny) organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

chlup xlup interjection
platsch
odgłos uderzania wody o coś
odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

chmara ˈxmara n
Schwarm
nagromadzenie latających owadów, rzadziej ptaków

chmiel xmʲjɛl n
Hopfen
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)

chmura ˈxmura n
Wolke
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chmura Wilsona n
Wilson-Wolke
(fizyka, fizyczny) krótkotrwałe zjawisko powstawania czaszy skondensowanej pary wodnej za rozszerzającą się gwałtownie falą uderzeniową przy eksplozji o dużej sile rażenia;

chmurny adj
düster finster umwölkt
sprawiający ponure wrażenie
finster unerfreulich üster
będący źródłem niepokoju
trüb bewölkt wolkig
pokryty chmurami

chochoł ˈxɔ.xɔw n
Strohmann-Argument
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
obwohl obgleich
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

chociebuski ˌxɔʨ̑ɛˈbusʲci adj
Cottbuser
związany z Chociebużem

chociebużanin n
Cottbuser Cottbusser
mieszkaniec Chociebuża

chociebużanka n
Cottbuserin Cottbusserin
mieszkanka Chociebuża

chodnik ˈxɔdʲɲik n
Bürgersteig Gehweg
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;
Läufer
długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;
Strecke
(górnictwo, górniczy) wydrążony tunel w kopalni;

chodzenie xɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Gehen
poruszanie się pieszo

chodzi o ˈxɔʥ̑i ˈɔ
es gehen um es handeln sich um
konkretyzujący cel

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
besuchen
uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia
fahren
o środkach komunikacji: kursować
gehen
poruszać się za pomocą nóg
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
gehen funktionieren
o mechanizmie: działać, pracować
kommen
(tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną
meinen gehen
mieć coś na myśli

chodzki adj
Choden- chodenländer chodisch
odnoszący się do zachodnioczeskiego regionu etnicznego ziemia chodzka

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
Weihnachtsbaum Christbaum
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia n
Cholangiopankreatikographie
(medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholecystektomia ˌxɔlɛʦ̑ɨstɛkˈtɔ̃mʲja n
Cholezystektomie
(medycyna, medyczny) zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

cholera xɔˈlɛra interjection
verdammt
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera xɔˈlɛra n
Cholera
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
Cholesterin Cholesterol
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

cholewa xɔˈlɛva interjection
Scheibenkleister
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) (zobacz) cholera

cholewa xɔˈlɛva n
Schaft
część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

chomik ˈxɔ̃mʲik n
Hamster
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

chomąto n
Kummet
część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

chorał ˈxɔraw n
Choral
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

choreograf ˌxɔrɛˈɔɡraf n
Choreograph
(choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
Choreografie Choreographie
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba xɔˈrɔba n
Krankheit Erkrankung
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
Alzheimer Alzheimerkrankheit
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka;

choroba Creutzfeldta-Jakoba xɔˈrɔba ˌkrɔjʦ̑fɛlda‿jaˈkɔba n
Creutzfeldt-Jakob-Krankheit
(medycyna, medyczny) jedna z chorób mózgu;

choroba Heinego-Medina n
Poliomyelitis Heine-Medin-Krankheit
(medycyna, medyczny) choroba, którą powoduje wirus polio, objawiająca się często porażeniem mięśni;

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
Parkinson-Krankheit
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba cywilizacyjna xɔˈrɔba ˌʦ̑ɨvʲilʲizaˈʦ̑ɨjna n
Zivilisationskrankheit
globalnie szerząca się, jedna z powszechnie znanych chorób spowodowanych rozwojem cywilizacji;

choroba legionistów n
Legionärskrankheit
(medycyna, medyczny) ciężka choroba zakaźna dróg oddechowych wywoływana przez bakterię Legionella pneumophila;

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
Seekrankheit
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba niedokrwienna serca n
Eingefäßerkrankung koronare Herzkrankheit
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze, w konsekwencji często doprowadzająca do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego;

choroba popromienna n
Strahlenkrankheit
(medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania;

choroba psychiczna n
psychische Störung Geistesstörung
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;

choroba von Willebranda xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda n
Willebrand-Jürgens-Syndrom
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wysokościowa n
Höhenkrankheit D’Acosta-Krankheit
(medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

choroba z Lyme n
Lymekrankheit
(medycyna, medyczny) wieloukładowa choroba odzwierzęca wywoływaną przez krętki z rodzaju Borrelia

chorobliwość n
Krankhaftigkeit
odbieganie od stanu prawidłowego

chorobotwórczość ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑ n
Pathogenität
(medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób;

chorobowy ˌxɔrɔˈbɔvɨ adj
Kranken
związany z chorobą

chorować xɔˈrɔvaʨ̑ v
kranken
cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

chorowity ˌxɔrɔˈvʲitɨ adj
kränklich
często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

chorta ˈxɔrta n
Chorta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
kroatisch Kroatisch
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
Kroatisch kroatisch
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory ˈxɔrɨ adj
krank
dotknięty chorobą
(potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny

chory ˈxɔrɨ n
Kranker krank
osoba dotknięta chorobą

chory z urojenia ˈxɔrɨ ˌz‿urɔˈjɛ̇̃ɲa idiom
einbildungskrank krank in der Einbildung
człowiek wmawiający sobie, że jest na coś chory

chorąży xɔˈrɔ̃w̃ʒɨ n
Fähnrich
(wojskowość, wojskowy) jeden ze stopni wojskowych; (historia, historyczny, historycznie) również urząd i tytuł szlachecki;

chowany xɔˈvãnɨ n
Verstecken Versteckspiel
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować ˈxɔvaʨ̑ v
erziehen
pielęgnować, wychowywać
verstecken verbergen
ukrywać kogoś / coś przed kimś
begraben
grzebać zmarłych

chować głowę w piasek ˈxɔvaʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿pʲjasɛk v
den Kopf in den Sand stecken
(przenośnie, przenośnia) uciekać przed czymś, unikać czegoś

choćby ˈxɔʥ̑bɨ conjunction
wenn auch
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

choćby ˈxɔʥ̑bɨ particle
beispielweise
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji
wenigstens wenn auch nur
partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska

chrabąszcz kasztanowy n
Waldmaikäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha hippocastani, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;

chrabąszcz majowy ˈxrabɔ̃w̃ʃʧ̑ maˈjɔvɨ n
Feldmaikäfer Maikäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;

chrapa n
Nüster
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) zwykle w lm, fałd przykrywający nozdrza niektórych zwierząt np. koni;

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
schnarchen
oddychać w trakcie snu charcząc

chrematonim ˌxrɛ̃maˈtɔ̃ɲĩm n
Chrematonym
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna przedmiotu kultury materialnej, np. działa, statku, dzwonu, zegara itp.

chrom xrɔ̃m n
Chrom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromatyczny adj
chromatisch
(fizyka, fizyczny) (sztuka) mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
Chromosphäre
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
Chromosom
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chromować v
verchromen
pokrywać chromem

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
schützen beschützen
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
Chronologie
następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny adj
chronologisch zeitlich
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr n
Chronometer
(metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chronotyp n
Chronotyp
wewnętrzny zegar biologiczny regulujący czas spania i czas aktywności

chropowaty ˌxrɔpɔˈvatɨ adj
harsch uneben
z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

chruścik ˈxruɕʨ̑ik n
Köcherfliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chruścić v
knirschen knuspern
wydawać odgłos przypominający chrzęst

chrypka ˈxrɨpka n
Heiserkeit
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

chrystianizacja ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
Christianisierung
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;

chrystogram n
Christogramm
(sztuka) (teologia, teologiczny) monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;

chrystologiczny adj
christologisch
(teologia, teologiczny) związany z chrystologią

chryzantema ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma n
Chrysantheme
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

chryzopraz xrɨˈzɔpras n
Chrysopras
(mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzan xʃãn n
Meerrettich
(botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)
Meerrettich Kren
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity
(potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity

chrzciciel n
Täufer
osoba chrzcząca

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
Baptisterium Taufbecken Taufkirche
(architektura, architektoniczny) część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu
Taufbecken
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzest xʃɛst n
Taufe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrzest równikowy n
Linientaufe Neptunstaufe Äquatortaufe
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rytuał na jednostce pływającej dla osób pierwszy raz przepływających przez równik;

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
Christ
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
christlich
związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
Christentum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
Knorpel
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
Käfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chrzęstniak n
Chondrom
(medycyna, medyczny) łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej;

chuchać ˈxuxaʨ̑ v
hauchen
wydychać powietrze, wydobywać z siebie oddech

chucpa ˈxuʦ̑pa n
Chuzpe
nadmierna pewność siebie, połączona z zuchwałością albo chęcią ukrycia swojego braku umiejętności

chudość ˈxudɔɕʨ̑ n
Magerkeit
stan bycia chudym

chudy ˈxudɨ adj
dünn
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości
mager
o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

chuj xuj n
Schwanz Pimmel
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek

churał n
Chural
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) parlament Mongolii, Buriacji, Kałmucji lub Tuwy;

chusta ˈxusta n
Kopftuch Tuch
najczęściej kobiece okrycie głowy i włosów
Tuch
duża chustka

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
Taschentuch
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa n
Taschentuch
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka ˈxustka n
Kopftuch Tuch
okrycie głowy
Taschentuch
chusteczka do nosa

chutliwy xuˈtlʲivɨ adj
lüstern
pobudliwy seksualnie

chuć xuʨ̑ n
Lust
trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy

chwalić ˈxfalʲiʨ̑ v
loben
mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

chwast xfast n
Unkraut
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwiejny adj
schwankend
często zmieniający zdanie, niestały
wackelig
chylący się w różne strony

chwila ˈxfʲila n
Moment Augenblick
punkt w czasie
bardzo krótki czas

chwilowy xfʲiˈlɔvɨ adj
vorübergehend
przejściowy, występujący w danej chwili, właściwy danej chwili
zeitweilig
trwający tylko chwilę

chwytać ˈxfɨtaʨ̑ v
fangen fassen greifen packen
szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać

chyba ˈxɨba particle
außer es sein denn
…używana do stawiania warunku
wohl
…używana w pytaniach retorycznych
…wyrażająca niepewność, przypuszczenie

chytrość n
Geiz Habsucht
bycie chytrym w wydawaniu
Gerissenheit Schläue
bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością

chytrus ˈxɨtrus n
Geizhals Knauser
(potocznie, potoczny) ktoś chciwy i skąpy
Pfiffikus Schlawiner Schlitzohr
(potocznie, potoczny) ktoś przebiegły, podstępny

chytrze adv
einfallsreich trickreich
(potocznie, potoczny) w sposób chytry, przemyślany; z pomysłem
schlau listig
w sposób chytry, przebiegły

chód xut n
Gang
chodzenie, (zobacz) krok
Gehen
(sport, sportowy) sport i dyscyplina olimpijska

chór xur n
Chor
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
Chor Vokalensemble
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;

chórzysta xuˈʒɨsta n
Chorist
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
Inzucht
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętnie ˈxɛ̃ntʲɲɛ adv
gern gerne
z chęcią, z ochotą

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
bereit gutwillig
mający chęć zrobienia czegoś

chęć xɛ̃ɲʨ̑ n
Lust
pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłodnica xwɔdʲˈɲiʦ̑a n
Kühler
(motoryzacja) urządzenie służące do chłodzenia silnika pojazdu
Wärmetauscher Wärmeaustauscher Wärmeübertrager
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

chłodno adv
distanziert kühl
(przenośnie, przenośnia) w sposób pozbawiony serdeczności
kühl
do pewnego stopnia zimno

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
kühl
raczej zimny; rześki

chłonność n
Aufnahmefähigkeit Aufnahmekapazität
(przenośnie, przenośnia) łatwość przyswajania sobie czegoś, przejmowania czegoś
Saugfähigkeit
łatwość wchłaniania, wsysania czegoś

chłonąć v
aufnehmen
(przenośnie, przenośnia) zabierać dużo czasu i wysiłku
aufnehmen aufsaugen absorbieren
pobierać intensywnie
einsaugen
(przenośnie, przenośnia) mocno odbierać wrażenia
verschlingen
(przenośnie, przenośnia) (ekonomia, ekonomiczny) przyswajać zachłannie kapitał
aufnehmen einsaugen einziehen
wciągać do swego wnętrza

chłop xwɔp n
Bauer
(potocznie, potoczny) rolnik
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa

chłop jak dąb ˈxwɔpʲ ˈjaɡ ˈdɔ̃mp n
ein Kerl wie ein Baum
(potocznie, potoczny) o mężczyźnie: wysoki, dobrze zbudowany, silny

chłopak ˈxwɔpak n
Bursche
(przestarzałe, przestarzały) młody pracownik zakładu
Freund
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę
Junge Bursche
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna
Junge Knabe Bub
dziecko płci męskiej

chłopczyk ˈxwɔpʧ̑ɨk n
Bengel Kerlchen
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) niemowlę lub małe dziecko płci męskiej
Bürschchen Knäblein
(zdrobniale) od chłopiec

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
Junge Knabe
młody człowiek płci męskiej

chłopiec na posyłki n
Laufbursche
chłopak, który pracuje wykonując doraźne, proste polecenia

chłopka n
Bäuerin
kobieta ze wsi

chłopski ˈxwɔpsʲci adj
bäuerlich
dotyczący chłopa

chłopstwo n
Bauernschaft
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

chłystek ˈxwɨstɛk n
Jüngelchen
(lekceważąco, lekceważący) niepoważny, młody człowiek

chłód xwut n
Kälte Kühle Frische
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ci ʨ̑i personalPronoun
dir
(celownik) lp od: ty (nieakcentowane)

ci ʨ̑i pronoun
diese
(mianownik) lm (rodzaj męskoosobowy) od: ten

ciamajda ʨ̑ãˈmajda n
Tollpatsch Transuse
(potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciasny ˈʨ̑asnɨ adj
eng
o ubraniu: zbyt mały lub wąski
taki, w którym jest mało miejsca

ciasteczko ʨ̑aˈstɛʧ̑kɔ n
Cookie
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;
Küchlein Plätchen
(zdrobniale) od ciastko

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
Keks Plätzchen
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

ciasto ˈʨ̑astɔ n
Kuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
Teig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało ˈʨ̑awɔ n
Körper
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);
Körper Leib
organizm ludzki lub zwierzęcy
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
Körper Leichnam Kadaver Leiche
zwłoki człowieka lub zwierzęcia

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
Himmelskörper
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ n
Fremdkörper
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało szkliste n
Glaskörper
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicha woda brzegi rwie ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
stille Wasser sind tief
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
leise
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
still leise
o małej głośności

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
Kichererbse Echte Kicher Felderbse Römische Kicher Venuskicher
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

cieciorka ʨ̑ɛ̇ˈʨ̑ɔrka n
Kronwicken
(botanika, botaniczny) Coronilla L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

ciecz łzowa ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva n
Tränenflüssigkeit
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;

cieczka n
Hitze Läufigkeit
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych

ciek ʨ̑ɛk n
Fließgewässer Wasserlauf
bieg cieczy, strumień płynącej cieczy

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
Neugier Neugierde
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawski adj
neugierig
(potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
interessant
taki, który wzbudza zainteresowanie
neugierig
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat

ciekły ˈʨ̑ɛkwɨ adj
flüssig
(fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielesność n
Körperlichkeit
cecha tego, co jest cielesne, co dotyczy ciała

cielesny ʨ̑ɛˈlɛsnɨ adj
körperlich fleischlich
dotyczący ciała i cielesności

cielić się v
kalben
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo
(geologia, geologiczny) o lodowcu tracić odrywające się fragmenty, z których powstają góry lodowe

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
Kalb
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

ciemiernik ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik n
Nieswurz Christrose Schneerose
(botanika, botaniczny) Helleborus, rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

ciemiernik biały n
Schneerose
(botanika, botaniczny) Helleborus niger, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;

ciemię n
Scheitel
(książkowy) (anatomia, anatomiczny) górna część czaszki, znajdująca się wokół jej szczytu

ciemnia n
Dunkelkammer
(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemnobrązowy ˌʨ̑ɛ̃mnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
dunkelbraun
mający kolor brązowy o ciemnym odcieniu

ciemnoczerwony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
dunkelrot
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
dunkelblau
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemnoszary ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈʃarɨ adj
dunkelgrau
mający kolor szary o ciemnym odcieniu

ciemnowłosy ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ adj
dunkelhaarig
mający ciemne włosy

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
dunkelgrün
w kolorze ciemnego odcienia zieleni

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
Dunkelheit
stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemnożółty ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈʒuwtɨ adj
dunkelgelb
mający kolor żółty o ciemnym odcieniu

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
dunkel finster
o kolorze: zbliżony do czarnego

cienisty adj
schattig
pogrążony w cieniu; osłonięty przed światłem

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
dünn fein
mający niewielki przekrój poprzeczny

cienki klient n
thin Client
(informatyka, informatyczny) klient (aplikacja lub komputer), o niewielkich wymaganiach i zużyciu zasobów, który większość przetwarzania przerzuca na serwer;

cienkopis ʨ̑ɛ̃ŋˈkɔpʲis n
Fineliner
(potocznie, potoczny) narzędzie do pisania z cienką końcówką z filcu lub tworzywa sztucznego

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
Wärme
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób

ciepło tworzenia n
Bildungswärme
(chemia, chemiczny) efekt cieplny towarzyszący powstaniu związku chemicznego z pierwiastków w określonych warunkach

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
warm heiß
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
Leiden
(rzeczownik odczasownikowy) od cierpieć
Leiden Leid
długotrwały lub silny ból

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
leiden
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpki ˈʨ̑ɛrpʲci adj
herbsauer säuerlich
o zapachu: ostry, drażniący
säuerlich herbsauer
o smaku: kwaskowaty, gorzkawo-kwaśny; sprawiający, że cierpnie język

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
Geduld
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych
zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
geduldig
niezrażający się czekaniem

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
Dorn
(botanika, botaniczny) ostry wyrostek na pędzie rośliny;

ciesak ˈʨ̑ɛsak n
Dechsel
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;

cieszynianka wiosenna n
Schaftdolde
(botanika, botaniczny) Hacquetia epipactis DC., drobna roślina z rodziny selerowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju cieszynianka;

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
erfreuen freuen
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie
genießen sich erfreuen
mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)
sich freuen
być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś
weselić się, śmiać się

cieszyński ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci adj
Teschener Teschner teschenisch
odnoszący się do Cieszyna, związany z Cieszynem

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
Birkhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
Schatten
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;
(przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś
(fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego

cień do powiek ˈʨ̑ɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpɔvʲjɛk n
Lidschatten
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) barwny kosmetyk nakładany na powieki;

cieśla ˈʨ̑ɛ̇ɕla n
Zimmermann Zimmerer
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
Meerenge Straße
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

ciii interjection
sch
…używany, gdy ktoś upomina o zachowanie ciszy

cingulum ʦ̑ʲĩŋˈɡulũm n
Zingulum Cingulum
(kościelny) pas lub sznur, element stroju liturgicznego;

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
Tante
siostra matki

cios ʨ̑ɔs n
Schicksalsschlag
wstrząs lub zły obrót spraw
Schlag
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem
Stoßzahn
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia

ciotka ˈʨ̑ɔtka n
Tante
siostra matki

cipa ˈʨ̑ipa n
Fotze Möse
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cis ʦ̑is ʨ̑is n
Eibe
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;
Eibenholz
bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie
Cis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c podwyższony o półton;

cis-moll n
cis-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

cisis ˈʦ̑ʲisʲis n
Cisis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c podwyższony o cały ton;

ciskać v
werfen
rzucać z użyciem dużej siły

cisnąć w kąt ˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑ ˈf‿kɔ̃nt v
aufgeben erlassen fallenlassen fallen lassen
porzucić coś nagle, przestać się czymś zajmować, przerwać jakieś działanie

cisza ˈʨ̑iʃa n
Stille Ruhe
brak dźwięku

cisza przed burzą n
Ruhe vor dem Sturm Stille vor dem Sturm
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciuchcia ˈʨ̑uxʲʨ̑a n
Bummelbahn
pieszczotliwie o lokomotywie

ciucholand ʨ̑uˈxɔlãnt n
Gebrauchtkleidermarkt Second-Hand-Shop
(potocznie, potoczny) sklep z używaną odzieżą;

ciuciubabka ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka n
Blindekuh
zabawa dziecięca, w której jeden z uczestników z zawiązanymi oczami goni i próbuje chwytać innych;

ciąg ʨ̑ɔ̃ŋk n
Folge
ciągłość zdarzeń następujących po sobie
Reihe
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;
układ rzeczy położonych jedna za drugą
Zug
(technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień

ciągle ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ adv
ständig
cyklicznie, co i rusz
ständig immerfort
bez przerw, nieustannie

ciągnik ˈʨ̑ɔ̃ŋʲɟɲik n
Zugmaschine
(motoryzacja) pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
schleppen ziehen
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać
ziehen schleppen
wlec, przesuwać za sobą

ciągnąć za język ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʥ̑ za‿ˈjɛ̃w̃zɨk v
ausfragen
usiłować dowiedzieć się czegoś od kogoś, wypytywać kogoś

ciągły ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ adj
ständig
regularnie się powtarzający
ständig kontinuierlich
nieustanny, ciągle trwający

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
schneiden
dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
Schwangerschaft
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciąża pozamaciczna n
Extrauteringravidität
(medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;

cięciwa n
Sehne
linka łącząca końce łuku albo kuszy;
Sehne Kreissehne
(geometria) odcinek łączący dwa wybrane punkty krzywej lub powierzchni;

cięgno ˈʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
Stange Strabe
odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

cięty adj
Schnitt-
(medycyna, medyczny) o ranie zadany ostrym przedmiotem
o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu
bissig scharf spitz
potrafiący atakować
bissig scharfzüngig
(potocznie, potoczny) okazujący złość

ciężar ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar n
Gewicht
(fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;
Last
obciążenie, utrudnienie, problem

ciężarek ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk n
Gewicht
przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy
Hantel Kurzhantel
przedmiot o danej wadze, służący do ćwiczeń wzmacniających mięśnie

ciężarna ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarna n
Schwangere
kobieta w ciąży

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
schwanger
będący w ciąży

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
Lastwagen Laster
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
hart
nieprzyjemny, trudny
kräftig stark
o dużej sile
schwer
taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężko ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃkɔ adv
schwer
w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Blutdruck Druck
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;
Druck
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
presja, nacisk

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
Blutdruck
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

ciżba ˈʨ̑iʒba n
Gedränge Gemenge Gewimmel
duża liczba stłoczonych ludzi

cliché n
Klischee
stereotyp myślowy, komunał

cmentarny ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ adj
Friedhof
związany z cmentarzem, dotyczący cmentarza

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
Friedhof Kirchhof
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota ˈʦ̑nɔta n
Keuschheit
(przenośnie, przenośnia) dziewictwo
Tugend
dodatnia cecha moralna

cnotliwość ʦ̑nɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
Tugendhaftigkeit
bycie skromnym, czystym, cnotliwym w sprawach intymnych

co ʦ̑ɔ interrogativePronoun
was wem wen wessen
…służący do zadawania pytań o orzeczniki

co ʦ̑ɔ preposition
alle jede
…służący do wykazywania częstości jakiegoś wydarzenia

co ʦ̑ɔ pronoun
was
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co do
alle ohne bis auf bis ins
wskazuje na sprawę w wypowiedzi typu zdanie podrzędnie złożone dopełnieniowe
auf bis auf bis ins
wskazuje na obiekt, przy którym czynność jest dokładna lub zupełna

co do joty ˈʦ̑ɔ dɔ‿ˈjɔtɨ adv
bis ins Kleinste
szczegółowo, bardzo dokładnie, całkowicie

co dwie głowy, to nie jedna ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna proverb
vier Augen sehen mehr als zwei
dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co kraj, to obyczaj ˈʦ̑ɔ ˈkraj ˈtɔ ːˈbɨʧ̑aj proverb
andere Länder, andere Sitten
każdy kraj (region, miejscowość, rodzina, itp.) ma własną kulturę, zwyczaje

co nagle, to po diable ˈʦ̑ɔ ˈnaɡlɛ ˈtɔ pɔ‿ˈdʲjablɛ proverb
blinder Eifer schadet nur
jeśli robi się coś szybko, to nie wychodzi to na dobre

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
mindestens wenigstens am wenig
nie mniej niż

co najwyżej adv
höchstens
nie więcej niż, w najlepszym razie

co się stało, to się nie odstanie ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈstawɔ ˈtɔ‿ɕɛ ˌɲɛ‿ɔtˈstãɲɛ proverb
geschehene Dinge sind nicht zu ändern
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
aus den Augen, aus dem Sinn
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

co za
was für ein
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne)
… tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika
… tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika

co za dużo, to niezdrowo ˈʦ̑ɔ za‿ˈduʒɔ ˈtɔ ɲɛˈzdrɔvɔ proverb
allzu viel ist ungesund
należy zachować umiar we wszystkim; nie zawsze im więcej, tym lepiej

co- ʦ̑ɔ prefix
-lich
…używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
täglich jeder Tag
w każdym dniu, co dzień

codzienność ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɔɕʨ̑ n
Alltag
życie i sprawy codzienne (zwykłe, powszechne)

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
täglich
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
irgendwas
jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

cokół ˈʦ̑ɔkuw n
Sockel
(sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby

concept album n
Konzeptalbum
album muzyczny ujednolicony tematycznie na płaszczyźnie instrumentalnej, kompozycyjnej, narracyjnej i lirycznej

coraz ˈʦ̑ɔras adv
immer
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym

corocznie adv
jährlich alljährlich jedes Jahr
(powtarzając) co rok

coroczny ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ adj
alljährlich
powtarzający się co roku

coroner kɔˈrɔ̃nɛr n
Coroner
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów

cos kɔˈsʲĩnus symbol
cos
= (matematyka, matematyczny) cosinus

cosalit n
Bjelkit Cosalit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków;

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
wöchentlich einwöchentlich jeder Woche
powtarzający się co tydzień

covidianin n
Covidianer
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba, która podniosła profilaktykę COVID-19 do poziomu przekonania religijnego, robiąca wszystko z myślą o zapobieganiu COVID-19

covidiota n
Covidiot
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
etwas irgendwas
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

crash test n
Crashtest
(motoryzacja) test zderzeniowy, próba zderzeniowa pojazdu

credo n
Credo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wyznanie wiary

croissant n
Croissant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

crêpe n
Crêpe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj cienkiego naleśnika, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
cot ctg
= (matematyka, matematyczny) cotangens

cuchnąć ˈʦ̑uxnɔ̃ɲʨ̑ v
stinken
brzydko pachnieć, śmierdzieć

cud ʦ̑ut n
Wunder Mirakel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudny adj
wunderbar wunderschön
nadzwyczaj piękny, godny podziwu

cudotwórca n
Wundertäter
osoba zdolna do czynienia cudów, wywoływania niewytłumaczalnych zjawisk

cudowne dziecko ʦ̑uˈdɔvnɛ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ idiom
Wunderkind
dziecko nieprzeciętnie zdolne, bardzo rozwinięte na swój wiek

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
wunderbar wundervoll
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
Ausländer
osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemka n
Ausländerin
kobieta, dziewczyna z innego kraju

cudzoziemski adj
fremdländisch
pochodzący z obcego kraju, właściwy obcemu krajowi lub cudzoziemcom

cudzołożenie n
Ehebrechen Ehebruch
(przestarzałe, przestarzały) dopuszczanie się cudzołóstwa

cudzołożnik ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒʲɲik n
Ehebrecher
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna dopuszczający się cudzołóstwa

cudzołożny ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒnɨ adj
ehebrecherisch
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

cudzołożyć ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑ v
ehebrechen
dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

cudzołóstwo ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ n
Ehebruch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzy ˈʦ̑uʣ̑ɨ adj
fremd
należący do kogoś innego

cudzysłów ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf n
Anführungszeichen
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cugle ˈʦ̑uɡlɛ n
Zügel
(jeździectwo, jeździecki) rzemienne pasy służące do kierowania koniem

cukier ˈʦ̑ucɛr n
Zucker
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
Puderzucker
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy n
Rohrzucker
(spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukier wanilinowy ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲilʲĩˈnɔvɨ n
Vanillinzucker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z waniliną lub z etylowaniliną;

cukier waniliowy ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ n
Vanillezucker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
Bonbon
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia ʦ̑uˈcɛrʲɲa n
Konditorei
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a n
Zuckerdose
naczynie, w którym podaje się cukier;

cukiernik ʦ̑uˈcɛrʲɲik n
Konditor Zuckerbäcker
(zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
Zucchini
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrownia ʦ̑uˈkrɔvʲɲa n
Zuckerfabrik
fabryka cukru

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
Diabetes Zuckerkrankheit
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzycowy ˌʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ adj
diabetisch
(medycyna, medyczny) związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

cuma ˈʦ̑ũma n
Schiffstau
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

cunnilingus n
Cunnilingus
(seksuologia, seksuologiczny) stymulacja kobiecych narządów płciowych językiem i ustami;

curling n
Curling
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curriculum vitae n
Curriculum Vitae
(urzędowy) (biurowość, biurowy) życiorys (zawodowy);

cwancygier ʦ̑fãnˈʦ̑ɨɟɛr n
Zwanziger
(dawniej, dawny) moneta austriacka (= 20 grajcarów);

cwaniak n
Schlaukopf Schlawiner Schlitzohr
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych

cwany adj
gerissen schlau schlitzohrig
umiejący działać sprytnie, przebiegle, wykorzystując każdą okazję, by osiągnąć swój cel

cyber- prefix
cyber- kyber-
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberatak ˌʦ̑ɨbɛrˈatak n
Cyberangriff Cyberattacke
(kryminologia, kryminologiczny) atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cyberkultura n
Netzkultur
(neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

cybernauta n
Cybernaut
futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni

cybernetyka n
Kybernetik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzemoc ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
Cybermobbing
(psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
Cyberraum
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń, w której komunikują się komputery

cyborg n
Cyborg
organizm, którego procesy życiowe są realizowane lub wspomagane przez urządzenia techniczne;

cyborium n
Ziborium
(architektura, architektoniczny) obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach;
Ziborium Hostiengefäß
(kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów

cyc ʦ̑ɨʦ̑ n
Titte
(grubiański, grubiańsko) pierś kobieca, rzadziej zwierzęca

cyceroński adj
ciceronisch
związany z rzymskim mówcą i politykiem Cyceronem; taki jak w jego dziełach

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
Apfelwein
(spożywczy) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyferblat ʦ̑ɨˈfɛrblat n
Zifferblatt
tarcza zegara

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
Ziffer
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)
Ziffer Zahlzeichen
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cyganologia n
Tsiganologie Zigeunerkunde Zigeunerwissenschaft
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Cyganach/Romach;

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
Zigarre
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cyjan n
Cyan Zyan
(chemia, chemiczny) bezbarwny, silnie trujący gaz o ostrym zapachu migdałowym
(chemia, chemiczny) jednowartościowy rodnik złożony z atomów węgla i azotu
blady, spłowiały odcień koloru niebieskiego

cyjanek n
Zyanid
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;
Zyankali
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) cyjanek potasu;

cyjanek potasu n
Kaliumcyanid
(chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;

cyjankali ˌʦ̑ɨjãŋˈkalʲi n
Zyankali
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) cyjanek potasu, silnie trujący

cyjanometr n
Cyanometer
(metrologia, metrologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny, prosty przyrząd do określania odcieni barwy nieba

cyjon ˈʦ̑ɨjɔ̃n n
Rothund
(zoologia, zoologiczny) Cuon alpinus, azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;

cykata n
Sukkade
(spożywczy) oryginalnie, kandyzowana skórka owocu cytronu stosowana jako dodatek cukierniczy do ciast i deserów

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
Zyklus
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cykl biogeochemiczny n
Stoffkreislauf
zamknięty obieg pierwiastków w przyrodzie

cykliczny adj
zyklisch
dotyczący cyklu, należący do cyklu

cyklina ʦ̑ɨkˈlʲĩna n
Ziehklinge
(technologia, technika, techniczny) płytka o ostrych krawędziach do wygładzania drewna;

cyklon ˈʦ̑ɨklɔ̃n n
Zyklon
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;
(chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do odpylania gazów metodą wirową;

cykoria ʦ̑ɨˈkɔrʲja n
Chicorée Wegwarte
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju cykoria (1.1)

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
Messzylinder
(chemia, chemiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;
Zylinder
(odzieżownictwo) sztywny, zwykle wysoki kapelusz męski z wąskim rondem i walcowatą główką;
(technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;

cylinder miarowy n
Messzylinder
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;

cylindryczny ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ adj
zylindrisch zylinderförmig
taki, który ma kształt cylindra

cymes n
Zimmes
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wspólna nazwa kilku potraw żydowskich, najczęściej rodzaj deseru z marchewki ze słodkimi dodatkami;

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
Zinn
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;
(potocznie, potoczny) naczynia i inne wyroby z cyny (1.1); (zobacz) też cyna w Encyklopedii staropolskiej

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
Zimt
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynamonowiec kamforowy n
Kampferbaum
(botanika, botaniczny) Cinnamomum camphora, gatunek drzewa należący do rodziny wawrzynowatych;

cynfolia ʦ̑ɨ̃nˈfɔlʲja n
Zinnfolie
cienki, cynowy arkusz

cyngiel ˈʦ̑ɨ̃ŋʲɟɛl n
Streber
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba z rodzaju Zingel, z rodziny okoniowatych;

cynia ˈʦ̑ɨ̃ɲja n
Zinnie
(botanika, botaniczny) Zinnia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
Zynismus
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
Zink
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynkowy adj
zinken
dotyczący cynku

cynober ʦ̑ɨ̃ˈnɔbɛr n
Zinnober
jeden z odcieni koloru czerwonego;

cynocefal n
Kynokephale
(mitologia, mitologiczny) fantastyczna istota o ludzkim ciele i psiej głowie;

cynować v
verzinnen
pokrywać cyną

cynowy adj
zinnen zinnern
związany z cyną, dotyczący cyny

cypel ˈʦ̑ɨpɛl n
Zipfel
(geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
Zypresse
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

cyraneczka ˌʦ̑ɨrãˈnɛʧ̑ka n
Krickente
(ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
Knäkente
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
Zirkel
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
Zirkon
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów;
Zirkonium Zirconium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkowy ʦ̑ɨrˈkɔvɨ adj
Zirkus zirzensisch
związany z cyrkiem, dotyczący cyrku

cyrkulacja n
Umlauf Zirkulation
obieg zamknięty

cyrulik n
Bader
(dawniej, dawny) fryzjer wykonujący również proste zabiegi medyczne;

cyrylicki adj
kyrillisch
(językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cysters n
Zisterzienser
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;

cytacja ʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja n
Zitat
(przestarzałe, przestarzały) dosłowne przytoczenie w mowie lub tekście cudzych słów

cytadela ˌʦ̑ɨtaˈdɛla n
Zitadelle
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat ˈʦ̑ɨtat n
Zitat
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytogenetyczny adj
zytogenetisch
(biologia, biologiczny) związany z cytogenetyką

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
Zytologie Zellbiologie Zellenlehre
(biologia, biologiczny) nauka o komórce;

cytologiczny adj
zytologisch
(biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma n
Zytoplasma Cytoplasma
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytoszkielet n
Zytoskelett
(biologia, biologiczny) system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;

cytotoksyczność n
Zytotoxizität
cecha tego, co cytotoksyczne

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
zitieren
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytozol n
Zytosol
(biologia, biologiczny) płynna część cytoplazmy wypełniająca przestrzenie między elementami cytoszkieletu a organellami;

cytra ˈʦ̑ɨtra n
Zither
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytrusowy ˌʦ̑ɨtruˈsɔvɨ adj
Zitrus-
związany z cytrusem

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
Citrin
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
Ente
(środowiskowy) (motoryzacja) citroën
Zitrone
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce
Zitronenbaum Zitrone
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;

cytrynian n
Citrat Zitrat
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu cytrynowego;

cytrynowiec n
Zitronenbaum
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) drzewo cytrynowe

cytrynowy ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ adj
Zitronen-
związany z cytryną, dotyczący cytryny

cywil ˈʦ̑ɨvʲil n
Zivilist
(wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
Zivilisation Kultur
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizowany adj
zivilisiert
korzystający ze zdobyczy cywilizacji

cywilizować v
zivilisieren
szerzyć cywilizację

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
zivil
nie należący do wojska
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami

cyzjojan ʦ̑ɨˈzʲjɔ̇jãn n
Cisiojanus
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczny wierszowany kalendarz o charakterze mnemotechnicznym;

cza-cza ˈʧ̑a‿ʧ̑a n
Cha-Cha-Cha
(choreografia, choreograficzny) południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;

czador ˈʧ̑adɔr n
Tschador
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czadyjski ʧ̑aˈdɨjsʲci adj
tschadisch
odnoszący się do państwa Czad

czajka ˈʧ̑ajka n
Kiebitz
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;
Nachen
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) łódź kozacka;

czajniczek ʧ̑ajˈɲiʧ̑ɛk n
Teekanne
mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
Teekessel Wasserkessel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka ˈʧ̑apka n
Mütze
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla ˈʧ̑apla n
Reiher
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae Leach, duży ptak brodzący;

czapla siwa n
Graureiher Fischreiher
(ornitologia, ornitologiczny) Ardea cinerea Linnaeus, duży ptak wodnego z rodziny czaplowatych;

czapli ˈʧ̑aplʲi adj
Reiher
związany z czaplą, dotyczący czapli

czaprak n
Schabracke Satteldecke
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj kapy zakładanej na konia pod siodło, chroniącej grzbiet zwierzęcia, krótszej od kropierza, czasem ozdobnej;

czara n
Schale
owalne płytkie naczynie służące do picia win i miodów

czarcie koło n
Feenkreis
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
Schwarzes Loch schwarzes Loch
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna herbata n
schwarzer Tee
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
Heidelbeere Blaubeere Bickbeere Schwarzbeere Waldbeere Wildbeere
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
owoc czarnej jagody (1.1)

czarna magia ˈʧ̑arna ˈmaɟja n
schwarze Magie
(ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku;

czarna owca ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a n
schwarzes Schaf
(przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
schwarze Johannisbeere Aalbeere
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna skrzynka n
Black Box
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej
Flugschreiber Black Box
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;

czarna śmierć n
schwarzer Tod
(historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;

czarniak ˈʧ̑arʲɲak n
Köhler
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius virens, europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

czarniawy ʧ̑arʲˈɲavɨ adj
schwärzlich
mający kolor zbliżony do czarnego, prawie czarny, ciemny

czarno-biały ˌʧ̑arnɔ‿ˈbʲjawɨ adj
schwarz-weiß schwarzweiß
taki, który ma dwa kolory: czarny i biały
schwarzweiß schwarz-weiß monochrom
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy

czarnodruk n
Schwarzdruck
(filatelistyka) czarne odbitki kolorowych znaczków pocztowych lub całostek wykonane dla próby, jako nowodruk, wtórnodruk albo odbitka ze skasowanej formy;

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
montenegrinisch
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnoksięstwo n
Hexenkunst
praktyki magiczne

czarnoksiężnik n
Hexenmeister
osoba zajmująca się czarami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

czarnooki ˌʧ̑arnɔˈːci adj
schwarzäugig
taki, który ma czarne oczy

czarnoskóry ˌʧ̑arnɔˈskurɨ adj
schwarz
mający ciemny kolor skóry

czarnoskóry ˌʧ̑arnɔˈskurɨ n
Schwarzer
mężczyzna o ciemnym kolorze skóry, przedstawiciel czarnej rasy człowieka

czarnotek arabski n
Tristramstar
(ornitologia, ornitologiczny) Onychognathus tristramii, gatunek ptaka z rodziny szpakowatych występujący od Egiptu po zachodni Półwysep Arabski;

czarnowron ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n n
Aaskrähe
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych;

czarnoziem ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m n
Schwarzerde
(geologia, geologiczny) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach;

czarnuszka ʧ̑arˈnuʃka n
Schwarzkümmel
(botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) aromatyczne, czarne nasiona czarnuszki (1.1) siewnej używane jako przyprawa

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
schwarz
mający najciemniejszy możliwy kolor
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
nielegalny

czarny bez ˈʧ̑arnɨ ˈbɛs n
Holderbusch Schwarzer Holunder
(botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory;
Holunderfrucht
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czarnego bzu (1.1)

czarny blok n
Schwarzer Block
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny charakter ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr idiom
Bösewicht
postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej

czarny humor ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr n
Galgenhumor schwarzer Humor
przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarny jak smoła adj
pechschwarz
o czymś lub o kimś bardzo czarnym lub ciemnym

czarny rynek ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk n
Schwarzmarkt
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarny żołnierz n
Schwarze Soldatenfliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) muchówka z gatunku Hermetia illucens

czarodziej n
Magier Hexer
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarodziejka n
Zauberin
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary

czarować v
hexen zaubern
czynić czary
bezaubern entzücken
wprowadzać w podziw
täuschen vormachen
(potocznie, potoczny) wprowadzać w błąd (w tym: prawić nieszczere komplementy)

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
Hexe
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czarownik n
Zauberer
mężczyzna zajmujący się czarami

czary ˈʧ̑arɨ n
Hexerei Zauber
magiczne obrzędy

czas ʧ̑as n
Tempus Zeitform Zeit
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
Zeit
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
chwila, moment, pora

czas leczy rany ˈʧ̑as ˈlɛʧ̑ɨ ˈrãnɨ proverb
die Zeit heilt die Wunden
po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
Präteritum
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
Futur
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
Präsens
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
Zeit ist Geld
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas wolny n
Freizeit
wolne od zajęć, pracy

czas zaprzeszły n
Plusquamperfekt Vorvergangenheit
(gramatyka) czas wyrażający m.in. czynność wcześniejszą niż inna czynność przeszła;

czasami ʧ̑aˈsãmʲi adv
von Zeit zu Zeit
(zobacz) czasem

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
manchmal zuweilen ab und zu
niekiedy, co pewien czas

czasochłonny ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ adj
zeitraubend
wymagający poświęcenia dużo czasu

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
Zeitschrift
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
Raumzeit
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
Verb Zeitwort Verbum
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany;

czasownik dokonany ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ n
perfektives Verb
(gramatyka) czasownik, który opisuje czynność, o której z kontekstu wiadomo, że jest zakończona

czasownik duratywny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˌduraˈtɨvnɨ n
duratives Verb
(gramatyka) czasownik niedokonany wyrażający czynność lub proces trwający

czasownik modalny ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ n
Modalverb
(gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności

czasownik niedokonany ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ n
imperfektives Verb
(gramatyka) czasownik, który opisuje czynność, o której z kontekstu nie wiadomo, czy jest zakończona

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
intransitives Verb
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ n
Hilfsverb
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
transitives Verb
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik ułomny n
Defektivum defektives Verb
(gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych;

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
reflexives Verb Reflexivverb
(gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny

czasownikowy ˌʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ adj
verbal
związany z czasownikiem, dotyczący czasownika

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
zeitlich zeitweilig
trwający przez krótki czas

czaszka ˈʧ̑aʃka n
Schädel Kranium
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

czaszkowy adj
kranial Schädel
(anatomia, anatomiczny) związany z czaszką, dotyczący czaszki

czat n
Chat
(informatyka, informatyczny) internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów

czatować ʧ̑aˈtɔvaʨ̑ v
chatten
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera
lauern
pilnować, śledzić kogoś z ukrycia

czciciel ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl n
Anbeter Verehrer
człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś

czcigodny adj
ehrwürdig verehrt
taki, który zasługuje na wielki szacunek

czcionka ˈʧ̑ʲʨ̑ɔ̃nka n
Letter
(drukarstwo, drukarski) odlew z lustrzanym odbiciem znaku
Schrift
(drukarstwo, drukarski) wygląd liter w druku
Schriftart
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) krój pisma użyty w tekście komputerowym

czecho-słowacki ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci adj
tschecho-slowakisch
dotyczący Czecho-Słowacji, związany z Czecho-Słowacją

czechosłowacki ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci adj
tschechoslowakisch
dotyczący Czechosłowacji, związany z Czechosłowacją

czeczeński adj
tschetschenisch
dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczeński n
Tschetschenisch
język czeczeński

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
Birkenzeisig
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał ˈʧ̑ɛɡɔ ˈjäɕ‿ːɛ ˌɲɛ‿naˈ<sup>w</sup>uʧ̑ɨ ˈtɛɡɔ ˈjãnʲ ɲɛ‿ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛ ˈũmʲjaw proverb
was Hänschen nicht lernt, lernt Hans nimmermehr
tego, czego ktoś nie nauczy się w młodości, tego na starość nie będzie umiał

czek ʧ̑ɛk n
Scheck
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

czekan ˈʧ̑ɛkãn n
Eispickel
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

czekanie ʧ̑ɛˈkãɲɛ n
Wartezeit
(rzeczownik odczasownikowy) od czekać

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
warten
o rzeczach, które są gotowe do użycia
w grze w karty: nie podbijać stawki, ale nie zrezygnować z gry
warten erwarten
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekista ʧ̑ɛˈcista n
Tschekist
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
Schokolade
(spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czeladnik ʧ̑ɛˈladʲɲik n
Geselle
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czeladź ˈʧ̑ɛlaʨ̑ n
Leibeigener
(historia, historyczny, historycznie) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług w domu, jako straż w zamku, grodzie itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych;

czelność n
Dreistigkeit Frechheit
(pejoratywnie, pejoratywny) bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom

czeluść ˈʧ̑ɛluɕʨ̑ n
Abgrund Schlund Loch
(książkowy) przepaść, głębia, jama

czepek ˈʧ̑ɛpɛk n
Badekappe
(sport, sportowy) gumowe lub płócienne nakrycie głowy pływaka;

czepek kąpielowy n
Badekappe
osłona na włosy zakładana do ochrony przed zamoczeniem podczas kąpieli

czepek pływacki n
Badekappe
(sport, sportowy) elastyczna osłona zakładana na włosy podczas pływania

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
Traubenkirsche Ahlkirsche
(spożywczy) owoc czeremchy (1.1)
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;

czeremcha zwyczajna n
Ahlkirsche Elsenkirsche Gewöhnliche Traubenkirsche Sumpfkirsche
(botanika, botaniczny) Padus avium Mill., gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych;

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
Süßkirsche Wilde Vogelkirsche
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

czereśniówka n
Kirschgeist Kirschwasser
(spożywczy) napój alkoholowy przygotowany poprzez zalanie spirytusem owoców czereśni

czerniak n
Melanom
(medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki barwnikowej;

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
Reiherente
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czernidłak kołpakowaty n
Schopftintling
(mikologia, mikologiczny) Coprinus comatus (O.F.Mull.) Pers., gatunek pospolitego grzyba z rodziny pieczarkowatych, którego starsze i zebrane owocniki rozkładają się na drodze autolizy;

czernidło n
Schwärze
(przestarzałe, przestarzały) zaprawa do czarnienia
barwnik nadający barwę czarną

czerstwy ˈʧ̑ɛrstfɨ adj
altbacken
o chlebie nieświeży, suchy
rüstig
o człowieku krzepki, zdrowy, (Poznań) zdrowy, żwawy, młody

czerw ʧ̑ɛrf n
Larve Made
larwa niektórych gatunków muchówek i błonkówek;
Brut
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
Juni Brachet
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);
Schildlaus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z nadrodziny pluskwiaków;

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
Herz
(termin karciany) kier (kolor w kartach)
Rot
kolor czerwony
czerwone ubranie
czerwony barwnik, farba

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
rote Karte Rote Karte
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwona porzeczka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka n
Rote Johannisbeere Johannisbeere
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;
owoc tego krzewu

czerwonawy ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
rötlich
w kolorze podobnym do czerwonego, o zabarwieniu bliskim czewieni lub częściowo czerwonym

czerwonka n
Ruhr
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawem jest krwawa biegunka

czerwono adv
rot
z użyciem czerwonej barwy, z obecnością czerwieni

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
rot
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
Roter
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunista, socjalista

czerwony jak burak ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈjaɡ ˈburak adj
knallrot
zaczerwieniony na twarzy z powodu silnej emocji, najczęściej zawstydzenia

czerwony olbrzym ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m n
roter Riese
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czerwony śnieg n
Blutschnee roter Schnee
(meteorologia, meteorologiczny) (biologia, biologiczny) zakwit śniegu powodowany przez glony o czerwonej barwie;

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
Schwarz
czarny kolor

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
kämmen
(fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
böhmisch
związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów
tschechisch Tschechisch
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
Tschechisch tschechisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
hallo
(potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych
tschüss tschüs
(potocznie, potoczny) pożegnanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ n
Ehre
poważanie

czkawka ˈʧ̑kafka n
Schluckauf
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać ʧ̑kaʨ̑ v
schlucksen
wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czop ʧ̑ɔp n
Spund Zapfen
(technologia, technika, techniczny) w bednarstwie: klin służący do zamykania beczki;
Zapfen
(technologia, technika, techniczny) w budowie maszyn: część osi lub wału, na której osadzone jest łożysko lub sprzęgło

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
Zäpfchen Suppositorium
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
Knoblauch
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czosnek niedźwiedzi n
Bärlauch
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku czosnek niedźwiedzi (1.1)
(systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;
(spożywczy) jarzyna z czosnku niedźwiedziego (1.2)

czołg ʧ̑ɔwk n
Panzer Tank Panzerkampfwagen
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
Stirn
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdziestoczterolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści cztery lata

czterdziestoczterolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści cztery lata

czterdziestoczteroletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundvierzigjährig
mający czterdzieści cztery lata
trwający czterdzieści cztery lata

czterdziestodwulatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔdvuˈlatɛk n
Zweiundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści dwa lata

czterdziestodwulatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔdvuˈlatka n
Zweiundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści dwa lata

czterdziestodwuletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundvierzigjährig
mający czterdzieści dwa lata
trwający czterdzieści dwa lata

czterdziestodziewięciolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści dziewięć lat

czterdziestodziewięciolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści dziewięć lat

czterdziestodziewięcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundvierzigjährig
mający czterdzieści dziewięć lat
trwający czterdzieści dziewięć lat

czterdziestojednolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatɛk n
Einundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści jeden lat

czterdziestojednolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatka n
Einundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści jeden lat

czterdziestojednoletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundvierzigjährig
mający czterdzieści jeden lat
trwający czterdzieści jeden lat

czterdziestolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
Vierzigjähriger
osoba w wieku 40-49 lat

czterdziestolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlatka n
Vierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści lat

czterdziestoletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
vierzigjährig
mający czterdzieści lat
trwający czterdzieści lat

czterdziestoośmiolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści osiem lat

czterdziestoośmiolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści osiem lat

czterdziestoośmioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundvierzigjährig
mający czterdzieści osiem lat
trwający czterdzieści osiem lat

czterdziestopięciolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści pięć lat

czterdziestopięciolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści pięć lat

czterdziestopięcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundvierzigjährig
mający czterdzieści pięć lat
trwający czterdzieści pięć lat

czterdziestosiedmiolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści siedem lat

czterdziestosiedmiolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści siedem lat

czterdziestosiedmioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundvierzigjährig
mający czterdzieści siedem lat
trwający czterdzieści siedem lat

czterdziestosześciolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści sześć lat

czterdziestosześciolatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści sześć lat

czterdziestosześcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundvierzigjährig
mający czterdzieści sześć lat
trwający czterdzieści sześć lat

czterdziestotrzylatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundvierzigjähriger
mężczyzna mający czterdzieści trzy lata

czterdziestotrzylatka ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundvierzigjährige
kobieta mająca czterdzieści trzy lata

czterdziestotrzyletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundvierzigjährig
mający czterdzieści trzy lata
trwający czterdzieści trzy lata

czterdzieści ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i cardinalNumeral
vierzig
liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czternastolatek ˌʧ̑tɛrnastɔˈlatɛk n
Vierzehnjähriger
chłopak mający czternaście lat

czternastolatka ˌʧ̑tɛrnastɔˈlatka n
Vierzehnjährige
dziewczyna mająca czternaście lat

czternastoletni ˌʧ̑tɛrnastɔˈlɛtʲɲi adj
vierzehnjährig
mający czternaście lat
trwający czternaście lat

czterocyfrowy ˌʧ̑tɛrɔʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
vierziffrig
składający się z czterech cyfr, mający cztery cyfry

czterogodzinny ˌʧ̑tɛrɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
vierstündig
trwający cztery godziny

czterojęzyczny ˌʧ̑tɛrɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
viersprachig
posługujący się czterema językami

czterokołowy ˌʧ̑tɛrɔkɔˈwɔvɨ adj
vierrädrig
taki, który ma cztery koła

czterokrotnie ˌʧ̑tɛrɔˈkrɔtʲɲɛ adv
viermal
cztery razy

czterolatek ˌʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierjähriger
chłopiec mający cztery lata

czterolatka ˌʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierjährige
dziewczynka mająca cztery lata

czteroletni ˌʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierjährig
mający cztery lata
trwający cztery lata

cztery litery ˈʧ̑tɛrɨ lʲiˈtɛrɨ n
Hintern
(eufemistycznie) dupa, pupa

czub n
Bug Spitze
szpiczasty koniec czegoś
Federhaube Federschopf
(zoologia, zoologiczny) kępka piór lub sierści na głowie
Schopf
fryzura z uniesionymi włosami
Idiot
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba psychicznie chora

czubak czarny n
Dreifarbenweih
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aviceda leuphotes, gatunek azjatyckiego ptaka z rodziny jastrzębiowatych

czubatka europejska n
Haubenmeise
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czubrica n
Tschubitza Tschubritza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bułgarska przyprawa z cząbru górskiego (Satureja montana);

czucie ˈʧ̑uʨ̑ɛ n
Gefühl
odbiór poprzez zmysły, reakcja na odbierane aspekty rzeczywistości

czuh ʧ̑ux n
Chuj
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny języków majańskich;

czujnik n
Sensor Fühler Messfühler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;

czujność ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑ n
Wachsamkeit
zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
wachsam
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

czule adv
zärtlich liebevoll zart
w sposób czuły, przepełniony czułością

czulent ˈʧ̑ulɛ̃nt n
Tscholent Tschulent
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) potrawa kuchni żydowskiej, przyrządzana z wolno duszonego mięsa wołowego, fasoli, kaszy, ziemniaków, czasem jajek, spożywana w szabas;

czuwaski adj
tschuwaschisch
związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów

czuwaski n
Tschuwaschisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuć ʧ̑uʨ̑ v
fühlen spüren
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
riechen
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu węchu

czuć się jak ryba w wodzie ˈʧ̑uʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈrɨba ˈv‿ːɔʥ̑ɛ v
sich fühlen wie Fisch im Wasser
czuć się gdzieś bardzo dobrze, swobodnie

czuć się jak zbity pies ˈʧ̑uʨ̑‿ɕɛ ˈjaɡ ˈzbʲitɨ ˈpʲjɛs v
sich wie ein geprügelter Hund fühlen
czuć się sponiewieranym, odtrąconym; skrzywdzonym przez kogoś, komu ufało się

czułek n
Fühler
(zoologia, zoologiczny) wyrostek czuciowy owada lub mięczaka;

czułość ˈʧ̑uwɔɕʨ̑ n
Zärtlichkeit
uczuciowość, wrażliwość

czuły ˈʧ̑uwɨ adj
empfindlich
o częściach ciała: wrażliwy na bodźce zewnętrzne
o urządzeniach: łatwo reagujący, potrzebujący niewielkiego impulsu do zareagowania
liebevoll zärtlich gefühlvoll
dokonywany z czułością, uczuciem, miłością, serdecznością

czwarta władza ˈʧ̑farta ˈvwaʣ̑a n
vierte Macht
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
Donnerstag
czwarty dzień tygodnia

czwartkowy ʧ̑fartˈkɔvɨ adj
Donnerstags
związany z czwartkiem; dziejący się w czwartek

czwartoklasista n
Viertklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń czwartej klasy

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
Quartär
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
Viereck
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworokątny adj
viereckig
mający cztery kąty

czworonożny ˌʧ̑fɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ adj
vierbeinig
mający cztery nogi

czworonóg ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk n
Vierbeiner
zwierzę czworonożne

czworościan n
Tetraeder
(geometria) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy ʧ̑ɨ conjunction
ob
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym
oder
łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia

czyj ʧ̑ɨj pronoun
wessen
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś ʧ̑ɨjɕ indefinitePronoun
irgendjemand
należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli ˈʧ̑ɨlʲi conjunction
also
…służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czyn ʧ̑ɨ̃n n
Tat
działanie, postępek, akt;

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
machen tun
robić coś, wykonywać

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
Agens
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek
Faktor
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
Handlung
wykonywanie, robienie czegoś
Tätigkeit
działanie, funkcjonowanie

czyrak n
Furunkel
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czysto adv
sauber
w sposób czysty, bez zanieszczyszczeń

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
Keuschheit Reinheit
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna
Reinheit
(przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
Sauberkeit Reinheit
cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
pur sauber rein
pozbawiony brudu

czysty jak łza ˈʧ̑ɨstɨ ˈjak ˈwza adj
lupenrein
nieskazitelnie czysty

czyszczenie ʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Reinigung
(rzeczownik odczasownikowy) od czyścić

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
Lesen
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
lesen
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
zwischen den Zeilen lesen
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
Lesesaal Leseraum
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelniczy adj
Lese- Leser-
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) związany z czytelnikiem, czytelnictwem

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
Leser
osoba, która czyta książki, gazety itp.
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czytnik książek elektronicznych n
E-Book-Lesegerät E-Book-Reader E-Reader Lesegerät für elektronisch Buch
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
Fegefeuer Purgatorium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyściuteńki ˌʧ̑ɨɕʨ̑uˈtɛ̃ɲci adj
blitzblank
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: czysty

czyściutki ʧ̑ɨɕˈʨ̑utʲci adj
blitzblank
(zdrobniale) od: czysty

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
reinigen säubern putzen
usuwać brud, zanieczyszczenia

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
Erlenzeisig Zeisig
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

czółenko ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ n
Pumps
(potocznie, potoczny) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla
Weberschiffchen
(zdrobniale) czółno

czółno n
Einbaum
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami

cząber ˈʧ̑ɔ̃mbɛr n
Bohnenkraut
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
oft häufig
(zobacz) częsty

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
Frequenz
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstować v
anbieten
dzielić się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność; podejmować poczęstunkiem
sich bedienen
korzystać z poczęstunku

częstościomierz n
Frequenzzähler
przyrząd wykorzystywany do mierzenia częstości;

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
Häufigkeit
cecha tego, co jest częste

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
häufig
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
teilweise zum Teil
w jakiejś części, nie w całości

częściowy ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ adj
teilweise partiell
odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
Teil
fragment jakiejś całości
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
Wortart Redeteil
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

część zdania ˈʧ̑ɛ̃w̃ʑʥ̑ ˈzdãɲa n
Satzglied
(gramatyka) słowo lub wyrażenie, pełniące określoną funkcję w zdaniu;

człekopodobny adj
menschenähnlich
podobny do człowieka, przypominający człowieka

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
Mitglied
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
Glied
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;
(anatomia, anatomiczny) penis;

członkostwo n
Mitgliedschaft
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowieczeństwo n
Menschheit
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki
Menschlichkeit
bycie człowiekiem

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Mann Mensch
ktoś, jakaś osoba
Mensch
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;

człowiek pekiński n
Peking-Mensch
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus pekinensis Black, hominid, którego szczątki odkryto w Chinach;

człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈsṭʃɛla ˈpãn‿buk ˈːulɛ ˈnɔɕi proverb
der Mensch denkt, Gott lenkt
zamierzenia, plany nie zawsze udaje się zrealizować

człowiek śniegu n
Schneemensch
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach

córcia n
Töchterchen Töchterlein
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) (zdrobniale) od córka

córka ˈʦ̑urka n
Tochter
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cętka ˈʦ̑ɛ̃ntka n
Fleck
mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło ʦ̑wɔ n
Zoll
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

d-moll n
d-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z jednym bemolem)

dach dax n
Dach
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dach nad głową ˈdax nad‿ˈɡwɔvɔ̃w̃ n
Obdach
dom, mieszkanie

dachowiec n
Streunerkatze verwildert Katze
(potocznie, potoczny) zdziczały, bezpański kot

dachowy daˈxɔvɨ adj
Dach-
dotyczący dachu, związany z dachem

dachówka daˈxufka n
Dachziegel
(budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

dachówkowaty adj
in der Art von Dachziegel
rozmieszczeniem, ułożeniem przypominający dachówkę

dachówkowy adj
Ziegel
związany z dachówkami; wykonany z dachówek

dadaizm daˈda<sup>j</sup>ism̥ n
Dadaismus
(sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

dagerotyp n
Daguerreotypie
(fotografia) fotografia wykonana za pomocą dagerotypii

dagerotypia n
Daguerreotypie
(fotografia) (historia, historyczny, historycznie) pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;

dahomejski adj
dahomeisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Dahomejem

daikon daˈ<sup>j</sup>ikɔ̃n n
Daikon
(zobacz) rzodkiew japońska

daimonion n
Daimonion
(filozofia, filozoficzny) (starożytność) głos ducha opiekuńczego, ostrzegawczy głos wewnętrzny człowieka, który odradzał czynienia złych czynów i popełniania błędów;
(mitologia grecka) półboska istota duchowa, która pośredniczy między światami bogów a ludzi

daktyl ˈdaktɨl n
Dattel
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daktylowiec n
Dattelpalme
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;

daktylowiec właściwy n
Echte Dattelpalme
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;

daktylowy adj
Dattel
zawierający daktyle; mający smak daktyli
związany z daktylami

dalej ˈdalɛj adv
weiter
nie przerywając, ciągle, wciąż

dalej ˈdalɛj interjection
los weiter
wezwanie do rozpoczęcia czynności

daleki daˈlɛci adj
fern weit entfernt
taki, który jest w dużej odległości

daleko daˈlɛkɔ adv
langhin
na znaczną odległość
weit fern
w znacznej odległości

daleko- daˈlɛkɔ
fern-
w złożeniach wskazuje na daleki zasięg czegoś

dalekomorski adj
Hochsee
odbywający się na pełnym morzu, z dala od lądu

dalekosiężny ˌdalɛkɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
weit reichend
sięgający dalekiej przyszłości; wybiegający daleko w przód

dalekowzroczny adj
weitsichtig
dobrze widzący na dużą odległość

dalia ˈdalʲja n
Dahlie
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalibóg adv
fürwahr wahrhaftig
doprawdy

dalmatyka n
Dalmatik
(kościelny) wierzchnia szata liturgiczna diakonów;

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Dalmatiner
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmatyński ˌdalmaˈtɨ̃j̃sʲci adj
dalmatisch
związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

dama ˈdãma n
Dame
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
dystyngowana kobieta

damski ˈdãmsʲci adj
Dame
przeznaczony dla kobiet

dandys ˈdãndɨs n
Dandy Pinkel
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dane ˈdãnɛ n
Daten
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie ˈdãɲɛ n
Gericht Speise
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina n
Opfer
coś składanego w ofierze
Tribut Abgabe
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu

dantejski dãnˈtɛjsʲci adj
dantesk
taki, który budzi grozę, przeraża piekielnym widokiem

dantejskie sceny dãnˈtɛjsʲcɛ ˈsʦ̑ɛ̃nɨ idiom
danteske Szenen
zdarzenia wstrząsające, budzące zgrozę, a także zamieszanie, bałagan

dany ˈdãnɨ adj
vorliegend
ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

daremnie adv
vergebens umsonst
w sposób nie przynoszący rezultatów pomimo starań

daremność n
Nutzlosigkeit
cecha tego, co daremne

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
vergeblich müßig
niedający żadnych wyników

darkroom ˈdarkrũm n
Darkroom
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;

darlingtonia kalifornijska n
Kobralilie
(botanika, botaniczny) Darlingtonia californica, gatunek rośliny z rodziny kapturnicowatych;

darmo ˈdarmɔ adv
gratis umsonst
bezpłatnie
umsonst
na próżno

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
Darmstadtium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darmsztadzki adj
Darmstädter darmstädtisch
związany z Darmstadtem, dotyczący Darmstadtu

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
einem geschenkten Gaul schaut man nicht ins Maul
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darować daˈrɔvaʨ̑ v
erlassen
zrezygnować z wzięcia, odebrania, wyegzekwowania czegoś
schenken
dać komuś coś na własność
vergeben verzeihen
przebaczyć

darowizna n
Gabe
coś podarowanego bez zobowiązań
Schenkung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne przekazanie czegoś dobrowolnie i bezpłatnie

darwinista ˌdarvʲĩˈɲista n
Darwinist
zwolennik darwinizmu

darwinistyczny adj
darwinistisch
związany z darwinizmem, teoriami Karola Darwina

darwinizm n
Darwinismus
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

data ˈdata n
Datum
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datowanie n
Datieren Datierung
(rzeczownik odczasownikowy) od datować

dau daw n
Dau
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

dawać ˈdavaʨ̑ v
geben
(zobacz) dać

dawać radę ˈdavaʨ̑ ˈradɛ v
schaffen zurechtkommen klarkommen
umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawca ˈdafʦ̑a n
Spender
(medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
Spender Geber
ten, który daje

dawka ˈdafka n
Dosis
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dawno ˈdavnɔ adv
längst
w odległych czasach
od dłuższego czasu

dawny ˈdavnɨ adj
alt alter
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

dawnymi czasy davˈnɨ̃mʲi ˈʧ̑asɨ adv
in die alt Zeit
dawniej, kiedyś, w dalekiej przeszłości

dać daʨ̑ v
geben
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś
sich lassen
być możliwym do wykonania
sich unterkriegen lassen
umożliwić komuś pokonanie się lub oszukanie

dać kosza ˈdaʨ̑ ˈkɔʃa v
einen Korb geben
nie dać szansy drugiej osobie (w sprawach miłosnych); odmówić komuś (np. przy oświadczynach)

dać wyraz ˈdaʥ̑ ˈvɨras v
an den Tag legen zum Ausdruck bringen
wyrazić, ujawnić, okazać coś

dał Bóg dziecko, da i na dziecko ˈdaw ˈbuɟ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ ˈda ˌi‿na‿ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ proverb
Gott macht Kinder, er wird sie gewiss auch ernähren
nie trzeba się martwić o środki na utrzymanie i wychowanie dzieci

dbały ˈdbawɨ adj
gepflegt
taki, który dba o coś lub kogoś

de dɛ n
De
nazwa litery d / D

de facto dɛ‿ˈfaktɔ adv
de facto
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

de iure adv
de jure
formalnie, zgodnie z prawem

debata dɛˈbata n
Debatte
(książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów

debel ˈdɛbɛl n
Doppel
(sport, sportowy) gra parami;

debiut ˈdɛbʲjut n
Debüt
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

debiutancki adj
Debüt
związany z osobą debiutanta

debiutować v
debütieren
zaczynać coś oficjalnie; występować pierwszy raz; rozpoczynać karierę

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
beschließen entscheiden bestimmen festlegen festsetzen
podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decydujący adj
entscheidend ausschlaggebend
przesądzający o czymś, przełomowy

decyhenr n
Dezihenry
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) dziesiąta część henra

decymetr n
Dezimeter
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decymetrowy adj
dezimetrisch
(fizyka, fizyczny) mający długość bliską jednej dziesiątej metra
(fizyka, fizyczny) związany z długością rzędu jednej dziesiątej metra

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
Entscheidung Entschluss
rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle

dedukcja n
Deduktion
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

deeskalacja n
Deeskalation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych

defekacja ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja n
Defäkation
(fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defekt ˈdɛfɛkt n
Defekt
(fizyka, fizyczny) (biologia, biologiczny) niedobór, brak;
Defekt Panne Störung
uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defenestracja ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja n
Defenestration Fenstersturz
(książkowy) wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defensywa ˌdɛfɛ̃w̃ˈsɨva n
Defensive
(wojskowość, wojskowy) obronne działania wojskowe

defetyzm dɛˈfɛtɨsm̥ n
Defätismus
(książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

defibrylator ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr n
Defibrillator
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficytowy ˌdɛfʲiʦ̑ɨˈtɔvɨ adj
defizitär
przynoszący większe straty niż zyski

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
Definition
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definicyjny adj
definitorisch
związany z definicją; stanowiący definicję

definiować ˌdɛfʲĩˈɲɔvaʨ̑ v
definieren
objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, terminu, pojęcia, formułować precyzyjną definicję

definitywnie ˌdɛfʲĩɲiˈtɨvʲɲɛ adv
definitiv
w sposób definitywny, ostateczny, zdecydowany

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
Deflation
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

deflagracja n
Verpuffung Deflagration
(chemia, chemiczny) szybkie spalanie materiału wybuchowego, jednak przebiegające stosunkowo łagodnie w stosunku do detonacji;

defloracja n
Defloration Entjungferung
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

defoliant dɛˈfɔlʲjãnt n
Entlaubungsmittel
(chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) substancja powodująca zrzucanie liści przez rośliny;

deformować v
verformen verunstalten
(pejoratywnie, pejoratywny) pozbawiać pierwotnego kształtu lub sensu

defragmentacja ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Defragmentierung
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;

defragmentować ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
defragmentieren
(informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

degażówki ˌdɛɡaˈʒufʲci n
Effilierschere
(fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;

degradacja ˌdɛɡraˈdaʦ̑ʲja n
Degradierung Degradation
zmiana czyjegoś stanowiska zawodowego na niższe

degradować ˌdɛɡraˈdɔvaʨ̑ v
degradieren
tracić korzystne cechy

degrengolada ˌdɛɡrɛ̃ŋɡɔˈlada n
Untergang
(książkowy) zanik wartości moralnych lub estetycznych

deistka n
Deistin
zwolenniczka deizmu

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Deismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

deja vu n
Déjà-vu
wrażenie, że sytuacja, w której bierze się właśnie udział, już się kiedyś przydarzyła;

dekabrysta ˌdɛkaˈbrɨsta n
Dekabrist
(historia, historyczny, historycznie) członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych;

dekabrystka ˌdɛkaˈbrɨstka n
Dekabristin
(historia, historyczny, historycznie) forma żeńska od: dekabrysta

dekada dɛˈkada n
Dekade
dziesięć lat
dziesięć dni
dziesięć miesięcy
dziesięć tygodni

dekametr n
Dekameter
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesięciu metrom;

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
Enthauptung
ucięcie głowy;

dekartelizacja n
Dekartellisierung
(ekonomia, ekonomiczny) podział karteli na mniejsze jednostki gospodarcze;

deklamacja n
Deklamation
ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego

deklamacyjny adj
deklamatorisch
(książkowy) związany z deklamacją; mający charakter, formę deklamacji

deklamatorski adj
deklamatorisch rezitatorisch
związany z deklamatorem; taki jak u deklamatora

deklamować ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑ v
deklamieren rezitieren vortragen
z ekspresją wygłaszać utwór literacki

deklaracja podatkowa ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja ˌpɔdatˈkɔva n
Steuererklärung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;

deklarować v
deklarieren erklären aussprechen
wypowiadać oficjalnie
sich bereit erklären
wyrażać gotowość, przyrzekać pomoc

deklinacja ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja n
Deklination
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
(gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;

deklinacja mieszana ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja mʲjɛˈʃãna n
gemischte Deklination
(gramatyka) rodzaj odmiany przez przypadki w gramatykach niektórych językow, np. niemieckim

deklinacja mocna ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja ˈmɔʦ̑na n
starke Deklination
(gramatyka) rodzaj odmiany przez przypadki w gramatykach niektórych języków, np. niemieckim, islandzkim

deklinacja słaba ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja ˈswaba n
schwache Deklination
(gramatyka) rodzaj odmiany przez przypadki w gramatykach niektórych językow, np. niemieckim, islandzkim

deklinacyjny adj
Deklination
(gramatyka) związany z deklinacją, odmianą przez przypadki i liczby, przypadkowaniem

deklinować v
deklinieren
(językoznawstwo, językoznawczy) odmieniać przez przypadki

dekolt ˈdɛkɔlt n
Ausschnitt Dekolleté
wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy
Dekolleté Ausschnitt
część ciała odsłonięta przez dekolt (1.1)

dekoracja ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja n
Schmuck
element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekoracyjny ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ adj
dekorativ
związany z dekoracją, stanowiący dekorację

dekoratorski adj
Dekoration
związany z osobą lub zawodem dekoratora

dekret ˈdɛkrɛt n
Erlaß Dekret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delegować v
delegieren
wysyłać jako przedstawiciela celem wykonania określonego zadania

delektować się ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ v
genießen sich delektieren sich ergötzen
odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się

delfin ˈdɛlfʲĩn n
Delphin
(sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;
Delphin Delfin
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;

delikatesy ˌdɛlʲikaˈtɛsɨ n
Delikatessengeschäft Feinkostgeschäft
(handel, handlowy) dobrze zaopatrzony sklep spożywczy z wykwintnymi artykułami;

delikatność ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑ n
Zartgefühl
cecha tego, co jest delikatne

delikatny ˌdɛlʲiˈkatnɨ adj
heikel
skomplikowany
vorsichtig
wymagający taktu, taktowny
zärtlich leicht
charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością

delikt ˈdɛlʲikt n
Delikt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie przeciw prawu

delta ˈdɛlta n
Delta
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
Demagoge
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie
(historia, historyczny, historycznie) przywódca ludowy w starożytnej Grecji

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
Demagogie
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demagogiczny adj
demagogisch
związany z demagogią; typowy dla demagoga; pokrętnie schlebiający masom

demiurg ˈdɛ̃mʲjurk n
Demiurg
(filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość
(historia, historyczny, historycznie) w państwach doryckich starożytnej Grecji wysoki tytuł urzędniczy
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji urzędnik wysokiego szczebla
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek obdarzony niesamowitym talentem twórczym

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
Demografie Demographie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny adj
demografisch demographisch
dotyczący demografii

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
Demokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
Demokrat
zwolennik demokracji

demokratka n
Demokratin
zwolenniczka demokracji

demokratycznie ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
demokratisch
zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
demokratisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzm n
Demokratismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad

demolować ˌdɛ̃mɔˈlɔvaʨ̑ v
demolieren
świadomie niszczyć coś w sposób nieodwracalny

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
Dämon
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonizować ˌdɛ̃mɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑ v
dämonisieren verteufeln
wyolbrzymiać znaczenie czegoś złego

demonstracja ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstraʦ̑ʲja n
Demo Demonstration
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne;
Demonstration
czynność pokazywania czegoś
(wojskowość, wojskowy) manewr taktyczny odciągający uwagę przeciwnika;

demonstracyjny adj
demonstrativ
służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia
demonstrativ ostentativ
obliczony na efekt

demonstrant dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt n
Demonstrant
uczestnik demonstracji

demonstrować ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstrɔvaʨ̑ v
demonstrieren
brać udział w publicznym proteście, demonstracji
okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości
prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś

demoskopia n
Demoskopie
(socjologia, socjologiczny) badanie opinii publicznej

denar ˈdɛ̃nar n
Denar
srebrna moneta bita w starożytności i średniowieczu;

dendrochronologiczny adj
dendrochronologisch
związany z dendrochronologią, dotyczący dendrochronologii

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
Dendrologie
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

dendrologiczny adj
dendrologisch
(botanika, botaniczny) (leśnictwo) związany z dendrologią, wiedzą o drzewach

denerwować ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑ v
nerven
działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej

denerwujący ˌdɛ̃nɛrvuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
nervend nervig
wprowadzający w stan zdenerwowania, irytacji, wywołujący zdenerwowanie; dokuczliwy, wkurzający

denga n
Denguefieber
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;

denialista n
Leugner
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) osoba, która odrzuca określone ustalenia naukowe, zaprzecza faktom, hołduje zaklinaniu rzeczywistości

denializm n
Denialismus
(społeczny) (psychologia, psychologiczny) postawa zaprzeczenia faktów i odrzucenia wiedzy naukowej

dennica dɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
Boden
(pszczelarstwo, pszczelarski) dolny element ula

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
Zahnarzt
(zobacz) stomatolog;

dentystyczny ˌdɛ̃ntɨˈstɨʧ̑nɨ adj
zahnärztlich
związany z dentystą (stomatologiem) lub dentystyką (stomatologią)

denuncjacja ˌdɛ̃nũnˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja n
Denunziation
poufna skarga na kogoś naruszającego ustalony porządek

denuncjować ˌdɛ̃nũnˈʦ̑ʲjɔvaʨ̑ v
denunzieren
donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy

deontologiczny adj
deontologisch
(filozofia, filozoficzny) związany z deontologią; rozumiany w zakresie deontologii

departament ˌdɛparˈtãmɛ̃nt n
Departement
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji,
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach,

depesza n
Depesche
(telekomunikacja) tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem

depilator ˌdɛpʲiˈlatɔr n
Haarentfernungsmittel
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami;

deponować v
deponieren hinterlegen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
Deportation
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

deportować ˌdɛpɔrˈtɔvaʨ̑ v
deportieren
zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości

depozyt n
Depositorium Tresor
(bankowość, bankowy) miejsce przechowywania wartościowych rzeczy
Depositum Depot
formalne przejęcie na przechowanie czegoś należącego do kogoś innego

deprecjacja ˌdɛprɛˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja n
Depretiation
(ekonomia, ekonomiczny) spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;

depresja dɛˈprɛsʲja n
Depression
(ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;
Depression Senke
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
Tief
(meteorologia, meteorologiczny) obszar obniżonego ciśnienia atmosferycznego

deprymować ˌdɛprɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
deprimieren
wprawiać w stan zakłopotania, niepewności

deptak ˈdɛptak n
Fußgängerzone
ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych

deputowany n
Abgeordneter
wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

deregulacja n
Deregulierung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś

dereniówka n
Dirndlbrand
(spożywczy) nalewka z derenia

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
Hartriegel
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach
Kornelkirsche Dürlitze Hartriegel Herlitze Hirlnuss
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego

derka ˈdɛrka n
Pferdedecke
(jeździectwo, jeździecki) okrycie dla konia

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
Wachtelkönig
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
Dermatologe Hautarzt
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
Dermatologie
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny adj
dermatologisch Haut
(medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

dermatoza ˌdɛrmaˈtɔza n
Hautkrankheit
(medycyna, medyczny) choroba skóry

dermografizm n
Dermographismus
(medycyna, medyczny) zmiany skórne wywoływane przez zadrapanie, potarcie lub ucisk skóry;

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
Derwisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

derywacja ˌdɛrɨˈvaʦ̑ʲja n
Derivation
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie nowych wyrazów przez dodanie lub usunięcie przedrostków i przyrostków;

derywat n
Derivat
wyraz pochodny

des dɛs n
Des
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d obniżony o półton;

deseczka dɛˈsɛʧ̑ka n
Brettchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: deska

deser ˈdɛsɛr n
Dessert Nachspeise Nachtisch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deses ˈdɛsɛs n
Deses
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d obniżony o cały ton;

deska ˈdɛska n
Brett
płaski kawałek drewna;
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny

deska do krojenia n
Schneidbrett Schneidebrett
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności

deska do prasowania n
Bügelbrett
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
Skateboard
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

despekt n
Despektion
(przestarzałe, przestarzały) postępek uchybiający komu

desperat dɛsˈpɛrat n
Verzweifelte
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje

despota dɛsˈpɔta n
Despot
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;

despotyczny adj
despotisch herrschsüchtig
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą
herrisch
(książkowy) narzucający własną wolę i wymagający od innych bezwzględnego posłuszeństwa

destabilizować v
destabilisieren
wprowadzać destabilizację, doprowadzać do utraty stabilności przez jakiś podmiot, często w sensie politycznym

destalinizacja n
Entstalinisierung
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
destruktiv zerstörend zerstörerisch
mający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
Destillation
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

destylowany adj
destilliert
(chemia, chemiczny) poddany procesowi destylacji

desygnat dɛˈsɨɡnat n
Denotat Referent
(językoznawstwo, językoznawczy) (logika, logiczny) dowolny obiekt, do którego zastosowanie danej nazwy ma sens;

deszcz dɛʃʧ̑ n
Regen
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczomierz dɛʃˈʧ̑ɔ̃mʲjɛʃ n
Niederschlagsmesser Regenmesser
(meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych;

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
regnerisch
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

deszczówka n
Regenwasser
(potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

detal ˈdɛtal n
Detail Einzelheit
szczegół, coś mało ważnego
Einzelhandel
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi

detencja n
Abschiebehaft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe umieszczenie w zamkniętym ośrodku pod nadzorem, np. w szpitalu psychiatrycznym, ośrodku dla uchodźców

detergent dɛˈtɛrɡɛ̃nt n
Reinigungsmittel Detergens
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;

determinizm n
Determinismus
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu

detonować v
sprengen
powodować wybuch
verdutzen
wywoływać onieśmielenie
detonieren
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać dźwięki nieczysto
rozrywać się z hukiem; ulegać eksplozji
sich genieren
być lub stawać się speszonym

detronizacja n
Absetzung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozbawienie monarchy jego władzy i tytułu;

detronizować v
entthronen
pozbawiać panującego władzy monarszej

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
Devalvation
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;

dewaluować ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
devalvieren
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowo obniżać kurs danej waluty

dewanagari n
Devanagari
(językoznawstwo, językoznawczy) pismo sylabiczne używane do zapisu m.in. sanskrytu i hindi;

dewiza n
Motto Devise
zasada postępowania, którą ktoś wyznaje

dewocjonalia ˌdɛvɔʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲja n
Devotionalien
(handel, handlowy) różne drobne przedmioty związane z kultem religijnym, zwykle te będące w obiegu handlowym;

dewon ˈdɛvɔ̃n n
Devon
(geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;

dewoński dɛˈvɔ̃j̃sʲci adj
devonisch
(geologia, geologiczny) dotyczący dewonu, występujący, powstały w dewonie

dezawuować ˌdɛzavuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
desavouieren
umniejszać wartość czegoś lub czyjeś zasługi

dezercja n
Fahnenflucht
ucieczka z wojska

dezerter n
Deserteur
(wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezindustrializacja n
Deindustrialisierung
zanikanie uprzemysłowienia;

dezinformacja n
Desinformation
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
Deodorant Deo
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezyderat ˌdɛzɨˈdɛrat n
Desiderat
żądanie, życzenie, postulat

dezynfekcja ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja n
Desinfektion
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
Riesenrad
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetyk dʲjaˈbɛtɨk n
Diabetiker
(medycyna, medyczny) osoba chora na cukrzycę

diabeł ˈdʲjabɛw n
Teufel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł tasmański n
Beutelteufel Tasmanischer Teufel
(zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;

diablica n
Teufelin
(folklor) (mitologia, mitologiczny) żeńska forma diabła
Teufelin Drachen Teufelsweib
(przenośnie, przenośnia) zła kobieta

diachroniczny adj
diachronisch
(językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany czasowo

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
Diadem
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diafazyczny adj
diaphasisch
(językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany stylistycznie

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
diagnostisch Diagnose Früherkennung
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnostyka dʲjaˈɡnɔstɨka n
Diagnostik
(medycyna, medyczny) nauka o sposobach rozpoznawania chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt);
(psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad;

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
Diagnose
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagnozować ˌdʲjaɡnɔˈzɔvaʨ̑ v
diagnostizieren
wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań

diagram ˈdʲjaɡrãm n
Diagramm
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakoński adj
diakonisch
(kościelny) związany z osobą lub tytułem diakona

dialekt ˈdʲjalɛkt n
Dialekt
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektalny adj
dialektal
(językoznawstwo, językoznawczy) będący częścią dialektu; należący do dialektu; dotyczący dialektu

dialektolog n
Dialektologe
(językoznawstwo, językoznawczy) badacz dialektów

dialektologia n
Dialektologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;

dialektologiczny adj
dialektologisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z dialektologią, nauką o dialektach i gwarach

dialektyzm n
Dialektismus
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha lub element językowy właściwe jakiemuś dialektowi wernakularnemu;

dializa n
Dialyse
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog ˈdʲjalɔk n
Dialog Zwiegespräch
rozmowa dwóch osób

diamagnetyczny adj
diamagnetisch
(fizyka, fizyczny) mający mniejszą przenikalność magnetyczną niż próżnia, słabo odpychany przez magnes

diamagnetyk n
Diamagnetikum
(fizyka, fizyczny) ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od próżni, słabo odpychane przez magnes

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
Diamant
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diametralnie ˌdʲjãmɛˈtralʲɲɛ adv
diametral
przeciwstawnie, krańcowo różnie

diamezyczny adj
diamesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany środkiem przekazu

diapozytyw n
Lichtbild
(fotografia) slajd, przezrocze

diastratyczny adj
diastratisch
(językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany socjokulturowo

diatopiczny adj
diatopisch
(językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany terytorialnie, regionalnie

dichlorodifenylotrichloroetan n
Dichlordiphenyltrichlorethan
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;

dickpic n
Dickpic
fotografia penisa wysyłana przez Internet lub telefon

didaskalia ˌdʲidaˈskalʲja n
Didaskalien
wskazówki autora, tekst poboczny zawierający objaśnienia dotyczące sposobu wystawienia sztuki

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
Diözese Bistum
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dieldryna n
Dieldrin
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6O, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;

dielektryczny ˌdʲiɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
dielektrisch
(fizyka, fizyczny) słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych

dielektryk ˌdʲiɛˈlɛktrɨk n
Dielektrikum
materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;

diereza n
Diärese Diäresis
(językoznawstwo, językoznawczy) w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu;
Trema
(termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby;

dieta ˈdʲjɛta n
Kost Diät Reisekosten Tagesgeld
wynagrodzenie dzienne (za każdy dzień pracy) za pełnienie szczególnych funkcji (np. posła)

dietetyczny ˌdʲjɛtɛˈtɨʧ̑nɨ adj
diätetisch
(książkowy) o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy
(medycyna, medyczny) spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany

difalia dʲiˈfalʲja n
Diphallie
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa

digitalizacja ˌdʲiɟitalʲiˈzaʦ̑ʲja n
Digitalisierung
(informatyka, informatyczny) przetwarzanie danych analogowych, pisanych do postaci cyfrowej, (także, też) rozpowszechnianie techniki cyfrowej;

dinar ˈdʲĩnar n
Dinar
(jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów;

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
Dingo
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
Dinosaurier Dino
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda ˈdʲjɔda n
Diode
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

dioksyna n
Dioxin
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa chlorowanych dibenzodioksyn

diopsyd n
Diopsid
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

dip dʲip n
Dip
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;

diplodok dʲiˈplɔdɔk n
Diplodocus
(paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury;

dirndl n
Dirndl Dirndlkleid
rodzaj stroju ludowego, pochodzącego z rejonu Alp;

dis dʲis n
Dis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d podwyższony o półton;

dis-moll ˈdʲis‿mɔl n
dis-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku dis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

disis ˈdʲisʲis n
Disis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d podwyższony o cały ton;

ditionin n
Dithionit Hydrosulfit Hypodisulfit
(chemia, chemiczny) związek chemiczny będący solą lub estrem kwasu ditionawego

ditlenek krzemu n
Siliciumdioxid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym krzem występuje na IV stopniu utlenienia;

diuna ˈdʲjũna n
Düne
ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

divertimento n
Divertimento
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielka, kilkuczęściowa kompozycja instrumentalna o prostym charakterze, popularna w XVIII wieku;

dla dla preposition
für zu
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności

dla chcącego nic trudnego ˌdla‿xʦ̑ɔ̃nˈʦ̑ɛɡɔ ˈɲiʦ̑ trudˈnɛɡɔ proverb
wo ein Wille ist, ist auch ein Weg wollen heißt können
jeśli bardzo czegoś pragniemy, to nie jest problemem, abyśmy to zdobyli

dla świętego spokoju ˌdla‿ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ spɔˈkɔju adv
um des lieben Friedens willen
(potocznie, potoczny) bez przekonania, jedynie w celu uniknięcia konfliktów, zdenerwowania

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ interrogativePronoun
warum wieso
…używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
warum wieso
…używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dlatego dlaˈtɛɡɔ conjunction
also
…używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego
deshalb deswegen weil
…używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego

dmuchawiec dmuˈxavʲjɛʦ̑ n
Pusteblume
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
blasen pusten
wypuszczać powietrze z ust

dno dnɔ n
Grund Boden
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu

do dɔ n
do
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna dźwięku C;

do dɔ preposition
bis
…określający końcowy punkt w czasie
nach in zu
…określający końcowy punkt w przestrzeni

do greckich kalend dɔ‿ˈɡrɛʦ̑ʲcix ˈkalɛ̃nt adv
bis zu den griechischen Kalenden
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) do bliżej nieokreślonego terminu w przyszłości

do grobowej deski ˌdɔ‿ɡrɔˈbɔvɛj ˈdɛsʲci adv
bis in den Tod
na zawsze, do śmierci

do góry adv
hoch nach oben
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi adv
auf dem Kopf
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do niczego ˌdɔ‿ɲiˈʧ̑ɛɡɔ adj
unbrauchbar
tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji

do przyjęcia adj
annehmbar
taki, który można przyjąć, zaakceptować

do siego roku dɔ‿ˈɕɛɡɔ ˈrɔku idiom
ein glückliches neues Jahr
forma życzeń noworocznych, (dosłownie) do tego roku (obyśmy dożyli)

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
aller guten Dinge sind drei
trzecia próba czegoś będzie zapewne udana, za trzecim razem może się wreszcie powieść

do tyłu adv
nach hinten rückwärts hintenüber
w kierunku tylnym, odwrotnym do poprzedniego lub właściwego

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
auf Wiedersehen tschüss tschau auf Wiederhören bis bald bis später
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

do wyboru, do koloru adv
alles, was das Herz begehrt
bardzo dużo i można wybierać według upodobania

doba ˈdɔba n
Epoche
(przenośnie, przenośnia) charakterystyczny okres
Tag
(jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

doberman dɔˈbɛrmãn n
Dobermann
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobitność dɔˈbʲitnɔɕʨ̑ n
Nachdruck
cecha tego, co jest dobitne, wyraziste, niepozostawiające wątpliwości

dobitny dɔˈbʲitnɨ adj
glasklar
wyraźny, który nie pozostawia wątpliwości

dobowy adj
Tag
mający związek z dobą; trwający dobę

dobra ˈdɔbra n
Gut Güter
(ekonomia, ekonomiczny) ogół środków, które mogą być wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, do zaspokojenia potrzeb ludzkich;

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
gute Nacht
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobro ˈdɔbrɔ n
Gut
jedna z dwóch podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo zła;
rzecz mająca wartość
Wohl
czyjaś korzyść, zysk

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
Wohlfahrt Wohlstand
dobre warunki materialne

dobroczynność n
Wohltätigkeit Mildtätigkeit
działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobroczynny ˌdɔbrɔˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
karitativ wohltätig
służący pomocą osobom potrzebującym, wspierający potrzebujących
wohltuend
przynoszący korzyść, dobry, przydatny, wartościowy

dobrodusznie adv
gutherzig gutmütig
w sposób dobroduszny

dobroduszny adj
gutmütig gutherzig
mający łagodne, życzliwe usposobienie

dobrodziejstwo n
Wohltat
dobro komuś okazane

dobrotliwy ˌdɔbrɔˈtlʲivɨ adj
gütig
ktoś odznaczający się dobrocią i łagodnością

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
freiwillig aus freien Stücken
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
freiwillig gutwillig
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć ˈdɔbrɔʨ̑ n
Güte Gütigkeit
cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry ˈdɔbrɨ adj
artig gut
grzeczny
gut
miły, uczynny, usłużny, szlachetny
korzystny
o nastroju wesoły, radosny
o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony
świetny, znakomity w swojej dziedzinie
gut bequem
pomyślny, udany
gut interessant
ciekawy, interesujący, wysokiej jakości
gut recht
odpowiedni, pasujący do czegoś
gut schmackhaft
smaczny

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
guten Abend
uprzejme powitanie używane wieczorem

dobry łotr n
der gut Räuber
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) postać z Nowego Testamentu, ukrzyżowany z Chrystusem nawrócony przed śmiercią

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane dɔˈbrɨ̃mʲi xɛ̃ɲˈʨ̑ãmʲi ˈjɛst ˈpʲjɛkwɔ ˌvɨbrukɔˈvãnɛ proverb
der Weg zur Hölle ist mit guten Vorsätzen gepflastert
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
gut
w należyty sposób
przyjemnie
wohl
uczciwie

dobudówka n
Anbau Annexbau Vorbau
(budownictwo) dobudowana część budynku

docelowy adj
Bestimmungs-
stanowiący cel przejściowy lub ostateczny
Ziel-
prowadzący do celu

dochodzić do siebie v
sich erholen
stawać się znowu zdrowym, sprawnym, wypoczętym

dochód ˈdɔxut n
Einkommen
(księgowość) suma wpływów (przychodów) pomniejszona o koszty ich uzyskania;

dochód narodowy ˈdɔxut ˌnarɔˈdɔvɨ n
Nationaleinkommen
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);

dociekać v
suchen
(podniośle) badając coś, starać się dotrzeć do sedna sprawy; dochodzić prawdy
fließen
ciekąc, dostawać się gdzieś

dodatek dɔˈdatɛk n
Zusatz Beilage Zutat
coś dodanego, dodatkowego

dodatkowo adv
obendrein zusätzlich
w sposób dodany do czegoś

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
zusätzlich
dodany do istniejącej wcześniej reszty
niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
addieren aufsummieren zusammenrechnen
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
hinzufügen
dopowiadać coś, uzupełniać wypowiedź dodatkowymi zwrotami; nadmienić
hinzugeben
dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość

dodo ˈdɔdɔ n
Dodo
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogmatyczny adj
dogmatisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z dogmatami religijnymi lub z dogmatyką
oparty na dogmacie, niepodlegający dyskusji

dogodnie adv
bequem
w sposób odpowiadający czyimś potrzebom
günstig
przynosząc korzyść

dogodność n
Annehmlichkeit Bequemlichkeit
warunki dające poczucie zaspokojenia potrzeb
Vorteil
korzystna okoliczność

dogrywka dɔˈɡrɨfka n
Verlängerung
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

dogłębny adj
gründlich tief schürfend
sięgający sedna
tief
mocno odczuwalny
przenikający głęboko, przez wiele warstw

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
melken
(zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego
melken anpumpen ausnutzen
(potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo

dojarka n
Melkerin
kobieta dojąca zwierzę mleczne
Melkmaschine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do mechanicznego dojenia zwierząt

dojnica n
Melkeimer Melkkübel
naczynie, do którego doi się mleko

dojny adj
melk
(rolnictwo, rolniczy) o samicach mlekodajnych zwierząt hodowlanych: mogący dawać mleko

dokazywać v
zustande bringen
(książkowy) osiągać zamierzony cel
herumtollen
(potocznie, potoczny) bawić się w sposób nieskrępowany, płatać figle

doker n
Hafenarbeiter
(marynarka) robotnik portowy;

dokonać dɔˈkɔ̃naʨ̑ v
erschaffen verwirklichen
wykonać, stworzyć coś ważnego, istotnego dla jakiejś dziedziny
vollenden abschließen
zrobić coś do końca, wykonać jakąś funkcję, czynność

doktor ˈdɔktɔr n
Doktor
(potocznie, potoczny) (grzecznościowy) lekarz
stopień naukowy;

doktor honoris causa n
Ehrendoktor
(edukacja, edukacyjny) akademicki tytuł honorowy nadawany osobom szczególnie zasłużonym;

doktorant dɔkˈtɔrãnt n
Doktorand
osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora

doktorantka ˌdɔktɔˈrãntka n
Doktorandin
forma żeńska od: doktorant

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
Doktrin
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

doktryner n
Doktrinär
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uporczywie trzymająca się wyznawanych doktryn, mająca skostniałe poglądy i hołdująca nieadekwatnym do rzeczywistości zasadom

doktrynerski adj
doktrinär
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) charakterystyczny dla doktrynera lub doktrynerstwa

doktrynerstwo n
Doktrinarismus
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) postawa polegająca na uporczywym trwaniu przy wyznawanych doktrynach, skostniałych poglądach, nieadekwatnych do rzeczywistości zasadach

dokuczać dɔˈkuʧ̑aʨ̑ v
quälen ärgern
sprawiać przykrość, kłopoty lub ból

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
Ausweispapier Papier
pismo urzędowe stwierdzające tożsamość
Dokument Unterlagen
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokumentacja ˌdɔkũmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Dokumentation Dokumentierung Nachweis
zbiór dokumentów służących do uzasadnienia bądź udowodnienia czegoś

dokumentować v
belegen bezeugen
stanowić dokument; potwierdzać daną sprawę
dokumentieren beurkunden
składać dowody; zbierać i przedstawiać dokumenty na potwierdzenie czegoś

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
bis wann wie lange
… pytajny, służący do pytania o długość trwania jakiejś czynności
wohin
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokądś ˈdɔkɔ̃ntʲɕ pronoun
irgendwohin
…w wyrażeniu zastępujący kierunek dokładnie nieznany, będący jednocześnie celem

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
präzise genau akkurat
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
genau akkurat
o człowieku: robiący coś starannie
genau präzise akkurat
wykonany z dużą starannością

dola ˈdɔla n
Anteil
(potocznie, potoczny) przypadająca komuś część zdobyczy, zarobku
Los Schicksal in Glück und Unglück
(książkowy) los, czyjeś obecne położenie, stan

dolar ˈdɔlar n
Dollar
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolegliwość ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
Beschwerde
choroba, schorzenie, problem zdrowotny

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
Öl ins Feuer gießen
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

doliczać v
einrechnen zuzählen
dodać jakąś sumę do sumy obliczonej wcześniej

dolina dɔˈlʲĩna n
Tal Senke
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
Hünengrab Dolmen
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolnoaustriacki adj
niederösterreichisch
związany z Dolną Austrią, dotyczący Dolnej Austrii

dolnoniemiecki adj
niederdeutsch
(językoznawstwo, językoznawczy) mający cechy dialektów dolnoniemieckich, wcale lub nieznacznie dotknięty drugą przesuwką spółgłoskową

dolnoniemiecki n
Niederdeutsch Plattdeutsch
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolnopłat n
Tiefdecker
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych stosunkowo nisko po bokach kadłuba

dolnoreński adj
niederrheinisch
związany z dolnym biegiem Renu

dolnosaksoński adj
niedersächsisch
związany z Dolną Saksonią, dotyczący Dolnej Saksonii

dolnosaksoński n
Niedersächsisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnosaksoński;

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci adj
niedersorbisch
związany z Łużycami Dolnymi lub Dolnołużyczanami

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci n
Niedersorbisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnołużycki

dolnośląski adj
niederschlesisch
związany z Dolnym Śląskiem, dotyczący Dolnego Śląska, leżący na Dolnym Śląsku

dolny ˈdɔlnɨ adj
unterer
znajdujący się na dole

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
Haus Wohnung
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
(urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
Heim Haus
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom akademicki ˈdɔ̃m ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci n
Studentenwohnheim
(edukacja, edukacyjny) budynek, w którym mieszkają studenci;

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
Kinderheim Waisenhaus
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom handlowy n
Kaufhaus Warenhaus
(handel, handlowy) obiekt, w którym prowadzi się sprzedaż detaliczną produktów jednego producenta lub należących do jednej branży;

dom kultury n
Kulturhaus
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną;

dom pomocy społecznej n
Pflegeheim
placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki;
siedziba domu pomocy społecznej (1.1)

dom poprawczy n
Jugendstrafanstalt
instytucja resocjalizacyjna dla nieletnich

dom publiczny ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ n
Bordell
dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom starców ˈdɔ̃m ˈstarʦ̑uf n
Altenheim Altersheim Seniorenheim Altenstift
zakład, w którym mieszkają osoby stare i pozbawione opieki rodziny

dom towarowy n
Kaufhaus Warenhaus
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

dom wariatów n
Irrenhaus
(potocznie, potoczny) zakład dla osób z zaburzeniami psychicznymi
(potocznie, potoczny) brak ładu

dom zdrojowy n
Kurhaus
siedziba domu zdrojowego (1.1)
zakład lecznictwa wodami na terenie uzdrowiska

domagać się dɔ̃ˈmaɡaʨ̑‿ɕɛ v
brauchen nach verlangen
potrzebować
fordern
wymagać, potrzebować, żądać, chcieć coś dla siebie

domek dla ptaków n
Vogelnistkasten
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) niewielka konstrukcja w kształcie budki z otworem, w której ptak może bezpiecznie założyć gniazdo

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
Domain Domäne
(informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;
Domäne
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność
(historia, historyczny, historycznie) posiadłość należąca do panujących na danym obszarze;

domieszka n
Zusatz Additiv
niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

dominacja ˌdɔ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
Dominanz
(książkowy) przeważanie, panowanie nad czymś

dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
Dominikaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

dominikański ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃sʲci adj
dominikanisch
odnoszący się do państwa Dominikana

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
Domino
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;
Domino Dominostein
kamień do gry w domino (1.1)

dominować ˌdɔ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑ v
dominieren
przeważać nad czymś, nad kimś
dominieren beherrshen
panować nad czymś, nad kimś

domniemany ˌdɔ̃mʲɲɛ̃ˈmãnɨ adj
mutmaßlich
oparty na przypuszczeniu

domofon dɔ̃ˈmɔfɔ̃n n
Sprechanlage Intercom
urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;

domokrążca ˌdɔ̃mɔˈkrɔ̃w̃ʃʦ̑a n
Hausierer
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary

domowej roboty dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ adj
hausgemacht
wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
häuslich Haus
związany z domem, dotyczący domu

domyślać v
ahnen vermuten
przewidywać coś pomimo niewystarczających danych

donatyzm n
Donatismus
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) rygorystyczna herezja wczesnochrześcijańska rozpowszechniona w północnoafrykańskich prowincjach Imperium Rzymskiego, odmawiającą apostatom możliwości powrotu na łono wspólnoty Kościoła;

donica dɔ̃ˈɲiʦ̑a n
Blumentopf
duża doniczka, naczynie do hodowania roślin ozdobnych

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
Blumentopf
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

donikąd dɔ̃ˈɲikɔ̃nt adv
nirgendwohin
do żadnego określonego miejsca

doniosły adj
bedeutsam gewichtig
o dużym znaczeniu

donos n
Anzeige
poufne zgłoszenie do władz o dokonaniu przez kogoś wykroczenia, przestępstwa albo o złamaniu obowiązujących norm

donosiciel ˌdɔ̃nɔˈɕiʨ̑ɛl n
Denunziant
ten, kto donosi

donosić v
anzeigen denunzieren
(pejoratywnie, pejoratywny) zawiadamiać o czymś władze, przełożonych
benachrichtigen mitteilen
powiadamiać o czymś
bringen hinbringen hintragen tragen
przynosić, dostarczać do określonego miejsca
mehr bringen
(potocznie, potoczny) uzupełniać brakujące rzeczy

donżon ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n n
Schlossturm
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;

doodbytniczy adj
rektal
taki, który stosuje się wkładając do odbytu

dopalacz dɔˈpalaʧ̑ n
Nachbrenner
(potocznie, potoczny) substancja psychoaktywna o działaniu stymulującym
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) w silniku turboodrzutowym: urządzenie stosowane do spalania dodatkowego paliwa za turbiną w celu zwiększenia siły ciągu silnika;
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) urządzenie w układzie wydechowym silnika samochodowego umożliwiające utlenianie palnych składników spalin i zmniejszające ich toksyczność;

dopamina n
Dopamin
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
Genitiv Wesfall
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełniać v
auffüllen ergänzen
uzupełniać do całości
erfüllen erledigen tun
czynić powinności, by coś zakończyć
geschehen sich erfüllen
stawać się realnym
sich ergänzen zusammenpassen
uzupełniać się nawzajem, tworząc odpowiednią całość

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Erfüllung
(rzeczownik odczasownikowy) od dopełnić
Ergänzung
część dopełniająca całość
Komplement
(matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;
Objekt
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
erst
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające

dopiero co adv
gerade soeben gerade erst vorhin
przed chwilą

dopisek n
Randbemerkung Zusatz
dodatkowa, krótka informacja dodana do uprzednio istniejącego tekstu

dopowiadać ˌdɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
hinzufügen
uzupełniać swoją wypowiedź o jakieś wyrażenie, zwrot; mówić coś jeszcze poza tym, co już się powiedziało; dodać parę słów
uzupełniać, wyjaśniać coś swoim stanem

doprawdy particle
tatsächlich wirklich
wyrażająca zdziwienie
wirklich wahrhaftig
podkreślająca prawdziwość

dopuszczalny ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ adj
zulässig
dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem

dopóki dɔˈpuci conjunction
bis
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia
solange
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie dɔˈputɨ ˈʣ̑bãn ˈvɔdɛ ˈnɔɕi dɔˈpuci‿mu‿ɕɛ ˈuxɔ ɲɛ‿ˈurvʲjɛ proverb
der Krug geht so lange zum Brunnen, bis er bricht
każdy ma swoje granice wytrzymałości

dopływ ˈdɔpwɨf n
Nebenfluss Zufluss
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora
Zufluss Zufuhr
czynność docierania cieczy, energii itp. do określonego miejsca

dorada dɔˈrada n
Goldbrasse Dorade
(ichtiologia, ichtiologiczny) srebrzysta ryba morska z pasami na bokach;

doradca n
Berater Ratgeber
osoba udzielająca porad

doradztwo n
Beratung
udzielanie porad

dorastać v
erwachsen werden
stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości
groß werden heranwachsen
osiągać właściwy właściwy stan rozwoju

dorobkiewicz n
Emporkömmling
(pogardliwie, pogardliwy) osoba bogata lub o wysokiej pozycji społecznej osiągniętej z wykorzystaniem sprzyjających okoliczności

dorosłość n
Erwachsenenalter
cecha tego, co dorosłe

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
erwachsen Erwachsene
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły dɔˈrɔswɨ n
Erwachsene
dorosła (1.1) osoba

dorożka dɔˈrɔʃka n
offen Kutsche
lekki, rekreacyjny pojazd konny, często wynajmowany na przejażdżki;

dorsz dɔrʃ n
Dorsch Kabeljau
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorsz atlantycki n
Kabeljau
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus morhua L., gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny dorszowatych;

dortmundczyk n
Dortmunder
mieszkaniec Dortmundu

dortmundka n
Dortmunderin
mieszkanka Dortmundu

dortmundzki adj
Dortmunder
odnoszący się do Dortmundu, związany z Dortmundem

doręczać v
zustellen
dostarczać do kogoś i oddawać do jego rąk; przekazywać osobiście

dosięgać v
einholen
wykonując ruch, zbliżać się do kogoś lub czegoś
erreichen
sięgając gdzieś, dotykać lub chwytać coś

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
ausgezeichnet
świetnie, w doskonały sposób

doskonałość ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑ n
Vollkommenheit
szczyt, zupełność, brak jakiejkolwiek wady, niedostatku lub możliwości ulepszenia;

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
prima
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
liefern
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś

dostateczny adj
genügend zulänglich
występujący w wystarczającym stopniu

dostawa dɔˈstava n
Lieferung
dostarczenie towaru np. do sklepu

dostawać dɔˈstavaʨ̑ v
bekommen kriegen
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny

dostawca dɔˈstafʦ̑a n
Lieferant
(handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów

dostać kosza v
einen Korb bekommen
otrzymać odmowną odpowiedź po wyrażeniu propozycji matrymonialnej

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
Würdenträger
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostojny adj
würdevoll ehrwürdig erhaben hoch
pełen godności i powagi, zasługujący na poważanie

dostosowywać v
anpassen angleichen
sprawiać, że coś staje się odpowiednie
sich anpassen
zmieniać się tak, by być odpowiednim

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
Zugang
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępność n
Aufgeschlossenheit Umgänglichkeit Zugänglichkeit
łatwość nawiązania kontaktu z inną osobą
Verfügbarkeit Vorhandensein Lieferbarkeit
łatwość zdobycia czegoś
Verständlichkeit
łatwość zrozumienia
Zugänglichkeit
możliwość dostania się do czegoś, możliwość dojścia gdzieś

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
erreichbar
(telekomunikacja) (o człowieku) taki, z którym łatwo nawiązać kontakt (stale lub przez ograniczony czas)
verfügbar vorhanden
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
buchstäblich wörtlich
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dosłowny dɔˈswɔvnɨ adj
buchstäblich wörtlich
znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia

dotacja dɔˈtaʦ̑ʲja n
Subvention
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotrzymywać v
aufheben
trzymać do określonego czasu
halten einhalten
spełniać zobowiązania

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
betreffen
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyczący adj
-technisch betreffend
mający bezpośrednie powiązanie

dotyk ˈdɔtɨk n
Berührung
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
beleidigen kränken
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś
berühren
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego
(przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie

dotykowy ˌdɔtɨˈkɔvɨ adj
taktil
dotyczący dotyku bądź wrażeń związanych z dotykiem

dowcip ˈdɔfʲʨ̑ip n
Witz
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

dowcipnie adv
humorvoll witzig
w sposób dowcipny

dowcipny adj
witzig humorvoll
umiejący mówić i pisać żartobliwie i z humorem, lubiący żarty i dowcipy
witzig lustig
pełen dowcipu

downshifting n
Downshifting
styl życia osób uciekających od tego, co krytycy nazywają wyścigiem szczurów, styl, który kładzie nacisk na równowagę między czasem wolnym a pracą, jednocześnie koncentrując cele życiowe na samorealizacji i budowaniu osobistych relacji zamiast pochłaniającej wszystko pogoni za sukcesem ekonomicznym

dowód ˈdɔvut n
Ausweis
dokument potwierdzający przynależność (potocznie, potoczny) dowód osobisty
Beweis
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
Beweis Nachweis
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
Personalausweis
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowództwo n
Führung Kommando
stanowisko i władza dowódcy
Kommandostelle
miejsce urzędowania dowódcy
Kommandostelle Stab
zespół dowódców; dowódca wraz ze sztabem

doznać ˈdɔznaʨ̑ v
erleiden empfinden erfahren verspüren
odczuć, poczuć, przeżyć coś, doświadczyć czegoś

dozować dɔˈzɔvaʨ̑ v
dosieren
wydzielać coś określonymi porcjami

dozwolony ˌdɔzvɔˈlɔ̃nɨ adj
erlaubt
dopuszczalny, akceptowalny, zgodny z obowiązującymi zasadami

dozór n
Aufsicht
sprawowanie pieczy nad kimś lub nad czymś
Aufsicht Wachdienst
ludzie wyznaczeni do dozoru (1.1)

dołączać v
beilegen anfügen
uzupełniać o coś
dazustoßen
stawać się uczestnikiem lub elementem czego

dośrodkowanie n
Flanke
(sport, sportowy) w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podanie piłki ze skrzydła do środka pola

dośrodkowy adj
zentripetal
skierowany do środka

doświadczalny ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑alnɨ adj
experimentell
taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń

doświadczać v
erfahren
doznawać czegoś

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Erfahrung Erlebnis
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
erfahren
mający doświadczenie

dość dɔɕʨ̑ indefiniteCardinalNumeral
genug
tyle, ile być powinno, wystarczająco dużo
ziemlich
w pewnym stopniu; w sposób wystarczający, w miarę

dość dɔɕʨ̑ interjection
genug
wykrzyknienie oznaczające zakaz, stanowczą prośbę o zaprzestanie jakiegoś działania

dożylny adj
intravenös
bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożynki dɔˈʒɨ̃nʲci n
Erntedankfest
(etnografia, etnograficzny) (rolnictwo, rolniczy) doroczny festyn organizowany administracyjnie z okazji zakończenia żniw;

dożywotni ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi adj
lebenslang lebenslänglich
taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

dożywotnio adv
lebenslang
do końca życia

drabina draˈbʲĩna n
Leiter
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drabinka draˈbʲĩnka n
Sprossenwand
(sport, sportowy) rodzaj przyrządu gimnastycznego podobnego do drabiny

drachma ˈdraxma n
Drachme
(historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji;
(jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002

drag queen n
Drag Queen
artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;

dragoman draˈɡɔ̃mãn n
Dragoman
(przestarzałe, przestarzały) tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;

dragon ˈdraɡɔ̃n n
Dragoner
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

drakunkuloza n
Dracontiasis Dracunculose Drakunkulose
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba wywoływana przez nitkowca podskórnego;

dramat ˈdrãmat n
Drama
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;
utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie

dramaturg drãˈmaturk n
Dramatiker
pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

dramatyczny adj
dramatisch
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
Wolkenkratzer
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapak n
Katzenbaum
zabawka dla kota, często połączona z budkami, do których zwierzę może wchodzić, lub/i legowiskiem

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
Raubtier
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drawit ˈdravʲit n
Dravit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

drań drãɲ n
Ratte eine miese Ratte
(pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna podły, niegodziwy, zły, nikczemny

drażliwość draʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
Gereiztheit
cecha tego, kto jest drażliwy, kogo łatwo rozdrażnić

drejdel n
Dreidel
(żydowski) czworoboczny bączek do uprawiania tradycyjnej gry hazardowej na słodycze w święto Chanuka;

drelich ˈdrɛlʲix n
Drillich
(włókiennictwo) mocna tkanina używana do produkcji odzieży roboczej i pokrowców
Drillichzeug
(potocznie, potoczny) odzież z drelichu (1.1)

dren n
Drain
(elektryczność) jedna z elektrod w tranzystorze polowym
(medycyna, medyczny) rurka mająca odprowadzać płyny poza ciało chorego
Entäwsserungsrohr
(technologia, technika, techniczny) rura odprowadzająca wody gruntowe

drenaż n
Drainage
(medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie;
(technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;
Drainage Entwässerung
(technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie

dreptać ˈdrɛptaʨ̑ v
trippeln
chodzić szybko i drobnymi krokami

dress code n
Kleiderordnung Dresscode Bekleidungsvorschrift
zbiór zasad dotyczących ubioru w określonej sytuacji, grupie zawodowej, firmie;

dressing ˈdrɛsʲĩŋk n
Dressing
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zimny sos do sałatek i surówek, zwykle na bazie oliwy

dreszcz drɛʃʧ̑ n
Schauder
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

dreszczowiec drɛʃˈʧ̑ɔvʲjɛʦ̑ n
Thriller
rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
Holzhaus
(potocznie, potoczny) drewniany budynek
Holzschuh
but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
hölzern Holz-
wykonany z drewna

drewno ˈdrɛvnɔ n
Holz Bauholz
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;
Holzstück
kawałek drewna (1.2)
Xylem Holz
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;

drewnopochodny ˌdrɛvnɔpɔˈxɔdnɨ adj
Holzderivat Holzwerkstoff
taki, w którego skład wchodzi drewno; będący efektem przerobu drewna

drezdenka drɛzˈdɛ̃nka n
Dresdnerin
mieszkanka Drezna

drezdeńczyk drɛzˈdɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Dresdner
mieszkaniec Drezna

drgnięcie ˈdrʲɟɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Regung
szybkie, drobne i nieznaczne, prawie niewidoczne poruszenie się

drink drʲĩŋk n
Drink
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobiazg ˈdrɔbʲjask interjection
keine Ursache
nie ma problemu!

drobiazg ˈdrɔbʲjask n
Kleinigkeit
coś drobnego, małego, niewielkiego
Lappalie
coś o niewielkim znaczeniu

drobne ˈdrɔbnɛ n
Kleingeld
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnomieszczański adj
kleinbürgerlich
związany z drobnomieszczaństwem

drobnomieszczaństwo n
Kleinbürgertum
(socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

drobny ˈdrɔbnɨ adj
fein
taki, który składa się z małych części
klein
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie
zierlich
taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość

droga ˈdrɔɡa n
Weg
podróżowanie
(fizyka, fizyczny) długość toru ciała lub punktu;
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)
Weg Straße
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
Kraftfahrstraße Schnellstraße Schnellverkehrsstraße
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
Kreuzweg
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;
(plastyka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szereg czternastu kaplic lub obrazów, przy których się odprawia drogę krzyżową (1.3)

drogeria n
Drogerie
(handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;

drogi ˈdrɔɟi adj
lieb teuer
bliski uczuciowo
teuer
posiadający wysoką cenę

drogi oddechowe n
Atemwege
(anatomia, anatomiczny) jama nosowa, jama ustna, gardło, krtań, tchawica i oskrzela

drogo sprzedać swoją skórę ˈdrɔɡɔ ˈspʃɛdaʨ̑ ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ v
seine Haut teuer verkaufen
najczęściej w odniesieniu do realiów jakiejś rywalizacji: wprawdzie ulec jakiemuś przeciwnikowi, ale po walce, honorowo, nie rezygnować do końca w przegranym pojedynku
niechętnie, pod pewnymi warunkami zgodzić się na coś niekorzystnego dla siebie

drogowskaz drɔˈɡɔfskas n
Wegweiser
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
Dromedar
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron drɔ̃n n
Drohne
bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

dront dodo n
Dronte
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;

drop drɔp n
Großtrappe
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drozd drɔst n
Drossel
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

droździk ˈdrɔʑʥ̑ik n
Rotdrossel
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
Hefe
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie

drożdżówka drɔʒˈʤ̑ufka n
Hefestückchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe, słodkie pieczywo drożdżowe;

druga strona medalu ˈdruɡa ˈstrɔ̃na mɛˈdalu idiom
die Kehrseite der Medaille
inny (zwykle negatywny) aspekt danej sprawy, kwestii

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
Zweiter Weltkrieg
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugie danie n
Hauptgericht
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie

drugie śniadanie ˈdruɟjɛ ɕɲaˈdãɲɛ n
Znüni zweites Frühstück
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;

drugoklasista n
Zweitklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń drugiej klasy

drugoplanowy adj
Hintergrund-
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (sztuka) położony poza pierwszym planem
Neben- nebensächlich
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odgrywający mniej istotną rolę
mniej ważny

druhna n
Brautjungfer
(etnografia, etnograficzny) kobieta towarzysząca pannie młodej podczas ślubu

druk druk n
Druck
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania
(biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz
(drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1)

drukarka druˈkarka n
Drucker
urządzenie służące do drukowania

drukarnia druˈkarʲɲa n
Druckerei
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukarz ˈdrukaʃ n
Drucker
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukowanie ˌdrukɔˈvãɲɛ n
Drucken
wykonywanie odbitek przy pomocy prasy drukarskiej albo drukarki

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
drucken
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce
dawać coś do druku, publikować

drumla ˈdrũmla n
Maultrommel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut drut n
Draht
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;
Stricknadel Nadel
(rękodzieło, rękodzielniczy) przyrząd do robótek ręcznych;

drużak n
Nachschwarm
(pszczelarstwo, pszczelarski) drugi rój w roku

drużyna druˈʒɨ̃na n
Gruppe Halbzug
(wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;
Mannschaft Team
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwal drval n
Holzfäller Holzhauer Holzknecht
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drwalnia ˈdrvalʲɲa n
Holzschuppen Brennholzschuppen Holzunterstand
(budownictwo) pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna (obecnie najczęściej na opał)

drwina ˈdrvʲĩna n
Hohn Spott
wyśmianie w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły mające na celu pogardzenie kimś i wywyższenie się ponad niego

drwić drvʲiʨ̑ v
spotten
szydzić z kogoś, wyśmiewać, kpić, lekceważyć kogoś lub coś

dryblować drɨˈblɔvaʨ̑ v
dribbeln
(sport, sportowy) poruszać się w sposób mający na celu zmylenie i ominięcie przeciwnika

dryl drɨl n
Drill
(zoologia, zoologiczny) Mandrillus leucophaeus, gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

drzewica białolica n
Witwenpfeifgans
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocygna viduata, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, zamieszkujący rozległe obszary półkuli południowej

drzewko szczęścia n
Geldbaum Pfennigbaum
(botanika, botaniczny), (potocznie, potoczny) Crassula ovata, grubosz jajowaty

drzewny adj
Baum
(botanika, botaniczny) dotyczący drzewa czy drzew
Holz
związany z przerobem drewna

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
Baum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
Stammbaum Familienstammbaum
graf przedstawiający koligacje rodzinne;

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
Nadelbaum
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzewo oliwne n
Ölbaum
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych o jadalnych owocach dających oliwę oraz którego drewno jest cenione ze względu na stopień twardości i szlachetny wygląd;

drzeworyt n
Holzschnitt
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;
(sztuka) odbitka uzyskana techniką drzeworytu (1.1)

drzeworytnik n
Xylograph Hotzschneider Xylograf
(sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem

drzwi ḍʒvʲi n
Tür Türe
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

dręczyć ˈdrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
drangsalieren foltern piesacken quälen zwiebeln
męczyć, nękać; sprawiać komuś dyskomfort, ból fizyczny lub psychiczny

drżenie ˈdrʒɛ̃ɲɛ n
Zittern
(rzeczownik odczasownikowy) od drżeć

drżeć drʒɛʨ̑ v
zittern
trząść się, drgać, dygotać

drżączka n
Zittergras
(botanika, botaniczny) Briza L., rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych o sercowatych kłosach, drżących przy najlżejszym podmuchu wiatru;

dubbing ˈdabʲĩŋk n
Synchronisierung
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubbingować ˌdabʲĩŋˈɡɔvaʨ̑ v
synchronisieren
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) podkładać głos do filmu tłumaczonego z innego języka

dubeltówka ˌdubɛlˈtufka n
Doppelbüchse zweiläufige Flinte
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dublet n
Dublette
(językoznawstwo, językoznawczy) jedno z dwóch lub kilku słów w języku, które ostatecznie współdzieli z nimi etymologię, lecz dotarło do tego języka inną drogą
drugi albo kolejny identyczny egzemplarz czegoś

dubn dupn̥ n
Dubnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch dux n
Geist
istota, treść, charakter czegoś
zapał, entuzjazm
Geist Phantom
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
Gespenst
(staropolski) odwaga
Seele Geist Gemüt
dusza ludzka

duch czasu ˈdux ˈʧ̑asu idiom
Zeitgeist
atmosfera umysłowa charakterystyczna dla jakieś epoki, okresu historycznego

duchowny duˈxɔvnɨ adj
geistlich
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z duchowieństwem

duchowny duˈxɔvnɨ n
Geistlicher
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną

duchowość duˈxɔvɔɕʨ̑ n
Spiritualität
to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

dudek ˈdudɛk n
Wiedehopf
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dudziarz ˈduʥ̑aʃ n
Dudelsackspieler Dudelsackpfeifer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na dudach

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
Duett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny złożony z dwóch osób

duisburczyk n
Duisburger
mieszkaniec Duisburga; osoba z tego miasta

duisburka n
Duisburgerin
mieszkanka Duisburga; kobieta z tego miasta

duisburski adj
Duisburger
związany z Duisburgiem, dotyczący Duisburga

dukat ˈdukat n
Dukat
(historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

dukt n
Duktus Schriftzug
(przestarzałe, przestarzały) ogólny wygląd liter w piśmie odręcznym lub w druku, (także, też) sposób rysowania
Schneise Waldweg
(leśnictwo) leśna droga podziałowa powstała po wycięciu pasa drzew

dulka ˈdulka n
Dolle
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma ˈdũma n
Stolz
poczucie osobistej godności
zbyt wysokie mniemanie o sobie
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1)

dumny ˈdũmnɨ adj
stolz stolz
wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu

dumny jak paw ˈdũmnɨ ˈjak ˈpaf adj
eitel wie ein Pfau
bardzo dumny

dunajskoszwabski adj
Donauschwäbisch
(przymiotnik) od Szwaba dunajskiego

dunkel ˈdũŋkɛl n
Dunkelbier
(spożywczy) ciemne piwo pszeniczne

duopol n
Duopol Dyopol
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;

dupa ˈdupa n
Arsch
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupczyć ˈdupʧ̑ɨʨ̑ v
ficken
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

dupek ˈdupɛk n
Arschloch
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

duplikacja n
Duplikation
(genetyka) aberracja chromosomowa polegająca na podwojeniu fragmentu chromosomu;
dwukrotne zwiększenie ilości czegoś

dur dur n
Typhus
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna;

dur brzuszny n
Bauchtyphus Typhus
(medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi), przenoszona drogą pokarmową;

dur powrotny n
Rückfallfieber
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia, objawiająca się m.in. wysoką gorączką nawrotową;

durszlak ˈdurʃlak n
Durchschlag
(gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dziurkowana miska do odcedzania

dusza ˈduʃa n
Seele
(przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba
Seele Geist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszno ˈduʃnɔ adv
schwül
tak, że odczuwamy trudności w oddychaniu

duszność n
Atemnot
(medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;
Schwüle
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest duszne

duszpasterstwo n
Seelsorge
zorganizowana działalność Kościoła, polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii;

duszpasterz n
Priester Seelsorger
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych

duński ˈdũj̃sʲci adj
dänisch Dänisch
odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński ˈdũj̃sʲci n
Dänisch dänisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Danii;

duńskojęzyczny ˌdũj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
dänischsprachig
posługujący się językiem duńskim
spisany, stworzony w języku duńskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem duńskim

duża litera ˈduʒa lʲiˈtɛra n
Großbuchstabe
(językoznawstwo, językoznawczy) litera pisana tak, jak na początku zdania albo nazwiska

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
viel
w wielkiej ilości

duży ˈduʒɨ adj
groß
mający znaczne, wielkie rozmiary
mający wiele elementów
mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki

duży pokój ˈduʒɨ ˈpɔkuj n
Wohnzimmer
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa ognie ˈdva ˈɔɟɲɛ idiom
Völkerball
(sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;

dwoistość n
Dualität
składanie się z dwóch części, aspektów

dwojaki dvɔˈjäci numeral
zweierlei
taki, który ma dwa typy, dwie postaci, odmiany, formy

dworski ˈdvɔrsʲci adj
höfisch
dotyczący dworu królewskiego, książęcego lub arystokratycznego

dworzanin n
Höfling
(historia, historyczny, historycznie) osoba będąca członkiem świty arystokraty, należąca do dworu;

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
Bahnhof
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dworzec autobusowy n
Busbahnhof Omnibusbahnhof Autobusbahnhof
(transport, transportowy) miejsce odprawy pasażerów autobusów

dwu- dvu prefix
Zwei- zwei-
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających dwukrotne wystąpienie czegoś

dwuaktowy ˌdvu<sup>w</sup>akˈtɔvɨ adj
zweiaktig
o utworze scenicznym: mający dwa akty

dwuaktówka n
Zweiakter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sztuka złożona z dwóch aktów

dwubarwny dvuˈbarvnɨ adj
zweifarbig
(książkowy) składający się z dwóch kolorów

dwubiegunowy ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ adj
zweipolig
taki, który ma dwa bieguny

dwucalowy ˌdvuʦ̑aˈlɔvɨ adj
zweizöllig
mający długość, szerokość lub średnicę wynoszącą dwa cale

dwucyfrowy ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
zweistellig
składający się z dwóch cyfr

dwucylindrowy ˌdvuʦ̑ɨlʲĩnˈdrɔvɨ adj
zweizylindrig
(technologia, technika, techniczny) składający się z dwóch cylindrów

dwuczęściowy ˌdvuʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ adj
zweiteilig
składający się z dwóch części, podzielony na dwie części

dwuczłonowy ˌdvuʧ̑wɔ̃ˈnɔvɨ adj
zweigliedrig
składający się z dwóch członów

dwudniowy dvuˈdʲɲɔvɨ adj
zweitägig
trwający dwa dni

dwudrzwiowy dvuˈḍʒvʲjɔvɨ adj
mit ein Doppeltür
mający dwoje drzwi lub jedne drzwi o dwóch skrzydłach

dwudzielny dvuˈʥ̑ɛlnɨ adj
zweiteilig
dzielący się na dwie części, idący dwoma torami

dwudziestoczterolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia cztery lata

dwudziestoczterolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia cztery lata

dwudziestoczteroletni ˌdvuʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundzwanzigjährig
mający dwadzieścia cztery lata
trwający dwadzieścia cztery lata

dwudziestodwulatek ˌdvuʥ̑ɛstɔdvuˈlatɛk n
Zweiundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia dwa lata

dwudziestodwulatka ˌdvuʥ̑ɛstɔdvuˈlatka n
Zweiundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia dwa lata

dwudziestodwuletni ˌdvuʥ̑ɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundzwanzigjährig
mający dwadzieścia dwa lata
trwający dwadzieścia dwa lata

dwudziestodziewięciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia dziewięć lat

dwudziestodziewięciolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia dziewięć lat

dwudziestodziewięcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundzwanzigjährig
mający dwadzieścia dziewięć lat
trwający dwadzieścia dziewięć lat

dwudziestojednolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatɛk n
Einundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia jeden lat

dwudziestojednolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatka n
Einundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia jeden lat

dwudziestojednoletni ˌdvuʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundzwanzigjährig
mający dwadzieścia jeden lat
trwający dwadzieścia jeden lat

dwudziestolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
Zwanzigjähriger
osoba w wieku 20-29 lat

dwudziestolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlatka n
Zwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia lat

dwudziestoletni ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
zwanzigjährig
mający dwadzieścia lat
trwający dwadzieścia lat

dwudziestoośmiolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia osiem lat

dwudziestoośmiolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia osiem lat

dwudziestoośmioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundzwanzigjährig
mający dwadzieścia osiem lat
trwający dwadzieścia osiem lat

dwudziestopięciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia pięć lat

dwudziestopięciolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia pięć lat

dwudziestopięcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundzwanzigjährig
mający dwadzieścia pięć lat
trwający dwadzieścia pięć lat

dwudziestosiedmiolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia siedem lat

dwudziestosiedmiolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia siedem lat

dwudziestosiedmioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundzwanzigjährig
mający dwadzieścia siedem lat
trwający dwadzieścia siedem lat

dwudziestosześciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia sześć lat

dwudziestosześciolatka ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia sześć lat

dwudziestosześcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundzwanzigjährig
mający dwadzieścia sześć lat
trwający dwadzieścia sześć lat

dwudziestotrzylatek ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundzwanzigjähriger
mężczyzna mający dwadzieścia trzy lata

dwudziestotrzylatka ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundzwanzigjährige
kobieta mająca dwadzieścia trzy lata

dwudziestotrzyletni ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundzwanzigjährig
mający dwadzieścia trzy lata
trwający dwadzieścia trzy lata

dwudziestowieczny ˌdvuʥ̑ɛstɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
das 20 Jahrhundert das Jh. das zwanzigster Jahrhundert
wywodzący się z dwudziestego wieku; taki, który miał miejsce lub żył w dwudziestym wieku

dwudziestościan n
Ikosaeder Zwanzigflach Zwanzigflächner
(geometria) wielościan o dwudziestu ścianach

dwuetapowy ˌdvu<sup>w</sup>ɛtaˈpɔvɨ adj
zweistufig
odbywający się w dwóch etapach, realizowany w dwóch etapach

dwugarbny dvuˈɡarbnɨ adj
zweihöckerig
mający dwa garby (najczęściej o wielbłądzie)

dwugodzinny ˌdvuɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
zweistündig
mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin
trwający dwie godziny

dwugłowy dvuˈɡwɔvɨ adj
zweiköpfig
mający dwie głowy

dwuizbowy ˌdvu<sup>j</sup>izˈbɔvɨ adj
aus zwei Kammer bestehend
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z dwóch izb parlamentarnych
aus zwei Zimmer bestehend
złożony z dwóch izb, pomieszczeń

dwujęzyczność n
Zweisprachigkeit
(językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się dwoma językami

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
zweisprachig bilingual
o człowieku: mówiący w dwóch językach
napisany w dwóch językach
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukierunkowy ˌdvucɛrũŋˈkɔvɨ adj
in beiden Richtungen
działający, odbywający się w dwóch kierunkach, mający dwa kierunki

dwukołowy ˌdvukɔˈwɔvɨ adj
zweirädrig
taki, który ma dwa koła

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
Doppelpunkt Kolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwukrotnie dvuˈkrɔtʲɲɛ adv
zweimal
dwa razy

dwukrotny dvuˈkrɔtnɨ adj
zweimalig
odbywający się/powtarzający się dwa razy

dwukółka dvuˈkuwka n
zweirädriger Wagen
(przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach

dwulatka dvuˈlatka n
Zweijährige
dziewczynka mająca dwa lata

dwuletni dvuˈlɛtʲɲi adj
zweijährig
mający dwa lata
trwający dwa lata

dwumasztowiec ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
Zweimaster
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający dwa maszty

dwumian n
Binom
(matematyka, matematyczny) suma lub różnica dwóch jednomianów;

dwumiesięczny ˌdvũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
zweimonatig
będący w wieku dwóch miesięcy
trwający dwa miesiące

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
Zwölffingerdarm Duodenum
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastokąt n
Zwölfeck
(geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwunastolatek ˌdvũnastɔˈlatɛk n
Zwölfjähriger
chłopiec mający dwanaście lat

dwunastolatka ˌdvũnastɔˈlatka n
Zwölfjährige
dziewczynka mająca dwanaście lat

dwunastoletni ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi adj
zwölfjährig
mający dwanaście lat
trwający dwanaście lat

dwupłat ˈdvupwat n
Doppeldecker
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwuramienny ˌdvurãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
zweiarmig
(fizjologia, fizjologiczny) posiadający dwa ramiona

dwusieczna dvuˈɕɛʧ̑na n
Winkelhalbierende
(matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy;

dwusilnikowy ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ adj
zweimotorig
(technologia, technika, techniczny) wyposażony w dwa silniki, posiadający dwa silniki

dwuszereg dvuˈʃɛrɛk n
Doppelreihe
podwójny szereg; dwa szeregi ustawione równolegle do siebie

dwutlenek n
Dioxid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
Kohlendioxid Kohlenstoffdioxid
(chemia, chemiczny) CO2, związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutomowy ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ adj
zweibändig
składający się z dwóch tomów, zawarty w dwóch tomach, wydany w dwóch tomach

dwutorowy ˌdvutɔˈrɔvɨ adj
zweigleisig
taki, który ma dwa tory

dwuwarstwowy ˌdvuvarˈstfɔvɨ adj
zweischichtig
mający dwie warstwy, ułożony dwiema warstwami

dwuwymiarowy ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ adj
zweidimensional
taki, który istnieje w dwóch wymiarach (najczęściej: długość i szerokość)

dwuznacznie adv
zweideutig
w sposób dwuznaczny

dwuznaczny dvuˈznaʧ̑nɨ adj
zweideutig
zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwuzębny dvuˈzɛ̃mbnɨ adj
zweizähniger
(książkowy) o przedmiotach mający dwa zęby (ostrza)

dybuk ˈdɨbuk n
Dibbuk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
Dichotomie
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

dychotomiczny adj
dichotom dichotomisch
dwojaki, dwuczęściowy, dwudzielny

dydaktyczny ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ adj
didaktisch
związany z dydaktyką

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
Diphthong Zwielaut
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dyftongizacja ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
Diphthongierung
(fonetyka, fonetyczny) proces przekształcania się samogłoski w dyftong;

dygnitarz dɨɟˈɲitaʃ n
Würdenträger
ktoś piastujący wysoki urząd

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
Diktion
sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktafon dɨkˈtafɔ̃n n
Diktafon Diktiergerät
(elektronika, elektroniczny) przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;

dyktando n
Diktat
(edukacja, edukacyjny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktator dɨkˈtatɔr n
Diktator
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;

dyktatorski adj
diktatorisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą

dyktatura n
Diktatur Gewaltherrschaft
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyktatura proletariatu n
Diktatur des Proletariats
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ustrój polityczny, w którym nieograniczoną władzę sprawuje klasa robotnicza, następujący bezpośrednio po rewolucji socjalistycznej i mający prowadzić ostatecznie do ustanowienia w państwie socjalizmu lub komunizmu poprzez likwidację własności prywatnej i innych instytucji kapitalistycznych;

dyktować v
diktieren
mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał
kierować zachowaniem
zmuszać kogoś do przyjęcia jakichś warunków

dyl dɨl n
Diele
(budownictwo) podłużny prostokątny kawałek materiału, zwłaszcza drewna, wzmacniający konstrukcję budowli

dyletancki ˌdɨlɛˈtãnʦ̑ʲci adj
dilettantisch
właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

dyletant dɨˈlɛtãnt n
Dilettant
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
Kutsche Postkutsche
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym dɨ̃m n
Rauch Qualm
produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymisja dɨ̃ˈmʲisʲja n
Rücktritt
zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
rauchen qualmen
wydzielać dym

dynamika dɨ̃ˈnãmʲika n
Dynamik
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
Dynamit
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynamo dɨ̃ˈnãmɔ n
Dynamo Dynamomaschine
(elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
Dynastie Herrscherhaus
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynia ˈdɨ̃ɲa n
Kürbis
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
Diplom
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja n
Diplomatie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi
Verhandlungsgeschick
(przenośnie, przenośnia) umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
Diplomat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyplomatka ˌdɨplɔ̃ˈmatka n
Aktentasche
(potocznie, potoczny) szykowna teczka, zwykle na dokumenty
Diplomatin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wysoka urzędniczka zajmująca się sprawami zagranicznymi lub działająca za granicą

dyplomatyczny ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
diplomatisch Diplomaten-
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyplomacją lub dyplomatą

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
Direktor Schulleiter Geschäftsführer
osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektorka ˌdɨrɛkˈtɔrka n
Direktorin Schulleiterin Geschäftsführerin
forma żeńska od: dyrektor

dyrektywa n
Direktive
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulacja prawna, zarządzenie dot. danej kwestii

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
Dirigent
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek, który lubi rozkazywać ludziom

dyrygować ˌdɨrɨˈɡɔvaʨ̑ v
dirigieren
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu

dyscyplina ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna n
Disziplin
rygorystyczne zasady postępowania
dział nauki, techniki itp.
rodzaj uprawianego sportu

dyscyplinować v
disziplinieren
skłaniać, zmuszać kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku
wprowadzać gdzieś dyscyplinę, porządek

dysertacja ˌdɨsɛrˈtaʦ̑ʲja n
Dissertation
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego

dysfagia n
Dysphagie
(medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
Dysphorie
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysforyczny adj
dysphorisch
związany z dysforią, dotyczący dysforii

dysfotyczny adj
dysphotisch
(ekologia, ekologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) o świetle rozproszonym, pozbawionym wartości dla rozwoju roślin przeprowadzających fotosyntezę

dysfunkcja n
Dysfunktion Fehlfunktion
nieprzystosowanie czegoś do pełnienia swojej funkcji

dysfunkcyjność n
Dysfunktionalität
cecha tego, co dysfunkcyjne

dysfunkcyjny adj
dysfunktional
charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dyshonor n
Beleidigung Kränkung
(książkowy) ujma dla honoru

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
Festplatte
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskalkulia ˌdɨskalˈkulʲja n
Dyskalkulie Rechenschwäche
(medycyna, medyczny) zaburzenie umiejętności matematycznych;

dyskietka dɨsʲˈcɛtka n
Diskette
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskografia n
Diskografie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór nagrań muzycznych danego artysty; dorobek płytowy wykonawcy

dyskont n
Discounter Discountgeschäft Discountladen
(handel, handlowy) sklep samoobsługowy o ograniczonym asortymencie, oferujący towar w niższych cenach niż konkurencja;

dyskrazyt n
Antimonsilber Dyskrasit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy antymonków, antymonek srebra, srebrzystobiały, metaliczny minerał;

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
diskret
zachowujący tajemnice i taktowny
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru
taki, który nie rzuca się w oczy

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
Diskriminierung
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować v
diskriminieren benachteiligen
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja dɨsˈkusʲja n
Diskussion Erörterung Auseinandersetzung Debatte Wortstreit
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dyskutant dɨsˈkutãnt n
Diskussionsredner Diskussionsteilnehmer Dis­ku­tant
osoba biorąca udział w dyskusji, zabierająca głos w dyskusji

dyskutować ˌdɨskuˈtɔvaʨ̑ v
diskutieren
prowadzić dyskusję

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
Legasthenie Dyslexie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dyslektyczny adj
legasthenisch
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) dotyczący dysleksji lub dyslektyka

dysmorfofobia n
Dysmorphophobie
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dysocjacja n
Dissoziation
(chemia, chemiczny) proces rozpadu cząsteczek chemicznych na mniejsze cząsteczki, pojedyncze atomy lub jony;
(psychologia, psychologiczny) spektrum doświadczeń (w tym zaburzeń), które łączy poczucie oddzielenia się od rzeczywistości, fizycznych doświadczeń lub emocji;

dysonans dɨˈsɔ̃nãw̃s n
Dissonanz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia
(przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność

dyspareunia n
Dyspareunie
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
Dispens
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysplazja n
Dysplasie
(medycyna, medyczny) nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;

dyspozytornia ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa n
Befehlsraum
pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów

dysproz ˈdɨsprɔs n
Dysprosium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dystans ˈdɨstãw̃s n
Distanz
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami
(socjologia, socjologiczny) stosunek do kogoś lub czegoś charakteryzujący się chłodnym, ostrożnym i nieufnym podejściem
Distanz Strecke
(sport, sportowy) wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi

dystocja barkowa n
Schulterdystokie
(medycyna, medyczny) komplikacja położnicza, w której po wyłonieniu się główki płodu dalszy poród jest utrudniony poprzez zahaczenie się barku płodu za łuk łonowy;

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
Dystopie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;

dystrofia n
Dystrophie
(medycyna, medyczny) zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;

dysydent dɨˈsɨdɛ̃nt n
Dissident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;
osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała

dysza ˈdɨʃa n
Düse
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszel ˈdɨʃɛl n
Deichsel
drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

dytyramb n
Dithyrambos
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;

dywan ˈdɨvãn n
Teppich
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywanik dɨˈvãɲik n
Läufer
mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

dywiz ˈdɨvʲis n
Bindestrich Divis Hyphen
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dyzenteria n
Dysenterie
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dyżur ˈdɨʒur n
Dienst
pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

dzban ʣ̑bãn n
Krug
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;
zawartość dzbana (1.1)

dzeta ˈʣ̑ɛta n
Zeta
nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

dziabka n
Hacke
(Poznań) motyka

dziadek ˈʥ̑adɛk n
Großvater Opa
ojciec ojca
ojciec matki
Opa Großvater
(potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku
Strohmann Tisch
(termin karciany) w brydżu: wymyślony gracz, który zastępuje brakującego partnera

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
Nussknacker
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dziadkowie ʥ̑atˈkɔvʲjɛ n
Großeltern
(potocznie, potoczny) rodzice rodziców; babcia i dziadek

dziać ʥ̑äʨ̑ v
passieren los sein
odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

dział ʥ̑aw n
Abteilung
część instytucji
część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom
Anteil
część własności przypadająca komuś z podziału
Teil
część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom
Teil Gebiet
dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.
Teilung
(dawniej, dawny) podział, zwłaszcza majątku

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
Tätigkeit
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
Operation
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa;
Operation Tun
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
funktionieren arbeiten
aktywnie uczestniczyć, pracować
być sprawnym, funkcjonować
wirken
wywoływać określony efekt (o leku)

działka ˈʥ̑awka n
Grundstück Land
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę
Kleingarten Schrebergarten
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (potocznie, potoczny) ogród działkowy

działo ˈʥ̑awɔ n
Geschütz
(wojskowość, wojskowy) broń palna dużego kalibru, która miotająca pociski na znaczne odległości;

dziczyzna ʥ̑iˈʧ̑ɨzna n
Wildbret
(spożywczy) mięso z ubitej zwierzyny łownej

dzida n
Spieß
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

dziecinnie adv
albern
w sposób charakterystyczny dla dziecka

dziecinny ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ adj
kindisch infantil
zachowujący się jak dziecko
kindlich infantil
właściwy dziecku, taki jak u dziecka

dzieciobójca ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujʦ̑a n
Kindesmörder
(książkowy) zabójca dziecka lub dzieci

dzieciobójstwo ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ n
Infantizid Kindstötung
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
kindlich Kinder Kindes
przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
Kindheit Kinderzeit
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
Kind
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;

dziecko szczęścia ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a n
Glückskind
osoba, która ma stałe powodzenie w życiu

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
erben
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
być uprawnionym do takiego otrzymania
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
Definitionsbereich Definitionsmenge
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
Gebiet Bereich
sfera czyjejś aktywności

dziedziniec ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩɲɛʦ̑ n
Innenhof Vorhof
wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

dziegieć ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑ n
Holzteer
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dzieje ˈʥ̑ɛ̇jɛ n
Geschichte
ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dividieren
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;
teilen trennen
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości

dzielna n
Dividend
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
Stadtviertel Viertel
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnie adv
mutig tapfer
odznaczając się odwagą
tüchtig wacker
wykazując sporą sprawność

dzielny ˈʥ̑ɛlnɨ adj
mutig tapfer
nie poddający się przeciwnościom

dziennie ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
täglich am Tag
w ciągu dnia; dotyczy ilości czegoś

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
Klassenbuch
(edukacja, edukacyjny) zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów
Logbuch
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi
Nachrichten
(telewizja, telewizyjny) informacyjny program telewizyjny, radiowy
Tagebuch
notatki zapisywane codziennie
(administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów
(księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe
Tageszeitung
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie

dziennikarka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarka n
Journalistin
kobieta zajmująca się dziennikarstwem

dziennikarski adj
journalistisch
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
Journalismus
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarstwo śledcze n
Enthüllungsjournalismus
typ dziennikarstwa niezależnie odkrywającego, badającego i ujawniającego patologie ważne z punktu widzenia opinii publicznej

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
Journalist
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierzba ˈʥ̑ɛʒba n
Würger
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dzierżawca n
Pächter
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz

dziesięciobój n
Zehnkampf
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciocentówka ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʦ̑ɛ̃nˈtufka n
Zehncentstück
(numizmatyka, numizmatyczny) moneta o nominale dziesięciu centów

dziesięciogodzinny ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
zehnstündig
trwający dziesięć godzin

dziesięciokrotnie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ adv
zehnmal
dziesięć razy

dziesięciokąt n
Zehneck
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach

dziesięciolatek ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Zehnjähriger
dziecko w wieku dziesięciu lat

dziesięciolatka ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Zehnjährige
dziewczynka mająca dziesięć lat

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
Jahrzehnt
okres dziesięciu lat
zehn Jahrestag
dziesiąta rocznica (w latach)

dziesięcioletni ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
zehnjährig
mający dziesięć lat
trwający dziesięć lat

dziewanna ʥ̑ɛˈvãnːa n
Königskerze
(botanika, botaniczny) Verbascum L., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
Freundin Mädchen
partnerka, nieformalna narzeczona, konkubina
Mädchen
młoda, niezamężna kobieta
(przestarzałe, przestarzały) żeńska pomoc domowa

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
Jungfrau Maid
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo n
Jungfräulichkeit Unberührtheit
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewięciogodzinny ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
neunstündig
trwający dziewięć godzin

dziewięciojęzyczny ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
neunsprachig
posługujący się dziewięcioma językami

dziewięciokąt n
Neuneck
(geometria) wielokąt o dziewięciu bokach

dziewięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunjähriger
chłopiec mający dziewięć lat

dziewięciolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunjährige
dziewczynka mająca dziewięć lat

dziewięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunjährig
mający dziewięć lat
trwający dziewięć lat

dziewiętnastolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlatɛk n
Neunzehnjähriger
mężczyzna w wieku dziewiętnastu lat

dziewiętnastolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlatka n
Neunzehnjährige
kobieta mająca dziewiętnaście lat

dziewiętnastoletni ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
neunzehnjährig
mający dziewiętnaście lat
trwający dziewiętnaście lat

dziewiętnastowieczny ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
das 19 Jahrhundert das Jh. das neunzehnter Jahrhundert
taki, który wydarzył się lub żył w dziewiętnastym wieku; taki, który pochodzi z dziewiętnastego wieku

dziewiętnaście ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
neunzehn
liczba 19

dziewięćdziesięcioczterolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt cztery lata

dziewięćdziesięcioczterolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

dziewięćdziesięcioczteroletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt cztery lata
trwający dziewięćdziesiąt cztery lata

dziewięćdziesięciodwulatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
Zweiundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dwa lata

dziewięćdziesięciodwulatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatka n
Zweiundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

dziewięćdziesięciodwuletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt dwa lata
trwający dziewięćdziesiąt dwa lata

dziewięćdziesięciodziewięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

dziewięćdziesięciodziewięciolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

dziewięćdziesięciodziewięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat
trwający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

dziewięćdziesięciojednolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
Einundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt jeden lat

dziewięćdziesięciojednolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatka n
Einundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

dziewięćdziesięciojednoletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt jeden lat
trwający dziewięćdziesiąt jeden lat

dziewięćdziesięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunzigjähriger
osoba w wieku 90-99 lat

dziewięćdziesięciolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt lat

dziewięćdziesięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt lat
trwający dziewięćdziesiąt lat

dziewięćdziesięcioośmiolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt osiem lat

dziewięćdziesięcioośmiolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

dziewięćdziesięcioośmioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt osiem lat
trwający dziewięćdziesiąt osiem lat

dziewięćdziesięciopięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt pięć lat

dziewięćdziesięciopięciolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

dziewięćdziesięciopięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt pięć lat
trwający dziewięćdziesiąt pięć lat

dziewięćdziesięciosiedmiolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt siedem lat

dziewięćdziesięciosiedmiolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

dziewięćdziesięciosiedmioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt siedem lat
trwający dziewięćdziesiąt siedem lat

dziewięćdziesięciosześciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt sześć lat

dziewięćdziesięciosześciolatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

dziewięćdziesięciosześcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt sześć lat
trwający dziewięćdziesiąt sześć lat

dziewięćdziesięciotrzylatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundneunzigjähriger
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt trzy lata

dziewięćdziesięciotrzylatka ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundneunzigjährige
kobieta mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

dziewięćdziesięciotrzyletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundneunzigjährig
mający dziewięćdziesiąt trzy lata
trwający dziewięćdziesiąt trzy lata

dzieło ˈʥ̑ɛwɔ n
Werk
efekt pracy twórczej

dzieło sztuki ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci n
Kunstwerk
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
Tag
okres od świtu do zmierzchu
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
guten Morgen guten Tag grüß Gott
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień trzech wiedźm ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈṭʃɛγ ˈvʲjɛ̇ʨ̑m̥ n
Hexensabbat
(ekonomia, ekonomiczny) dzień, w którym wygasają kontrakty terminowe i na giełdach notuje się wysoką zmienność, zwłaszcza w ostatniej godzinie notowań;

dzień wypłaty n
Zahltag
stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik ʥ̑ik n
Wildschwein Eber
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki ˈʥ̑ici adj
wild
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dziki lokator ˈʥ̑ici lɔˈkatɔr n
Hausbesetzer Wohnungsbesetzer
(potocznie, potoczny) osoba, która zajęła lokal bez zgody właściciela

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
Schnabeltier
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzioborożec ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑ n
Nashornvogel
(ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
heute
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ adj
heutig
ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach
taki, który wydarzył się dziś

dziupla ˈʥ̑upla n
Baumhöhle
otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

dziura ˈʥ̑ura n
Loch
otwór powstały wskutek uszkodzenia
(przenośnie, przenośnia) gwara radiowa niepożądana cisza na antenie
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa
Nest
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji

dziurawiec ʥ̑uˈravʲjɛʦ̑ n
Johanniskraut
(botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;

dziurkacz biurowy ˈʥ̑urkaʤ̑ bʲjuˈrɔvɨ n
Locher Bürolocher
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;

dziwić v
wundern
powodować odczucie zdumienia

dziwka ˈʥ̑ifka n
Hure Schlampe Luder Flittchen Bitch
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
seltsam merkwürdig sonderbar bizarr
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób ʥ̑up n
Bug Schiffsbug
(morski) przednia część kadłuba statku;
Pockennarbe
zwykle w lm ślad na skórze po przebytej ospie
Schnabel
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
Zahnfleisch
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy adj
alveolar
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
Specht
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
Schwarzspecht
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
Buntspecht
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł trójpalczasty ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ n
Dreizehenspecht
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
Grünspecht
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
Engelwurz
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1)
(botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;

dzięgiel litwor n
Arznei-Engelwurz
(botanika, botaniczny) Angelica archangelica L., gatunek rośliny z rodziny selerowatych o własnościach leczniczych i jadalnych;

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci interjection
danke
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci n
Dank
(podniośle) podziękowania

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
dank
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
danken
(dosłownie) składać podziękowanie

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ interjection
danke
zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
danke schön danke sehr
…wyrażający wdzięczność

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
Glocke
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
Glocke
przedmiot przypominający kształtem dzwon
Glocke Klingel Schelle
(zdrobniale) od: dzwon
dźwięk dzwonka (1.2-3), sygnał dzwonkiem (1.2-3)
Glöckchen
mały dzwon
Klingel Schelle
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze
Schelle
(termin karciany) jeden z kolorów karcianych

dzwonek rowerowy ˈʣ̑vɔ̃nɛk ˌrɔvɛˈrɔvɨ n
Fahrradklingel
mechaniczny sygnalizator dźwiękowy przy rowerze;

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
Grünling
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
anrufen
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
klingeln läuten
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonki ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci n
Glockenspiel Kinderxylophon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

dzwonnik ˈʣ̑vɔ̃ɲːik n
Glöckner
człowiek mający za zadanie dzwonienie dzwonem kościelnym w dzwonnicy;

dół duw n
Unterteil
najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu
Vertiefung Loch
dziura wykopana w ziemi
Tiefpunkt
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zły stan psychiki

düsseldorfczyk n
Düsseldorfer
mieszkaniec Düsseldorfu; osoba z tego miasta

düsseldorfka n
Düsseldorferin
mieszkanka Düsseldorfu; kobieta z tego miasta

düsseldorfski adj
Düsseldorfer
związany z Düsseldorfem (miastem w Niemczech)

dąb dɔ̃mp n
Eiche
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
Eiche Eichbaum
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)
Eichenholz
drewno dębu (1.2)

dąb bezszypułkowy n
Traubeneiche
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus petraea (Matt.) Liebl., gatunek drzewa z rodziny bukowatych;

dąb biały n
Amerikanische Weiß-Eiche
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus alba L., gatunek północnoamerykańskiego drzewa z rodziny bukowatych;

dąb czerwony n
Roteiche
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus rubra L., północnoamerykańskie drzewo z rodziny bukowatych;

dąb korkowy ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ n
Korkeiche
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dąb szypułkowy n
Stieleiche
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus robur L., pospolity gatunek drzewa z rodziny bukowatych, z owocami (tj. żołędziami) osadzonymi na długiej szypułce;

dąbrowa n
Eichenhain Eichenwald
(leśnictwo) las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem

dążenie dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
Streben
(książkowy) chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia

dążyć ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
streben
działać w kierunku realizacji danego celu

dębina n
Eichenholz
dębowe drewno
Eichenwald
dębowy las

dębowy dɛ̃mˈbɔvɨ adj
Eiche
składający się z dębu

dętka ˈdɛ̃ntka n
Schlauch
(motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

dęty adj
Blas-
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: taki w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz słup powietrza

dławigad afrykański dwaˈvʲiɡat ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
Nimmersatt
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria ibis Linnaeus, duży ptak z rodziny bocianowatych;

dławigad amerykański dwaˈvʲiɡat ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
Waldstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria americana Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławigad indyjski dwaˈvʲiɡat ĩnˈdɨjsʲci n
Buntstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria leucocephala Pennant, duży ptak z rodziny bocianowatych;

dławigad malajski dwaˈvʲiɡat maˈlajsʲci n
Milchstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria cinerea Raffles, duży ptak z rodziny bocianowatych;

dławigady ˌdwavʲiˈɡadɨ n
Nimmersatte
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria, rodzaj ptaków z rodziny bocianowatych;

dławisz n
Baumwürger
(botanika, botaniczny) Celastrus L. rodzaj roślin z rodzaju dławiszowców;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dławisz (1.1)

dłoń dwɔ̃ɲ n
Handfläche Handteller Handinnenseite
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług dwuk n
Schuld
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;
(przenośnie, przenośnia) zobowiązanie moralne

długi ˈdwuɟi adj
lang
trwający znaczny czas
mający znaczny wymiar podłużny (długość)
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
(żartobliwie) o człowieku: wysoki

długo ˈdwuɡɔ adv
lange
przez, na znaczny czas

długobrody adj
mit lang Bart
mający długą brodę

długopis dwuˈɡɔpʲis n
Kugelschreiber
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długoręki adj
langarmig
taki, który ma długie ręce

długoszpar n
Riesenhai
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cetorhinus maximus Gunnerus, ryba morska o masywnym, wrzecionowatym ciele z podrodziny długoszparowatych;

długoszyi adj
langhalsig
mający długą szyję

długoterminowy adj
langfristig
trwający długo; przewidziany na długi okres lub mający odległy termin realizacji

długouchy adj
langohrig
mający długie uszy

długowieczność n
Langlebigkeit
długie trwanie
długie życie;

długowieczny adj
langlebig
długo żyjący lub mający długo żyć, długo trwający

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
langhaarig
(książkowy) mający długie włosy
(kynologia, kynologiczny) mający długą sierść

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
Länge
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
o czasie: czas trwania czegoś

długość fali ˈdwuɡɔɕʨ̑ ˈfalʲi n
Wellenlänge
(fizyka, fizyczny) odległość między dwoma kolejnymi punktami będącymi w tej samej fazie drgań;

długość geograficzna n
geographische Länge
jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0, a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;

dłuto ˈdwutɔ n
Meißel Beitel Stemmeisen
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłużny adj
Schuld-
opiewający na określony dług; stanowiący dług

dźinizm ˈʥ̑ĩɲism̥ n
Jainismus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;

dźwigacz ˈʥ̑vʲiɡaʧ̑ n
Atlas
(anatomia, anatomiczny) kręg szyjny, na którym opiera się czaszka;

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
Hebel
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka
(fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;

dźwięczeć v
klingen tönen
wydawać dźwięk

dźwięczny adj
klangvoll sonor wohlklingend wohllautend
o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu
stimmhaft
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
Klang Schall
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękonaśladowczy ˌʥ̑vʲjɛ̃ŋkɔ̃naɕlaˈdɔfʧ̑ɨ adj
lautmalerisch
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury

dźwiękonaśladownictwo n
Lautmalerei
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (zobacz) onomatopeja

dżakfrut ˈʤ̑akfrut n
Jackfrucht
(spożywczy) (botanika, botaniczny) ogromny, jadalny owoc chlebowca różnolistnego;

dżamahirijja ˌʤ̑ãmaxʲiˈrʲijːa n
Dschamahirija
państwo ludu, człon oficjalnej nazwy Libii;

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
Regenwurm
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżdżownica ziemna n
gemeiner Regenwurm
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lumbricus terrestris L., gatunek pospolitego skąposzczeta z rodziny dżdżownicowatych, drążącego korytarze w ziemi;

dżelada ʤ̑ɛˈlada n
Dschelada
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

dżem ʤ̑ɛ̃m n
Fruchtaufstrich Marmelade
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
Ehrenmann Gentleman
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

dżihadysta ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta n
Dschihadist
zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu

dżihadyzm ʤ̑ʲiˈxadɨsm̥ n
Dschihadismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rewolucyjny neofundamentalizm islamski, który dżihad uważa za indywidualny obowiązek islamisty i postrzega go jako jeden z filarów islamu

dżin n
Dschinn Flaschengeist
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie
Gin
(spożywczy) anglosaski alkohol gatunkowy o smaku i zapachu jałowca

dżingiel ˈʤ̑ʲĩŋʲɟɛl n
Jingle
(środowiskowy) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) przerywnik muzyczny, najczęściej reklamujący stację (nazwa, częstotliwość) lub audycję

dżinn ʤ̑ʲĩn n
Dschinn
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżins ʤ̑ʲĩw̃s n
Denim
(włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;

dżinsy ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ n
Jeans Jeanshose
(odzieżownictwo) (krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżizja n
Dschizya
(ekonomia, ekonomiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) podatek pogłówny nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich;

dżokej ˈʤ̑ɔkɛj n
Jockey
(jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżoker ˈʤ̑ɔkɛr n
Jocker
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę

dżonka n
Dschunke
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;

dżudo ˈʤ̑udɔ n
Judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżuma ˈʤ̑ũma n
Pest
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
Dschungel Urwald
wilgotny las tropikalny;

e- i ɛ prefix
E-
cząstka o znaczeniu elektroniczny, dodawana do wyrazów oznaczających różne czynności, informująca, że są one dokonywane za pośrednictwem elektronicznych mediów (zwłaszcza za pośrednictwem internetu), lub wskazująca różne przedmioty funkcjonujące dzięki elektronice

e-book n
E-Book
(informatyka, informatyczny) książka elektroniczna, utwór literacki w wersji elektronicznej;

e-książka n
E-Buch
(informatyka, informatyczny) książka elektroniczna, utwór literacki w wersji elektronicznej;

e-mail ˈĩmɛjl n
E-Mail
(informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości;
(informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1)
(informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1)

e-moll ˈɛ‿mɔl n
e-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)

easter egg n
Easter Egg
(informatyka, informatyczny) ukryta przed użytkownikiem funkcja lub treść zawarta w interaktywnych produktach cyfrowych;

ebonit n
Ebonit Hartgummi
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo ˈɛxɔ n
Echo Widerhall
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
Echolalie
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

echolokacja n
Echoortung
(zoologia, zoologiczny) metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;

echosonda n
Echolot
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiarów podwodnych wykorzystujące echolokację;

edamski adj
Edamer
związany z Edamem, dotyczący Edamu

edometr ɛˈdɔ̃mɛtr̥ n
Ödometer
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru ściśliwości i sprężystości gruntu;

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
Eiderente
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edycja n
Ausgabe Edition
wydanie, publikacja

edykt n
Edikt
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie

edytor tekstu ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu n
Textverarbeitungsprogramm
(informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
editieren
(informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt ˈɛfɛkt n
Effekt Eindruck
wrażenie
Effekt Ergebnis
osiągnięcie, wynik

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
Treibhauseffekt
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt domina ˈɛfɛɡd ːɔ̃ˈmʲĩna n
Dominoeffekt
(przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania

efektywność n
Effektivität Effizienz
bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku

efektywny ˌɛfɛkˈtɨvnɨ adj
effektiv effizient
skuteczny, wydajny
effektiv tatsächlich
(statystyka, statystyczny) o estymatorze: dający mały rozrzut szacunków (a więc i posiadający małą wariancję)

efemeryczność n
Kurzlebigkeit Vergänglichkeit
cecha tego, co jest efemerycze, krótkotrwałe

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
ephemer
taki, który szybko przemija

efod n
Efod
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;

egalitarny ˌɛɡalʲiˈtarnɨ adj
egalitär
(filozofia, filozoficzny) zgodny z zasadami egalitaryzmu; dążący do równości, równouprawnienia

egalitaryzm n
Egalitarismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egida ɛˈɟida n
Aigis
(mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa;
Ägide
(przenośnie, przenośnia) opieka, patronat

egipski ɛˈɟipsʲci adj
ägyptisch
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egipskie ciemności ɛˈɟipsʲcɛ ʨ̑ɛ̃mˈnɔɕʨ̑i n
ägyptische Finsternis
(przenośnie, przenośnia) bardzo ciemno, nieprzenikniona ciemność

egiptologia ˌɛɟiptɔˈlɔɟja n
Ägyptologie
(archeologia, archeologiczny) nauka badająca historię i kulturę starożytnego Egiptu;

egiryn n
Aegirin
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

ego ˈɛɡɔ n
Ego
(psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryczny ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
egozentrisch
związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
Egoist
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistycznie ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
egoistisch
w sposób egoistyczny

egoistyczny ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
egoistisch
charakterystyczny dla egoisty i egoizmu

egoizm ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥ n
Egoismus
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dbanie tylko o siebie, o własną wygodę

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
Prüfung Examen
(edukacja, edukacyjny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzamin wstępny ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ n
Aufnahmeprüfung Zulassungsprüfung
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
examinieren
(przenośnie, przenośnia) badać, obserwować, wypytywać
in prüfen prüfen
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzarchat n
Exarchat
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w cesarstwie bizantyńskim znajdująca się pod zarządem egzarchy
(historia, historyczny, historycznie) urząd namiestnika w cesarstwie bizantyńskim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obszar położony poza głównym terenem działania danego Kościoła poddany władzy kanonicznej przedstawiciela patriarchy;

egzegeza n
Exegese
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekutywa n
Exekutive
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie

egzekwować ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑ v
fordern verlangen
wymagać wykonania czegoś

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
Exemplar
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzonim ɛɡˈzɔ̃ɲĩm n
Exonym Exonymon
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;

egzoplaneta n
Exoplanet extrasolarer Planet
(astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;

egzorcyzm n
Exorzismus
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;

egzorfina n
Exorphin
(biochemia, biochemiczny) ogólna nazwa związku organicznego, peptydu opioidowego o właściwościach morfinopodobnych, podobnego w działaniu do endorfin a pochodzącego głównie z mąki pszennej

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
Exosphäre
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ adj
exotisch
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie

egzystować ˌɛɡzɨˈstɔvaʨ̑ v
existieren
być, istnieć

einstein ˈajn͇ʃtajn n
Einsteinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

eis ɛjs n
Eis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e podwyższony o półton;

eisis ˈɛjsʲis n
Eisis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e podwyższony o cały ton;

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
Ejakulation
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat n
Ejakulat
(fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

eklerka ɛkˈlɛrka n
Eclair Liebesknochen
(spożywczy) (cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;

eklezjologia n
Ekklesiologie
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
Ekliptik
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekogroszek n
Nusskohle
paliwo stałe produkowane z dobrej jakości węgla kamiennego lub brunatnego przeznaczone do produkcji energii cieplnej w kotłach grzewczych

ekolog ɛˈkɔlɔk n
Umweltschützer
(potocznie, potoczny) działacz społeczny, aktywista na rzecz ekologii; ekologista
Ökologe
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
Ökologie
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologicznie ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ adv
ökologisch
w sposób ekologiczny, szanując środowisko naturalne

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ökologisch
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekologizm n
Ökologismus
(socjologia, socjologiczny) ruch społeczny propagujący ochronę środowiska, odbudowę zniszczonego przez człowieka krajobrazu naturalnego oraz styl życia zgodny z naturą

ekonometryczny adj
ökonometrisch
(ekonomia, ekonomiczny) związany z ekonometrią, dotyczący ekonometrii

ekonomia ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
Wirtschaftswissenschaft Ökonomie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomicznie adv
sparsam wirtschaftlich ökonomisch
(podniośle) bez większego nakładu środków i wysiłku
wirtschaftlich ökonomisch
(ekonomia, ekonomiczny) odnosząc się do ekonomii, ekonomiki

ekonomista n
Wirtschaftswissenschaftler
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
Ökosystem
(ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekoton n
Ökoton
(ekologia, ekologiczny) strefa przejściowa między co najmniej dwoma ekosystemami;

ekran ˈɛkrãn n
Bildschirm
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
Schirm Bildschirm
(budownictwo) budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.
Schirm Leinwand
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekscelencja ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
Exzellenz
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)

ekscentryczny ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
exzentrisch
dziwaczny, odbiegający od normy

ekscentryk n
Exzentriker
(psychologia, psychologiczny) człowiek odbiegający od norm w zachowaniu, ubiorze, itp.

eksces n
Exzess
wybryk naruszający spokój albo porządek publiczny

ekscytacja n
Exzitation
stan silnego ożywienia

ekshibicjonista ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
Exhibitionist
mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych;

ekshibicjonistka ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka n
Exhibitionistin
kobieta, która obnaża się w miejscach publicznych

ekshibicjonizm ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
Exhibitionismus
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshumacja n
Exhumierung Exhumation
wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

eksklawa n
Exklave
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
exklusiv
elegancki lub luksusowy
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu
przeznaczony dla ograniczonej liczby osób

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
Exkommunikation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekskomunikować ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑ v
exkommunizieren
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

ekslibris n
Exlibris
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) znak własnościowy wklejany na wewnętrznej okładce książki;

eksmisja n
Zwangsräumung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;

ekspansja ɛksˈpãw̃sʲja n
Ausdehnung
rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze
Expansion
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów

ekspata n
Expat
(socjologia, socjologiczny) specjalista wysokiej klasy, który dobrowolnie opuścił ojczyznę celem pracy za granicą

ekspedycja ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja n
Expedition
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział

ekspektatywa n
Anwartschaft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sytuacja, w której niektóre wymogi prawne dotyczące powstania wierzytelności lub innego prawa podmiotowego zostały częściowo spełnione;

ekspert ˈɛkspɛrt n
Experte
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
Experiment
pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu
Experiment Versuch
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;

eksperymentalny ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
experimentell
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy

eksperymentowanie ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃ntɔˈvãɲɛ n
Experimentieren
prowadzenie eksperymentów

eksperymentować v
experimentieren
przeprowadzać eksperyment, podejmować próby, szukać nowych pomysłów i rozwiązań

eksplikować ˌɛksplʲiˈkɔvaʨ̑ v
explizieren
(książkowy) wyjaśniać, tłumaczyć, interpretować, uzasadniać

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
explodieren
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
Explosion
rozerwanie się z hukiem;

eksplozywny adj
explosiv
(rzadki, rzadko używany) wybuchowy

eksponat ɛksˈpɔ̃nat n
Exponat
przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum, na wystawie, pokazie itp.

eksponować v
herausstellen hervorheben
wystawiać na pierwszy plan
ausstellen
wystawiać na pokaz
belichten
(fotografia) wystawiać kliszę fotograficzną na działanie światła

eksport ˈɛkspɔrt n
Export
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi

eksporter n
Exporteur
(handel, handlowy) osoba lub firma zajmująca się wysyłką towaru za granicę

eksportowy ˌɛkspɔrˈtɔvɨ adj
Export
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący eksportu, przeznaczony do sprzedaży za granicę

ekspozycja ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja n
Ausstellung Exposition
(książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa
Exposition
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w formie sonatowej: pierwsza część utworu, w której następuje prezentacja dwóch kontrastujących tematów, w dalszych częściach poddawanych przetworzeniom
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w fudze: pierwsze przeprowadzenie tematu we wszystkich głosach (zaczynając od jednego i powtarzając kolejno w pozostałych)
Exposition Belichtung
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu
Lage
(geografia, geograficzny) położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata
(meteorologia, meteorologiczny) położenie stoku w stosunku do promieni słonecznych lub wiatru; wystawa

ekspres ˈɛksprɛs n
Expresszug
szybszy pociąg osobowy o wysokim standardzie poruszający się między dużymi miastami;

ekspresja ɛksˈprɛsʲja n
Ausdruck Expression
wyraziste i sugestywne wyrażanie (uzewnętrznianie) uczuć

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
Expressionismus
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresyjny adj
expressiv
odznaczający się siłą wyrazu

ekstensywny ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
extensiv
rozciągły, obszerny, obfity ilościowo

ekstrakcja ɛksˈtrakʦ̑ʲja n
Extraktion
(chemia, chemiczny) wyodrębnianie składnika lub składników mieszaniny;
(stomatologia, stomatologiczny) zabieg usunięcia zęba;

ekstrakt n
Auszug Extrakt
produkt sporządzony poprzez zagęszczanie

ekstrawagancki ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci adj
extravagant
taki, który jest przejawem ekstrawagancji

ekstremalnie ˌɛkstrɛ̃ˈmalʲɲɛ adv
extrem
w sposób ekstremalny

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
extrem
krańcowy, skrajny

ekstremista ˌɛkstrɛ̃ˈmʲista n
Extremist
osoba o skrajnych, radykalnych poglądach

ekstremistyczny adj
extremistisch
dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
Extremismus
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstynkcja ɛksˈtɨ̃ŋkʦ̑ʲja n
Extinktion
(fizyka, fizyczny) miara zmniejszania się intensywności światła przechodzącego przez ośrodek

eksykator ˌɛksɨˈkatɔr n
Exsikkator
rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią;

eksżona ɛɡzˈʒɔ̃na n
Ex-Frau
była żona

ekumena n
Ökumene
(geografia, geograficzny) obszar stale zamieszkany i wykorzystywany gospodarczo przez człowieka

ekumenicznie adv
ökumenisch
właściwie dla ekumenizmu

ekumeniczny adj
ökumenisch
(książkowy) powszechny, otwarty
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ekumenizmem, dotyczący ekumenizmu

ekwadorski ˌɛkfaˈdɔrsʲci adj
ecuadorianisch
odnoszący się do państwa Ekwador

ekwilibrystyka ˌɛkfʲilʲiˈbrɨstɨka n
Äquilibristik
zachowywanie równowagi w trudnych warunkach, np. na linie

ekwipunek ˌɛkfʲiˈpũnɛk n
Ausrüstung
rzeczy, które stanowią czyjeś wyposażenie na wyprawę lub podróż

elamicki adj
elamisch
(starożytność) związany z Elamem lub Elamitami, dotyczący Elamu lub Elamitów

elastycznie adv
flexibel
(przenośnie, przenośnia) dostosowując się do warunków, do okoliczności

elastyczny ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ adj
flexibel
(przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty

elbait ɛlˈba<sup>j</sup>it n
Elbait
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

elegancja ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja n
Eleganz
dobry smak w ubiorze i zachowaniu

elegancki ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci adj
elegant
dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elegijny ˌɛlɛˈɟijnɨ adj
elegisch
(książkowy) właściwy elegii
smutny, żałobny

elektorat n
Wählerschaft
ogół wyborców

elektrochemia n
Elektrochemie
(chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;

elektrochirurgia n
Elektrochirurgie
(medycyna, medyczny) metoda chirurgiczna, w której do przecinania tkanek używany jest galwanokauter

elektrofor n
Elektrophor
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) prosty przyrząd do wytwarzania ładunków elektrycznych przez pocieranie, stosowany w dydaktyce;

elektroforeza n
Elektrophorese
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
Elektrolyt
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektrolityczny adj
elektrolytisch
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektroliza ˌɛlɛktrɔˈlʲiza n
Elektrolyse
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektromagnetyzm n
Elektromagnetismus
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych

elektrometalurgia n
Elektrometallurgie
(technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
Elektron
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
elektronisch
związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektroniczny papieros n
Elektrische Zigarette
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
Elektronik
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektronowolt ˌɛlɛktrɔ̃ˈnɔvɔlt n
Elektronenvolt Elektronvolt
(fizyka, fizyczny) jednostka energii;

elektronowy adj
Elektronen-
(fizyka, fizyczny) związany z elektronami

elektrostatyczny adj
elektrostatisch
(fizyka, fizyczny) związany z elektrostatyką, dotyczący elektrostatyki

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
Kraftwerk Elektrizitätswerk
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrownia wodna ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa ˈvɔdna n
Wasserkraftwerk
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;

elektrum n
Elektron Elektrum
(mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
Elektrizität
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
elektrisch
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryczny pastuch n
Elektrozaun
(rolnictwo, rolniczy) ogrodzenie pod niskim napięciem, wykorzystywane na pastwiskach do zabezpieczania przed wychodzeniem zwierząt hodowlanych poza jego teren;

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
Elektriker Elektrotechniker
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

elektryzować ˌɛlɛktrɨˈzɔvaʨ̑ v
elektrisieren
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie)
wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
Element
część składowa

elementarny ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
elementar
podstawowy, najprostszy

elementarz ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
Abecedarium Abc-Buch Fibel
(edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;

elewacja ˌɛlɛˈvaʦ̑ʲja n
Elevation
(astronomia, astronomiczny) wysokość ciała niebieskiego podawana w stopniach; kąt zawarty między horyzontem a prostą skierowaną do ciała niebieskiego

elf ɛlf n
Elf
istota fantastyczna;

elfi adj
elbisch
(fantasy) związany z elfami, wykonany przez nie; taki jak u elfów

eliminacja n
Elimination
usuwanie, często drogą selekcji

elipsa ɛˈlʲipsa n
Ellipse
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elita ɛˈlʲita n
Elite Oberschicht
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elitarny ˌɛlʲiˈtarnɨ adj
elitär
dostępny tylko dla niektórych osób

elizja n
Elision
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;

elka ˈɛlka n
Fahrschulauto Fahrschulwagen
(potocznie, potoczny) pojazd do nauki jazdy oznakowany literą L

elohista n
Elohist
(biblijny) autor elohistycznej warstwy tekstu Starego Testamentu

elokwencja n
Eloquenz Beredsamkeit Redegewandtheit
umiejętność pięknego wysławiania się

elżbietański adj
elisabethanisch
związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania

emalia n
Email Emaille
(technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych
Emailfarbe Schmelzfarbe
(budownictwo) (sztuka) malarski wyrób lakierowy, zawierający mniej pigmentu oraz spoiwo wyższej jakości, dający gładsze i trwalsze powłoki
Zahnschmelz
(anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) twarda substancja pokrywająca zewnętrzną część zęba

emancypacja ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja n
Emanzipation
(społeczny) uwolnienie się od zależności i zdobycie lepszej pozycji w strukturze społecznej

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
Embargo
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;

emblemat ɛ̃mˈblɛ̃mat n
Emblem
kompozycja plastyczna symbolizująca coś, np. organizację, ideę

emblematyczny adj
emblematisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z emblematem – gatunkiem literackim
taki, który coś symbolizuje

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
Embryologie
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

embriologiczny adj
embryologisch
(biologia, biologiczny) związany z embriologią, dotyczący embriologii

embrionalny adj
embryonal
(biologia, biologiczny) zarodkowy

ementaler n
Emmentaler
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku

emerytowany ˌɛ̃mɛrɨtɔˈvãnɨ adj
auf in Rente emeritiert pensioniert
będący na emeryturze; otrzymujący emeryturę

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
Rente Pension
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emfaza n
Emphase
przesada w mówieniu polegająca na nadmiernym pokazywaniu uczuć

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
Auswanderung Emigration
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
auswandern emigrieren
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

eminencja n
Eminenz
tytuł przysługujący kardynałom, wielkiemu mistrzowi Zakonu Maltańskiego, niektórym patriarchom i metropolitom prawosławnym, w Polsce również prymasowi;

eminentny adj
eminent
(książkowy) wybitny, znakomity

emir ˈɛ̃mʲir n
Emir
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
Emirat
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira

emitować ˌɛ̃mʲiˈtɔvaʨ̑ v
ausgeben emittieren
(ekonomia, ekonomiczny) wypuszczać na rynek papiery wartościowe lub pieniądze
ausstrahlen senden
nadawać program radiowy lub telewizyjny
emittieren ausstrahlen
(fizyka, fizyczny) wysyłać promieniowanie lub cząstki
emittieren freisetzen
wypuszczać coś do atmosfery

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
Emotion Empfindung
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emocjonalnie adv
emotionell
w sposób dotyczący emocji, z zaangażowaniem emocji

emocjonalność n
Emotionalität
cecha tego, co jest emocjonalne

emotikon ˌɛ̃mɔˈtʲikɔ̃n n
Emoticon
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
Empathie Einfühlungsvermögen
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empire n
Empire
(sztuka) późna odmiana klasycyzmu, nawiązująca do sztuki antycznej, rozwinięta w okresie panowania francuskiego cesarza Napoleona I;

empiria n
Empirie
(książkowy) (filozofia, filozoficzny) poznanie za pomocą doświadczenia

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
empirisch
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empora n
Empore
(architektura, architektoniczny) galeria nad przedsionkiem lub nawą kościoła;

emu ˈɛ̃mu n
Emu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)
Emus
(ornitologia, ornitologiczny) (systematyka) gatunek dużego ptaka australijskiego, Dromaius novaehollandiae;

en bloc adv
en bloc
(książkowy) w całości, całkowicie, całościowo, nie dzieląc

encefalografia n
Enzephalografie
(medycyna, medyczny) ogólna nazwa kilku różnych metod badania mózgu;

encefalopatia n
Enzephalopathie
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklika ɛ̃nˈʦ̑ɨklʲika n
Enzyklika Encyclica
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
Enzyklopädie Encyklopädie
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ adj
enzyklopädisch
związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

endemia n
Endemie
(medycyna, medyczny) stałe występowanie pewnej choroby na określonym terenie;

endemicznie adv
endemisch
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) na sposób endemiczny

endemiczny adj
endemisch
występujący tylko na określonym obszarze

endemit n
Endemit
(botanika, botaniczny) (zoologia, zoologiczny) takson występujący tylko na danym obszarze;

endogamia n
Endogamie
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) praktyka i reguła kulturowa nakazująca zawieranie małżeństw wewnątrz własnej społeczności;

endogenny adj
endgogen
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz

endokrynolog ˌɛ̃ndɔkrɨ̃ˈnɔlɔk n
Endokrinologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego
Endokrinologin
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka endokrynologii

endokrynologia ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja n
Endokrinologie
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy

endokrynologiczny adj
endokrinologisch
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z endokrynologią, dotyczący endokrynologii

endometrioza n
Endometriose
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endonim ɛ̃nˈdɔ̃ɲĩm n
Endonym
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka;

endoskop n
Endoskop
(medycyna, medyczny) wziernik medyczny służący do oglądania wewnętrznych ścian narządów;

endoskopia n
Endoskopie
(medycyna, medyczny) oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

enerdowiec n
Ossi
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) obywatel byłego NRD

energetyczny adj
energetisch
dotyczący energetyki

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
Energie
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
entuzjazm, chęć do działania

energia jądrowa ɛ̃ˈnɛrʲɟja jɔ̃nˈdrɔva n
Kernenergie Kernkraft
(fizyka, fizyczny) energia wydzielana podczas reakcji jądrowej;

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
energisch
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
Enklave
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

enklityka n
Enklitikon
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem go poprzedzającym;

enoturystyka n
Enotourismus
(turystyka, turystyczny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) aktywność polegająca na odwiedzaniu miejsc związanych z produkcją wina

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
Enthalpie
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entalpia swobodna ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna n
Gibbs-Energie
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa;

ententa ãnˈtãnta n
Entente
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi
(historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
Entomologie Insektenkunde
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entomologiczny ˌɛ̃ntɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
entomologisch
(biologia, biologiczny) związany z entomologią, dotyczący entomologii

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
Entropie
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;

entuzjastka ˌɛ̃ntuˈzʲjastka n
Enthusiastin
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
Enthusiasmus Begeisterung
stan zachwytu czymś; zapał, radość

environment n
Environment
(sztuka) typ działania artystycznego, w którym widz doznaje wrażeń z otaczającej go zmodyfikowanej przestrzeni;

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
Enzym
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

epi- ˈɛpʲi
epi-
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś

epicentrum n
Epizentrum
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki adj
episch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką

epidemiczny adj
epidemisch Epidemie
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) związany z epidemią, dotyczący epidemii

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
Epidemiologie
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidemiologiczny adj
epidemiologisch
(medycyna, medyczny) związany z epidemiologią, dotyczący epidemiologii

epidot n
Epidot
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epifora ˌɛpʲiˈfɔra n
Epiphora
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań

epigenetyczny adj
epigenetisch
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej

epigenetyka n
Epigenetik
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) badanie dziedziczności pozagenowej;

epigraf ɛˈpʲiɡraf n
Epigraf Epigraph
(historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;

epigramat ˌɛpʲiˈɡrãmat n
Epigramm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;
(historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności)

epik n
Epiker Erzähler
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórca epiki

epika n
Epik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj literacki;

epikleza n
Epiklese
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa liturgiczna odmawiana przez prezbitera podczas eucharystii, wzywająca Boga do uświęcenia darów chleba i wina oraz uczestników zgromadzenia;

epikryza n
Epikrise
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epikureizm ˌɛpʲikuˈrɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Epikureismus
(filozofia, filozoficzny) jeden z kierunków filozoficznych;

epikurejczyk n
Epikureer
(filozofia, filozoficzny) zwolennik epikureizmu

epileptyczny adj
epileptisch
(medycyna, medyczny) związany z padaczką (epilepsją), dotyczący padaczki

epileptyk n
Epileptiker
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na epilepsję

epilog ɛˈpʲilɔk n
Epilog
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

epistaza n
Epistase
(biologia, biologiczny) (genetyka) jeden z rodzajów współdziałań pomiędzy genami polegający na ścisłym wpływie produktu genu epistatycznego na ekspresję produktów jednego lub więcej genów (zwanych hipostatycznymi);

epistemiczny adj
epistemisch
(filozofia, filozoficzny) związany z poznawaniem, z wiedzą o czymś

epistemologia n
Epistemologie
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
Epitaph Grabinschrift
inskrypcja nagrobna;

epizodyczny adj
Neben-
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach
episodisch episodenhaft
pojawiający się rzadko i nieregularnie

epizootia n
Epizootie
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;

epoka ɛˈpɔka n
Epoche Zeitalter
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;

epolet ɛˈpɔlɛt n
Epaulette
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
Eponym
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epsilon ɛpˈsʲilɔ̃n n
Epsilon
nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

era ˈɛra n
Ära Zeitrechnung
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

eradykacja n
Eradikation
(medycyna, medyczny) całkowite wyeliminowanie choroby zakaźnej na całym świecie

erb ɛrp n
Erbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
Erektion Ständer
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

erem n
Einsiedelei Eremitage Ermitage
klasztor;

eremita ˌɛrɛ̃ˈmʲita n
Eremit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik żyjący w odosobnieniu;

eremitorium n
Eremitorium
siedziba eremity;

erfurcki adj
Erfurter
związany z Erfurtem, dotyczący Erfurtu

erfurtczyk n
Erfurter
mieszkaniec Erfurtu

ergo ˈɛrɡɔ conjunction
ergo
(książkowy) więc, a więc, zatem

ergofobia n
Ergophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) fobia pracy, irracjonalny lęk przed pracą

ergonomiczny adj
ergonomisch
oparty na ergonomii; dotyczący ergonomii

ergotamina n
Ergotamin
(biochemia, biochemiczny) alkaloid o wzorze sumarycznym C33H35N5O5 wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych;

ergoterapeuta n
Ergotherapeut
(medycyna, medyczny) terapeuta prowadzący terapię zajęciową w rodzaju ergoterapia

erogenny ˌɛrɔˈɡɛ̃nːɨ adj
erogen
w odniesieniu do okolicy ciała, której stymulacja powoduje podniecenie seksualne

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
erotisch
dotyczący erotyki, seksu

erotyka ɛˈrɔtɨka n
Erotik
ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną

erozja ɛˈrɔzʲja n
Erosion
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

ersatz n
Ersatz
namiastka jakiejś rzeczy lub podróbka, coś zastępczego, gorszej jakości

erudycja ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja n
Erudition
rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie

erudyta ˌɛruˈdɨta n
Erudit
człowiek posiadający szeroką wiedzę

erupcja ɛˈrupʦ̑ʲja n
Eruption
(geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;
(astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
Erythrozyt
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

erzjański adj
ersjanisch
związany z Erzjanami, dotyczący Erzjan

erzjański n
Ersjanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język (dialekt) erzjański;

es ɛs n
Es
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e obniżony o półton;

es-moll ˈɛs‿mɔl n
es-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
Eschatologie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

esej ˈɛsɛj n
Essay
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

esencjonalnie adj
essenziell
(przenośnie, przenośnia) zawierając treść czego, istotę rzeczy
kräftig
(chemia, chemiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez rozcieńczania

eses ˈɛsɛs n
Eses
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e obniżony o cały ton;

esesman ɛˈsɛsmãn n
SS-Mann
(potocznie, potoczny) członek SS, paramilitarnej elitarnej formacji hitlerowskich Niemiec

eskalacja n
Eskalation
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapada ˌɛskaˈpada n
Eskapade
(książkowy) niebezpieczna, wesoła, swawolna, lekkomyślna wyprawa; wycieczka z przygodami

eskapizm n
Eskapismus
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskorta ɛˈskɔrta n
Eskorte
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę

espadryla n
Espadrille
lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
Esperanto
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

esperantysta ˌɛspɛrãnˈtɨsta n
Esperantist
osoba mówiąca językiem esperanto lub propagująca go

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
Espresso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

esseński adj
Essener
związany z Essen (miastem w Niemczech)

ester n
Ester
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;

esteta ɛˈstɛta n
Ästhet
człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetycznie ˌɛstɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
ästhetisch
w sposób estetyczny, staranny

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
ästhetisch
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka ɛˈstɛtɨka n
Ästhetik
ładny, gustowny wygląd czegoś
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie;
subiektywne kryteria piękna

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
estnisch Estnisch
odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
Estnisch estnisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Estonii;

estragon ɛˈstraɡɔ̃n n
Estragon
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek
(spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)

estrogen ɛˈstrɔɡɛ̃n n
Östrogen Estrogen
(fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estrogenowy adj
östrogen
(biochemia, biochemiczny) dotyczący estrogenu

estuarium ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
Ästuar
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

eta ˈɛta n
Eta
nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etalon ɛˈtalɔ̃n n
Etalon
wzorzec, wzór jednostki miary przeznaczony do zachowania lub odtworzenia jednostki miary;

etanol ɛˈtãnɔl n
Äthanol Ethanol
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

eteryczny ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
etherisch ätherisch
(chemia, chemiczny) związany z eterami, bliski ich właściwościom
ätherisch
(książkowy) delikatny, subtelny

etiologiczny adj
ätiologisch
(medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
äthiopisch
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda ɛˈtʲjuda n
Etüde
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
ethnisch
związany z przynależnością do grupy narodowej

etola ɛˈtɔla n
Pelzstola
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych

etologiczny ˌɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ethologisch
(biologia, biologiczny) związany z etologią, dotyczący etologii

etopozyd ˌɛtɔˈpɔzɨt n
Etoposid
(medycyna, medyczny) półsyntetyczna pochodna podofilotoksyny o działaniu cytostatycznym;

etruski ɛˈtrusʲci adj
etruskisch
dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski ɛˈtrusʲci n
Etruskisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Etrusków;

etycznie adv
ethisch
w sposób zgodny z etyką

etyczny ɛˈtɨʧ̑nɨ adj
ethisch
związany z etyką, dotyczący etyki
zgodny z zasadami etyki

etyk n
Ethiker
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie etyki

etykieta ˌɛtɨˈcɛta n
Etikett
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.
Etikette
zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;

etylen ɛˈtɨlɛ̃n n
Ethylen
(chemia, chemiczny) (zobacz) eten

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
Etymologie
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;
(językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu

etymologia ludowa ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja luˈdɔva n
Volksetymologie
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;

etymologiczny adj
etymologisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

etymon ɛˈtɨ̃mɔ̃n n
Etymon
(językoznawstwo, językoznawczy) podstawa etymologiczna wyrazu lub związku wyrazowego

eucharystia ɛw.xa.rɨˈsti.a n
Eucharistie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;

eucharystyczny ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
eucharistisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią

eufemistyczny adj
euphemistisch
unikający użycia drażliwych słów poprzez zastąpienie ich wyrażeniami delikatniejszymi lub wymijającymi

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
Euphemismus
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

eugeniczny ˌɛwɡɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
eugenisch
(biologia, biologiczny) związany z eugeniką, dotyczący eugeniki

eugenika ɛwˈɡɛ̃ɲika n
Eugenik
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus n
Eukalyptus
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukariont n
Eukaryot
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
(biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

euklidesowy adj
euklidisch Euklides-
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący pewników, których autorem został Euklides, starożytny grecki matematyk

eunuch ˈɛwnux n
Eunuch
mężczyzna z wyciętymi jądrami;
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec

eurazjatycki ˌɛwrazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
eurasisch
związany Eurazją, dotyczący Eurazji, pochodzący z Eurazji

eureka ɛwˈrɛka interjection
heureka
„znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu

euro ˈɛwrɔ n
Euro
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

eurocent ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt n
Cent
(potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

europ ˈɛwrɔp n
Europium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja n
Europäisierung
czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich;

europeizować v
europäisieren
czynić coś europejskim

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
europäisch
dotyczący Europy

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
Sterbehilfe
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

eutrofizacja n
Eutrophierung
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
Evakuierung
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewakuowanie n
Evakuieren
(rzeczownik odczasownikowy) od ewakuować

ewakuować ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
evakuieren
przemieszczać ludzi, zwierzęta, mienie z niebezpiecznego miejsca

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
Evangelium
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangeliarz n
Evangeliar Evangelienbuch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;

ewangelicki adj
evangelisch
związany z ewangelicyzmem

ewangelista n
Evangelist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewangelistarz n
Evangelistar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna zawierająca tylko perykopy ewangeliczne przeznaczone do odczytania podczas mszy;

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
eventuell
przypuszczalny, możliwy

ewidentny ˌɛvʲiˈdɛ̃ntnɨ adj
evident
(książkowy) oczywisty, widoczny, wyraźny, nie budzący wątpliwości

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
Evolution
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonista ˌɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
Evolutionist
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz ewolucji
zwolennik ewolucjonizmu

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
Evolutionismus
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ewolucyjny adj
evolutionär
związany z ewolucją

ex situ adv
ex situ
poza swoim pierwotnym, naturalnym położeniem, miejscem

exposé ɛkspɔˈzɛ n
Regierungserklärung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie

eyeliner n
Eyeliner
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
esoterisch
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

f-moll n
f-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

fabryczny adj
Fabrik-
związany z fabryką

fabryka ˈfabrɨka n
Fabrik Werk
produkcyjny zakład przemysłowy

fabrykant faˈbrɨkãnt n
Fabrikant
(przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki

fabularny adj
Spiel- erzählend
mający fabułę; oparty na fikcyjnej opowieści

facebookowicz n
Facebook-Nutzer
(informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) użytkownik Facebooka

facelia faˈʦ̑ɛlʲja n
Büschelblume Büschelschön Phacelia Phazelie
(botanika, botaniczny) Phacelia, rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny faceliowatych;

facelia błękitna faˈʦ̑ɛlʲja bwɛ̃ŋʲˈcitna n
Büschelschön Rainfarn-Phazelie
(botanika, botaniczny) Phacelia tanacetifolia, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z Kalifornii;

facet ˈfaʦ̑ɛt n
Macker
(potocznie, potoczny) mężczyzna

fachowiec faˈxɔvʲjɛʦ̑ n
Fachmann
specjalista w jakiejś dziedzinie

fachowo adv
fachlich
z fachową wiedzą

facjata faˈʦ̑ʲjata n
Dachkammer
mieszkalne pomieszczenie na poddaszu, zwykle nadbudowane i posiadające odrębne zadaszenie

fact-checking n
Faktencheck
(społeczny) (publikatory) proces weryfikowania informacji przez dokładne sprawdzanie faktów;

fagocista n
Fagottist Fagottspieler
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot ˈfaɡɔt n
Fagott
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fair play n
Fairplay Fair Play
uczciwa rywalizacja w sporcie

fajans ˈfajãw̃s n
Fayence
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

fajerka faˈjɛrka n
Herdring
żeliwne kółko zakrywające otwór w płycie pieca

fajerwerk n
Feuerwerk
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka ˈfajka n
Pfeife Tabakspfeife
przedmiot do palenia tytoniu;
Schnorchel
(sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;

fajka pokoju ˈfajka pɔˈkɔju n
Friedenspfeife
symbol pogodzenia się, pojednania

fajrant ˈfajrãnt n
Feierabend
(potocznie, potoczny) koniec dnia pracy lub przerwa w pracy

fajtłapa n
Tollpatsch Tölpel Trampel
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba niezdarna

faks faks n
Fax
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

fakt fakt n
Tatsache Fakt
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoria n
Faktorei
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktura fakˈtura n
Rechnung Faktura
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;
Tonsatz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób łączenia równocześnie brzmiących melodii;

faktycznie adv
tatsächlich faktisch
zgodnie z faktami, z rzeczywistością

faktyczny fakˈtɨʧ̑nɨ adj
faktisch tatsächlich
oparty na faktach

fakultatywny adj
fakultativ
(książkowy) dobrowolny, pozostawiony do wyboru

fala ˈfala n
Welle
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
Welle Woge
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
(wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

falafel n
Falafel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

falanster n
Phalanstère
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falcować falˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
falzen
(drukarstwo, drukarski) składać arkusz drukarski w strony przyszłej publikacji;

falcownik falˈʦ̑ɔvʲɲik n
Falzapparat
element rolowej maszyny drukarskiej składający wstęgę papieru w grzbiety

falerneński ˌfalɛrˈnɛ̃j̃sʲci adj
Falerner
dotyczący ziemi falerneńskiej

falisty faˈlʲistɨ adj
wellenartig wellenförmig wellig
powyginany w kształcie fal, układający się w fale, przypominający pod jakimkolwiek względem falę

falliczny adj
phallisch
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallus ˈfalːus n
Phallus
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
Wellenbrecher
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

falowód faˈlɔvut n
Wellenleiter
(technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;

falset n
Falsett
wysoki rejestr głosu ludzkiego

falsyfikacja ˌfalsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
Fälschung
fałszerstwo, podrobienie czegoś

familijny ˌfãmʲiˈlʲijnɨ adj
familiär
(przestarzałe, przestarzały) dotyczący rodziny

famotydyna ˌfãmɔtɨˈdɨ̃na n
Famotidin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;

fanart n
Fan-Art Fanart
(sztuka) działalność artystyczna w środowisku fanów;

fanatyczka n
Fanatikerin
żarliwa zwolenniczka idei lub religii

fanatycznie ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
fanatisch
w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczny adj
fanatisch
charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk fãˈnatɨk n
Fanatiker
żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
Fanatismus
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fandango fãnˈdãŋɡɔ n
Fandango
(choreografia, choreograficzny) hiszpański taniec ludowy w rytmie ostro wybijanym kastanietami i z towarzyszeniem gitary;

fandom ˈfãndɔ̃m n
Fandom
(socjologia, socjologiczny) subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;

fanerozoik n
Phanerozoikum
(geologia, geologiczny) najmłodszy eon, który trwa od około 540 milionów lat temu do dziś

fanfara n
Fanfare
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;

fanklub ˈfãŋklup n
Fanklub
nieformalne zrzeszenie fanów;

fantasta n
Fantast
(potocznie, potoczny) ktoś, kto wierzy w fantazje, nierealne przedsięwzięcia

fantastka n
Fantastin
kobieta, która żyje w świecie fantazji

fantastycznie ˌfãntaˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
fantastisch
w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie
super toll
(potocznie, potoczny) wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
fantastisch
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny

fantastyka naukowa n
Science-Fiction
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

fantazjować v
fantasieren
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć improwizacje
fantasieren träumen
wyobrażać sobie wiele rzeczy

fanzin ˈfãnzʲĩn n
Fanzine
amatorskie pismo wydawane przez miłośników jakiegoś tematu, przeznaczone dla osób o podobnych zainteresowaniach;

fara ˈfara n
Parochialkirche Pfarrkirche
(przestarzałe, przestarzały) (kościelny) (administracja) główny kościół parafialny w mieście;

farad ˈfarat n
Farad
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon faˈraɔ̃n n
Pharao
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

faraoński adj
pharaonisch
mający związek z faraonem

farba ˈfarba n
Farbe Lack
(budownictwo) (sztuka) mieszanina barwników służąca do malowania

farbiarnia farˈbʲjarʲɲa n
Färbereihaus
zakład lub dział, w którym farbuje się tkaniny lub przędzę

farbiarz n
Färber
(rzemiosło, rzemieślniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik farbujący tkaniny

farbowanie ˌfarbɔˈvãɲɛ n
Färben Färbung
(rzeczownik odczasownikowy) od farbować

farbownik lekarski n
Gemeine Ochsenzunge
(botanika, botaniczny) Anchusa officinalis L., gatunek miododajnej rośliny z rodziny ogórecznikowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;

farciarz n
Glückspilz
(potocznie, potoczny) człowiek, który ma szczęście, któremu coś się udało

farcić się ˈfarʲʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
Schwein haben
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) szczęścić się

farelka faˈrɛlka n
Luftheizer Luftheizgerät
(potocznie, potoczny) termowentylator, pokojowy ogrzewacz powietrza

farma ˈfarma n
Bauernhof Farm
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farma wiatrowa n
Windpark
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceutyczny ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
pharmazeutisch
związany z farmacją

farmaceutyk ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk n
Arznei Medizin
substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmakodynamika n
Pharmakodynamik
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający mechanizmy działania leków oraz reakcje organizmu na nie;

farmakokinetyka n
Pharmakokinetik
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
Pharmakologie
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
pharmakologisch
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

farmakopea n
Arzneibuch
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;

farsa ˈfarsa n
Farce
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lekka komedia o żywej akcji;

fart fart n
Dusel Schwein
(potocznie, potoczny) szczęście

faryzeusz ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ n
Pharisäer
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek obłudny

fasa ˈfasa n
Fass
duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów;
w garbarstwie: naczynie wkopane w ziemię używane do garbowania skór, kadź
zawartość fasy (1.1)

fasada faˈsada n
Fassade
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

fascynacja n
Faszination
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fascynujący adj
faszinierend bezaubernd einnehmend fesselnd gewinnend hochinteressant
wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasola faˈsɔla n
Bohne
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona

fasolka szparagowa faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva n
Spargelbohne
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach

fasolówka n
Bohnensuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z fasoli

fason ˈfasɔ̃n n
Fasson
(przenośnie, przenośnia) sposób bycia jakiejś osoby
Fasson Zuschnitt
(krawiectwo) kształt obuwia lub ubioru

fast food n
Fastfood Fast Food
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

fastnachtsspiel n
Fastnachtsspiel
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj farsy lub krotochwili wystawianej w Niemczech w czasie zapustów w XV-XVI wieku;

faszysta faˈʃɨsta n
Faschist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
faschistisch
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
Faschismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalista ˌfataˈlʲista n
Fatalist
osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

fatamorgana n
Fata Morgana
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fatum ˈfatũm n
Schicksal
nieuchronny los, zwłaszcza zły

fatwa ˈfatfa n
Fetwa
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

faul fawl n
Foul
(sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

fauna ˈfawna n
Fauna
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

faustowski adj
faustisch
(książkowy) pragnący zdobyć wiedzę za wszelką cenę, zwłaszcza tajemnicę nieśmiertelności

faux pas n
Fauxpas
nieumyślne naruszenie niepisanych reguł danej społeczności

fauxbourdon n
Fauxbourdon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika kompozytorska, powstała w szkole burgundzkiej, oparta na równoległym prowadzeniu trzech głosów, w której do najniższego (cantus firmus) dopisywano dwa wyższe: środkowy o tercję wyżej i najwyższego o sekstę wyżej;

faworek faˈvɔrɛk n
Raderkuchen
kruche ciastko w kształcie zawiniętej wstążki;

faworyt n
Favorit
ktoś lubiany, faworyzowany
(sport, sportowy) osoba lub drużyna typowana na zwycięzcę w zawodach
(sport, sportowy) zwierzę typowane na zwycięzcę w wyścigach

faworyzować ˌfavɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
favorisieren
wyróżniać kogoś, darzyć szczególnymi względami

faza ˈfaza n
Phase Stufe Abschnitt
miejsce, etap

fał faw n
Fall
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do podnoszenia czegoś (np. żagla, drzewca);

fałd fawt n
Fale
zagięcie, załamanie materiału, skóry lub innej powierzchni

fałszerstwo n
Fälschung Fälschen
wykonanie podróbki

fałszerz n
Fälscher
osoba, która coś fałszuje

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
falsch
sztuczny, podrobiony

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
falscher Freund
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
Föderation Bund
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federacyjny adj
föderal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji

federalny adj
föderal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

fedora fɛˈdɔra n
Fedora Fedorahut
(odzieżownictwo) fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;

fejk n
Fake
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane

fekalia fɛˈkalʲja n
Fäkalien
odchody ludzkie gromadzące się w kanalizacji i szambach;

felczer ˈfɛlʧ̑ɛr n
Feldscher
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego

feldfebel n
Feldwebel
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień podoficerski odpowiadający starszemu sierżantowi (m.in. w dawnym wojsku w Polsce, NRD, RFN)

feldmarszałek n
Feldmarschall
(wojskowość, wojskowy) w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

felerny adj
fehlerhaft mangelhaft
(najczęściej o przedmiocie) mający wady albo braki

felga ˈfɛlɡa n
Felge Autofelge
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

felieton n
Feuilleton
(publikatory) krótki utwór publicystyczny;

felietonista n
Feuilletonist
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor felietonu lub ich cyklu

felietonowy adj
feuilletonistisch
związany z felietonem; charakterystyczny dla felietonu

fellach n
Fellache
arabski rolnik

feminista ˌfɛ̃mʲĩˈɲista n
Feminist
zwolennik feminizmu

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
Feminismus
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenek ˈfɛ̃nɛk n
Fennek Wüstenfuchs
(zoologia, zoologiczny) mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

feng shui n
Feng-Shui
(filozofia, filozoficzny) w tradycyjnej filozofii chińskiej: odmiana geomancji, sztuka harmonizacji życia ze swoim otoczeniem, planowania w celu osiągnięcia zgodności ze środowiskiem naturalnym;

fenig ˈfɛ̃ɲik n
Pfennig
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) setna część marki niemieckiej;

fenkuł n
Fenchel
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;
(spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)

fenomenalizm n
Phänomenalismus
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

fenomenalny ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃ˈnalnɨ adj
fantastisch
wyjątkowy, wspaniały, fantastyczny, niesłychany
phänomenal
niezwykły, wyjątkowy, zjawiskowy

fenotyp n
Phänotyp
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;

ferm fɛrm n
Fermium
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermentacja ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Fermentation
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermentowanie ˌfɛrmɛ̃ntɔˈvãɲɛ n
Gähren Gährung
poddawanie lub uleganie fermentacji

fermentować ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
gären
ulegać procesowi fermentacji
powodować fermentację, poddawać fermentacji

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
Fermion
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

ferrari fɛrˈːarʲi n
Ferrari
(motoryzacja) samochód marki Ferrari;

ferrofluid ˌfɛrːɔˈflu<sup>j</sup>it n
Ferrofluid
substancja magnetyczna w postaci płynu;

fes fɛs n
Fes
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o półton;

feses ˈfɛsɛs n
Feses
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o cały ton;

festiwal fɛˈstʲival n
Festival
impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

festyn ˈfɛstɨ̃n n
Volksfest
publiczna impreza urządzona w związku z jakąś uroczystością

feta ˈfɛta n
Feta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;
Party
huczna uroczystość

fetysz n
Fetisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman
(seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną

feudalizm n
Feudalismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny adj
feudal
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fi fʲi n
Phi
nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

fibromialgia n
Fibromyalgie
(medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;

fidel ˈfʲidɛl n
Fidel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument smyczkowy z grupy chordofonów;

fidybus fʲiˈdɨbus n
Fidibus
(dawniej, dawny) podłużny zwitek papieru albo cienkie drewienko służące do zapalania fajki, papierosa lub cygara

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci adj
fidschianisch
odnoszący się do państwa Fidżi

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci n
Fidschi
język urzędowy Fidżi,

figa ˈfʲiɡa n
Feige
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figiel ˈfʲiɟɛl n
Faxen Schabernack Streich
coś zrobionego dla żartu, dla rozrywki

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
Feigenbaum Feige
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figowy fʲiˈɡɔvɨ adj
Feige
związany z figami, dotyczący fig

figura fʲiˈɡura n
Figur
(sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka
(książkowy) bohater utworu literackiego
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni
(potocznie, potoczny) osobnik, typ
(sport, sportowy) (choreografia, choreograficzny) sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach
(termin karciany) starsze karty w talii: as, król, dama, walet;
kształt ciała
przydrożny posąg, kapliczka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa dźwięków o charakterze ornamentu
(szachy, pojęcie szachowe) starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec
Figur ein hohes Tier
(potocznie, potoczny) znana osobistość
Gemeine Figur Heroldsbilder
(heraldyka, heraldyczny) szeroko pojęte godła herbowe/mobilia

figura retoryczna fʲiˈɡura ˌrɛtɔˈrɨʧ̑na n
rhetorische Figur
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;

figura szachowa n
Schachfigur
(szachy, pojęcie szachowe) każda bierka używana w grze w szachy, z wyjątkiem piona

figuralny adj
figural
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) na wiele głosów
figural figürlich
(sztuka) przedstawiający figury albo pojedynczą postać ludzką lub zwierzęcia

figurować v
verzeichnet sein
być gdzieś zamieszczonym lub wymienionym

fikcyjne małżeństwo n
Scheinehe
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

fikcyjny fʲikˈʦ̑ɨjnɨ adj
fiktiv
właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie

filantrop n
Philanthrop
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filantropijny adj
philanthropisch
związany z filantropią

filatelistyczny adj
philatelistisch
dotyczący filatelistyki, związany z filatelistyką

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
Philatelie
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filc fʲilʦ̑ n
Filz
materiał ze zbitej wełny,

filcowy adj
filzen
wykonany z filcu

filharmonia ˌfʲilxarˈmɔ̃ɲja n
Philharmonie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków

filia ˈfʲilʲja n
Filiale Zweiggeschäft
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filipika ˌfʲilʲiˈpʲika n
Philippika
stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie;

filipino ˌfʲilʲiˈpʲĩnɔ n
Filipino
(językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filipiński ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci adj
philippinisch
związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny

filister n
Philister
(książkowy) człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
Tasse
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film fʲilm n
Film
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
(fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film dokumentalny n
Dokumentarfilm Dokumentation
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1)

film grozy n
Horrorfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror

film niemy n
Stummfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmoteka ˌfʲilmɔˈtɛka n
Videothek
skatalogowany zbiór materiałów filmowych; także prywatna kolekcja filmów

filmować fʲilˈmɔvaʨ̑ v
filmen
nagrywać coś kamerą filmową

filmowiec n
Filmemacher
(potocznie, potoczny) (telewizja, telewizyjny) człowiek pracujący w branży filmowej

filolog fʲiˈlɔlɔk n
Philologe
specjalista w dziedzinie filologii
Philologin
specjalistka w dziedzinie filologii

filologiczny ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
philologisch
(przymiotnik) od: filologia

filosemityzm n
Philosemitismus
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;

filozof fʲiˈlɔzɔf n
Philosoph
(przenośnie, przenośnia) (ironicznie) człowiek przemądrzały
Philosoph Philosophin
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
Philosophie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
philosophisch
(filozofia, filozoficzny) związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofka ˌfʲilɔˈzɔfka n
Philosophin
kobieta filozof

filozofować v
philosophieren
(filozofia, filozoficzny) uprawiać filozofię

filtr fʲiltr̥ n
Filter
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości

filtrować v
filtern
oczyszczać, przepuszczając przez filtr
filtern trennen
będąc filtrem, zatrzymywać szkodliwe czynniki

filumenista n
Phillumenist
kolekcjoner etykiet z pudełek od zapałek

finalizować ˌfʲĩnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
abschließen
doprowadzać coś do końca (finału)

finanse n
Finanzwesen Finanz
ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansować v
finanzieren
dostarczać finansów

finansowo adv
finanziell
pod względem finansów, pieniędzy

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
finanziell
dotyczący finansów

finał ˈfʲĩnaw n
Finale
koniec, zakończenie
Finale Schlussrunde
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
Finale Schlusssatz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia

finisz ˈfʲĩɲiʃ n
Spurt
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą

finlandyzacja ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja n
Finnlandisierung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

finwal n
Finnwal
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus;

fiolet n
Violett
kolor fioletowy;

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
violett
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

fiord fʲjɔrt n
Fjord
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
Veilchen
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

fiołek alpejski ˈfʲjɔwɛk alˈpɛjsʲci n
Alpenveilchen
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych;

firana n
Gardine
(środowiskowy) (handel, handlowy) ozdobna zasłona na okno z półprzezroczystej tkaniny

firanka fʲiˈrãnka n
Gardine
ozdobny, przezroczysty materiał wieszany w oknie

firma ˈfʲirma n
Firma
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

fis fʲis n
Fis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f podwyższony o półton;

fis-moll ˈfʲis‿mɔl n
fis-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

fisharmonia n
Harmonium
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;

fisis ˈfʲisʲis n
Fisis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f podwyższony o cały ton;

fiskus ˈfʲiskus n
Fiskus Staatskasse
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarb państwa;

fiszka ˈfʲiʃka n
Lernkarte Fiche
znaczek do płacenia w czasie gry, wymieniany na pieniądze
Merkzettel
mała kartka z informacją

fitness ˈfʲitnɛs n
Fitness
(sport, sportowy) rekreacyjne ćwiczenia gimnastyczne wykonywane na specjalnych przyrządach i pod okiem instruktora;

fitopatologiczny adj
phytopathologisch
(botanika, botaniczny) związany z fitopatologią, dotyczący fitopatologii, chorób roślin

fitoterapia n
Phytotherapie
(medycyna, medyczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie

fitotoksyczność n
Phytotoxizität
cecha tego, co jest toksyczne dla roślin

fizjologia n
Physiologie
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjologiczny adj
physiologisch
odnoszący się do naturalnych czynności organizmu

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
Physiotherapeut
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizjoterapia n
Physiotherapie
(medycyna, medyczny) metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi

fizyczka fʲiˈzɨʧ̑ka n
Physikerin
(potocznie, potoczny) forma żeńska od: fizyk

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
physikalisch
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje
physisch physikalisch
dostępny zmysłom

fizyk ˈfʲizɨk n
Physiker Physikerin
naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka ˈfʲizɨka n
Physik
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizylier n
Füsilier
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
finnisch
odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
Finnisch
(językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Finów;

flaga ˈflaɡa n
Flag
(informatyka, informatyczny) specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze
Flagge Fahne
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flamandzki adj
flämisch Flämisch
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki n
Flämisch
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flamaster flãˈmastɛr n
Filzstift Filzschreiber
rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flaming ˈflãmʲĩŋk n
Flamingo
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flanela flãˈnɛla n
Flanell
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flausz n
Flausch
rodzaj grubej i bardzo miękkiej tkaniny wełnianej lub bawełnianej;

flauta ˈflawta n
Windstille Flaute
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flażka ˈflaʃka n
Fähnchen
(rzadki, rzadko używany) (zdrobniale) od flaga

flażolet n
Flageolett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielka piszczałka z ustnikiem dzióbkowym;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk wydobywany z instrumentu, np. przez delikatne przeciągnięcie smyczkiem;

flecista flɛˈʨ̑ista n
Flötist
muzyk, który gra na flecie

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
phlegmatisch
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flejtuch ˈflɛjtux n
Kugelpflaster Schusspflaster
kawałek cienkiej tkaniny, służący do owinięcia kuli w czarnoprochowej broni odprzodowej, brudzący się przy ładowaniu i wystrzale;

fleksitarianin n
Flexitarier
osoba stosująca dietę z ograniczeniem produktów mięsnych, zasadniczo jarską

fleksyjny adj
Flexions- flektierend
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) dotyczący fleksji

flensburski adj
Flensburger
związany z Flensburgiem, dotyczący Flensburga

flesz n
Blitzlicht
(fotografia) lampa błyskowa aparatu fotograficznego

flet flɛt n
Flöte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ n
Querflöte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana ˈflɛtʲɲa ˈpãna n
Panflöte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

fleuta n
Fleute
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) holenderski, XVI-wieczny statek żaglowy;

flibustier n
Flibustier
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) członek społeczności piratów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego w XVII wieku na Wielkich Antylach;

flirtować v
flirten
uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flisak ˈflʲisak n
Flossfahrer
(dawniej, dawny) fleisak, człowiek spławiający tratwami drewno i inne towary

flizelina n
Fixierstoff Vlieseline
materiał, cienki krawiecki wkład odzieżowy stosowany w celu usztywnienia lub stabilizacji szytej tkaniny;

flora ˈflɔra n
Flora Pflanzenwelt
(botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

floren n
Floren
(numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka;

florencki flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci adj
florentinisch
związany z Florencją, dotyczący Florencji

florentczyk flɔˈrɛ̃nṭʧ̑ɨk n
Florentiner
mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji

florentynka n
Florentinerin
mieszkanka Florencji

floruit ˈflɔru<sup>j</sup>it preposition
bl. blühen
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;

florysta flɔˈrɨsta n
Florist
ktoś, kto zajmuje się układaniem kwiatów

florystyka n
Floristik
(botanika, botaniczny) dział geografii roślin i geobotaniki systematyzujący florę danego obszaru

flota ˈflɔta n
Flotte
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających;

flotylla n
Flottille
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.

flukonazol n
Fluconazol
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwgrzybiczy;

fluktuacja ˌfluktuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
Fluktuation
zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
Fluor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorek n
Fluorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu fluorowodorowego;

fluorek sodu n
Natriumfluorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu fluorowodorowego i sodu;

fluorescencja n
Fluoreszenz
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki

fluoryt n
Fluorit
(mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

fobia ˈfɔbʲja n
Phobie
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

fok fɔk n
Fock
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jeden z żagli pierwszego masztu;

foka ˈfɔka n
Robbe Seehund
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokmaszt n
Fockmast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;

folder ˈfɔldɛr n
Faltblatt Faltprospekt Folder
rodzaj druku reklamowego lub informacyjnego;
Ordner Verzeichnis
(informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog

folia ˈfɔlʲja n
Folie
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folia bąbelkowa n
Luftpolsterfolie Knallfolie
folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

folkloryzm n
Folklorismus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;

folusznik n
Tuchwalker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;

folwark ˈfɔlvark n
Vorwerk
(dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;

fon fɔ̃n n
Phon Fon
(fizyka, fizyczny) jednostka poziomu głośności

fondue n
Fondue
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
Phonem
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny adj
phonetisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
Phonetik
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

foniatria fɔ̃ˈɲatrʲja n
Foniatrie Phoniatrie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

fonografia ˌfɔ̃nɔˈɡrafʲja n
Phonographie Tonaufnahme Tonaufzeichnung
zapisywanie dźwięków na nośnikach danych np. płytach kompaktowych albo kasetach mangetofonowych

fonograficzny adj
Tonträger phonographisch
(technologia, technika, techniczny) związany z fonografem, dotyczący fonografu
phonographisch
związany z fonografią, dotyczący fonografii

fonologia ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja n
Phonologie
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi;

fonologiczny adj
phonologisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonologią, dotyczący fonologii

fonometr fɔ̃ˈnɔ̃mɛtr̥ n
Phonometer
(akustyka, akustyczny) przyrząd do mierzenia natężenia dźwięku

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
Springbrunnen Brunnen
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

fontaź n
Bandschleife
fantazyjna kokarda noszona zamiast klasycznego krawata
Fontange
(fryzjerstwo, fryzjerski) (historia, historyczny, historycznie) ozdoba kobiecej fryzury z koronek i wstążek wysoko upiętych nad czołem
Franse Staubwedel
frędzla (frędzel) przy czepku

ford fɔrt n
Ford
(motoryzacja) samochód marki Ford

foremka fɔˈrɛ̃mka n
Backform
odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp.
Förmchen
(zdrobniale) od: forma
zabawka do robienia babek z piasku

foremny fɔˈrɛ̃mnɨ adj
ebenmäßig wohlgeformt
(książkowy) o prawidłowym, regularnym kształcie; kształtny, zgrabny
regelmäßig
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości;
(geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;

forhend n
Vorhand
(sport, sportowy) (w tenisie ziemnym, tenisie stołowym, badmintonie i speed-ballu) odbicie z prawej strony rakietą trzymaną w prawej ręce;

forma ˈfɔrma n
Form
zewnętrzny kształt
kondycja fizyczna osoby
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś

forma sonatowa ˈfɔrma ˌsɔ̃naˈtɔva n
Sonatenform
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyczęściowa forma muzyczna składająca się z ekspozycji, przetworzenia i repryzy, występująca jako pierwsza część sonaty, koncertu czy symfonii;

formacja fɔrˈmaʦ̑ʲja n
Formation
(geologia, geologiczny) jednostka podstawowa w litostratygrafii
(wojskowość, wojskowy) samodzielny oddział wojskowy
grupa ludzi, których łączą określone poglądy

formalista ˌfɔrmaˈlʲista n
Formalist
człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalnie adv
formell
zgodnie z przepisami

formator n
Formateur
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk wybrany przez głowę państwa do sformowania rządu koalicyjnego, po wyborach parlamentarnych lub upadku poprzedniego gabinetu;

formatować ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑ v
formatieren
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt
(informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) kasować zawartość dysku

formikarium n
Formicarium
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) sztuczne mrowisko;

formoterol ˌfɔrmɔˈtɛrɔl n
Formoterol
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwastmatyczny;

formować fɔrˈmɔvaʨ̑ v
formen
nadawać czemuś określoną formę, kształt

formularz fɔrˈmulaʃ n
Formular
blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia

formuła fɔrˈmuwa n
Formel
przepis na daną czynność, sposób funkcjonowania czegoś
kategoria wyścigów samochodowych

formułować v
ausdrücken
wyrażać opinię, życzenia słowami
formulieren abfassen
określać coś jasno i treściwie, ujmować w ścisłe wyrażenie
abgefasst werden formuliert werden
być formułowanym (1.1)

fornir ˈfɔrʲɲir n
Furnier
cienkie płaty drewna uzyskiwane przez skrawanie;

fornirować v
furnieren
(technologia, technika, techniczny) okładać wyroby stolarskie fornirem

forsa ˈfɔrsa n
Kohle Moneten
(potocznie, potoczny) pieniądze

fort fɔrt n
Fort
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna

forteca fɔrˈtɛʦ̑a n
Festung
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
Flügel Klavier
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortepianowy adj
Klavier-
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z fortepianem

fortyfikować v
befestigen fortifizieren
(budownictwo) (wojskowość, wojskowy) budować fortyfikacje; stawiać umocnienia obronne
befestigt werden
(budownictwo) (wojskowość, wojskowy) być fortyfikowanym

forum ˈfɔrũm n
Forum
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat
(informatyka, informatyczny) (zobacz) forum dyskusyjne;

fory ˈfɔrɨ n
Vorteil Vorzug
dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

fosfor ˈfɔsfɔr n
Phosphor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan n
Phosphat
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fosforoorganiczny adj
phosphororganisch
(chemia, chemiczny) o związku organicznym: zawierający fosfor;

fot n
Phot
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia światła w układzie CGS, równa jednemu lumenowi na centymetr kwadratowy i równoważna 10 000 luksów;

fotel ˈfɔtɛl n
Sessel Lehnstuhl
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotogeniczny adj
fotogen
korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf fɔˈtɔɡraf n
Fotograf Fotografin Photograph
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
Foto Bild
nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
fotografisch photographisch
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
fotografieren
robić zdjęcie, robić fotografię

fotokopia ˌfɔtɔˈkɔpʲja n
Fotokopie
(biurowość, biurowy) kopia dokumentu, druku, rękopisu itp. uzyskana techniką fotograficzną

fotomodel ˌfɔtɔ̃ˈmɔdɛl n
Fotomodell
model pozujący do zdjęć

fotomodelka ˌfɔtɔ̃mɔˈdɛlka n
Fotomodell
modelka pozująca do zdjęć

fotomontaż ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
Fotomontage
(fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton ˈfɔtɔ̃n n
Photon
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotorealizm n
Fotorealismus
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotosyntetyczny adj
photosynthetisch
związany z fotosyntezą, dotyczący fotosyntezy

fotosynteza n
Photosynthese
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fototropizm ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥ n
Pflanzenbewegung Phototropismus
(botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę;

fotowoltaiczny ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
fotovoltaisch photovoltaisch
(przymiotnik) związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

fotowoltaika ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>ika n
Fotovoltaik
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem światła energii słonecznego na energię elektryczną;

fowizm n
Fauvismus
(sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł

foyer n
Foyer
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

frachtowiec n
Frachter
(marynarka) statek handlowy przewożący towary drogą morską np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec.

fragment ˈfraɡmɛ̃nt n
Fragment
wyodrębniona część czegoś

fragmentacja ˌfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Fragmentierung
podział na części, wydzielenie fragmentów

frajda ˈfrajda n
Freude Spaß Vergnügen
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś

frajer ˈfrajɛr n
Kotzbrocken
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frajerski adj
dumm
(potocznie, potoczny) ujawniający fakt bycia nowicjuszem
naiv
(potocznie, potoczny) świadczący o byciu naiwniakiem

frak frak n
Frack
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

frakowy adj
Frack
związany z frakiem, dotyczący fraka; stanowiący część fraka

framuga frãˈmuɡa n
Leibung
(budownictwo) rama okna lub drzwi
Nische
(budownictwo) wnęka w murze do osadzenia okna lub drzwi;

franciszkanin n
Franziskaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

franciszkański frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci adj
franciszäisch franziszeisch
(historia, historyczny, historycznie) mający związek z panowaniem cesarza Franciszka II Habsburga
franziskanisch
związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek

franciszkański frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci possessiveAdjective
franziskanisch
należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
französisch Französisch
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
Französisch französisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuskojęzyczny frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
französischsprachig
spisany, stworzony w języku francuskim
französischsprachig Französisch sprechend
posługujący się językiem francuskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

frank frãŋk n
Franc Franken
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frankfurcki adj
Frankfurter frankfurtisch
związany z Frankfurtem nad Menem
związany z Frankfurtem nad Odrą

frankfurtczyk n
Frankfurter
mieszkaniec Frankfurtu

frankfurterka ˌfrãŋkfurˈtɛrka n
Frankfurter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;

frankfurtka n
Frankfurterin
mieszkanka Frankfurtu

frankijski frãŋʲˈcijsʲci adj
fränkisch
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)

franko-prowansalski n
Frankoprovenzalisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język franko-prowansalski;

frankofon n
Frankofoner
ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami

frankoński adj
fränkisch
związany z Frankonią lub Frankończykami

frans frãw̃s n
Francium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

frascati frasˈʦ̑atʲi n
Frascati
wytrawne, białe wino pochodzące z Castelli Romani

fraternizacja ˌfratɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja n
Verbrüderung Fraternisation
bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności

frazeologia n
Phraseologie
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;

frazeologiczny adj
phraseologisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

frazeologizm ˌfrazɛɔˈlɔɟism̥ n
Phraseologismus
(zobacz) związek frazeologiczny

frazes ˈfrazɛs n
Phrase
często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

freediving n
Apnoetauchen Freitauchen
(sport, sportowy) dyscyplina sportu i aktywności polegająca na nurkowaniu na wstrzymanym oddechu;

freemium n
Freemium
(handel, handlowy) model biznesowy sprzedaży usługi lub produktu, w którym rozdaje się darmową wersję podstawową i nakłania do kupna opcjonalnej, pełnej wersji premium;

fregata frɛˈɡata n
Fregattvögel Fregattvogel
(ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;
Vollschiff Fregatte
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

frekwencja frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja n
Anwesenheit Besucherzahl
liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu
Frequenz
(fizyka, fizyczny) częstotliwość
częstotliwość dziania się czegoś

frenologia n
Phrenologie
(historia, historyczny, historycznie) obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;

fresk frɛsk n
Fresko Freske
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)
Freskomalerei
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

fretka ˈfrɛtka n
Frettchen
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frez frɛs n
Fräser
(technologia, technika, techniczny) narzędzie skrawające do obróbki powierzchni

frezarka frɛˈzarka n
Fräsmaschine
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

frezja ˈfrɛzʲja n
Freesie
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

frezować frɛˈzɔvaʨ̑ v
fräsen
(maszynoznawstwo) obrabiać coś mechanicznie przy użyciu frezarki

friulski ˈfrʲjulsʲci adj
furlanisch
charakterystyczny dla regionu Friuli-Wenecja Julijska, związany lub wywodzący się z regionu Friuli-Wenecja Julijska

friulski ˈfrʲjulsʲci n
Furlanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język friulski;

frontalny adj
frontal
czołowy, przedni

fronton n
Giebeldreieck
(architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

froterować ˌfrɔtɛˈrɔvaʨ̑ v
bohnern
polerować zapastowaną podłogę froterką lub miękką tkaniną

fruczak gołąbek ˈfruʧ̑aɡ ːɔˈwɔ̃mbɛk n
Taubenschwänzchen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Macroglossum stellatarum, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

fruktoza n
Fruchtzucker Fructose Fruktose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja n
Frustration Frust Verdrossenheit
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frustrować v
frustrieren
wywoływać frustrację u kogoś

frutarianizm n
Fruganismus Fruitarismus
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

fryderycjański adj
friederizianisch
(historia, historyczny, historycznie) mający związek z panowaniem cesarza Fryderyka II Wielkiego

frygijski adj
phrygisch
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

frytkownica n
Fritteuse
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

frywolny frɨˈvɔlnɨ adj
frivol
świadczący o frywolności

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
Friseur Frisör
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzjerka frɨˈzʲjɛrka n
Friseurin Friseuse Frisörin Frisöse
forma żeńska od: fryzjer

fryzura frɨˈzura n
Frisur
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski adj
friesisch Friesisch
dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski n
Friesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

frędzel ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl n
Franse
(krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuga ˈfuɡa n
Fuge
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj formy muzycznej;
(budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

fugas ˈfuɡas n
USBV
(wojskowość, wojskowy) improwizowany ładunek wybuchowy, prowizoryczna mina lądowa;

fugowanie n
Fugen
(rzeczownik odczasownikowy) od fugować

fuj interjection
pfui igitt
(potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuksja ˈfuksʲja n
Fuchsia
fioletowo-czerwony kolor
Fuchsie
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;

ful ful n
Fulfulde
(językoznawstwo, językoznawczy) język regionu Afryki Zachodniej używany przez ludy Fula;

fuldzki adj
Fuldaer fuldaisch fuldisch
związany z Fuldą, dotyczący Fuldy

fundamentalista ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista n
Fundamentalist
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

fundamentalizm n
Fundamentalismus
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ adj
grundlegend
podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundator fũnˈdatɔr n
Gründer Stifter
ktoś, kto coś ufundował lub dał czemuś początek;

fundować v
schmeißen
(potocznie, potoczny) zapraszać i płacić za poczęstunek
stiften
zakładać i opłacać instytucje

fungicyd n
Fungizid
(biochemia, biochemiczny) (mikologia, mikologiczny) środek mający działanie grzybobójcze;

funikular n
Standseilbahn
kolej szynowa, a zarazem kolej linowa, w której ruch pojazdu wywołany jest liną napędową, i o stale przymocowanym do niej wagonem

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
Funktion
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;

funkcja stanu ˈfũŋkʦ̑ʲja ˈstãnu n
Zustandsgröße
(fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu

funkcja wzajemnie jednoznaczna n
Bijektion
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;

funkcjolekt n
Funktiolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa wydzielona ze względu na funkcję, jaką spełnia w procesie porozumiewania się między ludźmi

funkcjonalistyczny adj
funktionalistisch
związany z funkcjonalizmem, charakterystyczny dla funkcjonalizmu

funkcjonalność ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
Funktionalität
cecha tego, co jest funkcjonalne

funkcjonalny adj
funktional
związany z funkcjonowaniem
praktisch bequem funktional
bardziej użytkowy niż estetyczny

funkcjonariusz ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
Funktionär
(administracja) pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;

funkcjonariuszka n
Beamtin
(administracja) pracowniczka służb państwowych, zwykle mundurowych, np. policji lub SOK-u

funkcjonować ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
funktionieren
działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt fũnt n
Pfund
(jednostka monetarna) waluta niektórych państw

funta kłaków niewarte ˈfũnta ˈkwakufʲ ɲɛˈvartɛ idiom
keinen Pfifferling wert keinen roten Heller wert
(potocznie, potoczny) bezwartościowe, nic niewarte, do niczego

fura ˈfura n
Fuhre
pojazd ciągnięty przez konie;

furan n
Furan
(chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;

furażerka ˌfuraˈʒɛrka n
Schiffchen
miękka podłużna czapka bez daszka;

furia ˈfurʲja n
Furie
uosobienie złości, wściekłości, gniewu
Raserei
złość, wściekłość, gniew

furman ˈfurmãn n
Fuhrmann
człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
Furosemid
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

furunkuł n
Furunkel
(medycyna, medyczny) czyrak, zgorzel

fuszerka n
Pfusch
praca wykonana źle, niedbale czy świadomie z błędami

futbol ˈfudbɔl n
Football
(sport, sportowy) (zobacz) piłka nożna

futbol amerykański ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
American Football
(sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły

futbolówka n
Fußball
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) piłka używana podczas gry w futbol

futerał fuˈtɛraw n
Futteral
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

futro ˈfutrɔ n
Fell Haar
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu
Pelz
(odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
Pelz Fell
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

futrzany adj
aus Pelz pelzen
zrobiony z futra

futsalowiec ˌfutsaˈlɔvʲjɛʦ̑ n
Futsalspieler
sportowiec uprawiający futsal

futurologia ˌfuturɔˈlɔɟja n
Futurologie Zukunftsforschung
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;

futurystyczny ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
futuristisch
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
Futurismus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

fuzel n
Fuselöl
(chemia, chemiczny) oleista, lotna, trująca ciecz o nieprzyjemnym smaku i zapachu, uboczny produkt fermentacji alkoholowej

fuzja ˈfuzʲja n
Büchse
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;
Fusion
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe

fąfel n
Fratz Kleine Knirps
(żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) małe dziecko

g-moll n
g-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

gabardyna ˌɡabarˈdɨ̃na n
Gabardine
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabardynowy adj
Gabardine-
(włókiennictwo) uszyty z tkaniny z przędzy czesankowej, o skośnym splocie

gabinet ɡaˈbʲĩnɛt n
Arbeitszimmer
pokój przeznaczony do pracy umysłowej
Kabinett
(przenośnie, przenośnia) rada ministrów
Sprechzimmer
lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu

gabinet cieni n
Schattenkabinett
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;

gabinet osobliwości n
Kuriositätenkabinett Wunderkammer
prywatna kolekcja dzieł sztuki, okazów biologicznych, numizmatów, starożytnych artefaktów, egzotycznych przedmiotów i innych nietuzinkowych eksponatów

gablota ɡaˈblɔta n
Schaukasten Vitrine
oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gaboński ɡaˈbɔ̃j̃sʲci adj
gabunisch
odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gacek n
Langohrfledermaus
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Plecotus, rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;

gad ɡat n
Kriechtier Reptil
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadanina ˌɡadãˈɲĩna n
Geschwätz Gefasel Gewäsch
(potocznie, potoczny) mówienie o czymś nieważnym, błahym

gadatliwy ˌɡadaˈtlʲivɨ adj
gesprächig geschwätzig redselig schwatzhaft
taki, który dużo i chętnie mówi

gadać jak najęty ˈɡadaʨ̑ ˈjak naˈjɛ̃ntɨ idiom
wie ein Buch reden wie ein Wasserfall reden
(potocznie, potoczny) mówić, gadać bez ustanku, bez zająknienia

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
Gadolinium
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
Schlangenadler
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gaduła ɡaˈduwa n
Plappertasche
osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

gadzinówka n
Hetzblatt
(historia, historyczny, historycznie) (gwara, gwarowe) konspiracyjno-partyzancka: polskojęzyczna gazeta wydawana przez Niemców w czasie okupacji

gafa n
Bock Schnitzer
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gafel n
Gaffel
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym;

gag ɡak n
Gag
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych

gaj ɡaj n
Hain
(książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajowy ɡaˈjɔvɨ n
Waldhüter
(leśnictwo) pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

gajówka ɡaˈjufka n
Gartengrasmücke
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal ɡal n
Gallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galabija n
Dschallabija
arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty albo płaszcza z rękawami;

galaktyczny adj
galaktisch
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
Galaxie
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galanteria ˌɡalãnˈtɛrʲja n
Galanterie
wyszukana uprzejmość w stosunku do kogoś
Galanteriewaren
drobne dodatki do ubrań

galanteryjny adj
galant
(dawniej, dawny) lub (rzadki, rzadko używany) odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością)

galareta ˌɡalaˈrɛta n
Gallert Gallerte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny

galas ˈɡalas n
Gallapfel
(botanika, botaniczny) narośl na liściach roślin, spowodowana przez złożenie w nich owadzich jaj;

galeon ɡaˈlɛɔ̃n n
Galeone
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

galera ɡaˈlɛra n
Galeere
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria ɡaˈlɛrʲja n
Galerie
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum
Galerie Gemäldegalerie Kunstgalerie
(sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki

galernik ɡaˈlɛrʲɲik n
Galeerensklave Galeerensträfling
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

galicyjski ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci adj
galizisch
dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galicyzm ɡaˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
Gallizismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

galijski adj
gallisch
związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galijski n
Gallische
(językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

galisyjski adj
galicisch
związany z Galicją, dotyczący Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

galisyjski n
Galicisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język galisyjski (galicyjski);

galon ˈɡalɔ̃n n
Gallone
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
Tresse
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

galop ˈɡalɔp n
Galopp
(jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia;

galopować v
beeilen
(potocznie, potoczny) spieszyć się w wykonywaniu czegoś
galoppieren
(jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) biec galopem
rauschen
następować szybko po sobie; dziać się prędko

galwaniczny adj
galvanisch
(chemia, chemiczny) (elektryczność) (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu

galwanizacja n
Galvanisierung
(technologia, technika, techniczny) powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu

galwanometr n
Galvanometer
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego

gambijski ɡãmˈbʲijsʲci adj
gambisch
odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

gambit ˈɡãmbʲit n
Gambit
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

gambit hetmański n
Damengambit
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od posunięć 1. d4 d5 2. c4;

gambit królewski n
Königsgambit
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, rozpoczynające się od ruchów: 1. e4 e5 2. f4;

gameta ɡãˈmɛta n
Gamet
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gametangium ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm n
Gametangium
(biologia, biologiczny) organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

gamma ˈɡãmːa n
Gamma
nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

gamoń ˈɡãmɔ̃ɲ n
Gimpel Tölpel
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny

ganc pomada adv
das ist mir Wurst ganz egal
zupełnie wszystko jedno, całkiem bez różnicy, obojętnie

gandawski adj
Genter
związany z Gandawą, dotyczący Gandawy

ganek ˈɡãnɛk n
Gang
przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

gap ɡap n
Gaffer Schaulustiger
osoba bezmyślnie patrząca na pewne wydarzenie, zjawisko

gapić się ˈɡapʲiʨ̑‿ɕɛ v
starren glotzen
(potocznie, potoczny) uporczywie się przyglądać, wpatrywać się

gapowicz ɡaˈpɔvʲiʧ̑ n
Schwarzfahrer
pasażer podróżujący bez biletu

garaż ˈɡaraʃ n
Garage
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb ɡarp n
Buckel Gibbus
(medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
Höcker Buckel
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem

garbarstwo ɡarˈbarstfɔ n
Gerberhandwerk
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyprawianie skór;

garbarz ˈɡarbaʃ n
Gerber
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbowanie n
Gerben
(rzeczownik odczasownikowy) od garbować

garbus ˈɡarbus n
Bucklige
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek z garbem (kifozą)
Käfer
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
Garderobe
ogół odzieży, ubrań, które się posiada
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży
(dawniej, dawny) pomieszczenie w którym przechowywano ubrania i w którym przebywały służące zajmujące się nimi
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy

gardziel n
Gicht
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz
Rachen Kehle Schlund
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła
Schlucht Engpass
(przenośnie, przenośnia) wąskie przejście

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
verachten
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło ˈɡardwɔ n
Kehle Rachen Hals Gurgel Schlund
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

gardłowy adj
guttural kehlig
(anatomia, anatomiczny) związany z gardłem, dotyczący gardła

garncarski adj
Töpfer töpferisch
dotyczący garncarstwa albo garncarza

garncarstwo ɡarn̥ˈʦ̑arstfɔ n
Töpferei
rzemiosło zajmujące się ręcznym wyrobem naczyń glinianych;

garncarz ˈɡarn̥ʦ̑aʃ n
Töpfer
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne
Rosttöpfer
(ornitologia, ornitologiczny) Furnarius rufus, gatunek małych ptaków o szarordzawym upierzeniu, które budują gniazda z gliny, wyglądające jak gliniane garnki;

garnek ˈɡarnɛk n
Topf Kochtopf
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnela ɡarˈnɛla n
Granat
(zoologia, zoologiczny) Crangon crangon, krewetka żyjąca w wodach przybrzeżnych północnego Atlantyku

garnirować ˌɡarʲɲiˈrɔvaʨ̑ v
garnieren
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabiać jedzenie (np. zieleniną)

garnirunek ˌɡarʲɲiˈrũnɛk n
Garnierung
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przybranie potrawy, dodatki ją zdobiące

garnitur ɡarʲˈɲitur n
Anzug
(odzieżownictwo) (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garnizon n
Garnison
(wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

garnizonowy adj
Garnison
związany z garnizonem, należący do garnizonu

garota ɡaˈrɔta n
Garotte Garrotte
broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;

garum n
Garum Liquamen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;

garłacz n
Wasserspeier
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;
Kropftauben Kröpfer
(ornitologia, ornitologiczny) hodowlana odmiana gołębia domowego, rasy zaliczane do grupy gołębi dętych

garść ɡarʲɕʨ̑ n
Handvoll
ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasidło n
Kerzenlöscher Löschhütchen Dochtlöscher Flammentöter
narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

gasić ˈɡaɕiʨ̑ v
ausmachen ausschalten
(technologia, technika, techniczny) wyłączać urządzenie
löschen
o wapnie palonym: łączyć z wodą
przerywać palenie

gaskoński ɡaˈskɔ̃j̃sʲci adj
gaskognisch
związany z Gaskonią lub Gaskończykami, dotyczący Gaskonii

gaslighting n
Gaslighting
(psychologia, psychologiczny) manipulacja polegająca na wpieraniu komuś problemów psychicznych lub niewłaściwego rozumienia rzeczywistości;

gasnąć ˈɡasnɔ̃ɲʨ̑ v
erlöschen
o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę

gastarbajter ˌɡastarˈbajtɛr n
Gastarbeiter
obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym

gastronomia ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
Gastronomie
działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.
sztuka przyrządzania potraw

gastronomiczny ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
gastronomisch
związany z gastronomią, dotyczący gastronomii

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
Art Spezies
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
Sorte Art
odmiana czegoś, typ, rodzaj

gaucho n
Gaucho
południowoamerykański konny pasterz;

gawial n
Gavial Gharial
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron ˈɡavrɔ̃n n
Saatkrähe
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawęda n
Erzählung Geschichte
(książkowy) opowiadanie, opowieść, pogadanka
Plauderei Unterhaltung
(książkowy) swobodna, towarzyska rozmowa

gawędziarz n
Erzähler Plauderer
autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

gawędzić v
plaudern
(przestarzałe, przestarzały) prowadzić opowiastkę

gaz ɡas n
Gas
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
(technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
(motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
Treibhausgas
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz do dechy ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ n
Vollgas
(środowiskowy) (motoryzacja) pedał gazu wciśnięty do końca

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
Senfgas Gelbkreuz
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz spalinowy ˈɡas ˌːpalʲĩˈnɔvɨ n
Rauchgas
gaz powstający w wyniku spalania

gaz syntezowy ˈɡas ˌːɨ̃ntɛˈzɔvɨ n
Synthesegas
gaz, w którego skład wchodzi głównie para wodna oraz tlenek węgla

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
Edelgas
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny ostatniej, 18 grupy układu okresowego;

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
Erdgas
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza n
Gaze
(włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana

gazeciarz ɡaˈzɛʨ̑aʃ n
Zeitungsverkäufer
(handel, handlowy) człowiek, który sprzedaje lub dostarcza gazety

gazela ɡaˈzɛla n
Gazelle
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta ɡaˈzɛta n
Zeitung
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany adj
karbonisiert kohlensäurehaltig
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałeczka rogowa n
gemeine Kugelmuschel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Sphaerium corneum L., gatunek pospolitego małża słodkowodnego z rodziny kulkówkowatych;

gałka ˈɡawka n
Knopf Griff
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu
Knopf Knauf
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych
Kugel
porcja lodów w kształcie kulki

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
Muskatnuss
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
Ast Zweig
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu
Zweig
(przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp.

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
Feuerlöscher
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gaźnik n
Vergaser
(motoryzacja) urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym

gaża ˈɡaʒa n
Gage
wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka)

gbur ɡbur n
Flegel
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek opryskliwy, nieobyty towarzysko

gburowaty adj
rüpelhaft grob rauh ruppig flegelhaft lümmelhaft
zachowujący się w sposób niegrzeczny, szorstki

gdański ˈɡdãj̃sʲci adj
Danziger
związany z Gdańskiem, dotyczący Gdańska

gdańszczanin ɡdãj̃ʃˈʧ̑ãɲĩn n
Danziger
mieszkaniec Gdańska

gdańszczanka ɡdãj̃ʃˈʧ̑ãnka n
Danzigerin
mieszkanka Gdańska

gderać v
meckern
(potocznie, potoczny) narzekać w sposób nużący i męczący

gdy ɡdɨ conjunction
als wenn
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃ proverb
wenn die Katze aus dem Hause ist, tanzen die Mäuse (auf dem Tisch)
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdyby ˈɡdɨbɨ conjunction
wenn
…wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie ɟʥ̑ɛ interrogativePronoun
wo
służący do tworzenia pytań o lokalizację
wohin
(potocznie, potoczny) służący do tworzenia pytań o kierunek

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
irgendwo wo
gdzieś (miejsce nie określone bliżej)
wo
…względny, zastępujący określenie miejsca

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ proverb
wo gehobelt wird, da fallen Späne
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje

gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta ˈɟʥ̑ɛ ˈdvuxʲ‿ɕɛ ˈbʲijɛ ˈtãm ˈṭʃɛʨ̑i kɔˈʒɨsta proverb
wenn zwei sich streiten, freut sich der Dritte
z rywalizacji dwóch osób może skorzystać ktoś inny

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j adv
woanders
do innego miejsca
woanders anderswo
w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
viele Köche verderben den Brei
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdzie pieprz rośnie ˈɟʥ̑ɛ ˈpʲjɛpʃ ˈrɔɕɲɛ adv
wo der Pfeffer wächst
(przenośnie, przenośnia) bardzo daleko, w nieznane miejsce

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
irgendwo wo auch immer
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieniegdzie ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ adv
stellenweise
w niektórych miejscach

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
etwa zirka
(potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości
irgendwo
w pewnym miejscu

gej ɡɛj n
Schwuler
homoseksualny mężczyzna;

gejsza ˈɡɛjʃa n
Geisha
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer ˈɡɛjzɛr n
Geysir
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
Gecko
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gelotologia n
Gelotologie
terapia śmiechem;

gen ɡɛ̃n n
Gen
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

gender n
Gender
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;

genderqueer adj
genderqueer
nie będący ani kobietą, ani mężczyzną, wykraczający ze swoją płcią poza to rozróżnienie

genealog n
Genealoge
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk badający dzieje rodów z uwzględnieniem koligacji

generacja n
Generation
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generalicja n
Generalität
(wojskowość, wojskowy) korpus generałów

generator ˌɡɛ̃nɛˈratɔr n
Generator
(elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;
urządzenie, które coś wytwarza (generuje)

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
General
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) główny przełożony w niektórych zakonach katolickich;

generować v
erzeugen generieren hervorbringen
(fizyka, fizyczny) wytwarzać pewien nośnik energii albo przekształcać jakąś postać energii w inną
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzyć nieskończony zbiór zdań za pomocą skończonej liczby zasad gramatycznych
(technologia, technika, techniczny) wytwarzać pewne wielkości fizyczne lub matematyczne
generieren
być miejscem wytwarzania, przyczyną czegoś

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
genetisch
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genetyka ɡɛ̃ˈnɛtɨka n
Genetik
dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

genewczyk ɡɛ̃ˈnɛfʧ̑ɨk n
Genfer
mieszkaniec Genewy

genewski ɡɛ̃ˈnɛfsʲci adj
Genfer genferisch
dotyczący Genewy, związany z Genewą

genialność ɡɛ̃ˈɲalnɔɕʨ̑ n
Genialität
cecha tego, co genialne

genitalia ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja n
Genitalien Geschlechtsorgan
(anatomia, anatomiczny) narządy płciowe;

geniusz ˈɡɛ̃ɲjuʃ n
Genie
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
Genius
(mitologia rzymska) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) duch sprawujący pieczę nad człowiekiem, społecznością lub miejscem
Genie
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

genuenka ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃nka n
Genuesin
mieszkanka Genui, kobieta pochodząca z tego miasta

genueńczyk ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Genuese
mieszkaniec Genui, osoba pochodząca z Genui

genueński ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci adj
genuesisch Genueser
dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

geocentryczny adj
geozentrisch
(astronomia, astronomiczny) używający Ziemi jako punktu odniesienia

geoda n
Geode
(mineralogia, mineralogiczny) wnęka w masie skalnej, której ściany obrośnięte są minerałem;

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
Geodäsie Vermessungskunde
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofit n
Geophyt
(botanika, botaniczny) ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;

geofizyk n
Geophysiker
naukowiec zajmujący się geofizyką

geofizyka n
Geophysik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
Erdkunde Geographie Geografie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
geographisch geografisch
związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog ɡɛˈɔlɔk n
Geologe
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii
Geologin
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalistka w dziedzinie geologii

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
Geologie
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
geologisch
związany z geologią

geomancja ˌɡɛɔ̃ˈmãnʦ̑ʲja n
Geomantie
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
Geometrie
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometryczny ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
geometrisch
(matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
Geomorphologie
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geopolityczny ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
geopolitisch
dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

geopolityka n
Geopolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

geosfera n
Geosphäre
(geologia, geologiczny) powłoka globu ziemskiego;

gepard ˈɡɛpart n
Gepard
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

gerbera ɡɛrˈbɛra n
Gerbera
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju gerbera (1.1)
(botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych;
kwiat gerbery (1.2)

geriatria ɡɛrʲˈjatrʲja n
Geriatrie Altersheilkunde
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

german ˈɡɛrmãn n
Germanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanista ˌɡɛrmãˈɲista n
Germanist
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawca języka, literatury i kultury niemieckiej

germanistka n
Germanistin
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawczyni języka, literatury i kultury niemieckiej

germanistyka n
Germanistik
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja n
Germanisierung
narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germanizować v
germanisieren
(książkowy) narzucać kulturę i język niemiecki
nadawać czemuś charakter niemiecki

germanofilstwo n
Germanophilie
(pejoratywnie, pejoratywny) faworyzowanie tego, co niemieckie; zauważalna przychylność Niemcom

gerundiwum n
Gerundiv
(językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana

ges ɡɛs n
Ges
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g obniżony o półton;

geses ˈɡɛsɛs n
Geses
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g obniżony o cały ton;

gest ɡɛst n
Gebärde Geste
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

gestagen n
Gestagen
(fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy, hormon podtrzymujący ciążę

gestykulować ˌɡɛstɨkuˈlɔvaʨ̑ v
gestikulieren
poruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi, pokazania czegoś, dania komuś jakiegoś znaku

getto ˈɡɛtːɔ n
Getto Ghetto
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

getyńczyk n
Göttinger
mieszkaniec Getyngi

getyński adj
Göttinger göttingisch
związany z Getyngą, dotyczący Getyngi

ghański ˈɡãj̃sʲci adj
ghanaisch
odnoszący się do państwa Ghana

giaur ɟawr n
Giaur
(etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina

gibon ˈɟibɔ̃n n
Gibbon
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

gibraltarski adj
gibraltarisch
związany z Gibraltarem, dotyczący Gibraltaru

giez ɟɛs n
Dasselfliege
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda ˈɟɛwda n
Börse
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

giełdowy ɟɛwˈdɔvɨ adj
Börsen-
(przymiotnik) od: giełda

gigaherc n
Gigahertz
(jednostka miary) jednostka częstotliwości równa miliardowi herców

gigant ˈɟiɡãnt n
Gigant
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;
Riese Gigant
(zobacz) olbrzym
Gewaltiges
(przenośnie, przenośnia) coś (także organizacja) dużego i silnego

gigantomania n
Gigantomanie
mania budowania rzeczy gigantycznych, ponad potrzeby

gil ɟil n
Gimpel Dompfaff
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;
Rotz Schnodder
(potocznie, potoczny) śluzowy wyciek z nosa

gildia ˈɟildʲja n
Gilde
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
Fallbeil Guil­lo­ti­ne
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

giluszek ɟiˈluʃɛk n
Meisengimpel
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus sibiricus, gatunek ptaków z rodzaju Carpodacus

gimbus ˈɟĩmbus n
Schulbus
(potocznie, potoczny) autobus szkolny

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
Gymnastik Turnen
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
Frauenarzt Gynäkologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
Gynäkologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekologiczny ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
gynäkologisch
(medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginekolożka n
Frauenärztin Gynäkologin
(potocznie, potoczny) lekarka specjalistka w zakresie ginekologii

ginekomastia ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja n
Gynäkomastie
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

gips ɟips n
Gips
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gipsowy ɟipˈsɔvɨ adj
Gips
wykonany z gipsu

gis ɟis n
Gis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g podwyższony o półton;

gis-moll ˈɟis‿mɔl n
gis-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku gis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

gisis ˈɟisʲis n
Gisis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g podwyższony o cały ton;

gitara ɟiˈtara n
Gitarre
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
Elektrogitarre E-Gitarre
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
Gitarrist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

gitarzystka ˌɟitaˈʒɨstka n
Gitarrenspielerin Gitarristin
kobieta, która gra na gitarze

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
Glaziologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
Gladiator
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glan ɡlãn n
Springerstiefel
(środowiskowy) (młodzieżowy) wysoki sznurowany but na grubej podeszwie, wzorowany na obuwiu wojskowym, noszony przez subkultury młodzieżowe

glarneński adj
glarnerisch
związany z Glarusem, dotyczący Glarusu, pochodzący z Glarusu (miasta lub kantonu w Szwajcarii)

glaukofan n
Glaukophan
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli;

gleba ˈɡlɛba n
Boden
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

gleboznawstwo n
Bodenkunde
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (rolnictwo, rolniczy) nauka o glebach;

gliko-
glyco-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cukrem

glin ɡlʲĩn n
Aluminium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina ˈɡlʲĩna n
Ton Lehm
(geologia, geologiczny) skała osadowa i materiał ceramiczny;
Bulle
(potocznie, potoczny) policjant

gliniany ɡlʲĩˈɲãnɨ adj
irden
sformowany, ulepiony z gliny

glinka n
Ton
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa, koloru od jasnoszarego do brunatnoczerwonego
Tonerde
(geologia, geologiczny) gleba złożona z gliny

glissando n
Glissando
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie, płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu, wywołane np. przez szybkie przesunięcie palca wzdłuż struny, po klawiszach lub przez wyciągnięcie rury puzonu;

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
Globalisierung
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalna wioska n
globales Dorf
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) glob ziemski jako wspólne miejsce zamieszkania dzięki mediom elektronicznym;

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
globale Erwärmung
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globtroter ɡlɔpˈtrɔtɛr n
Globetrotter
(książkowy) osoba dużo podróżująca, zwiedzająca wiele miejsc

globus ˈɡlɔbus n
Globus
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon ɡlɔ̃n n
Alge
Algae, rodzaj organizmów wodnych;

gloryfikować v
verherrlichen
(książkowy) wysławiać, podnosić czyjeś zasługi, zalety

glosa n
Glosse
uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie

glosariusz n
Glossar
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glottochronologia n
Glottochronologie
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

gluko-
gluko-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cukrem

glukometr ɡluˈkɔ̃mɛtr̥ n
Blutzuckermessgerät
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

glukoza n
Glukose Glucose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

glutaminian ˌɡlutãˈmʲĩɲãn n
Glutamat
(chemia, chemiczny) sól kwasu glutaminowego
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) substancja wzmacniająca smak i zapach potraw, będąca glutaminianem (1.1)

gluten ˈɡlutɛ̃n n
Gluten Klebereiweiß
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmach ɡmax n
Gebäude
okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

gmatwanina n
Durcheinander Verworrenheit
(przenośnie, przenośnia) coś w natłoku, trudne do ogarnięcia
Gewirr Wirrwarr
coś w bezładzie, pomieszaniu, poplątaniu

gmina ˈɡmʲĩna n
Gemeinde
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gminny adj
Gemeinde Kommunal kommunal
(urzędowy) związany z gminą – jednostką administracyjną, urzędem

gnać ɡnaʨ̑ v
rasen rennen
pędzić, spieszyć się, jechać bardzo szybko
rennen
szybko biec, by dogonić kogoś lub coś
antreiben
(potocznie, potoczny) pospieszać do działania
treiben
popędzać, zaganiać dokądś zwierzęta, rzadziej ludzi

gnejs ɡnɛjs n
Gneis
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniadosz n
Brauner
(jeździectwo, jeździecki) (hipologia, hipologiczny) gniady koń

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
Nest
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;
Steckdose
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.;

gniazdo słowotwórcze n
Wortbildungsnest
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa wyrazów powiązanych słowotwórczo, wywodzących się etymologicznie od tego samego leksemu

gnicie n
Faulung
(biologia, biologiczny) proces rozkładu materii ożywionej pod wpływem drobnoustrojów

gnida ˈɟɲida n
Nisse Läusenüsse
jajo wszy;

gniew ɟɲɛf n
Zorn Ingrimm
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gniewać v
erbosen ärgern
wywoływać w kimś gniew
miteinander im Streit liegen sich zanken
żyć w niezgodzie
sich ärgern sich aufregen
czuć gniew

gnieździć się v
hausen zusammengedrängt wohnen
(potocznie, potoczny) mieszkać w ciasnocie
nisten
(zoologia, zoologiczny) budować gniazdo czy legowisko, zamieszkiwać je; mieć gniazdo, siedlisko
sich breit machen
(przenośnie, przenośnia) (psychologia, psychologiczny) zajmować miejsce jako dane uczucie, stan emocjonalny

gnić ɟɲiʨ̑ v
degenerieren
(przenośnie, przenośnia) ulegać degeneracji
faulen verfaulen
ulegać procesowi rozkładu pod wpływem działania drobnoustrojów: bakterii i grzybów

gnojówka ɡnɔˈjufka n
Jauche
(rolnictwo, rolniczy) przefermentowane płynne odchody zwierzęce stosowane jako nawóz organiczny;

gnomonika n
Gnomonik
sztuka budowania zegarów słonecznych;

gnostycyzm n
Gnostizismus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

gnostyczny adj
gnostisch
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu

gnu ɡnu n
Gnu
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnój ɡnuj n
Dung Mist
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

gnębić v
bedrängen quälen
powodować zły stan psychiczny
unterdrücken knechten
znęcać się psychicznie lub fizycznie nad kim lub nad czym
sich quälen
trwać w złym stanie psychicznym

go ɡɔ n
Go
(sport, sportowy) rodzaj gry planszowej;

gobelin ɡɔˈbɛlʲĩn n
Gobelin
(sztuka) ozdobna tkanina, naśladująca malowidło, stosowana do ozdoby ścian

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
Name
(przestarzałe, przestarzały) nazwisko
Würde
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
Stunde
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
(edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna
Uhr Stunde
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina lekcyjna n
Unterrichtsstunde
(edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) lekcja

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
Ausgangssperre Polizeistunde
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzinowy adj
stündlich Stunden-
odnoszący się do godziny

godło ˈɡɔdwɔ n
Wahrzeichen Wappen
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

goista ɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
Gospieler
(potocznie, potoczny) osoba grająca w go

goić v
heilen
(medycyna, medyczny) powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran
(potocznie, potoczny) przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego
abheilen
(medycyna, medyczny) ulegać gojeniu

goj ɡɔj n
Goi
(potocznie, potoczny) określenie używane przez żydów w stosunku do innowierców, np. chrześcijan;

gol ɡɔl n
Tor
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golf ɡɔlf n
Golf
(dawniej, dawny) zatoka morska
Rollkragen
(odzieżownictwo) rodzaj wysokiego kołnierza z dzianiny, który otula szyję;
Rollkragenpullover
(odzieżownictwo) sweter lub bluzka z golfem (1.1)
Golf
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golfista ɡɔlˈfʲista n
Golfer
(sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
rasieren
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

golonka ɡɔˈlɔ̃nka n
Hachse
(spożywczy) część szynki z kością goleniową;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z golonki (1.1)

golteria n
Scheinbeeren
(botanika, botaniczny) rodzaj rośliny z rodziny wrzosowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju golteria (1.1)

golusieńki ˌɡɔluˈɕɛ̇̃ɲci adj
splitternackt
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: goły

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
Gondel
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
(lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca

gong ɡɔ̃ŋk n
Gong
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
Läufer
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić ˈɡɔ̃ɲiʨ̑ v
jagen verfolgen
biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gont n
Schindel
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

googlować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
googeln googlen
(potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

gorczyca ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a n
Senf
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;
Senf Senfkorn Senfsamen
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew

gorgonzola ˌɡɔrɡɔ̃w̃ˈzɔla n
Gorgonzola
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśni, o ostrym smaku;

goryczka wiosenna n
Frühlings-Enzian Herrgottsliechtli Himmelsbläueli Himmelsstengel Rauchfangkehrer Schusternagerl
(botanika, botaniczny) Gentiana verna L., gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych;

goryl ˈɡɔrɨl n
Gorilla
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;

gorzelnia ɡɔˈʒɛlʲɲa n
Brennerei
zakład wytwarzający alkohol etylowy metodą fermentacyjną, na ogół z surowców skrobiowych;

gorzelniany ˌɡɔʒɛlʲˈɲãnɨ adj
Brennerei brennen
dotyczący gorzelnictwa, odnoszący się do gorzelnictwa, związany z gorzelnictwem

gorzkawy ɡɔʃˈkavɨ adj
bitterlich
o lekko, względnie gorzkim smaku; dosyć gorzki

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
bitter
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorzko adv
bitterlich
w gorzkim smaku

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ adv
heiß
(potocznie, potoczny) niebezpiecznie
bardzo ciepło, upalnie
serdecznie, wylewnie

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ n
Hitze
wysoka temperatura, upał

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
heiß
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
Fieber
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego
Fieber Temperaturerhöhung erhöhte Temperatur
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gorączka Lassa n
Lassafieber
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa gorączka krwotoczna, występująca w państwach zachodniej Afryki i powodująca wiele przypadków śmierci;

gorączka złota ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta idiom
Goldrausch
nagły pęd do poszukiwania złota

goshenit ɡɔˈʃɛ̃ɲit n
Goshenit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, bardzo czysta i przezroczysta odmiana berylu;

gospel n
Gospel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;

gospoda n
Gasthaus
dom zajezdny
Wirtshaus
jadłodajnia wiejska lub stylizowana na taki charakter

gospodarczy ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ adj
wirtschaftlich
związany z gospodarką, dotyczący gospodarki

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
Wirtschaft
całokształt działalności gospodarczej
(potocznie, potoczny) gospodarstwo rolne
gospodarowanie, zarządzanie czymś

gospodarka pasieczna n
Betriebsweise
(pszczelarstwo, pszczelarski) ogół metod, technologii, środków i sprzętu, jakich pszczelarz używa przy pracy z pszczołami

gospodarować v
wirtschaften
prowadzić gospodarkę danego miejsca lub miejscowości
bewirtschaften verwalten
zarządzać posiadanymi środkami
wirtschaften
prowadzić gospodarstwo rolne

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
Bauer
(rolnictwo, rolniczy) rolnik posiadający własne gospodarstwo
Hausmeister
(administracja) osoba sprawująca opiekę nad budynkiem mieszkalnym
Wirt
(biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
osoba przyjmująca gości

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
Hausfrau
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotajski adj
Gothaer
związany z Gothą (Gotą), dotyczący Gothy, pochodzący z Gothy (miasta w Niemczech)

gotowanie ˌɡɔtɔˈvãɲɛ n
Kochen
(rzeczownik odczasownikowy) od gotować

gotowany adj
gekocht
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie gotowania

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
kochen
przyrządzać ciepłą potrawę

gotowość n
Bereitschaft
stan pełnego przygotowania do czegoś
Bereitschaft Bereitwilligkeit
zamiar, skłonność, zdecydowanie

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
fertig bereit
skończony, wykonany
przygotowany do czegoś, na coś
chętny i zdolny do zrobienia czegoś

gotyk ˈɡɔtɨk n
Gotisch
rodzaj pisma łacińskiego używany w krajach Europy Zachodniej w późnym średniowieczu

gotówka ɡɔˈtufka n
Bargeld
pieniądze w postaci banknotów lub monet

gouda 'ɡɔwda n
Gouda
(spożywczy) gatunek twardego, dojrzewającego sera podpuszczkowego, produkowanego z krowiego mleka;

gołoborze n
Blockhalde
(geologia, geologiczny) skalne rumowisku na stoku góry;

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
Taube Tauber
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąbek ɡɔˈwɔ̃mbɛk n
Kohlroulade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z ryżu i mielonego mięsa zawiniętego w liście kapusty;
Täubling
(mikologia, mikologiczny) Russulaceae, grzyb blaszkowy należący do rodziny gołąbkowatych;

gołębi ɡɔˈwɛ̃mbʲi adj
Tauben-
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem

gołębica ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a n
Taube
(ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
Taubenhaus
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościniec ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑ n
Gasthof Gaststätte
(gastronomia) zajazd, pensjonat, karczma
Landstraße
szeroka droga
Souvenir
(przestarzałe, przestarzały) i (Białystok) podarunek z podróży

gościnność n
Gastfreundschaft Gastfreundlichkeit Gastlichkeit
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ adj
gastfreundlich gastfrei
chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gość ɡɔɕʨ̑ n
Gast Besucher Besucherin
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
Nelke
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
kwiat goździka (1.1)
Nelke Gewürznelke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;

gra ɡra n
Spiel
zabawa według ustalonych reguł;
(sport, sportowy) mecz
granie na instrumencie

grab ɡrap n
Hainbuche
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
drewno grabu (1.1)

grabarz ˈɡrabaʃ n
Totengräber
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie ˈɡrabʲjɛ n
Harke Rechen Heurechen
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
harken
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi
plündern
(książkowy) odbierać coś komuś siłą, łupić

gracz ɡraʧ̑ n
Spieler
uczestnik gry lub zawodów

grad ɡrat n
Gon Neugrad
(matematyka, matematyczny) jednostka miary kąta płaskiego równa jednej setnej kąta prostego;
Hagel
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
(przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradient ˈɡradʲjɛ̃nt n
Gradient
płynne przejście jednego koloru w drugi

gradobicie ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ n
Hagelschlag
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

graf ɡraf n
Graf
(historia, historyczny, historycznie) osoba nosząca tytuł grafa (1.1)
(historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;
Graph Graf
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

grafem n
Graphem
najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

grafficiarz n
Graffitisprayer Sprayer
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) osoba malująca graffiti

graffiti ɡrafˈfʲitʲi n
Graffiti
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

graficiarz ɡraˈfʲiʨ̑aʃ n
Graffitisprayer Sprayer
(sztuka) ktoś, kto zajmuje się wykonywaniem graffiti

grafit ˈɡrafʲit n
Graphit
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafitowy adj
grafitisch graphitisch
wykonany z grafitu
grafitfarben grafitgrau graphitfarben graphitgrau
koloru podobnego do grafitu

grafologia ˌɡrafɔˈlɔɟja n
Grafologie Graphologie
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafologiczny adj
grafologisch graphologisch
związany z grafologią, dotyczący grafologii

grafomania n
Graphomanie
mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych

grajcar ˈɡrajʦ̑ar n
Kreuzer
(dawniej, dawny) drobna moneta niemiecka lub austriacka

gram ɡrãm n
Gramm
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatycznie adv
grammatisch grammatikalisch
(gramatyka) zgodnie z regułami gramatyki

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
grammatisch
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką
zgodny z regułami gramatyki

gramatyk ɡrãˈmatɨk n
Grammatiker
specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
Grammatik Sprachlehre
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramatyka normatywna n
normative Grammatik
(językoznawstwo, językoznawczy) gramatyka skupiająca się na dyktowaniu norm gramatycznych;

gramatyka opisowa n
deskriptive Grammatik
(językoznawstwo, językoznawczy) neutralny opis stanu systemu językowego w jednej wyróżnionej epoce jego rozwoju;

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
Plattenspieler Grammophon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

granat ˈɡrãnat n
Granatapfel Grenadine
(spożywczy) owoc granatowca
Granate
(wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;

granat karabinowy ˈɡrãnat ˌkarabʲĩˈnɔvɨ n
Gewehrgranate
granat przeznaczony do miotania przy pomocy garłacza

granat nasadkowy ˈɡrãnat ˌnasatˈkɔvɨ n
Gewehrgranate
(wojskowość, wojskowy) granat przeznaczony do miotania przy pomocy granatnika nasadkowego;

granatnik n
Granatwerfer
(wojskowość, wojskowy) broń palna mająca długą lufę, służąca do wystrzeliwania granatów;

granatowa policja n
blaue Polizei
(historia, historyczny, historycznie) formacja policyjna działająca w Generalnym Gubernatorstwie, podległa niemieckim władzom okupacyjnym;

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
Granatapfel
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
marineblau
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

grand prix n
Grand Prix
(sport, sportowy) główna nagroda

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
Grenze Gemerke Gemarkung
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;
Grenzwert Grenze
(matematyka, matematyczny) wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
angrenzen grenzen
mieć wspólną granicę, sąsiadować
grenzen
(w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać

granitowy adj
graniten
dotyczący granitu, wykonany z granitu

granola ɡrãˈnɔla n
Granola Knuspermüsli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

granulocyt n
Granulozyt
(biologia, biologiczny) leukocyt posiadający ziarnistości w cytoplazmie i segmentowane jądro komórkowe, biorący udział w reakcji odpornościowej organizmu;

granulopoeza n
Granulopoese
(biologia, biologiczny) proces powstawania i specjalizowania się granulocytów w szpiku kostnym;

grappa ˈɡrapːa n
Grappa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica n
Thymus Bries
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

grasować ɡraˈsɔvaʨ̑ v
grassieren
o chorobie: szerzyć się, panować

gratis ˈɡratʲis adv
gratis kostenlos
bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; (potocznie, potoczny) na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

gratulacje interjection
gratuliere
wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

gratulacje n
Gratulation Glückwunsch
wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
gratulieren beglückwünschen
składać wyrazy uznania

grawer n
Graveur Stecher
osoba zajmująca się grawerstwem, czyli wykonywaniem rysunków na materiałach twardych

grawerować v
gravieren eingravieren stechen
żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
Gravitation
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ adj
gravitativ
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton n
Graviton
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grazki adj
Grazer
(rzadki, rzadko używany) związany z Grazem, dotyczący Grazu, pochodzący z Grazu

grać ɡraʨ̑ v
spielen
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
o przedmiocie: wydawać dźwięki
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie

grać na nerwach ˈɡraʨ̑ na‿ˈnɛrvax v
auf die Nerven fallen auf die Nerven gehen nerven
drażnić, denerwować kogoś

grać pierwsze skrzypce ˈɡraʨ̑ ˈpʲjɛrfʃɛ ˈskʃɨpʦ̑ɛ v
erste Geige spielen
(przenośnie, przenośnia) być najważniejszym, mieć decydujący głos

grać w otwarte karty ˈɡraʥ̑ v‿ɔtˈfartɛ ˈkartɨ v
mit offenen Karten spielen
(przenośnie, przenośnia) być szczerym, mówić całą prawdę

grań ɡrãɲ n
Grat
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty
(rzadki, rzadko używany) ostre zetknięcie się ścian lub innych płaszczyzn

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
griechisch Griechisch
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
Griechisch griechisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Greków i po części Cypryjczyków;

greenwashing n
Greenwashing
(społeczny) (ekonomia, ekonomiczny) oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;

gregoriański ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci adj
gregorianisch
odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

greifswaldzki adj
Greifswalder
związany z Greifswaldem, dotyczący Greifswaldu

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
Grapefruit Pampelmuse
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grenadierka n
Grenadiermütze
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) czapka grenadiera

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci adj
grönländisch
od Grenlandia

grill ɡrʲil n
Grill
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw
Grill Kühlergrill
(środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską

grillowanie ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ n
Grillen
(rzeczownik odczasownikowy) od grillować

grizzly n
Grizzly
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos horribilis Ord, duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

grobla ˈɡrɔbla n
Deich
wał ziemny zbudowany w celu spiętrzenia wody lub rozdzielenia stawów;

grobowa cisza ɡrɔˈbɔva ˈʨ̑iʃa n
Grabesruhe
złowroga cisza, pełna napięcia emocjonalnego

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
Gruft
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

groch ɡrɔx n
Erbse
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

groch z kapustą ˈɡrɔx s‿kaˈpustɔ̃w̃ n
Erbsen mit Kohl
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne jarskie danie wigilijne z gotowanego żółtego grochu, kiszonej kapusty i grzybów;
Kraut und Rüben wirres Durcheinander
(przenośnie, przenośnia) coś chaotycznego, bezładnie zmieszanego

grochowy adj
Erbse
związany z grochem, dotyczący grochu; zawierający groch

grochówka ɡrɔˈxufka n
Erbsensuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grof n
Graf
(Śląsk Cieszyński) hrabia, graf

grog ɡrɔk n
Grog
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

grom ɡrɔ̃m n
Donner
(książkowy) piorun

gromada gwiazd n
Sternhaufen
(astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem;

gromadzić ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
sammeln häufen versammeln
składać, zbierać w jednym miejscu
sich häufen
zbierać się w większej ilości
sich scharen sich versammeln
zbierać się w gromadę

grono ˈɡrɔ̃nɔ n
Gruppe
grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.
Traube
(potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
Hermelin
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea Linnaeus, niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

gros ɡrɔ ɡrɔs n
Gros
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;
(książkowy) zdecydowana większość

grosz ɡrɔʃ n
Groschen
(jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego;
(historia, historyczny, historycznie) miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy
(historia, historyczny, historycznie) setna część szylinga austriackiego
lm nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości

grot ɡrɔt n
Großsegel
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;
Pfeilspitze
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

grota ˈɡrɔta n
Grotte
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteska n
Groteske
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;

grotmaszt n
Großmast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) główny maszt statku żaglowego;

groźba ˈɡrɔʑba n
Bedrohung
zagrożenie; coś, co zagraża
Drohung Bedrohung
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

groźny ˈɡrɔʑnɨ adj
bedrohlich erschreckend gefährlich
taki, który wzbudza strach

gruba berta ˈɡruba ˈbɛrta n
Dicke Bertha
(potocznie, potoczny) niemiecki ciężki moździerz oblężniczy używany podczas I wojny światowej;

gruba ryba ˈɡruba ˈrɨba n
großes Tier
(przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo ważny

grubiański ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci adj
grob rüpelhaft
(przestarzałe, przestarzały) ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki

grubiaństwo n
Grobheit Rüpelhaftigkeit
przejaw bycia ordynarnym, źle wychowanym

grubo adv
dick
dając lub nakładając grubą warstwę
prezentując nadmierną tuszę
grob
dając niedrobne kawałki
maßlos
w dużym stopniu

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
Kernbeißer
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość n
Dicke
wymiar w krótszej osi

gruby ˈɡrubɨ adj
dick fett
otyły

gruchot n
Gepolter
silny odgłos uderzających o siebie lub o coś albo rozpadających się przedmiotów; mocny huk
Klapperkiste
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) zniszczony, zużyty, stary przedmiot, np. pojazd

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
Drüse
(anatomia, anatomiczny) narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
Dezember Julmond
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grunge n
Grunge
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;

grunt ɡrũnt n
Boden
powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren
Boden Grunt
warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać
Grund
(budownictwo) substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;
dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia)
Grundbesitz Grundstück
obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej)
Grundlage Grundsatz
(przenośnie, przenośnia) zasada, podstawa (najczęściej używane we frazeologizmach)

gruntować ɡrũnˈtɔvaʨ̑ v
grundieren
pokrywać jakąś powierzchnię gruntem, warstwą podkładową

grupa ˈɡrupa n
Gruppe
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze

grupa funkcyjna n
funktionellen Gruppe
(chemia, chemiczny) ugrupowanie atomów występujące w cząsteczce związku organicznego, decydujące o podstawowych własnościach chemicznych związku;

grupa karboksylowa n
Carboxygruppe
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna, składająca się z jednego atomu węgla, dwóch atomów tlenu i jednego atomu wodoru;

grupa krwi n
Blutgruppe
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupa nominalna ˈɡrupa ˌnɔ̃mʲĩˈnalna n
Nominalgruppe
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny

grupa śmierci ˈɡrupa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
Todesgruppe
(sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta

grusza ˈɡruʃa n
Birnbaum Birne
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

gruszka ˈɡruʃka n
Birne
(spożywczy) owoc gruszy;
przedmiot w kształcie gruszki (1.1) lub ją przypominający
Folterbirne
(historia, historyczny, historycznie) jedno z narzędzi tortur w kształcie gruszki (1.1)

gruyère n
Greyerzer Greyerzer Käse
(spożywczy) jeden z rodzajów szwajcarskiego, dojrzewającego sera;

gruz ɡrus n
Schutt
odłamki rozkruszonego muru, cegły, kamienia itp.

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
georgisch Georgisch
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
Tuberkulose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryczany adj
Buchweizen-
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) z ziaren gryki

gryf ɡrɨf n
Greif
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;
Griffbrett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, na którym rozpięte są struny;

grylaż ˈɡrɨlaʃ n
Grillage
(cukiernictwo) mieszanina cukru i palonych orzechów, migdałów itp., stosowana w cukiernictwie jako nadzienie;

grymas ˈɡrɨ̃mas n
Grimasse
wykrzywienie twarzy

grymuar n
Grimoire
(historia, historyczny, historycznie) (ezoteryka) (fantasy) księga wiedzy magicznej;

grynicki adj
Greenwicher
(geografia, geograficzny) związany z Greenwich, dotyczący Greenwich

grynszpan ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn n
Grünspan
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

grypa ˈɡrɨpa n
Grippe Influenza
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
Nagetier Nager
ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryzoński adj
Graubündner graubündnerisch
związany z Gryzonią albo Gryzonami

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
beißen
zatapiać w czymś zęby

grzaniec n
Glühbier
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzane piwo, często z przyprawami
Glühwein
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzane wino, często z przyprawami

grzałka ˈɡʒawka n
Tauchsieder
zanurzane w wodzie, proste kuchenne urządzenie elektryczne do przygotowywania wrzątku

grzbietopłat n
Schulterdecker
(lotnictwo, lotniczy) samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości górnej powierzchni kadłuba

grzebać ˈɡʒɛbaʨ̑ v
wühlen
rozgarniać, np. ziemię

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
Kamm
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;
(ornitologia, ornitologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów

grzebiące n
Hühnervögel
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Galliformes, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

grzech ɡʒɛx n
Sünde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
Rassel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu
Rassel Klapper
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
Klapperschlange
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
Gefallen Gefälligkeit
przysługa
Höflichkeit Gefälligkeit
uprzejmy sposób zachowania
Kompliment
grzeczności uprzejme słowa i gesty, komplementy

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
brav
o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry
höflich
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzejnik n
Heizkörper
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

grzesznica ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a n
Sünderin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
Sünder
ktoś, kto grzeszy

grzeszyć ˈɡʒɛʃɨʨ̑ v
sündigen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzmieć v
donnern
o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot
dröhnen
wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
Mykose Pilzkrankheit
(potocznie, potoczny) grzybica, choroba wywoływana przez grzyby (1.1) pasożytnicze
Pilz
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
Greis Knacker
(pogardliwie, pogardliwy) ktoś stary, niedołężny

grzyb słomkowy n
Chinesischer Champignon
(spożywczy) nazwa młodego, nierozwiniętego owocnika pochwiaka wielkopochwowego, Volvariella volvacea

grzybica n
Mykose Pilzkrankheit Pilzerkrankung
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby;

grzywa ˈɡʒɨva n
Mähne
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka ˈɡʒɨfka n
Pony
(fryzyjski) włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna n
Geldbuße Bußgeld
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grzęda ˈɡʒɛ̃nda n
Hühnerstange
poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe

grób ɡrup n
Grab
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

gród ɡrut n
Burg
prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna otoczona wałem;
Stadt
(przestarzałe, przestarzały) lub (książkowy) miasto

grążel żółty n
Gelbe Teichrose
(botanika, botaniczny) Nuphar lutea L., gatunek wodnej byliny z rodziny grzybieniowatych o własnościach trujących;

guacamole n
Guacamole
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

gubernator ˌɡubɛrˈnatɔr n
Gouverneur
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorstwo n
Gouvernement
(administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora

gubernia n
Gubernia
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

gudźarati ˌɡuʥ̑aˈratʲi n
Gudscharatisch
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;

gujański ɡuˈjä̃j̃sʲci adj
guyanisch
odnoszący się do Gujany, państwa

gulasz n
Gulasch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût;

gulden ˈɡuldɛ̃n n
Gulden
(jednostka monetarna) obecna lub dawna waluta państw i obszarów o germańskich korzeniach, m.in. Holandii i jej terytoriów zależnych;

gulenista n
Gülenist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta

guma ˈɡũma n
Gummi
rodzaj rozciągliwego tworzywa;
Gummitwist
gumka bieliźniana służąca do skakania przez nią, także sama zabawa polegająca na skakaniu przez gumę

guma do żucia n
Kaugummi
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka ˈɡũmka n
Gummiband
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka
Radiergummi
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gumno ˈɡũmnɔ n
Tenne
klepisko

gupik n
Guppy
(ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

guru ˈɡuru n
Guru
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

gust ɡust n
Geschmack
poczucie piękna i harmonii

gustowny ɡuˈstɔvnɨ adj
geschmackvoll
będący w dobrym guście, wykwintny, wytworny, elegancki

gutacja n
Guttation
(biologia, biologiczny) zjawisko wydzielania kropel wodnych przez rośliny poprzez wypotniki;

guwernantka n
Gouvernante
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
Warzenschwein
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik ˈɡuʑik n
Knopf
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag ˈɡuwak n
Gulag
system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwar n
Stimmengewirr
hałas spowodowany głosem wielu rozmów

gwara ˈɡvara n
Mundart
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

gwarant n
Garant Garantiegeber
ten, który daje gwarancję

gwardian n
Guardian
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;

gwardzista n
Gardist Gardesoldat
(wojskowość, wojskowy) członek gwardii

gwarowy adj
mundartlich
dotyczący gwary

gwatemalski ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci adj
guatemaltekisch
odnoszący się do państwa Gwatemala

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
Vergewaltiger
osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałcić ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑ v
vergewaltigen
zmuszać do stosunku płciowego
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy

gwałt ɡvawt n
Vergewaltigung Notzucht
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
gewaltsam stürmisch
nagły, szybki

gwiazda ˈɡvʲjazda n
Star Stern
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (publikatory) sławna osobistość w danym środowisku
Stern Star
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;

gwiazda Dawida n
Davidstern Davidsstern
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;

gwiazda betlejemska n
Weihnachtsstern
(systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;

gwiazda filmowa n
Filmstar
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa;

gwiazda herrnhucka n
Herrnhuter Stern
ozdoba bożonarodzeniowa w kształcie gwiazdy

gwiazdka ˈɡvʲjastka n
Sternchen
mała gwiazda, np. ozdoba, zabawka

gwiazdkowy adj
weihnachtlich
składający się z gwiazdek

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
Sternbild
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwinejski ɡvʲĩˈnɛjsʲci adj
guineisch
odnoszący się do państwa Gwinea

gwint n
Gewinde Schraubengewinde
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwizd n
Pfeifen
(ornitologia, ornitologiczny) głos niektórych ptaków
Pfeifen Pfiff
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
pfeifen
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwoli ˈɡvɔlʲi preposition
willen
(dawniej, dawny) według woli, zgodnie z wolą
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
Nagel
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gwóźdź do trumny ˈɡvuʑʥ̑ dɔ‿ˈtrũmnɨ n
Nagel zum Sarg Sargnagel
(potocznie, potoczny) coś pogarszającego ostatecznie sytuację, przypieczętowującego porażkę

gynocentryczny adj
gynozentrisch
związany z gynocentryzmem

gyros ˈɡɨrɔs n
Gyros
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;

gzyms ɡzɨ̃ms n
Gesims
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra ˈɡura n
Berg Gebirge
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
Höhe
wyżej znajdująca się część czegoś

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
Eisberg
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

górnictwo n
Bergbau
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górniczo adv
bergbaulich
w sposób typowy dla górnictwa; tak, jak górnik

górniczy adj
bergbaulich
związany z górnictwem, dotyczący górnictwa

górnik ˈɡurʲɲik n
Bergmann Bergarbeiter
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin;

górnoaustriacki adj
oberösterreichisch
związany z Górną Austrią, dotyczący Górnej Austrii

górnoreński adj
oberrheinisch
związany z górnym biegiem Renu

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci n
Obersorbisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język górnołużycki (1.1);

górnośląski adj
oberschlesisch
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Górnego Śląska, związany z Górnym Śląskiem, pochodzący z Górnego Śląska, właściwy Górnemu Śląskowi

górny ˈɡurnɨ adj
obere Ober-
taki, który jest na pewnej wysokości, w górze

górski ˈɡursʲci adj
montan
związany z górami, dotyczący gór

góry n
Gebirge
(geografia, geograficzny) teren o pofałdowanej powierzchni przekraczającej 300 m różnicy wysokości;

górzysty ɡuˈʒɨstɨ adj
bergig gebirgig
pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówniany ɡuvʲˈɲãnɨ adj
beschissen
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy

gówniarz ˈɡuvʲɲaʃ n
Rotzjunge Scheißkerl
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) dziecko, chłopiec

gówno ˈɡuvnɔ n
Scheiße Kacke
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

gównoburza n
Shitstorm
(środowiskowy) (grubiański, grubiańsko) zażarta dyskusja, w której argumenty merytoryczne nie mają znaczenia

gąbczasty ɡɔ̃mpˈʧ̑astɨ adj
schwammig schwammartig
mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
Schwamm
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;
Schwamm Badeschwamm
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
Schellente
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
Raupe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąsior ˈɡɔ̃w̃ɕɔr n
Gänserich Ganter
(ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi
Glasballon Korbflasche Ballon Ballonflasche
pękate naczynie szklane z wąską szyjką służące do przechowywania płynów oraz do produkcji win lub nalewek;

gąszcz ɡɔ̃w̃ʃʧ̑ n
Dickicht
(przenośnie, przenośnia) nieuporządkowane zbiorowisko przedmiotów, osób, faktów, zjawisk
gęste skupienie drzew lub krzewów

gęgać ˈɡɛ̃ŋɡaʨ̑ v
schnattern
o gęsiach: wydawać głos

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
Gänsehaut
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęsiarka n
Gänsehirtin
(rolnictwo, rolniczy) dziewczyna, która zajmuje się pasieniem gęsi

gęsiarnia n
Gänsestall
pomieszczenie przeznaczone do hodowli gęsi

gęsiarz n
Gänsehirt Gänsehirte
(rolnictwo, rolniczy) chłopiec, który pasa gęsi

gęsię n
Gössel
pisklę gęsi

gęsto adv
dicht dick
w sposób zwarty, spoisty, zawiesisty

gęstość ˈɡɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
Dichte Massendichte
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości;

gęstość liczbowa n
Partikeldichte Teilchendichte
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) wielkość określająca liczbę obiektów (np. cząstek, gwiazd) przypadających na jednostkę objętości;

gęstość zaludnienia ˈɡɛ̃w̃stɔʑʥ̑ ˌzaludʲˈɲɛ̇̃ɲa
Bevölkerungsdichte
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
dicht
(o włosach lub sierści) bujny
(o splotach) mający bardzo drobne oczka
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest intensywny lub zdarza się często
dicht dick
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie
dick
(o płynach) skondensowany

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
Gans
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gładki ˈɡwatʲci adj
glatt
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

gładkość ˈɡwatkɔɕʨ̑ n
Glätte
cecha tego, co jest gładkie

gładzik ˈɡwaʥ̑ik n
Schlichtfeile
(technologia, technika, techniczny) rodzaj pilnika o drobnych nacięciach (20–45 na cm)
Touchpad
(potocznie, potoczny) touchpad

gładzić v
streicheln streichen
przesuwać po czymś delikatnie ręką
glätten polieren schleifen
usuwać drobne nierówności, czynić powierzchnię gładką
die Sünde verzeihen vernichten
(dawniej, dawny) zabijać, unicestwiać
sich streicheln sich streichen
głaskać samego siebie

głagolica ˌɡwaɡɔˈlʲiʦ̑a n
Glagoliza
(językoznawstwo, językoznawczy) najstarszy alfabet słowiański;

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
streichen
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost ˈɡwasnɔst n
Glasnost
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
hungrig Hunger haben
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głodny jak wilk ˈɡwɔdnɨ ˈjaɡ ˈvʲilk adj
einen Bärenhunger haben hungrig wie ein Wolf
bardzo głodny

głodować ɡwɔˈdɔvaʨ̑ v
hungern
nie jeść zupełnie lub jeść zbyt mało

głos ɡwɔs n
Stimme
dźwięk wydawany przez istoty żyjące
zdanie, osąd, opinia
zdolność wydawania głosu (1.1)
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym
prawo / pozwolenie przemawiania

głosiciel n
Verfechter Verkünder
(podniośle) osoba głosząca coś, upowszechniająca jakieś przekonania

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
Abstimmung
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
stimmen wählen
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa ˈɡwɔva n
Haupt
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś
Kopf Haupt
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;

głowa mała ˈɡwɔva ˈmawa idiom
da schnallst du ab
używane w sytuacji, gdy coś wydaje się niepojęte, nie do zaakceptowania; wyraz najwyższego zdumienia

głowa państwa n
Staatsoberhaupt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
Tafelente
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głownia ˈɡwɔvʲɲa n
Klinge
(wojskowość, wojskowy) główna część broni siecznej przeznaczona do cięcia lub kłucia;

głowonóg n
Kopffüßer
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków;

głową muru nie przebijesz ˈɡwɔvɔ̃w̃ ˈmuru ˌɲɛ‿pʃɛˈbʲijɛʃ proverb
mit dem Kopf durch die Wand wollen
nie warto walczyć z przeciwnościami w beznadziejnej sytuacji

głośnia n
Glottis
(anatomia, anatomiczny) aparat głosowy położony wewnątrz jamy pośredniej krtani

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
Lautsprecher
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
laut
taki, który jest dobrze słyszalny

głubczycki ɡwupˈʧ̑ɨʦ̑ʲci adj
Leobschützer
od Głubczyce

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
taubstumm
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota ɡwuˈxɔta n
Taubheit Gehörlosigkeit
utrata zdolności słyszenia;

głuchy ˈɡwuxɨ adj
taub gehörlos
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupawka ɡwuˈpafka n
Lachanfall
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej

głupek ˈɡwupɛk n
Dummkopf
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś głupi

głupi ˈɡwupʲi adj
dumm töricht albern
niemądry, ograniczony intelektualnie
naiv dumm
naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać
sinnlos dumm
bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
ungeschickt
kłopotliwy, niezręczny

głupi jak but ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut adj
dumm wie Bohnenstroh
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) bardzo, beznadziejnie głupi

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
Dummkopf Depp
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupio adv
dumm
w niemądry sposób

głupota ɡwuˈpɔta n
Dummheit
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
Auerhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głód ɡwut n
Hunger
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

główka ˈɡwufka n
Spermienkopf
(biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom

główkować v
köpfen
(sport, sportowy) odbijać piłkę głową

główny ˈɡwuvnɨ adj
haupt-
taki, który pełni najważniejszą rolę, jest najistotniejszy

głąbiasty adj
Strunk-
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który ma duży głąb

głębia ˈɡwɛ̃mbʲja n
Tiefe
odległość od powierzchni do dna

głębina n
Tiefe
szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego

głębinowy adj
Tief- Tiefsee-
związany ze znaczną głębokością

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
tief
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
tief zutiefst
daleko w głębi

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
Tiefe
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

h-moll n
h-Moll
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)

haarlemski adj
Haarlemer
związany z Haarlemem, dotyczący Haarlemu, pochodzący z Haarlemu

habilitacja n
Habilitation
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;
(potocznie, potoczny) stopień naukowy uzyskany w procedurze habilitacji (1.1)
Habilitationsschrift
(potocznie, potoczny) rozprawa naukowa wymagana podczas procedury habilitacji (1.1), rozprawa habilitacyjna

habit ˈxabʲit n
Kutte
ubiór zakonny;

hadron ˈxadrɔ̃n n
Hadron
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hadżdż n
Hadsch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;

hafciarka n
Stickerin
kobieta zajmująca się hafciarstwem
Stickmaschine
(technologia, technika, techniczny) maszyna do haftowania

hafciarski adj
Stick-
związany z haftem

hafn xafn̥ n
Hafnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haftka ˈxaftka n
Haftel
rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
sticken
(rękodzieło, rękodzielniczy) (włókiennictwo) wyszywać igłą wzór na materiale

hagiografia n
Hagiographie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

hagiologia n
Hagiologie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naukowe badania nad żywotami świętych

hagioskop n
Hagioskop
(architektura, architektoniczny) (kościelny) element budowli sakralnej w formie wąskiego otworu pozwalającego na oglądanie ołtarza tak, by widzieć najważniejszą część liturgii – podniesienie

haik n
Haik
(krawiectwo) arabska szata owijająca całe ciało

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
Haiku
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

haitański ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci adj
haitianisch
odnoszący się do państwa Haiti

hajs xajs n
Kohle
(slangowo) pieniądze

hak xak n
Haken
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

haktywizm n
Hacktivismus
(informatyka, informatyczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) atakowanie systemów komputerowych lub sieci z pobudek politycznych;

halabarda ˌxalaˈbarda n
Hellebarde
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halabardnik n
Hellebardenträger Hellebardier Hellebardist
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

halerz n
Heller
(jednostka monetarna) setna część korony czeskiej

halibut xaˈlʲibut n
Heilbutt
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halka ˈxalka n
Unterrock
(krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

halo ˈxalɔ interjection
hallo
wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

halo ˈxalɔ n
Halo Lichthof
zjawisko optyczne, świetlista otoczka widoczna wokół tarczy słonecznej lub księżycowej;

halogenowy adj
Halogen
(chemia, chemiczny) związany z halogenem, dotyczący halogenu; zawierający halogeny

halsztacki adj
Hallstatt Hallstätter
(archeologia, archeologiczny) związany z okresem halsztackim (lub kulturą halsztacką);
Hallstätter
(geografia, geograficzny) związany z miejscowością Hallstatt

halucynacja ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
Halluzination
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

halucynogen n
Halluzinogen
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje

hamada xãˈmada n
Hammada
(geografia, geograficzny) pustynia kamienista i / lub skalna;

hamak ˈxãmak n
Hängematte
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburczyk n
Hamburger
mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

hamburger xãmˈburɡɛr n
Hamburger
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamburka n
Hamburgerin
mieszkanka Hamburga; kobieta pochodząca z Hamburga

hamburski xãmˈbursʲci adj
Hamburger hamburgisch
związany z Hamburgiem

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
bremsen
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca
powstrzymywać od czegoś

hamulcowy adj
Brems-
(technologia, technika, techniczny) odnoszący się do hamulca

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
Bremse
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamulec ręczny xãˈmulɛʦ̑ ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
Handbremse
(motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

hamza n
Hamza
arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe;

hanacki adj
hanakisch
odnoszący się do morawskiego regionu etnicznego Hany

handel ˈxãndɛl n
Handel Kommerz
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi n
Menschenhandel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handicapizm n
Ableismus Disablismus
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

handlarz ˈxãndlaʃ n
Händler
osoba zajmująca się drobnym handlem

handlowiec n
Händler Kaufmann
(handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

handlowy xãnˈdlɔvɨ adj
Handels
związany z handlem, odnoszący się do handlu

hangar ˈxãŋɡar n
Hangar
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hangul ˈxãŋɡul n
Hangeul
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet koreański;

hanowerczyk n
Hannoveraner
mieszkaniec Hanoweru (miasta)

hanowerka n
Hannoveranerin
mieszkanka Hanoweru (miasta w Niemczech)

hanowerski adj
Hannoveraner hannoverisch hannoversch hannöverisch hannöversch
związany z Hanowerem, dotyczący Hanoweru

hantel n
Hantel
(sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

hanzeatycki ˌxãw̃zɛaˈtɨʦ̑ʲci adj
hanseatisch
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący hanzy, należący do hanzy

hapaks legomenon n
Hapaxlegomenon
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;

haploidalny adj
haploid
(biologia, biologiczny) mający tylko jeden garnitur chromosomowy

happener n
Happenist
(sztuka) artysta, który zajmuje się happeningiem

happening ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk n
Happening
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

haptyczny xapˈtɨʧ̑nɨ adj
haptisch
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.

harcap n
Soldatenzopf
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) warkocz noszony w XVII i XVIII w. przez mężczyzn;

harcerstwo xarˈʦ̑ɛrstfɔ n
Pfadfinderbewegung
polski młodzieżowy ruch społeczny i wychowawczy;

harcerz ˈxarʦ̑ɛʃ n
Pfadfinder
(harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

hardliner n
Hardliner
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieprzejednany zwolennik twardego postępowania w określonej opcji politycznej, przeciwnik reform i kompromisów

hardware n
Hardware
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

harfa ˈxarfa n
Harfe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfiarka n
Harfnerin
(zobacz) harfistka

harfiarz n
Harfenspieler Harfner
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna grający na harfie

harfista xarˈfʲista n
Harfenist Harfenspieler
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harfistka xarˈfʲistka n
Harfenistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na harfie

harissa n
Harissa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;

harmider n
Krach Trubel
hałas w połączeniu z zamieszaniem

harmoniczny adj
harmonisch
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbudowany według zasad harmonii muzycznej

harmonijka ustna ˌxarmɔ̃ˈɲijka ˈustna n
Mundharmonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;

harmonizować v
harmonisieren
łączyć w zgodną całość
harmonieren
pozostawać w harmonii

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
Zeitplan
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

harować xaˈrɔvaʨ̑ v
schuften ackern
ciężko pracować

harować jak wół xaˈrɔvaʨ̑ ˈjaɡ ˈvuw v
wie ein Pferd arbeiten
(potocznie, potoczny) bardzo ciężko pracować

harpagon n
Geizhals Harpagon
(książkowy) wielki skąpiec

harpunnik n
Harpunier
(morski) wielorybnik używający harpuna

has xas n
Hassium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

hashtag n
Hashtag
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;

haszymidzki adj
haschemitisch
związany z dynastią Haszymidów, dotyczący dynastii Haszymidów

haszysz ˈxaʃɨʃ n
Haschisch Hasch
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło ˈxaswɔ n
Kennwort
znak, sygnał do działania
Passwort Kennwort
tajny wyraz lub ciąg znaków

hau xaw interjection
wuff wau
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
Haubitze
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

haueryt n
Hauerit
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarczków, siarczek manganu;

hawajski xaˈvajsʲci adj
hawaiianisch
związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawierz ˈxavʲjɛʃ n
Hauer
(gwara, gwarowe) (górnictwo, górniczy) górnik

hazard ˈxazart n
Glücksspiel
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
Glücksspieler Wetter
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas ˈxawas n
Lärm
głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwie adv
geräuschvoll laut lärmend wild übermütig
wywołując hałas

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
lärmig
powodujący hałas

hałda ˈxawda n
Halde
(górnictwo, górniczy) wysokie usypisko materiału geologicznego (kruszywa, piasku, rudy) lub odpadów poprzemysłowych (żużel, popiół);

heavy metal n
Heavy Metal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

heban ˈxɛbãn n
Ebenholz
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebraizm xɛˈbra<sup>j</sup>ism̥ n
Hebraismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
hebräisch Hebräisch
związany z Hebrajczykami

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
Hebräisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonista n
Hedonist
zwolennik hedonizmu

hedonistyczny adj
hedonistisch
właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom

hedonizm n
Hedonismus
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemon xɛˈɡɛ̃mɔ̃n n
Hegemon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
Hegemonie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

heidelberski adj
Heidelberger
związany z Heidelbergiem (miastem w Niemczech)

hejt xɛjt n
Hasskommentar
(potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie

hekele n
Häckele
(Górny Śląsk) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta śledziowa z ogórkami kiszonymi, jajkiem i cebulą;

heksametr n
Hexameter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) sylabotoniczna akcentuacyjna miara wierszowa

heksogen n
Hexogen
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, silny materiał wybuchowy;

hektar ˈxɛktar n
Hektar
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektolitr n
Hektoliter
(jednostka miary) jednostka objętości równa 100 litrom

hektyczny xɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
hektisch
gorączkowy

hel xɛl n
Helium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helgolandzki adj
Helgoländer
(geografia, geograficzny) związany z Helgolandem (wyspą na Morzu Północnym)

heliocentryczny adj
heliozentrisch
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia

heliocentryzm n
Heliozentrismus
(astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Słońca we wszechświecie;

helleński adj
hellenisch
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

helota n
Helote
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolniczej w społeczeństwie Lacedemonu (Sparty); stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty

hematoksylina n
Hä­ma­to­xy­lin
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;

hematologia n
Hämatologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się krwią i układem krwiotwórczym;

hematyt n
Hämatit
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemiceluloza n
Hemicellulose
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;

hemisfera n
Hemisphäre
(książkowy) półkula

hemodynamika n
Hämodynamik
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia n
Bluterkrankheit Hämophilie
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia n
Blutphobie
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobina n
Hämoglobin
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu

hemoglobinuria n
Hämoglobinurie
(medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu;

hemoliza ˌxɛ̃mɔˈlʲiza n
Hämolyse
(biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

henr xɛ̃nr n
Henry
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
Heparin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatektomia n
Hepatektomie
(medycyna, medyczny) całkowite lub częściowe usunięcie wątroby

hepatologiczny adj
hepatologisch
(medycyna, medyczny) związany z hepatologią, dotyczący hepatologii

hepatomegalia n
Hepatomegalie
(medycyna, medyczny) chorobliwe powiększenie wątroby;

hepatotoksyczność n
Hepatotoxizität
cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby

heptagon xɛpˈtaɡɔ̃n n
Heptagon
(geometria) figura geometryczna o siedmiu kątach i siedmiu bokach

heptagram n
Heptagramm
(geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

heptarchia n
Heptarchie
(historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii

heptatonika n
Heptatonik
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skala złożona z siedmiu kolejnych dźwięków w obrębie oktawy

herajon n
Heraion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;

heraldyczny ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ adj
heraldisch
dotyczący heraldyki

heraldyka n
Heraldik
nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb xɛrp n
Wappen
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
Teehaus
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbarium n
Herbarium Herbar
(botanika, botaniczny) zielnik z ułożonymi i opisanymi roślinami;

herbata xɛrˈbata n
Tee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2);
susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju
(botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)

herbatnik xɛrˈbatʲɲik n
Biskuit
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbicyd xɛrˈbʲiʦ̑ɨt n
Herbizid
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herbowy adj
Wappen
dotyczący herbów, związany z herbem, herbami

herc xɛrʦ̑ n
Hertz
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

hercegowiński adj
herzegowinisch
związany z Hercegowiną, dotyczący Hercegowiny

heretycki ˌxɛrɛˈtɨʦ̑ʲci adj
häretisch ketzerisch
(przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu
ketzerisch häretisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji

heretyk xɛˈrɛtɨk n
Häretiker
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolennik herezji

herezja xɛˈrɛzʲja n
Häresie Ketzerei
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów

herezjarcha n
Häresiarch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;

hermeneutyczny ˌxɛrmɛ̃nɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
hermeneutisch
związany z hermeneutyką, dotyczący hermeneutyki

hermeneutyka n
Hermeneutik
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich;

hermetycznie adv
hermetisch
(technologia, technika, techniczny) bez dostępu powietrza

hermetyczny adj
Geheim-
zrozumiały dla małego grona ludzi
geschlossen
odporny na wpływy z zewnątrz
luftdicht
(technologia, technika, techniczny) bardzo dokładnie zamknięty, nieprzepuszczający powietrza

heroiczny adj
heroisch
(książkowy) pełen odwagi i poświęcenia

heroizm n
Heldenmut
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

heros n
Held Heroe
(przenośnie, przenośnia) ktoś bohaterski
Heros
(mitologia grecka) postać o nadludzkich przymiotach, zrodzona ze związku człowieka i boga

heses ˈxɛsɛs n
Heses
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h obniżony o cały ton;

heski ˈxɛsʲci adj
hessisch
od Hesja

heterogenny adj
heterogen
zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualista ˌxɛtɛrɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
Heterosexueller
osoba o orientacji heteroseksualnej

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
heterosexuell
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman ˈxɛtmãn n
Hetman
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy;
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) przywódca Kozaków
Dame
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki adj
hethitisch
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki n
Hethitisch
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

hetytolog n
Hethitologe
specjalista w dziedzinie hetytologii

hetytologia n
Hethitologie
(antropologia, antropologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka badająca historię i kulturę starożytnego państwa Hetytów

heurystyczny adj
heuristisch
związany z heurystyką; oparty na heurystyce

heurystyka xɛwˈrɨstɨka n
Heuristik
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm xɛwm n
Helm
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
Kolbenente
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt n
Hyazinthe
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;
(potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1)

hidźra ˈxʲiʥ̑ra n
Hijra
osoba trzeciej płci na subkontynencie indyjskim;

hidżab ˈxʲiʤ̑ap n
Hidschab Hijab
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena ˈxʲjɛ̃na n
Aasgeier
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek zyskujący kosztem innych ludzi
Hyäne
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hiena brunatna n
Schabrackenhyäne
(zoologia, zoologiczny) Hyaena brunnea Thunberg, drapieżny ssak z podrodziny hien;

hiena cmentarna ˈxʲjɛ̃na ʦ̑mɛ̃nˈtarna n
Grabschänder
człowiek okradający groby;

hienołak xʲjɛ̃ˈnɔwak n
Werhyäne
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest hiena
(mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w hienę lub hiena ukrywająca się pod postacią człowieka

hierarchia xʲjɛˈrarxʲja n
Hierarchie
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hieratyczny ˌxʲjɛraˈtɨʧ̑nɨ adj
hieratisch
właściwy uroczystemu rytuałowi (np. religijnemu)

hierofant n
Hierophant
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego

hieroglif xʲjɛˈrɔɡlʲif n
Hieroglyphe
starożytne egipskie pismo obrazkowe;

higiena xʲiˈɟɛ̃na n
Hygiene
dbanie o czystość ciała

higienicznie ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
hygienisch
w sposób higieniczny, zgodny z higieną

higieniczny adj
hygienisch
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
Hygroskopie Hygroskopizität
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

higroskopijny adj
hygroskopisch
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej

hindi ˈxʲĩndʲi n
Hindi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduizm xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
Hinduismus
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hinduski xʲĩnˈdusʲci adj
hinduistisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem
indisch
pochodzący z Indii, dotyczący Indii lub Hindusów

hiobowa wieść xʲjɔˈbɔva ˈvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
Hiobsbotschaft
zła, tragiczna, okropna, przerażająca wiadomość czy informacja

hiperamonemia n
Hyperammonämie
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;

hiperbola ˌxʲipɛrˈbɔla n
Hyperbel
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;

hipergrafia n
Hypergraphie
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania

hiperonim ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm n
Hyperonym Oberbegriff
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;

hiperpoprawność n
Hyperkorrektur
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);

hiperrzeczywistość n
Hyperrealität
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;

hiperseksualność n
Hypersexualität
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;

hipertermia ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja n
Hyperthermie
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipertonia n
Hypertonie
(medycyna, medyczny) nadciśnienie tętnicze
(medycyna, medyczny) patologiczny stan wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych

hipertroficzny adj
hypertroph
dotyczący hipertrofii; nadmiernie rozwinięty, przerosły, rozrośnięty

hiperwitaminoza n
Hypervitaminose
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem niektórych witamin w organizmie;

hipnagogiczny adj
hypnagogisch
taki, który towarzyszy zasypianiu

hipnotyczny adj
hypnotisch
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) związany z hipnozą

hipochondria n
Hypochondrie
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
hypochondrisch
związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipochondryk ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk n
Hypochonder
człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory

hipoglikemia n
Hypoglykämie
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokorystyk n
Hypokoristikum
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz pieszczotliwy;

hipokryta ˌxʲipɔˈkrɨta n
Hypokrit
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja ˌxʲipɔˈkrɨzʲja n
Heuchelei Hypokrisie
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipoksemia n
Hypoxämie
(medycyna, medyczny) niedostateczna zawartość tlenu we krwi tętniczej;

hipoksja n
Hypoxie Sauerstoffmangel
(medycyna, medyczny) niedostateczna zawartość tlenu w tkankach narządu lub w całym organizmie;

hipologia ˌxʲipɔˈlɔɟja n
Hippologie
(zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hiponim xʲiˈpɔ̃ɲĩm n
Hyponym Unterbegriff
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hiponimia n
Hyponymie
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;

hipopotam ˌxʲipɔˈpɔtãm n
Flusspferd Nilpferd
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hiposmia n
Hyposmie
zmniejszona zdolność do wyczuwania zapachów;

hipoteczny adj
hypothekarisch
związany z hipoteką, dotyczący hipoteki

hipoteka ˌxʲipɔˈtɛka n
Hypothek Grundpfand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotetyczny adj
hypothetisch
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza ˌxʲipɔˈtɛza n
Hypothese
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

hipoteza continuum n
Kontinuumshypothese
(matematyka, matematyczny) hipoteza głosząca, że każdy nieskończony podzbiór zbioru liczb rzeczywistych jest równoliczny ze zbiorem liczb naturalnych lub z całym zbiorem liczb rzeczywistych, a pomiędzy ich wielkościami nie istnieje żadna możliwa wielkość zbioru;

hippodamejski adj
Hippodamische
związany z, dotyczący lub będący autorstwa Hippodamosa z Miletu

hipsometryczny adj
hypsometrisch
związany z hipsometrią, dotyczący hipsometrii

hirsutyzm xʲirˈsutɨsm̥ n
Hirsutismus
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

hirudoterapia ˌxʲirudɔtɛˈrapʲja n
Blutegelbehandlung
kwestionowana naukowo „terapia”, stosująca pijawki do „leczenia” z wielu chorób;

his xʲis n
His
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h podwyższony o półton;

hisis ˈxʲisʲis n
Hisis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h podwyższony o cały ton;

hista n
Geschi
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) historia jako przedmiot szkolny
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja historii

histerektomia n
Hysterektomie
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histereza ˌxʲistɛˈrɛza n
Hysterese
zjawisko zależności aktualnego stanu układu od stanów w poprzedzających chwilach;

histeria xʲiˈstɛrʲja n
Hysterie
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histeryczny adj
hysterisch
właściwy histerii

histeryk xʲiˈstɛrɨk n
Hysteriker
człowiek cierpiący na histerię; taki, który ma ataki histerii

histogram xʲiˈstɔɡrãm n
Histogramm
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;

histologia n
Histologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

histologiczny adj
histologisch
(biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

historia xʲiˈstɔrʲja n
Geschichte Erzählung
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia
Geschichte Geschichtswissenschaft
nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historiografia n
Histographie Geschichtsschreibung
piśmiennictwo historyczne, czyli takie, które opisuje dzieje na podstawie badań naukowych

historiozofia ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
Geschichtsphilosophie
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historyczny ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
historisch geschichtlich
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk xʲiˈstɔrɨk n
Historiker Geschichtsforscher
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów
Historikerin Geschichtsforscher
specjalistka w dziedzinie historii, badaczka dziejów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci adj
spanisch Spanisch
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci n
Spanisch spanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hiszpańskojęzyczny xʲiʃˈpãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
spanischsprachig
posługujący się językiem hiszpańskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hiszpańskim
spisany, stworzony w języku hiszpańskim

hit xʲit n
Schlager Hit
utwór muzyczny (zazwyczaj piosenka) wyjątkowo modny w danym czasie

hitlerowski ˌxʲitlɛˈrɔfsʲci adj
hitlerisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców

hitleryzm xʲiˈtlɛrɨsm̥ n
Hitlerismus
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;

hobbit ˈxɔbbʲit n
Hobbit
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby ˈxɔbbʲi n
Hobby
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hochsztapler n
Hochstapler
oszust i aferzysta na dużą skalę

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
züchten
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hodowca xɔˈdɔfʦ̑a n
Züchter
osoba prowadząca hodowlę (zwierząt, roślin)

hodowla xɔˈdɔvla n
Zucht Zuchtbetrieb
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo dokonujące takich czynności w celach zarobkowych

hodowlany ˌxɔdɔvˈlãnɨ adj
Zucht
związany z hodowlą, dotyczący hodowli

hojność n
Großzügigkeit
cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hokeista ˌxɔkɛˈ<sup>j</sup>ista n
Hockeyspieler
(sport, sportowy) zawodnik grający w hokej

hokej ˈxɔkɛj n
Hockey
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokus-pokus ˌxɔkuˈs‿pɔkus n
Hokuspokus
magiczna formuła, którą posługiwano się jako zaklęciem (często w baśniach)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
holländisch niederländisch
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
Holländisch Niederländisch
(językoznawstwo, językoznawczy) główny język Holandii;

holistyczny adj
holistisch
całościowy, ogólny

holm xɔlm n
Holmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holocen xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n n
Holozän
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi;

hologram n
Hologramm
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe

holonim xɔˈlɔ̃ɲĩm n
Holonym
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;

holsztyński adj
holsteinisch
związany z Holsztynem, dotyczący Holsztynu

homar ˈxɔ̃mar n
Hummer
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homarzec xɔ̃ˈmaʒɛʦ̑ n
Kaisergranat Langustine
(zoologia, zoologiczny) Nephrops norvegicus, gatunek homara ceniony ze względu na walory smakowe;

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
Homöopathie
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
Homöostase Selbstregulation
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homiletyczny adj
homiletisch
związany z homiletyką, dotyczący homiletyki

homiletyka n
Homiletik
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia n
Homilie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1)
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

hominid xɔ̃ˈmʲĩɲit n
Hominide
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) małpa z rzędu ssaków naczelnych

homo- ˈxɔ̃mɔ prefix
homo- Homo-
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homofon n
Homofon
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może

homogeniczność n
Homogenität
cecha tego, co homogeniczne; cecha tych, którzy są homogeniczni

homologacja ˌxɔ̃mɔlɔˈɡaʦ̑ʲja n
Homologation
orzeczenie o zdatności sprzętu i pozwolenie na jego produkcję oraz sprzedaż;

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
Homonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homonimiczny adj
gleichnamig
(językoznawstwo, językoznawczy) tak samo brzmiący, ale mający inny rodowód i znaczenie

homoseksualista ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
Homosexueller
(seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
Homosexualität
(seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
homosexuell
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
honduranisch
odnoszący się do państwa Honduras

hongkoński adj
Hongkonger
związany z Hongkongiem, dotyczący Hongkongu

hoplita xɔˈplʲita n
Hoplit
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda ˈxɔrda n
Horde
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
(książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
Hormon
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormonozależny ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ adj
hormonabhängig
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zależny od poziomu hormonów w organizmie

horoskop xɔˈrɔskɔp n
Horoskop
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horrendalny ˌxɔrːɛ̃nˈdalnɨ adj
horrend
oburzający, straszny, okropny

horror punk n
Horrorpunk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny, łączący cechy punk rocka i gotyckiego rocka, inspirowany stylistyką horroru;

hortensja xɔrˈtɛ̃w̃sʲja n
Hortensie
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
Horizont
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
horizontal
(książkowy) taki, który ma poziomy kierunek

hosanna interjection
hosianna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospicjum n
Hospiz Hospizdienst
(medycyna, medyczny) zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym;

hossa n
Hausse
(ekonomia, ekonomiczny) zwyżka cen papierów wartościowych lub towarów notowanych na giełdzie;

hostia ˈxɔstʲja n
Hostie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
Hotdog
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel ˈxɔtɛl n
Hotel
(hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hotspot ˈxɔtspɔt n
Hotspot
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;

hoży ˈxɔʒɨ adj
drall
(dawniej, dawny) taki, który wygląda dobrze, zdrowo, pięknie, młodo, jest silny i urodziwy

hrabia ˈxrabʲja n
Graf
tytuł szlachecki;

hrabianka xraˈbʲjãnka n
Grafentochter
córka hrabiego

hrabina xraˈbʲĩna n
Gräfin
żona hrabiego

hrabstwo ˈxrapstfɔ n
Grafschaft
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

huczka n
Rausche Rauschzeit
(łowiectwo, łowiecki) okres godowy u dzików;

hufnal ˈxufnal n
Hufnagel
gwóźdź o niemal kwadratowym przekroju służący do przybijania podkowy koniowi;

hugenot n
Hugenotte
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;

hulajnoga ˌxulajˈnɔɡa n
Roller
(transport, transportowy) prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

hulk xulk n
Hulk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary;

humanista ˌxũmãˈɲista n
Humanist
przedstawiciel humanizmu

humanistyczny adj
humanistisch
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych

humanitarnie adv
humanitär
w sposób humanitarny

humanitarny ˌxũmãɲiˈtarnɨ adj
humanitär
szanujący godność człowieka i zwierząt, zgodny z zasadami humanitaryzmu

humanizm n
Humanismus
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

humbug ˈxũmbuk n
Humbug
(przestarzałe, przestarzały) rozpropagowana nieprawda; głośna sprawa, która okazała się nieprawdą

humerał n
Amikt Humerale
(kościelny) element stroju liturgicznego w katolicyzmie w formie płóciennej chusty;

hummus n
Hummus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor ˈxũmɔr n
Humor
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości
Stimmung Laune
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry

humorystyczny adj
humoristisch
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

huragan xuˈraɡãn n
Hurrikan Orkan
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

huraganowy adj
orkanartig
związany z huraganem

hurrapatriotyzm ˌxurːapaˈtrʲjɔtɨsm̥ n
Hurrapatriotismus
patriotyzm naiwny i niemądry w swej formie, często przesadny

hurtowy adj
Großhandels-
(handel, handlowy) kupowany i sprzedawany na dużą skalę, po niższej cenie niż w handlu detalicznym

hurysa n
Huri
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

husaria n
Hussaria
(wojskowość, wojskowy) lekka formacja kawaleryjska w XVI-wiecznej Polsce;

husarz ˈxusaʃ n
Flügelhusar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny, skrzydlaty kawalerzysta husarii, elitarnej jazdy z XVI-XVII w.;

husycki xuˈsɨʦ̑ʲci adj
hussitisch
związany z husytami lub husytyzmem

husyta xuˈsɨta n
Hussit
(historia, historyczny, historycznie) zwolennik husytyzmu

huta ˈxuta n
Glashütte
chemiczny zakład przemysłowy, który zajmuje się produkcją szkła lub wyrobów szklanych;
Hütte
zakład metalurgiczny, w którym wytapia się stal, aluminium lub inne metale

hutnictwo n
Hüttenindustrie Hüttenwesen
dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;

hutnik ˈxutʲɲik n
Glashüttenarbeiter
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik huty szkła formujący szkło
Hüttenarbeiter
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik huty metalu pracujący przy piecu

huzar n
Husar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huński adj
hunnisch
związany z Hunami, dotyczący Hunów

huśtanie xuɕˈtãɲɛ n
Schaukeln
(rzeczownik odczasownikowy) od huśtać

huśtawka xuɕˈtafka n
Schaukel Wippe
przyrząd do bujania dzieci;
Schwankung
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne zmiany, wahania; zmienność

huśtawka cen n
Preisschwankungen
(ekonomia, ekonomiczny) częste i nagłe, niespodziewane zmiany cen

huśtać ˈxuɕtaʨ̑ v
schaukeln
wprawiać w ruch wahadłowy

hybristofilia n
Hybristophilie
(seksuologia, seksuologiczny) pociąg seksualny ukierunkowany na przestępców;

hybryda xɨ.ˈbrɨ.da n
Gemisch
(książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie
Hybride
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;
hybride Bildung
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków;

hycel ˈxɨʦ̑ɛl n
Abdecker Hundefänger
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów;

hydrant ˈxɨdrãnt n
Hydrant
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ adj
hydraulisch
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
Klempner
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydraulika n
Hydraulik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydrochinon n
Hydrochinon
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydrodynamiczny adj
hydrodynamisch
związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki

hydrografia ˌxɨdrɔˈɡrafʲja n
Hydrografie
(geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

hydroliza ˌxɨdrɔˈlʲiza n
Hydrolyse
(chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
Hydrologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydrometeorologiczny adj
hydrometeorologisch
związany z hydrometeorologią, dotyczący hydrometeorologii

hydronim xɨˈdrɔ̃ɲĩm n
Hydronym
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna zbiornika wodnego, rzeki, jeziora itp.;

hydroplan xɨˈdrɔplãn n
Wasserflugzeug
samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydrostatyczny adj
hydrostatisch
(fizyka, fizyczny) związany z hydrostatyką, dotyczący hydrostatyki

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
Hydrostatik
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymn xɨ̃mn n
Hymne
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

hype n
Hype
(slangowo) moda na coś, szum wokół czegoś; zainteresowanie czymś w danym okresie

hyś xɨɕ n
Fimmel
(potocznie, potoczny) utracony rozum

hyź n
Fimmel
(potocznie, potoczny) utracony rozum

i i conjunction
und
…łączący słowa i zdania równorzędne
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i tak
also
… służąca do podsumowania poprzedzającej myśli
sowieso
mimo to, mimo wszystko

i tak dalej adv
und so weiter
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu ˌi‿f‿paˈrɨʒu ɲɛ‿ˈzrɔbʲjɔ̃w̃ ˈz‿ɔfsa ˈrɨʒu proverb
auch in Paris macht man nicht aus Hafergrütz ein Reisgericht
pewne rzeczy są niemożliwe do zrobienia

iberyjski adj
iberisch
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii

ibis ˈibʲis n
Ibis
(ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ich ix pronoun
ihr
3. (osoba) lm

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
Ichthyologie Fischkunde
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

id it n
Es Id
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)

idealista ˌidɛaˈlʲista n
Idealist
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu

idealistka ˌidɛaˈlʲistka n
Fantastin Schwärmerin
kobieta mająca skłonność do idealizowania rzeczywistości
Idealistin
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu
kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami

idealistyczny adj
idealistisch
gorliwie służący wzniosłej idei
(filozofia, filozoficzny) związany z idealizmem

idealnie adv
ideal
w sposób bliski ideałowi

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
ideal
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

identyczny ˌidɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
identisch
dokładnie taki sam

ideografia n
Ideographie
(językoznawstwo, językoznawczy) przedstawianie informacji za pomocą ideogramów

ideogram ˌidɛˈɔɡrãm n
Ideogramm
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
Ideologie
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologiczny ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ideologisch
związany z ideologią, mający cechy ideologii

ideowy adj
ideell
oddany określonej idei
ideologisch
związany z pewną ideą, ideologią

idiolekt iˈdʲjɔlɛkt n
Idiolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy;

idiomatyczny adj
idiomatisch
(językoznawstwo, językoznawczy) swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

idiopatyczny adj
idiopathisch
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny adj
idiosynkratisch
związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja n
Idiosynkrasie
cecha, która wyróżnia kogoś lub coś spośród innych ludzi bądź obiektów

idiota iˈdʲjɔta n
Idiot
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi, tępak

idiotyczny ˌidʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
idiotisch
(pospolicie) nieprzemyślany, bezmyślny, głupi

idiotyzm n
Idiotie
(medycyna, medyczny) (przestarzałe, przestarzały) upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym;
Idiotie Dummheit
(grubiański, grubiańsko) coś głupiego, nieroztropnego

ido ˈidɔ n
Ido
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol ˈidɔl n
Idol Abgott
osoba, którą się podziwia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

idylliczny ˌidɨlˈlʲiʧ̑nɨ adj
idyllisch
pogodny, beztroski, sielankowy

iglicznia iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa n
Grasnadel
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
Iglu
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignam n
Yamswurzel
(botanika, botaniczny) (zobacz) pochrzyn

ignorancja ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja n
Unwissenheit Ignoranz
brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorant iɡˈnɔrãnt n
Ignorant
człowiek wykazujący ignorancję, odznaczający się brakiem elementarnej wiedzy

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
ignorieren hinwegsehen
pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
mit dem Feuer spielen
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
Olympische Spiele
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igła ˈiɡwa n
Injektionsnadel
(medycyna, medyczny) podłużny metalowy pręcik pusty w środku wbijany w ciało w czasie wykonywania zastrzyku;
Nadel
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
(technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

igława iɡˈwava n
Araukarie
(botanika, botaniczny) rodzaj drzew iglastych z rodziny araukariowatych

ikarowy lot n
ikarische Spiele
śmiałe bądź ryzykowne przedsięwzięcie, zakończone porażką, a nawet tragedią

ikona iˈkɔ̃na n
Ikone
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;
Ikone Icon
(informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;

ikonografia n
Ikonografie Ikonographie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów;

ikra ˈikra n
Rogen Laich Fischrogen
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile ˈilɛ interrogativePronoun
wie viel
używany do pytania o wielkość
wie viel wieviel
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze

ile ˈilɛ pronoun
wie viel
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś
wie viel wieviel
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze

ileus n
Darmverschluss
(medycyna, medyczny) stan niedrożności jelita

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
Produkt
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz iˈlɔras n
Quotient
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy adj
quantitativ Menge mengenmäßig
dotyczący ilości

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
Menge Quantität
liczba określająca objętość lub masę;

ilustrator ˌiluˈstratɔr n
Illustrator Zeichner
osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować v
illustrieren
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja n
Illusion
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzjonista n
Illusionist Zauberkünstler
(sztuka) człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów

iluzoryczny ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ adj
illusorisch
złudny, pozorny

im ĩm conjunction
je desto
im… tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

imadło ĩˈmadwɔ n
Schraubstock
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imbir ˈĩmbʲir n
Ingwer
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imieniny ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ n
Namenstag
dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu;

imienniczka ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːiʧ̑ka n
Namensvetterin
kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
Namensvetter
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imienny adj
Nominal-
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący części mowy odmieniającej się przez przypadki
namentlich
związany z imieniem i nazwiskiem; wskazujący kogoś z imienia i nazwiska; zawierający nazwisko

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
Partizip Mittelwort
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imiesłów przymiotnikowy przeszły ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈpʃɛʃwɨ n
Partizip Perfekt Perfektpartizip
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako cel innej czynności, która została wykonana na podmiocie przed czynnością orzeczenia zdania

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
Einwanderung Immigration Zuwanderung
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigracyjny ˌĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ adj
Einwanderung
związany z imigracją, należący do niej

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
Einwanderer Immigrant Zuwanderer
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrować v
immigrieren
przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

imitacja n
Imitation
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny;
czynność polegająca na udawaniu, naśladowaniu czegoś; naśladowanie
rzecz udająca, naśladująca inną rzecz

imitować ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑ v
imitieren
naśladować coś lub kogoś

imię ˈĩmʲjɛ n
Name
imię (1.1) i nazwisko
Name Vorname
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;
Nomen Namenwort Nennwort
(przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;

immanentny adj
immanent innewohnend
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś

immatrykulacja ˌĩmːatrɨkuˈlaʦ̑ʲja n
Immatrikulation
(edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej
uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów

immoralizm ˌĩmːɔˈralʲism̥ n
Immoralismus
nieuznawanie norm moralnych

immunitet ˌĩmːũˈɲitɛt n
Immunität
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia ˌĩmːũnɔˈlɔɟja n
Immunologie
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunosupresja n
Immunsuppression
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;

immunoterapia n
Immuntherapie
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

impeachment n
Amtsenthebungsverfahren Impeachment
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

imperialista ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista n
Imperialist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik imperializmu

imperialistyczny adj
imperialistisch
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperializm n
Imperialismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

impertynencja ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
Impertinenz
obraźliwe, aroganckie lub niekulturalne słowa czy zachowanie skierowane wobec kogoś

impertynent ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt n
Flegel
osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Implementierung
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

implikować v
implizieren
przypisywać coś komuś

imponować ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
imponieren
wzbudzać w kimś uznanie, podziw

imponujący adj
beeindruckend eindrucksvoll
wzbudzający uznanie i zachwyt
imposant bewundernswert imponierend
godny podziwu z powodu rozmiarów

importer ĩmˈpɔrtɛr n
Importeur
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub podmiot gospodarczy, który sprowadza towary z zagranicy

importować v
importieren
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotencja ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
Impotenz
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

impotent ĩmˈpɔtɛ̃nt n
Impotenter
ktoś cierpiący na impotencję

impresja n
Impression
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym

impresjonista n
Impressionist
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonistka n
Impressionistin
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonistyczny adj
impressionistisch
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu

impresjonizm n
Impressionismus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impreza ĩmˈprɛza n
Party
(potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

improwizacja n
Improvisation
komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania

improwizować v
improvisieren extemporieren fantasieren
prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

impuls ˈĩmpuls n
Impuls
(fizyka, fizyczny) zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie
(przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania
Nervenimpuls
(fizjologia, fizjologiczny) krótki stan przewodzony poprzez włókno mięśniowe albo nerwowe

impulsywny ˌĩmpulˈsɨvnɨ adj
impulsiv
taki, który szybko i wyraziście reaguje na bodźce; taki, który jest porywczy

in flagranti adv
in flagranti
na gorącym uczynku

in situ adv
in situ
w swoim pierwotnym, naturalnym położeniu, miejscu

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
anders
w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
Amtseinführung Inauguration
(zwłaszcza) (dawniej, dawny) uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko ((na przykład) koronacja)
Eröffnung
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia)

inaugurować v
einführen einweihen eröffnen
dokonywać inauguracji; rozpoczynać uroczyście

inchoatywny adj
inchoativ
(gramatyka) oznaczający początek pewnego procesu lub czynności

incydent ĩnˈʦ̑ɨdɛ̃nt n
Zwischenfall Vorfall
nagłe, krótkotrwałe, nieoczekiwane, zwykle nieprzyjemne w skutkach wydarzenie

ind ĩnt n
Indium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indagować ˌĩndaˈɡɔvaʨ̑ v
ausfragen befragen
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami

indeks ˈĩndɛks n
Index
(statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji
(informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru
Studienbuch
(edukacja, edukacyjny) (studencki) książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.;
Verzeihnis
uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce;

indeterminizm n
Indeterminismus
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indiański ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci adj
indianisch
związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
indoeuropäisch indogermanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
Indoktrination
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indolencja ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
Indolenz
(książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
indonesisch Indonesisch
odnoszący się do państwa Indonezja

indris ˈĩndrʲis n
Indri
(zoologia, zoologiczny) owocożerna małpiatka madagaskarska;

indukcyjny adj
Induktions-
(filozofia, filozoficzny) oparty na metodzie indukcji
(fizyka, fizyczny) dotyczący zjawiska indukcji

industrializacja n
Industrialisierung
uprzemysłowienie

indygo n
Indigoblau Indigo
kolor ciemnobłękitny

indygokarmin ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn n
Indigokarmin
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
indisch
związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk ˈĩndɨk n
Truthahn Puter
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualista n
Individualist
człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu

indywidualnie adv
individuell
występując osobno

indywidualny ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
individuell
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

infant ˈĩnfãnt n
Infant
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

infekować v
infizieren
(medycyna, medyczny) wywoływać infekcję

infiltracja ˌĩnfʲilˈtraʦ̑ʲja n
Infiltration
przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego
trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań

infinitezymalny ˌĩnfʲĩɲitɛzɨ̃ˈmalnɨ adj
infinitesimal
nieskończenie mały

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
Inflation
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

influencer n
Influencer
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców

influencerka n
Influencerin
(środowiskowy) kobieta popularna, mająca duży wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórczyni internetowa o znacznym rozgłosie posiadająca znaczne grono odbiorców

infoboks ĩnfɔˈbɔks n
Infobox
(neologizm) (informatyka, informatyczny) wyróżniona ramką część artykułu w Wikipediach i projektach siostrzanych, zawierająca najważniejsze informacje dla czytelnika

infografika n
Informationsgrafik
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
Information Auskunft
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informator n
Informant
osoba udzielająca informacji
Broschüre
broszura zawierająca informacje

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
Informatiker
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
Informatik Computerwissenschaft
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑ v
informieren
przekazywać wiadomość i objaśniać

infradźwięk n
Infraschall
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);

infrarząd n
Teilordnung
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa rangą od podrzędu, wyższa od parworzędu

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
Infrastruktur
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inhalacja ˌĩnxaˈlaʦ̑ʲja n
Inhalation
(medycyna, medyczny) wdychanie pary wodnej, gazów lub substancji w celach leczniczych;

inhalator n
Inhaler Inhalator
(medycyna, medyczny) sprzęt służący do inhalacji i terapii dróg oddechowych;

inhumacja n
Inhumation
(książkowy) pogrzebanie zmarłego w ziemi

inicjalizować ˌĩɲiʦ̑ʲjalʲiˈzɔvaʨ̑ v
initialisieren
nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

iniekcja n
Injektion
(medycyna, medyczny) zastrzyk

inkasować ˌĩŋkaˈsɔvaʨ̑ v
abkassieren
pobierać pieniądze

inkorporacja ˌĩŋkɔrpɔˈraʦ̑ʲja n
Anschluss Einverleibung Inkorporation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa

inkryminować ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑ v
beschuldigen inkriminieren
(książkowy) obwiniać, stawiać zarzuty

inkubator ˌĩŋkuˈbatɔr n
Brutapparat
(zootechnika, zootechniczny) urządzenie do sztucznego wylęgu piskląt
Brutkasten Inkubator
(medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
Inkunabel
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja n
Inquisition
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

inkwizytor n
Inquisitor
(historia, historyczny, historycznie) członek sądu inkwizycyjnego

innowacyjny adj
innovativ neuartig
dający nową jakość; wprowadzający coś zupełnie nowego

innsbrucki adj
Innsbrucker
związany z Innsbruckiem, dotyczący Innsbrucka, pochodzący z Innsbrucka

inny ˈĩnːɨ adj
Anderer anderer
w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego
anders
odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
anderer andere
nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ
mit anderen Worten anders sagen
inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inscenizacja ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
Inszenierung
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie

inscenizator ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzatɔr n
Regisseur
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;

insektarium n
Insektarium
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;

inseminacja ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
Insemination
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;

inserat ĩw̃ˈsɛrat n
Anzeige Inserat
(przestarzałe, przestarzały) ogłoszenie opublikowane w prasie

insider n
Insider
osoba posiadająca informacje niedostępne dla większości innych ze względu na przynależność do danej organizacji lub instytucji

inskrypcja ĩw̃ˈskrɨpʦ̑ʲja n
Inschrift
(książkowy) trwały, pamiątkowy napis zwykle wykuty w kamieniu, czasem wyryty w metalu lub drewnie;

inspektor ĩw̃ˈspɛktɔr n
Inspekteur
stopień oficerski w policji
Inspektor Inspekteur
urzędnik, który kontroluje pracę instytucji dokonując inspekcji

inspiracja ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja n
Inspiration
natchnienie, twórczy zapał, wena

inspirować v
inspirieren
dostarczać natchnienia
sich inspirieren
czerpać natchnienie

instalacja ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja n
Anlage Installation
(technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość
Installation
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów

instalator n
Installateur
(technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑ v
installieren
(technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał

instancja n
Instanz
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
Instrument Meßinstrument
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;
Instrument Musikinstrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
Instrument Werkzeug
(technologia, technika, techniczny) narzędzie
Instrument medizinisch Instrument
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
Mittel Instrument
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu

instrument muzyczny n
Musikinstrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalista ˌĩw̃strũmɛ̃ntaˈlʲista n
Instrumentalist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, grający na instrumencie

instytucja ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
Institution
zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw

instytucjonalny ˌĩw̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
institutionell
związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
Institut
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulinooporność ˌĩw̃sulʲĩnɔːˈpɔrnɔɕʨ̑ n
Insulinresistenz
(medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;

insynuacja n
Unterstellung
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

intarsja ĩnˈtarsʲja n
Intarsie
(sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
Integration
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

integralność n
Integrität
nierozdzielność, związek całości

integralny ˌĩntɛˈɡralnɨ adj
integral
nierozerwalnie związany z czymś

intelekt ĩnˈtɛlɛkt n
Intellekt
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

intelektualizacja n
Intellektualisierung
(psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie

intelektualizm n
Intellektualismus
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym

intelektualnie adv
intellektuell
pod względem intelektualnym

intelektualny ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
intellektuell
dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
Intelligenz
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
intelligent
odznaczający się inteligencją

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
Absicht
chęć, zamiar

intensja n
Intension
(językoznawstwo, językoznawczy) (filozofia, filozoficzny) znaczenie danego słowa, wyrażenia lub innego symbolu, jego sens, semantyczny aspekt;

intensyfikacja ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
Intensivierung
sprawianie, że coś jest intensywniejsze, silniejsze; nasilenie czegoś

intensywność ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕʨ̑ n
Intensität
stopień nasilenia czegoś; natężenie

intensywny ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
intensiv
natężony, mocny, nasycony

interaktywny ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ adj
interaktiv
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

intercepcja n
Interzeption
(hydrologia, hydrologiczny) chwilowe zatrzymanie wody opadowej na powierzchni liści, pędów, konarów i pni roślin albo obiektów abiotycznych takich jak dachy budynków, drogi;

interdyscyplinarny ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ adj
interdisziplinär
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący kilku dyscyplin naukowych

interes ĩnˈtɛrɛs n
Angelegenheit Anliegen
sprawa (do załatwienia)
Geschäft Laden
(potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) firma, działalność gospodarcza
Interesse Nutzen
korzyść, pożytek

interesować ˌĩntɛrɛˈsɔvaʨ̑ v
interessieren
wzbudzać zainteresowanie, ciekawić
sich interessieren
być ciekawym czegoś, mieć zainteresowanie (hobby)

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
interessant
ciekawy, zajmujący

interferencja n
Interferenz
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interferon ˌĩntɛrˈfɛrɔ̃n n
Interferon Interferone
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;

interfiks ĩnˈtɛrfʲiks n
Interfix
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący między dwoma wyrazami, międzyrostek;

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
Interlingua
(językoznawstwo, językoznawczy) międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

interlinia ˌĩntɛrˈlʲĩɲja n
Zeilenabstand
odstęp między wierszami, liniami;

internacjonalizm n
Internationalismus
współpraca, solidarność międzynarodowa

internalizować ˌĩntɛrnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
internalisieren
(psychologia, psychologiczny) przyjmować za swoje własne, narzucane z zewnątrz postawy, poglądy, normy lub wartości

internat n
Internat
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania

internet ĩnˈtɛrnɛt n
Internet
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa (medium);

internetowy ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ adj
Internet
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

internować ˌĩntɛrˈnɔvaʨ̑ v
internieren
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego
pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie

interpelacja n
Anfrage
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę

interpolacja ˌĩntɛrpɔˈlaʦ̑ʲja n
Interpolation
(matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;

interpretacja ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja n
Interpretation Deutung
wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpretować ˌĩntɛrprɛˈtɔvaʨ̑ v
interpretieren
rozumieć coś na swój sposób

interpunkcja ˌĩntɛrˈpũŋkʦ̑ʲja n
Interpunktion Zeichensetzung
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie;

interseksualizm ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
Intersexualität
(anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

interview ĩnˈtɛrvʲju n
Interview
wywiad przeprowadzony przez dziennikarza

interwał ĩnˈtɛrvaw n
Intervall
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
Intervention
wejście pomiędzy, mieszanie się do czegoś, aby osiągnąć zamierzony cel

interwenient ˌĩntɛrˈvɛ̃ɲɛ̃nt n
Intervenient
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która interweniuje

interweniować ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvaʨ̑ v
intervenieren
mieszać się w sprawy kogoś innego lub innego kraju, w celu uzyskania określonego efektu

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
Intonation
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;

intonować ˌĩntɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
intoniern
(językoznawstwo, językoznawczy) mówić, odpowiednio akcentując i modulując głos

intranet n
Intranet
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;

intratny ĩnˈtratnɨ adj
lukrativ einträglich
przynoszący zysk

introligator ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr n
Buchbinder
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

intronizacja n
Inthronisation
wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

intruz n
Eindringling
człowiek niemile widziany w danym miejscu

intryga ĩnˈtrɨɡa n
Intrige
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intrygant n
Intrigant
człowiek czyniący intrygi, działający podstępnie przeciwko komuś

intrygować v
intrigieren
robić intrygi, knuć spiski

intuicja ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja n
Intuition
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
(potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
(psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intuicyjność n
Intuitivität
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest intuicyjne

intuicyjny ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ adj
intuitiv
wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

intymność n
Intimität
cecha tego, co jest intymne, osobiste; osobisty charakter

inulina n
Inulin
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwalida ˌĩnvaˈlʲida n
Invalider
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia

inwektywa n
Invektive
zniewaga, obelga

inwencja ĩnˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
Erfindungsgabe
cecha kogoś, kto jest pomysłowy i wynajduje rzeczy nowe, oryginalne

inwentaryzacja ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzaʦ̑ʲja n
Inventur
spisywanie inwentarza

inwentaryzować v
inventarisieren
ujmować coś w inwentarz, spis rzeczowy i ilościowy

inwentarz ĩnˈvɛ̃ntaʃ n
Inventar
trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

inwersja n
Inversion
odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
Investor
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑ v
investieren
dokonywać inwestycji

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
Investition
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inwokacja ˌĩnvɔˈkaʦ̑ʲja n
Invokation
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) apostrofa

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
Ingenieur Ingenieurin
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
Ingenieurwissenschaft
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt bromowy iˈpɛrɨd brɔ̃ˈmɔvɨ n
Bromlost
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów, bromowy analog iperytu siarkowego, parzący bojowy środek trujący stosowany bez powodzenia w czasie I wojny światowej;

ipsylon ipˈsɨlɔ̃n ipˈsʲilɔ̃n n
Ypsilon
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

iracki iˈraʦ̑ʲci adj
irakisch
odnoszący się do państwa Irak

iranistyka ˌirãˈɲistɨka n
Iranistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan)

irański iˈrãj̃sʲci adj
iranisch
odnoszący się do państwa Iran

ircha n
Sämischleder
rodzaj zamszu

irga ˈirɡa n
Zwergmispel
(botanika, botaniczny) Cotoneaster, rodzaj roślin z rodziny różowatych;

irga Dielsa ˈirɡa ˈdʲilsa n
Diels Zwergmispel Graue Felsenmispel f Graue Zwergmispel f
(botanika, botaniczny) Cotoneaster dielsianus, gatunek krzewu ozdobnego z rodziny różowatych

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci adj
irisch Irisch
odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

ironia iˈrɔ̃ɲja n
Ironie
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
ironisch
używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
ironisch
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

ironizować ˌirɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑ v
ironisieren
mówić o czymś w sposób ironiczny / z ironią

irracjonalny ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
irrationell irracional
sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd ˈirɨt n
Iridium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irygacja n
Bewässerung Irrigation
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól;

irys ˈirɨs n
Schwertlilie
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kosaciec, roślina kwiatowa;

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
irritieren ärgern aufregen
drażnić, denerwować kogoś
ärgern sich aufregen
denerwować się, wpadać w irytację

iskać ˈiskaʨ̑ v
lausen
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami

iskierka iˈsʲcɛrka n
Fünkchen
(zdrobniale) od: iskra

iskra ˈiskra n
Funke
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam ˈislãm n
Islam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamistyczny ˌislãmʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
islamistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący islamizmu lub islamisty, związany z islamizmem lub islamistą

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
Islamisierung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm isˈlãmʲism̥ n
Islamismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
Islamophobie
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
isländisch Isländisch
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
Isländisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Islandii;

istm n
Isthmus
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) wąski pas lądu pomiędzy dwoma morzami

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
Existenz Dasein Bestehen Vorhandensein
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
existieren bestehen
być, występować w rzeczywistości

istota iˈstɔta n
Wesen
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać
coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy

istotnie iˈstɔtʲɲɛ adv
erheblich wesentlich
w znaczącym i/lub znacznym stopniu

istotnie iˈstɔtʲɲɛ particle
tatsächlich wirklich
…potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

istotność n
Wesentlichkeit
to, co stanowi istotę sprawy

istotny iˈstɔtnɨ adj
wesentlich essenziell wichtig
taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny
wirklich reel
taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

istryjski adj
istrisch
związany z Istrią, dotyczący Istrii

iteratiwum n
Iterativum
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik, który wyraża powtarzanie się określonej czynności

iterb ˈitɛrp n
Ytterbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr itr̥ n
Yttrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iwa ˈiva n
Salweide
(botanika, botaniczny) Salix caprea L., gatunek roślin z rodziny wierzbowatych;

izba niższa ˈizba ˈɲiʃːa n
Unterhaus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy

izba przyjęć n
Notaufnahme
(medycyna, medyczny) oddział szpitalny, który zajmuje się przyjmowaniem pacjentów i pomocą doraźną;

izba wytrzeźwień ˈizba vɨˈṭʃɛʑvʲjɛ̇̃ɲ n
Ausnüchterungszelle
budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;

izba wyższa ˈizba ˈvɨʃːa n
Oberhaus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy

izerski adj
Iser- iserisch
związany z rzeką Izerą, dotyczący rzeki Izery

izobata n
Isobathe
(geografia, geograficzny) krzywa na mapie łącząca punkty o jednakowej głębokości;

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
Isoglosse
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izohalina n
Isohaline
(geografia, geograficzny) krzywa na mapie łącząca punkty o jednakowym zasoleniu;

izohieta n
Isohyete
(metrologia, metrologiczny) linia łącząca na mapie punkty o takich samych wartościach sum opadów;

izokoszta ˌizɔˈkɔʃta n
Isokostengerade Isokostenlinie
(ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;

izokwanta ˌizɔˈkfãnta n
Isoquante
(ekonomia, ekonomiczny) linia przedstawiająca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych pozwalające osiągnąć dany rozmiar produkcji;

izolator n
Isolator Nichtleiter
materiał izolujący

izolinia n
Isolinie
linia na mapie łącząca punkty o jednakowych wartościach danej cechy;

izomer n
Isomer
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;

izometryczny adj
isometrisch
(matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami

izoterma ˌizɔˈtɛrma n
Isotherme
(meteorologia, meteorologiczny) linia łącząca na mapie punkty o tej samej temperaturze;

izoton n
Isoton
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;

izotop iˈzɔtɔp n
Isotop
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelicki adj
israelitisch
(przestarzałe, przestarzały) żydowski

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
israelisch
odnoszący się do państwa Izrael

iść iɕʨ̑ v
gehen
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo
idzie, szło radzić sobie

iść jak po maśle v
laufen gehen wie am Schnürchen
odbywać się sprawnie i bez kłopotów

iść spać ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑ v
schlafen gehen
udawać się na sen

ja ja n
Ich
jaźń, jestestwo
(psychologia, psychologiczny) świadomość własnej osobowości, myślenia, poznawania

ja ja personalPronoun
ich
pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik jabˈwɛʧ̑ʲɲik n
Apfelkuchen
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z jabłkami
Apfelwein
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słabe wino z jabłek

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
Adamsapfel
(potocznie, potoczny) wystająca grdyka u mężczyzn, jabłko Adama
Apfel
(spożywczy) owoc jabłoni
przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający
Kniescheibe
(potocznie, potoczny) rzepka w kolanie
Reichsapfel
złota kula z krzyżem, symbol władzy królewskiej;

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
Adamsapfel
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłko niezgody ˈjapkɔ ɲɛˈzɡɔdɨ ˈjapw̥kɔ ɲɛˈzɡɔdɨ n
Zankapfel Erisapfel
rzecz, sprawa, która skłóca, poróżnia dane osoby

jabłoniowy ˌjabwɔ̃ˈɲɔvɨ adj
Apfel- Apfelbaum-
składający się z jabłoni

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
Apfelbaum
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht jaxt n
Jacht Yacht Jachtschiff
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jad jadɨ jat n
Gift
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jad trupi n
Leichengift
(biochemia, biochemiczny) ptomaina, alkaloid powstający w procesach gnilnych ciał organicznych zawierających białko

jadalny jaˈdalnɨ adj
essbar genießbar
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadeit jaˈdɛ<sup>j</sup>it n
Jadeit
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;

jadwiżanka ˌjadvʲiˈʒãnka n
Hedwigschwester
członkini żeńskiego zakonu Zgromadzenie Sióstr Świętej Jadwigi;

jadłodajnia ˌjadwɔˈdajɲa n
Speisegaststätte
(gastronomia) miejsce, w którym daje się posiłki, często tanie lub darmowe

jaggery n
Jaggery
(spożywczy) nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

jagielloński adj
jagiellonisch
związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii

jaglica n
Trachom
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagniątko jäɟˈɲɔ̃ntkɔ n
Lämmchen
(zdrobniale) od: jagnię

jagnić się v
lammen
(zoologia, zoologiczny) o owcy rodzić młode, wydawać na świat jagnię

jagnię ˈjäɟɲɛ n
Lamm
(zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
Lammfleisch
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jagoda jaˈɡɔda n
Beere
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jagodzianka ˌjaɡɔˈʥ̑ãnka n
Blaubeerbrötchen Heidelbeerbrötchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drożdżówka nadziewana jagodami

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
Jaguar
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jajeczkować v
ovulieren
(fizjologia, fizjologiczny) uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
Rührei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko ˈjäjkɔ n
Ei
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajko Kolumba ˈjäjkɔ kɔˈlũmba idiom
das Ei des Kolumbus
(książkowy) proste rozwiązanie pozornie trudnego zagadnienia;

jajko na twardo ˈjäjkɔ na‿ˈtfardɔ n
hartgekochtes Ei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się zawartości;

jajko sadzone ˈjäjkɔ saˈʣ̑ɔ̃nɛ n
Spiegelei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem

jajnik ˈjäjɲik n
Eierstock
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo ˈjäjɔ n
Ei
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

jajorodny adj
ovipar eierlegend
(zoologia, zoologiczny) odznaczający się rozwojem zarodkowym w jaju poza organizmem matki

jajowaty ˌjäjɔˈvatɨ adj
eiförmig
kształtem przypominający ptasie jajo

jajowód jäˈjɔvut n
Eileiter
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak jak conjunction
als
…wyłączający z zaprzeczonego zdania dany element
wie
…wprowadzający porównanie
…łączący zdania wtrącone

jak jak n
Yak Jak
(zoologia, zoologiczny) Bos grunniens, ssak z rodziny pustorożców;

jak jak preposition
wie
…wprowadzający porównanie

jak jak pronoun
wenn
…używany w zdaniach zależnych w znaczeniu: jeśli, jeżeli
wie
…używany w pytaniach o sposób lub stan
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie ˈjak ˈːuba ˈbɔɡu ˈtaɡ ˈbuk ˈːubʲjɛ proverb
wie du mir, so ich dir wie man in den Wald hineinruft, so schallt es heraus
jak uczynisz komuś, tak on uczyni tobie

jak amen w pacierzu ˈjak ˈãmɛ̃n f‿paˈʨ̑ɛʒu adv
wie das Amen in der Kirche
(potocznie, potoczny) coś bardzo pewnego, co na pewno nastąpi

jak cholera ˈjak xɔˈlɛra adv
wie der Teufel
(potocznie, potoczny) bardzo, mocno, dużo, intensywnie

jak cię widzą, tak cię piszą ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃ proverb
Kleider machen Leute
ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu

jak leci
wie geht's
(potocznie, potoczny) …otwierający rozmowę i będący pytaniem o sytuację obecną w życiu rozmówcy

jak po maśle idiom
wie am Schnürchen
(potocznie, potoczny) bardzo sprawnie, bez problemów i komplikacji
(potocznie, potoczny) bez trudu, bez wysiłku, bezproblemowo

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
wie geht es dir wie geht es Ihnen wie geht's
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz ˈjak ˈsɔbʲjɛ pɔˈɕʨ̑ɛlɛʃ ˈtac‿ɕɛ ˈvɨɕpʲiʃ proverb
wie man sich bettet, so liegt man
sami mamy wpływ na to, co się dzieje w naszym życiu, na jego jakość

jak słoń w składzie porcelany ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ adv
wie ein Elefant im Porzellanladen
w sposób niezręczny, nieumiejętny

jak trwoga, to do Boga ˈjak ˈtr̥fɔɡa ˈtɔ dɔ‿ˈbɔɡa proverb
Not lehrt beten
niektórych ludzi dopiero krytyczna sytuacja skłania do modlitwy

jak u Pana Boga za piecem ˈjak u‿ˈpãna ˈbɔɡa za‿ˈpʲjɛʦ̑ɛ̃m adv
wie Gott in Frankreich wie Gott in Frankreich leben
bezpiecznie, beztrosko, wygodnie, szczęśliwie

jaka ˈjaka n
Jacke
(Poznań) wierzchnie okrycie
(staropolski) kaftan

jaka matka, taka córka ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈʦ̑urka proverb
wie die Mutter, so die Tochter
córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka

jaka praca, taka płaca ˈjaka ˈpraʦ̑a ˈtaka ˈpwaʦ̑a proverb
wie die Arbeit, so der Lohn
za ciężką pracę można spodziewać się godziwej zapłaty

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
falls
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny

jakby ˈjaɡbɨ particle
als ob
…oznaczająca, że wyrażony w zdaniu pogląd może nie jest prawdziwy, ale jest bliski prawdy

jaki ˈjäci pronoun
welcher wie was für ein
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy

jaki ojciec, taki syn ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n proverb
wie der Vater, so der Sohn
syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakim prawem interjection
mit welchem Recht
emocjonalne wyrażenie zaskoczenia i jednocześnie protestu, niezgody na coś

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
irgendein ein
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako ˈjakɔ preposition
als
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakobin n
Jakobiner
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;

jakoby conjunction
dass
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu

jakoby particle
angeblich
informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

jakoś ˈjakɔɕ particle
etwa
mniej więcej, około

jakoś ˈjakɔɕ pronoun
irgendwie
w pewien, nie do końca określony, sposób

jakościowy adj
qualitativ
odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
Qualität
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci adj
jakutisch
związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci n
Jakutisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jama bębenkowa ˈjãma ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
Paukenhöhle
(anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;

jamajka jãˈmajka n
Jamaika-Rum
rodzaj rumu

jamajski jãˈmajsʲci adj
jamaikanisch
odnoszący się do państwa Jamajka
odnoszący się do wyspy Jamajka

jamb jãmp n
Jambus
(językoznawstwo, językoznawczy) w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;

jamnik ˈjãmʲɲik n
Dachshund Dackel
(kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)
Dackel Dachshund
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamraj ˈjãmraj n
Bandikut
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

janczarski adj
Janitschar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów

japok n
Yapok
(zoologia, zoologiczny) Chironectes minimus Zimmermann, amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;

japonistka ˌjapɔ̃ˈɲistka n
Japanologin
forma żeńska od: japonista

japonistyka n
Japanologie
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię

japonizm jaˈpɔ̃ɲism̥ n
Japanismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka japońskiego;

japonka jaˈpɔ̃nka n
Flip-Flop
(potocznie, potoczny) klapek z paskiem pomiędzy dużym palcem a palcem obok;

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
japanisch Japanisch
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
Japanisch japanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Japonii;

japońskojęzyczny jaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
japanischsprachig
posługujący się językiem japońskim
spisany, stworzony w języku japońskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem japońskim

jard n
Yard
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmułka n
Kippa Jarmulke
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż ˈjarmuʃ n
Grünkohl
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo ˈjaʒmɔ n
Joch
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów

jarzynowa n
Gemüsesuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z jarzyn, najczęściej różnych

jarzynowy adj
Gemüse-
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z warzyw
związany z warzywami, dotyczący warzyw

jarząb brekinia n
Elsbeere
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;

jarząb mączny n
Echte Mehlbeere Mehlbeere
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aria Crantz, gatunek drzewa z rodziny różowatych;

jarząb pospolity n
Vogelbeere
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
Haselhuhn
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia Linnaeus, gatunek eurazjatyckiego ptaka łownego zamieszkującego gęste starodrzewy;

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
Eberesche Vogelbeere Vogelbeerbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
Vogelbeere
owoc jarzębiny (1.1)

jasełka jaˈsɛwka n
Krippenspiel
widowisko o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich;

jaskier ˈjasʲcɛr n
Hahnenfuß
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
Höhle Grotte
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
Höhlenmensch
(antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskra n
Glaukom grüner Star
(medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

jaskrawo adv
grell
dając intensywny, jasny kolor
hell
rażąc w oczy
klar krass
w sposób bardzo oczywisty; mocno uwydatniając

jaskrawobiały ˌjaskravɔˈbʲjawɨ adj
knallweiß
biały o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawożółty ˌjaskravɔˈʒuwtɨ adj
grellgelb knallgelb
żółty o intensywnym, jasnym odcieniu

jaskrawy jasˈkravɨ adj
hell
o kolorze: intensywny
o przedmiocie: mający intensywny kolor
o świetle: mocno świecący, rażący oczy
krass
(przenośnie, przenośnia) bardzo wyraźny, dobitny; skrajny

jaskółka jaˈskuwka n
Schwalbe
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasmundzki adj
Jasmunder
związany z Jasmundem, dotyczący Jasmundu (półwyspu na wyspie Rugii)

jasne interjection
klar
…wyrażający aprobatę, potwierdzenie wcześniejszej wypowiedzi

jasne n
Helles
porcja jasnego piwa

jasne jak słońce idiom
sonnenklar
(potocznie, potoczny) oczywiste, niebudzące wątpliwości

jasnobeżowy ˌjasnɔbɛˈʒɔvɨ adj
hellbeige
beżowy o jasnym odcieniu

jasnobrązowy ˌjasnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
hellbraun
kolor brązowy o jasnym odcieniu

jasnobłękitny ˌjasnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ adj
hellblau
mający kolor błękitny o jasnym odcieniu

jasnoczerwony ˌjasnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
hellrot
w kolorze czerwonym o niezbyt intensywnym nasyceniu / odcieniu

jasnoniebieski ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
hellblau
mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

jasnopomarańczowy ˌjasnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
hellorange
mający kolor pomarańczowy o jasnym odcieniu

jasnoróżowy ˌjasnɔruˈʒɔvɨ adj
hellrosa
mający kolor różowy o jasnym odcieniu

jasnoskóry adj
hellhäutig
o jasnej skórze, karnacji

jasnoszary ˌjasnɔˈʃarɨ adj
hellgrau
w kolorze szarym o jasnym odcieniu

jasnowidz jasˈnɔvʲiʦ̑ n
Hellseher
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowidzenie n
Hellsehen Hellseherei
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowłosy ˌjasnɔˈvwɔsɨ adj
hellhaarig
mający jasne włosy

jasnozielony ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
hellgrün
mający kolor zielony o jasnym odcieniu

jasność ˈjasnɔɕʨ̑ n
Helligkeit
światło wysyłane przez źródło światła
cecha tego, co jest jasne
delikatny, słabo nasycony odcień
Klarheit
czystość, dźwięczność głosu
przejrzystość, zrozumiałość i klarowność
Leuchtkraft
(astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;

jasnożółty ˌjasnɔˈʒuwtɨ adj
hellgelb
mający kolor żółty o jasnym odcieniu

jasny ˈjasnɨ adj
hell
pełen światła, słońca, nie zaciemniony
o kolorze: mało intensywny
klar
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty

jasny jak słońce ˈjasnɨ ˈjak ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ adj
sonnenklar
oczywisty, ewidentny, zrozumiały, bardzo łatwy do zrozumienia

jaspis ˈjaspʲis n
Jaspis
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany kamień z jaspisu (1.1)

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
Habicht
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
Eidechse
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jaszczurka zwinka n
Zauneidechse
(herpetologia, herpetologiczny) Lacerta agilis Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych;

jatka ˈjatka n
Fleischbank Scharren
sklep z mięsem, zwłaszcza prymitywny
Schlachtbank
(przenośnie, przenośnia) bójka zakończona krwawo

jatrogenny ˌjatrɔˈɡɛ̃nːɨ adj
iatrogen
(medycyna, medyczny) będący szkodliwym, niekorzystnym następstwem leczenia

jawa ˈjava n
Realität Wirklichkeit
rzeczywistość

jawność n
Öffentlichkeit
cecha tego, co jawne

jawny ˈjavnɨ adj
explizit
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wprost widoczny w zapisie

jaz jas n
Wehr
(technologia, technika, techniczny) zapora, tama;

jazda ˈjazda n
Fahrt
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazda indywidualna na czas ˈjazda ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alna na‿ˈʧ̑as n
Einzelzeitfahren
(sport, sportowy) w kolarstwie: konkurencja, gdzie zawodnicy startując pojedynczo i nie mogąc korzystać z pomocy innych muszą jak najszybciej przejechać określony odcinek;

jazgarz ˈjazɡaʃ n
Kaulbarsch
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz ʤ̑ɛs n
Jazz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jazzband n
Jazzband
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół wykonujący muzykę jazzową

jazzman n
Jazzer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk jazzowy

jałmużna jawˈmuʒna n
Almosen
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałmużnik n
Almosenier
(dawniej, dawny) urzędnik rozdający jałmużnę w imieniu władcy
osoba rozdająca jałmużnę

jałmużnik papieski n
päpstlich Almosenier
(kościelny) urząd arcybiskupa udzielającego w imieniu papieża wsparcia osobom potrzebującym;

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
Wacholder
(botanika, botaniczny) Juniperus, roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych;

jałówka jaˈwufka n
Färse Kalbin Kalbe Sterke
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśnieć v
glänzen leuchten strahlen
dawać wyraźnie jasny blask
strahlen
(przenośnie, przenośnia) być wyraźnie widocznym ze względu na swoje zalety
blass werden heller werden
tracić natężenie barwy

jebadełko ˌjɛbaˈdɛwkɔ n
Klemmkeilentferner Klemmkeillöser
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) (sport, sportowy) urządzenie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze skał, umieszczonych uprzednio celem założenia asekuracji;

jebadło jɛˈbadwɔ n
Matratzengruft
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) sypialnia

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
fahren
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
schlittern
(potocznie, potoczny) o butach, sankach: ślizgać się

jechać na jednym wózku ˈjɛxaʨ̑ na‿ˈjɛdnɨ̃m ˈvusku v
in einem Boot sitzen
o osobach, które są w podobnej sytuacji, mają podobny problem, dzielą ten sam los

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
eins ein
liczba 1

jeden ˈjɛdɛ̃n n
Eins
cyfra 1

jeden ˈjɛdɛ̃n pronoun
allein
sam, pojedynczy, bez nikogo/niczego innego

jeden za drugim adv
Stück für Stück
pojedynczo i bez przerw

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego idiom
einer für alle, alle für einen
zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedenastka ˌjɛdɛ̃ˈnastka n
Elf
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną
tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11

jedenastolatek ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatɛk n
Elfjähriger
chłopiec mający jedenaście lat

jedenastolatka ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatka n
Elfjährige
dziewczynka mająca jedenaście lat

jedenastoletni ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
elfjährig
mający jedenaście lat
trwający jedenaście lat

jedlina jɛˈdlʲĩna n
Tannengrün Tannenzweige
ścięte gałęzie jodły
Tannenholz
drewno z jodły
Tannenwald
las jodłowy

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
eine Schwalbe macht noch keinen Sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
eine Schwalbe macht noch keinen Sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak ˈjɛdnak conjunction
jedoch
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowo ˌjɛdnaˈkɔvɔ adv
gleich
tak samo, identycznie, w taki sam sposób

jednakowy ˌjɛdnaˈkɔvɨ adj
gleich
taki sam, identyczny

jednakże jɛdˈnaɡʒɛ conjunction
jedoch
wzmocniona forma spójnika jednak

jednoaktówka ˌjɛdnɔakˈtufka n
Einakter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór dramatyczny zbudowany z jednego aktu

jednoczesność n
Gleichzeitigkeit
cecha tego, co jednoczesne, co odbywa się w tym samym czasie

jednoczesny ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
gleichzeitig
odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednocześnie ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
gleichzeitig
w tej samej chwili, w jednym czasie
gleichzeitig zugleich
zarazem, również (sygnalizuje kontrast w opisie czegoś)

jednoczyć v
vereinen vereinigen konsolidieren
łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei
sich verbünden sich vereinen sich vereinigen
łączyć się z kimś do wspólnego działania wokół jakiejś idei

jednogodzinny ˌjɛdnɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
einstündig
trwający jedną godzinę

jednogłośnie adv
einstimmig einhellig einmütig
bez ani jednego głosu sprzeciwu; wszystkimi głosami

jednogłośny ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ adj
einstimmig
jednomyślny

jednojęzyczny ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
einsprachig
napisany w jednym języku
posługujący się jednym językiem

jednokolorowy adj
einfarbig uni
mający jeden kolor

jednokomórkowiec ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Einzeller
(biologia, biologiczny) organizm składający się tylko z jednej komórki

jednokomórkowy ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
einzellig
(biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednokondygnacyjny adj
eingeschossig
taki, który ma tylko jedną kondygnację

jednolatek ˌjɛdnɔˈlatɛk n
Einjähriger
chłopiec mający jeden rok

jednolatka ˌjɛdnɔˈlatka n
Einjährige
dziewczynka mająca jeden rok

jednoletni ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einjährig
mający jeden rok
trwający jeden rok

jednomyślny adj
einhellig einstimmig einmütig
bez różnic w przekonaniach

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
einbeinig
mający jedną nogę

jednooczny adj
einäugig monokular
taki, który ma jedno oko

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
einäugig
taki, który ma jedno oko

jednopiętrowy ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ adj
einstöckig
mający tylko parter i jedno piętro

jednopłat n
Eindecker Monoplan
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednoraki ˌjɛdnɔˈraci numeral
einerlei
jednakowy, jednolity, jednorodny, jednego typu, rodzaju

jednoramienny adj
einarmig
posiadający jedno ramię, jeden wygiętnik

jednorazowy ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ adj
einmalig
zachodzący, mający miejsce jeden raz

jednoroczny ˌjɛdnɔˈrɔʧ̑nɨ adj
einjährig
mający lub trwający jeden rok

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
Einhorn
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednoręki ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci adj
einarmig einhändig
mający jedną rękę

jednoręki bandyta n
einarmiger Bandit
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;

jednosilnikowy adj
einmotorig
(technologia, technika, techniczny) wyposażony w jeden silnik, posiadający jeden silnik

jednostka jɛdˈnɔstka n
Einheit
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis w którym podawana jest dana wartość
placówka określonej instytucji
Individuum
(książkowy) osoba, pojedynczy osobnik
Teil
część całości

jednostka astronomiczna n
Astronomische Einheit
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostka urojona n
imaginäre Einheit
(matematyka, matematyczny) liczba, której kwadrat stanowi -1;

jednostkowy adj
Einzel- Stück-
odnoszący się do określonej wartości danej wielkości
gegenständlich
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący tego, co da się wyodrębnić jako jedna sztuka
individuell
dotyczący jednego bytu (osoby, rzeczy, itp.)
sporadisch vereinzelt
dotyczący jednego zdarzenia, wyjątkowej sytuacji

jednostronicowy adj
einseitig
mieszczący się na jednej stronie, składający się z jednej strony, zawierający jedną stronę

jednotygodniowy ˌjɛdnɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
1-wöchig einwöchig
będący w wieku jednego tygodnia
trwający jeden tydzień

jednowymiarowy adj
eindimensional
(matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

jednoznacznie adv
eindeutig
w sposób jednoznaczny, jasny, niebudzący wątpliwości

jednoznaczność n
Eindeutigkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest jednoznaczne; cecha tych, którzy są jednoznaczni

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
eindeutig
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jednym słowem ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m adv
mit ein Wort
nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia

jedwab ˈjɛdvap n
Seide
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

jedwabnik jɛdˈvabʲɲik n
Feinschlichtfeile
(technologia, technika, techniczny) rodzaj pilnika o drobnych nacięciach (35,5–67 na cm)
Seidenspinner
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedwabnik morwowy n
Maulbeerspinner Seidenspinner
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;

jedwabny jɛdˈvabnɨ adj
seiden
dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem

jedwabny szlak n
Seidenstraße
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;

jedynaczka ˌjɛdɨ̃ˈnaʧ̑ka n
Einzelkind
osoba płci żeńskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyne dziecko rodziny

jedynak jɛˈdɨ̃nak n
Einzelkind
osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

jedynie jɛˈdɨ̃ɲɛ particle
nur lediglich
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca
…ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedynka jɛˈdɨ̃nka n
Einzelzimmer
(hotelarstwo) pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
einzig
istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Essen
coś, co można jeść; żywność, pokarm
spożywanie pokarmu

jegier n
Jäger
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

jego ˈjɛɡɔ pronoun
sein
3. (osoba) lp, rodzaj męski
3. (osoba) lp, rodzaj nijaki

jej jɛ̇j pronoun
ihr
3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
Hirsch
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito grube n
Dickdarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe n
Blinddarm
(anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelitowy ˌjɛlʲiˈtɔvɨ adj
intestinal
(przymiotnik) od jelito

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
Hirschkäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
jemenitisch
odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
Mistel
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
Seidenschwanz
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jemiołuszka zwyczajna n
Seidenschwanz
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida, gatunek ptaka z rodziny jemiołuszek

jenajski adj
jenaisch
związany z Jeną, dotyczący Jeny (miasta w Niemczech)

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
Gefangener Gefangene
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jenot azjatycki n
Enok Marderhund
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;
(zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)

jer jɛr n
Bergfink
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jeremiada ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada n
Jeremiade
biadolenie, lament, skarga

jerzyk ˈjɛʒɨk n
Mauersegler
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesiennie jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ adv
herbstlich
typowo dla jesieni

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
herbstlich
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
Herbst
pora roku między latem a zimą;

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
Esche Eschenholz
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
Stör
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jesiotr adriatycki ˈjɛ̇ɕɔtr̥ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲci n
Adriatischer Stör
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser naccarii Bonaparte, dwuśrodowiskowa ryba z rodziny jesiotrowatych;

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
noch
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle
…z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej
w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
…podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już

jesziwa n
Jeschiwa Yeshiva
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższa szkoła rabinacka;

jezdnia ˈjɛzdʲɲa n
Fahrbahn Straße
część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
See
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuicki adj
jesuitisch
dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie

jezuita n
Jesuit
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

jezuityzm n
Jesuitentum Jesuitismus
zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom

jezyd n
Je­si­de Je­zi­de
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jezydyzmu

jezydka n
Jesidin Jezidin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jezydyzmu

jezydzki adj
je­si­disch je­zi­disch
związany z jezydyzmem i jezydami, dotyczący jezydyzmu

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
mit den Wölfen heulen wes Brot ich ess, des Lied ich sing
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
essen
przyjmować pokarmy

jeść obiad v
zu Mittag essen
spożywać południowy posiłek

jeść śniadanie ˈjɛ̇ɕʨ̑ ɕɲaˈdãɲɛ v
frühstücken
spożywać posiłek w godzinach porannych

jeździectwo n
Reitsport
(sport, sportowy) dyscyplina sportu konnego z wyjątkiem wyścigów konnych

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
fahren
przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji
reiten
poruszać się na grzbiecie konia

jeż jɛʃ n
Igel
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeż wschodni n
Nördlicher Weißbrustigel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Erinaceus roumanicus Barrett-Hamilton, gatunek ssaka z rodziny jeżowatych;

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
wenn falls
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
Stachelschwein
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
Brombeere
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
Brombeere Brombeerstrauch
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

jidysz ˈjidɨʃ n
Jiddisch jiddisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Żydów aszkenazyjskich;

jidyszowy adj
jiddisch
związany z jidysz, dotyczący jidysz

jidyszystyka n
Jiddistik
(edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie jidyszystyki (1.1)
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca język jidysz i literaturę tworzoną w tym języku, a także ogólnie kulturę z nim związaną

jidyszyzm jiˈdɨʃɨsm̥ n
Jiddischismus
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (żydowski) nurt kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów i dążący do rozwoju świeckiej kultury żydowskiej w oparciu o ten język;
Jiddismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z jidysz;

joannita n
Johanniter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z katolickiego zakonu uznanego oficjalnie przez papieża Paschalisa II w 1113 roku;

jod jɔt n
Jod Iod
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodoform n
Jodoform
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;

jodyna jɔˈdɨ̃na n
Iodtinktur
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do dezynfekcji – roztwór jodu i jodku potasu w etanolu;

jodła ˈjɔdwa n
Tanne Tannenbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

jodła koreańska n
Korea-Tanne
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Abies koreana E. H. Wilson, gatunek drzewa z rodziny sosnowatych, pochodzący z górzystych terenów Korei Południowej;

jodłować jɔdˈwɔvaʨ̑ v
jodeln
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

jodłowy jɔdˈwɔvɨ adj
Tanne
będący częścią jodły
składający się z jodły
wykonany z drewna lub innej części jodły

joga ˈjɔɡa n
Yoga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging n
Jogging
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogin n
Yogi
buddyjski lub hinduistyczny asceta uprawiający jogę;

jogurt ˈjɔɡurt n
Joghurt Jogurt Yoghurt Yogurt
(spożywczy) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jol jɔl n
Yawl
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;

jon jɔ̃n n
Ion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
Ionisation
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jonizować v
ionisieren
(fizyka, fizyczny) powodować jonizację

jonowy adj
ionisch
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) związany z jonem lub jonami, dotyczący jonu lub jonów

jordanit n
Jordanit
(mineralogia, mineralogiczny) czarny, metaliczny minerał z grupy siarkosoli

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
jordanisch
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

jota ˈjɔta n
Jota
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dziewiątej litery alfabetu greckiego, ι;

jowialny adj
fröhlich jovial heiter
(książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

joński adj
ionisch
(geografia, geograficzny) dotyczący Morza Jońskiego
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący Jonii

jubiler juˈbʲilɛr n
Juwelier
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubilerstwo n
Juwelierberuf Juwelierhandwerk
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
Jubiläum
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

judaistyka n
Judaistik
(edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie judaistyki (1.1)
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca kulturę i religię żydowską

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
Judaismus Judentum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judasz ˈjudaʃ n
Spion Türspion
(budownictwo) przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi

judaszowe srebrniki ˌjudaˈʃɔvɛ srɛˈbrʲɲici n
Silberblätter
(botanika, botaniczny) Lunaria annua L., roślina z gatunku miesiącznica roczna;

judeochrześcijanin ˌjudɛɔxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
Judenchrist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w pierwszych wiekach chrześcijaństwa: Żyd wyznający chrześcijaństwo, ale zachowujący tradycyjne obrzędy i zwyczaje wedle prawa mojżeszowego

judeochrześcijanka ˌjudɛɔxʃɛɕʨ̑iˈjãnka n
Judenchristin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma żeńska od: judeochrześcijanin

judeochrześcijański ˌjudɛɔxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
judenchristlich
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judeochrześcijan

judo ˈʤ̑udɔ n
Judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

jugosłowiański ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
jugoslawisch
związany z Jugosławią, dotyczący Jugosławii

jujuba jüˈjuba ʒuˈʒuba n
Jujube
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;

juk juk n
Satteltasche
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

juliański juˈlʲjä̃j̃sʲci adj
julianisch
autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
z czasów Juliusza Cezara

junk food n
Junk Food
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;

junkier n
Junker
(historia, historyczny, historycznie) pruski szlachcic, właściciel majątku ziemskiego; junkrzy często służyli jako oficerowie w armii pruskiej;

junta n
Junta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawny kolegialny organ władzy w Hiszpanii w czasie powstań w XIX wieku;

jura ˈjura n
Jura
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurajski juˈrajsʲci adj
Jura-
(geologia, geologiczny) dotyczący jury, występujący, powstały w jurze

jury n
Jury
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

juta ˈjuta n
Jute
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro ˈjutrɔ adv
morgen
następnego dnia po obecnym

jutro ˈjutrɔ n
Morgen morgen
dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzejszy juˈṭʃɛjʃɨ adj
morgig
odnoszący się do jutra

jutrzenka juˈṭʃɛ̃nka n
Morgenröte
(książkowy) (poetycki, poetycko) poranna jasność przed pojawieniem się słońca

jutyjski adj
jütisch
związany z Jutami, dotyczący Jutów

już juʃ particle
nicht mehr
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością
schon bereits
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

józefiński adj
josephinisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z panowaniem Józefa II Habsburga;

jąderko n
Nucleolus
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
Hoden Testikel
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;

jądro komórkowe n
Zellkern
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;

jąkać v
stottern
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały
mówić przerywanymi sylabami, powtarzanymi głoskami, z powodu zdenerwowania lub wady wymowy

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
Gerste
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
Gerste Gerstenkorn
(spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)
Gerstenkorn Hordeolum
(potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

jędrny ˈjɛ̃ndrnɨ adj
kernig prall
twardy i sprężysty

jędza n
Hausdrachen Hexe
(pejoratywnie, pejoratywny) kłótliwa, złośliwa kobieta
Hexe
(książkowy) brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy

jęk jɛ̃ŋk n
Stöhnen
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka ˈjɛ̃ntka n
Eintagsfliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;
Kehlbalken
(budownictwo) w konstrukcji dachu: element poziomy łączący krokwie;

języczek n
Adermooslinge
Arrhenia, rodzaj grzybów z rodziny gąskowatych

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
Sprache
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
Sprache Zunge
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
Zunge
część buta osłaniająca stopę pod sznurówką
Zunge Sprache
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;

język kreolski n
Kreol Kreolsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;

język literacki n
Literatursprache Schriftsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)
(językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom)

język liturgiczny n
Liturgiesprache
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język używany w liturgii

język mieszany n
Mischsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa powstała na skutek wymieszania dwóch lub większej liczby języków;

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
Gebärdensprache Zeichensprache
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język misyjny n
Missionssprache
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język wybrany lub utworzony do prowadzenia w nim działalności misjonarskiej lub misyjnej

język monocentryczny n
monozentrische Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język, któremu można przypisać tylko jedną formę standardową;

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
Fremdsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ogólny n
Gemeinsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół środków językowych akceptowanych i rozumianych przez ogół użytkowników języka (nieobejmujący żargonizmów czy też terminów właściwych dla określonej dziedziny wiedzy)

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
Muttersprache Erstsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język osobniczy n
Individualsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy;

język pidżynowy n
Pidgin Pidginsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;

język pisany n
Schriftsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) reprezentacja języka mówionego za pomocą pisma;

język pluricentryczny n
plurizentrische Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) język policentryczny

język policentryczny n
polyzentrische Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język, któremu można przypisać więcej niż jedną formę standardową;

język regionalny n
Regionalsprache
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;

język sakralny n
Sakralsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język tekstów i ceremonii religijnych

język standardowy n
Standardsprache Einheitssprache Hochsprache Literatursprache Schriftsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka

język wernakularny n
Vernakularsprache Vernakulärsprache
(językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
sprachlich linguistisch
związany z językiem

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a n
Sprachwissenschaftler Sprachwissenschaftlerin
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

językoznawczo adv
sprachwissenschaftlich
w sposób odnoszący się do językoznawstwa

językoznawczy ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʧ̑ɨ adj
sprachwissenschaftlich
dotyczący językoznawstwa, nauki o języku

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
Linguistik Sprachwissenschaft
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

kabanos kaˈbãnɔs n
Kabanossi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienka, wędzona kiełbasa z mięsa wieprzowego;

kabardyjski adj
Kabardinisch
dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

kabaret kaˈbarɛt n
Kabarett
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) budynek ze sceną wystawiającą kabarety (1.1)
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa osób przygotowujących kabarety (1.1)
płaskie naczynie z przegródkami
Kabarett Cabaret
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);

kabaretki n
Netzstrumpf
rodzaj ażurowych pończoch tworzących siatkę o widocznych oczkach

kabel ˈkabɛl n
Kabel
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
Kabellänge
(budownictwo) rodzaj liny, w której druty prowadzone są równolegle;

kabergolina ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna n
Cabergolin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

kabestan n
Spill
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);

kablówka kaˈblufka n
Kabelfernsehen
(potocznie, potoczny) telewizja kablowa

kabulczyk kaˈbulʧ̑ɨk n
Kabuler
mieszkaniec Kabulu

kabulka kaˈbulka n
Kabulerin
mieszkanka Kabulu

kabulski kaˈbulsʲci adj
Kabuler
odnoszący się do miasta Kabul

kabura n
Holster Pistolentasche Halfter
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac kaʦ̑ n
Kater Katzenjammer
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kacerz ˈkaʦ̑ɛʃ n
Ketzer
(przestarzałe, przestarzały)/(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant); w okresie reformacji synonim heretyka, bezbożnika
Kescher
(rybołówstwo, rybacki) sieć do połowu ryb i raków

kacheksja n
Kachexie
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków

kaczeniec kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
Sumpfdotterblume
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka ˈkaʧ̑ka n
Ente
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)
Urinflasche
(medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
Zeitungsente Ente
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczka krzyżówka n
Stockente
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
Erpel Enterich
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kaczuszka kaˈʧ̑uʃka n
Entchen Entlein
(zdrobniale) od: kaczka
mała kaczka
zabawka w formie kaczki
Zwergente
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Nettapus

kaczę ˈkaʧ̑ɛ n
Entenküken Entlein
(ornitologia, ornitologiczny) pisklę kaczki

kadi ˈkadʲi n
Kadi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański

kadm katm̥ n
Cadmium Kadmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadra n
Personal Belegschaft Mitarbeiterstab
zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki
Stab
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień

kaduceusz ˌkaduˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>uʃ n
Hermesstab
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

kadzidełko ˌkaʥ̑iˈdɛwkɔ n
Räucherstäbchen
patyczek pokrytego substancją, która żarząc się wydziela zapach

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
Weihrauch
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadzielnica ˌkaʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
Weihrauchfass
(kościelny) naczynie do spalania kadzidła;

kadłub ˈkadwup n
Rumpf
główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;

kafar ˈkafar n
Keffer
maszyna do wbijania pali w grunt;

kafeteria ˌkafɛˈtɛrʲja n
Cafeteria
stołówka, samoobsługowa restauracja

kafetiera tłokowa n
Pressstempelkanne
szklany lub rzadziej stalowy dzbanek z tłokiem do przygotowywania kawy lub herbaty

kaflarstwo kafˈlarstfɔ n
Kachelerzeugung Kachelfabrikation
dział rzemiosła związany z wyrobem kafli

kaflarz ˈkaflaʃ n
Kachelmacher
rzemieślnik wytwarzający kafle, trudniący się kaflarstwem

kaftan ˈkaftãn n
Kaftan
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

kaftan bezpieczeństwa ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
Zwangsjacke
bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganek kaˈɡãnɛk n
Öllampe
mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
Maulkorb
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kahał n
Kehillah
(żydowski) (administracja) żydowska gmina wyznaniowa;

kainowe piętno ˌka<sup>j</sup>ĩˈnɔvɛ ˈpʲjɛ̃ntnɔ idiom
Kainsmal Kainszeichen
(biblijny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla

kairczyk kaˈ<sup>j</sup>irʧ̑ɨk n
Kairener Kairoer
mieszkaniec Kairu

kairka kaˈ<sup>j</sup>irka n
Kairenerin Kairoerin
mieszkanka Kairu

kairski kaˈ<sup>j</sup>irsʲci adj
Kairener Kairoer
odnoszący się do Kairu, związany z Kairem

kajak ˈkajak n
Kajak Paddelboot
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajakarka ˌkajaˈkarka n
Kajakfahrerin
(sport, sportowy) zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

kajakarstwo ˌkajaˈkarstfɔ n
Kajaksport
(sport, sportowy) dyscyplina sportu i forma rekreacji, która polega na pływaniu kajakiem lub kanadyjką;

kajman ˈkajmãn n
Kaiman
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kajuta kaˈjuta n
Kabine Kajüte
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kajzerka kajˈzɛrka n
Kaisersemmel Kaiserbrötchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;

kakadu kaˈkadu n
Kakadu
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao kaˈkaɔ n
Kakao
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;

kakemono n
Kakemono
(sztuka) rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;

kakofonia ˌkakɔˈfɔ̃ɲja n
Kakophonie Kakofonie Katzenmusik
nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus ˈkaktus n
Kaktee Kaktus
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalabryjski ˌkalaˈbrɨjsʲci adj
kalabrisch
związany z Kalabrią, wywodzący się z Kalabrii

kalafior kaˈlafʲjɔr n
Blumenkohl Karfiol
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafiorowy adj
Blumenkohl-
związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

kalafonia ˌkalaˈfɔ̃ɲja n
Kolophonium
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalambur n
Kalauer
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
Kohlrabi
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
Calcit Kalkspat Kalzit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kaldera kalˈdɛra n
Caldera
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalectwo n
Gebrechen
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

kaleczyć v
verletzen verstümmeln
uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
Kaleidoskop
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka kaˈlɛka n
Krüppel Behinderter
człowiek dotknięty kalectwem
Behinderte
kobieta dotknięta kalectwem

kaleki adj
behindert verkrüppelt
obarczony kalectwem
ungelenk
daleki od wzorca; z błędami
verkrüppelt fehlerhaft
częściowo zniszczony

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
Kalender
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;
spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);
Terminkalender
plan zawierający ustalone terminy; terminarz

kalendarz adwentowy n
Adventskalender Adventkalender Weihnachtskalender
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalendy kaˈlɛ̃ndɨ n
Kalenden
(historia, historyczny, historycznie) pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

kalenica ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a n
Dachfirst
(architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kaliber kaˈlʲibɛr n
Kaliber
(wojskowość, wojskowy) średnica otworu lufy w milimetrach

kalif ˈkalʲif n
Kalif
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat kaˈlʲifat n
Kalifat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
Californium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalifornijski ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci adj
kalifornisch
związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
Kalligrafie Kalligraphie
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kalina kaˈlʲĩna n
Schneeball
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalistenika n
Calisthenics Kalisthenie
(sport, sportowy) rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała

kalkulacja n
Kalkulation
(handel, handlowy) ustalanie kosztów na jednostkę towarów lub usług

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
Taschenrechner
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;
Kalkulator
pracownik, który zajmuje się wykonywaniem kalkulacji;

kalmar ˈkalmar n
Kalmar
(zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm

kalomel n
Ka­lo­mel
(chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
Heizkörper Gliederheizkörper
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna
Sixpack Waschbrettbauch
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) wyraziste mięśnie brzucha

kalosz ˈkalɔʃ n
Gummistiefel
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kamasja kãˈmasʲja n
Prärielilie
(botanika, botaniczny) Camassia, rodzaj roślin cebulowych;

kamasz ˈkãmaʃ n
Boot
męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

kambodżański ˌkãmbɔˈʤ̑ãj̃sʲci adj
kambodschanisch
odnoszący się do państwa Kambodża

kambr kãmpr̥ n
Kambrium
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kambuz ˈkãmbus n
Kombüse Kabuse Schiffsküche
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kuchnia na statku;

kamea n
Kamee
(sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
Chamäleon
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;

kamelia n
Kamelie
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kamelii (1.1)
kwiat kamelii (1.2)

kamera kãˈmɛra n
Filmkamera Kamera
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kameralność n
Gemütlichkeit
cecha czego, polegająca na byciu przeznaczonym dla małej liczby osób i dawaniu poczucia spokoju czy łagodności
intim Atmosphäre
warunki tworzące intymny nastrój

kamerdyner n
Butler
starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamerling kãˈmɛrlʲĩŋk n
Camerlengo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;

kameruński ˌkãmɛˈrũj̃sʲci adj
kamerunisch
odnoszący się do państwa Kamerun

kamerzysta ˌkãmɛˈʒɨsta n
Kameramann
ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

kamfora kãw̃ˈfɔra n
Kampfer Campher
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kami n
Kami
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo lub duch stanowiący obiekt kultu w shinto;

kamica żółciowa n
Cholelithiasis Gallensteinleiden
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na powstawaniu kamieni żółciowych w drogach żółciowych;

kamieniarski adj
Steinmetz-
związany z kamieniarzami lub kamieniarstwem

kamieniarz n
Steinhauer Steinmetz
rzemieślnik, który zajmuje się obróbką kamieni

kamieniołom n
Steinbruch
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
Stein
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody
Stein Kesselstein
twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

kamień budowlany n
Baustein
(budownictwo) kamień używany w budownictwie

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
Meilenstein
bardzo ważny, przełomowy moment
Meilenstein Kilometerstein
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński n
Mühlstein
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nazębny n
Zahnstein
(stomatologia, stomatologiczny) twardy osad powstający na powierzchni zębów;

kamień półszlachetny n
Halbedelstein
(jubilerstwo, jubilerski) względnie pospolity minerał jubilerski o niższej jakości i wartości

kamień szlachetny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ n
Edelstein
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień szlifierski ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlʲiˈfʲjɛrsʲci n
Schleifstein
twardy materiał ścierny, stanowiący roboczą część maszyn szlifujących

kamień winny n
Weinstein
(chemia, chemiczny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) kwaśny winian potasu;

kamień węgielny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ n
Grundstein
(przenośnie, przenośnia) podstawa, najważniejsza część czegoś
obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne

kamień żółciowy n
Gallenstein
(medycyna, medyczny) złóg powstały w wyniku odkładania się składników żółci;

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
Weste
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kamlot ˈkãmlɔt n
Kamelhaar Kamelott
(włókiennictwo) miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną

kampanologia n
Campanologie Kampanologie Glockenkunde
nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kamper ˈkãmpɛr n
Wohnmobil
(motoryzacja) samochód kempingowy;

kamrat ˈkãmrat n
Kamerad
towarzysz, kompan

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
Tarnung
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
Kanadier
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
kanadisch
związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia kãˈnalʲja n
Kanaille Canaille
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapka kãˈnapka n
Sandwich belegtes Brot
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami
Schnitte Stulle
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;

kanarek kãˈnarɛk n
Kanarienvogel
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski adj
kanarisch
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanał ˈkãnaw n
Kanal
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
Rinnstein
koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową

kancelaria ˌkãnʦ̑ɛˈlarʲja n
Kanzlei
(urzędowy) komórka organizacyjna zajmująca się pismami urzędowymi;

kancerofobia n
Karzinophobie
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed rakiem

kancerogeneza n
Karzinogenese
(medycyna, medyczny) mechanizm tworzenia się nowotworów

kanciasty kãɲˈʨ̑astɨ adj
kantig
taki, który ma kanty

kanclerz n
Kanzler Kanzlerin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandelabr n
Kandelaber
stojący kilkuramienny świecznik;

kandydat kãnˈdɨdat n
Kandidat
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydatura n
Kandidatur
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś

kandydować ˌkãndɨˈdɔvaʨ̑ v
kandidieren
być kandydatem do czegoś, ubiegać się o coś, pretendować do czegoś, starać się o coś

kangur ˈkãŋɡur n
Känguru
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kangurowiec n
Buschkänguru
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dorcopsis Schlegel, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów, obejmujący gatunki zasiedlające Nową Gwineę oraz okoliczne wyspy;

kania ˈkãɲa n
Milan
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;
Parasolpilz Schirmpilz
(mikologia, mikologiczny) Macrolepiota procera, grzyb jadalny o długim, cienkim trzonie i dużym kapeluszu pokrytym łuskami;

kanibal kãˈɲibal n
Kannibale
człowiek, który jada ludzkie mięso
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek okrutny, krwiożerczy

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
Kannibalismus
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanibalizowanie n
Kannibalisieren
(rzeczownik odczasownikowy) od kanibalizować

kanikuła ˌkãɲiˈkuwa n
Hundstage
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

kanion ˈkãɲjɔ̃n n
Canyon Cañon
(geografia, geograficzny) dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach;

kanister kãˈɲistɛr n
Benzinkanister Kanister
(motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

kankan ˈkãŋkãn n
Cancan
(choreografia, choreograficzny) francuski, kabaretowy taniec rewiowy;

kanonada n
Kanonade
(wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

kanoniczny adj
kanonisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kanonami, odnoszący się do kanonów

kanonier n
Kanonier
(wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący działo, szeregowiec artylerii

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
Kanonenboot
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonik n
Kanoniker
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizacja ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
Heiligsprechung Kanonisation Kanonisierung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kanonizować v
heiligsprechen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kanopa kãˈnɔpa n
Kanope
(sztuka) (archeologia, archeologiczny) cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.);
(sztuka) (archeologia, archeologiczny) popielnica etruska, wykonana z brązu lub gliny

kant kãnt n
Beschiss
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) oszustwo
Kante
brzeg lub krawędź o ostrym załomie

kantabryjski adj
kantabrisch
związany z Kantabrią, dotyczący Kantabrii, pochodzący z Kantabrii

kantata kãnˈtata n
Kantate
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny na głosy solowe;

kanton ˈkãntɔ̃n n
Kanton
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;
jednostka podziału administracyjnego we Francji;
jednostka podziału administracyjnego Luksemburga;

kantor ˈkãntɔr n
Kantor Sänger
(dawniej, dawny) biuro poczty
Wechselstube Kantor Sänger
miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

kantoński adj
kantonesisch Kantonesisch
związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach)

kantoński n
Kantonesisch kantonesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau;

kantyna kãnˈtɨ̃na n
Kantine
bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kaolin kaˈɔlʲĩn n
Kaolin
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kaon n
Kaon Meson K
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;

kapa ˈkapa n
Pferdedecke
(jeździectwo, jeździecki) derka służąca do przykrywania konia, często ozdobna
Tagesdecke
ozdobne nakrycie na posłanie, często we wzory

kapadocki adj
kappadokisch kappadozisch
związany ze Kapadocją, dotyczący Kapadocji, pochodzący z Kapadocji

kaparowate n
Kaperngewächse
(botanika, botaniczny) Capparaceae Juss., rodzina roślin należąca do rzędu kapustowców;

kapać ˈkapaʨ̑ v
tropfen
o cieczy spadać kroplami

kapecytabina n
Capecitabin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

kapela kaˈpɛla n
Band Rockband Rockgruppe
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy
Kapelle
(etnografia, etnograficzny) ludowy zespół muzyczny

kapelan n
Kaplan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelmistrz kaˈpɛlmʲisṭʃ n
Kapellmeister
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent

kapelusik ˌkapɛˈluɕik n
Hütchen
(zdrobniale) od: kapelusz
mały kapelusz

kapelusz kaˈpɛluʃ n
Hut
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapelusznik n
Hutmacher
(rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca kapeluszy

kaper n
Kaper
(historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
Pantoffel Hausschuh Patschen
obuwie używane tylko w domu
Patschen Reifenpanne
(potocznie, potoczny) przedziurawiona opona pneumatyczna lub dętka

kapilarność n
Kapilarität
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest kapilarne

kapitalista ˌkapʲitaˈlʲista n
Kapitalist
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalistyczny ˌkapʲitalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kapitalistisch
związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
Kapitalismus
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan kaˈpʲitãn n
Hauptmann Kapitän
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;
Kapitän Hauptmann
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę

kapitał kaˈpʲitaw n
Kapital
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
(ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy
(przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania

kapitałochłonny ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ adj
kapitalintensiv
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

kapitel kaˈpʲitɛl n
Kapitell
(architektura, architektoniczny) ozdobne zwieńczenie kolumny lub pilastra;

kapitulacja ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja n
Kapitulation
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

kapitulować v
kapitulieren
poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
Kapelle
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapo ˈkapɔ n
Kapo
(historia, historyczny, historycznie) więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;

kappa ˈkapːa n
Kappa
nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

kapral ˈkapral n
Korporal
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kaprys ˈkaprɨs n
Capriccio
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;
Laune
chwilowa zachcianka, dziwactwo
nagła, niespodziewana zmiana jakiegoś zjawiska

kapsaicyna n
Capsaicin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsel ˈkapsɛl n
Kapsel Kronenkorken Schamottekapsel
metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kapsułka kapˈsuwka n
Kapsel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kapsyd n
Capsid Kapsid
(biologia, biologiczny) białkowa osłonka genomu wirusa;

kaptur ˈkaptur n
Kapuze Kappe
(krawiectwo) część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

kapturka kapˈturka n
Mönchsgrasmücke
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia atricapilla, gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych;

kapucyn kaˈpuʦ̑ɨ̃n n
Kapuziner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu braci kapucynów;

kapusta kaˈpusta n
Kohl
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapusta kiszona n
Sauerkraut
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;

kapustowate n
Kreuzblütler
(systematyka) (botanika, botaniczny) Brassicaceae Burnett, liczna rodzina roślin o dużym znaczeniu gospodarczym, należąca do rzędu kapustowców;

kaput ˈkaput interjection
kaputt
(potocznie, potoczny) słowo oznaczające koniec, klęskę

kapłon n
Kapaun
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara ˈkara n
Strafe
dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna n
Körperstrafe Züchtigung
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
Todesstrafe
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin kaˈrabʲĩn n
Gewehr
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
Maschinengewehr
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
Karabiner
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karabinier n
Karabinier
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii

karaczan madagaskarski n
Madagaskar-Fauchschabe
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Gromphadorhina portentosa, gatunek owada występującego w deszczowych lasach na Madagaskarze;

karaczan wschodni n
Bäckerschabe Gemeine Küchenschabe Kakerlak Kakerlake
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;

karagen n
Carrageen
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;

karaibski ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci adj
karibisch
dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

karaim n
Karäer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca karaimizmu

karaka kaˈraka n
Karacke
(marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karakuł kaˈrakuw n
Karakulschaf
(zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;

karalny kaˈralnɨ adj
strafbar
taki, który podlega karze

karaluch kaˈralux n
Schabe Kakerlake Kakerlak Küchenschabe
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karanie kaˈrãɲɛ n
Bestrafen Strafen
(rzeczownik odczasownikowy) od karać

karaoke ˌkaraˈɔkɛ n
Karaoke
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karapaks kaˈrapaks n
Carapax
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;

kararyjczyk n
Carrarer
mieszkaniec Carrary

kararyjka n
Carrarerin
mieszkanka Carrary

kararyjski adj
carrarisch
związany z Carrarą, dotyczący Carrary

karawaka n
Caravaca-Kreuz Kreuz von Caravaca
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;

karawan n
Leichenwagen
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana ˌkaraˈvãna n
Karawane
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawanseraj n
Karawanserei
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

karać ˈkaraʨ̑ v
strafen bestrafen
wymierzać karę

karaś ˈkaraɕ n
Giebel Karausche
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

karb karp n
Kerbe Scharte
małe nacięcie

karbidówka n
Karbidlampe
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest węglik wapnia, po nawodnieniu wydzielający palny acetylen;

karbon ˈkarbɔ̃n n
Karbon
(geologia, geologiczny) piąty okres geologiczny paleozoiku;

karbowaniec n
Karbowanez
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

karbunkuł karˈbũŋkuw n
Karbunkel
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie
Karfunkel Karfunkelstein
(przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)

karbunkułowy ˌkarbũŋkuˈwɔvɨ adj
Karbunkel
(medycyna, medyczny) (przymiotnik) od karbunkuł
Karfunkel karfunkelrot
(przestarzałe, przestarzały)/(poetycki, poetycko) (przymiotnik) od karbunkuł

karcer n
Karzer
(więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

karcić v
tadeln
udzielać nagany

karczma ˈkarʧ̑ma n
Wirtshaus
gospoda na wsi;

karczmarz n
Gastwirt
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna prowadzący karczmę

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
Artischocke
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

karczowanie n
Rodung
(rzeczownik odczasownikowy) od karczować

kardamon karˈdãmɔ̃n n
Kardamom
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
Kardiologe Kardiologin
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego
Kardiologin
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka kardiologii

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
Kardiologie
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardiologiczny ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
kardiologisch
związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

kardynał karˈdɨ̃naw n
Kardinal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
(ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karelski adj
karelisch
związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karelski n
Karelisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język karelski;

karencja n
Karrenzzeit Sperrfrist
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić

kariatyda ˌkarʲjaˈtɨda n
Karyatide
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;

kariera karʲˈjɛra n
Karriere
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

karimata n
Isomatte Isoliermatte
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;

kariotyp n
Karyotyp
(biologia, biologiczny) zestaw chromosomów właściwy dla danego organizmu;

kark kark n
Genick Nacken
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karkonoski ˌkarkɔ̃ˈnɔsʲci adj
Riesengebirgs- riesengebirgisch
dotyczący Karkonoszy, związany z Karkonoszami, pochodzący z Karkonoszy

karkołomny adj
halsbrecherisch wagemutig waghalsig
taki, który grozi śmiercią, kalectwem, połamaniem karku

karlica karˈlʲiʦ̑a n
Zwergin
osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

karlista n
Karlist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;

karlowarski adj
Karlsbader
związany z Karlowymi Warami, dotyczący Karlowych Warów

karma ˈkarma n
Futter
pokarm dla zwierząt
Karma
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

karmaniola ˌkarmãˈɲɔla n
Carmagnole
francuska marszowa pieśń rewolucyjna, grywana też w czasie egzekucji;

karmienie karˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
Fütterung
(rzeczownik odczasownikowy) od karmić, nazwa czynności bezpośredniego podawania żywności

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
füttern
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś
stillen
(u samic ssaków) żywić potomstwo własnym mlekiem

karmić piersią v
stillen säugen
(fizjologia, fizjologiczny) żywić potomstwo mlekiem pochodzącym z własnego gruczołu piersiowego

karmnik ˈkarmʲɲik n
Schweinekoben
(zootechnika, zootechniczny) część chlewu z przeznaczeniem do tuczenia świń
Vogelhäuschen
(ornitologia, ornitologiczny) drewniana konstrukcja do karmienia ptaków

karnawał karˈnavaw n
Fasching Karneval
w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast
Karneval Fasching
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karniowski adj
Jägerndorfer
odnoszący się do miasta Karniów

karnizm n
Karnismus
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karo ˈkarɔ n
Karo
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoliński adj
karolingisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Karolem Wielkim lub Karolingami
karolinisch
(geografia, geograficzny) związany z Karoliną Północną lub Karoliną Południową, pochodzący z Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej, występujący na terenie Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej

karoseria ˌkarɔˈsɛrʲja n
Karosserie
wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karoten n
Carotin Karotin
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;

karotenoid ˌkarɔtɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it n
Carotinoide Karotinoide
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;

karp karp n
Karpfen
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karpacki karˈpaʦ̑ʲci adj
karpatisch Karpaten-
dotyczący Karpat, związany z Karpatami, pochodzący z Karpat

karta ˈkarta n
Postkarte
(zobacz) karta pocztowa
Registerkarte
(informatyka, informatyczny) element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednej formatce lub oknie

karta do gry ˈkarta dɔ‿ˈɡrɨ n
Spielkarte
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;

karta do głosowania n
Stimmzettel
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
Kreditkarte
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci n
Speicherkarte
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

karta wizytowa n
Visitenkarte
(książkowy) kartonik z wydrukowanymi danymi kontaktowymi

kartel ˈkartɛl n
Kartell
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartka ˈkartka n
Blatt Zettel
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony
Karte
bon towarowy na artykuły deficytowe

kartofel karˈtɔfɛl n
Kartoffel
(zobacz) ziemniak

kartoflanka ˌkartɔfˈlãnka n
Kartoffelmehl
(spożywczy) mąka ziemniaczana
Kartoffelsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa jarzynowa z dużą ilością pokrojonych w kostkę ziemniaków

kartograf karˈtɔɡraf n
Kartograf Kartograph
specjalista w zakresie kartografii; rysownik map

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
Kartographie
nauka o tworzeniu map;

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
kartografisch
dotyczący kartografii

karton ˈkartɔ̃n n
Pappe
gruby, sztywny papier
Pappkarton Pappschachtel
tekturowe pudełko

kartuz n
Kartäuser Kartäusermönch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;

kartuzja n
Kartause
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor kartuzów;

karuk ˈkaruk n
Hausenblase
klej otrzymywany z pęcherzy rybnych, odpadków skór, rogów, kości zwierzęcych;

karuna n
Karuna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym;

karuzela ˌkaruˈzɛla n
Karussell Ringelspiel
urządzenie do zabawy, które się kręci;

karwiński adj
Karwiner
odnoszący się do miasta Karwina

karyjski adj
karisch
związany z Karią, dotyczący Karii

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
Zerrbild Karikatur
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturzysta n
Karikaturist
(sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karyncki adj
Kärntener Kärntner kärtnerisch
związany z Karyntią, dotyczący Karyntii

karzeł ˈkaʒɛw n
Zwerg
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość n
Zwergwuchs
bycie karłowatym, bycie karłem

kasa ˈkasa n
Kasse
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności
(potocznie, potoczny) pieniądze
miejsce przechowywania pieniędzy

kaseta wideo n
Videokassette
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;

kaseton kaˈsɛtɔ̃n n
Kassette
(architektura, architektoniczny) modułowe zagłębienie w konstrukcji stropu zazwyczaj zdobione;

kaskada kaˈskada n
Kaskade
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

kaskader n
Stuntman
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasownik kaˈsɔvʲɲik n
Entwerter Auflösungszeichen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;
Stempel
(filatelistyka) stempel, pieczęć itp. unieważniająca znak wartościowy

kasowy adj
Kassen-
odnoszący się do kasy

kasta ˈkasta n
Kaste
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet n
Schlagring
rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrat ˈkastrat n
Kastrat
mężczyzna, który został poddany kastracji
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak poddany kastracji przed mutacją, by nadal mógł śpiewać sopranem lub altem
(weterynaria, weterynaryjny) (zootechnika, zootechniczny) samiec zwierzęcia, który został poddany kastracji

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
kastrieren
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
Offizierskasino
(wojskowość, wojskowy) lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;
Spielbank Kasino
ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza ˈkaʃa n
Brei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kaszy (1.1)
Grütze Grieß
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza gryczana ˈkaʃa ɡrɨˈʧ̑ãna n
Buchweizengrütze
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza z gryki

kasza jaglana ˈkaʃa jaɡˈlãna n
Hirsegrütze
(spożywczy) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa

kasza jęczmienna n
Gerstengrütze
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kaszy jęczmiennej (1.1)
(spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;

kaszalot kaˈʃalɔt n
Pottwal
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka kaˈʃãnka n
Blutwurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel ˈkaʃɛl n
Husten
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
husten
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kaszmir n
Kaschmir Kaschmirwolle
(włókiennictwo) miękka tkanina z wełny kóz kaszmirskich;

kaszta ˈkaʃta n
Setzkasten
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;

kasztan ˈkaʃtãn n
Kastanie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)
nasienie kasztanowca
Fuchs
(jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie

kasztanowy ˌkaʃtãˈnɔvɨ adj
kastanienbraun
mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca

kaszubski kaˈʃupsʲci adj
Kaschubisch
odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

kaszubski kaˈʃupsʲci n
Kaschubisch kaschubisch
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat kat n
Scharfrichter Henker
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

kataforeza n
Kataphorese
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody

kataklizm n
Naturkatastrophe
gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

katakumby ˌkataˈkũmbɨ n
Katakombe
cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy;

katalityczny ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
katalytisch
(chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

katalog kaˈtalɔk n
Verzeichnis
spis zawartości biblioteki
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci adj
katalanisch Katalanisch
związany z Katalonią

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
Katalanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katana kaˈtãna n
Katana Samuraischwert
rodzaj miecza japońskiego;

katar ˈkatar n
Schnupfen
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;
Katharer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ruchu religijnego zwanego kataryzmem;

katarynka n
Drehorgel Leierkasten
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

kataster n
Kataster
(geodezja, geodezyjny) wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
Katastrophe
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katechetka ˌkatɛˈxɛtka n
Katechetin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) kobieta stanu duchownego lub świeckiego nauczająca zasad religii chrześcijańskiej

katecheza n
Katechese
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) lekcja lub wykład zasad wiary chrześcijańskiej

katechon n
Katechon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;

katechumen ˌkatɛˈxũmɛ̃n n
Katechumene
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu

katechumenka ˌkatɛxũˈmɛ̃nka n
Katechumenin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma żeńska od: katechumen

katedra kaˈtɛdra n
Dom Kathedrale
(kościelny) główny kościół diecezji;
Lehrstuhl
szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem

kategorycznie ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ adv
kategorisch
w sposób kategoryczny

kategoryczny ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
kategorisch
zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

kategoryzacja ˌkatɛɡɔrɨˈzaʦ̑ʲja n
Kategorisierung
podział na kategorie, klasyfikacja

katgut n
Katgut
(medycyna, medyczny) biodegradowalna nić chirurgiczna wykonana z jelit zwierząt lub tworzywa sztucznego, które po kilku tygodniach ulegają rozpuszczeniu i wchłonięciu przez organizm operowanego;

katharewusa n
Katharevousa Kathareuusa
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation ˈkatʲjɔ̃n n
Kation
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katiusza n
Katjuscha
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;

katoda kaˈtɔda n
Kathode Katode
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katol ˈkatɔl n
Kathole
(pogardliwie, pogardliwy) katolik

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
katholisch
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
Katholizismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik kaˈtɔlʲik n
Katholik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

katorga n
Plackerei
(przenośnie, przenośnia) wielkie cierpienie lub trudna do zniesienia sytuacja
Plackerei Schufterei
(przenośnie, przenośnia) ciężka praca, zwłaszcza fizyczna
Zwangsarbeit
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą

katorżnik n
Zwangsarbeiter
(historia, historyczny, historycznie) ktoś odbywający karę katorgi

katowicki ˌkatɔˈvʲiʦ̑ʲci adj
Kattowitzer
odnoszący się do Katowic, związany z Katowicami

katowiczanin ˌkatɔvʲiˈʧ̑ãɲĩn n
Kattowitzer
mieszkaniec Katowic

katowiczanka ˌkatɔvʲiˈʧ̑ãnka n
Kattowitzerin
mieszkanka Katowic

katownia n
Folterkammer
sala tortur

kaukaski kawˈkasʲci adj
kaukasisch
wywodzący się z Kaukazu

kawa ˈkava n
Kaffee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
(spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój
Kaffeepflanze Kaffee
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;

kawaler kaˈvalɛr n
Junggeselle
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty
Ritter
(przestarzałe, przestarzały) rycerz
mężczyzna, który otrzymał dany order

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
Kavallerie
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawalkada ˌkavalˈkada n
Kavalkade Reiterzug Konvoi Reitertrupp
grupa jeźdźców albo pojazdów jadących gdzieś razem

kawalkator n
Bereiter
(dawniej, dawny) ujeżdżacz koni wierzchowych, często również trener i nauczyciel jazdy konnej;

kawał ˈkavaw n
Jux
(potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka

kawał z brodą ˈkavaw ˈz‿brɔdɔ̃w̃ n
Witz mit Bart
stary, powszechnie znany kawał, który przestał śmieszyć

kawałek kaˈvawɛk n
Stück
fragment pewnej całości

kawiarka kaˈvʲjarka n
Espressokanne
ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
Café Kaffeehaus
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior ˈkavʲjɔr n
Kaviar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawitacja n
Kavitation
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka ˈkafka n
Dohle
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kawka zwyczajna n
Dohle
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych;
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kawka zwyczajna (1.1)

kawosz ˈkavɔʃ n
Kaffeetrinker
amator picia kawy; osoba często pijąca kawę

kawoszka n
Kaffeetrinkerin
miłośniczka kawy, amatorka kawy, kobieta pijąca kawę bardzo często

kazachski kaˈzaxsʲci adj
kasachisch
odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

kazachski kaˈzaxsʲci n
kasachisch Sprache
język urzędowy Kazachstanu

kazanie kaˈzãɲɛ n
Predigen
(rzeczownik odczasownikowy) od kazać
Predigt Strafpredigt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca

kazarka egipska n
Nilgans
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

kazirodztwo n
Inzest Blutschande
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja n
Prediger
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kaznodzieja nienawiści n
Hassprediger
osoba siejąca publicznie ideologiczną nienawiść, często podbudowaną religijnie

kazuar kaˈzu<sup>w</sup>ar n
Kasuar
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kazuar hełmiasty kaˈzu<sup>w</sup>ar xɛwˈmʲjastɨ n
Helmkasuar
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius casuarius, zagrożony wyginięciem gatunek australijskiego kazuara;

kał kaw n
Kot Stuhl
(fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz kaˈwãmaʃ n
Tintenfass
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałuża kaˈwuʒa n
Lache Pfütze
mokra plama, rozlana ciecz
Pfütze Lache
płytki dołek wypełniony wodą, błotem

kaźń kaɕɲ̊ n
Exekution Hinrichtung
wykonanie kary śmierci
Tortur
cierpienia fizyczne, męka (zwykle: zadawane uwięzionym)

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
jeder
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk cʨ̑uk n
Daumen
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab ˈkɛbap n
Döner Dönerkebab
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczua n
Quechua
(językoznawstwo, językoznawczy) język Indian Keczua;

keczup ˈkɛʧ̑up n
Ketchup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefaloforia n
Cephalophore
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hagiografii postać męczennika trzymającego w rękach własną ściętą głowę;

keks kɛks n
Rührkuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto biszkoptowe z bakaliami;

kelner ˈkɛlnɛr n
Kellner Ober
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka kɛlˈnɛrka n
Kellnerin
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kelwin ˈkɛlvʲĩn n
Kelvin
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K;

kemalistyczny adj
kemalistisch
związany z kemalizem, dotyczący kemalizmu

kenijski kɛ̃ˈɲijsʲci adj
kenianisch
odnoszący się do państwa Kenia

kenoza n
Kenosis
(teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych;
(teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele

kenozoiczny ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
känozoisch
(geologia, geologiczny) dotyczący kenozoiku, występujący, powstały w kenozoiku

kenozoik ˌkɛ̃nɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Känozoikum
(geologia, geologiczny) najmłodsza era w dziejach Ziemi;

keratynocyt ˌkɛratɨ̃ˈnɔʦ̑ɨt n
Keratinozyt
komórka naskórka pochodzenia ektodermalnego biorąca udział w procesie keratynizacji;

ket kɛt n
Cat Kat
żaglowiec mający jeden maszt, oraz jeden żagiel skośny;

keyboard ˈcibɔrt n
Keyboard
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;

kibuc ˈcibuʦ̑ n
Kibbuz
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kicać ˈciʦ̑aʨ̑ v
hoppeln
o zającu, króliku: skakać z ugiętych nóg drobnymi skokami

kichać ˈcixaʨ̑ v
niesen
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie n
Niesen
gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kici, kici interjection
Miez, Miez
…służąca do nawoływania kota

kick boxing n
Kickboxen Kickboxing
(sport, sportowy) rodzaj sztuki walki

kicz ciʧ̑ n
Kitsch
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiczowaty ˌciʧ̑ɔˈvatɨ adj
kitschig
(sztuka) taki, który jest wyrazem kiczu

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
wann als
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
wann wenn
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedy indziej ˈcɛdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j adv
andermal
w jakimś innym czasie, przy innej okazji

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
je jemals
w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
einmal
w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich ˈcɛlʲix n
Kelch
naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
Glas
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kielnia ˈcɛlʲɲa n
Kelle Maurerkelle
narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kiepsko adv
miserabel schlecht schlimm
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie
(potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia

kier cɛr n
Herz
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kiermasz ˈcɛrmaʃ n
Kirmes
(kościelny) uroczystość poświęcenia kościoła;

kierować cɛˈrɔvaʨ̑ v
fahren
sterować pojazdem lub grupą pojazdów
führen leiten
udzielać wskazówek, zawierać wskazówki
leiten führen
wydawać komuś polecenia
richten
czynić kogoś lub coś adresatem jakiejś wypowiedzi
steuern
obracać coś w jakimś kierunku

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
Fahrer
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
Lenkrad Steuer
(motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Geschäftsführung
zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierownik cɛˈrɔvʲɲik n
Leiter
osoba wydająca innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierunek cɛˈrũnɛk n
Richtung
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży

kierunkowskaz ˌcɛrũŋˈkɔfskas n
Blinker Blinkleuchte
(motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się

kiesa ˈcɛsa n
Geldbörse
(dawniej, dawny) woreczek wykorzystywany do przechowywania pieniędzy lub kosztowności

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
Tasche
(krawiectwo) (odzieżownictwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
Taschengeld
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Taschendieb
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieszonkowy ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɨ adj
Tasche
dotyczący kieszonki, związany z kieszonką
o małym rozmiarze, mogącym pomieścić się w kieszeni

kieł cɛw n
Eckzahn Fangzahn
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełb cɛwp n
Gründling
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa cɛwˈbasa n
Wurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełbaska cɛwˈbaska n
Würstchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: kiełbasa

kiełek n
Keimling
(botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk

kij cij n
Stock
długi patyk;

kij bejsbolowy n
Baseballschläger
(sport, sportowy) pałka używana do odbijania piłki podczas gry w baseball

kij hokejowy n
Hockeyschläger
(sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej

kij w mrowisko idiom
ein Stich ins Wespennest
coś, co burzy daną strukturę i wywołuje zamęt

kijanka ciˈjãnka n
Bleuel
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;
Kaulquappe
(zoologia, zoologiczny) larwa płazów bezogonowych prowadząca wodny tryb życia;

kiksja n
Schlangenmaul Tännelkräuter
(botanika, botaniczny) Kickxia, rodzaj roślin należący do rodziny babkowatych;

kikut ˈcikut n
Stumpf Stummel Amputationsstumpf
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona

kilka ˈcilka indefinitePronoun
einige mehrere ein paar etliche
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)

kilkakrotnie adv
etliche Mal
szereg razy

kilo- ˈcilɔ prefix
Kilo-
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilobajt ciˈlɔbajt n
Kilobyte
(jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom

kilobit ciˈlɔbʲit n
Kilobit
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji równa 210 bitów;

kilof ˈcilɔf n
Spitzhacke
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram ciˈlɔɡrãm n
Kilogramm
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kiloherc n
Kilohertz
(metrologia, metrologiczny) jednostka częstotliwości równa tysiącowi herców

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
Kilometer
jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilonka n
Kielerin
mieszkanka Kilonii

kilowatogodzina ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna n
Kilowattstunde
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;

kilowolt ciˈlɔvɔlt n
Kilovolt
(fizyka, fizyczny) 1000 woltów

kilończyk n
Kieler
mieszkaniec Kilonii

kiloński adj
Kieler
związany z Kilonią, dotyczący Kilonii

kilt cilt n
Kilt
(etnografia, etnograficzny) krótka spódniczka w kratkę, tradycyjny strój górali szkockich;

kilwater cilˈvatɛr n
Kielwasser
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimchi n
Kimchi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
Kimono
(odzieżownictwo) tradycyjny strój japoński;

kindżał n
Handschar Kandschar
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym

kinematografia n
Kinematografie
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika i sztuka kręcenia filmów; także: przemysł filmowy, twórczość filmowa

kinematyka ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka n
Kinematik
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał;

kino ˈcĩnɔ n
Kino Lichtspielhaus
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kinoman cĩˈnɔ̃mãn n
Cineast
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miłośnik kina, filmu

kiosk cɔsk n
Kiosk
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kipa n
Kippa
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy

kipiel n
Brandung
wzburzona i spieniona woda

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
Kirgisische kirgisisch Kirgisisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kiribatyjski ˌcirʲibaˈtɨjsʲci adj
kiribatisch
związany z Kiribati, dotyczący Kiribati

kirkut ˈcirkut n
jüdisch Friedhof
cmentarz żydowski;

kirys ˈcirɨs n
Kürass
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) tułowiowa część zbroi;

kirysek Sterby n
Sterbas Panzerwels
(ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek brodaty n
Schabrackenpanzerwels
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek czaprakowy n
Schabrackenpanzerwels
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek pomarańczowokolcowy n
Sterbas Panzerwels
(ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek trójpręgi n
Dreibinden-Panzerwels
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras trilineatus Cope, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kiszonka n
Silage
(zootechnika, zootechniczny) składnik paszy dla zwierząt przygotowywany z zielonki, ziemniaków lub wysłodków w procesie kiszenia;

kit cit n
Kitt
masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kitel ˈcitɛl n
Kittel
lekkie ubranie ochronne noszone w pracy lub w celach higienicznych;

kiur cjur n
Curie
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka radioaktywności;
Curium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi ˈki.vʲi n
Kiwi
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła ˈciwa n
Syphilis
(medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiślica ciɕˈlʲiʦ̑a n
Europäische Faulbrut Sauerbrut
(weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwiu pszczelego;

kiść ciɕʨ̑ n
Büschel
pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz klaʧ̑ n
Stute
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klagenfurcki adj
Klagenfurter
związany z Klagenfurtem, dotyczący Klagenfurtu, pochodzący z Klagenfurtu

klakier ˈklacɛr n
Claquer
osoba opłacona przez artystę, która za wynagrodzenie wyraża zachwyt nad jego dziełem

klakson ˈklaksɔ̃n n
Hupe
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamka ˈklãmka n
Klinke Türdrücker Türgriff
dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klamka zapadła ˈklãmka zaˈpadwa idiom
es gibt kein Zurück mehr
o sytuacji, w której coś zostało przesądzone lub została podjęta ostateczna decyzja

klamkomanetka ˌklãmkɔ̃mãˈnɛtka n
Bremsschaltgriff
(technologia, technika, techniczny) mechanizm na kierownicy roweru umożliwiający zmianę biegów (przerzutek) i użycie hamulców, złożony tylko z jednej dźwigni

klan klãn n
Clan
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;
wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani;
związek osób wspierających się i mających wspólne interesy

klang n
Klang
(Górny Śląsk) dźwięk, brzmienie

klank n
Klang
(Górny Śląsk) dźwięk, brzmienie

klapek ˈklapɛk n
Flipflop
lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce;

klarnecista ˌklarnɛˈʨ̑ista n
Klarinettist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnecistka ˌklarnɛˈʨ̑istka n
Klarinettistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta grająca na klarnecie

klarnet ˈklarnɛt n
Klarinette
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klarnetowy ˌklarnɛˈtɔvɨ adj
Klarinetten-
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przymiotnik od rzeczownika → klarnet

klasa ˈklasa n
Klasse
(edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole
dobry styl
pewien zbiór spełniający dane kryteria
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje
standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek;
(botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin

klaser ˈklasɛr n
Briefmarkenalbum
(filatelistyka) specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.;

klasizm n
Klassismus
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na klasę społeczną; określenie związane z koncepcją walki klas;

klaskać ˈklaskaʨ̑ v
klatschen
wielokrotnie uderzać dłonią o dłoń, zwykle wyrażając w ten sposób uznanie

klaster n
Cluster
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka;
(chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa;
(fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej;
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;
(informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików;
(wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;

klasy n
Himmel und Hölle
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycyzm n
Klassizismus
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasycznie adv
klassisch
(ironicznie) w sposób, którego by się nie chciało
w sposób typowy, zgodnie z przyjętym wzorcem
w sposób zgodny z antycznymi kanonami piękna

klasyczny klaˈsɨʧ̑nɨ adj
klassisch
związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian
tradycyjny, uznawany za doskonały w poprzednim okresie
wyróżniający się harmonią i dobrymi proporcjami

klasyfikować v
einordnen klassifizieren
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor ˈklaʃtɔr n
Kloster
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klasztorny klaˈʃtɔrnɨ adj
Kloster klösterlich
związany z klasztorem, dotyczący klasztoru

klasztorny klaˈʃtɔrnɨ possessiveAdjective
Kloster klösterlich
należący do klasztoru, będący jego własnością

klatka ˈklatka n
Einzelbild
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pojedynczy, nieruchomy obraz na kliszy
Käfig
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
Brustkorb Thorax
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
Treppenhaus
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
Klaustrophobie Raumangst
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;

klauza n
Klause
budowla hydrotechniczna, przeznaczona do piętrzenia wód rzeki lub potoku w celu okresowej poprawy ich spławności;

klauzula klawˈzula n
Klausel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klauzura n
Klausur
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zamknięta dla niezakonników część klasztoru;

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
Cembalo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
Klaviatur Tastatur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych
Tastatur
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków

klawiatura numeryczna ˌklavʲjaˈtura ˌnũmɛˈrɨʧ̑na n
numerisch Tastatur
część klawiatury komputera zawierająca pogrupowane klawisze z cyframi;

klawisz ˈklavʲiʃ n
Taste
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

klecha ˈklɛxa n
Küster
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel wiejski
Pfaffe
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) duchowny, ksiądz

kleisty adj
klebrig dickflüssig glitschig sämig zähflüssig
o właściwościach klejenia się, ciągnący się

klej klɛj n
Klebstoff Leim Kleister
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klej w sztyfcie n
Klebestift
klej w owalnym plastikowym pojemniku z obrotowym dozowaniem

klejnot n
Kleinod Schmuckstück Juwel Edelstein
(jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień lub wyrób jubilerski

kleks n
Klecks
plama atramentu lub tuszu na papierze

klementynka n
Clementine
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc klementynki (1.1)

klepisko n
Dreschplatz
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;

klepka ˈklɛpka n
Daube Parkettbrett
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg

klepsydra klɛpˈsɨdra n
Sanduhr
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;

kleptokracja n
Kleptokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy złodziei, osób skorumpowanych;

kleptomania ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja n
Kleptomanie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

kler klɛr n
Klerus
ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

kleryk ˈklɛrɨk n
Seminarist Kleriker
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) student seminarium duchownego;

klerykalizm n
Klerikalismus
tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie;

klerykalny adj
klerikal
związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

kleszcz klɛʃʧ̑ n
Zecke
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszczak ˈklɛʃʧ̑ak n
Klaffschnabel
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodzaju Anastomus Bonnaterre;

kleszczak afrykański ˈklɛʃʧ̑ak ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
Mohrenklaffschnabel
(ornitologia, ornitologiczny) Anastomus lamelligerus Temminck, duży ptak z rodziny bocianowatych;

kleszczak azjatycki ˈklɛʃʧ̑ak ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci n
Silberklaffschnabel
(ornitologia, ornitologiczny) Anastomus oscitans Boddaert, duży ptak z rodziny bocianowatych;

kleszcze ˈklɛʃʧ̑ɛ n
Zange
(technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
Kunde
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej
Client
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie korzystające z usług dostarczanych przez serwer

klientela ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla n
Kundschaft
ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klientka klʲiˈ<sup>j</sup>ɛ̃ntka n
Kundin
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kobieta kupująca, nabywająca towary lub usługi

klif klʲif n
Klippe
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klika ˈklʲika n
Clique
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klikać ˈklʲikaʨ̑ v
klicken
(informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

klimat ˈklʲĩmat n
Klima
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimatologiczny adj
klimatologisch
związany z klimatologią, dotyczący klimatologii

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
Klimatisierung Klimaanlage
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klin klʲĩn n
Keil Zwickel
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
kształt tej maszyny

klinga ˈklʲĩŋɡa n
Klinge
ostrze broni siecznej

klingeryt n
Klingerit
(technologia, technika, techniczny) materiał uszczelniający ze sprasowanych włókna azbestowego z klejem kauczukowym, mający zastosowanie w urządzeniach pracujących pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze

klinicysta n
Kliniker
(medycyna, medyczny) lekarz mający praktykę w klinice, oddziale, w pracy szpitalnej

kliniczny adj
klinisch
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klinika ˈklʲĩɲika n
Klinik
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;
(architektura, architektoniczny) budynek będący siedzibą kliniki (1.1)

klinowy adj
Keil-
składający się z klinów lub wykonany za pomocą klina
w kształcie klina

klipa n
Klippe
(numizmatyka, numizmatyczny) moneta nieokrągła, obcięta w formie kwadratu lub innego wielokąta;

klirens n
Clearance
(fizjologia, fizjologiczny) współczynnik określający objętość osocza, jakie w jednostce czasu zostanie oczyszczone z pewnej substancji;

klistron ˈklʲistrɔ̃n n
Klystron
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wytwarzania mikrofal;

klitoridektomia n
Klitoridektomie
chirurgiczne usunięcie łechtaczki; obrzezanie dziewcząt polegające na usunięciu łechtaczki

kliwer n
Klüver
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) trójkątny przedni żagiel

kloc klɔʦ̑ n
Klotz
gruby pniak

klon klɔ̃n n
Ahorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;
Klon
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;

klon jawor ˈklɔ̃nʲ ˈjavɔr n
Berg-Ahorn Bergahorn
(botanika, botaniczny) Acer pseudoplatanus L., gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych

klon jesionolistny ˈklɔ̃nʲ ˌjɛ̇ɕɔ̃nɔˈlʲistnɨ n
Eschen-Ahorn
(botanika, botaniczny) Acer negundo, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych

klon kłosowy ˈklɔ̃ŋ kwɔˈsɔvɨ n
Vermont-Ahorn
(botanika, botaniczny) Acer spicatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki Północnej z rodziny mydleńcowatych

klon okrągłolistny ˈklɔ̃n ˌɔkrɔ̃ŋɡwɔˈlʲistnɨ n
Weinblatt-Ahorn
(botanika, botaniczny) Acer circinatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych

klonazepam n
Clonazepam
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o silnym, długotrwałym działaniu;

klops klɔps n
Klops
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) fiasko, niepowodzenie

klosz klɔʃ n
Glocke
rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu
Lampenschirm
szklana osłona na żarówkę

kloszard ˈklɔʃart n
Clochard
odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klown n
Clown
komik cyrkowy

klub klup n
Klub Club Verein
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach
Klub Lokal
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) rodzaj lokalu rozrywkowego

klub nocny n
Nachtklub Nightclub
lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klub sportowy n
Sportklub Sportverein
(sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie różnych dyscyplin sportu;

klubokawiarnia n
Kulturcafé Kulturzentrum
typ lokalu będący połączeniem klubu z kawiarnią

klucz kluʧ̑ n
Schlüssel
przyrząd do otwierania zamka;
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
kod do szyfru;
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego
Schlüssel Notenschlüssel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;

klucz francuski ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci n
Engländer Franzose
(technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

klucz wiolinowy n
Violinschlüssel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;

klucznica n
Schlüsselschrank
szafka lub gablotka na klucze

kluska ˈkluska n
Kloß
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania;

kluza ˈkluza n
Klüse
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w burcie statku do przeciągania cum, łańcucha kotwicznego itp.;

klątwa n
Bann
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kara wyłączenia kogoś ze wspólnoty wiernych
Fluch
życzenie komuś nieszczęścia
Fluchen
(dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów

kląć klɔ̃ɲʨ̑ v
fluchen schimpfen
używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych
schwören
przysięgać, zaklinać się

klęcie ˈklɛ̃ɲʨ̑ɛ n
Fluchen
(rzeczownik odczasownikowy) od kląć

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
knien
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

klękać ˈklɛ̃ŋkaʨ̑ v
niederknien knien
zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

klępa ˈklɛ̃mpa n
Elchkuh
(łowiectwo, łowiecki) samica łosia

klęska ˈklɛ̃w̃ska n
Katastrophe
wielkie nieszczęście, niepowodzenie lub zniszczenie
Niederlage
fatalna przegrana w bitwie

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
Kreuzkümmel
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1)
(spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek ˈkmʲĩnɛk n
Kümmel
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
Kümmel Kreuzkümmel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knaga ˈknaɡa n
Klampe Klampfe
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających lub doków, służące do unieruchamiania różnych lin olinowania ruchomego;

knajpa ˈknajpa n
Kneipe
(potocznie, potoczny) gorszy typ restauracji

knebel ˈknɛbɛl n
Knebel
(książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu;

knot knɔt n
Docht
część świecy lub lampy naftowej w postaci sznurka lub taśmy bawełnianej nasączonej paliwem płynnym

knować ˈknɔvaʨ̑ v
aushecken
planować, obmyślać potajemnie coś złego, knuć spisek

knuć v
aushecken im Schilde führen
skrycie planować działania przeciw komu

knykieć ˈknɨcɛ̇ʨ̑ n
Fingerglied
(anatomia, anatomiczny) człon palca ręki (zginający się)
Kondylus
(anatomia, anatomiczny) wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien

koala kɔˈala n
Koala
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
Koalition
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

koalicyjka ˌkɔalʲiˈʦ̑ɨjka n
Portepee
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;

koati kɔˈatʲi n
Südamerikanischer Nasenbär
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak o ruchliwym ryjku;

kobalt ˈkɔbalt n
Kobalt Cobalt
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltyn n
Cobaltit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

kobiecość n
Weiblichkeit
cecha tego, co kobiece

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
weiblich
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta kɔˈbʲjɛta n
Frau Weib
dorosły człowiek płci żeńskiej;

koblencjanin n
Koblenzer
mieszkaniec Koblencji

koblencjanka n
Koblenzerin
mieszkanka Kolbencji

koblencki adj
Koblenzer koblenzisch
związany z Koblencją, dotyczący Koblencji

kobra ˈkɔbra n
Kobra
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

koburski adj
Coburger
związany z Coburgiem (Koburgiem) (miastem w Niemczech)

kobyła kɔˈbɨwa n
Stute
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

koc kɔʦ̑ n
Decke Wolldecke
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny n
Heizdecke Heizkissen
okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kochanek kɔˈxãnɛk n
Liebhaber Geliebter Lover
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanie kɔˈxãɲɛ interjection
Liebling
zwrot do osoby, której chce się okazać uczucie sympatii

kochanie kɔˈxãɲɛ n
Liebe Lieben
(rzeczownik odczasownikowy) od kochać
Liebling
osoba ukochana

kochanka kɔˈxãnka n
Liebhaberin Geliebte
kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany kɔˈxãnɨ adj
geliebt
taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią
lieb
taki, który jest darzony przez kogoś miłością

kochany kɔˈxãnɨ n
Liebe
osoba bliska, darzona miłością

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
lieben
odczuwać miłość do kogoś
uwielbiać jakąś rzecz
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem
Liebe machen
odbywać stosunek seksualny z kimś
lieben
być w kimś zakochanym
odczuwać odwzajemnioną miłość do kogoś

koci ˈkɔ.ʨ̑i possessiveAdjective
Katze
należący do kota

kociak ˈkɔʨ̑ak n
Kätzchen
młody kot
Mieze
(przenośnie, przenośnia) ładna dziewczyna o kokieteryjnym wyglądzie i zachowaniu

kocie łby ˈkɔʨ̑ɛ ˈwbɨ n
Kopfsteinpflaster
(potocznie, potoczny) bruk z kamieni polnych, otoczaków;

kocimiętka n
Katzenminze
(botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
Kessel
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody)
duże naczynie metalowe z pokrywą;

kocioł parowy ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ n
Dampfkessel
urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej;

kocur ˈkɔʦ̑ur n
Kater
samiec kota

kocz n
Kutsche
(dawniej, dawny) rodzaj czterokołowego resorowanego pojazdu konnego;

koczkodan kɔʧ̑ˈkɔdãn n
Meerkatze
(zoologia, zoologiczny) Cercopithecus, niewielka afrykańska małpa;

kod kɔt n
Code Kode
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
Strichcode Barcode Balkencode
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy n
Postleitzahl
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
Quellcode Quelltext
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

koda ˈkɔda n
Abschluss
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów

kodeina n
Kodein
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;

kodeks karny n
Strafgesetzbuch StGB
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju

kodować v
kodieren
szyfrować używając kodu

koedukacyjny ˌkɔɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ adj
koedukativ
(pedagogika, pedagogiczny) odnoszący się do koedukacji, przeznaczony do wspólnej edukacji obu płci

koenzym n
Coenzym
(biochemia, biochemiczny) niebiałkowy związek organiczny niezbędny do działania niektórych enzymów;

koewolucja n
Coevolution Koevolution
(biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
Koffein Coffein
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kofeinowy ˌkɔfɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ adj
koffeinhaltig
dotyczący kofeiny, zawierający kofeinę

kofta n
Köfte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej

kogel-mogel ˌkɔɟɛl‿ˈmɔɟɛl ˌkɔɡɛl‿ˈmɔɡɛl n
Zuckerei
(potocznie, potoczny) zamieszanie, chaos, zamęt

kogut ˈkɔɡut n
Hahn
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) samiec innych kurowatych, np. bażanta, głuszca;
Blaulicht
(potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) migająca lampa sygnalizacyjna, która jest umieszczana m.in. na pojazdach uprzywilejowanych
Gockel
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mężczyzna mający dużą sprawność seksualną
Kampfhahn Streithahn Streithammel
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) człowiek czupurny, zadziorny

koherencja n
Kohärenz
wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi

koherentny ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
kohärent
będący spójną całością

kohorta kɔˈxɔrta n
Kohorte
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

kojec n
Laufgitter
zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojot ˈkɔjɔt n
Kojote Präriewolf
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kojotołak ˌkɔjɔˈtɔwak n
Werkojote
(folklor) (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest kojot

kok kɔk n
Haarknoten Dutt
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
Kokain
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokardka n
Schleifchen
(krawiectwo) ozdoba w kształcie małej kokardy

kokieteryjnie ˌkɔcɛtɛˈrɨjɲɛ adv
kokett
w sposób mający wywołać zainteresowanie, obliczony na spodobanie się

kokieteryjny adj
kokett
zachowujący się zalotnie

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑ v
kokettieren
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokon n
Kokon
(zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokoryczka wielokwiatowa n
Vielblütige Weißwurz
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka, występującej w Europie, Azji i Ameryce Północnej;

kokos ˈkɔkɔs n
Kokosnuss
(spożywczy) owoc palmy kokosowej
Kokospalme
(botanika, botaniczny) palma kokosowa (kokos właściwy, Cocos nucifera L.);

kokosowy ˌkɔkɔˈsɔvɨ adj
Kokos Kokosnuss
związany z palmą kokosu lub jej owocem

kokpit ˈkɔkpʲit n
Cockpit
(lotnictwo, lotniczy) pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;

koks kɔks n
Koks
(technologia, technika, techniczny) stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl ˈkɔktajl n
Cocktail
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
Molotowcocktail
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolaborant n
Kollaborateur Quisling
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

kolaborantka n
Kollaborateurin
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

kolaborować v
kollaborieren
współpracować, zwykle w pejoratywnym znaczeniu

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
Abendessen Abendbrot
posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

kolacyjny adj
zum Abendessen zur Abendbrotszeit
związany z kolacją

kolagen n
Kollagen
(biochemia, biochemiczny) białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;

kolagenaza n
Kollagenase
(biochemia, biochemiczny) enzym proteolityczny mający zdolność rozkładania kolagenu

kolano kɔˈlãnɔ n
Knie
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
Radsport
(sport, sportowy) forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolaż n
Collage
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolbowaty adj
kolbenförmig
tworzący kształt kolby

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
Ameisenigel Schnabeligel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tachyglossus, żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
Kettenpanzer Ringelpanzer
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
Ohrring
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolega kɔˈlɛɡa n
Kollege Kamerad Freund
towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolegialny adj
kollegial
odnoszący się do kolegium, mający związek z kolegium

kolegium n
Kardinalskollegium
(kościelny) ogół kardynałów Kościoła katolickiego;

kolej ˈkɔlɛj n
Eisenbahn Bahn
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;
Reihe
następstwo zdarzeń według ustalonego porządku

kolej zębata n
Zahnradbahn
(kolejnictwo) kolej mogąca pokonywać trasę o dużych nachyleniach dzięki dodatkowej szynie zębatej, na którą oddziałują zębate koła napędowe i hamujące;

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
Eisenbahner
(kolejnictwo) pracownik kolei

kolejka kɔˈlɛjka n
Modelleinsenbahn
zabawka będąca modelem pociągu lub złożona z wagoników
Platz in die Warteschlange
miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1)
Runde
(potocznie, potoczny) porcja alkoholu wypijana z daną grupą osób
Schlange Warteschlange
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;
Schmalspurbahn
(potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa
Warteschlange
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych;

kolejka górska n
Achterbahn
urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;

kolejność kɔˈlɛjnɔɕʨ̑ n
Reihenfolge Folge
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolejny kɔˈlɛjnɨ adj
folgend seriell
następny po tym, który jest teraz; przyszły

kolejowy ˌkɔlɛˈjɔvɨ adj
Bahn
związany z kolejnictwem (koleją); taki, który dotyczy kolejnictwa, pociągów

kolekcja kɔˈlɛkʦ̑ʲja n
Sammlung
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)
zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
sammeln
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolektyw n
Arbeitsgemeinschaft Kollektiv
(książkowy) grupa osób związanych wspólną pracą czy inną działalnością, mających ten sam cel
Kollektivlinse
(optyka, optyczny) dalsza od oka soczewka okularu w urządzeniu optycznym, np. mikroskopie

kolektywizacja n
Kollektivierung
nadawanie czemuś formy kolektywnej;

kolektywizm n
Kollektivismus
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

kolektywny ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ adj
kollektiv
zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
Koriander
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koleżanka ˌkɔlɛˈʒãnka n
Freundin
towarzyszka nauki lub zabawy
Kollegin
towarzyszka pracy

koliber kɔˈlʲibɛr n
Kolibri
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolka n
Dorn Stachel
(botanika, botaniczny) kłujący wyrostek roślinny
Kolik Krampf
(medycyna, medyczny) silne, napadowe bóle w jamie brzusznej
Seitenstechen Seitenstiche
(medycyna, medyczny) kłucie w boku
Stichling
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna ryba z rodziny ciernikowatych

kolmatacja n
Anschlämmen Flutdüngung Kolmatage Kolmatieren
(melioratywnie, melioratywny) sposób sztucznego podnoszenia poziomu gruntu przez wykorzystanie osadzających się namułów niesionych przez wodę

kolodium n
Kollodium
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór nitrocelulozy w mieszaninie alkoholu i eteru, po rozlaniu szybko schnący oraz tworzący bezbarwną warstewkę, o wielu zastosowaniach, np. jako opatrunek, klej albo lakier

koloid n
Kolloid
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej

kolokacja ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja n
Kollokation
(językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;

kolokwializm ˌkɔlɔˈkfʲjalʲism̥ n
Kolloquialismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie;

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
Kolonie
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;
ludzka jednostka osadnicza;

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
Kolonialismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonialny ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ adj
Kolonial- kolonial
związany z terytorium kolonii, dotyczący terytorium kolonii

kolonie kɔˈlɔ̃ɲjɛ n
Kolonie Lager
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;

kolonizować v
kolonisieren
przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonka n
Kölnerin
mieszkanka Kolonii (miasta w Niemczech)

kolonoskop ˌkɔlɔ̃ˈnɔskɔp n
Kolonoskop Koloskop
(medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
Koloskopie Darmspiegelung
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor ˈkɔlɔr n
Farbe
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;
(termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;
(zobacz) kolory
Tinktur
(heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

koloratka ˌkɔlɔˈratka n
Halskragen
(krawiectwo) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;

koloratura n
Koloratur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi

kolorowanka ˌkɔlɔrɔˈvãnka n
Malbuch
książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
bunt kunterbunt
wielobarwny, pełen różnych kolorów
farbig
będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
schönen
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolos na glinianych nogach ˈkɔlɔs ˌna‿ɡlʲĩˈɲãnɨx ˈnɔɡax n
Koloss auf tönernen Füßen
(książkowy) coś pozornie mocnego, potężnego, wielkiego, a w rzeczywistości małego, słabego, nieznacznego

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
kolossal
bardzo duży; wielki

kolończyk n
Kölner
mieszkaniec Kolonii

koloński adj
Kölner
związany z Kolonią, dotyczący Kolonii

kolumbarium ˌkɔlũmˈbarʲjũm n
Columbarium Kolumbarium
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;
Kolumbarium
(współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych
(współcześnie) pomieszczenie na urny przy krematorium

kolumna kɔˈlũmna n
Kolonne
uformowana grupa osób lub pojazdów wojskowych
Kolumne
(drukarstwo, drukarski) obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią;
pionowy rząd liczb, liter, wyrazów
Rubrik
stała rubryka w czasopiśmie
Säule
pomnik składający się z kolumny (1.1) i umieszczonej na niej figury
Säule Kolonne
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
Weihnachtslied
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

kolędnik kɔˈlɛ̃ndʲɲik n
Sternsinger
(etnografia, etnograficzny) osoba, która kolęduje, chodzi po kolędzie

komandor podporucznik kɔ̃ˈmãndɔr ˌpɔtpɔˈruʧ̑ʲɲik n
Korvettenkapitän
stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający majorowi;

komandor porucznik kɔ̃ˈmãndɔr pɔˈruʧ̑ʲɲik n
Fregattenkapitän
stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający podpułkownikowi;

komar ˈkɔ̃mar n
Mücke Moskito
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombajn ˈkɔ̃mbajn n
Kombine Erntemaschine Vollerntemaschine
(rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

kombi ˈkɔ̃mbʲi n
Kombi
(motoryzacja) samochód z nadwoziem typu kombi (1.1)
(motoryzacja) typ nadwozia

kombinacja n
Kombination
łączenie składowych w całość oraz efekt tego działania

kombinat kɔ̃mˈbʲĩnat n
Kombinat
(zarządzanie) zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie;

kombinerki n
Kombinationszange
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne, rodzaj szczypiec o uniwersalnym zastosowaniu;

kombinować v
kombinieren
łączyć różne części w spójną całość

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
Komödie
o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści
Komödie Lustspiel
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komediant n
Comedian
(dawniej, dawny) osoba grająca różne postaci zawodowo
Komödiant
człowiek udający, zachowujący się nienaturalnie czy niepoważnie

komediodramat n
Dramedy Comedy-Drama Comedydrama
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;

komediowy adj
Komödien-
dotyczący komedii

komedogenny ˌkɔ̃mɛdɔˈɡɛ̃nːɨ adj
komedogen
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników

komenda n
Kommando
krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
Kommentar
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś
objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
Kommentator
osoba, która komentuje coś

komentatorka ˌkɔ̃mɛ̃ntaˈtɔrka n
Kommentatorin
forma żeńska od: komentator

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
kommentieren
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
kommerziell
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa kɔ̃ˈmɛta n
Komet Schweifstern
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfort ˈkɔ̃w̃fɔrt n
Komfort
ogólnie warunki zapewniające spokój, wygodę i elegancję

komfortowy ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ adj
bequem komfortabel
sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komiczny kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
komisch
taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

komiega kɔ̃ˈmʲjɛɡa n
Komegge
(dawniej, dawny) statek flisacki do spławiania zboża

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
Comic
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
Schornstein Schlot
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
Balaklava Skimütze Wollmütze
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
Schornsteinfeger Kaminkehrer
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat n
Kommissariat Polizeirevier
jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie
Polizeirevier Kommissariat
lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisarz n
Kommissar
urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komitet kɔ̃ˈmʲitɛt ˈkɔ̃mʲitɛt n
Komitee Ausschuss
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komiśniak kɔ̃ˈmʲiɕɲak n
Kommissbrot Kommißbrot
(przestarzałe, przestarzały) ciemny razowy chleb przydzielany dawniej żołnierzom;

komnata kɔ̃mˈnata n
Gemach
pomieszczenie mieszkalne w pałacu lub rezydencji, zwykle pełne przepychu;

komoda kɔ̃ˈmɔda n
Kommode
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
Gaskammer
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komoryjski ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci adj
komorisch
odnoszący się do państwa Komory

kompaktowy adj
CD-
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do kompaktu (CD)

kompan ˈkɔ̃mpãn n
Kumpan
(potocznie, potoczny) towarzysz wspólnych przedsięwzięć, zwłaszcza rozrywek

komparatystyka n
Komparatistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki, zajmująca się badaniami porównawczymi – ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii;

kompas ˈkɔ̃mpas n
Kompass
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompendium kɔ̃mˈpɛ̃ndʲjũm n
Kompendium
książka zawierająca zwięzły wykład podstawowych wiadomości z danej dziedziny wiedzy;

kompetentny adj
kompetent zuständig sachkundig
uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

kompilacja ˌkɔ̃mpʲiˈlaʦ̑ʲja n
Kompilation
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat
wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

kompilator ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr n
Kompilirer Kompilator
(informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompleks ˈkɔ̃mplɛks n
Komplex
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
(psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;
zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

kompleks Elektry ˈkɔ̃mplɛks ɛˈlɛktrɨ n
Elektrakomplex
(psychologia, psychologiczny) podświadoma skłonność płciowa córki do ojca (występująca u dziewczynek w wieku 3-6 lat) i strach przed odwetem matki; uczucie wrogości wobec matki;

kompleks niższości n
Minderwertigkeitskomplex
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

kompleksowość n
Komplexität
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest kompleksowe; cecha tych, którzy są kompleksowi

kompleksowy adj
ganzheitlich
obejmujący wszystkie elementy, tworząc zwarty kompleks
komplex
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (budownictwo) tworzący kompleks, należący do kompleksu

komplement n
Komplement
(biologia, biologiczny) układ dopełniacza
Kompliment
grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

komplementariusz n
Komplementär
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli

kompletny kɔ̃mˈplɛtnɨ adj
komplett
cały, będący w komplecie

komplikacja n
Komplizierung
dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

komplikować v
komplizieren
czynić bardziej złożonym, trudniejszym
sich komplizieren
stawać się bardziej złożonym, trudniejszym

komponent n
Komponente Bestandteil
część składowa, element

komponować ˌkɔ̃mpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
komponieren
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny
tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
Kompost
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompozycja ˌkɔ̃mpɔˈzɨʦ̑ʲja n
Komposition Gestaltung Gesteck
ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
Komponist Tondichter Tonsetzer Kompositeur Tonkünstler Tonschöpfer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
Verdichtung
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
Kompromiss
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromisowy adj
Kompromiss-
dotyczący kompromisu

kompromitować ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtɔvaʨ̑ v
kompromittieren
o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność

komputer kɔ̃mˈputɛr n
Computer Rechner
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

komputer osobisty n
Personalcomputer
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
Computer
dotyczący komputera, związany z komputerem

komputeryzacja n
Computerisierung
(informatyka, informatyczny) wprowadzanie używania komputerów do przedsiębiorstw, szkół i urzędów;

komuna kɔ̃ˈmũna n
Kommune
wspólnota ludzi żyjących razem w oparciu o dzielenie się pracą i własnością;
Kommunismus
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) komunizm, socjalizm

komunalny adj
Kommunal- kommunal
(urzędowy) podlegający samorządowi miejskiemu

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
Kommunikation Verkehr
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

komunikacyjny ˌkɔ̃mũɲikaˈʦ̑ɨjnɨ adj
Verkehr kommunikativ
związany z komunikacją, dotyczący komunikacji

komunikat ˌkɔ̃mũˈɲikat n
Bekanntmachung
wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja.

komunikator ˌkɔ̃mũɲiˈkatɔr n
Kommunikationsprogramm
(informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;

komunikować v
mitteilen
przekazywać wiadomość
kommunizieren
mieć kontakt

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
Kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistka ˌkɔ̃mũˈɲistka n
Kommunistin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka komunizmu

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kommunistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
Kommunismus
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komunizować v
kommunisieren
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzać lub upowszechniać komunizm

komórka kɔ̃ˈmurka n
Abstellkammer
małe pomieszczenie, pokój
Handy
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy
Zelle
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;

komórka jajowa n
Eizelle
(biologia, biologiczny) komórka rozrodcza żeńska

komórka macierzysta n
Stammzelle Mutterzelle
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna

komża n
Chorhemd
(kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

koncentracja ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtraʦ̑ʲja n
Konzentration
(psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) skupienie uwagi

koncentrat n
Erzkonzentrat
produkt wzbogacenia niskoprocentowych kopalin użytecznych
Konzentrat
artykuł zawierający więcej składników wartościowych niż wyjściowy

koncentrować ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɔvaʨ̑ v
konzentrieren
skupiać, zbierać coś w jedno miejsce, w jeden punkt

koncentryczny ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
konzentrisch
skierowany ku środkowi, ku określonemu punktowi; współśrodkowy

koncepcja kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
Konzeption
ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu
(dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) zajście w ciążę

koncern ˈkɔ̃nʦ̑ɛrn n
Konzern
(ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
Konzert
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

koncert życzeń ˈkɔ̃nʦ̑ɛrd ˈʒɨʧ̑ɛ̃ɲ n
Wunschkonzert
audycja telewizyjna bądź radiowa, podczas której przekazywane są nadesłane życzenia dla solenizantów, jubilatów itp. przeplatane piosenkami

koncertmistrz n
Konzertmeister
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek

koncertować v
konzertieren
występować z repertuarem muzyki poważnej

koncesja n
Konzession Gewerbeschein
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej

konchiologia ˌkɔ̃nxʲjɔˈlɔɟja n
Konchyliologie Weichtierkunde
(zoologia, zoologiczny) nauka o muszlach;

koncyliaryzm ˌkɔ̃nʦ̑ɨˈlʲjarɨsm̥ n
Konziliarismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem;

koncypować v
konzipieren
(książkowy) wymyślać, obmyślać coś

kondemnacja n
Kondemnation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) uznanie statku za niezdolny do żeglugi i niewart naprawy

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
Kondensationsreaktion
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
Kondensator
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondolencje ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲjɛ n
Kondolenz Beileid
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

kondominium ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm n
Kondominium
terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw;

kondor ˈkɔ̃ndɔr n
Kondor
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

kondotier n
Condottiere
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

kondukt ˈkɔ̃ndukt n
Trauertug
(książkowy) orszak pogrzebowy, grono ludzi uroczyście towarzyszących zmarłemu w drodze na cmentarz

kondycja kɔ̃nˈdɨʦ̑ʲja n
Form Kondition
forma fizyczna, wytrzymałość na wysiłek fizyczny
Lage Zustand
ogólny stan czegoś

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
Etage Geschoß
poziom w budynku

koneser n
Kenner
znawca w jakiejś dziedzinie (zwykle także jej miłośnik), zwłaszcza w przypadku jedzenia lub sztuki

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
Gießkanne
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
Konföderation
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów;
Staatenbund Konföderation
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
Konferenz
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja naukowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja ˌna<sup>w</sup>uˈkɔva n
wissenschaftliche Konferenz
spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

konfesjonał n
Beichtstuhl
(kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfetti kɔ̃nˈfɛttʲi n
Konfetti
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;

konfiguracja n
Konfiguration
układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

konfigurować ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvaʨ̑ v
konfigurieren
przystosowywać jakieś urządzenie do pożądanej pracy

konfirmacja ˌkɔ̃nfʲirˈmaʦ̑ʲja n
Konfirmation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
konfiszieren
dokonywać konfiskaty

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
Konfitüre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
Konflikt
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności;

konformizm n
Konformismus
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfrontacja n
Gegenüberstellung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednoczesne stawienie się świadków lub świadków i oskarżonego w celu oceny sprzeczności w zeznaniach
Konfrontation
konflikt między wrogimi stronami
Konfrontation Gegenüberstellung
porównanie ze sobą, zestawiając cechy wspólne i rozbieżne

konfucjanizm n
Konfuzianismus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

kongregacja n
Kongregation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu

koniak ˈkɔ̃ɲak n
Kognak Cognac
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
Ende Schluss
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
okoliczności końca (1.2)
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
Spitze Ende
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniec świata ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata n
Ende der Welt
(potocznie, potoczny) miejsce bardzo odległe
Weltuntergang
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;

konieczność kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
Notwendigkeit
coś, czego nie można uniknąć

konieczny kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ adj
unerlässlich
taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
Seepferdchen
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;

konina kɔ̃ˈɲĩna n
Pferdefleisch
(spożywczy) mięso końskie;

koniokrad kɔ̃ˈɲɔkrat n
Pferdedieb
złodziej koni

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
Beugung Konjugation
(biologia, biologiczny) bezpośrednie przekazywanie DNA z jednej komórki do drugiej.
Konjugation Beugung
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunktura n
Konjunktur
ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

konkatedra n
Konkathedrale
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) druga katedra ordynariusza diecezji

konklawe kɔ̃ŋˈklavɛ n
Konklave
(kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkludować ˌkɔ̃ŋkluˈdɔvaʨ̑ v
schlussfolgern
(przestarzałe, przestarzały) podsumowywać np. wypowiedź, formułować ostateczne wnioski, wnioskować

konkordat kɔ̃ŋˈkɔrdat n
Konkordat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkretnie adv
konkret
w sposób dokładnie określony

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
Konkubine
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkubinat ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat n
Konkubinat
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;

konkurencja ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
Konkurrenz
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży

konkurencyjny adj
Konkurrenz
mający znamiona konkurencji
konkurrenzfähig wettbewerbsfähig
mogący swobodnie konkurować w sferze ekonomicznej

konkurować v
anhalten werben
(przestarzałe, przestarzały) ubiegać się o rękę panny
konkurrieren Konkurrenz machen im Wettstreit stehen
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
Ausschreibung
(administracja) sformalizowana procedura wyboru kandydata na jakieś stanowisko
Wettbewerb
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konkurs piękności ˈkɔ̃ŋkurs pʲjɛ̃ŋkˈnɔɕʨ̑i n
Schönheitswettbewerb
impreza, w czasie której jury wybiera najpiękniejszą spośród zgłoszonych uczestniczek;

konno ˈkɔ̃nːɔ adv
reiten
o sposobie poruszania się: na koniu

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
Hanf
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju konopie (1.1);
(włókiennictwo) włókno uzyskiwane z konopi (1.2)

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
Quacksalber
(pogardliwie, pogardliwy) zły, kiepski lekarz

konsekrować v
konsekrieren weihen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać konsekracji

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
Konsens Einvernehmen
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwacja n
Erhaltung Wartung Konservieren
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

konserwant n
Konservierungsmittel Konservierungsstoff
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatyzm ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥ n
Konservatismus Konservativismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
Konservativismus Konservatismus
postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konserwować ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvaʨ̑ v
konservieren einmachen einwecken haltbar machen schonen
chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konsjerż n
Concierge
dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konspekt ˈkɔ̃w̃spɛkt n
Konspekt
zarys, plan, szkic wykładu, utworu

konspirować v
verheimlichen
trzymać w ukryciu
konspirieren
zmawiać się w ukryciu przeciwko komuś, np. obecnej władzy
sich verstellen
ukrywać swoje zamiary lub tożsamość; otaczać się tajemnicą

konstancjański adj
Konstanzer
związany z Konstancją, dotyczący Konstancji (miasta w Niemczech)

konstantynopolitańczykowianeczka ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃nɔpɔlʲitãj̃n͇ʧ̑ɨkɔvʲjãˈnɛʧ̑ka n
jung Bewohnerin von Konstantinopel
sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol ((współcześnie) Stambuł)

konsternacja ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja n
Bestürzung
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstrukcja kɔ̃w̃ˈstrukʦ̑ʲja n
Konstruktion
układ elementów, sposób ich powiązania
proces budowania, konstruowania
(matematyka, matematyczny) metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami

konstrukcyjny ˌkɔ̃w̃strukˈʦ̑ɨjnɨ adj
Konstruktion
dotyczący konstrukcji, związany z konstrukcją

konstruktywistyczny ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
konstruktivistisch
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

konstruktywizm n
Konstruktivismus
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstruowanie ˌkɔ̃w̃stru<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
Konstruktion
(rzeczownik odczasownikowy) od konstruować

konstruować ˌkɔ̃w̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
konstruieren bauen
budować, tworzyć konstrukcję

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
Konstitution Verfassung
(biologia, biologiczny) stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;
Verfassung Konstitution Grundgesetz
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucjonalista ˌkɔ̃w̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
Verfassungsrechtler Staatsrechtler
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

konstytucjonalistka ˌkɔ̃w̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka n
Staatsrechtlerin Verfassungsrechtlerin
prawniczka zajmująca się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
konstitutionell verfassungsmäßig
dotyczący konstytucji
verfassungsmäßig konstitutionell
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
Konsul
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
Konsulat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsultacja ˌkɔ̃w̃sulˈtaʦ̑ʲja n
Konsultation
zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy

konsument kɔ̃w̃ˈsũmɛ̃nt n
Konsument
(handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr;
(biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi;

konsumować v
konsumieren verzehren
spożywać, jeść

konsystencja ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
Konsistenz
poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

konsystorz kɔ̃w̃ˈsɨstɔʃ n
Konsistorium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) w Kościele katolickim kuria biskupia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
Kontakt
zetknięcie się
Steckdose
gniazdo sieci elektrycznej

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
Kontext Zusammenhang
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
Zusammenhang
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontemplacja ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja n
Betrachtung
skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach
Kontemplation Meditation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa

konterfekt n
Konterfei
(przestarzałe, przestarzały) portret, wizerunek

kontestacja ˌkɔ̃ntɛˈstaʦ̑ʲja n
Protestbewegung
protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czegoś; podanie w wątpliwość

konto ˈkɔ̃ntɔ n
Konto
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabanda ˌkɔ̃ntraˈbãnda n
Konterbande
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
Kontrabass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrahent kɔ̃nˈtraxɛ̃nt n
Kontrahent
każda ze stron zawierających umowę

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
Kontrakt Vertrag
umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

kontraktowy ˌkɔ̃ntrakˈtɔvɨ adj
Vertrags
dotyczący kontraktu, związany z kontraktem

kontrast ˈkɔ̃ntrast n
Gegensatz Kontrast
(książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)
Kontrast
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

kontrastować v
kontrastieren
być kontrastem dla czegoś; odznaczać się w zestawieniu z czym

kontrasygnata n
Contrasignatur Gegenzeichnung
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;

kontratenor ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr n
Countertenor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;

kontrfaktyczny adj
kontrafaktisch
(filozofia, filozoficzny) taki, który odnosi się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

kontrgambit n
Gegengambit
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
Kontrolle Prüfung
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

kontroler kɔ̃nˈtrɔlɛr n
Kontrolleur
osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrolka kɔ̃nˈtrɔlka n
Kontroll-Lampe Kontrolllampe
lampka sygnalizacyjna, która umożliwia kontrolę pracy jakiegoś urządzenia

kontrolować ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑ v
kontrollieren
sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być

kontrowanie n
Kontrieren
(rzeczownik odczasownikowy) od kontrować

kontrowersja n
Kontroverse Meinungsverschiedenheit
niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
kontrovers
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

kontrreformacja ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
Gegenreformation
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

kontrrewolucja ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈluʦ̑ʲja n
Konterrevolution
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
Abwehr Spionageabwehr
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontryfał n
englisches Zinn
(dawniej, dawny) stop miedzi z cyną

kontumacja ˌkɔ̃ntũˈmaʦ̑ʲja n
Kontumaz
(dawniej, dawny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niepojawienie się oskarżonego na rozprawie, co powoduje zaoczne wydanie wyroku

kontur ˈkɔ̃ntur n
Kontur Umriss
linia, zarys kształtu

konturówka ˌkɔ̃ntuˈrufka n
Konturenstift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk w formie ołówka, sztyftu lub pędzelka, służący do obrysowania oczu lub ust;

kontuzja kɔ̃nˈtuzʲja n
Kontusion Quetschung
(medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
Kontinent Erdteil
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynentalny ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ adj
kontinental
dotyczący kontynentu

kontynuacja n
Fortsetzung Fortführung
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
fortsetzen
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja n
Konurbation
zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
Maiglöckchen
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwalia majowa n
Maiglöckchen
(systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;

konwencja kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
Abkommen Konvention
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa

konwencjonalnie adv
konventionell
w sposób konwencjonalny

konwencjonalny ˌkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
konventionell
zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

konwent ˈkɔ̃nvɛ̃nt n
Konvent
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach

konwertyta ˌkɔ̃nvɛrˈtɨta n
Konvertit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która zmieniła jedno z wyznań chrześcijańskich na inne

konwisarz n
Kannengießer
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;

konwój ˈkɔ̃nvuj n
Konvoi
(wojskowość, wojskowy) poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
Kooperation Zusammenarbeit
współpraca, współdziałanie

koordynacja n
Koordination
organizowanie i planowanie wspólnych działań

koordynować v
koordinieren
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopa ˈkɔpa n
Schock
(jednostka miary) (przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk;

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
Bergwerk Grube Mine
(górnictwo, górniczy) zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

kopalny adj
fossil
zachowany pod ziemią, pochodzący z dawnych epok geologicznych
fossil versteinert
wydobywany z ziemi jako bogactwo naturalne

koparka kɔˈparka n
Bagger
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
buddeln fördern graben
wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn
graben ausheben buddeln
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny
kicken treten
uderzać kogoś / coś nogą

kopenhaski ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci adj
Kopenhagener
odnoszący się do miasta Kopenhaga

kopenhażanin ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãɲĩn n
Kopenhagener
mieszkaniec Kopenhagi

kopenhażanka ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãnka n
Kopenhagenerin
mieszkanka Kopenhagi

koper ˈkɔpɛr n
Dill
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
Copernicium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

kopernikański adj
kopernikanisch
związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

koperta kɔˈpɛrta n
Briefumschlag Umschlag Kuvert
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopertowy adj
Kuvert-
związany z kopertami, dotyczący kopert

kopia ˈkɔpʲja n
Kopie
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (biurowość, biurowy) nie oryginał dokumentu
Lanze
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;

kopiować kɔˈpʲjɔvaʨ̑ v
kopieren
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopnięcie kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Fußtritt
uderzenie, cios zadany nogą

kopnąć w kalendarz ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ f‿kaˈlɛ̃ndaʃ v
den Löffel abgeben ins Gras beißen
(żartobliwie) (ironicznie) umrzeć

kopolimer n
Copolymer
(chemia, chemiczny) polimer, któreg łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów;

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci adj
koptisch
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci n
Koptisch koptisch
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopulacja n
Begattung Kopulation Paarung
(fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie

kopulować ˌkɔpuˈlɔvaʨ̑ v
kopulieren
(fizjologia, fizjologiczny) odbywać stosunek seksualny

kopuła kɔˈpuwa n
Kuppel Schild
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopytnik pospolity n
Gewöhnliche Haselwurz
(botanika, botaniczny) Asarum europaeum L., gatunek byliny z rodziny kokornakowatych, jedyny gatunek kopytnika w Europie;

kopytny adj
behuft
taki, który ma kopyta

kopyto kɔˈpɨtɔ n
Huf
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora ˈkɔra n
Borke Rinde
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny
Kora
(wojskowość, wojskowy) nepalska szabla o jednosiecznej, zakrzywionej głowni;

koral ˈkɔral n
Koralle
(mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;
Koralle Blumentier
(biologia, biologiczny) koralowiec
коралл
(jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
koreanisch Koreanisch
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

korek ˈkɔrɛk n
Kork
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału
Korken
(potocznie, potoczny) zakrętka od butelki;

korekta kɔˈrɛkta n
Korrektur
poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego

korektor kɔˈrɛktɔr n
Korrektor
osoba sprawdzająca i poprawiająca tekst pod kątem redakcyjnym przed oddaniem go do druku;
Abdeckstift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk przeznaczony do ukrywania wad skóry;
Equalizer
(technologia, technika, techniczny) urządzenie poprawiające usterki, np. zniekształcenia dźwięku;
Tintenkiller Tintenlöscher
przyrząd piśmienniczy służący do zamalowywania błędów na kartce papieru;

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
Korrelation
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;

korelować ˌkɔrɛˈlɔvaʨ̑ v
korrelieren
mieć związek, być powiązanym, współzależeć

korespondent n
Korrespondent
ktoś kto koresponduje

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
Korkenzieher
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;
Trudeln
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji lotniczej;

korkowiec kɔrˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Korkbaum
(botanika, botaniczny) Phellodendron Rupr., rodzaj drzew z rodziny rutowatych
Korkenpistole
pistolet-zabawka do strzelania z korków
Tote Meerhand
(zoologia, zoologiczny) Alcyonium palmatum, gatunek koralowca, koral korkowiec;

kormoran kɔrˈmɔrãn n
Kormoran
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornak n
Mahut
osoba pracująca ze słoniami

kornet ˈkɔrnɛt n
Kornett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;

kornijski n
Kornisch kornische Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornik ˈkɔrʲɲik n
Borkenkäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag;

koromysło n
Tragjoch Joch
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

korona kɔˈrɔ̃na n
Krone
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
(jednostka monetarna) waluta w Czechach;
monarchia
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech

korona cierniowa n
Dornenkrone
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;

koronacja n
Krönung
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronasceptyk n
Coronaskeptiker
(potocznie, potoczny) osoba negująca epidemię koronawirusa

koronawirus n
Coronavirus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
Krontaube
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koroniec siodłaty n
Blaubrust-Krontaube Blauschopf-Krontaube Krontaube
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku koroniec siodłaty (1.1)

koronkowy ˌkɔrɔ̃ŋˈkɔvɨ adj
Spitzen-
wykonany z koronki
kunstvoll meisterhaft
(przenośnie, przenośnia) misterny (tak jak koronka)

koronować v
krönen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego
sich krönen lassen
stawać się władcą poprzez akt koronacji

korozja n
Korrosion
proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

korporacyjny adj
Körperschafts- korporatistisch
dotyczący korporacji

korpulencja ˌkɔrpuˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
Korpulenz
(rzadki, rzadko używany) poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie

korpulentny ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ adj
korpulent
o człowieku: odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

korpus gniazdowy n
Brutraum Brutzarge
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, w którym mieści się gniazdo rodziny pszczelej

korpus miodowy n
Honigraum Honigzarge
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, z którego pszczelarz odbiera pszczołom miód

korrida kɔrˈrʲida n
Stierkampf Corrida
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;

korsak n
Korsak Steppenfuchs
(zoologia, zoologiczny) Vulpes corsac, gatunek drapieżnego ssaka z rodzaju lis, występujący na stepach i półpustyniach Azji Środkowo-Wschodniej;

korsarz n
Korsar
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pirat na usługach państwa;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) rodzaj jachtu żaglowego;

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
korsisch
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

kort kɔrt n
Court
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

kortyzon n
Cortison Kortison
(biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie;

korupcja kɔˈrupʦ̑ʲja n
Korruption
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta n
Korvette
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz n
Koryphäe
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;
(przenośnie, przenośnia) (podniośle) lider, przodownik nowych działań w jakimś środowisku, zwłaszcza artystycznym lub naukowym

korygować v
berichtigen beseitigen
usuwać niedokładności
korrigieren
przeprowadzać korektę, poprawiać błędy w tekście

koryncki kɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci adj
korinthisch
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)
od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
Korridor Flur Gang
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

korytarz życia n
Rettungsgasse
metoda stworzenia możliwości przejazdu dla pojazdów uprzywilejowanych poprzez rozsunięcie się jadących lub stojących w korku pojazdów do krawędzi drogi wielojezdniowej

koryto kɔˈrɨtɔ n
Flußbett
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu
Trog
podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

koryto kablowe kɔˈrɨtɔ kaˈblɔvɛ n
Kabelkanal
(technologia, technika, techniczny) listwa z kanałem wewnętrznym do przeprowadzenia wiązki kabli

korzec n
Scheffel
(dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1)
(dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;

korzenić się v
wurzeln
(botanika, botaniczny) rozwijać system korzeniowy; zapuszczać korzenie

korzenny adj
Gewürz- Kräuter- würzig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawiony korzeniami; pachnący taką przyprawą

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
Wurzel
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;
(anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała

korzystanie ˌkɔʒɨˈstãɲɛ n
Benutzung Gebrauch
(rzeczownik odczasownikowy) od korzystać

korzystać kɔˈʒɨstaʨ̑ v
benutzen gebrauchen
używać czegoś
profitieren Nutzen ziehen
uzyskiwać z czegoś korzyści

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
günstig
przychylny, pochlebny
o cenach: niski
przynoszący korzyść
günstig vorteilhaft
sprzyjający

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
Vorteil
zysk, pożytek

kos kɔs n
Amsel
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku kosów (1.1)

kosa ˈkɔsa n
Sense
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosarz ˈkɔsaʃ n
Weberknecht
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosiarka kɔˈɕarka n
Mähmaschine
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosiarz n
Mäher
(rolnictwo, rolniczy) ten, kto używa kosy; osoba ścinająca kosą

kosić ˈkɔɕiʨ̑ v
mähen
ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

kosmetyczka ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka n
Kosmetikerin
kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;
Kulturtasche
torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków

kosmetyczny ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
kosmetisch
służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody

kosmetyk kɔsˈmɛtɨk n
Kosmetik Kosmetikum
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

kosmita kɔsˈmʲita n
Außerirdischer
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmodrom kɔsˈmɔdrɔ̃m n
Weltraumbahnhof Kosmodrom
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
Kosmologie
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmologiczny adj
kosmologisch
związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
Kosmonaut
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmonautka ˌkɔsmɔ̃ˈnawtka n
Kosmonautin
kobieta, która wzięła udział w podróży kosmicznej

kosmopolita ˌkɔsmɔpɔˈlʲita n
Kosmopolit Weltbürger
człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosmopolityczny adj
kosmopolitisch
nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

kosmos ˈkɔsmɔs n
Kosmos
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosmyk n
Haarbüschel
niewielki pukiel włosów

kosodrzewina ˌkɔsɔḍʒɛˈvʲĩna n
Bergkiefer
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

kosowski adj
kosovarisch
odnoszący się do Kosowa

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
costa-ricanisch
odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

kostium ˈkɔstʲjũm n
Kostüm
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

kostka ˈkɔstka n
Fußknöchel Knöchel
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;
Plektrum
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych

kostka Rubika ˈkɔstka ruˈbʲika n
Zauberwürfel
zabawka logiczna o kształcie sześcianu;

kostka do gry n
Würfel Spielwürfel
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
Leichenhaus Leichenhalle
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostrzewa n
Schwingel
(botanika, botaniczny) Festuca L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

kostucha kɔˈstuxa n
Schnitter Sensenmann Gevatter Tod
(potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur

kosz kɔʃ n
Abfalleimer Mülleimer Abfallkorb
pojemnik na odpady
Korb
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego
jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)
Papierkorb
(informatyka, informatyczny) folder systemowy do przechowywania usuniętych plików

koszary kɔˈʃarɨ n
Kaserne
teren i budynki, w których kwaterują żołnierze

koszatka n
Baumschläfer
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju koszatka (1.1)

koszerny adj
koscher
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszka ˈkɔʃka n
Bienenkorb
(pszczelarstwo, pszczelarski) (dawniej, dawny) ul wykonany ze słomy

koszmar ˈkɔʃmar n
Albtraum Alptraum
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszmarny kɔʃˈmarnɨ adj
albtraumhaft
bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

koszt kɔʃt n
Kosten
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
kosten
mieć jakąś cenę w pieniądzu

koszula kɔˈʃula n
Hemd
(odzieżownictwo) (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula nocna n
Nachthemd Nightshirt
(krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszulka kɔˈʃulka n
Rückseite
(termin karciany) tylna strona karty do gry
T-Shirt Shirt
ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

koszyczek kɔˈʃɨʧ̑ɛk n
Blütenkorb Blütenkörbchen
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;
Gretchenfrisur Kranzfrusur
(fryzyjski) fryzura z zaplecionym naokoło głowy koszyczkiem
Haarkranz
(fryzyjski) warkocz pleciony naokoło głowy
Körbchen
(pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy
Körbchen Körblein
mały koszyk

koszyk ˈkɔʃɨk n
Korb
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszyk wielkanocny ˈkɔʃɨɡ ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ n
Weihekorb
przyozdobiony koszyk zawierający pokarmy święcone w Wielką Sobotę w kościołach katolickich

koszykarz kɔˈʃɨkaʃ n
Basketballer Basketballspieler
(sport, sportowy) sportowiec grający w koszykówkę
Korbflechter Korbmacher
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
Basketball
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot kɔt n
Katze Kater
(zoologia, zoologiczny) Felis catus Linnaeus, zwierzę domowe;

kot bengalski ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
Bengal-Katze
(zoologia, zoologiczny) hybryda kota bengalskiego (1.1) z kotem domowym;
Leopardkatze
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;

kot domowy n
Hauskatze
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;

kot pampasowy n
Pampaskatze
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus colocolo Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;

kot perski ˈkɔt ˈpɛrsʲci n
Perserkatze
(felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach;

kotek ˈkɔtɛk n
Kätzchen
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotek cętkowany n
Fischkatze
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;

kotka ˈkɔtka n
Katze
(zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlet ˈkɔtlɛt n
Kotelett
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;
Koteletten
(Górny Śląsk) baki, bokobrody

kotlet mielony ˈkɔtlɛt mʲjɛˈlɔ̃nɨ n
Frikadelle Bulette
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj

kotlet schabowy n
Schweinskotelett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularna potrawa wieprzowa kuchni polskiej, panierowany kotlet z cienko ubitego schabu

kotlina n
Becken
(geografia, geograficzny) teren otoczony górami;

kotowate n
Katze
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felidae, rodzina ssaków z rzędu drapieżnych;

kotołak n
Katzenmensch Werkatze
(mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka
Werkatze
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest kot

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
Anker
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kotwicznik n
Ankerknecht
(dawniej, dawny) (marynarka) marynarz zawiadujący na okrętach kotwicą i linami
Ankerschmied
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) kowal wykuwający kotwice

kotylion n
Kotillon
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

kowadełko ˌkɔvaˈdɛwkɔ n
Amboss
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków;

kowadło kɔˈvadwɔ n
Amboss
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal ˈkɔval n
Schmied
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;
Feuerwanze
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pyrrhocoris apterus, pospolity pluskwiak o charakterystycznym czerwono-czarnym wzorze na odwłoku;

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
Kovarianz
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

koza ˈkɔza n
Ziege Geiß
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

koza śnieżna ˈkɔza ˈɕɲɛʒna n
Bergziege Schneeziege
(zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ssaka z rodziny krętorogich;

kozak ˈkɔzak n
Stiefel
wysoki but damski ze skóry

kozi ˈkɔʑi adj
ziegen
dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu)

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
Gämse
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

kozieradka n
Bockshornklee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)
Bockshornklee Siebenzeit Ziegenhorn
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;

koziorożec n
Steinbock
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

koziorożec alpejski ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ alˈpɛjsʲci n
Alpensteinbock
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozioł ˈkɔʑɔw n
Bock
stojak do piłowania drewna;

kozioł odbojowy ˈkɔʑɔw ˌɔdbɔˈjɔvɨ n
Prellbock Pufferwehr
element umieszczony na końcu toru kolejowego, tak aby uniemożliwić wyjechanie z niego;

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
Sündenbock Karnickel
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;

kozioł oporowy ˈkɔʑɔw ˌɔpɔˈrɔvɨ n
Prellbock Pufferwehr
element umieszczony na końcu toru kolejowego, tak aby uniemożliwić wyjechanie z niego;

kozioł skalny ˈkɔʑɔw ˈskalnɨ n
Alpensteinbock
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozioł śnieżny ˈkɔʑɔwʲ ˈɕɲɛʒnɨ n
Bergziege Schneeziege
(zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ssaka z rodziny krętorogich;

koziołek kɔˈʑɔwɛk n
Kitz
(zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł
Überschlag
ćwiczenie fizyczne z przewrotem ciała

kozodój n
Ziegenmelker
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) lelek kozodój

kozłek ˈkɔzwɛk n
Baldriane
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny kozłkowatych;

kozłek lekarski ˈkɔzwɛk lɛˈkarsʲci n
echter Baldrian
(botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym;

kołacz ˈkɔwaʧ̑ n
Kalatsch
(folklor) (spożywczy) rodzaj obrzędowego pieczywa, pierwotnie o okrągłym kształcie;

kołatać v
klappern
(książkowy) uderzać za pomocą kołatki w drzwi
wydawać głuchy odgłos poprzez uderzanie

kołatka kɔˈwatka n
Klopfer Türklopfer
(potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;

kołchoz ˈkɔwxɔs n
Kolchos
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
Köcher
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołek n
Dübel
(budownictwo) drewniany lub plastikowy walec wciskany do ściany, w który wkręcana jest śruba

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
Kragen
część ubrania otaczająca szyję;

koło ˈkɔwɔ n
Kreis
określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach
(potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg
(geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;
Rad
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło podbiegunowe ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ n
Polarkreise
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;

koło ratunkowe ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ n
Rettungsring
przyrząd w postaci obręczy z lekkiego materiału, służący do ratowania tonącej osoby;

koło wodne n
Wasserrad
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;

koło zębate ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ n
Zahnrad
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołodziej kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j n
Stellmacher
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

kołowrót n
Drehkreuz
(mechanika) urządzenie zapewniające przepuszczanie ludzi po jednej osobie
Winde Haspel Seilwinde
(mechanika) drewniana oś z korbą, np. do wyciągania ze studni wiadra z wodą

kołpak n
Kalpak Kolpak
(historia, historyczny, historycznie) wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;
Radkappe
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołtun ˈkɔwtũn n
Weichselzopf
kłąb włosów sklejonych łojem;

kołtuństwo n
Spießbürgerlichkeit
(książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych
Spießbürgertum
(książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
Wiegenlied Berceuse
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

kołyska kɔˈwɨska n
Wiege
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń kɔ̃ɲ n
Pferd
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
Pferd Springer
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
Seitpferd Pferd
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
Pferdestärke
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
Trojanisches Pferd
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

koń zimnokrwisty n
Kaltblut
(jeździectwo, jeździecki) (rolnictwo, rolniczy) koń silny, masywny o spokojnym temperamencie;

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
Glied Gliedmaße
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
enden beenden
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

końcóweczka ˌkɔ̃j̃nʦ̑uˈvɛʧ̑ka n
Endchen
(zdrobniale) od końcówka

końcówka kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka n
Endung
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) końcowy element wyrazu podlegający odmianie

koński ˈkɔ̃j̃sʲci possessiveAdjective
Pferde-
należący do konia

kośba n
Mahd Mähen
(rzadki, rzadko używany) koszenie traw, zbóż

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
die Würfel sind gefallen
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
Skelett Knochenbau Knochengerüst
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
kirchlich
związany z regułami określonego kościoła (instytucji)

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
Kirche
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;

kościół parafialny n
Parochialkirche Pfarrkirche
(kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii;

kościół słupowy n
Stabkirche
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;

koślawy kɔɕˈlavɨ adj
krakelig säbelbeinig
(anatomia, anatomiczny) kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała
schief
krzywego kształtu, ze zniekształceniem

kość kɔɕʨ̑ n
Knochen Bein
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
Speicher
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) układ scalony
Würfel
wielościan z oczkami służący do gry;

kość gnykowa n
Zungenbein
(anatomia, anatomiczny) kość w obrębie szyi zawieszona poniżej żuchwy;

kość guziczna n
Steißbein
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość krzyżowa ˈkɔɕʨ̑ kʃɨˈʒɔva n
Kreuzbein
(anatomia, anatomiczny) dolny odcinek kręgosłupa powstały ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych;

kość skroniowa n
Schläfenbein
(anatomia, anatomiczny) parzysta kość położona po bokach i u dołu mózgoczaszki, ochronna dla ucha;

kość strzałkowa n
Wadenbein Fibula
(anatomia, anatomiczny) kość po stronie bocznej goleni, łącząca się z piszczelą;

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
Elfenbein
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlak ˈkɔʑlak n
Bockbier
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj mocnego piwa;
Raufuß
(mikologia, mikologiczny) (zobacz) koźlarz
Ziegenböckchen jung Zigenbock
(potocznie, potoczny) (zoologia, zoologiczny) koziołek, koźlę

koźlarz babka ˈkɔʑlaʒ ˈbapka n
Gemeiner Birkenpilz
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;

koźlarz czerwony ˈkɔʑlaʃ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
Weißstielige Rotkappe
(mikologia, mikologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza;

koźlina kɔʑˈlʲĩna n
Ziegenfleisch
mięso z kozy, kozła lub koźlęcia

koźlę n
Kitz
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej
(zoologia, zoologiczny) młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy

kożuch ˈkɔʒux n
Pelz Schafspelz
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)

kożusznik kɔˈʒuʃʲɲik n
Kürschner
rzemieślnik wyrabiający kożuchy

kpina ˈkpʲĩna n
Hohn Spott
drwina, szyderstwo, żart

kpić v
spotten verspotten verarschen verhöhnen
odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

krab krap n
Krabbe
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;
(architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka

kraciasty adj
kariert
o wzorze w kratę

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
Diebstahl
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina kraˈ<sup>j</sup>ĩna n
Land
(książkowy) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska, itp.;
Land Reich
(książkowy) sfera czyichś doznań, uczuć, myśli
(przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.

kraina mlekiem i miodem płynąca kraˈ<sup>j</sup>ĩna ˈmlɛcɛ̃m i‿ˈmʲjɔdɛ̃m pwɨ̃ˈnɔ̃nʦ̑a n
Land, wo Milch und Honig fließt
(biblijny) miejsce, w którym jest wszystkiego pod dostatkiem

kraiński adj
Krainer
związany z Krainą, dotyczący Krainy

kraj kraj n
Land
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
Land Staat
państwo (obszar państwa)

kraj związkowy ˈkraj zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ n
Bundesland
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
Käsehobel
(zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajcar n
Kreuzer
grajcar – moneta srebrna, bita od XIII wieku, początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotytego reńskiego, w latach 1857 – 1892 1/100 reńskiego);

krajobraz kraˈjɔbras n
Landschaft
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;
(sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je

krajowy kraˈjɔvɨ adj
Land- Landes- Länder- ländisch
związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

krakelura n
Krakelee
(sztuka) (konserwatorstwo, konserwacja zabytków) siateczka spękań, która tworzy się z czasem na powierzchni obrazów olejnych, fresków, szkliwionej ceramiki;

kraken ˈkrakɛ̃n n
Krake
(mitologia, mitologiczny) legendarny potwór morski zatapiający statki, zwykle przedstawiany jako ogromna ośmiornica;

krakowianin ˌkrakɔˈvʲjä̃ɲĩn n
Krakauer
mieszkaniec Krakowa

krakowski kraˈkɔfsʲci adj
krakauisch
związany z Krakowem, dotyczący Krakowa
charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom

krakowski targ kraˈkɔfsʲci ˈtark n
nach längerem Feilschen
kompromis

krambambula n
Krambambuli
(dawniej, dawny) rodzaj słodkiej wódki ziołowej, kresowej nalewki przyrządzanej z różnych składników roślinnych;

kran krãn n
Hahn
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kraniec ˈkrãɲɛʦ̑ n
Ende Rand
(książkowy) koniec, granica czegoś

kranioplastyka n
Kranioplastik
(medycyna, medyczny) operacja mająca na celu skorygowanie zniekształceń czaszki

kranówka n
Leitungswasser
(potocznie, potoczny) woda prosto z kranu, zwykle do picia

krasnolud n
Zwerge
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej;
przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)

krasomówca ˌkrasɔ̃ˈmufʦ̑a n
Redekünstler gewandt Redner
osoba, która potrafi pięknie przemawiać, po mistrzowsku włada słowem

krater ˈkratɛr n
Krater
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;

kraul krawl n
Kraul
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;

krawat ˈkravat n
Krawatte Schlips
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawcowa krafˈʦ̑ɔva n
Schneiderin
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
Schneider
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
Bordstein Bordkante Randstein Kantenstein
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

krańcowy adj
End-
znajdujący się na krańcu czego
extrem krass
maksymalnie odbiegający od głównego nurtu, normy

kraść kraɕʨ̑ v
stehlen klauen entwenden erbeuten
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacja krɛˈaʦ̑ʲja n
Robe
elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy
Rolle
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci
Schöpfung
akt tworzenia czegoś

kreacjonista n
Kreationist
zwolennik kreacjonizmu

kreator n
Schöpfer
(książkowy) autor czegoś, twórca
Assistent
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatynina ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna n
Kreatinin
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywność n
Kreativität
cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni

kreda ˈkrɛda n
Kreide
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);
Kreide Tafelkreide
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie

kredka ˈkrɛtka n
Augenbrauenstift Konturenstift
ołówek kosmetyczny do obrysowywania powiek, ust
Buntstift Farbstift Stift
ołówek z kolorowym grafitem służący do rysowania lub pisania

kredyt ˈkrɛdɨt n
Kredit
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

krem krɛ̃m n
Creme
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) masa do przekładania ciast i ciastek
Creme Kreme
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;

krem do golenia n
Rasiercreme
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja do wyrabiania pianki do golenia

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
Sonnencreme
krem do ochrony przed słońcem

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
Feuerbestattung Kremation
forma pogrzebu obejmująca kremację (1.1)

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
Krematorium
budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kremowy krɛ̃ˈmɔvɨ adj
creme cremefarben
bladożółty
cremig
zawierający krem lub zrobiony z kremu

kremski adj
Kremser
związany z Kremsem, dotyczący Kremsu (Krems an der Donau)

kres krɛs n
Ende
koniec, schyłek czegoś
Ende Grenze Rand
granica pewnej przestrzeni

kreska ˈkrɛska n
Strich
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa
Strich Häkchen
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski

kreskówka krɛˈskufka n
Zeichentrickfilm
film rysunkowy, zazwyczaj przeznaczony dla dzieci

kresy ˈkrɛsɨ n
Grenzmark
(historia, historyczny, historycznie) pogranicze, zwłaszcza dawne polskie pogranicze wschodnie

kret krɛt n
Maulwurf
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kreteński krɛˈtɛ̃j̃sʲci adj
kretisch
dotyczący Krety, związany z Kretą, pochodzący z Krety

kretyn ˈkrɛtɨ̃n n
Dummkopf Depp Trottel
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny
Kretin
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

krew krɛf n
Blut
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;
(przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa

krewetka krɛˈvɛtka n
Garnele
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)

krewna ˈkrɛvna n
Verwandte
osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

krewniaczka n
Verwandte
kobieta będąca w relacji

krewniak n
Verwandter
osoba będąca w relacji pokrewieństwa

krewny ˈkrɛvnɨ n
Verwandter
człowiek mający z kimś wspólnego przodka

kreślarz n
Zeichner
osoba kreśląca rysunki techniczne

kreślić ˈkrɛɕlʲiʨ̑ v
darstellen skizzieren
przekazywać ustnie lub pisemnie opis czegoś
durchstreichen streichen
zamazywać coś napisanego
schnörkeln zeichnen
rysować kreski, linie
zeichnen
wykonywać ręcznie rysunek techniczny

krnowski adj
Jägerndorfer Krnover
związany z miastem Krnów (Karniów), dotyczący Krnowa

krochmal n
Stärke
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów
Stärke Kartoffelstärke
(chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej
Wäschesteife Wäschestärke Kartoffelmehl Kartoffelstärke
mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana

krochmalenie ˌkrɔxmaˈlɛ̃ɲɛ n
Stärken
(rzeczownik odczasownikowy) od krochmalić

krocze n
Perineum Damm
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulczy krɔˈɡulʧ̑ɨ adj
Sperber
odnoszący się do krogulca, należący do krogulca lub wyglądający jak u krogulca

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
Sperber
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑ v
schneiden
oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok krɔk n
Maßnahme Schritt
(przenośnie, przenośnia) działanie w określonym celu
Schritt
(choreografia, choreograficzny) sposób ułożenia nóg w tańcu
(przenośnie, przenośnia) postęp w jakiejś dziedzinie
(krawiectwo) część spodni między nogawkami
etap, faza
niewielki dystans, (także, też) (przenośnie, przenośnia)
Schritt Tritt
przestawienie nogi, by wykonać ruch
sposób poruszania się przez kroki (1.1), chód

krokiet ˈkrɔcɛt n
Krokette
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
Krokodil
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;
Krokodilleder
(potocznie, potoczny) wyprawiona skóra krokodyla (1.1)

krokodylek ˌkrɔkɔˈdɨlɛk n
Krokodilklemme
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
Schrittzähler Pedometer Schrittmesser
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokosz barwierski n
Färberdistel
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista;
Färberdistel Saflor
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokoszów barwierskich (1.1)

krokus ˈkrɔkus n
Krokus
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju krokus (1.1)

krokus uprawny n
Safran
(botanika, botaniczny) Crocus sativus, gatunek rośliny z rodzaju szafran, roślina przyprawowa;

kromka ˈkrɔ̃mka n
Scheibe Schnitte Brotschnitte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronika ˈkrɔ̃ɲika n
Chronik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;

kropielnica n
Weihwasserbecken
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu

kropka ˈkrɔpka n
Punkt
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:
małe wypełnione kółko, plamka

kropkowany ˌkrɔpkɔˈvãnɨ adj
gepunktet
pokryty kropkami

kropla ˈkrɔpla n
Tropfen
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla drąży skałę ˈkrɔpla ˈdrɔ̃w̃ʒɨ ˈskawɛ proverb
ein steter Tropfen höhlt den Stein
długie i wytrwałe działania przynoszą w końcu oczekiwane wyniki

kropla w morzu ˈkrɔpla ˈv‿mɔʒu idiom
ein Tropfen auf den heißen Stein
bardzo mała, całkowicie niewystarczająca ilość czegoś

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
der Tropfen, der das Fass zum überlaufen bringt der Tropfen, der das Fass zum Überlaufen bringt
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

kroplomierz krɔˈplɔ̃mʲjɛʃ n
Tropfenzähler
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do odmierzania, dozowania kropli

kroplówka krɔˈplufka n
Tropf
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;

krosno ˈkrɔsnɔ n
Webstuhl Webmaschine
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krosta ˈkrɔsta n
Pustel
(medycyna, medyczny) wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

krowa ˈkrɔva n
Kuh
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ proverb
Hunde die bellen, beißen nicht die Kuh die am meisten brüllt, gibt am wenigsten Milch große Worte und nichts dahinter
z przechwałek niewiele wynika

krowi ˈkrɔvʲi adj
Kuh
pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy

krtaniowy adj
Kehlkopf-
(anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani

krtań kr̥tãɲ n
Kehlkopf Larynx
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchość n
Brüchigkeit Zerbrechlichkeit
cecha tego, co kruche i łamliwe

kruchy ˈkruxɨ adj
zerbrechlich
łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
Kreuzzug
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
(przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (każda) wyprawa wojenna inicjowana przez papiestwo przeciwko muzułmanom, poganom lub przeciwnikom Kościoła (także heretykom)

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
Kruzifix
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruczoczarny ˌkruʧ̑ɔˈʧ̑arnɨ adj
rabenschwarz
(książkowy) mający kolor czarny, taki jak kolor pióra kruka; bardzo czarny, intensywnie czarny

kruk kruk n
Rabe Kolkrabe
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;
Feuerkrücke Krücke
(regionalizm, regionalny) (gwara, gwarowe) pogrzebacz

kruk krukowi oka nie wykole ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ proverb
eine Krähe hackt der anderen kein Auge aus
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

kruk zwyczajny n
Kolkrabe
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kruk zwyczajny (1.1)
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;

krupa ˈkrupa n
Graupe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza wyprodukowana poprzez obłuszczenie i ewentualne polerowanie ziarna, zachowująca jego kształt
Graupel
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny;

krupier n
Croupier
pracownik kasyna, który odpowiada za grę przy stole

krupniczy krupʲˈɲiʧ̑ɨ adj
graupen
związany z krupiarzami, należący do krupiarzy (wytwórców krup)
związany z wytwarzaniem krup

krupnik ˈkrupʲɲik n
Graupensuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na wywarze mięsno-jarzynowym, z ziemniakami, zasypana kaszą;

krupon n
Croupon
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;

kruszarka kruˈʃarka n
Brecher
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa

kruszonka kruˈʃɔ̃nka n
Streusel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrobniona masa z mąki, masła, i cukru pokrywająca niektóre wypieki

kruszyna kruˈʃɨ̃na n
Kreuzdorn
(botanika, botaniczny) Frangula, rodzaj krzewów z rodziny szakłakowatych;
Krümel
okruch, drobny odłamek
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe, drobne, wątłe dziecko

kruszyna pospolita kruˈʃɨ̃na ˌpɔspɔˈlʲita n
Faulbaum Pulverholz Schusterholz
(botanika, botaniczny) Frangula alnus, gatunek pospolitego w Polsce krzewu z rodziny szakłakowatych;

kruszyć v
zerbröckeln zerkrümeln
zmieniać ciało stałe na drobne kawałki
bröckeln bröseln zerfallen
ulegać kruszeniu

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
Kreuzgang
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawienie n
Blutung
tracenie krwi

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
bluten
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawnik pospolity n
Gemeine Schafgarbe Gewöhnliche Schafgarbe Schafgarbe
(systematyka) (botanika, botaniczny) Achillea millefolium L., gatunek roślin z rodziny astrowatych;

krwiak n
Hämatom Bluterguss
(medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie krwi w organizmie;

krwinka ˈkr̥fʲĩnka n
Blutkörperchen
(biologia, biologiczny) komórka krwi

krwinka biała n
weißes Blutkörperchen Lymphozyt
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) krwinka odpowiadająca za ochronę ustroju

krwinka czerwona n
rotes Blutkörperchen
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) element komórkowy krwi, nadający jej barwę czerwoną dzięki barwnikowi hemoglobinie, służący przenoszeniu tlenu do komórek ciała

krwiobieg n
Blutkreislauf
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) układ krwionośny

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
Blutspender
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiodawczyni ˌkr̥fʲjɔdafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Blutspenderin
kobieta oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiodawstwo kr̥fʲjɔˈdafstfɔ n
Blutspende
(medycyna, medyczny) oddawanie własnej krwi na cele medyczne;

krwiomocz ˈkr̥fʲjɔ̃mɔʧ̑ n
Hämaturie
(medycyna, medyczny) obecność krwi w moczu

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
Blutsauger
ten, który pije krew
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) ten, który wyzyskuje innych

krwioplucie n
Bluthusten Blutspucken Hä­mo­p­toe Hä­mo­p­ty­se Hä­mo­p­ty­sis
(medycyna, medyczny) odpluwanie wydzieliny zmieszanej z krwią;

krwiożerczy kr̥fʲjɔˈʒɛrʧ̑ɨ adj
blutdürstig blutrünstig
o zwierzętach: żywiący się mięsem lub krwią upolowanych istot żywych

krwistoczerwony ˌkr̥fʲistɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
blutrot
(książkowy) mający kolor czerwony bliski odcieniowi koloru krwi; intensywnie czerwony

krwisty adj
blutrot
zaczerwieniony od napływu krwi
medium
taki, który zawiera krew

kryjówka krɨˈjufka n
Versteck
miejsce bezpiecznego ukrycia czegoś; miejsce, gdzie ktoś ukrywa się

krykiet ˈkrɨcɛt n
Cricket Kricket
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryminalista ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲista n
Krimineller
osoba, która dopuściła się przestępstwa kryminalnego

kryminalistka ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistka n
Kriminelle
kobieta, która popełnia przestępstwa

kryminalistyczny adj
forensisch
dotyczący kryminalistyki

kryminalistyka ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistɨka n
Kriminalistik
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o metodach i sposobach wykrywania przestępstw i ich sprawców;

kryminalny ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ adj
kriminell
odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa

kryminał krɨ̃ˈmʲĩnaw n
Krimi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem

kryminologia ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja n
Kriminologie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci adj
krimtatarisch
odnoszący się do Tatarów krymskich

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci n
Krimtatarisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język krymskotatarski;

kryolit n
Kryolith
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady halogenków;

krypta ˈkrɨpta n
Krypta Gruft
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia n
Kryptografie Kryptographie
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptologia n
Kryptologie
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
Krypton
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryptonim n
Deckname Kryptonym Tarnname
złożenie liter i cyfr albo wyraz, który ukrywa nazwę czegoś lub czyjeś nazwisko

krystaliczny ˌkrɨstaˈlʲiʧ̑nɨ adj
Kristall kristallin
taki, który występuje pod postacią kryształu
kristallklar
tak czysty i przezroczysty jak kryształ

krystalizacja n
Kristallisation
proces tworzenia się kryształów

kryterium n
Kriterium
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru
(sport, sportowy) wyścig kolarski po zamkniętym torze

krytyczny krɨˈtɨʧ̑nɨ adj
kritisch
surowo lub negatywnie oceniający kogoś lub coś

krytyk ˈkrɨtɨk n
Kritiker Kritikerin
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie

krytyka ˈkrɨtɨka n
Kritik Tadel
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykantka ˌkrɨtɨˈkãntka n
Kritikerin
forma żeńska od: krytykant

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
kritisieren begutachten
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys ˈkrɨzɨs n
Krise
zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryzys wieku średniego n
Midlife-Crisis
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

kryć krɨʨ̑ v
decken
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: pilnować przeciwnika, starając się uniemożliwić mu skuteczną grę, zdobywanie punktów, bramek
osłaniać kogoś lub coś przed odpowiedzialnością, karą
decken begatten
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach: zapładniać
verbergen verheimlichen
taić coś w myślach, w sekrecie
verstecken verbergen
przechowywać w ukryciu

krzak kʃak n
Strauch Busch
(botanika, botaniczny) krzew

krzem kʃɛ̃m n
Silizium Silicium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemień n
Feuerstein
(geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzepki adj
rüstig
silny fizycznie, pełen tężyzny

krzepkość n
Robustheit Stärke
cecha tego, kto jest krzepki, pełen tężyzny

krzepnąć v
aushärten
(fizyka, fizyczny) zmieniać się ze stanu ciekłego w galaretowaty czy stały
gerinnen
(fizjologia, fizjologiczny) przechodzić z postaci płynnej krwi w stałą

krzesło ˈkʃɛswɔ n
Stuhl
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
elektrischer Stuhl
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krzew ozdobny ˈkʃɛf ɔˈzdɔbnɨ n
Zierstrauch
krzew o dużych walorach estetycznych

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
Keuchhusten
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
schreien
mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk kʃɨk n
Schrei
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzykacz n
Schreier
osoba wygłaszająca szumne frazesy
Schreier Schreihals
skory do krzyku

krzywa ˈkʃɨva n
Kurve Linie
(geometria) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywa stożkowa ˈkʃɨva stɔʃˈkɔva n
Kegelschnitt
(geometria) krzywa powstała przez przecięcie powierzchni stożkowej płaszczyzną;

krzywe zwierciadło ˈkʃɨvɛ zvʲjɛrʲˈʨ̑adwɔ n
Zerrspiegel
lustro o pofalowanej powierzchni, dające skrzywiony obraz

krzywica n
Rachitis
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywomierz n
Kurvimeter Kurvenmesser Meßrädchen
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;

krzywonogi ˌkʃɨvɔ̃ˈnɔɟi adj
krummbeinig schiefbeinig
mający krzywe nogi

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
Meineid
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywousty adj
schiefmund schiefmündig
mający krzywe, asymetryczne usta

krzywy ˈkʃɨvɨ adj
krumm
wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż kʃɨʃ n
Kreuz
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)
(anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności

krzyż morowy n
Pestkreuz
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż chrześcijański stawiany w związku z epidemią – jako wotum błagalne lub dla upamiętnienia ofiar

krzyżak ˈkʃɨʒak n
Kreuzspinne
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;
Kreuzschlitzschraubendreher
(technologia, technika, techniczny) śrubokręt o końcówce w kształcie krzyża
Kreuzstück
(technologia, technika, techniczny) przyrząd z dwóch skrzyżowanych części

krzyżmał n
Ölgefäß
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie na olej krzyżma

krzyżmo n
Chrisam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

krzyżowiec n
Kreuzritter Kreuzzügler
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżyk ˈkʃɨʒɨk n
Kreuz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
Kreuzworträtsel
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;
Stockente
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki;

krój n
Form
(drukarstwo, drukarski) styl czcionki
Schnitt Zuschnitt
(krawiectwo) styl, wygląd, fason ubrania
Zuschneiden
(krawiectwo) krojenie materiału lub jego technika

król krul n
König
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie

król strzelców ˈkrul ˈsṭʃɛlʦ̑uf n
Torschützenkönig
(sport, sportowy) zawodnik, który w pewnym okresie lub na danych zawodach zdobył najwięcej bramek;

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
Königreich Reich
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;
Reich Königreich
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);

królewski kruˈlɛfsʲci adj
königlich
mający związek z królem lub królową

królik ˈkrulʲik n
Kaninchen
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;
klein König
(pejoratywnie, pejoratywny) władca małego państwa

królikarnia ˌkrulʲiˈkarʲɲa n
Kaninchenstall
pomieszczenie przeznaczone do hodowli królików

królobójca n
Königsmörder
zabójca króla

królowa kruˈlɔva n
Dame
(termin karciany) dama
Königin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
żona króla

królować v
dominieren vorherrschen
zajmować najwyższą, najważniejszą pozycję
herrschen regieren
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprawować władzę królewską
überragen
znajdować się wyżej od innych obiektów

krótki ˈkrutʲci adj
kurz
mający małą długość
trwający niedługo
zwięzły, wyrażający treść w niewielu słowach

krótkonogi ˌkrutkɔ̃ˈnɔɟi adj
kurzbeinig
mający krótkie nogi

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
kurzlebig vergänglich
trwający przez krótki czas

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
Kurzsichtigkeit Myopie
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowzroczny adj
kurzsichtig
(medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
kurzhaarig
(książkowy) mający krótkie włosy
(zoologia, zoologiczny) mający krótką sierść

krówka ˈkrufka n
Kuhchen Kuhlein
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj miękkiego cukierka otrzymywanego z mleka i cukru

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
Kreuzer
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

krążownik liniowy krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik lʲĩˈɲjɔvɨ n
Schlachtkreuzer
(wojskowość, wojskowy) klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników i pancerników;

krążownik przeciwlotniczy krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ n
Flugabwehrkreuzer
(wojskowość, wojskowy) historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa;

krążyć ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
kreisen zirkulieren
robić okrążenie, obieg

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
drehen
obracać coś
kräuseln winden
zwijać

kręcony adj
lockig
(fryzjerstwo, fryzjerski) wijący się, układający się w lok

kręcz n
Schiefhals
(medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;

kręg n
Wirbel Wirbelknochen
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel n
Kegel
pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgielnia krɛ̃ŋʲˈɟɛlʲɲa n
Kegelbahn
budynek lub hala do gry w kręgle

kręgle n
Bowling
(sport, sportowy) gra polegająca na strącaniu kulami ciężkich butelkowatych pionów;

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
Wirbelsäule Rückgrat
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
Wirbeltier
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krępy adj
stämmig
niski i mocno zbudowany

krętek n
Spirochäte
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) typ Gram-ujemnych bakterii o spiralnym kształcie;

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
Wendehals
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny krętogłowów, Jynginae;

ksenofob n
Fremdenhasser
osoba negatywnie, wrogo nastawiona do obcokrajowców oraz tego, co obce, pochodzące z zagranicy

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
Xenophobie Fremdenfeindlichkeit
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenofobiczny adj
xenophob
związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

kserograf ksɛˈrɔɡraf n
Xerographiegerät
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych

kserokopia n
Xerokopie
(biurowość, biurowy) kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

kserokopiarka n
Fotokopierer Fotokopiergerät Photokopiergerät
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych;

ksi ksʲi n
Xi
czternasta litera alfabetu greckiego, ξ;

ksieni n
Äbtissin
(przestarzałe, przestarzały) przełożona klasztoru żeńskiego

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
Priester Pfarrer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

ksiądz dwa razy kazania nie mówi ˈcɕɔ̃nʣ̑ ˈdva ˈrazɨ kaˈzãɲa ɲɛ‿ˈmuvʲi proverb
der Pfarrer predigt nur einmal
wypowiadane w sytuacji, gdy ktoś nie chce drugi raz powtarzać tego, co właśnie powiedział

książeczka żeglarska n
Seefahrtbuch
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (administracja) państwowy dokument zawodowy marynarzy pracujących w marynarce handlowej, który potwierdza tożsamość, dokumentuje przebieg pracy oraz umożliwia przekraczanie granic morskich i pobyt we wszystkich portach świata;

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
Buch
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka elektroniczna n
E-Buch E-Book elektronisches Buch
(informatyka, informatyczny) e-book, utwór literacki w wersji elektronicznej;

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
Kochbuch
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
Telefonbuch
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
Fürst Prinz
wysoki tytuł szlachecki
Prinz Fürst
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

książę z bajki ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ ˈz‿bajci n
Märchenprinz
(żartobliwie) nieosiągalny ideał partnera wymarzony przez młodą osobę

książęcy adj
fürstlich herzoglich
odnoszący się do księcia, związany z księciem

księga ˈcɕɛ̃ŋɡa n
Buch
opasła książka

księga wieczysta ˈcɕɛ̃ŋɡa vʲjɛˈʧ̑ɨsta n
Grundbuch
urzędowy rejestr określający stan prawny nieruchomości;

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
Buchhandlung Buchladen
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgarstwo n
Buchhandel
(handel, handlowy) handel książkami

księgarz n
Buchhändler
(handel, handlowy) sprzedawca w księgarni

księgi n
Blättermagen Buchmagen
(anatomia, anatomiczny) trzeci z przedżołądków przeżuwaczy;

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
Buchhaltung
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
Buchhalter
(księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
Fürstentum
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;
Herzogtum
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
Prinzessin Fürstin
córka księcia i/lub księżnej

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
Mond
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;
Mond Satellit
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

ksylen ˈksɨlɛ̃n n
Xylol Dimethylbenzol
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny używany głównie jako rozpuszczalnik;

ksylitol ksɨˈlʲitɔl n
Xylitol
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
Xylophon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

ksylometazolina ˌksɨlɔ̃mɛtazɔˈlʲĩna n
Xylometazolin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;

kształcenie n
Ausbildung
przekazywanie komuś wiedzy lub/i umiejętności, nauczanie

kształcić v
bilden schulen
przekazywać swoją wiedzę lub/i umiejętności

kształt kʃtawt n
Form Gestalt
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kształtować kʃtawˈtɔvaʨ̑ v
bilden formen
nadawać kształt rzeczom

kształty n
Figur
figura, sylwetka człowieka

kto ktɔ interrogativePronoun
wer
…służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto ktɔ pronoun
wer
…służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto nie ma w głowie, ten ma w nogach ˈktɔ ˈɲɛ‿ma ˈv‿ɡwɔvʲjɛ ˈtɛ̃n ˈma ˈv‿nɔɡax proverb
was man nicht im Kopf hat, hat man in den Beinen / Füßen was man nicht im Kopf hat, muss man in den Beinen / Füßen haben
jeśli ktoś nie ma dobrej pamięci, musi często wracać po to, o czym zapomniał

kto pierwej do młyna przyniesie, temu pierwej zmielą ˈktɔ ˈpʲjɛrvɛj dɔ‿ˈmwɨ̃na pʃɨ̃ˈɲɛ̇ɕɛ ˈtɛ̃mu ˈpʲjɛrvɛj ˈzmʲjɛlɔ̃w̃ proverb
wer zuerst kommt, mahlt zuerst
kto się pośpieszy, ten prędzej zyska

kto pierwszy, ten lepszy proverb
wer zuerst kommt, mahlt zuerst
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi ˈktɔ ˈpuʑnɔ pʃɨˈxɔʥ̑i ˈsãm ˈsɔbʲjɛ ˈʃkɔʥ̑i proverb
Wer zu spät kommt, den bestraft das Leben
osoba spóźniona musi się liczyć z tym, że poniesie jakąś stratę

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
Morgenstund hat Gold im Mund der frühe Vogel fängt den Wurm
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto sieje wiatr, ten zbiera burzę ˈktɔ ˈɕɛ̇jɛ ˈvʲjatr̥ ˈtɛ̃n ˈzbʲjɛra ˈbuʒɛ proverb
wer Wind sät, wird Sturm ernten
kto wywołuje zamęt, niezgodę, może sam paść ofiarą swoich poczynań

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa proverb
gebranntes Kind scheut das Feuer
po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni

kto szuka, ten znajdzie ˈktɔ ˈʃuka ˈtɛ̃n ˈznajʥ̑ɛ proverb
wer da sucht, der findet
jeśli jest się wytrwałym w swoich postanowieniach, na pewno osiągnie się swój cel

kto z kim przestaje, takim się staje ˈktɔ ˈsʲ‿cĩm pʃɛˈstajɛ ˈtacĩmʲ‿ɕɛ ˈstajɛ proverb
sage mir, mit wem du umgehst, und ich sage dir, wer du bist
długie przebywanie z kimś powoduje upodobnienie się do niego, przejęcie czyichś zwyczajów, poglądów

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
irgendwer wer auch immer
bez znaczenia kto

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
jemand
nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który ˈkturɨ pronoun
der das
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego
welcher
…pytajny, służący do tworzenia pytań o sprecyzowanie elementu w danej grupie
welcher der
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie

którędy interrogativePronoun
welchen Weg
zaimek wprowadzający pytanie o drogę, którą coś lub ktoś się porusza

którędy pronoun
welchen Weg
zaimek wprowadzający zdanie podrzędne dotyczące drogi, którą coś lub ktoś się porusza

ku ku preposition
als zu
…wskazujący cel, efekt
in Richtung nach zu gen
…wskazujący kierunek

ku czci adj
Gedenk-
taki, by uczcić pamięć kogoś lub czegoś

ku czci adv
zum Gedenken
w celu uczczenia

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
kubanisch
związany z państwem lub wyspą Kuba, dotyczący Kuby, pochodzący z Kuby

kubeczek kuˈbɛʧ̑ɛk n
Becher
rodzaj jednorazowego opakowania, w którym sprzedaje się płynne lub półpłynne artykuły spożywcze

kubek ˈkubɛk n
Becher
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubek w kubek ˈkubɛk ˈf‿kubɛk adj
aufs Haar
identyczny

kubizm ˈkubʲism̥ n
Kubismus
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;

kuc kuʦ̑ n
Kleinpferd Pony
(zoologia, zoologiczny) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucharka kuˈxarka n
Köchin
kobieta lub dziewczyna, która gotuje potrawy

kucharz ˈkuxaʃ n
Koch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka mikrofalowa n
Mikrowellenherd
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchmistrz ˌkuxmʲiˈsṭʃ n
Küchenmeister
mistrz sztuki kulinarnej

kuchnia ˈkuxʲɲa n
Küche
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
komplet mebli kuchennych
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
piec kuchenny

kuchnia polowa ˈkuxʲɲa pɔˈlɔva n
Feldküche
mobilny piec kuchenny na kołach, głównie do użytku wojskowego;

kucki ˈkuʦ̑ʲci n
Hocke
pozycja w przysiadzie

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
Pony
(zoologia, zoologiczny) mały lub niedorosły kuc
Pferdeschwanz
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kufel ˈkufɛl n
Humpen Seidel
grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

kufer ˈkufɛr n
Kofferraum
bagażnik samochodu osobowego lub autobusu
Truhe
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

kujon ˈkujɔ̃n n
Streber
(pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kuku ˈkuku interjection
kuckuck
wyraz onomatopeiczny naśladujący odgłosy samca kukułki

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
Mais
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
kikeriki
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukuryku ˌkukuˈrɨku n
Kikeriki
(potocznie, potoczny) pianie koguta

kukułka kuˈkuwka n
Kuckuck
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula ˈkula n
Krücke
(medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;
Kugel
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej
Kugel Ball
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)

kula ziemska n
Erdball Erdkugel Weltkugel
(geografia, geograficzny) glob ziemski

kulebiak n
Kulebjak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży pieczony pieróg z nadzieniem;

kuleć v
hinken
utykać na nogę

kulig ˈkulʲik n
Schlittenpartie
(książkowy) (dawniej, dawny) zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; (zobacz) też kulig w Encyklopedii staropolskiej;

kulik ˈkulʲik n
Brachvogel
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

kulinaria ˌkulʲĩˈnarʲja n
Kochkunst
ogół zagadnień związanych z przygotowywaniem potraw

kulinarny ˌkulʲĩˈnarnɨ adj
kulinarisch
taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

kulisty kuˈlʲistɨ adj
kugelförmig
przypominający kształtem kulę

kulminacja ˌkulmʲĩˈnaʦ̑ʲja n
Kulmination
(astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka
szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu

kulminacyjny ˌkulmʲĩnaˈʦ̑ɨjnɨ adj
Kulmination
najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć

kulomb ˈkulɔ̃mp n
Coulomb
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kulometr kuˈlɔ̃mɛtr̥ n
Voltameter
(fizyka, fizyczny) urządzenie do pomiaru ładunku elektrycznego

kulomiot kuˈlɔ̃mʲjɔt n
Kugelstoßer
(sport, sportowy) osoba uprawiająca pchnięcie kulą

kulon ˈkulɔ̃n n
Triel
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;

kuloodporny adj
kugelsicher schusssicher
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult kult n
Kult
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;
(przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

kultura kulˈtura n
Kultur
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
umiejętność obcowania z ludźmi
(biologia, biologiczny) sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek

kultura masowa n
Popkultur
odmianą kultury, której podstawowym celem jest zaspokojenie potrzeb i gustów masowej publiczności;

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
kulturell
dotyczący kultury

kulturysta n
Bodybuilder
(sport, sportowy) mężczyzna uprawiająca kulturystykę

kulturystyka n
Bodybuilding Körperkulturistik
(sport, sportowy) kształtowanie sylwetki ciała poprzez ćwiczenia fizyczne wykonywane z obciążeniem;

kultywator n
Kultivator Ackerfräse
(rolnictwo, rolniczy) drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;

kum kũm interjection
quak
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumin ˈkũmʲĩn n
Kreuzkümmel
(spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego

kumkwat ˈkũmkfat n
Kumquat
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumoterstwo n
Vetternwirtschaft
popieranie się członków tej samej grupy, których łączą więzy pokrewieństwa lub inne

kumpel ˈkũmpɛl n
Kumpel
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumpir n
Kumpir
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej

kuna ˈkũna n
Marder
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kunowate n
Marder
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mustelidae G. Fischer, rodzina ssaków z rzędu drapieżnych

kunsztowny kũw̃ˈʃtɔvnɨ adj
kunstvoll
wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

kupaż ˈkupaʃ n
Coupage
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
Kaufmann Geschäftsmann
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupno ˈkupnɔ n
Kauf
nabywanie czegoś

kupowanie ˌkupɔˈvãɲɛ n
Kaufen
(rzeczownik odczasownikowy) od kupować

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
kaufen
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
Katze im Sack kaufen die Katze im Sack kaufen
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kupryt ˈkuprɨt n
Cuprit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

kura ˈkura n
Huhn Henne
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kuracja kuˈraʦ̑ʲja n
Kur
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody

kurant n
Glockenspiel
(technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu

kuratela n
Herrschaft Vorherrschaft
(przenośnie, przenośnia) ciągłe kontrolowanie, przesadny nadzór
Vormundschaft Pflegschaft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opieka prawna, nadzór ustanowiony przez sąd

kurator sądowy n
Bewährungshelfer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania nadzoru nad kimś i realizacją przez niego orzeczeń;

kuraż ˈkuraʃ n
Courage
(przestarzałe, przestarzały) śmiałość, odwaga do wykonania czegoś

kurcz n
Krampf
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

kurczak ˈkurʧ̑ak n
Hähnchen Huhn
większe kurczę (pisklę kury)
(spożywczy) mięso z kurczaka (1.1)

kurdologia n
Kurdologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów

kurdupel kurˈdupɛl n
Zwerg
(pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

kurdyjski kurˈdɨjsʲci adj
kurdisch Kurdisch
dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
Kurdisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurek ˈkurɛk n
Ablasshahn
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;
Hahn
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze
Wetterhahn
(meteorologia, meteorologiczny) wiatrowskaz na dachu w kształcie koguta

kurhan ˈkurxãn n
Hügelgrab
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kurier ˈkurʲjɛr n
Kurier
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;
Anzeiger
(publikatory) codzienna gazeta informacyjna

kurka ˈkurka n
Pfifferling
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
Teichralle Teichhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurkuma kurˈkũma n
Kurkuma
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurnik ˈkurʲɲik n
Hühnerstall Hühnerhaus
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
Rebhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs kurs n
Kurs
(edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie

kursor ˈkursɔr n
Cursor Zeiger
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury
Mauszeiger
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;

kurtaksa n
Kurtaxe
(przestarzałe, przestarzały) opłata za pobyt w uzdrowisku

kurtka ˈkurtka n
Jacke
(krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna kurˈtɨ̃na n
Vorhang
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurwa ˈkurva interjection
Scheiße ficken verfickt
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;

kurwa ˈkurva n
Hure Nutte
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurz kuʃ n
Staub
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurzawka kuˈʒafka n
Bovist
gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;
Treibsand
(geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
locken
wystawiać na pokusę

kustodia n
Custodia Kustodia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne służące do przechowywania hostii wystawianej w monstrancji;
Kustodie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

kustosz ˈkustɔʃ n
Kustos
(kościelny) zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię

kusza ˈkuʃa n
Armbrust
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuszetka n
Liegewagen
(kolejnictwo) wagon kolejowy z miejscami do leżenia

kutia ˈkutʲja n
Weihnachtsgrütze
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z pszenicy, maku, miodu i orzechów podawana jako danie na Wigilię;

kuwejcki kuˈvɛjʦ̑ʲci adj
kuwaitisch
odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
Cousin Vetter
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
Cousine Kusine
córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
man muss das Eisen schmieden, solange es heiß ist
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak n
Kulak
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kuśnierz n
Kürschner
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

kuśtykać v
humpeln
iść kulejąc

kuźnia ˈkuʑɲa n
Schmiede
(technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie
warsztat kowala;
(architektura, architektoniczny) dom z warsztatem kowala

kwa kfa interjection
quak
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) odgłos wydawany przez kaczkę

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
Viertel Viertelstunde
czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat ˈkfadrat n
Konkordanz
(potocznie, potoczny) dom, mieszkanie
Quadrat
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny;
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
quadratisch
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia
(matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu

kwadryliard n
Quadrilliarde
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027;

kwadrylion kfaˈdrɨlʲjɔ̃n n
Quadrillion
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

kwakać ˈkfakaʨ̑ v
quaken
o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy

kwalifikacyjny adj
Bewerbungs-
dokonujący oceny

kwalifikator ˌkfalʲifʲiˈkatɔr n
Angabe
informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter

kwalifikować v
qualifizieren
czynić odpowiednim, powołanym do czegoś
zuordnen
przyporządkowywać do określonej kategorii w oparciu o ściśle ustalone kryteria
sich qualifizieren
być przydatnym, upoważnionym do czegoś

kwantowy laser kaskadowy kfãnˈtɔvɨ ˈlasɛr ˌkaskaˈdɔvɨ n
Quantenkaskadenlaser
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;

kwantyfikator ˌkfãntɨfʲiˈkatɔr n
Quantor
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych

kwantyfikator ogólny ˌkfãntɨfʲiˈkatɔr ɔˈɡulnɨ n
Allquantor
(logika, logiczny) kwantyfikator mówiący, że dane twierdzenie (funkcja zdaniowa) jest prawdziwe przy dowolnej wartości zmiennej

kwarantanna n
Quarantäne
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc kfarʦ̑ n
Quarz
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark kfark n
Quark
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał ˈkfartaw n
Vierteljahr Quartal
trzy miesiące, czwarta część roku

kwartet ˈkfartɛt n
Quartett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwas kfas n
Säure
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas abietynowy ˈkfas ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ n
Abietinsäure
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
Acrylsäure
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas askorbinowy ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ n
Ascorbinsäure
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azelainowy n
Azelainsäure
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
Salpetersäure
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas butanowy n
Butansäure
(chemia, chemiczny) powszechny związek organiczny, kwas monokarboksylowy z czterema atomami węgla

kwas cerotynowy n
Cerotinsäure Hexacosansäure
(chemia, chemiczny) nasycony kwas tłuszczowy występujący w wosku pszczelim i karnaubie;

kwas chlebowy n
Kwass
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;

kwas chlorogenowy ˈkfas ˌxlɔrɔɡɛ̃ˈnɔvɨ n
Chlorogensäure
(biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie;

kwas cytrynowy n
Zitronensäure Citronensäure
(chemia, chemiczny) dodatek do żywności stosowany jako naturalna substancja zakwaszająca

kwas deoksyrybonukleinowy n
Desoxyribonukleinsäure
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych

kwas fluorowodorowy n
Fluorwasserstoffsäure Flusssäure
(chemia, chemiczny) kwas beztlenowy będący roztworem fluorowodoru w wodzie, bezbarwna, żrąca ciecz o ostrym zapachu;

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
Folsäure
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas krotonowy ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ n
Crotonsäure
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas masłowy n
Buttersäure
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;

kwas melisowy n
Melissinsäure
(biochemia, biochemiczny) nasycony kwas tłuszczowy o wzorze sumarycznym C30H60O2;

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
Milchsäure
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy ˈkfas mrufˈkɔvɨ n
Ameisensäure
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
Essigsäure Äthanosäure
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
Schwefelsäure
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas solny n
Salzsäure
(chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym

kwas syryngowy ˈkfas ˌːɨrɨ̃ŋˈɡɔvɨ n
Syringasäure
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący związek organiczny, pochodna kwasu galusowego o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwutleniającym, wykorzystywana w syntezie chemicznej oraz w badaniach archeologicznych;

kwas szczawiowy n
Oxalsäure
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy;

kwas tłuszczowy n
Fettsäure
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
Kohlensäure
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasica n
Azidose Acidose
(medycyna, medyczny) stan zwiększonej kwasowości krwi;

kwasica metaboliczna n
metabolische Azidose
(medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;

kwasowość n
Säuregehalt
(chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

kwatera kfaˈtɛra n
Quartier
mieszkanie lub inne pomieszczenie wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy

kwazar ˈkfazar n
Quasar
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
sauer
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
sauer bitter
(przenośnie, przenośnia) pokazujący niezadowolenie
sauer herb
(dosłownie) mający cierpki smak

kwestionariusz n
Fragebogen
arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwestionowanie ˌkfɛstʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ n
Beanstandung
(rzeczownik odczasownikowy) od kwestionować

kwestionować ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
hinterfragen
zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

kwiaciarka kfʲjäˈʨ̑arka n
Blumenverkäuferin
(handel, handlowy) kobieta, która sprzedaje kwiaty

kwiaciarnia kfʲjäˈʨ̑arʲɲa n
Blumengeschäft Blumenladen
(handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat kfʲjat n
Blume Blüte
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
Blume Topfblume
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa

kwiat paproci n
Farnblüte
(mitologia słowiańska) mityczny kwiat mający zakwitać raz w roku podczas przesilenia letniego;

kwiaton n
Kreuzblume
(architektura, architektoniczny) detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku;

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
Blütenstand Infloreszenz
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiatowy kfʲjaˈtɔvɨ adj
Blüten-
dotyczący kwiatów

kwiczeć ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑ v
quieken
o świni: wydawać charakterystyczny głos
quieken qieksen
o człowieku: wydawać ostre dźwięki, o wysokim tonie

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
Wacholderdrossel
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus pilaris, niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
April Ostermond
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ ˈplɛʨ̑ɛ̇̃ɲ ˈbɔ pʃɛˈplata ˈtrɔxɛ ˈʑĩmɨ ˈtrɔxɛ ˈlata proverb
April, April, der macht, was er will April, April, der weiß nicht, was er will
w kwietniu występuje duża zmienność pogodowa (szybka zmiana pogody, np. z ciepłego słonecznego dnia na zimny i pochmurny)

kwiecisty adj
blumig
o sposobie wypowiedzi: bogaty w ozdobniki, wyszukane formy wypowiedzi
geblümt mit Blumenmuster
ozdobiony kolorowym wzorem kwiatowym

kwinta n
Quinte Quint
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał pięciu tonów między dźwiękami

kwintal ˈkfʲĩntal n
Doppelzentner
jednostka masy równa 100 kg, stosowana w obrocie rolniczym;

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
Quintessenz Inbegriff
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwintet n
Quintett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

kwintet smyczkowy n
Streichquintett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa instrumentów smyczkowych w orkiestrze
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków grających na instrumentach smyczkowych

kwit n
Quittung
pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

kwitnienie n
Blütezeit Blühen
(botanika, botaniczny) okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów

kwitnięcie kfʲitʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Blütezeit
(rzeczownik odczasownikowy) od kwitnąć

kwitnący adj
glänzend hervorragend
(przenośnie, przenośnia) w doskonałej formie; wyglądający zdrowo

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
blühen
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty
blühen florieren
(przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować

kwoka ˈkfɔka n
Glucke
kura będąca w okresie lęgowym

kworum ˈkfɔrũm n
Quorum
liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kynofobia n
Canophobie Kynophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed psami

kószka ˈkuʃka n
Bienenkorb
(pszczelarstwo, pszczelarski) pleciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

kózka n
Geißlein Zicklein
(zdrobniale) od: koza

kądziel n
Faserband
(włókiennictwo) pęk włókien umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka;

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
Bad Baden
kąpanie kogoś, kąpanie się

kąpiel wodna n
Wasserbad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potraw metodą tzw. pośredniego ogrzewania poprzez umieszczenie naczynia ze składnikami potrawy w większym naczyniu z wrzącą wodą

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
Badehose
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąt kɔ̃nt n
Blickwinkel Gesichstswinkel
(przenośnie, przenośnia) punkt widzenia, aspekt
Ecke
przestrzeń w okolicy styku dwóch prostopadłych ścian
Winkel
(geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi o wspólnym początku

kąt ostry n
spitzer Winkel
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze poniżej 90 stopni

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
rechter Winkel
(geometria) kąt o mierze 90 stopni;

kąt rozwarty n
stumpfer Winkel
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze większej od 90 stopni lecz mniejszej od 180 stopni

kąt wpisany n
Umfangswinkel
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży na okręgu i którego ramiona wyznaczają cięciwy tego okręgu wychodzące z wierzchołka kąta;

kąt środkowy n
Mittelpunktswinkel Zentriwinkel
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży w środku okręgu i którego ramiona wyznaczają promienie tego okręgu;

kąśliwy adj
bissig
(przenośnie, przenośnia) sprawiający przykrość

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
lügen
świadomie mówić nieprawdę

kłamać jak najęty ˈkwãmaʨ̑ ˈjak naˈjɛ̃ntɨ v
lügen, dass sich die Balken biegen
kłamać z wielką łatwością

kłamać jak z nut ˈkwãmaʨ̑ ˈjaɡ ˈz‿nut v
lügen, dass sich die Balken biegen
celowo i bez wahania kłamać, oszukiwać

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
Lügner Lügnerin
mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

kłamliwy kwãmˈlʲivɨ adj
lügnerisch lügenhaft falsch
taki, który kłamie
verlogen unwahr
taki, który jest pełen kłamstwa

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
Lüge
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
Lügen haben kurze Beine
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłamstwo oświęcimskie n
Holocaustleugnung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) praktyka negowania holokaustu, upowszechnianie opinii, że znane fakty na temat Holocaustu są wyolbrzymione lub nieprawdziwe;

kłodzki ˈkwɔʦ̑ʲci adj
Glatzer
związany z Kłodzkiem, dotyczący Kłodzka

kłopot ˈkwɔpɔt n
Problem
przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotać v
bemühen plagen
sprawiać kłopot

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
verfänglich
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos kwɔs n
Fischgrätenzopf Fischgrätzopf
(fryzyjski) rodzaj warkocza przypominający kłos (1.1)
Ähre
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłosek ˈkwɔsɛk n
Fischgrätenzopf Fischgrätzopf
(fryzyjski) rodzaj warkocza przypominający kłos
Ährchen
(botanika, botaniczny) kwiatostan charakterystyczny dla traw

kłosowiec kwɔˈsɔvʲjɛʦ̑ n
Agastache
(botanika, botaniczny) Agastache, rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych;

kłusak ˈkwusak n
Traber
(jeździectwo, jeździecki) koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa

kłusować v
traben
(jeździectwo, jeździecki) biec kłusem
(jeździectwo, jeździecki) jechać kłusem
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo szybko biec
wildern
(łowiectwo, łowiecki) nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby

kłusownictwo n
Wilddieberei Wilderei Wildern
(łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłusownik kwuˈsɔvʲɲik n
Wilderer Wilddieb Jagdfrevler Wildfrevler Wildschütz
(łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłuć kwuʨ̑ v
stechen
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym
(o owadach) żądlić
wywoływać uczucie ostrego bólu

kłócić ˈkwuʨ̑iʨ̑ v
streiten sich streiten sich zanken
toczyć spór, spierać się

kłódka ˈkwutka n
Vorhängeschloss Schloss
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłódka miłości ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i n
Liebesschloss
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;

kłąb n
Knäuel
zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś
Schwade Schwaden
gęsta zawiesina unosząca się w powietrzu tworząc obły kształt
Thenar
(anatomia, anatomiczny) zespół mięśni, część dłoni u człowieka;
Traube
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;
Widerrist
(zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

kłąb rojowy n
Schwarmtraube
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;

kłąb zimowy n
Wintertraube
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół zwarcie skupionych obok siebie w celu ogrzania gniazda w czasie zimy;

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
Rhizom
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie
Rhizom Wurzelstock
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
Knäuel
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

kłębek nerwów ˈkwɛ̃mbɛk ˈnɛrvuf n
Nervenbündel
osoba bardzo nerwowa

kłębiasty adj
geballter
kształtem przypominający kłąb

laba ˈlaba n
Nichtstun süßes Nichtstun
(potocznie, potoczny) czas wolny

labilny laˈbʲilnɨ adj
labil
zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

labioplastyka n
Labioplastik
(medycyna, medyczny) zabieg korekty wyglądu lub wielkości warg sromowych;

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
Labyrinth
(budownictwo) układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant laˈbɔrãnt n
Laborant
pracownik laboratorium

laborantka ˌlabɔˈrãntka n
Laborantin
pracownica laboratorium

laboratoryjnie ˌlabɔratɔˈrɨjɲɛ adv
laboratorisch
w warunkach laboratoryjnych, metodami laboratoryjnymi

laboratoryjny ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ adj
laboratorisch
związany z laboratorium, dotyczący laboratorium

labrys ˈlabrɨs n
Labrys
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;

lachociąg n
Schwanzlutscher
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba wykonująca na mężczyźnie seks oralny

laguna laˈɡũna n
Lagune
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lahar ˈlaxar n
Lahar
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

laicki adj
laienhaft
nacechowany brakiem kompetencji
weltlich Laien-
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwiązany z religią

laicyzm n
Laizismus
koncepcja wykluczająca obecność religii w sferze publicznej, głosząca oddzielenie państwa od kościoła i propagująca świeckie podejście do obywateli oraz instytucji państwowych

lajkować lajˈkɔvaʨ̑ v
liken
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW

lak lak n
Siegellack
topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;

lakaza n
Laccase
(biochemia, biochemiczny) enzym roślinny, charakterystyczny przede wszystkim dla grzybów rosnących na rozkładającym się drewnie

lakier ˈlacɛr n
Lack
(fryzjerstwo, fryzjerski) forma skrócona od lakier do włosów
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) forma skrócona od lakier do paznokci
Lack Firnis
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
Nagellack
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierek laˈcɛrɛk n
Lackschuh
but z błyszczącej, lakierowanej skóry

lakierować v
lackieren mit Lack bedecken
pokrywać, powlekać coś lakierem

lakmus ˈlakmus n
Lackmus
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

lakonicznie adv
lakonisch
w sposób lakoniczny

laktacja lakˈtaʦ̑ʲja n
Laktation
(biologia, biologiczny) wydzielanie mleka z sutków samicy ssaków w okresie karmienia;

laktator n
Muttermilchpumpe
urządzenie pozwalające karmiącym kobietom na odciąganie mleka;

laktaza lakˈtaza n
Lactase Laktase
enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoza lakˈtɔza n
Laktose Milchzucker
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lala ˈlala n
Puppe
(przenośnie, przenośnia) (slangowo) ładna dziewczyna

lalka ˈlalka n
Puppe
dziecięca zabawka mająca ludzką postać;
(przestarzałe, przestarzały) (zoologia, zoologiczny) owadzia poczwarka

lalkarz ˈlalkaʃ n
Puppenspieler
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama ˈlãma n
Lama
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi

lamarkizm n
Lamarckismus
(biologia, biologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria zakładająca ewolucję gatunków pod wpływem środowiska zewnętrznego;

lambda ˈlãmbda n
Lambda
nazwa jedenastej litery alfabetu greckiego, λ;

lambdacyzm n
Lamb­da­zis­mus
(medycyna, medyczny) wada wymowy polegająca na zastępowaniu głoski r głoską l;

lambrekin lãmˈbrɛcĩn n
Lambrequin Schabracke
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;

lameta n
Lametta
cienka folia metalowa pocięta w paseczki, używana jako ozdoba choinkowa

lampa ˈlãmpa n
Lampe Leuchte
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampa naftowa n
Petroleumlampe
urządzenie wytwarzające światło poprzez spalanie nafty;

lamparcica ˌlãmparʲˈʨ̑iʦ̑a n
Leopardin
(zoologia, zoologiczny) samica lamparta

lampart ˈlãmpart n
Leopard Panther
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lampka ˈlãmpka n
Glas Weinglas
kieliszek

lampka nocna n
Nachttischlampe
(elektryczność) oświetlenie elektryczne umiejscawiane przy łóżku

lampka oliwna n
Öllampe
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy

lamówka n
Besatz Borte Schrägband
(krawiectwo) pasek materiału, tasiemka jako element wykończenia wyrobu, którym obszywany jest jego brzeg

lanca n
Lanze
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem

lancet ˈlãnʦ̑ɛt n
Lanzette
mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu

landrynka lãnˈdrɨ̃nka n
Lutschbonbon Fruchtbonbon
(spożywczy) twardy, lekko przeźroczysty, kolorowy cukierek do ssania;

landsbergit pn
Landsbergit Moschellandsbergit
(mineralogia, mineralogiczny) naturalny stop srebra i rtęci występujący często w złożach cynobru, rtęci i srebra;

langosz n
Langosch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;

langusta lãŋˈɡusta n
Languste
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lanie ˈlãɲɛ n
Prügel Prügel beziehen bekommen
(rzeczownik odczasownikowy) od lać (bić)

lankijski lãŋʲˈcijsʲci adj
sri-lankisch
odnoszący się do państwa Sri Lanka

lansować lãw̃ˈsɔvaʨ̑ v
lancieren
promować, propagować, reklamować

lantan ˈlãntãn n
Lanthan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci adj
laotisch Laotisch
odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci n
Laotisch
język urzędowy Laosu;

laparoskopia ˌlaparɔˈskɔpʲja n
Laparoskopie laparoskopische Chirurgie
(medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

laparotomia ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja n
Laparotomie Bauchschnitt
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;

lapidarny ˌlapʲiˈdarnɨ adj
lapidar
zwięzły, treściwy, wyrazisty, lakoniczny

lapis lazuli ˈlapʲis laˈzulʲi n
Lapislazuli
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci adj
lappländisch
dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii

laptop ˈlaptɔp n
Laptop
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa ˈlarva n
Larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngolog ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk n
der HNO-Arzt der Hals-Nasen-Ohren-Arzt
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła

laryngologiczny adj
laryngologisch
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa

laryngoskop n
Laryngoskop
(medycyna, medyczny) przyrząd medyczny pozwalający obejrzeć wnętrze krtani;

las las n
Wald Forst
gęste zbiorowisko drzew;

las deszczowy n
Regenwald
(ekologia, ekologiczny) formacja roślinna wiecznie zielone lasów na obszarach o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm i wysokiej wilgotności;

lasek ˈlasɛk n
Wäldchen
(zdrobniale) od: las
mały las

laser ˈlasɛr n
Laser
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska ˈlaska n
Blowjob blasen
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) fellatio
Braut Mieze Girl Mädel
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
Schwanz
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) penis
Stab Stock
wydłużony przedmiot służący do podpierania się;
Stange
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)

laski ˈlasʲci adj
lachisch
związany z Lachami, dotyczący Lachów

lassi n
Lassi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;

lasso ˈlasːɔ n
Lasso
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;

lastrykarz n
Fliesenleger
(budownictwo) osoba zajmująca się lastrykowaniem

lasówka złotogłowa n
Pieperwaldsänger
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latający spodek ˌlataˈjɔ̃nʦ̑ɨ ˈspɔdɛk n
fliegende Untertasse
(potocznie, potoczny) (zobacz) UFO

latarka laˈtarka n
Taschenlampe
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia laˈtarʲɲa n
Laterne Leuchte
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
Leuchtturm Leuchtfeuer
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latarnia umarłych laˈtarʲɲa ũˈmarwɨx n
Totenleuchte
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach;

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
Drachen
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać ˈlataʨ̑ v
fliegen
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

laterański adj
lateranisch
odnoszący się do Lateranu, związany z Lateranem

lato ˈlatɔ n
Sommer Hochsommer
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latoś adv
heuer
(dawniej, dawny) dziś (gwara, gwarowe) (także (Śląsk Cieszyński)) w tym, bieżącym roku

latte macchiato n
Latte macchiato
napój powstały przez powolne dolanie kawy espresso do gorącego, spienionego mleka, podawany w przeźroczystej szklance, pity przez słomkę lub podawany z długą łyżką;

latynista ˌlatɨ̃ˈɲista n
Latinist
znawca łaciny i kultury rzymskiej

latynizacja n
Latinisierung
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej
(książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi

latynizm laˈtɨ̃ɲism̥ n
Latinismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;

latynoamerykański adj
lateinamerikanisch
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

latyński laˈtɨ̃j̃sʲci adj
latinisch
związany z Lacjum, Latynami (Latyńczykami)

laubzega n
Laubsäge
(Śląsk Cieszyński) piłka do drewna

laudanum n
Laudanum
(historia, historyczny, historycznie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat w postaci nalewki alkoholowej na opium, używany zwłaszcza dawniej jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, obecnie zaniechany ze względu na działanie uzależniające;

laureat n
Preisträger
zdobywca nagrody

lawa ˈlava n
Lava
(geologia, geologiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda laˈvɛ̃nda n
Lavendel
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

laweta laˈvɛta n
Lafette
(wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych

lawina laˈvʲĩna n
Lawine Erdrutsch
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lazuryt laˈzurɨt n
Lapislazuli
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

lać laʨ̑ v
gießen
wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika)
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie
(potocznie, potoczny) o deszczu: intensywnie padać

lać jak z cebra ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra v
in Strömen regnen wie aus Eimern schütten
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

lead lʲit n
Lead Vorspann
wstępna, wprowadzająca część artykułu prasowego, często wyróżniona pogrubioną czcionką;

lebioda lɛˈbʲjɔda n
Gänsefuß Melde Weißer Gänsefuß
(botanika, botaniczny) zwyczajowa nazwa komosy białej

lebiodka pospolita lɛˈbʲjɔtka ˌpɔspɔˈlʲita n
Oregano
(botanika, botaniczny) Origanum vulgare L., gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych;

lecieć ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑ v
auf jemand stehen
(potocznie, potoczny) (slangowo) być zakochanym, zauroczonym
fliegen
przemieszczać się w powietrzu
podróżować samolotem
laufen
(potocznie, potoczny) płynąć, ciec
(potocznie, potoczny) szybko biec
o czasie szybko mijać

lecytyna n
Lecithine
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Behandlung
(rzeczownik odczasownikowy) od leczyć

leczniczy lɛʧ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
Gesundheits
pomagający wyzdrowieć

leczo n
Letscho
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa jednogarnkowa z pokrojonych na kawałki papryki, pomidorów i cebuli, często z dodatkiem boczku lub kiełbasy, duszonych z przyprawami;

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
heilen
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

legalizacja ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja n
Legalisierung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem

legalnie adv
legal gesetzmäßig
w sposób legalny; nie odchodząc od litery prawa

legalny lɛˈɡalnɨ adj
legal gesetzlich
zgodny z prawem
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem

legat ˈlɛɡat n
Legat
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pierwotnie wysłannik, później wysokiej rangi urzędnik lub dowódca legionu
(kościelny) reprezentant papieża

legia cudzoziemska ˈlɛɟja ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mska n
Fremdenlegion
(wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;

legion ˈlɛɟɔ̃n n
Legion
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legionelloza n
Legionellose
(medycyna, medyczny) choroba legionistów, bakteryjna choroba dróg oddechowych;

legitymacja ˌlɛɟitɨ̃ˈmaʦ̑ʲja n
Ausweis
dokument potwierdzający tożsamość oraz przynależność do określonej grupy ludzi

legwan n
Leguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lejce ˈlɛjʦ̑ɛ n
Zügel
(hipologia, hipologiczny) rzemienne pasy służące do kierowania koniem

lejdejczyk n
Leidener
mieszkaniec Lejdy

lejdejka n
Leidenerin
mieszkanka Lejdy

lejdejski adj
Leidener
związany z Lejdą, pochodzący z Lejdy, dotyczący Lejdy

lejek n
Trichter
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lejtnant ˈlɛjtnãnt n
Leutnant
(wojskowość, wojskowy) oficerski stopień wojskowy, odpowiednik porucznika;

lekarka lɛˈkarka n
Ärztin
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) kobieta pracująca jako lekarz

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
Medizin Arznei
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz ˈlɛkaʃ n
Arzt
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz chorób kobiecych ˈlɛkaʃ ˈxɔrup kɔˈbʲjɛʦ̑ɨx n
Frauenarzt
(zobacz) ginekolog

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
unterschätzen
nie przywiązywać do czegoś wagi
verachten nicht beachten
traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania

lekceważąco ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɔ̃nʦ̑ɔ adv
anmaßend geringschätzig gleichgültig gönnerhaft herablassend respektlos
w sposób lekceważący

lekceważący adj
respektlos verächtlich anmaßend geringschätzig gleichgültig gönnerhaft
świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
Lektion
rozdział w podręczniku
Lektion Stunde
(przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą
Stunde Lehrstunde Lektion
(edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych

lekcjonarz n
Lektionar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca czytania mszalne;

lekki ˈlɛcːi adj
leicht
o małej wadze, małym ciężarze
o słabej sile, niskim natężeniu

lekki jak piórko ˈlɛcːi ˈjak ˈpʲjurkɔ adj
federleicht
bardzo lekki

lekkoatleta ˌlɛkːɔaˈtlɛta n
Leichtathlet
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
Leichtathletik Athletik
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkoduch n
Bruder Leichtfuß Leichtfuß Windhund
(potocznie, potoczny) osoba lekkomyślna

lekkomyślnie adv
flott
w sposób lekkomyślny

lekkomyślność ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
Leichtsinn
cecha kogoś, kto jest lekkomyślny, niepoważny, zbyt lekko coś traktujący

lekkomyślny adj
leichtsinnig
o osobie: taki, który nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji własnych poczynań
czyniony bez głębszego namysłu

leksem ˈlɛksɛ̃m n
Lexem
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksykalizacja n
Lexikalisierung
(językoznawstwo, językoznawczy) rozbieżność między znaczeniem wyrazu a jego morfologiczną strukturą, która była uformowana przez znaczenie pierwotne;

leksykalny adj
lexikal lexikalisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze słownictwem, dotyczący słownictwa

leksykografia n
Lexikografie
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;
tworzenie słowników, słownikarstwo
zbiór słowników jakiegoś języka, regionu, okresu

leksykograficzny adj
lexikografisch lexikographisch
dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykon n
Lexikon
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lekt n
Lekt
(językoznawstwo, językoznawczy) (rzadki, rzadko używany) swoista forma mowy

lektura n
Lektüre
to, co ktoś czyta lub będzie czytał
czynność czytania
(edukacja, edukacyjny) pozycja książkowa przeznaczona czytania i omawiania w toku nauczania danego przedmiotu szkolnego;

lektyka ˈlɛktɨka n
Sänfte Tragsessel
łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem;

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
Ziegenmelker
(ornitologia, ornitologiczny) Caprimulgus europaeus; gatunek ptaków leśnych z rodziny Caprimulgus, o sztywnych piórach otaczających dziób;

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
Limonade Limo
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn;

lemur ˈlɛ̃mur n
Lemur Lemure
(zoologia, zoologiczny) Lemur Linnaeus, madagaskarska ogoniasta małpiatka o puszystym futrze;
(mitologia rzymska) (zwykle lm) duch zmarłej osoby;

len lɛ̃n n
Lein Flachs
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion
Leinen Flachs
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina z lnu (1.2)

leningradczyk n
Leningrader
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Leningradu

leningradka n
Leningraderin
(historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Leningradu

leningradzki ˌlɛ̃ɲĩŋˈɡraʦ̑ʲci adj
Leningrader
związany z Leningradem, dotyczący Leningradu

leninowski ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci adj
leninistisch
związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
Faulheit Trägheit
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch n
Faulenzer Faulpelz Tagedieb
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować v
faulenzen Däumchen drehen
(potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
Faultier
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
faul
charakteryzujący się lenistwem

lep na muchy n
Fliegenfänger Fliegenpapier
pułapka na muchy w postaci paska nasmarowanego lepką substancją wabiącą;

lepidopterologia lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja n
Lepidopterologie Schmetterlingskunde
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach;

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
gut
(zobacz) dobrze

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
besser spät als nie
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepić ˈlɛpʲiʨ̑ v
zusammenkleben
sklejać coś, przyklejać

lepki ˈlɛpʲci adj
klebrig viskos zähflüssig leimig zäh
mający właściwości kleju

lepkość n
Klebrigkeit
zdolność lepienia się, bycie kleistym
Viskosität Zähigkeit
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego

leporello n
Leporello
publikacja w formie tekturowej lub papierowej taśmy złożonej w harmonijkę, stosowana najczęściej do książek dla dzieci, reklam itp.;

leprozorium ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm n
Leprosorium Leprastation
izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
besser ein Spatz in der Hand, als eine Taube auf dem Dach
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

leptospiroza n
Leptospirose
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odzwierzęca choroba bakteryjna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira;

lesbijka lɛzˈbʲijka n
Lesbe Lesbierin
homoseksualna kobieta;

lesbijski adj
lesbisch
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesbofobia n
Lesbophobie
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

lesisty lɛˈɕistɨ adj
bewaldet waldig
obfitujący w lasy, pokryty lasami

lesotyjski ˌlɛsɔˈtɨjsʲci adj
lesothisch
związany z Lesotho, odnoszący się do państwa Lesotho

less lɛs n
Löss
(geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

leszcz lɛʃʧ̑ n
Brachse Brasse
(ichtiologia, ichtiologiczny) Abramis brama, eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

letalny adj
letal
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) prowadzący do śmierci

letarg n
Lethargie
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;

letargiczny adj
lethargisch
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny
(medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi

letni ˈlɛtʲɲi adj
lauwarm
o substancji: ciepły, lecz nie gorący
sommerlich
taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

leucyna n
Leucin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, kodowany aminokwas alifatyczny;

leucystyczny adj
leuzistisch
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) dotknięty leucyzmem

leukocyt n
Leukozyt
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) komórka krwi pełniąca funkcję ochronną;

lew lɛf n
Lew
(jednostka monetarna) bułgarska jednostka monetarna; 100 stotinek;
Löwe Löwin
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewa ˈlɛva n
Stich
(termin karciany) karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

lewada lɛˈvada n
Mezair
figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne;

lewar n
Heber
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewarek lɛˈvarɛk n
Heber
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
Linke
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;

lewirat lɛˈvʲirat n
Levirat
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczajowe prawo małżeńskie nakazujące poślubienie wdowy przez brata lub nawet przez spadkobiercę jej zmarłego męża (nawet jeśli jest żonaty), w celu zapewnienia ciągłości rodu, obowiązujące u ludów Azji (Arabów, Hindusów, Mongołów) oraz plemion afrykańskich;

lewkonia n
Levkoje
(botanika, botaniczny) Matthiola R. Br., rodzaj roślin z rodziny kapustowatych;

lewkonia długopłatkowa n
Abendlevkoje
(botanika, botaniczny) Matthiola longipetala DC., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych o intensywnie pachnących o zmierzchu kwiatach;

leworęczny ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
Linkshänder
osoba leworęczna (1.1)

lewy ˈlɛvɨ adj
link
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka
(potocznie, potoczny) o dokumentach, interesach: nielegalny

leń lɛ̃ɲ n
Faulpelz Faulenzer
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ n
Forstwirtschaft Forstwesen Forstwissenschaft
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leśniczy lɛɕˈɲiʧ̑ɨ n
Förster
(leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

leśny ˈlɛɕnɨ adj
Forst Wald
odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

leżak ˈlɛʒak n
Liegestuhl
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
liegen
zachowywać pozycję poziomą
znajdować się

leżeć na sercu ˈlɛʒɛʨ̑ na‿ˈsɛrʦ̑u v
auf dem Herzen liegen
być bardzo ważnym, być przedmiotem troski

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
libanesisch
odnoszący się do państwa Liban

liberia lʲiˈbɛrʲja n
Livree
(historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich
(hotelarstwo) mundur używany przez służbę hotelarską

libertarianizm n
Libertarismus Libertarianismus
(filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;

liberyjski ˌlʲibɛˈrɨjsʲci adj
liberianisch
odnoszący się do państwa Liberia

libido lʲiˈbʲidɔ n
Libido
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski lʲiˈbʲijsʲci adj
libysch
odnoszący się do Libii

libretto lʲiˈbrɛtːɔ n
Libretto
tekst utworu muzycznego (opery, operetki, oratorium), scenariusz baletu lub pantomimy;

licealista ˌlʲiʦ̑ɛaˈlʲista n
Gymnasiast
(edukacja, edukacyjny) uczeń liceum

licealistka ˌlʲiʦ̑ɛaˈlʲistka n
Gymnasiastin
uczennica liceum

licealny adj
gymnasial
dotyczący liceum

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
Lizenz
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

licencjat lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲjat n
Bachelor
(edukacja, edukacyjny) w Polsce tytuł zawodowy przysługujący osobie, która ukończyła studia I stopnia

liceum lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm n
Lyzeum
(historia, historyczny, historycznie) szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa;
(historia, historyczny, historycznie) szkoła przygotowująca do studiów uniwersyteckich od czasów humanizmu do XIX w.
Oberschule
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichenometria n
Lichenometrie
metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

lichwa ˈlʲixfa n
Wucher
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarski adj
wucherisch
(pejoratywnie, pejoratywny) dotyczący lichwy albo lichwiarza

lichwiarz n
Wucherer Kredithai
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

lichy ˈlʲixɨ adj
miserabel
(potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku

lico ˈlʲiʦ̑ɔ n
Angesicht Antlitz
(książkowy) (anatomia, anatomiczny) twarz, oblicze, policzek
Frontseite Stirnseite
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany albo bryły budynku
Vorderseite
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia niektórych przedmiotów

licytacja ˌlʲiʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja n
Reizung
(termin karciany) zabieganie o pierwszeństwo w jakiejś fazie gry, o wzięcie, zagranie, wyjście;
Versteigerung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
Anzahl Zahl
grupa o określonej liczebności
Numerus
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa
Zahl Anzahl
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
Zahl Nummer
zapis liczby (1.1)

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
Ordnungszahl Kernladungszahl
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
Ganzzahl ganze Zahl
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
Plural Mehrzahl
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba naturalna n
natürliche Zahl
(matematyka, matematyczny) (rzadki, rzadko używany) liczba z ciągu 1, 2, 3, …
(matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …;

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
Primzahl
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
Dual
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
Einzahl Singular
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba porządkowa ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔva n
Ordinalzahl
(matematyka, matematyczny) zwykle w lm: zbiór dobrze uporządkowany, będący kanonicznym reprezentantem pewnej klasy izomorficzności dobrych porządków
(oficjalnie) liczba naturalna, używana do określenia pozycji w pewnej kolejności

liczba wymierna n
rationale Zahl
(matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
Zahlwort Numerale
(gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny n
Kardinalzahl
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy n
Ordnungszahlwort
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebnik zbiorowy n
Sammelzahlwort
(gramatyka) nazwa liczby określająca liczność grupy elementów

liczebny adj
zahlenmäßig
mogący być wyrażonym liczbami

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
Zähler
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;
urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
viel eine Vielzahl von zahlreich
(tylko w lm.) występujący w dużej liczbie
zahlreich
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
rechnen
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne
zählen rechnen
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
erwarten rechnen mit zumuten
spodziewać się
erwägen
brać pod uwagę, respektować

liechtensteiński ˌlʲixtɛ̃w̃ˈʃtajj̃sʲci adj
Liechtensteiner liechtensteinischer
odnoszący się do państwa Liechtenstein

liga ˈlʲiɡa n
Liga
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
zrzeszenie osób, organizacji lub państw

liga językowa n
Sprachbund
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków różnego pochodzenia, która na skutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wykształciła podobieństwa, np. pod względem słownictwa, gramatyki czy fonologii;

ligatura ˌlʲiɡaˈtura n
Ligatur
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;

liguryjski ˌlʲiɡuˈrɨjsʲci adj
ligurisch
związany z Ligurią, wywodzący się z Ligurii

likantropia n
Lykanthropie
urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem
(etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka

likier ˈlʲicɛr n
Likör
(spożywczy) słodki i mocny napój alkoholowy;

likoryna n
Lycorin
(chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

likwidacja ˌlʲikfʲiˈdaʦ̑ʲja n
Liquidation
pozbycie się
(przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) zabicie

likwidator n
Liquidator
urzędnik zajmujący się likwidacją przedsiębiorstwa
osoba zajmująca się zabijaniem na zlecenie

lilak ˈlʲilak n
Flieder
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia ˈlʲilʲja n
Lilie
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;
(potocznie, potoczny) kwiat lilii (1.1)

liliowy lʲiˈlʲjɔvɨ adj
lila
mający kolor jasnofioletowy lub różowoniebieski , taki jak kolor kwiatu lilaka pospolitego

lima ˈlʲĩma n
Limette
(botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe;

limakologia ˌlʲĩmakɔˈlɔɟja n
Limakologie
(zoologia, zoologiczny) nauka o ślimakach;

liman n
Liman
(geografia, geograficzny) rodzaj płytkiej zatoki powstałej u ujścia rzeki do morza;

limba ˈlʲĩmba n
Zirbelkiefer
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku sosna limba;

limbowy adj
Zirbelkiefern-
(botanika, botaniczny) dotyczący limby

limburski lʲĩmˈbursʲci n
Limburgisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język (dialekt) limburski;

limfa n
Lymphe
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limfatyczny adj
lymphatisch
(anatomia, anatomiczny) związany z limfą, dotyczący limfy

limit ˈlʲĩmʲit n
Limit
granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
Limnologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limo ˈlʲĩmɔ n
blau Auge
(potocznie, potoczny) podbite oko

limuzyna n
Limousine
(motoryzacja) luksusowy samochód;

lina ˈlʲĩna n
Seil Tau
elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

lincki adj
Linzer
związany z Linzem, dotyczący Linzu, pochodzący z Linzu

lincz lʲĩn͇ʧ̑ n
Lynchen Lynchjustiz
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej

linczować lʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
lynchen
(książkowy) dokonywać linczu

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
Linguist
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistka n
Linguistin
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalistka w zakresie lingwistyki

lingwistyczny adj
linguistisch
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
Linguistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia ˈlʲĩɲja n
Linie
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
trasa dla środków lokomocji

linia brzegowa ˈlʲĩɲja bʒɛˈɡɔva n
Uferlinie
(geografia, geograficzny) granica między obszarem lądowym a wodnym

linia kolejowa n
Bahnstrecke
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;

linie lotnicze n
Fluggesellschaft
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka lʲĩˈɲijka n
Lineal
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowiec lʲĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
Linienschiff
(wojskowość, wojskowy) okręt liniowy, zwykle drewniany
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami;
Verkehrsflugzeug
(lotnictwo, lotniczy) samolot regularnie kursujący między danymi punktami

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
linear Linien-
mający związek z linią

link lʲĩŋk n
Link Verweis Hyperlink
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

linoleum ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
Linoleum
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;

linoskoczek ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk n
Seiltänzer
cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

lionka n
Lyonerin Lyoneserin
mieszkanka Lyonu

liończyk n
Lyoner Lyoneser
mieszkaniec Lyonu

lioński adj
Lyoner lyonesich lyonesisch
związany z Lyonem, dotyczący Lyonu

lipa ˈlʲipa n
Linde Lindenbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;

lipid ˈlʲipʲit n
Lipid
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
Juli Heuert
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
Äsche
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lipodystrofia ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja n
Lipodystrophie
(medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

liposukcja ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja n
Fettabsaugung
(medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

lipski ˈlʲipsʲci adj
Leipziger leipzigerisch
związany z Lipskiem, dotyczący Lipska

lipszczanin n
Leipziger
mieszkaniec Lipska

lipszczanka n
Leipzigerin
mieszkanka Lipska

lira korbowa ˈlʲira kɔrˈbɔva n
Drehleier
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny strunowy instrument smyczkowy z korbą i klawiszami;

liryczny lʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
lyrisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z liryką, lirykiem

liryka n
Lyrik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj literacki;

lis lʲis n
Fuchs
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)

lis polarny ˈlʲis pɔˈlarnɨ n
Polarfuchs
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;

lisek n
Füchschen
mały, młody lis

list lʲist n
Brief
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
papier, na którym napisano list (1.1)

list kaperski n
Kaperbrief
(historia, historyczny, historycznie) dokument wydawany przez rząd państwa uprawniający kapitanów statków do ścigania oraz konfiskowania wrogich okrętów oraz przewożonych przez nie ładunków;

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
offener Brief
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

list polecony n
Einschreibebrief
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru

list uwierzytelniający n
Beglaubigungsschreiben
(dyplomacja) dokument potwierdzający uprawnienia przedstawiciela dyplomatycznego danego państwa do działania w jego imieniu;

lista ˈlʲista n
Liste
elementy zapisane w kolejności

lista dyskusyjna ˈlʲista ˌdɨskuˈsɨjna n
Mailingliste
(informatyka, informatyczny) rodzaj grupy dyskusyjnej, gdzie wiadomości są rozsyłane e-mailami;

listek ˈlʲistɛk n
Blatt Blättchen
(zdrobniale) od: liść
Kaugummistreifen
płaskie opakowanie

listek figowy ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ n
Feigenblatt
skąpa przysłona nagości

listerioza n
Listeriose
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteryjna odzwierzęca choroba zakaźna najczęściej wywoływana u ludzi przez spożycie zakażonej żywności;

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
Briefträger Postbote Zusteller
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad lʲiˈstɔpat n
Nebelung November November Novämber
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listopadowy ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ adj
novemberisch
mający miejsce, odbywający się w listopadzie

liszka ˈlʲiʃka n
Füchsin
(łowiectwo, łowiecki) także (dawniej, dawny) lisica
Hasel
(przestarzałe, przestarzały) (botanika, botaniczny) leszczyna
Raupe
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami

lit lʲit n
Lithium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania n
Litanei
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera lʲiˈtɛra n
Buchstabe Letter
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
literarisch
mający związek z literaturą

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
Literatur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literatura faktu n
Sachliteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół piśmiennictwa o charakterze dokumentalnym;

literatura piękna n
Schöne Literatur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół utworów literackich o charakterze artystycznym;

literaturoznawczy adj
literaturwissenschaftlich
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z literaturoznawstwem, dotyczący literaturoznawstwa

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
Literaturwissenschaft
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

literować v
buchstabieren
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

literówka ˌlʲitɛˈrufka n
Tippfehler
błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
litauisch Litauisch
odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
Litauisch
(językoznawstwo, językoznawczy) bałtyjski język używany przez Litwinów;

litkup ˈlʲitkup n
Kauftrunk
(dawniej, dawny) podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie;

litograf n
Lithograph
(sztuka) artysta, rzemieślnik stosujący technikę litografii

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
Lithographie
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
Lithographie Steindruck
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litosfera ˌlʲitɔˈsfɛra n
Lithosphäre
(geologia, geologiczny) zewnętrzna, najbardziej sztywna sfera kuli ziemskiej;

litościwy ˌlʲitɔˈɕʨ̑ivɨ adj
barmherzig mitleidig
pełen litości, mający litość

litr lʲitr̥ n
Liter
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia lʲiˈturʲɟja n
Liturgie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

liturgiczny adj
liturgisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liverpoolski adj
Liverpooler
odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem

lizak ˈlʲizak n
Kelle
(potocznie, potoczny) (kolejnictwo) przyrząd policjanta drogowego lub kolejarza służący do pomocy przy kierowaniu ruchem
Lolli Lutscher
twardy cukierek na patyku

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
lecken
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizbonka lʲizˈbɔ̃nka n
Lissabonnerin
mieszkanka Lizbony

lizbończyk lʲizˈbɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Lissabonner
mieszkaniec Lizbony

lizboński lʲizˈbɔ̃j̃sʲci adj
Lissabonner lissabonnisch
odnoszący się do miasta Lizbona

lizol n
Lysol
(chemia, chemiczny) środek dezynfekcyjny, roztwór krezolu surowego w mydle potasowym;

lizus ˈlʲizus n
Schmeichler Speichellecker
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściasty lʲiɕˈʨ̑astɨ adj
Laub
(botanika, botaniczny) mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście

liścień ˈlʲiɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
Keimblatt Kotyledone
(biologia, biologiczny) pierwszy liść rośliny nasiennej;

liść lʲiɕʨ̑ n
Blatt
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść curry n
Curryblatt
(spożywczy) przyprawa z liści krzewu Bergera koenigii L., stosowana w postaci świeżej, suszonej lub sproszkowanej

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
Lorbeerblatt
(spożywczy) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa;

lniany ˈlʲɲãnɨ adj
leinen
wykonany z tkaniny wykonanej z lnu

lobbing n
Lobbyismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;

lobbować v
lobbyieren
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych

lobby ˈlɔbbʲi n
Lobby
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)

locha ˈlɔxa n
Sau
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lockdown n
Lockdown
zakaz wyjścia, zakaz opuszczania danej strefy

lodowe kwiaty n
Eisblumen
(przenośnie, przenośnia) wzory z powoli zamarzającej wody, powstające na szybie

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
Gletscher Ferner
(geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;
Eistaucher
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia immer, gatunek nura zamieszkującego tundrę Ameryki Północnej, Grenlandii i Islandii;

lodowisko ˌlɔdɔˈvʲiskɔ n
Eisbahn
miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodowy adj
Ice
związany z lodem, dotyczący lodu

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
Eisbrecher
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody n
Eis Eiscreme Speiseeis
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodziarnia n
Eisdiele
(handel, handlowy) miejsce sprzedaży lodów

lodówka lɔˈdufka n
Kühlschrank
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
Logarithmus
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

loggia n
Loggia
(architektura, architektoniczny) otwarta zadaszona galeria lub balkon wzdłuż ściany budynku;

logiczny lɔˈɟiʧ̑nɨ adj
logisch
związany z logiką, zgodny z logiką

logika ˈlɔɟika n
Logik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyczny adj
logistisch
związany z logistyką, dotyczący logistyki

logistyka n
Logistik
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
(wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;
(dawniej, dawny) logika matematyczna

logo ˈlɔɡɔ n
Logo
znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logopedia n
Logopädie
nauka o wadach mowy;

logopedyczny adj
logopädisch
związany z logopedią, dotyczący logopedii

logować lɔˈɡɔvaʨ̑ v
anmelden einloggen
(informatyka, informatyczny) autoryzować się w systemie, najczęściej podając hasło
einloggen
(informatyka, informatyczny) zapisywać jakieś informacje w specjalnym pliku-dzienniku

lojalność n
Loyalität
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lokaj n
Lakai
człowiek usługujący w bogatym domu lub na dworze panującego

lokal ˈlɔkal n
Lokal
(potocznie, potoczny) pub, bar, restauracja, klub
Raum
mieszkanie lub pomieszczenie użytkowe

lokal wyborczy n
Wahllokal
miejsce oddawania głosów w wyborach

lokata n
Anlage Einlage
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, nieruchomość, w celu ochrony albo pomnożenia tej wartości
Platz
pozycja zajmowana w klasyfikacji

lokator lɔˈkatɔr n
Mieter
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
Lokomotive
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

loksodroma n
Loxodrome
(nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;

lombard ˈlɔ̃mbart n
Leihamt Leihe Leihhaus Pfandleihe
instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

lombardzista n
Pfandleiher
(potocznie, potoczny) właściciel lombardu, osoba pożyczająca pod zastaw

lombardzki lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci adj
lombardisch
związany z Lombardią

lombr n
Lomber
(dawniej, dawny) (termin karciany) gra karciana pochodzenia hiszpańskiego, rozpowszechniona w Europie w XVII wieku;

lomi-lomi n
Lomi Lomi Lomi Lomi Nui
rodzaj zabiegu masażu wywodzącego się z Haiti;

londynka lɔ̃nˈdɨ̃nka n
Londonerin
mieszkanka Londynu

londyńczyk lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Londoner
mieszkaniec Londynu

londyński lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci adj
Londoner
pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

longboard n
Longboard
(sport, sportowy) deskorolka o dłuższym rozmiarze, pozwalająca rozwinąć większą prędkość;

longobardzki adj
langobardisch
związany z Longobardami, dotyczący Longobardów

lont lɔ̃nt n
Zündschnur Lunte
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorandyt n
Lorándit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
Lawrencium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lori ˈlɔrʲi n
Lori
(zoologia, zoologiczny) Loris, nadrzewna małpiatka azjatyckich i afrykańskich lasów tropikalnych prowadząca nocny tryb życia;

lornetka lɔrˈnɛtka n
Fernglas
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;

los lɔs n
Los
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej
Schicksal
fatum, przeznaczenie
wydarzenia, bieg czyjegoś życia

lot lɔt n
Flug
przemieszczanie się w powietrzu lub w przestrzeni kosmicznej
podróż, np. samolotem, balonem

lotaryński adj
lothringer
związany z Lotaryngią, dotyczący Lotaryngii lub Lotaryńczyków

loteria lɔˈtɛrʲja n
Lotterie
gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

lotnictwo lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Luftfahrt Flugwesen
ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotniczy lɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
Luftfahrt Flug
związany z lotnictwem

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
Flughafen Flugplatz Flugfeld
(lotnictwo, lotniczy) wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
Flugzeugträger
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotniskowy adj
Flughafen
związany z lotniskiem

lotny adj
gasförmig
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
ätherisch
łatwo unoszący się w powietrzu

lotokot lɔˈtɔkɔt n
Gleitflieger
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak południowoazjatycki posiadający umiejętność szybowania dzięki błonom ciągnącym się od szyi do ogona;

lozanka n
Lausannerin
mieszkanka Lozanny

lozańczyk n
Lausanner
mieszkaniec Lozanny

lozański adj
Lausanner
związany z Lozanną, dotyczący Lozanny, pochodzący z Lozanny

loża n
Loge
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;
miejsce spotkań masonerii

loża masońska n
Freimaurerloge
podstawowa jednostka organizacyjna wolnomularstwa

lub lup conjunction
oder
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
Liebstöckel
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubecki adj
Lübecker lübeckisch
związany z Lubeką, dotyczący Lubeki

lubeczanin n
Lübecker
mieszkaniec Lubeki

lubeczanka n
Lübeckerin
mieszkanka Lubeki

lubieżny luˈbʲjɛʒnɨ adj
lüstern
rozpustny, sprośny

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
mögen gern lieb haben gern schwimmen wandern
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lubuski adj
Lebuser
związany z Lubuszem, dotyczący Lubusza (miasta w Niemczech)

lucerna luˈʦ̑ɛrna n
Luzerne
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) jednoroczna lub dwuletnia bylina z rodziny bobowatych;

lucerneńczyk n
Luzerner
(rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Lucerny (miasta)

lucerneński adj
Luzerner luzernisch
związany z Lucerną, dotyczący Lucerny, pochodzący z Lucerny

lud lut n
Volk
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie

ludek n
Männchen
człowieczek, ludzik

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
Bevölkerung
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludowy luˈdɔvɨ adj
Volk
pochodzący od ludu

ludowładczy adj
volksherrschaftlich
związany z ludowładztwem, dotyczący ludowładztwa

ludowładztwo n
Volksherrschaft
(książkowy) forma rządów sprawowanych przez wszystkich obywateli

ludożerca ˌludɔˈʒɛrʦ̑a n
Menschenfresser
człowiek zjadający mięso ludzkie

ludożerstwo ˌludɔˈʒɛrstfɔ n
Menschenfresserei
jedzenie mięsa ludzkiego przez innych ludzi

ludwisarz ludˈvʲisaʃ n
Rotgießer
rzemieślnik odlewający przedmioty z brązu, miedzi, mosiądzu lub spiżu;

ludzik n
Männchen
figurka człowieka
lekceważąco o człowieku

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
menschlich
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość ˈluʦ̑kɔɕʨ̑ n
Menschheit
ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie
Menschlichkeit
natura człowieka, która jest utożsamiana z dobrymi cechami ludzi

lufa ˈlufa n
Lauf
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

lufcik n
Kämpferfenster Klappfenster
otwieralna część w skrzydle okna umożliwiająca wietrzenie pomieszczenia

luka ˈluka n
Lücke
brak lub niedobór czegoś
puste miejsce

luka w prawie n
Gesetzeslücke Rechtslücke
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;

lukier ˈlucɛr n
Zuckerguss
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;

lukratywny adj
lukrativ einträglich
przynoszący spore zyski

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
Lakritze Lakritz
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory
Süßholz Lakritze
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
luxemburgisch Luxemburgisch
odnoszący się do miasta Luksemburg
odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus ˈluksus n
Luxus
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

luksusowy adj
Luxus luxuriös
taki, który jest przejawem luksusu, bogatego życia

lulek czarny n
Schwarze Bilsenkraut
(botanika, botaniczny) Hyoscyamus niger L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;

lumbago lũmˈbaɡɔ n
Hexenschuss
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

luminofor n
Luminophor
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja chemiczna emitująca fale świetlne;

lumpenproletariat n
Lumpenproletariat
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie, pogardliwy) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;

lunatyk lũˈnatɨk n
Schlafwandler
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

luneta n
Fernrohr Perspektiv
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;

lunula lũˈnula n
Lunula
(historia, historyczny, historycznie) noszona na szyi szczególnie w starożytności i w średniowieczu ozdoba w kształcie półksiężyca, symbol płodności
(kościelny) (zobacz) melchizedek

lupa ˈlupa n
Lupe
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lupinina ˌlupʲĩˈɲĩna n
Lupinin
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkaloid występujący w łubinie o bardzo gorzkim smaku;

lusterko wsteczne luˈstɛrkɔ ˈfstɛʧ̑nɛ n
Rückspiegel
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy

lustro ˈlustrɔ n
Spiegel
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

lutenica n
Ljutenica
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta z pomidorów i pieczonych papryk;

lutet ˈlutɛt n
Lutetium Cassiopeium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
löten
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
Lötkolben
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty ˈlutɨ n
Februar Feber Hornung
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luwijski n
Luwisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język luwijski;

luzytański adj
lusitanisch
związany z Luzytanią lub Luzytanami, dotyczący Luzytanii lub Luzytanów

luzytański n
Lusitanisch
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) język luzytański;

luński adj
lündish
(dawniej, dawny) londyński, pochodzący z Londynu

lwi lvʲi adj
Löwe
związany z lwem, dotyczący lwa
löwenartig
charakterystyczny dla lwa, mający cechy lwa

lwi lvʲi possessiveAdjective
Löwe
należący do lwa

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
Löwenanteil
znaczna, większa część czegoś

lwiatka ˈlvʲjatka n
Löwenäffchen
(zoologia, zoologiczny) Leontopithecus, brazylijska małpa szerokonosa o bujnej grzywie

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
Löwin
(zoologia, zoologiczny) samica lwa

lwołak ˈlvɔwak n
Werlöwe
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest lew

lód lut n
Eis
stały stan skupienia wody;
(potocznie, potoczny) lodowisko
Eis Speiseeis
(potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

lüneburski adj
Lüneburger
związany z Lüneburgiem, dotyczący Lüneburga

ląd lɔ̃nt n
Land
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądolód lɔ̃nˈdɔlut n
Eisschild Inlandeis
gruba warstwa lodu pokrywająca duże obszary ziemi;

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
landen
osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lęk lɛ̃ŋk n
Angst
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;

lękliwy lɛ̃ŋkˈlʲivɨ adj
furchtsam ängstlich
(o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć

maar n
Maar
(geologia, geologiczny) lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;

maca ˈmaʦ̑a n
Matze
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

maccartyzm n
McCarthyismus
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;

machać ˈmaxaʨ̑ v
wedeln
szybko, wahadłowo ruszać czymś

machinacja ˌmaxʲĩˈnaʦ̑ʲja n
Machenschaft
podstępne działanie na czyjąś niekorzyść

maciejka n
Abendlevkoje
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) lewkonia długopłatkowa

maciejówka n
Polenmütze
(krawiectwo) męska czapka z okrągłym denkiem wykonana z sukna;

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
Matrix
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica liczb lub innych elementów pewnego pierścienia;

macierzanka ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka n
Thymian
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju macierzanek (1.1)

macierzyństwo ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ n
Mutterschaft
bycie matką

macka n
Tentakel Fangarm
(zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

macocha maˈʦ̑ɔxa n
Stiefmutter
żona ojca, ale nie matka;

maczeta maˈʧ̑ɛta n
Machete
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maczuga n
Keule
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

madziaryzacja n
Madjarisierung Magyarisierung
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego

madżong n
Mah-Jongg Ma-Jongg
chińska gra dla czterech graczy;

mafia ˈmafʲja n
Mafia
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mag mak n
Magier
(ezoteryka) osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

magdeburski ˌmaɡdɛˈbursʲci adj
Magdeburger magdeburgisch
związany z Magdeburgiem, dotyczący Magdeburga

magenta maˈɡɛ̃nta n
Magenta
barwa purpurowa;

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
magisch
związany z magią

magister maˈɟistɛr n
Magister Diplomingenieur
(edukacja, edukacyjny) (studencki) osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1)
(edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

magistrala n
Bus
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia
Hauptleitung Hauptstrang
główny przewód danej instalacji
Hauptverkehrslinie Magistrale
główny szlak komunikacyjny, łącznościowy lub transportowy

magnat n
Magnat
(historia, historyczny, historycznie) szlachcic z arystokratycznego rodu, który ma wielki majątek
Magnat Potentat
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

magnateria ˌmaɡnaˈtɛrʲja n
Hochadel
(historia, historyczny, historycznie) najwyższa warstwa społeczna szlachty;

magnes ˈmaɡnɛs n
Magnet
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
Tonbandgerät
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetorecepcja n
Magnetsinn
(biologia, biologiczny) zdolność organizmu do rozpoznawania kierunku pola magnetycznego;

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
magnetisch
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnetyzm n
Magnetismus
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych;

magnez ˈmaɡnɛs n
Magnesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt n
Magnesit
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnituda n
Magnitude
(geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

magnolia maɡˈnɔlʲja n
Magnolie
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

maharadża n
Maharadscha
(historia, historyczny, historycznie) niezależny władca w Indiach i na Archipelagu Malajskim

mahometanin n
Mohammedaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu

mahometanizm ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥ n
Mohammedanismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa

mahonia maˈxɔ̃ɲja n
Mahonie
(botanika, botaniczny) Mahonia Nutt., rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych;

mahoń ˈmaxɔ̃ɲ n
Mahagoni Mahagoniholz
drewno otrzymywane z mahoniowca
Mahagonibaum
mahoniowiec
Mahagonimöbel
(potocznie, potoczny) mebel z mahoniu (1.1)
Mahagonirot
kolor czerwonobrunatny

maisz n
Terzel
(łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) młody ptak szkolony do polowań

maj maj n
Mai Wonnemond
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majonez maˈjɔ̃nɛs n
Mayonnaise Majonäse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

majorkański adj
mallorquinisch
związany z Majorką, dotyczący Majorki

majster n
Fachmann
(potocznie, potoczny) dobry fachowiec
Meister
osoba, która bezpośrednio nadzoruje pracę robotników w fabryce lub na budowie
Meister Handwerksmeister
samodzielny rzemieślnik, który prowadzi warsztat i szkoli uczniów

majsterkować ˌmajstɛrˈkɔvaʨ̑ v
basteln
wykonywać ręczną pracę techniczną przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

majsterkowicz n
Heimwerker Bastler Tüftler
(potocznie, potoczny) osoba lubiąca wytwarzanie lub naprawianie rzeczy za pomocą prostych narzędzi

majstersztyk majˈstɛrʃtɨk n
Meisterstück
(książkowy) coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

majtek n
Schiffsjunge
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najniższy stopniem marynarz

majtki ˈmajtʲci n
Höschen Schlüpfer
(krawiectwo) (odzieżownictwo) dolna część bielizny okrywająca biodra;

majuskuła ˌmajuˈskuwa n
Majuskel
(termin typograficzny) duża litera;

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
Vermögen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) stan posiadania

majątkowy ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ adj
Vermögen
dotyczący majątku

mak mak n
Mohnblume Mohn
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;
Mohnsamen
(cukiernictwo) (spożywczy) nasiona maku (1.2)

makabryczny ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ adj
makaber
wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makak ˈmakak n
Makak
(zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makak japoński n
Japanmakak
(zoologia, zoologiczny) Macaca fuscata L., gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

makaron maˈkarɔ̃n n
Nudel Pasta
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makaronik n
Makrone
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;

makiaweliczny adj
machiavellistisch
podstępny, przewrotny

makiawelizm ˌmacaˈvɛlʲism̥ n
Machiavellismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

makijaż maˈcijaʃ n
Make-up Schminken
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
Schminke Make-up
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
Hänfling
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makowiec maˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Mohnkuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

makrela maˈkrɛla n
Makrele
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makrofit n
Makrophyt
przytwierdzona do dna zbiornika wodnego roślina naczyniowa bądź ramienica

makrosomia n
Makrosomie
(medycyna, medyczny) nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

maksimum ˈmaksʲĩmũm adv
maximal
w połączeniu z określeniem liczby: co najwyżej

maksimum ˈmaksʲĩmũm n
Maximum
największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksyma n
Maxime
(książkowy) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
maximal
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

makulatura ˌmakulaˈtura n
Altpapier
niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;
Makulatur
(drukarstwo, drukarski) arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bezwartościowe, mierne książki

makówka maˈkufka n
Mohnkapsel
(botanika, botaniczny) owoc maku w formie torebki z nasionami

malachit maˈlaxʲit n
Malachit
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malajski maˈlajsʲci adj
malaiisch Malaiisch
dotyczący Malajów (lub Malezji)

malajski maˈlajsʲci n
Malaiisch Malaiische
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malakologia ˌmalakɔˈlɔɟja n
Malakologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;

malakser n
Küchenmaschine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania

malaria maˈlarʲja n
Sumpffieber malaria Malaria
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarka maˈlarka n
Kunstmalerin Malerin
(sztuka) artystka, która maluje obrazy

malarski adj
malerisch
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza
związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza
(przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne

malarstwo maˈlarstfɔ n
Malerei
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz ˈmalaʃ n
Maler
(budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku
(sztuka) artysta, który maluje obrazy

malation n
Malathion
(chemia, chemiczny) związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C10H19O6PS2, używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;

malawijski ˌmalaˈvʲijsʲci adj
malawisch
odnoszący się do państwa Malawi

malediwski ˌmalɛˈdʲifsʲci adj
Malediven
odnoszący się do państwa Malediwy

malezyjski ˌmalɛˈzɨjsʲci adj
malaysisch
odnoszący się do państwa Malezja

maleńki maˈlɛ̃ɲci adj
kleinchen
(zdrobniale) od: mały

malijski maˈlʲijsʲci adj
malisch
odnoszący się do państwa Mali

malina maˈlʲĩna n
Himbeere Himbeerstrauch
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinica n
Frambösie
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
Himber-
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin
himbeerfarben himbeerfarbig
mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony

malowanie ˌmalɔˈvãɲɛ n
Anstreichen Anstrich
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem

malować maˈlɔvaʨ̑ v
färben
(fryzjerstwo, fryzjerski) nakładać farbę na włosy
streichen
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
malen
(sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie
schminken
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)
sich schminken
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) robić sobie makijaż
malen
(o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka

malowidło ˌmalɔˈvʲidwɔ n
Gemälde
obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie

malowniczy adj
farbig
przedstawiający coś wyraźnie, w sposób barwny
malerisch pittoresk
pełny walorów malarskich

maltańczyk malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Malteser
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o białym włosie

maltański malˈtãj̃sʲci adj
maltesisch
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta
maltesisch Maltesisch
(geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta

maltański malˈtãj̃sʲci n
Maltesisch maltesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

malutki maˈlutʲci adj
winzig
bardzo mały; (zdrobniale) od: mały

malutko maˈlutkɔ adv
winzig
bardzo mało

mama ˈmãma n
Mutti Mama
(potocznie, potoczny) matka

mamba ˈmãmba n
Mamba
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

mameluk n
Mamluk
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

mamka ˈmãmka n
Amme
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mammalogia ˌmãmːaˈlɔɟja n
Mammalogie Säugetierkunde Theriologie
(zoologia, zoologiczny) teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

mammografia ˌmãmːɔˈɡrafʲja n
Mammographie
(medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi;

mamusia mãˈmuɕa n
Mütterchen
(zdrobniale) matka

mamut ˈmãmut n
Mammut
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius, wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandala mãnˈdala n
Mandala
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
Mandarine
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce
Mandarinenbaum Mandarine
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;
Mandarinenente
(ornitologia, ornitologiczny) Aix galericulata, ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

mandaryński adj
Mandarin
(historia, historyczny, historycznie) związany, odnoszący się do mandarynów

mandaryński n
Mandarin
(językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandragora ˌmãndraˈɡɔra n
Alraunen
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;
Mandragora
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mandragora (1.1)

manekin mãˈnɛcĩn n
Model Büste
figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manetka mãˈnɛtka n
Schalthebel
(technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem

manewr ˈmãnɛfr̥ n
Manöver
(wojskowość, wojskowy) zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania
Manöver Finte Winkelzug
(przenośnie, przenośnia) zręczne posunięcie

maneż n
Manege
(jeździectwo, jeździecki) plac służący do ujeżdżania koni
arena cyrkowa

manga ˈmãŋɡa n
Manga
japoński komiks;

mangan ˈmãŋɡãn n
Mangan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango ˈmãŋɡɔ n
Mango
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)
Mangobaum Mango
(botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

mangostan n
Mangostane
(spożywczy) ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię
Mangostane Mangostanbaum
(botanika, botaniczny) Garcinia mangostana L., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej;

mangusta mãŋˈɡusta n
Manguste
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

mania prześladowcza n
Verfolgungswahn
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

maniak ˈmãɲak ˈmãɲjak n
Besessener Freak
(potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany
manisch Kranker
(medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej
Lockvogel
(łowiectwo, łowiecki) wypchana skóra zabitego ptaka, służąca do manienia ptaków podczas polowania

maniakalny adj
manisch
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący manii i/lub maniaka

manicheizm n
Manichäismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;

manichejczyk n
Manichäer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu

manichejski ˌmã.ɲi.ˈxɛj.sʲci adj
manichäischer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;

manierka n
Feldflasche
płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

manifestacja ˌmãɲifɛˈstaʦ̑ʲja n
Manifestation
czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności
ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji

manifestant ˌmãɲiˈfɛstãnt n
Manifestant
uczestnik manifestacji

manifestantka n
Manifestantin
kobieta biorąca udział w manifestacji

manikiur n
Maniküre
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg pielęgnacyjny na paznokcie u rąk

manikiurzystka n
Maniküre
kobieta zajmująca się zawodowo pielęgnacją dłoni i paznokci u rąk

manipulacja ˌmãɲipuˈlaʦ̑ʲja n
Manipulation
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) celowe nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, zysków

mankament mãŋˈkãmɛ̃nt n
Fehler Mangel
wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka

mankiet ˈmãŋʲcɛt n
Manschette
(krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

manko ˈmãŋkɔ n
Manko
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

mannheimski adj
Mannheimer
związany z Mannheimem (miastem w Niemczech)

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
Manometer Druckmesser
przyrząd do mierzenia ciśnienia;

manosfera n
Mannosphäre
(socjologia, socjologiczny) nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;

mansarda mãw̃ˈsarda n
Mansarde
pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

mantuanka n
Mantuanerin
mieszkanka Mantui

mantuańczyk n
Mantuaner
mieszkaniec Mantuy

mantuański adj
Mantuaner mantuanisch
związany z Mantuą, dotyczący Mantui

manufaktura n
Manufaktur
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;

manul n
Manul Pallaskatze
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

manuskrypt mãˈnuskrɨpt n
Manuskript
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;
(poligrafia) tekst (maszynopis lub rękopis) przygotowany do druku

maoizm n
Maoismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

maoryski adj
maorisch
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

maoryski n
Maori
(językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski;

mapa ˈmapa n
Karte Landkarte
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

mapa topograficzna ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na n
topografische Karte
dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

marabut maˈrabut n
Marabu
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak padlinożerny z rodzaju Leptoptilos Lesson;

marabut afrykański maˈrabut ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
Marabu
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus Lesson, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

marabut indyjski maˈrabut ĩnˈdɨjsʲci n
Argala-Marabu Großer Adjutant
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos dubius Gmelin, duży ptak z rodziny bocianowatych;

marabut jawajski maˈrabutʲ jaˈvajsʲci n
Java-Marabu Malaien-Storch Sunda-Marabu
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos javanicus Horsfield, duży ptak z rodziny bocianowatych;

marakuja n
Passionsfrucht Maracuja
(spożywczy) (botanika, botaniczny) owoc męczennicy jadalnej, Passiflora edulis Sims

maraton maˈratɔ̃n n
Marathon
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m;

marchew ˈmarxɛf n
Möhre
(botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

marder n
Marder
(wojskowość, wojskowy) niemiecki gąsienicowy bojowy wóz piechoty

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
Margarine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margiel ˈmarʲɟɛl n
Mergel
(geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

marginalny ˌmarʲɟĩˈnalnɨ adj
marginal
mniej ważny

margines n
Seitenrand
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

margrabia marˈɡrabʲja n
Markgraf
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: zwierzchnik marchii

margrabstwo n
Markgrafschaft
(historia, historyczny, historycznie) ziemie zarządzane przez margrabiego
(historia, historyczny, historycznie) tytuł i urząd margrabiego

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
Marihuana
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marimbafon n
Marimbaphon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana ksylofonu z podwieszonymi rezonatorami

marina maˈrʲĩna n
Marine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) port dla jachtów;

mariologia ˌmarʲjɔˈlɔɟja n
Mariologie
(teologia, teologiczny) dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi, Matce Jezusa Chrystusa;

mariologiczny adj
mariologisch
(teologia, teologiczny) związany z mariologią

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
Marionette
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia

marka ˈmarka n
Mark
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) waluta, dawniej używana w Niemczech;
(jednostka monetarna) jedna z walut, używana obecnie m.in. w Bośni i Hercegowinie;
Marke
(handel, handlowy) znak na produktach danej firmy
(handel, handlowy) jakość produktów danej firmy

marka samochodu n
Automarke Kraftfahrzeugmarke
(motoryzacja) znak firmowy samochodu nadawany przez producenta

markasyt n
Markasit
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

marketing n
Marketing Absatzwirtschaft
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

markietan marʲˈcɛtãn n
Marketender
(historia, historyczny, historycznie) wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;

markiz n
Marquis Markgraf
tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza marʲˈciza n
Markise
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

markizeta n
Markisette Marquisette
(włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina siateczkowa wytwarzana z bardzo cienkiej przędzy, współcześnie używana głównie do wyrobu firan, a dawniej również bielizny i innej odzieży damskiej

marksistowski adj
marxistisch
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu

marlin n
Marlin
(potocznie, potoczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny żaglicowatych, Istiophoridae

marmolada ˌmarmɔˈlada n
Marmelade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur ˈmarmur n
Marmor
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marmurek marˈmurɛk n
Marmorkuchen
rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka

marnieć v
eingehen verkommen verkümmern
tracić wartość, stawać się marnym

marnotrawca ˌmarnɔˈtrafʦ̑a n
Verschwender
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna

marnotrawienie ˌmarnɔtraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Verschwendung
(rzeczownik odczasownikowy) od marnotrawić

marnotrawić ˌmarnɔˈtravʲiʨ̑ v
vergeuden verschwenden
nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

marnotrawny ˌmarnɔˈtravnɨ adj
verschwenderisch
niewykorzystujący rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarujący, rozrzutny

marnotrawstwo ˌmarnɔˈtrafstfɔ n
Verschwendung
niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
verschwenden vergeuden
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marny ˈmarnɨ adj
mickrig
mały, drobny
mies miserabel
będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
marokkanisch
odnoszący się do Maroka

mars mars n
Mars
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;

marskość ˈmarskɔɕʨ̑ n
Zirrhose
(medycyna, medyczny) stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności

marsowy marˈsɔvɨ adj
martialisch
(książkowy) o twarzy, minie: groźny, srogi
(przestarzałe, przestarzały) związany z wojną lub wojownikiem

marsylianin n
Marseiller
mieszkaniec Marsylii

marsylianka ˌmarsɨˈlʲjãnka n
Marseillerin
mieszkanka Marsylii

marsylski adj
Marseiller
związany z Marsylią, dotyczący Marsylii

marsz marʃ n
Marsch
przemieszczanie się, pochód wojsk;
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszalski marˈʃalsʲci adj
marshallisch
odnoszący się do Wysp Marshalla

marszalski marˈʃalsʲci n
Marshallisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Wysp Marshalla,

marszand ˈmarʃãnt n
Kunsthändler
(książkowy) (sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki

marszałek marˈʃawɛk n
Marschall
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

marszczyć v
fälteln
powodować fałdki
runzeln rümpfen zusammenziehen
pokrywać zmarszczkami
sich fälteln
ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami

martwak n
Sequester
(medycyna, medyczny) martwa tkanka oddzielona od tkanki żywej, najczęściej w kości

martwicze zapalenie powięzi n
nekrotisierende Fasziitis
(medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;

martwiczy adj
nekrotisch
(medycyna, medyczny) związany z martwicą, miejscowym obumieraniem tkanek

martwy ˈmartfɨ adj
tot
taki, który umarł

martyrologia ˌmartɨrɔˈlɔɟja n
Martyrium
cierpienie i męczeństwo narodu lub wyznawców jakiejś religii;

marudzić v
labern schwafeln
(potocznie, potoczny) mówić w sposób rozwlekły i nudny
mäkeln nörgeln
(potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania
trödeln
(potocznie, potoczny) robić opieszale

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
Jacke Jakett
(krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru
Kriegsmarine Marine
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie
Marine
ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
Kriegsmarine Marine
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynata n
Marinade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynować v
marinieren
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
März
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
Traum
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
Traum Wunschtraum
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marzenie ściętej głowy maˈʒɛ̃ɲɛ ˈɕʨ̑ɛ̃ntɛj ˈɡwɔvɨ n
Luftschloss
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, niedostępnego dla kogoś

marznący deszcz marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑ n
Eisregen gefrierender Regen
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marzyciel n
Träumer
ten, kto marzy

marzycielka ˌmaʒɨˈʨ̑ɛlka n
Träumerin
forma żeńska od: marzyciel

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
träumen
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

marża n
Marge Spanne
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
Masse
bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa ˈmasa n
Masse
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;
gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta

masa krytyczna ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na n
kritische Masse
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
Perlmutt Perlmutter
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masa solna n
Salzteig
masa składająca się z mąki i soli, używana do modelowania i wykonywania ozdób;

masakra maˈsakra n
Massaker
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masarnia maˈsarʲɲa n
Wurstwarenhandlung
wytwórnia wędlin

mascara maˈskara n
Mascara
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj tuszu do rzęs

mascarpone ˌmaskarˈpɔ̃nɛ n
Mascarpone
(spożywczy) miękki, tłusty, twarogowy ser deserowy, wytwarzany tradycyjnie ze śmietany we włoskiej Lombardii;

maselnica n
Stoßbutterfass
urządzenie do wyrobu masła

maselniczka ˌmasɛlʲˈɲiʧ̑ka n
Butterdose
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) specjalne naczynie na masło

maska ˈmaska n
Haube
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
Maske
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskarada n
Maskerade Maskenball
bal, którego uczestnicy noszą maski i przebrania

maskonur maˈskɔ̃nur n
Papageitaucher
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

maskować v
maskieren kaschieren verbergen verdecken
(psychologia, psychologiczny) ukrywać prawdziwe stany wewnętrzne (zamiary, uczucia, itp.)
tarnen verdecken
(technologia, technika, techniczny) czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania
sich tarnen
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) zakrywać się czymś tak, aby nie być widocznym
sich verstellen
(psychologia, psychologiczny) ukrywać swoje prawdziwe uczucia, usposobienie, zamiary, itp.

masochista n
Masochist
(seksuologia, seksuologiczny) człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim

mason ˈmasɔ̃n n
Freimaurer
członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

masoneria ˌmasɔ̃ˈnɛrʲja n
Freimaurerei
międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;

masorecki adj
masoretisch
związany z masoretami, dotyczący masoretów

masować v
massieren
wykonywać masaż
sich massieren lassen
być masowanym (1.1)
sich massieren sich massieren selbst sich massieren
masować (1.1) swoje ciało

masowy maˈsɔvɨ adj
massenhaft
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
Mastektomie Brustamputation
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

mastodont n
Mastodon
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne;

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
Masturbation Selbstbefriedigung
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masyw ˈmasɨf n
Massiv
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

masywny adj
massiv wuchtig
o mocnej budowie i dużym ciężarze

maszerować v
marschieren
iść miarowym, równym krokiem

maszkaron maˈʃkarɔ̃n n
Fratzenkopf Maskaron
(architektura, architektoniczny) ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy;

maszt maʃt n
Mast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
Mast Stange
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

masztalerz n
Stallmeister
wykwalifikowany pracownik obsługujący konie w stadninach

maszyna maˈʃɨ̃na n
Maschine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
Schreibmaschine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
Nähmaschine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
Lokomotivführer Lokführer
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynistka n
Maschinenschreiberin
kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania

maszynka do golenia maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa n
Rasierer
narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała

maszynowy adj
Maschinen-
związany z maszyną, dotyczący maszyny
Maschinen- machinell
wytworzony przez maszynę
Maschinengewehr
taki, który działa samoczynnie

masło ˈmaswɔ n
Butter
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło maślane ˈmaswɔ maɕˈlãnɛ n
weißer Schimmel
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
Erdnussbutter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat mat n
Maat
(wojskowość, wojskowy) podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych;
Matt
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;
Mattheit
przedmiot, powierzchnia bez połysku

matador maˈtadɔr n
Matador
(etnografia, etnograficzny) główny uczestnik korridy, toreador zadający bykowi ostatni cios szpadą;

matczyny maṭˈʧ̑ɨ̃nɨ adj
mütterlich
(książkowy) dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

matecznik n
Königinzelle Weiselzelle
(pszczelarstwo, pszczelarski) pociągnięta lub rozbudowana przez pszczoły robotnice komórka w gnieździe pszczelim, z której wygryza się pszczela matka
Rückzugsort
(leśnictwo) niedostępne dla człowieka miejsce w naturze będące miejscem schronienia dzikich zwierząt
Versuchsfeld
(rolnictwo, rolniczy) poletko doświadczalne

matecznik cichej wymiany n
Nachschaffungszelle
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły chcą wymienić starą królową

matecznik ratunkowy n
Nachschaffungszelle
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły stracą starą królową

matecznik rojowy n
Schwarmzelle
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły chcą się roić

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
mathematisch Mathematik
związany z matematyką

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
Mathematiker
osoba zajmująca się zawodowo matematyką;

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
Mathe Mathematik
(edukacja, edukacyjny) lekcja, wykład lub inne zajęcia z matematyki (1.1)
Mathematik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac maˈtɛraʦ̑ n
Matratze
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
Materialismus
kierowanie się w życiu względami materialnymi

materiał maˈtɛrʲjaw n
Material
to, z czego są wytwarzane przedmioty
Stoff Gewebe
to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
Sprengstoff
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka ˈmatka n
Mutter
rodzic płci żeńskiej;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo

matka pszczela n
Königin Weisel
(pszczelarstwo, pszczelarski) jedyna dojrzała płciowo samica w rodzinie pszczoły miodnej

matka trutowa n
drohnenbrütig Königin
(pszczelarstwo, pszczelarski) niezapłodniona matka pszczela, składająca jaja z których wylęgają się wyłącznie trutnie

matkojebca ˌmatkɔˈjɛpʦ̑a n
Mutterficker
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

matlockit n
Matlockit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy halogenków;

matma ˈmatma n
Mathe
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki

matnia ˈmatʲɲa n
Schlinge
(łowiectwo, łowiecki) sidła, pułapka

matowy maˈtɔvɨ adj
matt
bez połysku
bezdźwięczny, przytłumiony

matriarchat maˈtrʲjarxat n
Matriarchat
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

matura maˈtura n
Abitur Maturität
(edukacja, edukacyjny) egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;
Abiturzeugnis Maturazeugnis Maturitätszeugnis
(edukacja, edukacyjny) świadectwo zdania matury (1.1)

maturalny adj
Abitur-
dotyczący matury

maturzysta ˌmatuˈʒɨsta n
Abiturient
osoba, która przygotowuje się do matury; uczeń najwyższej klasy szkoły średniej

maturzystka ˌmatuˈʒɨstka n
Abiturientin
osoba płci żeńskiej, która przygotowuje się do matury; uczennica najwyższej klasy szkoły średniej

maucheryt n
Maucherit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków;

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
mauretanisch
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce
(architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego

mauzer n
Mauser
(wojskowość, wojskowy) broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
Mausoleum
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazidło maˈʑidwɔ n
Liniment
częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania

mazurek maˈzurɛk n
Masurka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;
Mazurka Masurka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;
Osterkuchen
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;
Feldsperling
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mazut n
Masut
(chemia, chemiczny) oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;

mała litera ˈmawa lʲiˈtɛra n
Kleinbuchstabe
(językoznawstwo, językoznawczy) litera pisana tak, jak w środku wyrazu; litera normalnej wielkości

mało ˈmawɔ adv
wenig
w niewielkim stopniu

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
wenig
niewielka ilość czegoś lub kogoś

małokarpacki adj
kleinkarpatisch
dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat

małoletni adj
minderjährig
tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

małomówny ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ adj
schweigsam wortkarg
taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

małostkowość n
Kleinlichkeit
cecha tego, co małostkowe; cecha tych, którzy są małostkowi

małowodzie n
Oligohydramnion
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

małpa ˈmawpa n
Affe Äffin
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;
Klammeraffe at at-Zeichen
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @

małpka ˈmawpka n
klein Affe Äffchen
(zdrobniale) od: małpa

mały ˈmawɨ adj
klein
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski
występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
kleiner Finger
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż mawʃ n
Muschel
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
ehelich
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
Ehe Heirat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;
Ehepaar Eheleute
dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie

małżeństwo wymuszone n
Zwangsheirat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;

małżonka mawˈʒɔ̃nka n
Ehefrau Gattin Gemahlin
(podniośle) cudza żona

małżowina uszna n
Ohrmuschel
(anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślak lepki ˈmaɕlak ˈlɛpʲci n
Grauer Lärchen-Röhrling
(mikologia, mikologiczny) Suillus viscidus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;

maślak pstry ˈmaɕlak ˈpstrɨ n
Sand-Röhrling
(mikologia, mikologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza;

maślak sitarz ˈmaɕlac ˈɕitaʃ n
Kuh-Röhrling
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;

maślak ziarnisty ˈmaɕlaɟ ʑarʲˈɲistɨ n
Körnchen-Röhrling
(mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia;

maślak zwyczajny ˈmaɕlaɡ zvɨˈʧ̑ajnɨ n
Butterpilz
(mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;

maślak żółty ˈmaɕlaɡ ˈʒuwtɨ n
Gold-Röhrling
(mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;

maślan n
Butyrat
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu masłowego;

maślanka maɕˈlãnka n
Buttermilch
(spożywczy) napój mleczny, pozostający ze śmietany po zrobieniu z niej masła;

mdłości ˈmdwɔɕʨ̑i n
Übelkeit
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

me mɛ interjection
meck
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) …naśladujący dźwięk wydawany przez kozę

meander mɛˈãndɛr n
Mäander
(architektura, architektoniczny) element dekoracyjny przypominający meandrującą rzekę;
Mäander Krümmungsarm
(geografia, geograficzny) zakole rzeki przypominające literę U;

mebel ˈmɛbɛl n
Möbel Möbelstück
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mecenas mɛˈʦ̑ɛ̃nas n
Anwalt
(potocznie, potoczny) adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);
Mäzen
osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

mech mɛx n
Moos
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechanicyzm n
Mechanismus Mechanizismus
(filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;

mechanicznie adv
automatisch
w sposób mechaniczny, podobnie jak maszyna
mechanisch
w sposób mechaniczny, za pomocą maszyny

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
mechanisch
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki
pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny
związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

mechanika kwantowa n
Quantenmechanik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
Mechanismus
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność
(książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

mechatronik n
Mechatroniker
(zawód, zawodowy, zawodowo) (technologia, technika, techniczny) technik specjalista w dziedzinie wdrażania i eksploatacji urządzeń i systemów automatyki

mechatronika ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika n
Mechatronik
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

mecz mɛʧ̑ n
Spiel Match
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
Moschee
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal ˈmɛdal n
Medaille
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalik mɛˈdalʲik n
Medaille
niewielki krążek z metalu do noszenia na szyi

medalistka ˌmɛdaˈlʲistka n
Medalliengewinnerin
(sport, sportowy) kobieta, która zdobyła medal

mediacja n
Vermittlung
pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana mɛˈdʲjãna n
Median
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

mediewistyka n
Mediaevistik Mediävistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;

mediolanka ˌmɛdʲjɔˈlãnka n
Mailänderin
mieszkanka Mediolanu

mediolańczyk ˌmɛdʲjɔˈlãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Mailänder
mieszkaniec Mediolanu

mediolański ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci adj
mailändisch Mailänder
związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

meduza mɛˈduza n
Qualle
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
Medizin
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;

medycyna weterynaryjna n
Veterinärmedizin
nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce;

medyczny mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
medizinisch ärztlich
(medycyna, medyczny) związany z medycyną, dotyczący medycyny

medyjski adj
medisch
związany z Medią lub Medami, dotyczący Medii lub Medów

medykalizacja n
Medikalisierung
(socjologia, socjologiczny) (medycyna, medyczny) proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;

medytować ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
meditieren
uprawiać medytację

mefistofeliczny adj
mephistophelisch
(książkowy) związany z diabłem, dotyczący diabła
(książkowy) mający cechy diabelskie

mefistofeliczny possessiveAdjective
mephistophelisch
(książkowy) należący do diabła

megaduks n
Megas Doux
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie;

megaherc n
Megahertz
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka częstotliwości równa milionowi herców

megalodon n
Megalodon
(ichtiologia, ichtiologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carcharodon megalodon lub Carcharocles megalodon, prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;

meitner ˈmajtnɛr n
Meitnerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza mɛˈjɔza n
Meiose
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

mekka ˈmɛkːa n
Mekka
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.

meklemburski adj
mecklenburgisch
związany z Meklemburgią, dotyczący Meklemburgii

meksykańskość n
Mexikanischkeit Mexikanität
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) cecha tego, co meksykańskie; meksykański charakter czegoś

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
Melancholie Schwermut
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholijny adj
melancholisch
wyrażający melancholię lub skłonny do niej

melancholik ˌmɛlãnˈxɔlʲik n
Melancholiker
człowiek cierpiący na melancholię
człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;

melasa mɛˈlasa n
Melasse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
Melatonin
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

melchizedek ˌmɛlxʲiˈzɛdɛk n
Lunula
(kościelny) małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji;

meldunek mɛlˈdũnɛk n
Anmeldung
(potocznie, potoczny) zapis w książce meldunkowej osoby mieszkającej w jakimś miejscu
Meldung
oficjalnie przekazana informacja

melisa mɛˈlʲisa n
Melisse Zitronenmelisse
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;

melizanosalata ˌmɛlʲizãnɔsaˈlata n
Melizanosalata
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecka pasta z pieczonych bakłażanów

melodia mɛˈlɔdʲja n
Melodie Weise
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny adj
melodramatisch
dotyczący melodramatu

melodyczny adj
Melodie- melodisch
odnoszący się do melodyki

melodyjny adj
melodisch
o przyjemnym brzmieniu

meloman mɛˈlɔ̃mãn n
Musikfreund Musikliebhaber
miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej)

melomania ˌmɛlɔ̃ˈmãɲja n
Melomanie
zamiłowanie do muzyki, zwłaszcza klasycznej

melomanka ˌmɛlɔ̃ˈmãnka n
Musikfreundin
kobieta, która lubi słuchać muzyki

melon ˈmɛlɔ̃n n
Melone Honigmelone
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1)

melonik mɛˈlɔ̃ɲik n
Melone Bowler Glocke
sztywny, półkolisty kapelusz męski

melonowy adj
Melon
związany z melonami, dotyczący melonów, wykonany z melona

menażeria ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja n
Menagerie
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;

menażka mɛ̃ˈnaʃka n
Henkelmann
(harcerski) (wojskowość, wojskowy) lekki metalowy pojemnik służący do spożywania posiłków, czasami też do ich przygotowywania;

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
Mendelevium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendoweszka ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka n
Filzlaus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

mendykant n
Bettelmönch
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego

menhir ˈmɛ̃nxʲir n
Menhir Hinkelstein
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

mennica n
Münze Münzanstalt
przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

mentalność n
Mentalität
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu n
Menü
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
zestaw dań składających się na posiłek
Menü Speisekarte
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

menzurka n
Mensur
(chemia, chemiczny) (laboratoryjny, związany z laboratorium) cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy

mercedes mɛrˈʦ̑ɛdɛs n
Mercedes
(motoryzacja) samochód marki Mercedes

merdać ˈmɛrdaʨ̑ v
wedeln
o psie: machać ogonem najczęściej z radości

meronim mɛˈrɔ̃ɲĩm n
Meronym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;

meroplankton n
Meroplankton
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) organizmy wchodzące w skład planktonu tylko w stanie młodocianym lub larwalnym;

merowiński ˌmɛrɔˈvʲĩj̃sʲci adj
merowingisch
związany z Merowingami, dotyczący Merowingów

merytokracja n
Meritokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

mesa ˈmɛsa n
Messe
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce spożywania posiłków dla załogi i oficerów statku

meskalina ˌmɛskaˈlʲĩna n
Meskalin
(chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

meta ˈmɛta n
Ziel
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metaboliczny adj
metabolisch
(biochemia, biochemiczny) związany z metabolizmem, dotyczący metabolizmu

metabolista n
Metabolist
(architektura, architektoniczny) architekt projektujący w stylu metabolizmu

metabolistka n
Metabolistin
(architektura, architektoniczny) architektka projektująca w stylu metabolizmu

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
Metabolismus
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;
Metabolismus Stoffwechsel
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metadon n
Methadon
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;

metafizycznie adv
metaphysisch
w sposób metafizyczny

metafizyczny ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
metaphysisch
(filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyka n
Metaphysik
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
Metapher
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny adj
metaphorisch
dotyczący metafory

metafraza n
Metaphrase
(językoznawstwo, językoznawczy) tłumaczenie słowo w słowo;

metaklasa n
Metaklasse
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: klasa służąca do definiowania zachowań innych klas i ich instancji

metakognicja n
Metakognition
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal ˈmɛtal n
Metal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostra odmiana muzyki rockowej
Metall
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
(heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metaliczny adj
metallisch
(chemia, chemiczny) o cechach metalu lub zawierający w składzie metal

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
metallisch
(chemia, chemiczny) związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurgiczny adj
metallurgisch Metall-
związany z metalurgią

metamfetamina n
Methamphetamin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;

metamidofos n
Methamidophos
(chemia, chemiczny) toksyczny insektycyd fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C2H8NO2PS, pochodna acefatu

metamorfoza ˌmɛtãmɔrˈfɔza n
Metamorphose
przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metaxa n
Metaxa
(spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;

metempsychoza n
Metempsychose
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor mɛˈtɛɔr n
Meteor
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorolog ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk n
Meteorologe
(zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
Meteorologie Wetterkunde
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
meteorologisch Wetter
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
Meteorit
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

meteotsunami n
Meteotsunami
(meteorologia, meteorologiczny) przybrzeżna fala morska pochodzenia meteorologicznego podobna do tsunami

metformina n
Metformin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;

metka ˈmɛtka n
Mettwurst
(spożywczy) surowa kiełbasa o konsystencji pasty;

metoda mɛˈtɔda n
Methode
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu
(informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy

metodologia ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja n
Methodologie
nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

metonimia n
Metonymie
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr mɛtr̥ n
Meter
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr bieżący ˈmɛdr bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ n
laufender Meter
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
Quadratmeter
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny n
Kubikmeter
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metresa n
Mätresse
(dawniej, dawny) kochanka i utrzymanka, zazwyczaj króla lub magnata

metro ˈmɛtrɔ n
Untergrundbahn Metro U-Bahn
(transport, transportowy) podziemna kolej miejska

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
Metronom
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
Metropole Weltstadt
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
metrosexuell
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

metyl n
Methyl
(chemia, chemiczny) wywodząca się z metanu grupa alkilowa o wzorze −CH3

metylofenidat n
Methylphenidat
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;

mewa ˈmɛva n
Möwe
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mewa srebrzysta ˈmɛva srɛˈbʒɨsta n
Silbermöwe
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;

mewka japońska n
Japanisches Mövchen
(ornitologia, ornitologiczny) udomowiona forma mniszki białorzytnej;

mezalians n
Mesalliance
małżeństwo z osobą niższego stanu;

mezoproterozoik ˌmɛzɔprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Mesoproterozoikum
(geologia, geologiczny) nazwa jednego z okresów geologicznych;

mezosfera ˌmɛzɔˈsfɛra n
Mesosphäre
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;

mezozoik ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Mesozoikum
(geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych;

mezuza n
Mesusa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;

mezzosopran n
Mezzosopran
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos żeński lub chłopięcy pomiędzy sopranem a altem

mezzosopranistka n
Mezzosopranistin
kobieta, która śpiewa mezzosopranem

mgnienie oka ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ ˈɔka n
Augenblick
moment, chwila

mgła mɡwa n
Hauch
coś przejrzystego, lekkiego, zwiewnego
Nebel
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
Nebel
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mgłowy adj
Nebel
związany z mgłą, dotyczący mgły

mi mʲi n
My
jedna z nazw dwunastej litery alfabetu greckiego;
mi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ conjunction
nämlich
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi
służy wprowadzeniu wyliczenia

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
Nenner
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;
Nominativ
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;

miara ˈmʲjara n
Maß
rozmiar

miargyryt n
Miargyrit Silberantimonglanz
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków;

miarodajny adj
maßgebend
dobrej jakości

miasteczko mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
Flecken Marktgemeinde Markt Marktflecken
prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią
Städtchen
(zdrobniale) od miasto
Städtchen Kleinstadt
małe miasto

miasto ˈmʲjastɔ n
Stadt
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
Stadt Innenstadt Stadtmitte
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)
Stadt Ort
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;

miasto widmo n
Geisterstadt
opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miasto-państwo ˌmʲjastɔ‿ˈpãj̃stfɔ n
Stadtstaat
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;

miastowy n
Städter
(potocznie, potoczny) osoba z miasta

miau mʲjaw interjection
miau
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
miauen maunzen
(zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
Atherosklerose
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

miażdżycowy adj
arteriosklerotisch
(medycyna, medyczny) właściwy miażdżycy, związany z miażdżycą

miażdżyć v
zerquetschen
rozbijać na miazgę

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
Mizelle
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miech mʲjɛx n
Blasebalg
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach

miecz mʲjɛʧ̑ n
Schwert
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
Damoklesschwert
symbol niepewności losu, nawisłej groźby zatruwającej poczucie beztroski i każdą chwilę szczęścia;

miecz świetlny mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
Lichtschwert
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miecznik ˈmʲjɛʧ̑ʲɲik n
Schwertfisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

miedza ˈmʲjɛʣ̑a n
Feldrain
(rolnictwo, rolniczy) wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
Kupfer kupferig
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi
kupferrot
koloru miedzi

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
Kupfer
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
Platz Ort Stelle
obszar lub punkt w przestrzeni
Platz Position Rang
(sport, sportowy) ranga, pozycja
Platz Raum
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
Platz Sitzplatz
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś

miejsce pamięci n
Gedenkstätte
budowla, cmentarz lub pozostałości po nich upamiętniające postaci lub wydarzenia historyczne

miejscownik mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik n
Lokativ
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejscowość mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
Ortschaft Ort
jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą

miejscowy mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ adj
lokal örtlich
związany z jakimś miejscem

miejscówka n
Platzkarte
bilet uprawniający do zajęcia konkretnego siedzenia w środkach transportu publicznego

miejska legenda ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda n
Großstadtlegenden moderne Sagen
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
städtisch
związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
Untiefe Sandbank Bank
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mielocyt n
Myelozyt
(biologia, biologiczny) komórka powstająca z promielocytu w procesie granulopoezy, przekształcająca się w metamielocyt;

mielonka mʲjɛˈlɔ̃nka n
Frühstücksfleisch
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;

mienie ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
Gut Habe
ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

mienić v
flimmern schillern
dawać odblaski; puszczać refleksy świetlne
schillern
zmieniać kolory lub odcienie barwy
sich halten
(przestarzałe, przestarzały) być nazywanym przez siebie; uważać się za kogoś

mierniczy adj
Maß- Mess-
(metrologia, metrologiczny) związany z miernictwem; służący do mierzenia

miernik ˈmʲjɛrʲɲik n
Lehre
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;

mierny ˈmʲjɛrnɨ adj
mittelmäßig
kiepski, marny

mierny ˈmʲjɛrnɨ n
mangelhaft
(edukacja, edukacyjny) jedna z ocen szkolnych, najniższa ocena zaliczająca

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
anprobieren
(krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje
messen
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
Monat
(jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
Flitterwochen
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkować v
menstruieren
(fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesiączkowy adj
menstrual
(fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji

miesięcznica n
Monat-Jubiläum
(neologizm) dzień przypadający dokładnie miesiąc po jakimś fakcie, zdarzeniu

miesięcznie mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
monatlich
w ciągu miesiąca; dotyczy ilości czegoś

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Monatsschrift
czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
monatlich
związany z okresem jednego miesiąca

mieszadło n
Rührer
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do mieszania

mieszalnik n
Mischbehälter
(hutnictwo, hutniczy) zbiornik do zlewania metali z pieców hutniczych
Mischer Mischmaschine Rührwerk
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do mieszania różnych substancji

mieszanie mʲjɛˈʃãɲɛ n
Mischen
mechaniczne łączenie ze sobą różnych składników lub elementów

mieszaniec mʲjɛˈʃãɲɛʦ̑ n
Mischling
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba pochodząca od rodziców różnych ras
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian
(kynologia, kynologiczny) pies nierasowy

mieszanina ˌmʲjɛʃãˈɲĩna n
Mischung
dwie lub więcej substancji, zmieszanych ze sobą

mieszanina piorunująca n
explosive Mischung
(chemia, chemiczny) mieszanina wodoru i tlenu, wybuchająca pod wpływem ognia, iskry lub ogrzania

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
mischen
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)
dodawać, łączyć pojęcia itp.

mieszczański adj
bürgerlich
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszczaństwo mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ n
Bürgertum
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;

mieszczuch ˈmʲjɛʃʧ̑ux n
Städter
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
Wohnung Appartement
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
Einwohner Bewohner
osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkaniowy ˌmʲjɛʃkãˈɲɔvɨ adj
Wohn- Wohhnung
odnoszący się do mieszkania, związany z mieszkaniem

mieszkanka mʲjɛˈʃkãnka n
Bewohnerin Einwohnerin
kobieta na stałe mieszkająca w jakimś miejscu (regionie, mieście)

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
wohnen leben
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

miewać ˈmʲjɛvaʨ̑ v
ab und zu haben
mieć coś w pewnych odstępach czasu

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
anhaben tragen
być w coś ubranym
bekommen
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie
haben
dążyć do oddania czegoś komuś
czuć coś
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
haben besitzen
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
dysponować środkami na wykonanie czegoś
müssen brauchen sollen
musieć coś zrobić
es gehen
(potocznie, potoczny) czuć się, być w jakimś stanie, nastroju
sich neigen
zbliżać się, być bliskim
stehen
znajdować się w pewnym stosunku, relacji do czegoś

mieć dość v
überbekommen
odczuwać przesyt, być znużonym czymś lub kimś
überhaben
mieć wystarczająco dużo

mieć głowę na karku ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ na‿ˈkarku v
ein heller Kopf sein
być rozsądnym, zaradnym, umieć sobie radzić; myśleć trzeźwo

mieć lepkie ręce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈlɛpʲcɛ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
lange Finger haben
być złodziejem, kleptomanem, mieć skłonność do kradzieży

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ idiom
stattfinden
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć na imię ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈĩmʲjɛ v
mit Vornamen heißen
posiadać, nosić jakieś imię nadane aktem urodzenia

mieć na końcu języka ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈkɔ̃j̃nʦ̑u jɛ̃w̃ˈzɨka v
auf der Zunge liegen
chcieć coś powiedzieć, ale powstrzymać się, zrezygnować w ostatniej chwili
wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni

mieć na myśli v
meinen
myśleć o kimś lub o czymś

mieć na oku ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈɔku v
auf dem Kieker haben
być czymś zainteresowanym, upatrzyć sobie coś

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
hoffen
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć nie po kolei w głowie v
Floh im Ohr haben
(potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być szalonym, być chorym umysłowo lub zachowywać się w sposób właściwy osobie chorej umysłowo

mieć rację v
recht haben
nie mylić się; powiedzieć coś, co jest słuszne, prawidłowe

mieć ręce i nogi ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ i‿ˈnɔɟi v
Hand und Fuss haben
mieć sens, być poukładanym, uporządkowanym

mieć siano w głowie v
Stroh im Kopf haben
(potocznie, potoczny) być głupim
(potocznie, potoczny) być lekkomyślnym, niedojrzałym, niepoważnym

mieć w małym palcu ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈv‿mawɨ̃m ˈpalʦ̑u v
aus dem Effeff beherrschen im kleinen Finger haben
(potocznie, potoczny) umieć coś bardzo dobrze

mieć w nosie ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈv‿nɔɕɛ v
sich einen Dreck scheren
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś

mieć łeb jak sklep ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈwɛpʲ ˈjak ˈsklɛp v
Grips im Kopf haben ein helles Köpfchen sein
(pospolicie) być sprytnym, przebiegłym, dawać sobie radę w każdym położeniu

migawka mʲiˈɡafka n
Verschluss
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;

migdał ˈmʲiɡdaw n
Mandel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
(anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek
Mandelbaum
(zobacz) migdałowiec

migotanie komór n
Herzkammerflimmern Kammerflimmern
(medycyna, medyczny) potencjalnie śmiertelna arytmia serca polegająca na braku koordynacji pracy komór serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia;

migotanie przedsionków ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf n
Vorhofflimmern
(medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migotać v
flackern flimmern
świecić w sposób przerywany lub krótko

migotka mʲiˈɡɔtka n
Nickhaut
(anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt;

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
Migräne
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mikoryza n
Mykorrhiza
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;

mikołajki ˌmʲikɔˈwajci n
Nikolaustag
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);

mikro- ˈmʲikrɔ
Mikro
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych;
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

mikrob ˈmʲikrɔp n
Mikrobe
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) bardzo drobny, jednokomórkowy organizm

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
Mikrobiologie
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobus n
Kleinbus Minibus
(motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób

mikrocefalia ˌmʲikrɔʦ̑ɛˈfalʲja n
Mikrozephalie
(medycyna, medyczny) wada rozwojowa charakteryzująca się nienaturalnie małymi wymiarami czaszki;

mikroflora n
Mikroflora
(biologia, biologiczny) zespół roślinnych drobnoustrojów żyjących w danym środowisku;

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
Mikrofon Mikrophon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrometr n
Mikrometer
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
Mikroorganismus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
Mikroskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy n
Elektronenmikroskop
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
mikroskopisch
bardzo mały, w skali mikro

mikroskopowy adj
mikroskopisch
(technologia, technika, techniczny) związany z mikroskopem

mikser ˈmʲiksɛr n
Mixer
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;

mikstura mʲikˈstura n
Mixtur
(medycyna, medyczny) płynny lek sporządzony z kilku składników

mila ˈmʲila n
Meile
(jednostka miary) jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczenie mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Schweigen
nieodzywanie się, niemówienie
(rzeczownik odczasownikowy) od milczeć

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
schweigen
nie mówić, nie wydawać głosu

milczący adj
schweigsam
nieodzywający się wcale lub wypowiadający się rzadko
stillschweigend
przebiegający bez użycia słów

mile ˈmʲilɛ adv
nett
od przym. → miły

milenium mʲiˈlɛ̃ɲũm n
Jahrtausend Millennium
okres tysiąca lat

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
Milliardär
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

miliardowy ˌmʲilʲjarˈdɔvɨ adj
Milliarde
o wartości jednego lub kilku miliardów jednostek monetarnych
zawierający miliard lub kilka miliardów elementów
milliardster
przymiotnik od miliard (1000000000)

miligram mʲiˈlʲiɡrãm n
Milligramm
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka masy równa jednej tysięcznej grama

mililitr n
Milliliter
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
Millimeter
tysięczna część metra;

milion ˈmʲilʲjɔ̃n n
Million
liczba o wartości: 1 000 000 = 106;

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
Millionär
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

milionerka n
Millionärin
kobieta majętna, o majątku przekraczającym milion

militaryzm n
Militarismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

miliwolt mʲiˈlʲivɔlt n
Millivolt
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) tysięczna część wolta

milleryt n
Millerit
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarczków, siarczek niklu;

mim mʲĩm n
Pantomime
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktor występujący w pantomimie;

mimetyzm mʲĩˈmɛtɨsm̥ n
Mimese
(biologia, biologiczny) upodabnianie się organizmu do otoczenia, np. barwą lub kształtem;

mimo ˈmʲĩmɔ adv
vorbei
(przestarzałe, przestarzały) obok, koło, nieopodal, mijając

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
bei
(przestarzałe, przestarzały) obok, koło (w wyrażeniach oznaczających ruch)
trotz
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo że
obwohl obgleich obschon
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimochodem ˌmʲĩmɔˈxɔdɛ̃m adv
nebenbei
przy okazji, od niechcenia, ubocznie

mimowolny ˌmʲĩmɔˈvɔlnɨ adj
unwillkürlich
niezależny od woli, powstały lub wykonany mimo woli

mimoza mʲĩˈmɔza n
Mimose
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;

mina ˈmʲĩna n
Gesicht Miene Ausdruck
wyraz twarzy
Mine
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;

minarchizm n
Minarchismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna zakładająca istnienie państwa o jak najmniejszej roli rządu w życiu społecznym i politycznym obywateli;

minaret mʲĩˈnarɛt n
Minarett
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny adj
mineralisch Mineral-
nie będący organicznym

mineralog ˌmʲĩnɛˈralɔk n
Mineraloge
(mineralogia, mineralogiczny) specjalista zajmujący się mineralogią

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
Mineralogie
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

mineralogiczny adj
mineralogisch
dotyczący mineralogii

minerał mʲĩˈnɛraw n
Mineral
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minerał towarzyszący mʲĩˈnɛraw ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ n
Begleitmineral
(mineralogia, mineralogiczny) składnik skał występujący rzadko i w ilościach śladowych

miniatura ˌmʲĩɲaˈtura n
Miniatur
(sztuka) malowidło małego formatu, zwykle portret, często na kości słoniowej, masie perłowej lub porcelanie
krótki utwór literacki, sceniczny, filmowy, muzyczny itp.
mały model czegoś lub kopia w pomniejszeniu
ręcznie malowana ilustracja lub inicjał w średniowiecznym rękopisie

minimalista ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista n
Minimalist
zwolennik minimalizmu

minimalistyczny ˌmʲĩɲĩmalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
minimalistisch
ograniczający się do minimum
związany z minimalizmem

minimum ˈmʲĩɲĩmũm adv
minimal
w połączeniu z określeniem liczby: co najmniej

minimum ˈmʲĩɲĩmũm n
Minimum
najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka n
Minirock
(krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister mʲĩˈɲistɛr n
Minister Ministerin
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

minister bez teki n
Minister ohne Geschäftsbereich Minister ohne Portefeuille
urzędnik będący członkiem rządu, ale niekierujący żadnym ministerstwem;

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
Ministerium
(administracja) urząd państwowy, którego szefem jest minister;

ministra mʲĩˈɲistra n
Ministerin
(neologizm) kobieta minister[potrzebne źródło]

ministrant mʲĩˈɲistrãnt n
Messdiener Ministrant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;

ministrantka n
Messdienerin Ministrantin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziewczyna pełniąca funkcję pomocniczki katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania liturgii

minjan n
Minjan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;

minorycki adj
Minoriten- minoritisch
związany z minorytami, dotyczący minorytów

mintaj ˈmʲĩntaj n
Pazifischer Pollack Alaska-Pollack
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;

minus ˈmʲĩnus n
Minus
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;
Nachteil
ujemna cecha czegoś

minuskuła ˌmʲĩnuˈskuwa n
Minuskel
(termin typograficzny) mała litera;

minuta mʲĩˈnuta n
Minute
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa;
odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)

minóg n
Neunauge
(zoologia, zoologiczny) prymitywna, podobna do węgorza ryba o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;

miocen ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n n
Miozän
(geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu;

miodarka n
Honigschleuder
(pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra

miodnia n
Honigraum Honigzarge
(pszczelarstwo, pszczelarski) część gniazda rodziny pszczelej z plastrami z miodem

mion n
Myon
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

miopatia n
Myopathie
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nieprawidłowym funkcjonowaniu włókien mięśniowych;

miotać ˈmʲjɔtaʨ̑ v
schleudern
mocno i daleko rzucać

miotła ˈmʲjɔtwa n
Besen
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

miotło-grabie ˌmʲjɔtwɔ‿ˈɡrabʲjɛ n
Laubrechen
(ogrodnictwo, ogrodniczy) narzędzie stosowane w ogrodnictwie do grabienia liści, wykonane najczęściej ze stalowych prętów tworzących wachlarz długich sprężystych zębów

mioza n
Miosis
(medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

miriametr n
Myriameter
(metrologia, metrologiczny) (rzadki, rzadko używany) jednostka długości równa dziesięciu tysiącom metrów

mirra ˈmʲirːa n
Myrrhe
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt mʲirt n
Myrte
(botanika, botaniczny) Myrtus L, rodzaj roślin krzewiastych z rodziny mirtowatych;

miscellanea ˌmʲisʦ̑ɛlːãˈnɛa n
Miszellaneen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbiór różnych tekstów, utworów, książek różnych autorów

mischling n
Mischling
(historia, historyczny, historycznie) (obraźliwie) mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;

miseczka mʲiˈsɛʧ̑ka n
Körbchen
każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś
Schüsselchen klein Schüssel
mała miska

misja ˈmʲisʲja n
Mission
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rekolekcje służące pogłębianiu życia religijnego parafian

misjonarka n
Missionarin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta uczestnicząca w działalności misyjnej

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
Missionar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska ˈmʲiska n
Schüssel
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;

misterium n
Geheimnis
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) coś tajemniczego, niezrozumiałe zjawisko
Mysterienspiel
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej

mistrz mʲisṭʃ n
Meister
osoba najlepsza w czymś
(rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;

mistrzostwa świata mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata n
Weltmeisterschaft
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie

mistrzostwo Europy n
Europameisterschaft
(sport, sportowy) najlepszy wynik zawodnika lub drużyny w Europie w danej dyscyplinie

mistyczny adj
mystisch
związany z mistyką, mistycyzmem

mistyk n
Mystiker
osoba doświadczająca stanów mistycznych
wyznawca mistycyzmu

mistyka ˈmʲistɨka n
Mystik
duchowość opierająca się na mistycyzmie

miswak n
Miswak
alternatywa szczoteczki do zębów z gałązki drzewa arakowego (Salvadora persica L.);

miszmasz ˈmʲiʃmaʃ n
Mischmasch
(potocznie, potoczny) mieszanina[potrzebne źródło]

mit mʲit n
Mythos
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitigal n
Mitigal
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nazwa handlowa leku na świerzb

mitochondrium n
Mitochondrium
(biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
Mythologie
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
nauka zajmująca się mitami

mitoza n
Mitose
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;

mityczny mʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
mythisch
związany z mitem, mitologią

mizantrop n
Misanthrop
(książkowy) ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia ˌmʲizãnˈtrɔpʲja n
Misanthropie
niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny adj
menschenfeindlich misanthropisch
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizofobia n
Mysophobie
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed brudem;

mizofonia ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa n
Misophonie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

mizoginia ˌmʲizɔˈɟĩɲja n
Misogynie
patologiczne, silne uprzedzenie do kobiet;

miód mʲjut n
Honig
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
(spożywczy) wywar z niektórych roślin z dodatkiem cukru i innych przypraw o konsystencji miodu (1.1)
Honigwein Met
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
Honigwein Met
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miód sztuczny ˈmʲjut ˈʃtuʧ̑nɨ n
Invertzuckercreme Kunsthonig
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stały lub ciekły, syntetyczny produkt spożywczy imitujący miód naturalny, wytwarzany z sacharozy lub syropu skrobiowego z użyciem barwników, aromatów i dodatków smakowych;

miąć mʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
knittern
gnieść

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
Fleisch
miękka, wewnętrzna część owocu lub narządu

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
Weichtier Weichling
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek miękki, uległy, bez charakteru

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
zwischen
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami
…określający przedział czasowy
…podkreślający pośredni charakter czegoś
…używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
…zaznaczający możliwość wyboru
…używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego

między innymi adv
unter anderem
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

międzyczas mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʧ̑as n
Zwischenzeit
(sport, sportowy) czas zawodnika na pewnym fragmencie wyścigu

międzykomórkowy adj
interzellular interzellulär
(biologia, biologiczny) dotyczący przestrzeni między komórkami

międzyludzki ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈluʦ̑ʲci adj
zwischenmenschlich
odbywający się między ludźmi, mający miejsce pomiędzy ludźmi

międzylądowanie n
Zwischenlandung
(lotnictwo, lotniczy) lądowanie w trakcie dłuższego lotu w celu zatankowania, wymiany pasażerów lub ładunku itp.

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
international
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzypaństwowy adj
zwischenstaatlich
dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)

międzyplanetarny ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨplãnɛˈtarnɨ adj
interplanetar
taki, który znajduje się między planetami, dzieje się w przestrzeni między danymi planetami

międzyrasowy adj
interrassisch
odbywający się pomiędzy różnymi rasami

międzysezon n
Zwischensaison
okres między dwoma sezonami

międzywojnie n
Zwischenkriegszeit
okres między dwiema wojnami, w szczególności między pierwszą a drugą wojną światową

międzyżebrowy adj
interkostal
znajdujący się między żebrami

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
weich
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
Muskel
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień gruszkowaty n
Musculus piriformis
(anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej;

mięsień sercowy ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈʦ̑ɔvɨ n
Myokard Herzmuskel
(anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca;

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
Fleisch
dotyczący mięsa
zrobiony z mięsa, zawierający mięso

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ n
Metzgerei
(potocznie, potoczny) sklep mięsny (1.2) (w którym sprzedaje się mięso)

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
Fleisch
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa (1.1)

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ n
Kanonenfutter
(wojskowość, wojskowy) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
Hackfleisch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
Fleischfresser
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ adj
Fleischfresser fleischfressend
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
Minze
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

mięta pieprzowa n
Pfefferminze
(botanika, botaniczny) Mentha × piperita

miętowy mʲjɛ̃nˈtɔvɨ adj
Pfefferminz
(rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
pfefferminzgrün
taki, który ma kolor bladej, chłodnej zieleni

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
Pfefferminz Pfefferminzbonbon
(spożywczy) (potocznie, potoczny) cukierek miętowy
Quappe Aalquappe
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

miętówka mʲjɛ̃nˈtufka n
Pfefferminz
(spożywczy) wódka lub likier o smaku miętowym
Pfefferminz Pfefferminzbonbon
(cukiernictwo) (spożywczy) cukierek o smaku miętowym

mięśniowy mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ adj
muskulär Muskel
dotyczący mięśni

miłorząb mʲiˈwɔʒɔ̃mp n
Ginkgo
(botanika, botaniczny) Ginkgo L., roślina drzewiasta z rodziny miłorzębowatych;

miłosiernie adv
barmherzig
z litością, ze współczuciem

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
barmherzig
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny mʲiˈwɔsnɨ adj
Liebes- liebevoll
dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłośniczka ˌmʲiwɔɕˈɲiʧ̑ka n
Liebhaberin
forma żeńska od: miłośnik

miłośnik mʲiˈwɔɕɲik n
Liebhaber
wielbiciel, amator, fan czegoś

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
Liebe Zuneigung
uczucie, którym się darzy kochaną osobę;

miłość jest ślepa ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa proverb
die Liebe ist blind
osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
Liebe auf den ersten Blick
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość własna ˈmʲiwɔʑʥ̑ ˈvwasna n
Selbstliebe
poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)

miły ˈmʲiwɨ adj
angenehm nett
wywołujący przyjemne uczucie

miś mʲiɕ n
Teddybär Bär
zabawka wyobrażająca misia (1.1);

miśnienka n
Meißenerin
mieszkanka Miśni

miśnieńczyk n
Meißener
mieszkaniec Miśni

miśnieński mʲiɕˈɲɛ̇̃j̃sʲci adj
Meißener
związany z Miśnią, dotyczący Miśni, pochodzący z Miśni

mjanmański adj
myanmarisch
związany z Mjanmą lub Mjanmańczykami

mlask n
Schmatzen Schnalzen
odgłos odrywania się języka lub warg od wilgotnego wnętrza ust
Schnalzlaut
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarta lub zwarto-szczelinowa brzmiąca niczym cmoknięcie, spotykana w językach mlaskowych

mlecz mlɛʧ̑ n
Fischmilch Milch
(ichtiologia, ichtiologiczny) nasienie samców ryb;
Löwenzahn
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski
(botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)

mleczarnia n
Molkerei Meierei
(zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
Milchmann
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleko ˈmlɛkɔ n
Milch
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm

mleko owsiane n
Hafermilch
napój otrzymywany z ziaren owsa;

mleko skondensowane n
Kondensmilch
krowie mleko ze zredukowaną ilością wody

mleć mlɛʨ̑ v
mahlen
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich mʲɲix n
Mönch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
mehr oder weniger ungefähr fast nahezu
szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
Minderheit Minorität
mniejsza część jakiejś całości
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.

mniemać ˈmʲɲɛ̃maʨ̑ v
annehmen mutmaßen
(książkowy) przypuszczać coś, wnioskować

mnisi adj
mönchisch
związany z mnichem lub mniszką, dotyczący mnicha lub mniszki

mniszy adj
mönchisch
związany z mnichem lub mniszką, dotyczący mnicha lub mniszki

mnogi ˈmnɔɟi adj
zahlreich
(książkowy) występujący w dużej ilości

mnogość ˈmnɔɡɔɕʨ̑ n
Menge
(matematyka, matematyczny) zbiór
Vielfalt
duża ilość czegoś

mnóstwo ˈmnustfɔ n
Unzahl Menge Unmasse Unmenge
bardzo dużo

mobber n
Mobber
mężczyzna stosujący mobbing

mobbing n
Mobbing
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
Mobilmachung Aufgebot
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

moc mɔʦ̑ n
Kraft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obowiązywanie jakiegoś prawa, ustawy
siła, umiejętność, zdolność do wysiłku
Kraft Leistung
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocja ˈmɔʦ̑ʲja n
Motion Movation
(gramatyka) zmiana rodzaju gramatycznego rzeczownika przy pomocy przyrostka

mocno ˈmɔʦ̑nɔ adv
kräftig stark
w sposób mocny

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
Fortis
(fonetyka, fonetyczny) o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu
stark
mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny
wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem
mający w sobie duże stężenie substancji czynnej
odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia
mający dużą moc
skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom

mocowanie n
Fixierung
(rzeczownik odczasownikowy) od mocować

mocować mɔˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
anbringen
przytwierdzać coś do czegoś

mocz mɔʧ̑ n
Urin Harn
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczan n
Urat
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu moczowego

mocznica n
Harnvergiftung Urämie
(medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;

moczopędny ˌmɔʧ̑ɔˈpɛ̃ndnɨ adj
harntreibend
taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

moczowód n
Harnleiter Ureter
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

model ˈmɔdɛl n
Modell
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
Model
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody
mężczyzna pozujący artyście do zdjęcia, obrazu czy rzeźby

modelarz mɔˈdɛlaʃ n
Modellbauer
(technologia, technika, techniczny) osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej

modelka mɔˈdɛlka n
Mannequin
kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

modem ˈmɔdɛ̃m n
Modem
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modenka n
Modenaerin
mieszkanka Modeny

modernizacja ˌmɔdɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja n
Modernisierung
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

modernizm n
Modernismus
(architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

modernizować v
modernisieren
dokonywać modernizacji; czynić bardziej nowoczesnym
modernisiert werden
ulegać modernizacji; stawać się nowoczesnym

modeńczyk n
Modenaer
mieszkaniec Modeny

modeński adj
Modenaer modenaisch
związany z Modeną, dotyczący Modeny, wywodzący się z Modeny

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
Gottesanbeterin Fangschrecke
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik n
Gebetbuch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
Gebet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
beten
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modny ˈmɔdnɨ adj
modisch
będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
Lärche
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;
Lärche Lärchenholz
(technologia, technika, techniczny) drewno z modrzewia (1.1)

moduł n
Modul
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
modifizieren ändern verändern
wprowadzać zmiany

mogiła mɔˈɟiwa n
Grab
miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

moguncjanin ˌmɔɡũnˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
Mainzer
mieszkaniec Moguncji

moguncjanka ˌmɔɡũnˈʦ̑ʲjãnka n
Mainzerin
mieszkanka Moguncji

moguncki adj
Mainzer mainzisch
związany z Moguncją, dotyczący Moguncji

mohel n
Mohel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski rytualny rzezak;

moher ˈmɔxɛr n
Mohair Mohär
wełna z kóz angorskich;

moim zdaniem adv
meiner Meinung nach meines Erachtens
wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia

mojito mɔˈxʲi.tɔ n
Mojito
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mojżeszowy ˌmɔjʒɛˈʃɔvɨ adj
mosaisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dotyczący Mojżesza

mokasyn n
Mokassin
krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1)
tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;

mokry ˈmɔkrɨ adj
nass naß
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol mɔl n
Mol
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny adj
molekular Molekular-
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

moleskin n
Moleskin Pilot
(włókiennictwo) tkanina bawełniana imitująca skórę;

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
Molybdän
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit n
Molybdänit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo ˈmɔlɔ n
Mole
pomost spacerowy wychodzący w morze;

moloch n
Moloch
(książkowy) coś, co jest potężne i wyrządza dużo zła

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
Moment
krótki odcinek czasu

monachijczyk ˌmɔ̃naˈxʲijʧ̑ɨk n
Münchner
mieszkaniec Monachium

monachijka ˌmɔ̃naˈxʲijka n
Münchnerin
mieszkanka Monachium

monachijski ˌmɔ̃naˈxʲijsʲci adj
Münchner münchnerisch
związany z Monachium, dotyczący Monachium, pochodzący z Monachium

monakijczyk ˌmɔ̃naˈcijʧ̑ɨk n
Monegasse
mieszkaniec Monako (stolicy państwa Monako)

monakijski ˌmɔ̃naˈcijsʲci adj
monegassisch
odnoszący się do państwa Monako

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
Monarch Monarchin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia mɔ̃ˈnarxʲja n
Monarchie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchini ˌmɔ̃narˈxʲĩɲi n
Monarchin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma żeńska od: monarcha

monarchista ˌmɔ̃narˈxʲista n
Monarchist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

moneta mɔ̃ˈnɛta n
Münze Geldstück
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

monetarny adj
monetär
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
mongolisch Mongolisch
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

monit n
Mahnschreiben Mahnbescheid
(urzędowy) przypomnienie, że należy wypełnić jakiś zaległy obowiązek

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
Bildschirm Monitor
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera
Monitor
(marynarka) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
Einrad
rower z jednym kołem

monodia mɔ̃ˈnɔdʲja n
Monodie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monodram n
Monodrama
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramat, w którym występuje tylko jeden aktor;

monofizytyzm ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥ n
Monophysitismus
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

monofobia ˌmɔ̃nɔˈfɔbʲja n
Monophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed samotnością

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
Monophthong
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
Monophthongierung
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
Monogamie
(socjologia, socjologiczny) życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

monogamiczny adj
monogam
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
Monografie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monogram mɔ̃ˈnɔɡrãm n
Monogramm
ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

monokrotofos n
Monocrotophos
(chemia, chemiczny) skrajnie toksyczny fosforoorganiczny insektycyd o wzorze sumarycznym C7H14NO5P

monolog mɔ̃ˈnɔlɔk n
Monolog Selbstgespräch
dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
Monopol
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monosacharyd n
Monosaccharid
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteista ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista n
Monotheist
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga

monoteistka ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>istka n
Monotheistin
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga

monoteistyczny ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
monotheistisch
związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Monotheismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monotematyczny adj
monothematisch
dotyczący jednego tematu

monotlenek diwodoru n
Dihydrogenmonoxid
(chemia, chemiczny) woda;

monotonia ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja n
Monotonie
jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

monotonny ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ adj
monoton eintönig
ciągle taki sam, bez urozmaicenia

monotyp n
Monotype
(drukarstwo, drukarski) poligraficzna maszyna odlewnicza umożliwiająca skład tekstu i odlewanie czcionek;

monotypowy adj
monotypisch
(biologia, biologiczny) (systematyka) związany z monotypem, dotyczący monotypu

monstera n
Fensterblatt Monstera
(botanika, botaniczny) Monstera Adans., pnącze z rodziny obrazkowatych o dużych, skórzastych liściach z głębokimi wcięciami;

monstrancja n
Monstranz
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monstrum ˈmɔ̃w̃strũm n
Monster Monstrum
potwór

monsun ˈmɔ̃w̃sũn n
Monsun
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż ˈmɔ̃ntaʃ n
Montage
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montaż filmowy ˈmɔ̃ntaʃ fʲilˈmɔvɨ n
Filmschnitt Montage
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch oddzielnych ujęć;

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
montieren zusammenbauen
budować coś z części

mop mɔp n
Wischmopp
zmywak do podłogi na kiju;

mops mɔps n
Mops
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów;

moralista ˌmɔraˈlʲista n
Moralist
człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne
filozof lub pisarz zajmujący się zagadnieniami moralności

moralitet ˌmɔraˈlʲitɛt n
Moralität
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) średniowieczny dramat moralizatorski;

moralizm n
Moralismus
uważanie moralności jako najważniejszego dyktatu w życiu

moralnie mɔˈralʲɲɛ adv
moralisch
w sposób zgodny z moralnością

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
Moral Moralität Sittlichkeit
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

morawski mɔˈravsʲci adj
mährisch
związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw

morał ˈmɔraw n
Moral
zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morda ˈmɔrda n
Visage
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) twarz lub usta człowieka

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
Mörder
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderczyni ˌmɔrdɛrˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Mörderin
(książkowy) forma żeńska od morderca

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
Mord Bluttat
celowe odebranie komuś życia

mordować mɔrˈdɔvaʨ̑ v
ermorden morden töten
pozbawiać życia, zwłaszcza w okrutny sposób

mordwiński adj
mordwinisch
związany z Mordwinami, dotyczący Mordwinów

mordwiński n
Mordwinisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język mordwiński;

morela mɔˈrɛla n
Aprikose Aprikosenbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
Aprikose Marille
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morelowy ˌmɔrɛˈlɔvɨ adj
apricot aprikosenfarben
mający kolor owocu moreli, różowy z odcieniem żółtawym

morena mɔˈrɛ̃na n
Moräne
(geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
Morphem
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina mɔrˈfʲĩna n
Morphin Morphium
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfinista n
Morphinist
osoba uzależniona od morfiny

morfinistka n
Morphinistin
osoba płci żeńskiej uzależniona od morfiny

morfinizm n
Morphinismus
uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny;

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
Morphologie
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

morfologicznie ˌmɔrfɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ adv
morphologisch
w sposób dotyczący morfologii

morfologiczny adj
morphologisch
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii

morganit mɔrˈɡãɲit n
Morganit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu;

moroszka mɔˈrɔʃka n
Moltebeere Multebeere Multbeere
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;

mors mɔrs n
Walross
(zoologia, zoologiczny) Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego;

morski ˈmɔrsʲci adj
See
związany z morzem, dotyczący morza

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
Seehecht
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

mortadela ˌmɔrtaˈdɛla n
Mortadella
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morze ˈmɔ.ʒɛ n
Meer
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś
Meer See
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;

morze Marmara pn
Marmarameer
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
Tümmler Schweinswal
(dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

morświn zwyczajny n
gewöhnlicher Schweinswal
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
Messing
stop miedzi z cynkiem;

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
Messing
wykonany z mosiądzu

moskiewski mɔˈsʲcɛfsʲci adj
Moskauer moskowitisch
(geografia, geograficzny) związany z miastem Moskwa, dotyczący miasta Moskwy

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
Moskitonetz
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

moskow n
Moscovium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;
(geologia, geologiczny) drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;

moskwianin mɔsˈkfʲjä̃ɲĩn n
Moskauer Moskowiter
mieszkaniec Moskwy

most mɔst n
Brücke
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony n
Klappbrücke Zugbrücke
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek ˈmɔstɛk n
Brustbein
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
Brücke
(stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej

moszcz mɔʃʧ̑ n
Most Traubenmost
(spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu

moszna ˈmɔʃna n
Hodensack Skrotum
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motek ˈmɔtɛk n
Knäuel
pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy zwiniętych luźno w podłużny pęczek

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
Motorrad
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motornicza ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑a n
Straßenbahnfahrerin
kobieta zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

motorniczy ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑ɨ n
Straßenbahnfahrer Wagenfahrer Wagenführer
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

motoryzacja ˌmɔtɔrɨˈzaʦ̑ʲja n
Motorisierung
ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi

motoryzacyjny ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ adj
Automobil
dotyczący motoryzacji, samochodów

motorówka ˌmɔtɔˈrufka n
Motorboot
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem (motorem);

motowidło n
Haspel
(włókiennictwo) przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy;

motyka mɔˈtɨka n
Hacke
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl ˈmɔtɨl n
Schmetterling Falter
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;

motylek n
Schmetterling Schmetterlingsschwimmen
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;

motylica wątrobowa n
großer Leberegel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Fasciola hepatica L., gatunek pasożytniczego płazińca, bytującego ostatecznie w drogach żółciowych roślinożerców;

motywacja ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja n
Motivation Ermahnung
coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

motywować v
motivieren
zachęcać do działania

motłoch n
Gesindel Pöbel
(pogardliwie, pogardliwy) tłum chuliganów, hołota

mowa ˈmɔva n
Rede
przemówienie, wypowiedź;
Sprache
język, zbiór słów i reguł gramatycznych

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
Reden ist Silber, Schweigen ist Gold
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści n
Hassrede Hetze Hasssprache
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;

mowa niezależna ˈmɔva ˌɲɛzaˈlɛʒna n
direkte Rede
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;

mowa zależna ˈmɔva zaˈlɛʒna n
indirekte Rede
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji

moweina n
Mauveine
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

mozaika mɔˈzajka n
Mosaik
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozolny mɔˈzɔlnɨ adj
mühsam
wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

mozzarella n
Mozzarella
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

mozół n
Mühe Mühsal
praca wymagająca ogromnego wysiłku i dużego nakładu cierpliwości

mołdawski mɔwˈdafsʲci adj
moldauisch moldawisch Moldawien-
odnoszący się do Mołdawii

mołdawski mɔwˈdafsʲci n
Moldauisch Moldawisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mołdawii

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
Mörser
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
Mörser Granatwerfer
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może ˈmɔʒɛ particle
vielleicht
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby

możliwie mɔʒˈlʲivʲjɛ adv
möglichst
w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
Möglichkeit
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
möglich
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

można ˈmɔʒna v
man dürfen man können
jest dozwolone; pozwala się na coś
man können
jest możliwe do wykonania

możny ˈmɔʒnɨ adj
mächtig
o dużej mocy i wpływie

mp acronym
rm st
= (leśnictwo) metr przestrzenny;

mroczny ˈmrɔʧ̑nɨ adj
düster
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy
düster finster
pogrążony w mroku

mrok mrɔk n
Dunkelheit
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
Ameisenhaufen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;
(przenośnie, przenośnia) zgromadzenie ludzi, zbiorowisko

mrozić v
einfrieren
powodować zamrażanie; mocno ochładzać
gefrieren
stawać się chłodniejszym

mruczenie n
Gemurmel
(rzeczownik odczasownikowy) od mruczeć

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
blinken
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) szybko świecić światłami samochodu
blinken funkeln flackern
(przenośnie, przenośnia) świecić nieregularnym, przerywanym światłem
blinzeln zwinkern
wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrówka ˈmrufka n
Ameise
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówka rudnica n
rote Waldameise
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Formica rufa L., gatunek leśnego owada z rodziny mrówkowatych;

mrówkojad mrufˈkɔjat n
Ameisenbär
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkolew mrufˈkɔlɛf n
Ameisenlöwe Ameisenjunfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);

mrówkowanie ˌmrufkɔˈvãɲɛ n
Einemsen
(ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym

mrównik ˈmruvʲɲik n
Erdferkel
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz mrus n
Frost Reif
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza m̥ʃa n
Messe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;
Messe deutsch evangelisch Messe heilig Messe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

msza święta n
heilig Messe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mszał n
Messbuch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;

mu mu interjection
muh
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha ˈmu.xa n
Fliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;
krawat w kształcie kokardy, muszka;

mucha domowa n
Stubenfliege
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
Wulstling Fliegenpilz
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor cytrynowy muˈxɔ̃mɔr ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ n
Gelber Knollenblätterpilz
(mikologia, mikologiczny) Amanita citrina Pers., gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza;

muchomor czerwonawy muˈxɔ̃mɔr ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ n
Perlpilz
(mikologia, mikologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych;

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
Fliegenpilz
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor jadowity muˈxɔ̃mɔrʲ ˌjadɔˈvʲitɨ n
Kegelhütiger Knollenblätterpilz
(mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;

muchomor mglejarka muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka n
Grauer Scheidenstreifling
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
Pantherpilz
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;

muchomor sromotnikowy muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ n
Grüner Knollenblätterpilz
(mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;

muchomor twardawy muˈxɔ̃mɔr tfarˈdavɨ n
Grauer Wulstling
(mikologia, mikologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni;

muchomor złotawy muˈxɔ̃mɔr zwɔˈtavɨ n
Riesen-Scheidenstreifling
(mikologia, mikologiczny) Amanita ceciliae, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z grubymi łatkami na powierzchni;

muczeć v
muhen
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

mudżahedin n
Mudschahed
muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
Muezzin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

mufa n
Muffe
(technologia, technika, techniczny) tuleja z wewnętrznym gwintem służąca do łączenia rur;

muffin n
Muffin
(cukiernictwo) (spożywczy) rodzaj okrągłej babeczki;

mufka n
Muff
rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

muflon n
Mufflon
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol ˈmuɡɔl n
Muggel
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

mukormykoza n
Mukormykose
(medycyna, medyczny) oportunistyczna choroba grzybicza wywoływana przez grzyby z rzędu Mucorales;

mukowiscydoza n
Mukoviszidose
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;

muli adj
Maultier-
(zoologia, zoologiczny) związany z mułem, dotyczący muła (zwierzęcia)

mulit n
Mullit
(mineralogia, mineralogiczny) (budownictwo) minerał odporny na wysokie temperatury, wykorzystywany do produkcji ceramicznych materiałów ogniotrwałych

multiinstrumentalista n
Multiinstrumentalist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na wielu instrumentach

multikulti adj
multikulti multikulturell
wielokulturowy

multikulti n
Multi-Kulti Multikulti Multikulturalismus
multikulturalizm, wielokulturowość

multimedia ˌmultʲĩˈmɛdʲja n
Multimedia
media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;

multimilioner n
Multimillionär
mężczyzna, który posiada wielomilionowy majątek

mumia ˈmũmʲja n
Mumie
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mumio n
Mumijo
(geologia, geologiczny) mineralna żywica o ciemnej barwie, której przypisuje się lecznicze właściwości;

mundur ˈmũndur n
Uniform
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

mur mur n
Mauer
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny
(architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne
(przenośnie, przenośnia) poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku

mur oporowy n
Stützmauer Stützwand
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;

mural ˈmural n
Fassadenmalerei Wandmalerei
(sztuka) malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym;

muralista n
Muralist
(sztuka) artysta plastyk, który tworzy murale

murarski adj
Maurer-
(technologia, technika, techniczny) dotyczący murarza i jego pracy

murarstwo muˈrarstfɔ n
Maurerhandwerk
rzemiosło i rodzaj pracy zajmujące się głównie murowaniem – wznoszeniem ścian;

murarz ˈmuraʃ n
Maurer
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murena n
Muräne
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

murowany adj
gemauert
(budownictwo) zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia)

murować muˈrɔvaʨ̑ v
mauern
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą
(przenośnie, przenośnia) (sport, sportowy) zastawiać wieloma zawodnikami własną bramkę

murzyn ˈmuʒɨ̃n n
Braungebrannter
(przenośnie, przenośnia) intensywnie opalony człowiek
Kuli
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca intensywnie i ciężko bez adekwatnego wynagrodzenia
Kuli Neger
człowiek pracujący anonimowo za kogoś

mus mus n
Brei Mus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przetartych owoców, cukru itp.
Zwang
(potocznie, potoczny) przymus

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
brauchen müssen
potrzebować zrobić coś
müssen
być zobowiązanym do zrobienia czegoś
zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

muskaryna n
Muskarin
(biochemia, biochemiczny) trujący alkaloid występujący w wielu grzybach;

muskać v
streifen
dotykać delikatnie
sich streichen
muskać samego siebie

muskowit muˈskɔvʲit n
Muskovit Antonit Frauenglas Kaliglimmer Katzensilber Muskowit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

muskuł ˈmuskuw n
Muskel
mięsień

musli n
Müsli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka płatków zbożowych, suszonych owoców i bakalii

musować v
aufschäumen moussieren
(fizyka, fizyczny) wydzielać gaz jako ciecz

muszka ˈmuʃka n
Fliege
(zdrobniale) mucha; mała mucha
Fliege Schleife
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;
Korn
jeden z elementów celownika mechanicznego;

muszka owocowa n
Fruchtflige Obstfliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad zjadający drożdże z fermentujących owoców

muszkat n
Muskatnuss
(handel, handlowy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jądro nasienia muszkatołowca
Muskatnussbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Myristica fragrans Houtt., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;
Muskatwein
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) gatunek deserowego wina

muszkatel n
Muskateller
(botanika, botaniczny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) gatunek winorośli pochodzącej z rejonów śródziemnomorskich
Muskateller Muskatellerwein
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) aromatyczne wino deserowe wytwarzane z różnych szczepów muszkatelu (1.1)

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
Muskete
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

muszkieter n
Musketier
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz oddziałów specjalnych francuskiej gwardii królewskiej w XVII– i XVIII-wiecznej Francji;

muszla ˈmuʃla n
Muschel
skorupa małża lub ślimaka

muszla klozetowa n
Kloschüssel Toilettenschüssel
ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji;

musztarda muˈʃtarda n
Senf
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

mutagenność n
Mutagenität
cecha tego, co mutagenne, co powoduje mutacje w organizmach żywych

muu ˈmuː interjection
muh
onomatopeja imitująca odgłos wydawany przez bydło

muza ˈmuza n
Muse
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty
(książkowy) talent twórczy, natchnienie twórcze, wena
(książkowy) twórczość artystyczna, poetycka

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
Museum
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1)
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

muzułman n
Muselmann
(historia, historyczny, historycznie) (gwara, gwarowe) obozowa wycieńczony fizycznie i załamany psychicznie więzień hitlerowskiego obozu

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
Muslim Moslem
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
muslimisch
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
Musik musikalisch
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk ˈmuzɨk n
Musiker Musikant
osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka ˈmuzɨka n
Musik
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
całokształt takich kompozycji
sztuka układania takich kompozycji

muzykalny ˌmuzɨˈkalnɨ adj
musikalisch
uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

muzykologia n
Musikwissenschaft
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł muw n
Maultier
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

muślin ˈmuɕlʲĩn n
Musselin
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my mɨ n
wir My
nazwa dwunastej litery alfabetu greckiego, μ;

my mɨ personalPronoun
wir
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mycie ˈmɨʨ̑ɛ n
Waschen Wäsche
oczyszczanie czegoś wodą, czasami z dodatkiem jakichś środków

mycka ˈmɨʦ̑ka n
Käppchen
mała, okrągła czapeczka bez daszka, ściśle przylegająca do głowy

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka n
Seifenschale
pojemnik na mydło
Trabi
(środowiskowy) (motoryzacja) trabant

mydlany mɨˈdlãnɨ adj
seifig Seife
zawierający mydło

mydlarz ˈmɨdlaʃ n
Seifenhändler
(dawniej, dawny) właściciel sklepu z mydłem
Seifensieder
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba produkująca mydło

mydlić v
einseifen
nacierać zmoczonym mydłem
schäumen
rozpuszczać się jako mydło, tworząc mnóstwo piany
sich einseifen
mydlić samego siebie

mydlić oczy v
blauen Dunst vormachen
świadomie, celowo wprowadzać w błąd pozorami, okłamywać, oszukiwać

mydło ˈmɨdwɔ n
Seife
(higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mydło do golenia n
Rasierseife
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bryłka mydła używanego do wytwarzania pianki do golenia

myjnia ˈmɨjɲa n
Autowaschanlage
miejsce i urządzenia do mycia pojazdów

mykeński mɨˈkɛ̃j̃sʲci adj
mykenisch
dotyczący Myken

mykologia ˌmɨkɔˈlɔɟja n
Mykologie
(mikologia, mikologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów;

mylić ˈmɨlʲiʨ̑ v
sich täuschen sich vertun täuschen irren sich irren
popełniać błędy

mylny ˈmɨlnɨ adj
falsch irrig
wynikający z pomyłki, błędu

mysi ogonek ˈmɨɕi ɔˈɡɔ̃nɛk idiom
Rattenschwänzchen
(pogardliwie, pogardliwy) krótki, cienki warkocz, warkoczyk

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
Wintergoldhähnchen Goldhähnchen
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz mɨʃ n
Maus
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
Maus Computermaus
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora

mysz komputerowa n
Maus
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

mysz morska n
Seemaus
(zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;

myszka ˈmɨʃka n
Geburtsmal Muttermal Pigmentmal
znamię
Maus
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa
Mäuschen Mäuslein
(zdrobniale) od mysz

myszoskoczek ˌmɨʃɔˈskɔʧ̑ɛk n
Rennmaus
(zoologia, zoologiczny) mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe

myszołów mɨˈʃɔwuf n
Mäusebussard
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć mɨʨ̑ v
waschen putzen
czyścić coś za pomocą wody

myśl mɨɕl̥ n
Einfall
(potocznie, potoczny) pomysł
Gedanke
efekt pracy umysłu
zbiór powiązanych idei

myślenie magiczne mɨɕˈlɛ̃ɲɛ maˈɟiʧ̑nɛ n
Magisches Denken
(psychologia, psychologiczny) rozumowanie, w którym myślenie jest tożsame z działaniem;

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
denken finden meinen
mieć zdanie
denken glauben
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
Jäger
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

myślnik n
Gedankenstrich
znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;

myślowy adj
ideell
związany z myślami, dotyczący myśli

myślozbrodnia n
Gedankenverbrechen
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;

móc muʦ̑ modal
dürfen können
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś
können
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się
können dürfen
być w stanie coś wykonać, zrobić

mój muj pronoun
mein meine
1. (osoba) lp

mól mul n
Motte
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
Bücherwurm
(potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
Bücherwurm Leseratte
osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówca ˈmufʦ̑a n
Sprecher Redner
człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

mówi się ˈmuvʲi‿ɕɛ v
man spricht
znaczący tyle co: w danym środowisku funkcjonuje pewien zwrot, zdanie, powiedzenie lub określenie nadane komuś lub czemuś

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
reden sprechen
rozmawiać
sagen
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
sagen sprechen reden
używać mowy
sprechen reden
posługiwać się jakimś językiem

mówić jak ślepy o kolorach v
wie der Blinde von der Farbe reden
mówić o czymś, czego się nie rozumie, nie wie, nie zna

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
duzen
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mówić trzy po trzy ˈmuvʲiʨ̑ ṭʃɨ‿ˈpɔ‿ṭʃɨ v
faseln
mówić bez sensu, pleść bzdury

mózg musk n
Gehirn Hirn
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgownica n
Birne
(potocznie, potoczny) mózg jako siedlisko rozumu

mózgowo-rdzeniowy adj
zerebrospinal
(anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem i rdzeniem kręgowym

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
Gehirn zerebral
(anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek n
Hirn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego
Kleinhirn
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;

mączniak rzekomy n
Falscher Mehltau
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) choroba grzybowa;

mącznica mɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
Echte Bärentraube
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mącznica (1.1)

mączny adj
mehligkochend
zrobiony z mąki, zawierający mąkę

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
Weisheit Klugheit
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
klug weise
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie
przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

mądry Polak po szkodzie ˈmɔ̃ndrɨ ˈpɔlak pɔ‿ˈʃkɔʥ̑ɛ proverb
durch Schaden wird man klug
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków

mąka ˈmɔ̃ŋka n
Mehl
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka pszenna n
Weizenmehl
(spożywczy) mąka wytwarzana z drobno zmielonych zieren pszenicy;

mąka żytnia n
Roggenmehl
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mątewka mɔ̃nˈtɛfka n
Quirl
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) proste narzędzie do mieszania i rozmącania mąki w wodzie lub śmietanie, wykonane z rosochatej gałązki;

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
Tintenfisch
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż mɔ̃w̃ʃ n
Ehemann Mann
mężczyzna będący w małżeństwie

męczennica ˌmɛ̃n͇ʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
Märtyrerin
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która zginęła za wiarę lub inną ideę
Passionsblume
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju męczennica (1.2)

męczennik n
Märtyrer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczyć ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
foltern
zadawać męki, dręczyć
martern quälen
dokuczać

męczący adj
anstrengend
powodujący zmęczenie fizyczne
sprawiający, że czujemy się zmęczeni psychiczne

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
Weise
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka ˈmɛ̃ŋka n
Qual
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
männlich
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom
(gramatyka) (zobacz) rodzaj męski
stattlich
o mężczyźnie: atrakcyjny fizycznie w sposób stereotypowo kojarzony z mężczyzną

męskość ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑ n
Männlichkeit
(antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

mętność n
Trübung
cecha tego, co mętne

mężatka mɛ̃w̃ˈʒatka n
verheiratet
kobieta, która jest żoną

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
Mann Männer
dorosły człowiek płci męskiej;

mężny adj
mutig
dzielny, waleczny, śmiały, odważny

młode ˈmwɔdɛ n
Jungtier Baby Junge Nachkomme
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodociany adj
jugendlich minderjährig
taki, który wciąż nie posiada cech dorosłości; wciąż zbyt młody

młodociany n
Jugendliche
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat
Minderjährige
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia

młodoturek n
Jungtürke
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
Jugend
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ adj
jung jugendlich
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością
neu
niedawno wyrosły

młody ˈmwɔdɨ n
Bräutigam
(potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody
Bub Bursche Junge Kerlchen
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) o osobie młodszej od pozostałych

młodzieniec mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
Jüngling jung Mann
(książkowy) młody mężczyzna

młodzieńczy mwɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃n͇ʧ̑ɨ adj
jugendlich
właściwy młodym ludziom

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
Jugend
młodzi ludzie

młot mwɔt n
Hammer
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
Hammer
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę
Hämmerchen
(zdrobniale) od: młotek
klein Hammer
mały młotek

młotek ˈmwɔtɛk n
Hammer
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn mwɨ̃n n
Gedränge
(sport, sportowy) formacja zawodników w rugby
Getriebe Getue Getümmel
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) nawał pracy, spraw do załatwienia; zamieszanie spowodowane tym nawałem
Mühle Mühlhaus
budynek, w którym zboże miele się na mąkę
Mühle Mühlwerk
maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młyn wodny n
Wassermühle
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;

młynarka mwɨ̃ˈnarka n
Müllerin
kobieta, która miele mąkę w młynie

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
Müller
człowiek, który miele mąkę w młynie

młynek ˈmwɨ̃nɛk n
Mühle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy
(zdrobniale) od: młyn
gra planszowa przeznaczona dla dwóch osób
mały młyn

młynek do kawy n
Kaffeemühle
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy

młócić v
dreschen
(rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

młódka n
Lusche
(termin karciany) karta o niewielkiej wartości; marna karta
jung Vogel nackt Vogel
młoda samica nieposiadająca potomstwa
jung Weib
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia)młoda kobieta, dziewczyna

młóto ˈmwutɔ n
Treber
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) odpadki powstałe przy produkcji piwa, używane po wyługowaniu jako pasza dla zwierząt;

mściciel ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl n
Rächer
osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mścicielka n
Rächerin
kobieta dokonująca zemsty, mszcząca się

mściwie adv
rachsüchtig
w sposób mściwy, z chęcią zemsty

mżawka ˈmʒafka n
Sprühregen Nieselregen
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

mżysty adj
diesig regnerisch
(meteorologia, meteorologiczny) obfity w mżawkę

na na preposition
auf an
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na Boga interjection
um Gottes willen
wykrzyknik wyrażający oburzenie
wykrzyknik wyrażający zniecierpliwienie

na bezrybiu i rak ryba ˌna‿bɛzˈrɨbʲju i‿ˈrak ˈrɨba proverb
in der Not frisst der Teufel Fliegen
trzeba zadowolić się tym, co jest dostępne

na chybił trafił adj
wahllos
losowy, przypadkowy, niezaplanowany

na chybił trafił adv
aufs Geratewohl
losowo, przypadkowo

na co dzień na ˈʦ̑ɔ‿ʥ̑ɛ̇̃ɲ adv
täglich
w sposób typowy dla zwykłego, powszedniego dnia

na czasie adj
in
modny, spełniający pewne standardy

na czczo na‿ˈʧ̑ːɔ adv
nüchtern
przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na dworze adv
draußen
poza domem

na głos adv
laut
tak, że wyraźnie słychać

na jednej nodze na‿ˈjɛdnɛj ˈnɔʣ̑ɛ adv
stante pede
(potocznie, potoczny) bardzo szybko, natychmiast, jak najprędzej

na koszt firmy na‿ˈkɔʃt ˈfʲirmɨ adv
aufs Haus
o poczęstunku, który jest fundowany przez restauratora

na krzyż na‿ˈkʃɨʃ adv
kreuzweise
określenie dodawane przy opisywaniu małej ilości czegoś (np. żartobliwie ilość dróg na wsi)

na litość boską na‿ˈlʲitɔʑʥ̑ ˈbɔskɔ̃w̃ interjection
um Gottes willen
wykrzyknik wyrażający oburzenie
wykrzyknik wyrażający zniecierpliwienie

na miejscu
an Stelle an Stelle von anstelle
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu

na miejscu adj
angemessen korrekt
zgodny z normami obyczajowymi i etycznymi

na miejscu adv
angemessen korrekt
zgodnie z normami obyczajowymi i etycznymi
vor Ort
blisko, niedaleko, w pobliżu
tam, dokąd się zmierza, u celu, w prawidłowym (docelowym) położeniu
tam, gdzie się ktoś / coś znajduje, tam, gdzie się coś wydarzyło

na miłość boską interjection
um Gottes willen um Himmels willen
wykrzyknik wyrażający oburzenie
wykrzyknik wyrażający zniecierpliwienie
um Himmels willen
wykrzyknik wyrażający przerażenie, błaganie

na ogół na‿ˈɔɡuw adv
gewöhnlich
zazwyczaj, przeważnie

na oko na‿ˈɔkɔ adv
Pi mal Daumen
(potocznie, potoczny) mniej więcej, w przybliżeniu

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
auswendig
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno na‿ˈpɛvnɔ adv
sicher sicherlich bestimmt
z całą pewnością, bez wątpliwości

na podstawie
anhand auf der Basis von auf der Grundlage von
wyrażenie zaznaczające, co jest podstawą wykonania danej czynności, dzieła, utworu lub przedmiotu

na przekór
zum Trotz
niezgodnie z czyjąś wolą; przeciw okolicznościom; na złość komuś

na przemian na‿ˈpʃɛ̃mʲjãn adv
abwechselnd
na zmianę, gdy coś jest przeplecione z czymś innym

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
zum Beispiel beispielsweise
… poprzedzająca wyliczenie przykładów

na razie na‿ˈraʑɛ adv
im Augenblick im Moment
tymczasem, póki coś się nie zmieni

na razie na‿ˈraʑɛ interjection
bis später bis dann bis denne
(potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce!

na rzecz
für
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

na stałe adv
dauerhaft
na zawsze, na pobyt stały

na szczęście na‿ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ adv
zum Glück
szczęśliwie, fartownie

na temat
zum Thema
o czymś

na wiosnę adv
im Frühling
w czasie trwania wiosny, po zimie

na wskroś na‿ˈfskrɔɕ adv
durch
(książkowy) na wylot, na przestrzał, przez
durch und durch
(przenośnie, przenośnia) do głębi, całkowicie, zupełnie

na wynos na‿ˈvɨ̃nɔs adj
zum Mitnehmen
o daniach, napojach: taki, który można wziąć ze sobą

na własną rękę na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ adv
auf eigene Faust eigenverantwortlich
samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zamówienie ˌna‿zãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ adj
auf einzelne Aufträge
wykonywany dopiero wtedy, gdy ktoś złoży zamówienie

na zawsze adv
für immer und ewig
bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
Gesundheit
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął
prost prosit
zwrot używany przed toastem

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
draußen
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na zmianę adv
abwechselnd
wykonując lub występując na przemian

na złodzieju czapka gore ˌna‿zwɔˈʥ̑ɛ̇ju ˈʧ̑apka ˈɡɔrɛ proverb
das böse Gewissen verrät sich selbst der Dieb hält jeden Busch für einen Büttel
sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia

na świętego Dygdy ˌna‿ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈdɨɡdɨ adv
am Sankt-Nimmerleins-Tag
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy

nabawić v
führen
doprowadzić kogoś do czegoś niedobrego
sich einfangen sich holen
sprowadzić na siebie coś niepożądanego

nabożeństwo n
Gottesdienst Andacht
(kościelny) obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;

nabrać wody w usta ˈnabraʥ̑ ˈvɔdɨ ˈv‿usta v
ausschweigen
nie chcieć się wypowiedzieć na jakiś temat; uparcie milczeć
przestać mówić, pisać na jakiś temat, zamilknąć; milczeć

nabycie n
Erwerb
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra

nabywać v
erwerben kaufen erstehen
(handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę
erwerben sammeln
dochodzić do czego

nabywca naˈbɨfʦ̑a n
Käufer
osoba, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

nabój ˈnabuj n
Patrone
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

nabór 'nabur n
Aufnahme Einberufung Rekrutierung
przyjmowanie nowych osób w jakieś struktury

nabłonek n
Epithel
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu

nachalny adj
aufdringlich
(potocznie, potoczny) taki, który niegrzecznie domaga się czegoś
(potocznie, potoczny) świadczący o czyimś natręctwie, czyjejś nachalności

nachodzki adj
Nachoder
związany z Nachodem, dotyczący Nachoda

naciskać naˈʨ̑iskaʨ̑ v
drücken
działać na coś siłą

naciągać v
aufziehen
umieszczać coś na czymś lub na kimś, przeciągając to
betrügen ausbeuten ausnutzen prellen
osiągać coś czyimś kosztem
herbeiziehen
przedstawiać pewne sprawy nierzetelnie
spannen
napinać przez ciągnięcie
ziehen
o płynie nabierać właściwości

nacięcie n
Einschnitt Schnitt
wykonanie ostrym narzędziem przecięcia czegoś, wgłębienia, rowku, znaku
Hieb
(technologia, technika, techniczny) rowek, wgłębienie na pilniku
Kerbe
efekt nacięcia (1.1)
Schnitt
(medycyna, medyczny) chirurgiczne przecięcie powłok na pewnym odcinku

nacięcie krocza n
Dammschnitt Episiotomie Scheidendammschnitt
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalista ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
Nationalist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistyczny ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
nationalistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
Nationalismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

nacjonalizować ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑ v
nationalisieren
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczelnik n
Leiter Vorsteher
osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

naczyniak krwionośny naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
Hämangiom
łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
Blutgefäß Lymphgefäß
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)
Gefäß Geschirr
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne n
Blutgefäß Ader
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

naczynie włosowate n
Kapillare
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała

nad nat preposition
an
…położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia
gegen
…nieodległy czas względem omawianego wyrażenia
hinüber über
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia
über
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadajnik n
Sender
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

nadawać naˈdavaʨ̑ v
aufgeben
zlecać wysłanie za pomocą poczty
geben
wyposażać w jakieś cechy
nachreden
(potocznie, potoczny) obgadywać kogoś
reden wie ein Wasserfall
(potocznie, potoczny) dużo mówić
senden ausstrahlen
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób
verleihen zuteilen
rozdać coś wielu osobom
sein gut eignen zu sich eignen zu
być do czegoś odpowiednim

nadawca naˈdafʦ̑a n
Absender
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę

nadbagaż n
Übergepäck
(turystyka, turystyczny) (lotnictwo, lotniczy) część bagażu lotniczego przekraczająca ciężarem granicę przewidzianą taryfą i z tego tytułu wymagająca dodatkowej opłaty

nadbitka n
Sonderabdruck Sonderdruck
(poligrafia) artykuł pochodzący z czasopisma lub pracy zbiorowej wydrukowany osobno z tego samego składu drukarskiego;

nadbudówka n
Achterdeck Hinterdeck
(marynarka) pomieszczenie na górnym pokładzie statku

nadchodzić natˈxɔʥ̑iʨ̑ v
ankommen
idąc, przybywać do określonego miejsca

nadczłowiek n
Übermensch
(filozofia, filozoficzny) jednostka przewyższająca pod każdym względem wszystkich ludzi;

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
treten auftreten
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
Handwurzel Handgelenk
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna n
Überstunde
(urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadir ˈnadʲir n
Nadir
(astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadizarski adj
Isar
położony nad Izarą, żyjący nad Izarą

nadludzki nadˈluʦ̑ʲci adj
übermenschlich
taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadmierny nadˈmʲjɛrnɨ adj
übermäßig
taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

nadmuchiwać v
aufblasen
dmuchając, napełniać gazem, powietrzem
aufwirbeln
dmuchając, gromadzić gdzieś coś lotnego

nadnaturalny ˌnadnatuˈralnɨ adj
übernatürlich
który wykracza ponad to, co jest naturalne

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
Nebenniere
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadrzeczny adj
Fluss- Ufer- Wasser-
bliski rzece, położony przy rzece

nadstępka n
Kielschwein
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;

nadtlenek wodoru natˈːlɛ̃nɛɡ vɔˈdɔru n
Wasserstoffperoxid
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;

nadużycie n
Missbrauch
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadwaga nadˈvaɡa n
Übergewicht
nadmierna waga czegoś
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

nadwozie n
Karosserie Aufbau
część górna pojazdu;

nadwyżka n
Überschuss Überhang
ilość lub liczba czegoś ponad to, co planowane albo konieczne

nadwzroczność n
Übersichtigkeit Weitsichtigkeit
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadymać naˈdɨ̃maʨ̑ v
aufblähen
powodować rozszerzanie czegoś przez napełnianie pod ciśnieniem gazem, względnie cieczą
napełniać gazem lub cieczą samego siebie
(potocznie, potoczny) przebiec, przejechać rowerem aż do zmęczenia

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
Hoffnung
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
Hoffnungsträger Hoffnung
osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nadziemny nadʲˈʑɛ̃mnɨ adj
oberirdisch
znajdujący się nad ziemią lub na powierzchni ziemi

nadzienie naˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛ n
Füllung
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą wypełnia się słodycze

nadzorca n
Aufseher
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

nadzorować ˌnadzɔˈrɔvaʨ̑ v
beaufsichtigen überwachen kontrollieren
sprawować kontrolę nad czymś

nadzwyczaj nadˈzvɨʧ̑aj adv
außergewöhnlich
w sposób wyjątkowy, ponadprzeciętny

nadzwyczajnie ˌnadzvɨˈʧ̑ajɲɛ adv
außerordentlich
w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

naftalen naˈftalɛ̃n n
Naphthalin
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;

nagana naˈɡãna n
Tadel
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

naganiacz naˈɡãɲaʧ̑ n
Promoter Werber
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;
Treiber
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania

naganny adj
tadelnswert sträflich
taki, który zasługuje na naganę

nagelbank n
Nagelbank
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) na żaglowcu: belka z otworami, w które wkładane są nagle – kołki mocujące liny żagli

nagi ˈnaɟi adj
nackt
bez ubrania, rozebrany do naga

nagietek naˈɟɛtɛk n
Ringelblume
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nagietek (1.1)

nagietek polny n
Acker-Ringelblume
(botanika, botaniczny) Calendula arvensis, jednoroczna roślina zielna, jednopienna, o żółtych lub pomarańczowych kwiatach;

nagle ˈnaɡlɛ adv
plötzlich
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

naglący adj
dringend
wymagający natychmiastowych działań

nagminność n
Häufigkeit Verbreitung
cecha bycia szeroko rozpowszechnionym

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
Nacktheit
brak ubrania na ciele

nagradzać v
belohnen
przekazywać zadośćuczynienie za trudy, poniesione straty
belohnen auszeichnen
przyznawać nagrodę

nagranie naˈɡrãɲɛ n
Aufnahme
zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
Grabstein
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda naˈɡrɔda n
Preis Belohnung
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagromadzać v
sammeln
zbierać wiele w jednym miejscu
sich versammeln
zbierać się w dużej liczbie lub ilości

nagromadzenie n
Anhäufung Akkumulation Ansammlung
zebranie dużej ilości czegoś w jednym miejscu

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
Brenner
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagłos ˈnaɡwɔs n
Anlaut
(językoznawstwo, językoznawczy) początek wyrazu wypowiedzianego (fonem lub sylaba)

nagły ˈnaɡwɨ adj
plötzlich jäh
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek naˈɡwuvɛk n
Schlagzeile Überschrift
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

nagłówkowy adj
Header- Kopf- Überschrift-
(drukarstwo, drukarski) (informatyka, informatyczny) odnoszący się do nagłówka

naigrawać się v
spotten sich lustig machen verspotten
złośliwie żartować z kogoś lub czegoś

naiwniactwo n
Einfalt
bycie naiwnym, łatwowiernym

naiwniak naˈ<sup>j</sup>ivʲɲak n
Trottel
(potocznie, potoczny) człowiek naiwny i łatwowierny

naiwność naˈ<sup>j</sup>ivnɔɕʨ̑ n
Naivität
bycie naiwnym, nadmierna szczerość, łatwowierność

naj- naj prefix
-st am
…służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najada n
Najade
(mitologia grecka) nimfa wód lądowych, wodospadów, potoków, strumieni, źródeł rzek, jezior,

najciężej pierwszy krok zrobić najˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɛj ˈpʲjɛrfʃɨ ˈkrɔɡ ˈzrɔbʲiʨ̑ proverb
aller Anfang ist schwer
oddaje trudność rozpoczęcia czegoś dla osób nie mających doświadczenia w danej dziedzinie

najczęściej najˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ̇j adv
gewöhnlich
zwykle

najem n
Miete
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania

najemnik naˈjɛ̃mʲɲik n
Lohnarbeiter
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny
Söldner
(wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
zuerst zunächst zuallererst
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najądrze n
Nebenhoden
(anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

naklejać v
aufkleben
przymocowywać coś na powierzchni czegoś za pomocą substancji klejącej

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
Abdecken Bedecken Verdecken
(rzeczownik odczasownikowy) od nakryć
Bedeckung Decke
coś, co okrywa, zasłania, osłania
Gedeck
naczynia i sztućce na stole

nakręcać v
aufdrehen
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) powodować wzrost lub nasilenie się czegoś
kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie
aufrollen
okręcać lub nawijać coś wokół czegoś
aufziehen
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia
drehen
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) realizować film

naktuz n
Kompasshaus Kompasshäuschen
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

nakład ˈnakwat n
Auflage Auflagenhöhe
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nakłaniać v
bewegen überreden
wywierać na kogoś wpływ, by coś wykonał

nalewka naˈlɛfka n
Likör Fruchtlikör
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem
Tinktur
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo

naleśnik naˈlɛɕɲik n
Pfannkuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
angehören gehören
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru
gehören dazugehören
być w posiadaniu czyimś
man sollen
(tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się

należny naˈlɛʒnɨ adj
zustehend
(książkowy) należący się komuś lub czemuś; przysługujący

należy naˈlɛʒɨ v
es gehören sich man müssen man sollen
powinno się; warto, trzeba, wypada

nalot ˈnalɔt n
Luftangriff
(wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;
Razzia
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.

namibijski ˌnãmʲiˈbʲijsʲci adj
namibisch
odnoszący się do państwa Namibia

namiot ˈnãmʲjɔt n
Zelt
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętność nãˈmʲjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
Leidenschaft
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką
stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej

namiętny nãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
leidenschaftlich
świadczący o pożądaniu
żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś

nandu ˈnãndu n
Nandu
(ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia;

nanometr nãˈnɔ̃mɛtr̥ n
Nanometer
jednostka długości równa jednej miliardowej metra

napad ˈnapat n
Überfall
atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

napadowa nocna hemoglobinuria n
Paroxysmale nächtliche Hämoglobinurie
(medycyna, medyczny) rzadkie schorzenie erytrocytów objawiające się brakiem czynników broniących przed ich rozpadem;

napalm ˈnapalm n
Napalm
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
geil
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie
scharf
(potocznie, potoczny) rozentuzjazmowany

napar ˈnapar n
Aufguss
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;

naparstek naˈparstɛk n
Fingerhut
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;
(przenośnie, przenośnia) bardzo mało, odrobinę

napis ˈnapʲis n
Aufschrift Inschrift
napisana informacja o czymś

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
schreiben
wyrazić coś słowami na piśmie

napisy n
Nachspann
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) lista twórców filmu wyświetlana zwykle na jego zakończenie
Untertitel
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

napisy końcowe naˈpʲisɨ kɔ̃j̃nˈʦ̑ɔvɛ n
Nachspann
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dodawana na końcu filmu, programu telewizyjnego itp., lista nazwisk aktorów obsady i osób zaangażowanych w produkcję

napiwek naˈpʲivɛk n
Trinkgeld
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napięcie naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Spannung
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia

napletek naˈplɛtɛk n
Vorhaut Penisvorhaut
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napoleoński adj
napoleonisch
dotyczący życia i polityki Napoleona, charakterystyczny, typowy dla Napoleona, taki jak u Napoleona

naprawczy adj
Reparatur
służący do naprawy; podejmowany aby coś naprawić; związany z naprawą

naprawdę naˈpravdɛ particle
wirklich
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
reparieren ausbessern
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności
verbessern
polepszać stan czegoś

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if adv
gegenüber
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if preposition
gegenüber
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzód ˈnapʃut adv
vorwärts
do przodu, przed siebie

napuszony adj
aufgeblasen eingebildet überheblich
pełen pychy
schwülstig geschraubt
rażący przesadą, sztucznością

napój ˈnapuj n
Getränk Trunk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napływać v
einfließen heranströmen
docierać gdzieś, unosząc się nad ziemią
płynąc, gromadzić się gdzieś
eingehen eintreffen
być dostarczanym gdzieś
kommen
(psychologia, psychologiczny) powstawać w psychice, rodzić się w świadomości
strömen herbeiströmen
przybywać tłumnie

naradzać naˈraʣ̑aʨ̑ v
sich beraten
rozmawiając, uzgadniać coś

narastać v
anwachsen wachsen zunehmen
zwiększać swoje wymiary, intensywność, liczbę
wachsen
(biologia, biologiczny) powiększać się lub powstawać, rosnąc

naraz ˈnaras adv
plötzlich gleichzeitig
jednocześnie, razem

narciarstwo narʲˈʨ̑arstfɔ n
Skilauf Skisport
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narciarz ˈnarʲʨ̑aʃ n
Skifahrer
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcystyczny adj
narzisstisch
wyróżniający się narcyzmem, związany z narcyzmem

narcyz ˈnarʦ̑ɨs n
Narzisse
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2)
Narzissen
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
Narziss Narzisst
(książkowy) mężczyzna zakochany w samym sobie

narcyzm n
Narzissmus
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

nard nart n
Narde
(botanika, botaniczny) nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych

narkolepsja n
Narkolepsie
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkoman narˈkɔ̃mãn n
Drogenabhängiger Drogensüchtiger Rauschgiftsüchtiger
osoba uzależniona od narkotyków

narkomania ˌnarkɔ̃ˈmãɲja n
Drogensucht Rauschgiftsucht Sucht
nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

narkomanka ˌnarkɔ̃ˈmãnka n
Drogenabhängige Drogensüchtige Rauschgiftsüchtige
kobieta uzależniona od narkotyków

narkotyk narˈkɔtɨk n
Droge Rauschgift
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
Nationalität Volkszugehörigkeit
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
national
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) akcentujący w polityce wartość swojego narodu

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
Nationalsozialismus
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narodzenie n
Geburt Weihnachten
(rzeczownik odczasownikowy) od narodzić

narodziny ˌnarɔˈʥ̑ĩnɨ n
Geburt
akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

narożnik naˈrɔʒʲɲik n
Ecke
(sport, sportowy) miejsce na ringu przeznaczone do odpoczynku zawodnika
Ecksofa
narożna kanapa lub sofa

narracyjny adj
erzählerisch Erzähl- narratorisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację

nartnik ˈnartʲɲik n
Wasserläufer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodziny Gerridae, nartnikowatych, z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, który potrafi chodzić po powierzchni wody

narty wodne ˈnartɨ ˈvɔdnɛ n
Wasserski
(sport, sportowy) sprzęt sportowy składający się z jednej lub dwóch desek podobnych do nart śniegowych, tylko szerszych, z uchwytami na nogi, służący do ślizgania się po wodzie, będąc przyczepionym do motorówki

naruszać naˈruʃaʨ̑ v
verletzen
zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

naruszenie ˌnaruˈʃɛ̃ɲɛ n
Verletzung
(rzeczownik odczasownikowy) od naruszyć

narybek naˈrɨbɛk n
Nachwuchs
(przenośnie, przenośnia) nowa, młoda kadra w jakimś środowisku

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
Verlobte
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony n
Bräutigam
mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narzekać naˈʒɛkaʨ̑ v
beschweren
mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narzucać naˈʒuʦ̑aʨ̑ v
aufladen hineinschaufeln hineinwerfen
rzucać przedmioty na jakąś powierzchnię
aufzwingen aufhalsen
zmuszać kogoś do akceptacji czegoś
überwerfen
pośpiesznie ubierać się w coś, okrywać sobie ramiona
sich aufdrängen
być nachalnym, zmuszać kogoś do przebywania ze sobą

narzuta n
Tagesdecke
nakrycie na łóżko, tapczan, kanapę, często ozdobne

narząd płciowy n
Geschlechtsorgan
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędnik naˈʒɛ̃ndʲɲik n
Instrumental Instrumentalis
(gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
Werkzeug
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;
(informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania
(przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy

naród ˈnarut n
Nation Volk
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

naręcze n
Armvoll
tyle, ile uda się unieść na rękach

nasieniowód n
Samenleiter
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

nasienny adj
Saat-
(botanika, botaniczny) związany z nasionami
Samen- Saat- samentragend
(anatomia, anatomiczny) dotyczący nasienia męskiego

nasilenie n
Kraft Stärke
siła jakiegoś zjawiska
Steigerung Verstärkung
(rzeczownik odczasownikowy) od nasilić, intensyfikacja, wzrost

nasiono naˈɕɔ̃nɔ n
Samen Samenkorn
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;

nasięźrzał n
Natternzunge
(botanika, botaniczny) Ophioglossum L. rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (Ophioglossaceae);

nasosznik trzęś n
Große Zitterspinne
(zoologia, zoologiczny) Pholcus phalangioides, gatunek pająka z rodziny nasosznikowatych;

nastawa ołtarzowa n
Altarretabel
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;

nastawać v
anbrechen eintreten kommen
zaczynać być w jakimś czasie

nastawienie ˌnastaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Einstellung
element konfiguracji jakiegoś urządzenia
Einstellung zu
osobisty stosunek co czegoś

nastawić naˈstavʲiʨ̑ v
anstellen einschalten
włączyć coś

nastawnia naˈstavʲɲa n
Stellwerk
(kolejnictwo) budynek z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;

nastawny adj
einstellbar regulierbar
możliwy do nastawienia

nastolatek ˌnastɔˈlatɛk n
Jugendlicher Teenager
chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastrojowy adj
Stimmungs- stimmungsvoll
dający miły, intymny nastrój

nastrój ˈnastruj n
Lust
(potocznie, potoczny) chęć na coś
Stimmung
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

nastrój rojowy n
Schwarmstimmung
(pszczelarstwo, pszczelarski) stan fizjologiczny rodziny pszczelej w okresie poprzedzającym wyjście roju

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
nachher
później, w chwili następnej

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
nächster folgend
mający nastąpić, kolejny

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
auftreten drauftreten
idąc wchodzić, trafiać na coś
ereignen geschehen
zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

następujący adj
folgend nachstehend
taki, który następuje, który będzie zaraz wymieniony

nasycony adj
gesättigt saturiert
(chemia, chemiczny) zawierający największą ilość czystej substancji
intensiv satt
(sztuka) pełen wyraźnego koloru
satt
pełen czego; będący w stanie sytości

nasz naʃ pronoun
unser
1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
Halskette Halsband
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natarczywy adj
zudringlich
żądający coś w sposób natrętny

native speaker n
Muttersprachler
osoba posługująca się danym językiem jako językiem ojczystym

native speakerka n
Muttersprachlerin
kobieta korzystająca z konkretnego języka jako języka ojczystego

natrzeć uszu ˈnaṭʃɛʨ̑ ˈuʃu v
den Kopf waschen
(przenośnie, przenośnia) skarcić kogoś, udzielić komuś reprymendy

natura naˈtura n
Natur
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;
ogół cech człowieka lub zwierzęcia
Naturalien
(dawniej, dawny) produkty stanowiące środek płatniczy

naturalistyczny adj
naturalistisch
właściwy naturalizmowi, charakteryzujący się naturalizmem

naturalizm ˌnatuˈralʲism̥ n
Naturalismus
(filozofia, filozoficzny) kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury;
(książkowy) uwypuklenie czegoś brutalnego
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;
(pedagogika, pedagogiczny) kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka
(socjologia, socjologiczny) kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ adv
natürlich
w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
natürlich
charakterystyczny dla natury

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
sofort gleich direkt augenblicklich dalli fix
bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy adj
sofortig
dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

natykać v
begegnen stoßen
spotykać niespodziewanie

nauczanie ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ãɲɛ n
Lehren
(rzeczownik odczasownikowy) od nauczać

nauczka n
Lehre Warnung
przestroga na przyszłość powstała w wyniku przykrego doświadczenia

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
Lehrer
osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
Lehrerin
(edukacja, edukacyjny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
Lernen
proces uczenia (siebie lub kogoś)
Wissenschaft
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

nauki społeczne naˈ<sup>w</sup>uci spɔˈwɛʧ̑nɛ n
Sozialwissenschaft
nauki zajmujące się społeczeństwem, badające z różnych punktów widzenia zjawiska i procesy społeczne;

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Wissenschaftler Wissenschaftlerin
człowiek zajmujący się nauką;

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
wissenschaftlich
związany z nauką

nautyczny adj
nautisch
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) związany z nautyką, dotyczący nautyki

nawadnianie ˌnavadʲˈɲä̃ɲɛ n
Bewässerung
(rzeczownik odczasownikowy) od nawadniać

nawarski adj
navarresisch
związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

nawarzyłeś piwa, to musisz je teraz wypić ˌnavaˈʒɨwɛɕ ˈpʲiva ˈtɔ ˈmuɕiʃʲ‿jɛ ˈtɛraz ˈvɨpʲiʨ̑ proverb
die Suppe, die man sich einbrockt, muss man auch auslöffeln man muss die Suppe auslöffeln, die man sich eingebrockt hat
należy ponosić odpowiedzialność za swoje czyny

nawet ˈnavɛt particle
sogar selbst
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

nawias ˈnavʲjas n
Klammer
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawiedzać v
ergreift überkommt
pojawiać się w świadomości
heimsuchen
pojawiać się jako dramatyczna sytuacja zewnętrzna

nawierzchnia naˈvʲjɛʃxʲɲa n
Belag Oberfläche
górna część drogi, placu, chodnika;

nawigator ˌnavʲiˈɡatɔr n
Navigator
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją
Navi Navigationsgerät
urządzenie wyznaczające trasę, położenie

nawozić v
anfahren
wożąc, zbierać co w jakimś miejscu
düngen
(rolnictwo, rolniczy) wzbogacać glebę nawozem

nawracać v
bekehren
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pobudzać wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary
wenden
kierować do poprzedniej drogi, w uprzednie miejsce
umkehren wenden
zmieniać kierunek na poprzedni
sich bekehren
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pobudzać własną wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary; stawać się religijnym

nawyk ˈnavɨk n
Gewohnheit Angewohnheit
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
einander gegenseitig
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego
gleichfalls
przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu

nawóz ˈnavus n
Dünger
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazarejczyk n
Nazarener
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (dawniej, dawny) Jezus Chrystus

nazewnictwo n
Namenkunde
(językoznawstwo, językoznawczy) ogół nazw własnych, tj. osobowych i miejscowych oraz dział językoznawstwa zajmujący się nimi

naziemny adj
Boden-
o umiejscowieniu na powierzchni ziemi
oberirdisch
(botanika, botaniczny) rosnący nad powierzchnią ziemi

nazizm ˈnaʑism̥ n
Nazismus
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa ˈnazva n
Name
wyraz lub termin określający coś

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
Eigenname
(zobacz) rzeczownik własny

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
Nachname Name Familienname
nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie n
Mädchenname Geburtsname
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
nennen
określać nazwą, mianem
heißen
nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

nałóg ˈnawuk n
Sucht
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;

naśladowanie n
Nachahmen Nachahmung
wzorowanie się w postępowaniu, działaniu na zachowaniu innych, postępowanie w sposób podobny jak robią coś inni

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑ v
nachahmen
powtarzać po kimś jakąś czynność

neandertalczyk ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk n
Neandertaler
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;

neandertalski ˌnɛãndɛrˈtalsʲci adj
Neandertaler
(dosłownie) związany z Neandertalem

neapolitanka ˌnɛapɔlʲiˈtãnka n
Neapelerin Neapolitanerin
mieszkanka Neapolu

neapolitańczyk ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Neapeler Neapolitaner Neapler
mieszkaniec Neapolu

neapolitański ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci adj
Neapolitaner neapolitanisch
związany z Neapolem lub neapolitańczykami

nefrektomia n
Nephrektomie
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie nerki;

nefrolog nɛfˈrɔlɔk n
Nephrologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek

negacja nɛˈɡaʦ̑ʲja n
Negation
zaprzeczenie, przeciwieństwo

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
negativ
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy

negocjacje n
Verhandlung
rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.

negować nɛˈɡɔvaʨ̑ v
verneinen bestreiten
zaprzeczać

nekrofilia n
Nekrophilie
(seksuologia, seksuologiczny) parafilia polegająca na pociągu seksualnym do martwych ciał;

nekrofobia ˌnɛkrɔˈfɔbʲja n
Nekrophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed zwłokami, śmiercią

nekrolog nɛˈkrɔlɔk n
Nachruf
notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

nekromancja n
Totenbeschwörung Nekromantie
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nekromania n
Nekromanie
(psychologia, psychologiczny) fascynacja śmiercią i zmarłymi

nekromantka n
Nekromantin
(fantasy) osoba płci żeńskiej posiadająca moc animacji, ożywiania trupów

nekropolia n
Nekropole
(książkowy) wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

nektar ˈnɛktar n
Fruchtnektar Nektar
(spożywczy) gęsty napój z przecieru owocowego
Nektar
(botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty
(mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność

nektarynka ˌnɛktaˈrɨ̃nka n
Nektarine
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1)
Nektarinenbaum
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

nekton n
Nekton
(ekologia, ekologiczny) zespół organizmów aktywnie pływających w zbiornikach wodnych

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
Neodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neogen nɛˈɔɡɛ̃n n
Neogen
(geologia, geologiczny) drugi okres ery kenozoicznej;

neogotycki adj
neogotische
wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku

neoliberalizm n
Neoliberalismus
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neolit nɛˈɔlʲit n
Jungsteinzeit Neolithikum
(historia, historyczny, historycznie) końcowy okres epoki kamienia

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
Neologismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon ˈnɛɔ̃n n
Neon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

neonatolog ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk n
Neonatologe
(medycyna, medyczny) lekarz, specjalista neonatologii
Neonatologin
(medycyna, medyczny) lekarka, specjalistka neonatologii

neonatologia ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja n
Neonatologie
(medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

neonazista ˌnɛɔ̃naˈʑista n
Neonazi Neonazist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neonazizmu

neonazistowski adj
neonazistisch
związany z neonazizmem, dotyczący neonazizmu

neoplatoński ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci adj
neuplatonisch
(filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

neoproterozoik ˌnɛɔprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Neoproterozoikum
(geologia, geologiczny) ostatnia, najmłodsza era (lub eratem) proterozoiku, trwająca 1000 – 542 milionów lat temu;

neowagina n
Neovagina
(medycyna, medyczny) wagina uformowana w procesie korekty płci, w przypadku niewykształcenia się pochwy w wyniku zaburzeń rozwoju seksualnego albo podczas rekonstrukcji defektów (po operacji nowotworu, urazie)

neptun ˈnɛptũn n
Neptunium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd nɛrt n
Nerd
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerecznica samcza n
Echte Wurmfarn
(botanika, botaniczny) Dryopteris filix-mas L., gatunek paproci z rodziny nerecznicowatych;

nerka ˈnɛrka n
Niere
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw nɛrf n
Nerv
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;

nerwiakowłókniak n
Neurofibrom
(medycyna, medyczny) guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego;

nerwowo nɛrˈvɔvɔ adv
nervös
w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nerwus ˈnɛrvus n
Hitzkopf
(potocznie, potoczny) człowiek nerwowy, łatwo wpadający w gniew

nerytyczny adj
neritisch
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) odnoszący się do strefy płytkich wód przybrzeżnych

nestor ˈnɛstɔr n
Nestorpapagei
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o barwnym upierzeniu i metalicznym połysku;

nestorianin n
Nestorianer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

nestorianka n
Nestorianerin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni, zwolenniczka doktryny nestorianizmu

netto ˈnɛtːɔ adv
netto
o cenie, pensji itp.: po odliczeniu wszelkich dodatkowych kosztów

neurastenia n
Neurasthenie
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

neurochirurgia ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja n
Neurochirurgie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neuroleptyk n
Neuroleptikum
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic

neurolog nɛwˈrɔlɔk n
Neurologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego
Neurologin
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka neurologii

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
Neurologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego;

neurologiczny adj
neurologisch
(medycyna, medyczny) dotyczący neurologii

neuron ˈnɛwrɔ̃n n
Neuron Nervenzelle
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatia ˌnɛwrɔˈpatʲja n
Neuropathie
(medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;

neuropatyczny adj
neuropathisch
związany z neuropatią

neurotoksyna n
Nervengift
(biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy;

neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego n
Wachstumsfaktor BDNF
białko wydzielane przez neurony, będące jednym z czynników wzrostu nerwów;

neutralizować v
neutralisieren
czynić neutralnym, nieszkodliwym

neutralność ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɔɕʨ̑ n
Neutralität
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
neutral
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
Neutron
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newralgia nɛvˈralʲɟja n
Neuralgie
(medycyna, medyczny) nerwoból

newsroom n
Newsdesk Newsroom
pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych;

ni ɲi n
Ny
nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

ni pies, ni wydra ˈɲi ˈpʲjɛsʲ ˈɲi ˈvɨdra idiom
weder Fisch noch Fleisch
(potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
nichts
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicielnica ˌɲiʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
Weblitze
część krosna tkackiego, rodzaj ramy ze strunami, przez które przewleka się nitki osnowy;

nicień n
Fadenwurm Nematode
(zoologia, zoologiczny) Nematoda Rudolphi, pasożyt o wydłużonym, obłym ciele;

nicość n
Nichts
pustka, brak, nieistnienie czegoś

nicpoń ˈɲiʦ̑pɔ̃ɲ n
Schlingel Taugenichts
człowiek bezwartościowy, lekkomyślny

niczym ˈɲiʧ̑ɨ̃m conjunction
wie
…przyłączający wyraz lub wyrażenie, które określają podstawę porównania

niczym ˈɲiʧ̑ɨ̃m preposition
wie
…przyłączający wyraz, który określa podstawę porównania

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
niederländisch
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie ɲɛ particle
nein nee
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś
nicht
wyraża zakaz
nicht kein
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
nicht nicht wahr
(potocznie, potoczny) używana na końcu frazy, w celu wyrażenia chęci potwierdzenia jej prawdziwości przez współrozmówcę lub otrzymania aprobaty; często stosowana wraz ze zmianą intonacji

nie (być) ˈɲɛ‿bɨʨ̑ v
es gibt kein
forma pomocnicza, wyrażenie nie ma w czasie przyszłym, przeszłym i trybie przypuszczającym

nie bez kozery adv
nicht ohne Grund
mając jakiś cel; nie bez przyczyny

nie chwal dnia przed zachodem słońca ˈɲɛ‿xfal ˈdʲɲa ˌpʃɛd‿zaˈxɔdɛ̃m ˈswɔ̃j̃nʦ̑a proverb
man soll den Tag nicht vor dem Abend loben
nie ciesz się z pozytywnych efektów zbyt wcześnie, bo możesz zapeszyć

nie cierpieć zwłoki ɲɛ‿ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʥ̑ ˈzvwɔci v
keinen Aufschub dulden
(książkowy) o sprawach, problemach: wymagać szybkiego załatwienia

nie ma ˈɲɛ‿ma v
es gibt kein nicht da sein weg sein
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
wo Rauch ist, muss auch Feuer sein
nie ma skutku bez przyczyny

nie ma róży bez kolców ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlʦ̑uf proverb
keine Rose ohne Dornen
nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady

nie ma za co interjection
keine Ursache
odpowiedź na „przepraszam”
keine Ursache nichts zu danken
odpowiedź na „dziękuję”

nie mieć bladego pojęcia ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ blaˈdɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a v
keine blasse Ahnung haben keinen blassen Schimmer haben
całkowicie nie posiadać wiedzy, informacji na określony temat lub w określonej sprawie

nie mieć zielonego pojęcia ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a v
keine blasse Ahnung haben keinen blassen Schimmer haben
nic nie wiedzieć o czymś, zupełnie sobie czegoś nie wyobrażać

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Rom ist auch nicht an einem Tag erbaut worden
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie od razu Rzym zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈʒɨ̃m ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Rom ist auch nicht an einem Tag erbaut worden
wytrwałość popłaca

nie pozostawać dłużnym v
nichts schuldig bleiben
postępować wobec kogoś w podobny sposób, w jaki ta osoba zachowuje się wobec niego

nie samym chlebem człowiek żyje ɲɛ‿ˈsãmɨ̃m ˈxlɛbɛ̃m ˈʧ̑wɔvʲjɛɡ ˈʒɨjɛ proverb
der Mensch lebt nicht vom Brot allein
człowiek, oprócz podstawowych potrzeb materialnych, ma także wyższe potrzeby — duchowe

nie szata zdobi człowieka ɲɛ‿ˈʃata ˈzdɔbʲi ʧ̑wɔˈvʲjɛka proverb
das Ross wird nicht nach dem Sattel beurteilt
nie należy oceniać ludzi po stroju czy wyglądzie, a po charakterze

nie ucz księdza pacierza
die Nachtigall singen lehren wollen
nie pouczaj kogoś, kto jest w jakiejś dziedzinie specjalistą

nie ucz ojca dzieci robić
die Nachtigall singen lehren wollen
nie pouczaj kogoś, kto jest w jakiejś dziedzinie specjalistą

nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˈdalɛj ˈɲiʃ ˈʧ̑ubɛɡ vwasˈnɛɡɔ ˈnɔsa v
nicht über die eigene Nasenspitze hinaussehen
mieć ograniczone horyzonty, zainteresowania

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
es ist nicht alles Gold, was glänzt
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie wywołuj wilka z lasu ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu proverb
man soll die schlafenden Hunde nicht wecken
nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi

nie zasypiać gruszek w popiele ˌɲɛ‿zaˈsɨpʲjäʥ̑ ˈɡruʃɛk f‿pɔˈpʲjɛlɛ v
die Gelegenheit nicht unbenutzt lassen
nie zaniedbywać spraw wymagających załatwienia
wykorzystywać każdą nadarzającą się okazję, sposobność

nie- ɲɛ prefix
in- nicht un-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych
un- in- nicht
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…

nieakcentowany adj
unbetont unakzentuiert
(językoznawstwo, językoznawczy) niebędący pod akcentem

nieakceptowalny adj
inakzeptabel unannehmbar
taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania

nieaktywny ˌɲɛakˈtɨvnɨ adj
inaktiv
taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania

niebakteryjny adj
abakteriell
niemający związku z bakteriami; nie powodowany przez bakterie

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
Gefahr Not
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpiecznie ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
gefährlich
tak, iż jest to groźnym, ryzykownym

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
gefährlich
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiański adj
Himmel
związany z mitycznym niebem, dotyczący tego nieba
himmlisch
budzący zachwyt, podziw

niebiańskie pnie ɲɛˈbʲjä̃j̃sʲcɛ ˈpʲɲɛ n
Himmelsstämme
dziesięciostopniowy system cykliczny używany w chińskiej filozofii, alchemii i astrologii;

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
bläulich
w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
blau
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebieski ptak ɲɛˈbʲjɛsʲci ˈptak n
Schmarotzer
(przenośnie, przenośnia) ktoś lekkomyślny, nieodpowiedzialny, żyjący z pracy innych

niebiesko adv
blau
z użyciem niebieskiej barwy, z obecnością niebieskości

niebieskooki ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci adj
blauäugig
taki, który ma niebieskie oczy

niebinarny adj
nichtbinär
taki, który nie identyfikuje się z żadną z dwóch podstawowych płci

niebo ˈɲɛbɔ n
Himmel
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieboszczyk ɲɛˈbɔʃʧ̑ɨk n
Verstorbene
człowiek zmarły

niebywały adj
außergewöhnlich ungewöhnlich
taki, który prawie się nie zdarza

niech będzie pochwalony Jezus Chrystus interjection
gelobt sei Jesus Christus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie pozdrowienie

niech nie wie lewica, co czyni prawica ˈɲɛxʲ ˈɲɛ‿vʲjɛ lɛˈvʲiʦ̑a ˈʦ̑ɔ ˈʧ̑ɨ̃ɲi praˈvʲiʦ̑a proverb
die linke Hand weiß nicht, was die rechte tut die rechte Hand weiß nicht, was die linke tut lass deine linke Hand nicht wissen, was die rechte tut
dobre czyny nie potrzebują rozgłosu

niech odpoczywa w pokoju interjection
er ruhe in Frieden möge er in Frieden ruhen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę

niechcący ɲɛˈxʦ̑ɔ̃nʦ̑ɨ adv
ohne Absicht unabsichtlich
nieumyślnie, niezamierzenie, przypadkowo, nieświadomie

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
lustlos
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

niechęć ˈɲɛxɛ̃ɲʨ̑ n
Abneigung
uprzedzenie, brak pozytywnych uczuć wobec jakiejś osoby lub rzeczy
Unlust
brak chęci, pragnienia czegoś

niecierpek n
Springkraut
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju niecierpek (1.1)
Springkräuter
(botanika, botaniczny) Impatiens, rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych;

niecierpliwie ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivʲjɛ adv
ungeduldig
okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

niecierpliwość ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
Ungeduld
brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

niecierpliwy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
ungeduldig
taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

nieczuły adj
herzlos
pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

nieczystości n
Abfälle Unrat
brudy, śmieci, odchody

niedaleki adj
nahe
niezbyt oddalony w czasie
unweit
położony w niedużej odległości

niedaleko ˌɲɛdaˈlɛkɔ adv
in der Nähe unweit
dość blisko, niezbyt daleko

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
der Apfel fällt nicht weit vom Stamm
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawny adj
kürzlich neu neulich
taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedbałość n
Lässigkeit
cecha bycia lekceważącym w stylu, zachowaniu
Nachlässigkeit Schlampigkeit
brak dbałości o co

niedbały adj
lässig salopp
wyrażający lekceważenie
nachlässig unordentlich
wykonujący coś niedokładnie
schlampig
świadczący o braku staranności

niedoczas n
Zeitnot
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
Blutarmut
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedokrwistość Addisona-Biermera n
Morbus Biermer
(medycyna, medyczny) (zobacz) niedokrwistość złośliwa

niedokrwistość złośliwa ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔʑʥ̑ zwɔɕˈlʲiva n
perniziöse Anämie
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna, niedokrwistość niedoborowa wywołana zaburzeniem wchłaniania witaminy B12

niedokładnie ˌɲɛdɔˈkwadʲɲɛ adv
ungenau
w sposób niedokładny

niedokładny adj
flüchtig ungenau vage
niezawierający wielu elementów
nachlässig schlampig
wykonany niedbale
oberflächlich ungenau
wykonujący coś bez dbałości o dokładność

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
Kippe Zigarettenstummel
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedorozwinięty adj
geistig behindert geistig zurückgeblieben
(potocznie, potoczny) (psychologia, psychologiczny) opóźniony lub zahamowany w rozwoju umysłowym
unterentwickelt unausgebildet verkümmert
nie w pełni rozwinięty; niecałkowicie ukształtowany

niedoskonały adj
unvollkommen
niepozbawiony wad; posiadający słabe strony

niedoświadczony adj
unerfahren
niemający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Unterernährung
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedrożność n
Verschluss
zator, brak drożności – swobodnego przepływu w przewodzie, rurze itd.

niedużo ɲɛˈduʒɔ adv
wenig
niewiele, mało

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
Sonntag
siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedzielny ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ adj
sonntäglich
(przenośnie, przenośnia) odświętny
sonntäglich Sonntag
odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa n
Bärendienst
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć

niedźwiedzica ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a n
Bärin
(zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedziówka kaja n
brauner Bär
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Arctia caja, gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych;

niedźwiedziówka krasa n
Augsburger Bär
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pericallia matronula, gatunek motyla z podrodziny niedźwiedziówkowatych;

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
Bär
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź biały ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲjawɨ n
Eisbär Polarbär
(zoologia, zoologiczny) (zobacz) niedźwiedź polarny

niedźwiedź brunatny n
Braunbär
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos Linnaeus, duży drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych;

niedźwiedź grizli n
Grizzlybär
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos horribilis Ord, duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
Eisbär Polarbär
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

niedźwiedź szary n
orso grigio
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos horribilis Ord, duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

nieestetyczny ˌɲɛːstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
unästhetisch
niezgodny z wymaganiami estetyki

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ adj
unethisch
niezgodny z etyką

nieeuklidesowy adj
nichteuklidisch nicht euklidisch
(geometria) niespełniający aksjomatów geometrii opisanych przez Euklidesa w jego traktacie „Elementy”;

niegodny adj
unwürdig
nie zasługujący na co lub na kogo

niegodziwy adj
niederträchtig
taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegospodarność n
Missmanagement Misswirtschaft
zarządzanie czymś w sposób przynoszący straty przez nieuczciwość lub nieumiejętność

niegroźny adj
harmlos
nieszkodliwy, który nie stanowi zagrożenia dla nikogo ani niczego

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
unartig
o dziecku: nieposłuszny

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
irrelevant vernachlässigbar
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

niejednoznaczny adj
mehrdeutig
o więcej niż jednym znaczeniu; dający się interpretować różnorako
missverständlich nicht eindeutig
taki, który wzbudza wątpliwości

niekoherentny ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
inkohärent
niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny

niekompetencja n
Inkompetenz
brak odpowiednich kompetencji

niekompetentny ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ adj
inkompetent unfähig
nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu

niekompletność n
Unvollständigkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niekompletne; cecha tych, którzy są niekompletni

niekonstytucyjność ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑ n
Verfassungswidrigkeit
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodność z konstytucją

niekonstytucyjny ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
verfassungswidrig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z konstytucją

niekonwencjonalny ˌɲɛkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
unkonventionell
taki, który wykracza poza ustalone schematy

niekorzystny adj
ungünstig nachteilig
taki, który przynosi straty

niektóry ɲɛˈkturɨ indefinitePronoun
mancher
niektórzy, niektóre w użyciu rzeczownikowym pewne osoby
pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy

niekulturalny adj
unkultiviert
cechujący się brakiem kultury

nieleczony adj
unbehandelt
(medycyna, medyczny) o pacjencie niepoddany ani niepoddawany zabiegom przywracającym zdrowie lub eliminującym stan chorobowy

nielegalność ˌɲɛlɛˈɡalnɔɕʨ̑ n
Illegalität
cecha tego, co nielegalne; sprzeczność z prawem

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
gesetzwidrig illegal
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób niezgodny z prawem
illegal
niezgodny z prawem

nieletni n
Jugendlicher
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia

nieliczny ɲɛˈlʲiʧ̑nɨ adj
wenig klein nicht zahlreich vereinzelt
który nie jest liczny, którego nie jest dużo

nielogiczny adj
unlogisch
sprzeczny z prawidłami logiki

nielot n
flugunfähiger Vogel
(ornitologia, ornitologiczny) ptak, który nie lata;

nieludzki ɲɛˈluʦ̑ʲci adj
unmenschlich
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi

niema n
Stumme
kobieta, która nie jest w stanie mówić

niemal ˈɲɛ̃mal particle
fast beinahe schier ziemlich
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niemały adj
beachtlich
taki, który nie jest mały w odniesieniu do rozmiaru lub znaczenia

niemczyć v
eindeutschen
nadawać czemuś charakter niemiecki

niemetal ɲɛ̃ˈmɛtal n
Nichtmetall
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
deutsch Deutsch
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
Deutsch deutsch
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemieckojęzyczny ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
deutschsprachig
posługujący się językiem niemieckim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim
spisany, stworzony w języku niemieckim

niemieć ˈɲɛ̃mʲjɛ̇ʨ̑ v
verstummen
tracić mowę, umiejętność wysłowienia się

niemiłosiernie adv
unbarmherzig
w sposób niemiłosierny

niemiłosierny ˌɲɛ̃mʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
unbarmherzig
(książkowy) pozbawiony miłosierdzia, nieodczuwający litości ani współczucia

niemiły ɲɛ̃ˈmʲiwɨ adj
unbehaglich
wywołujący nieprzyjemne uczucie

niemniej jednak
nichtsdestoweniger
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

niemowlę ɲɛ̃ˈmɔvlɛ n
Baby Säugling
małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwość n
Unmöglichkeit
cecha tego, co niemożliwe

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
unmöglich
taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemuzykalny adj
unmusikalisch
taki, który nie ma zdolności muzycznych

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
stumm
taki, który nie może mówić

niemądry ɲɛ̃ˈmɔ̃ndrɨ adj
töricht
mający małą wiedzę, niezbyt mądry

nienaganny adj
tadellos
(książkowy) niedający powodu do jakichkolwiek zarzutów

nienaprawialny adj
irreparabel
taki, którego nie można naprawić

nienarodzony ˌɲɛ̃narɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
ungeboren
taki, który się (jeszcze) nie narodził/urodził

nienaruszony adj
komplett unangetastet unberührt unversehrt
taki, który nie został naruszony, zachował się w stanie pierwotnym

nienasycony adj
unbändig übermäßig
niemogący się nasycić; niepotrafiący najeść się do syta
unersättlich maßlos
nieznający umiaru; stale pragnący więcej
ungesättigt
(chemia, chemiczny) posiadający atomy węgla połączone z innymi atomami wiązaniami wielokrotnymi

nienaturalny ˌɲɛ̃natuˈralnɨ adj
unnatürlich
taki, który nie wynika z praw natury

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
hassen
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawistny adj
hasserfüllt
wyrażający nienawiść
verhasst
budzący nienawiść

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
Hass
silna niechęć, awersja, wrogość;

nienormalność n
Abnormität Anomalie
odchylenie od normy

nienormalny ɲɛnɔrˈmalnɨ adj
abnorm
taki, który odbiega od pewnej normy

nieobecni nie mają racji ˌɲɛɔˈbɛʦ̑ʲɲi ɲɛ‿ˈmajɔ̃w̃ ˈraʦ̑ʲji proverb
Abwesende sind immer im Unrecht die Abwesenden haben immer Unrecht
zdanie lub interes osoby nieobecnej nie są brane pod uwagę

nieobecność ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
Abwesenheit
brak kogoś w jakimś miejscu
(przenośnie, przenośnia) brak uwagi, brak koncentracji
(urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć, dnia pracy itp.

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
abwesend
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa
(przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej

nieoczekiwanie ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ adv
unerwartet
nagle, niespodziewanie

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ adj
unerwartet
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
unflektiert
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodparty adj
unbestreitbar unwiderlegbar
taki, którego nie sposób odeprzeć
unwiderstehlich
taki, któremu nie da się oprzeć

nieodpowiedni ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
unpassend ungebührlich
niewłaściwy, niespełniający warunków

nieodpowiedzialność n
Verantwortungslosigkeit Unverantwortlichkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieodpowiedzialne; cecha tych, którzy są nieodpowiedzialni

nieodpowiedzialny ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
unverantwortlich
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać
będący wynikiem, świadectwem takiej postawy

nieodpłatny adj
gebührenfrei kostenlos
bez pobierania opłaty

nieodwołalnie adv
unabänderlich unumstößlich unwiederbringlich
bez odwołania, bezpowrotnie

nieodwołalny adj
unwiderruflich
niemogący być odwołanym, cofniętym

nieodwracalnie adv
unumkehrbar
w sposób nieodwracalny

nieodwracalny adj
irreversibel unumkehrbar
taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieodzowny ˌɲɛɔdˈzɔvnɨ adj
wesentlich unentbehrlich
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; konieczny, niezastąpiony

nieoficjalny adj
inoffiziell
taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieograniczony ˌɲɛɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
unbegrenzt uneingeschränkt
nie mający żadnych ograniczeń, niczym nie skrępowany

nieokreślony ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
unbestimmt
niejasny, nieprecyzyjny, niezupełnie zdefiniowany, niezupełnie określony

nieokrzesany ˌɲɛɔkʃɛˈsãnɨ adj
ungehobelt
nieposiadający ogłady towarzyskiej

nieomylność n
Unfehlbarkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieomylne; cecha tych, którzy są nieomylni

nieopłacalny adj
unrentabel
taki, który nie pokrywa poniesionych kosztów i przynosi straty

nieorganiczny adj
anorganisch
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieosiągalny ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
unerreichbar
taki, którego nie da się osiągnąć

nieostrożny ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ adj
unvorsichtig
taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

nieparlamentarny adj
unparlamentarisch
wykraczający poza normy obyczajowe lub moralne

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
ungerade
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ n
behindert Behinderter
osoba niepełnosprawna (1.1)

niepełny adj
nicht voll
niewypełniony po brzegi
unvollständig
nieobejmujący całości

niepoczytalny adj
unzurechnungsfähig übergeschnappt
taki, który nie jest zdolny do kierowania swoim postępowaniem z powodu zaburzeń psychicznych

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
Unabhängigkeit Selbständigkeit Selbstständigkeit
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodobny adj
unähnlich
niewykazujący podobieństwa

niepodważalny adj
unwiderlegbar
taki, którego nie da się podważyć

niepodzielny ˌɲɛpɔˈʥ̑ɛlnɨ adj
nicht teilbar
(matematyka, matematyczny) niemożliwy do podzielenia bez reszty
ungeteilt
taki, który nie jest dzielony z kimś; należący do tylko jednej osoby; wyłączny
unteilbar
nie dający się podzielić, nie do podziału

niepogoda ˌɲɛpɔˈɡɔda n
Schlechtwetter Unwetter
zła, nieprzyjemna pogoda

niepogrzebany adj
unbegraben
nie będący pochowanym, zasypanym w ziemi

niepojęty adj
unbegreiflich unerfindlich unerklärlich
niedający się pojąć; trudny lub niemożliwy do wyjaśnienia

niepokojący adj
beunruhigend besorgniserregend
wzbudzający niepokój; zakłócający spokój

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
Unruhe
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepoprawny adj
unkorrekt
niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami
unverbesserlich
taki, który nie zamierza lub nie daje się poprawić

nieporadny adj
unbeholfen ungeschickt
niepotrafiący sobie poradzić
ungelenk ungewandt
świadczący o braku radzenia sobie

nieporządny adj
unordentlich
cechujący się brakiem porządku

nieporównywalny adj
unvergleichlich
nie dający się porównać, zbyt różny/odmienny

nieposłuszny adj
ungehorsam
odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebnie ˌɲɛpɔˈṭʃɛbʲɲɛ adv
unnötig überflüssig
w sposób niepotrzebny

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
unnötig
taki, który nie jest potrzebny

niepowodzenie ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Misserfolg Fehlschlag
przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowstrzymany adj
unaufhaltsam
niedający się powstrzymać, powściągnąć

nieprawda ɲɛˈpravda n
Unwahrheit
coś co jest niezgodne z prawdą

nieprawdopodobny ˌɲɛpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
unwahrscheinlich
pozbawiony cech prawdopodobieństwa, niedający się uznać za prawdziwy

nieproporcjonalnie adv
unverhältnismäßig
w sposób nieproporcjonalny

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
intransitiv
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzeciętny adj
überdurchschnittlich
taki, który się wyróżnia

nieprzekupność n
Unbestechlichkeit
(książkowy) cecha tego, co jest nieprzekupne; cecha tych, którzy są nieprzekupni

nieprzemakalny ˌɲɛpʃɛ̃maˈkalnɨ adj
wasserdicht
nieprzepuszczający wody ani wilgoci

nieprzemyślany adj
unbedacht unüberlegt
poczyniony bez głębszego zastanowienia

nieprzerwanie adv
ununterbrochen
bez przerwy, ciągle, przez cały czas

nieprzerwany adj
ununterbrochen
trwający bez przerwy

nieprzetworzony adj
unbehandelt
taki, który nie został przetworzony

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
unvorhersehbar
taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzychylny adj
abweisend unfreundlich
nastawiony nieżyczliwie; świadczący o czyjejś niechęci
ungünstig
niezgodny z czyimś oczekiwaniem

nieprzygotowany ˌɲɛpʃɨɡɔtɔˈvãnɨ adj
unvorbereitet
taki, który zaniedbał przygotowań

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
Schlecht- unfreundlich
taki, który nie sprzyja, stanowiący przeszkodę
unfreundlich feindlich feindselig antagonistisch
nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemnie ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
unangenehm
w sposób nieprzyjemny, niemiło

nieprzyjemność n
Unannehmlichkeit Ungemach Widerwärtigkeit
nieprzyjemna sytuacja albo rzecz

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
unangenehm
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia
zachowujący się w sposób niemiły dla otoczenia

nieprzystępny adj
hermetisch unverständlich
zbyt zawiły; trudny do zrozumienia
reserviert unzugänglich
(psychologia, psychologiczny) zachowujący dystans w relacjach z ludźmi
unzugänglich
taki, do którego trudno dotrzeć

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
bewusstlos besinnungslos ohnmächtig nicht gewahr
taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość n
Unanständigkeit
coś nieprzyzwoitego, budzącego oburzenie i zgorszenie
Unanständigkeit Anstößigkeit Anzüglichkeit
brak przyzwoitości

nieprzyzwoity ˌɲɛpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
unanständig
niezgodny z powszechnymi zasadami moralnymi (często w kontekście seksualnym)

nieraz ˈɲɛras adv
manchmal
czasami, niekiedy

nierealny ˌɲɛrɛˈalnɨ adj
irreal
taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nieregularny adj
irregulär
(wojskowość, wojskowy) nienależący do wojsk stałych, formowany doraźnie
irregulär unregelmäßig
pojawiający się, działający, występujący w nierównych odstępach czasu
unregelmäßig
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) taki, który nie podlega danej regule, odbiega od niej

nierozerwalnie adv
untrennbar
w sposób trwały

nierozerwalny adj
untrennbar
taki, który nie daje się rozerwać; trwale wiążący

nierozsądny adj
unklug unvernünftig
bez rozsądku

nierozważny adj
unbedacht unüberlegt
taki, który działa bez rozwagi, namysłu

nierozłączka ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
Unzertrennlichen
(ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nierytmiczny adj
arhythmisch arrhythmisch unregelmäßig unrythmisch
niemający rytmu, nieregularny

nierzadko adv
nicht selten recht häufig
dość często

nierząd n
Prostitution Unzucht
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi

nierób n
Nichtstuer Faulenzer Faulpelz
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek stroniący od pracy

nieróbstwo n
Faulenzerei
(książkowy) uchylanie się od pracy, obowiązków

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
Unebenheit
brak równości powierzchni, brak gładkości
Ungleichheit
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema liczbami lub funkcjami wskazująca, która z nich jest mniejsza lub większa od drugiej;

nierówny ɲɛˈruvnɨ adj
uneben
niemający równej, gładkiej, jednolitej powierzchni
ungleich
inny, różniący się pod względem wielkości, siły, natężenia
mający zmienne tempo
unregelmäßig
mający nieregularny kształt

niesforny adj
widerborstig
nieposłuszny, niegrzeczny, niezdyscyplinowany
o włosach: trudny do ułożenia

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
unendlich endlos
niemający końca, niekończący się

nieskromny ɲɛˈskrɔ̃mnɨ adj
unanständig
bez oznak zawstydzenia
überheblich
zarozumiały

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
Überraschung
coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespodziewany ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãnɨ adj
überraschend
zdarzenie, którego się nie spodziewano; rzecz zaskakująca, nieoczekiwana, nagła

niespokojnica n
Zänterin unruhig Weib
(dawniej, dawny) kobieta niespokojna, kłótliwa

niespokojnik n
Unruhestifter Zänter unruhiger Kopf
(dawniej, dawny) człowiek niespokojny, powodujący zamęt, niepokój

niespokojność n
Unruhe
brak spokoju w życiu publicznym, zamieszki, rozruchy
niepokój, zaniepokojenie, zdenerwowanie

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
besorgt beunruhigt
przejęty niepokojem, lękiem, troską
fahrig wirr
będący ciągle w ruchu, wciąż podejmujący nowe działania
ruhelos
nerwowy
stürmisch unruhig
pełen niepokoju, zamętu, niebezpieczeństw

niesprawiedliwy ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
ungerecht unfair
taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niespójny adj
durchlässig locker
niebędący zwartą całością
inkohärent unzusammenhängend
nieukładający się w logiczną całość

niestaranny adj
nachlässig nicht sorgfältig
niedokładający starań, aby wykonać coś dobrze

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
leider bedauerlicherweise
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

niestosowność ˌɲɛstɔˈsɔvnɔɕʨ̑ n
Unangemessenheit
brak stosowności; cecha tego, co jest niestosowne

niestrawiony ˌɲɛstraˈvʲjɔ̃nɨ adj
unverdaut
nie uległy trawieniu

nieszczelny adj
undicht
mający szczeliny, przepuszczający coś

nieszczęsny adj
unglücklich
taki, którego napotkało nieszczęście, pokrzywdzony przez los
unglückselig
przynoszący same straty albo przykrości

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
ein Unglück kommt selten allein
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
Unglück
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszczęśliwie adv
erbärmlich unglücklich
w sposób wzbudzający litość
unglücklich
w sposób sprowadzający nieszczęście

nieszkodliwy adj
harmlos unschädlich gefahrlos
niestanowiący zagrożenia

nieszpory n
Vesper
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

niesłuszny adj
ungerechtfertigt unzulässig
niemający uzasadnienia

niesłychany ˌɲɛswɨˈxãnɨ adj
unerhört
taki, o którym nie słyszano, nadzwyczajny

niesłyszalny ˌɲɛswɨˈʃalnɨ adj
unhörbar
taki, którego nie da się usłyszeć

nietakt n
Fauxpas Taktlosigkeit
(podniośle) niewłaściwy postępek wynikający z braku dobrych manier; brak taktu

nietoksyczny adj
atoxisch ungiftig
taki, który nie ma właściwości trujących

nietolerancja ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
Intoleranz
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś

nietolerancyjny adj
intolerant
wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
Fledermaus
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietrwały adj
kurzlebig unbeständig unstet unecht
nie trwający długo
verderblich
krótko nadający się do użytku

nietykalny adj
unantastbar
taki, którego coś chroni, nie można go tknąć

nietypowy ˌɲɛtɨˈpɔvɨ adj
atypisch untypisch
inny niż powszechnie spotykany, nie należący do żadnego typu

nieubłagany adj
unerbittlich
niedający się ubłagać
niedający się powstrzymać albo zmienić; taki, przeciw któremu nic nie można poradzić

nieudany ɲɛuˈdanɨ adj
fehlgeschlagen
taki, który nie udał się, nie spełnił oczekiwań

nieudolny adj
nichtsnutzig misslungen missraten
świadczący o braku radzenia sobie
unfähig
nie potrafiący dobrze czegoś zrobić

nieufny ɲɛˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
argwöhnisch misstrauisch
wyrażający niedowierzanie, świadczący o niedowierzaniu
misstrauisch argwöhnisch
niemający zaufania do kogoś lub czegoś, mający sceptyczne usposobienie

nieumyślny adj
unabsichtlich
wyrządzony bez uprzedniego zamysłu

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
unvermeidbar unvermeidlich
taki, którego nie da się uniknąć; taki, który musi zajść

nieupoważniony ˌɲɛ<sup>w</sup>upɔvaʒʲˈɲɔ̃nɨ adj
unbefugt unerlaubt unberechtigt
taki, który nie posiada oficjalnego pozwolenia na zrobienie czegoś

nieuprzejmy adj
unhöflich unfreundlich
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieurodzajny adj
nicht ertragreich
cechujący się brakiem urodzaju
unfruchtbar karg
wydający niski plon

nieustanny adj
anhaltend unaufhörlich
taki, który nie ustaje, trwający ciągle

nieustraszony ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ adj
furchtlos unerschrocken
dzielny, nie ulegający strachowi

nieuważny adj
unaufmerksam unkonzentriert
wykazujący brak uwagi
unüberlegt
świadczący o braku uwagi

nieuzasadniony ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ adj
unbegründet
nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia

niewart złamanego grosza ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa adj
keinen roten Heller wert keinen Pfifferling wert
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewart złamanego szeląga ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa adj
keinen roten Heller wert keinen Pfifferling wert
(książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

nieważność n
Unwichtigkeit
cecha tego, co nieważne; cecha tych, którzy są nieważni

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
ungültig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej
unwichtig belanglos
niemający znaczenia; bez znaczenia; bez wpływu na cokolwiek

niewdzięczność ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
Undankbarkeit
brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
undankbar
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewerbalny adj
nonverbal
(psychologia, psychologiczny) wyrażony innymi środkami niż słowa

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
unglaublich unglaubwürdig
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidoczny ˌɲɛvʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
unsichtbar verborgen
taki, którego nie widać

niewidzialność n
Unsichtbarkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niewidzialne; cecha tych, którzy są niewidzialni

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
unsichtbar
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
Unwissenheit Ignoranz
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie

niewiele ɲɛˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
wenig nicht viel
nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewielki ɲɛˈvʲjɛlʲci adj
klein
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu
unwesentlich
taki, który ma małe znaczenie lub wartość

niewierność ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
Untreue
cecha tego, co jest niewierne, tego kto jest niewierny; sprzeniewierzenie się czemuś
zdrada, bycie niewiernym

niewierny adj
untreu
taki, który nie dochował wierności w małżeństwie lub innym związku

niewierny n
Ungläubige
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś innej wiary religijnej

niewierny Tomasz ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ n
ungläubiger Thomas
o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie

niewierząca n
Ungläubige
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która nie wyznaje żadnej religii, która nie wierzy w istnienie danego Boga

niewierzący ˌɲɛvʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ n
Ungläubiger
osoba bezwyznaniowa; ktoś, kto nie jest wyznawcą żadnej religii

niewierzący ˌɲɛvʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ participleAdjective
ungläubig
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
unschuldig
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Sklaverei
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
sklavisch
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
Sklave
osoba będąca w niewoli

niewrażliwy adj
gefeit unempfänglich
niepodatny na działanie
unempfindlich unsensibel abgestumpft
pozbawiony wrażliwości

niewybaczalny ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ adj
unverzeihlich
taki, którego nie można wybaczyć

niewybredny adj
anspruchslos nicht wählerisch
niebędący wybrednym; nieprzywiązujący wagi do wyboru czegoś; taki, któremu łatwo dogodzić
genügsam grob
w złym guście

niewydolność serca n
Herzinsuffizienz
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej

niewygodny adj
unbequem
o odzieży sprawiający uczucie dyskomfortu, uciskający

niewykształcony ˌɲɛvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
ungebildet
niemający wykształcenia

niewykwalifikowany adj
ungelernt unqualifiziert
niemający kwalifikacji, odpowiedniego wykształcenia lub przygotowania

niewyobrażalny ˌɲɛvɨɔbraˈʒalnɨ adj
unvorstellbar
(książkowy) niedający się wyobrazić

niewypłacalność n
Insolvenz Zahlungsunfähigkeit
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;

niewypłacalny adj
zahlungsunfähig bankrott
(ekonomia, ekonomiczny) taki, który nie ma możliwości spłaty swoich długów z posiadanego majątku

niewyraźnie adv
undeutlich unklar
w sposób niewyraźny, niezbyt oczywisty
unwohl
(potocznie, potoczny) ukazując własny stan jako niezbyt właściwy, co budzi zaniepokojenie

niewyraźny ˌɲɛvɨˈraʑnɨ adj
schwammig
taki, któremu brakuje wyrazistości, niezbyt dobrze widzialny, słyszalny lub odczuwalny

niewystarczający adj
unzureichend ungenügend unzulänglich
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewód ˈɲɛvut n
Schleppnetz
(rybołówstwo, rybacki) rodzaj dużej sieci rybackiej;

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
zweifellos
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niezachwiany adj
unerschütterlich
taki, który nie zmienia swoich przekonań, nie daje się zachwiać

niezadowolenie ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
Unzufriedenheit
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
unzufrieden
odczuwający niezadowolenie

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
selbständig selbstständig
samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
Vergissmeinnicht
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju niezapominajka (1.1)

niezapominajka leśna n
Wald-Vergissmeinnicht
(botanika, botaniczny) Myosotis sylvatica, gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany adj
unvergesslich
taki, którego nie można zapomnieć

niezaprzeczalnie ˌɲɛzapʃɛˈʧ̑alʲɲɛ adv
unbestreitbar
z pewnością, w sposób nie podlegający dyskusji

niezawodny adj
zuverlässig
taki, który nie zawodzi

niezbyt ˈɲɛzbɨt adv
nicht allzu sehr
w małym stopniu, tylko trochę

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
unentbehrlich notwendig wesentlich
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdara n
Töffel Tölpel
(lekceważąco, lekceważący) osoba niezręczna albo niezaradna

niezdatny adj
untauglich
(przestarzałe, przestarzały) nie będący zdolnym do czego
untauglich ungeeignet
taki, który nie nadaje się do czegoś

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ adv
unentschlossen
w sposób niezdecydowany

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ n
Unentschlossenheit
nieumiejętność podjęcia decyzji

niezdecydowany adj
unentschlossen
taki, który nie podjął decyzji, nie wybrał czegoś
wskazujący na brak pewności siebie
wskazujący na brak zajęcia jednoznacznego stanowiska w jakiejś kwestii

niezdolność ɲɛˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
Unfähigkeit
brak zdolności do zrobienia czegoś, brak umiejętności

niezdolny adj
unfähig
niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji

niezgodny ɲɛˈzɡɔdnɨ adj
widersprüchlich
taki, który jest w sprzeczności z czymś

niezgrabny adj
eckig klobig
który ma nieproporcjonalne kształty, o brzydkiej figurze

niezidentyfikowany obiekt latający n
unidentifiziertes Flugobjekt
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

nieziemski adj
fantastisch himmlisch
niczym niepodobny do tego, co ziemskie

niezliczony adj
unzählig zahllos
niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmienny ɲɛˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
unveränderlich
taki, który się prędko nie zmienia; w którym nie zachodzą zmiany

niezmiernie adv
außerordentlich äußerst unermesslich
w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie

niezmierzony adj
immens riesig unermesslich ungeheuer
tak duży, że trudno zmierzyć, określić wielkość

nieznaczny adj
unbedeutend
nie posiadający większego znaczenia
unerheblich unwesentlich
prawie niewidoczny

nieznośnie adv
unerträglich
nie do zniesienia

nieznośny ɲɛˈznɔɕnɨ adj
unerträglich
o człowieku: nieprzyjemny w obejściu, w zachowaniu
unerträglich unausstehlich
taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
unklar
(przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny
unverständlich
niedający się zrozumieć

niezrównoważony adj
unbeständig
(psychologia, psychologiczny) pozbawiony równowagi psychicznej; niepanujący nad sobą

niezręcznie adv
unbeholfen ungeschickt
w sposób niezręczny
ungeschickt unpassend
w sposób niestosowny

niezupełnie adv
unvollständig
nie całkiem, nie w pełni, nie do końca

niezwykle ɲɛˈzvɨklɛ adv
ungewöhnlich
w sposób niezwykły, nietypowy
äußerst außergewöhnlich
bardzo, silnie, mocno, intensywnie

niezwykłość n
Besonderheit
cecha tego, co niezwykłe

niezwykły ɲɛˈzvɨkwɨ adj
außergewöhnlich
wyróżniający się, wybitny
ungewöhnlich unüblich
rzadko spotykany, nietypowy

niezwłocznie ɲɛˈzvwɔʧ̑ʲɲɛ adv
unverzüglich stante pede
bez zwłoki, natychmiast

niezłomnie adv
standhaft unerschütterlich ungebrochen
w sposób niezwyciężony

niezłomny adj
standhaft unerschütterlich ungebrochen
taki, którego nie można zwyciężyć

niezły ˈɲɛzwɨ adj
nicht schlecht ziemlich gut
mający dość dobry charakter

nieładny adj
unschön
taki, który nie jest ładny; pozbawiony urody
niezgodny z normami obyczajowymi; wywołujący dezaprobatę

niełupka ɲɛˈwupka n
Achäne
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieślubny adj
unehelich
taki, który nie jest usankcjonowany ślubem

nieśmiało ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔ adv
schüchtern
z wahaniem, bez śmiałości czy pewności siebie

nieśmiertelnik n
Erkennungsmarke Hundemarke
(wojskowość, wojskowy) metalowy identyfikator żołnierski noszony na szyi

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
Unsterblichkeit
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
unsterblich
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświadomość n
Ahnungslosigkeit
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) stan braku świadomości czy przytomności
Unwissenheit Unkenntnis
brak uświadamiania sobie lub wiedzy o czym

nieświadomy adj
ahnungslos
powstający lub istniejący bez czyjejś świadomości

nieświeży adj
alt altbacken hart nicht frisch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który utracił świeżość
matt müde
źle wyglądający
nicht frisch
o zauważalnych cechach zbyt długiego używania
unangenehmer
odbierany przez zmysł powonienia jako pozbawiony świeżości

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
tragen
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieźle ˈɲɛ̇ʑlɛ adv
nicht schlecht
w miarę dobrze, całkiem dobrze

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
unverheiratet alleinstehend
zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nieżywy ɲɛˈʒɨvɨ adj
leblos tot
pozbawiony życia, martwy

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
nie niemals
w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
nirgendhin nirgendwohin
do żadnego miejsca
nirgends nirgendwo
w żadnym miejscu

nigerski ɲiˈɡɛrsʲci adj
nigrisch
odnoszący się do państwa Niger

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
nigerianisch
odnoszący się do państwa Nigeria

nihilizm n
Nihilismus
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nihon n
Nihonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nh i liczbie atomowej 113;

nikab ˈɲikap n
Niqab
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;

nikaraguański ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
nicaraguanisch
odnoszący się do państwa Nikaragua

nikczemnie adv
niederträchtig
w sposób nikczemny

nikczemność n
Gemeinheit Niederträchtigkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nikczemne; cecha tych, którzy są nikczemni

nikczemny ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ adj
niederträchtig verworfen
podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu

nikiel ˈɲicɛl n
Nickel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikielin n
Nickelin Kupfernickel Rotnickelkies
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;

nikielina n
Nickelin
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi i niklu

nikielinowy adj
Nickelin-
(hutnictwo, hutniczy) związany z nikieliną

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
Nikotin Nicotin
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt ɲikt pronoun
niemand keiner
żadna osoba

nikły adj
schwach schwindend gering verschwindend gering winzig
słabo zauważalny; o niewielkim natężeniu

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
Nymphomanie
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

niniejszy ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ pronoun
vorliegend
(książkowy) ten oto właśnie

niniejszym ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m adv
hiermit
(urzędowy) tym oto aktem (pismem, wystąpieniem)

ninja ˈɲĩn͇ʤ̑a n
Ninja
japoński wojownik, specjalizujący się w zamachach i szpiegostwie;

niob ɲɔp n
Niob
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski ˈɲisʲci adj
niedrig
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
oceniany ujemnie w sensie moralnym
niedrig flach
mający mały wymiar w pionie

nisko ˈɲiskɔ adv
niedrig
na niedużej wysokości

niskokaloryczny ˌɲiskɔkalɔˈrɨʧ̑nɨ adj
kalorienarm
mający/dostarczający małą ilość kalorii

niskotłuszczowy ˌɲiskɔtwuʃˈʧ̑ɔvɨ adj
fettarm
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o niskiej zawartości tłuszczu

niskowrzący adj
niedrigsiedend
(technologia, technika, techniczny) wrzący w (stosunkowo) niskiej temperaturze

nisza n
Nische
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby
(architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany
Nische Spalte
(geologia, geologiczny) zagłębienie w skale

niszczyciel ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
Zerstörer
ten, kto niszczy
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
zerstören vernichten verwüsten
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nitrogliceryna n
Nitroglyzerin Nitroglycerin
(chemia, chemiczny) oleista, wybuchowa ciecz o wzorze sumarycznym C3H5N3O9, używana głównie w produkcji dynamitu oraz jako lek rozszerzający naczynia krwionośne;

niuton ˈɲutɔ̃n n
Newton
(fizyka, fizyczny) jednostka siły w układzie SI;

niweczyć v
zerstören vereiteln
pozbawiać wartości, obracać wniwecz

nizina ɲiˈʑĩna n
Niederung Tiefland
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

nić ɲiʨ̑ n
Faden Zwirn
cienkie włókno używane np. do szycia

nić Ariadny ˈɲiʨ̑ arʲˈjadnɨ idiom
Ariadnefaden
coś, co pomaga wybrnąć z kłopotów; kluczowy element będący rozwiązaniem problemu

niż ɲiʃ conjunction
als
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

niż ɲiʃ n
Tief Tiefdruckgebiet
(meteorologia, meteorologiczny) ośrodek niskiego ciśnienia atmosferycznego;

no to co ˈnɔ ˈtɔ ˈʦ̑ɔ
na und
(potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek

nobel ˈnɔbɛl n
Nobelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noblistka nɔˈblʲistka n
Nobelpreisträgerin
kobieta, która otrzymała Nagrodę Nobla

noc nɔʦ̑ n
Nacht
okres od zmierzchu do świtu;

nocami adv
nachts
w każdą noc

nocebo nɔˈʦ̑ɛbɔ n
Nocebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;

nocleg n
Nachtquartier Nachtunterkunft
miejsce nocnego wypoczynku poza domem
Übernachtung
spanie nocą poza miejscem zamieszkania

nocna zmiana ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna n
Nachtschicht
okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
Töpfchen
naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
nächtlich Nacht-
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
Nachteule Nachtmensch
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

noga ˈnɔɡa n
Bein
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
element budowy mebla

nogawka nɔˈɡafka n
Hosenbein
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nokaut n
K. o. Knock-out
(sport, sportowy) w sportach walki: cios powalający przeciwnika i uniemożliwiający dalszy pojedynek;

nokautować v
ausknocken
(sport, sportowy) uniemożliwiać rywalowi dalszą walkę poprzez zadanie unieszkodliwiającego ciosu

noktowizor ˌnɔktɔˈvʲizɔr n
Infrarotgerät Nachtfernrohr Nachtsichtgerät
urządzenie umożliwiające widzenie w ciemności;

nokturn n
Nocturne
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;

nomada nɔ̃ˈmada n
Nomade
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;

nomarcha n
Nomarch
(historia, historyczny, historycznie) zarządzający nomem w starożytnym Egipcie

nominacja n
Nominierung Berufung
zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska
Nominierung Ernennung Berufung Ruf
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie

nominalny adj
Nominal-
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z częścią mowy odmieniającą się przez przypadki
formell nominell
istniejący tylko z nazwy dla pełnienia danej funkcji, lecz niekoniecznie realnie ją wykonujący
nominal Nominal-
(ekonomia, ekonomiczny) wyrażony wartością przypisaną czemuś, ale niekoniecznie zgodną ze stanem rzeczy

nominować ˌnɔ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑ v
nominieren
oficjalnie powołać kogoś na stanowisko

nomofobia ˌnɔ̃mɔˈfɔbʲja n
Nomophobie
(psychologia, psychologiczny) (neologizm) chorobliwy strach przed brakiem dostępu do telefonu komórkowego;

nomokracja n
Nomokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny opierający się na respektowaniu prawa

nonkonformista ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲista n
Nonkonformist
ten, kto nie zgadza się z powszechnie panującymi opiniami i wyraża jawnie swój sprzeciw wobec nich

nonkonformizm n
Nonkonformismus
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;

nonszalancja n
Nonchalance
bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm

nonszalancki adj
nonchalant gleichgültig
(książkowy) świadczący o czyjejś nonszalancji, traktujący innych lekceważąco

nora ˈnɔra n
Bau Höhle Loch
(zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt
Loch
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) obskurne, podejrzane, zaniedbane mieszkanie lub lokal

nordycki nɔrˈdɨʦ̑ʲci adj
nordisch
(książkowy) północnoeuropejski;

norka n
Nerz
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

norma ˈnɔrma n
Norm
ogólnie przyjęta zasada;

norma językowa n
Sprachnorm
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób realizacji określonego systemu językowego zgodny ze zwyczajem panującym w danej wspólnocie komunikatywnej;

normalizować v
normalisieren
doprowadzać do normalnego stanu
normen normieren
opracowywać oraz wprowadzać jednolite normy w danej dziedzinie
sich normalisieren
powracać do normalnego stanu

normalność n
Normalität
cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny nɔrˈmalnɨ adj
normal
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne

normatywny adj
normativ
(językoznawstwo, językoznawczy) określający zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
określający obowiązujące normy

nornica nɔrʲˈɲiʦ̑a n
Rötelmäus
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

nornik zwyczajny n
Feldmaus
(zoologia, zoologiczny) Microtus arvalis Pallas, gryzoń z rodziny chomikowatych występujący w Eurazji poza strefą tropikalną;

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
norwegisch Norwegisch
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski nɔrˈvɛsʲci n
Norwegisch norwegisch
język urzędowy Norwegii;

norweskojęzyczny nɔrˈvɛskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
norwegischsprachig
spisany, stworzony w języku norweskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem norweskim
taki, który posługuje się językiem norweskim

norymberczyk n
Nürnberger
mieszkaniec Norymbergi

norymberka n
Nürnbergerin
mieszkanka Norymbergi

norymberski adj
Nürnberger
związany z Norymbergą, dotyczący Norymbergi

nos nɔs n
Flugzeugbug Flugzeugkopf
dziób samolotu
Nase
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
Spitze Nase
koniec buta

nosacizna n
Rotz
(weterynaria, weterynaryjny) przewlekła, zakaźna i zaraźliwa choroba zwierząt nieparzystokopytnych;

nosacz sundajski n
Nasenaffe
(zoologia, zoologiczny) Nasalis larvatus Wurmb, wielkonosa małpa występująca na Borneo;

nosiwoda ˌnɔɕiˈvɔda n
Wasserträger
ten, kto nosi wodę w wiadrach

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
tragen
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
Nashorn Rhinozeros
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosorożec jawajski n
Java-Nashorn
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros sondaicus Desmarest, ssak z rodziny nosorożcowatych, zagrożony wyginięciem;

nosowy nɔˈsɔvɨ adj
nasal
(fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
nasal Nase
(przymiotnik) od nos

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
Nostalgie Sehnsucht
tęsknota, zwłaszcza za krajem ojczystym

nostalgiczny ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ adj
nostalgisch
(książkowy) taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nostryfikacja n
Nostrifikation Nostrifizierung
(urzędowy) uznanie zagranicznego dyplomu, tytułu lub stopnia naukowego za równoważny z jego odpowiednikiem w danym kraju;

nostryfikować v
nostrifizieren
(urzędowy) uznać lub uznawać zagraniczny dyplom, tytuł lub stopień naukowy za równoważny z jego odpowiednikiem w danym kraju

nosze n
Bahre Trage
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

noszenie nɔˈʃɛ̃ɲɛ n
Tragen
(rzeczownik odczasownikowy) od nosić

noszowicki adj
Noschowitzer
związany z gminą Noszowice, dotyczący gminy Noszowice

nosówka nɔˈsufka n
Staupe
(weterynaria, weterynaryjny) groźna choroba zakaźna psów;

notacja nɔˈtaʦ̑ʲja n
Notation
pewien ściśle określony sposób zapisu
zbiór znaków notacji (1.1)

notarialny adj
notariell
odnoszący się do notariusza lub notariatu, związany z notariuszem lub notariatem

notariusz n
Notar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notatka nɔˈtatka n
Merkzettel Notizzettel
kartka zawierająca notatkę (1.1-2)
Notiz
krótki tekst, mający na celu przypomnienie jakiejś informacji
robocze, odręczne zapiski, np. z wykładów, z pracy koncepcyjnej

notesik nɔˈtɛɕik n
Notizblock
mały notes

nowator nɔˈvatɔr n
Neuerer
wprowadzający jakąś nowość, coś nowego w określonej dziedzinie

nowela n
Novelle
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa częściowo zmieniająca albo uzupełniająca obowiązującą ustawę
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki pisany prozą i mający prostą zwięzłej fabule

nowelizacja n
Novelle Änderung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjęcie nowej lub odnowionej ustawy;

nowicjat nɔˈvʲiʦ̑ʲjat n
Noviziat
okres próbny kandydata do zakonu;

nowicjusz n
Novize
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat

nowiutki nɔˈvʲjutʲci adj
nagelneu
nowy, świeżo kupiony lub zrobiony, nie używany

nowobogacki adj
neureich
(pejoratywnie, pejoratywny) od niedawna wzbogacony i ostentacyjnie to ukazujący

nowobogacki n
Neureicher
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która niedawno się wzbogaciła, a wciąż niemająca dobrego smaku, obycia

nowoczesny ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
modern
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny

nowofundland n
Neufundländer
(kynologia, kynologiczny) rasa psa wyhodowana na Nowej Fundlandii w Kanadzie;

nowogrecki ˌnɔvɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
neugriechisch
związany z Grecją nowożytną, dotyczący Grecji nowożytnej

nowogrecki ˌnɔvɔˈɡrɛʦ̑ʲci n
Neugriechisch
(językoznawstwo, językoznawczy) współczesny język grecki używany powszechnie w Grecji i na Cyprze;

nowogwinejski adj
neuguineisch
związany z Nową Gwineą, dotyczący Nowej Gwinei, pochodzący z Nowej Gwinei

nowokaledoński adj
neukaledonisch
związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii

nowomowa n
Neusprech
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
Neugeborenes
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowotworowy ˌnɔvɔtfɔˈrɔvɨ adj
tumorartig
związany z nowotworem

nowozelandzki ˌnɔvɔzɛˈlãnʦ̑ʲci adj
neuseeländisch
odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowożytny ˌnɔvɔˈʒɨtnɨ adj
neuzeitlich
od nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością

nowy ˈnɔvɨ adj
neu
istniejący od niedawna
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nowy porządek świata n
Neue Weltordnung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
Nasenloch Nüster
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia n
Nosologie Krankheitslehre
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nośnik danych n
Datenträger
(informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;

nośny adj
Lege-
zdolny do znoszenia jaj
aussagekräftig treffend
(potocznie, potoczny) taki, który jest zrozumiały dla odbiorcy
tragend
(technologia, technika, techniczny) dający możliwość przejęcia przez materiał lub konstrukcję obciążeń zewnętrznych
tragend weitreichend
mający duży zasięg; docierający daleko
tragfähig
przeznaczony do przenoszenia daleko

nożownik n
Messerschmied
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik produkujący noże
Messerstecher
(kryminologia, kryminologiczny) przestępca posługujący się nożem

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
Schere
małe nożyce;

nożyczki do paznokci n
Nagelschere
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) narzędzie służące do obcinania paznokci u rąk i u stóp

nuda ˈnuda n
Langeweile tote Hose
stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudności n
Brechreiz
(medycyna, medyczny) mdłości, stan poprzedzający wymioty

nudny ˈnudnɨ adj
langweilig
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudysta nuˈdɨsta n
Nudist
osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

nudystka nuˈdɨstka n
Nudistin
forma żeńska od: nudysta

nudzić ˈnuʥ̑iʨ̑ v
langweilen
powodować nudę
sich langweilen
odczuwać nudę

nukleon n
Nukleon Kernbaustein Kernbestandteil
(fizyka, fizyczny) proton lub neutron;

nuklid n
Nuklid
(fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer ˈnũmɛr n
Nummer
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru

numer identyfikacji podatkowej ˈnũmɛr ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲji ˌpɔdatˈkɔvɛj n
Steuernummer Umsatzsteuer-Identifikationsnummer
(administracja) kod służący do identyfikacji podatników

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
numerieren
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ adj
numerisch zahlenmäßig
składający się z liczb lub cyfr

numizmatyczny adj
numismatisch
związany z numizmatyką

numizmatyk n
Numismatiker Münzensammler
specjalista w dziedzinie numizmatyki

numizmatyka n
Münzkunde Münzwissenschaft Numismatik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem monet i medali;

nunatak nũˈnatak n
Nunatak
(geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową;

nuncjusz ˈnũnʦ̑ʲjuʃ n
Nuntius
dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nur nur n
Seetaucher
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;
Tauchen
skok do wody

nurek ˈnurɛk n
Taucher
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
tauchen
pływać pod powierzchnią wody

nurt nurt n
Strömung
strumień wody w rzece na jej środku, który płynie szybciej niż reszta

nuta ˈnuta n
Note
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutacja n
Nutation
(fizyka, fizyczny) zjawisko drgania osi obrotu ciała poddanego precesji;
(botanika, botaniczny) ruch roślin powodowany przez nierówny wzrost ich boków powodujący ich wygięcie

nutria ˈnutrʲja n
Biberratte
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nuworysz nuˈvɔrɨʃ n
Neureicher
(książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko

nużyca n
Räude
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;

nużyć v
ermatten ermüden
wywoływać znudzenie lub wyczerpanie swoją jednostajnością
matt werden müde werden
odczuwać zmęczenie, ulegać stopniowemu wyczerpaniu

nużący adj
ermüdend langatmig langwierig
wywołujący znużenie

nyktofobia ˌnɨktɔˈfɔbʲja n
Nyktophobie
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nylon ˈnɨlɔ̃n n
Nylon
(włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;

nypel n
Nippel
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;
Nippel Speichennippel
(technologia, technika, techniczny) tulejka mosiężna z przewężeniem z jednej strony i gwintowanym wewnętrznie kołnierzem z drugiej, łącząca obręcz koła roweru ze szprychą;

nów nuf n
Neumond
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż nuʃ n
Messer
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nóż do masła ˈnuʒ dɔ‿ˈmaswa n
Buttermesser
nóż służący do smarowania masłem lub innymi smarowidłami

nóż sprężynowy n
Springmesser Schnappmesser
składany nóż zawierający schowaną w rękojeści głownię, która wysuwa się po uruchomieniu mechanizmu sprężynowego, zwykle za pomocą przycisku;

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
locken ködern
działać przyciągająco

nędza ˈnɛ̃nʣ̑a n
Elend Not
stan ubóstwa w najwyższym stopniu, brak środków do życia

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
miserabel
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

nękać ˈnɛ̃ŋkaʨ̑ v
quälen plagen
dręczyć, trapić

o ɔ preposition
über von
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o chlebie i wodzie adv
von Brot und Wasser leben
(przenośnie, przenośnia) o życiu w biedzie w tak ciężkich warunkach, że w minimalnym stopniu zostają zaspokojone jedynie podstawowe potrzeby takie jak jedzenie i picie

o czasie ɔ‿ˈʧ̑aɕɛ adv
pünktlich
we właściwym (zaplanowanym) momencie

o ile
soweit sofern soviel
łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

o mały włos ɔ‿ˈmawɨ ˈvwɔs adv
um Haaresbreite
omal, niewiele brakowało

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
wenn man vom Teufel spricht
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

oaza ɔˈaza n
Oase
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

obaj ˈɔbaj collective
beide
dwie konkretne osoby określone rzeczownikiem rodzaju męskoosobowego; i jeden, i drugi

obawiać się ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
fürchten
mieć obawę, bać się czegoś

obchodzić ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑ v
feiern
świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces
herumgehen
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie

obchód n
Visite Begehung Rundgang
kontrolne obejście danego miejsca

obcinak n
Rohrabschneider
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do przecinania rur

obcinać ɔpʲˈʨ̑ĩnaʨ̑ v
abschneiden
tnąc skracać coś lub oddzielać coś od czegoś
kürzen beschneiden senken
zmniejszyć ilość pieniędzy na jakiś cel
schneiden abschneiden
skracać komuś włosy, zwykle nadając im jakąś fryzurę

obcisły ɔpʲˈʨ̑iswɨ adj
eng
o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obciążenie ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
Belastung
(przenośnie, przenośnia) okoliczność stanowiąca utrudnienie
Belastung Last
(ekonomia, ekonomiczny) obarczenie kogoś kwotą do zapłaty
Last Belastung Beanspruchung
ciężar spoczywający na kimś lub czymś

obcojęzyczny ˌɔpʦ̑ɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
anderssprachig fremdsprachig fremdsprachlig
odnoszący się do innego języka
posługujący się językiem obcym

obcowanie n
Verkehr
(rzadki, rzadko używany) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego
przebywanie z kimś, kontaktowanie się

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
ortsfremd
nienależący do jakiegoś kręgu

obcęgi n
Zange
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obdarzać v
beschenken
dawać w darze; przekazywać komuś coś cennego
schenken
okazywać komuś pozytywne uczucie

obecnie ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ adv
zur Zeit jetzt aktuell derzeit nun
teraz, aktualnie, w tym momencie

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
anwesend
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili
gegenwärtig jetzig
dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
erfassen
rozprzestrzeniać, rozszerzać
erfassen fassen
o umyśle, pamięci: rozumieć coś, pojmować coś, przypominać sobie
umarmen
otaczać ramionami
umfassen beinhalten
mieścić w sobie
übernehmen
rozpoczynać sprawowanie funkcji, urzędu, stanowiska itp.

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
Obelisk
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

oberiba n
Kohlrabisuppe
(Górny Śląsk) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna śląska zupa z kalarepy gotowana na rosole

oberwanie chmury ˌɔbɛˈrvãɲɛ ˈxmurɨ n
Wolkenbruch
(potocznie, potoczny) krótkotrwałe, gwałtowne i bardzo obfite opady deszczu

oberża n
Gasthaus
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg

obeznany adj
bewandert vertraut
znający się dobrze na czymś

obiad ˈɔbʲjat n
Mittagessen
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecujący ˌɔbʲjɛʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
Erfolg versprechend aussichtsreich
dobrze się zapowiadający, dający duże nadzieje, rokujący nadzieje

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
versprechen
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiecywać gruszki na wierzbie ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʥ̑ ˈɡruʃʲci na‿ˈvʲjɛʒbʲjɛ v
das Blaue vom Himmel versprechen
składać obietnice bez pokrycia

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
Objekt
rzecz fizycznie istniejąca
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności
teren będący wydzieloną, logiczną całością, zwłaszcza miejsce publiczne, budowla

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
Objektiv
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektywność n
Objektivität
cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
objektiv
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń

obieraczka ˌɔbʲjɛˈraʧ̑ka n
Schälmaschine
(potocznie, potoczny) przyrząd służący do obierania warzyw ze skóry

obierać ɔˈbʲjɛraʨ̑ v
schälen
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.
wählen erkiesen
wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania

obierka n
Schale
pozostałość po obieraniu jarzyny

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
Versprechen Versprechung
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

obieżyświat ˌɔbʲjɛˈʒɨɕfʲjat n
Weltenbummler
ktoś wiele podróżujący, włóczący się po świecie

obijać v
anschlagen anstoßen
powodować obrażenia, uszkadzać, uderzając o coś
beziehen verkleiden
pokrywać materiałem
angeschlagen werden angestoßen werden eine Macke bekommen
ulec uszkodzeniu, uderzając o coś
widerhallen
o dźwięku odbić się od jakiejś przeszkody
herumhängen herumlungern
(potocznie, potoczny) unikać pracy

objawiać ɔbʲˈjavʲjäʨ̑ v
offenbaren bekunden zeigen äußern
dawać wyraz czemuś; ukazywać, ujawniać coś
sich offenbaren sich zeigen sich äußern
ujawniać się dając określone objawy, znaki

objazd ˈɔbʲjast n
Rundfahrt Rundreise
objeżdżanie, odwiedzanie
Tour
objeżdżanie, występy
Umfahren Umfahrung
objeżdżanie, omijanie (np. korka)
Umleitung
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek

objazdowy adj
Umleitungs-
służący do omijania czegoś
Wander-
taki, który jeździ z miejsca do miejsca

objaśniać ɔbʲˈjäɕɲäʨ̑ v
aufklären erläutern
czynić coś zrozumiałym dla kogoś

objęcie ɔbʲˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Antritt Besteigung Übernahme
przyjęcie wysokiego stanowiska, funkcji, tronu
Umarmung in die Arm nehmen umarmen
otoczenie rękami, uścisk

objętościowy adj
Volumen-
odnoszący się do objętości

oblegać v
belagern
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie
umringen
otaczać gromadnie

obliczanie ˌɔblʲiˈʧ̑ãɲɛ n
Berechnung
(rzeczownik odczasownikowy) od obliczać

oblicze ɔbˈlʲiʧ̑ɛ n
Antlitz
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz

obliczenie n
Berechnung
(rzeczownik odczasownikowy) od obliczyć

oblig n
Schuldschein
(ekonomia, ekonomiczny) pisemne uznanie długu

obligacyjny adj
Obligations-
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) dotyczący obligacji

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
Belagerung
(wojskowość, wojskowy) otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obmawiać v
besprechen
(przestarzałe, przestarzały) poddawać analizie, dyskusji
lästern schlecht machen
mówić złośliwe rzeczy o kimś
einander schlecht machen sich schlecht machen über einander lästern
obmawiać jeden drugiego

obmyć v
abwaschen
usunąć zanieczyszczenie z powierzchni przy użyciu cieczy

obniżyć ɔbʲˈɲiʒɨʨ̑ v
erniedrigen herabsetzen senken
uczynić coś tańszym
herunterschrauben verringern
uczynić coś łatwiejszym
niedriger machen
uczynić coś niższym

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
Schlüsselbein
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojętnie ˌɔbɔˈjɛ̃ntʲɲɛ adv
egal
w sposób dowolny, nieistotny, bez różnicy; wszystko jedno jak
neutral
(chemia, chemiczny) bez reakcji chemicznej
teilnahmslos
w sposób nie wyrażający zainteresowania, bez przejęcia

obojętność ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
Gleichgültigkeit
brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś
Neutralität
(chemia, chemiczny) nie uleganie przemianom chemicznym

obok ˈɔbɔk preposition
neben
w niedużej odległości

obol n
Obolus
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;

obora ɔˈbɔra n
Kuhstall Stall
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obosieczny ˌɔbɔˈɕɛʧ̑nɨ adj
zweischneidig
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom
mający ostrze z obu stron

obostrzenie n
Beschränkung Einschränkung
przepis, zarządzenie czyniące surowszymi dotychczasowe prawa, zakazy

obowiązany adj
verpflichtet
mający obowiązek do robienia czegoś

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
Pflicht
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązek szkolny n
Schulpflicht
(edukacja, edukacyjny) wymóg poddania się procesowi edukacji powszechnej;

obowiązkowo adv
obligatorisch unbedingt
(potocznie, potoczny) bez względu na cokolwiek

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
Pflicht
będący czyimś obowiązkiem
pflichtbewusst
(o człowieku) dobrze wywiązujący się z obowiązków

obowiązujący adj
geltend
stanowiący normę, wypływający z ustalonego zwyczaju
geltend rechtswirksam
który ma moc prawną

obowiązywać ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
gelten
być czyimś obowiązkiem, obejmować kogoś mocą prawną

obozować v
zelten kampieren
przebywać gdzieś, rozbiwszy tam obóz

obrabiarka ˌɔbraˈbʲjarka n
Werkzeugmaschine
maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów;

obrabiać ɔbˈrabʲjäʨ̑ v
bearbeiten
nadawać kształt
beklauen erleichtern
(potocznie, potoczny) zabierać komuś jego rzeczy
schlecht reden
(potocznie, potoczny) mówić o kimś pejoratywnie podczas jego nieobecności
umsäumen
wykańczać materiał

obraz ˈɔbras n
Bild Gemälde
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
widok na ekranie urządzenia
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia

obraza ɔbˈraza n
Beleidigung
urażenie czyjejś godności osobistej

obrazek ɔbˈrazɛk n
Bildchen
(zdrobniale) od obraz

obrazować v
darstellen schildern
pokazywać obraz czego
darstellen vorzeigen
być obrazem czego

obrazowy adj
anschaulich bildlich bildhaft
oddziałujący na wyobraźnię

obraźliwie ˌɔbraʑˈlʲivʲjɛ adv
beleidigend erniedrigend
w sposób sprawiający przykrość

obrażać ɔbˈraʒaʨ̑ v
beleidigen kränken
sprawiać komuś przykrość

obrona ɔbˈrɔ̃na n
Verteidigung Wehr
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;

obrona sycylijska n
Sizilianische Verteidigung
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 c5;

obrotnica ˌɔbrɔtʲˈɲiʦ̑a n
Drehscheibe
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
Verteidiger
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny
Verteidiger Rechtsanwalt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej

obroża ɔbˈrɔʒa n
Halsband
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus ˈɔbrus n
Tischdecke Tischtuch Decke
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
Beschneidung Zirkumzision
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzezać ɔbˈʒɛzaʨ̑ v
beschneiden
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych

obrzeże ɔbˈʒɛʒɛ n
Rand Rand
okolice kończącego się zjawiska czy czynności

obrzydliwość n
Abscheulichkeit
cecha tego, co obrzydliwe

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
widerlich
(książkowy) budzący odrazę

obrzęd ˈɔbʒɛ̃nt n
Ritual Zeremonie Brauch
uporządkowany akt o znaczeniu symbolicznym, element uroczystości, wynikający z tradycji

obrzęk n
Ödem
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obrzęk naczynioruchowy n
Angioödem
(medycyna, medyczny) choroba skóry i błon śluzowych charakteryzująca się występowaniem ograniczonych obrzęków;

obróbka ɔbˈrupka n
Bearbeitung Behandlung
proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
Ehering Trauring
(jubilerstwo, jubilerski) (zobacz) obrączka ślubna;
Ring
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu

obrączka ślubna n
Ehering Trauring
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
Reifen
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś

obsceniczność ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
Obszönität
cecha tego, co obsceniczne, bezwstydne, wulgarne

obsceniczny ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
obszön
nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych

obserwacja ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja n
Beobachtung
dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów
(medycyna, medyczny) okres spędzany przez pacjenta w szpitalu, w którym poddawany jest badaniom
Beobachtung Bemerkung
sformułowanie powstałe w wyniku obserwacji (1.1)

obserwatorium astronomiczne n
Sternwarte
(astronomia, astronomiczny) miejsce lub budowla do obserwacji ciał i zjawisk na nieboskłonie;

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
bemerken beobachten
spostrzegać
beobachten betrachten
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś
überwachen
(informatyka, informatyczny) otrzymywać informacje o określonych zdarzeniach

obsesyjny adj
obsessiv
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obskurancki adj
obskurantisch obskurantistisch
(książkowy) charakterystyczny dla obskuranta i obskurantyzmu

obskurant n
Obskurant
(książkowy) osoba o wstecznych poglądach, przeciwnik postępu i wszelkich nowinek

obskurantka n
Obskurantin
(książkowy) kobieta o wstecznych poglądach, przeciwniczka postępu i wszelkich nowinek

obszar ˈɔpʃar n
Gebiet
zakres jakiejś działalności
Gebiet Raum
ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

obszerny ɔpˈʃɛrnɨ adj
geräumig ausgedehnt weit groß
dużych rozmiarów

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivaʨ̑ v
bedienen
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

obudzić ɔˈbuʥ̑iʨ̑ v
aufwachen
przestać spać, zakończyć sen, wyrwać się ze snu

obupłciowy adj
zwitterhaft
(biologia, biologiczny) mający cechy obu płci

oburzać v
empören entrüsten
wywoływać oburzenie – wzbudzać sprzeciw połączony z gniewem

oburzony ˌɔbuˈʒɔ̃nɨ adj
empört entrüstet
odczuwający oburzenie
wyrażający oburzenie

oburęczny ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
beidhändig
posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obustronny adj
beidseitig doppelseitig
występujący po obydwu stronach
gegenseitig beiderseitig
zachodzący pomiędzy dwiema stronami relacji

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
Schuhwerk Fußbekleidung
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwarzanek ˌɔbvaˈʒãnɛk n
Brezel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;

obwieszczenie n
Bekanntmachung
oficjalna informacja podana do publicznej wiadomości na ogół w formie pisemnej

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a n
Umgehungsstraße
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwoluta ˌɔbvɔˈluta n
Buchumschlag
(drukarstwo, drukarski) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) papierowa lub plastikowa ochronna okładka zakładana na właściwą okładkę książki;

obwód ˈɔbvut n
Rand
brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie
Schaltung
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
Umfang
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

oby ˈɔbɨ particle
mögen sollen
wyrażenie nadziei, że coś się stanie

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
Bürger Staatsbürger
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelka ˌɔbɨvaˈtɛlka n
Bürgerin
kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
Staatsbürgerschaft Staatsangehörigkeit
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój ˈɔbuj n
Oboe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz ˈɔbus n
Lager
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców n
Flüchtlingslager
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obóz zagłady n
Vernichtungslager
miejsce zbiorowej eksterminacji ludzi;

obóz śmierci n
Todeslager
miejsce zbiorowej eksterminacji ludzi;

obłok ˈɔbwɔk n
Wolke
(meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłączek n
Lunula
(anatomia, anatomiczny) białawy obszar luźnej skóry w kształcie półksiężyca u nasady paznokcia;

obłąkanie n
Verrücktheit Wahnsinn
zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obłąkany adj
verrückt geisteskrank wahnsinnig geistesgestört
będący w stanie obłąkania

obłęd ˈɔbwɛ̃nt n
Durcheinander Verwirrung
wielkie zamieszanie, szaleństwo
Wahnsinn
choroba psychiczna, szaleństwo, mania

obżarstwo ɔbˈʒarstfɔ n
Gefräßigkeit Völlerei
nadmierne spożywanie pokarmów

ocaleć v
überleben überstehen
(książkowy) uniknąć unicestwienia

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
Ozean Weltmeer
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanarium ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm n
Ozeaneum
instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską;

oceaniczny adj
ozeanisch
dotyczący oceanu, związany z oceanem

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
Ozelot
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
Bewertung
oszacowanie wartości czegoś
Bewertung Einschätzung Meinung
opinia kogoś o czymś lub kimś
Note Schulnote
(edukacja, edukacyjny) nota dawana uczniowi lub studentowi

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
Essig
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;

ocet balsamiczny n
Balsamessig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach

ocet winny n
Weinessig
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z wina w procesie fermentacji octowej, w którym stężenie kwasu octowego wynosi zwykle od 6 do 10%

ochota ɔˈxɔta n
Lust
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochotnik n
Freiwilliger
ktoś dobrowolnie zgłaszający się do udziału w czymś

ochra ˈɔxra n
Ocker
barwa żółtobrunatna

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
Schutz
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo
rzecz, która przed czymś chroni

ochrona środowiska n
Umweltschutz
(ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;

ochrowy adj
ocker
koloru ochry, koloru żółtobrunatnego

ochrypły adj
heiser rau
(medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

ochładzać ɔxˈwaʣ̑aʨ̑ v
abkühlen kühlen
obniżać temperaturę czegoś

ociekacz n
Abtropfgestell Trockengestell
(technologia, technika, techniczny) przedmiot do samoczynnego osączania mokrych naczyń i/lub sztućców po ich umyciu

ocieplanie n
Erwärmung
(rzeczownik odczasownikowy) od ocieplać

ocieplenie ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
Erwärmung
(rzeczownik odczasownikowy) od ocieplić

ociągać v
abziehen
(łowiectwo, łowiecki) zdejmować skórę ze zwierzęcia
zögern
robić coś zbyt powolnie, niechętnie, wahając się

octan ˈɔktãn n
Azetat
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

octowy ɔʦ̑ˈtɔvɨ adj
Essig
(przymiotnik) od ocet

oczarowywać v
bezaubern
wywoływać u kogo uczucie fascynacji, urzeczenia

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
erwarten
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś

oczeret n
Röhricht
(dawniej, dawny) szuwary
Teichbinsen
(botanika, botaniczny) Schoenoplectus Rchb., rodzaj roślin kłączowych z rodziny ciborowatych;

oczerniać v
anschwärzen
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko ˈɔʧ̑kɔ n
Auge
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zawiązek pędu, w stanie spoczynku
(ogrodnictwo, ogrodniczy) pączek w bulwie ziemniaka
kropka na kostce do gry
Ausflugsloch Einflugsloch
(pszczelarstwo, pszczelarski) otwór w ulu umożliwiający pszczołom opuszczanie ula i powracanie do niego
Masche
dziura w pończosze lub rajstopach
Äugchen Äugelchen Äugelein Äuglein
(zdrobniale) od: oko

oczny ˈɔʧ̑nɨ adj
ophthalmisch
dotyczący oka, związany z okiem, oczami

oczodół ɔˈʧ̑ɔduw n
Augenhöhle Orbita
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczopląs n
Augenzittern Nystagmus
(medycyna, medyczny) mimowolne drganie gałek ocznych wywołane chorobą lub wadą wzroku;

oczyszczalnia ścieków ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑alʲɲa ˈɕʨ̑ɛkuf n
Kläranlage
zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;

oczyszczanie ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ãɲɛ n
Reinigung Säuberung
(rzeczownik odczasownikowy) od oczyszczać

oczyszczać ɔˈʧ̑ɨʃʧ̑aʨ̑ v
putzen
usuwać nieczystości, brudy; doprowadzać do stanu czystości

oczytany adj
belesen
taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
offensichtlich offenbar
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
selbstverständlich natürlich
partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od ɔt preposition
als
…tworzący konstrukcje porównawcze dwóch pojęć
von seit ab
…tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś
von vor
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot

od Adama i Ewy ˌɔd‿aˈdãma i‿ˈɛvɨ idiom
bei Adam und Eva anfangen
od początku

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
ab und zu von Zeit zu Zeit
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

od dawna adv
schon lange seit Langem
od dłuższego czasu

od dziecka adv
von Kind an von Kind auf
od dawna, od czasu gdy się miało kilka lat

od małego adv
von klein auf
od młodości

od niedawna adv
seit kurzem
od krótkiego czasu

od razu ɔd‿ˈrazu adv
gleich sofort
bez namysłu
sofort
bez zwłoki, natychmiast, z miejsca

od ręki ɔd‿ˈrɛ̃ŋʲci adv
sofort freihändig
bez korzystania z przyrządów ułatwiających rysowanie, kreślenie itp.
umgehend
bez czekania, zaraz, natychmiast

od wielkiego dzwonu ˌɔd‿vʲjɛlʲˈcɛɡɔ ˈʣ̑vɔ̃nu adv
alle Jubeljahre einmal
rzadko, tylko przy szczególnej okazji, w szczególnych przypadkach

oda ˈɔda n
Ode
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj utworu muzycznego podobnego do kantaty

odaliska ˌɔdaˈlʲiska n
Odaliske
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbiegać v
abkommen abschweifen abweichen
odchodzić od przedmiotu sprawy
weglaufen
biegnąc, oddalać się skądś

odbijacz ɔdˈbʲijaʧ̑ n
Fender
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;

odbiorczyni n
Empfängerin
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba płci żeńskiej upoważniona do odbioru listu, przesyłki itp.

odbudowywać v
wiederaufbauen
budować ponownie; odświeżać budowle
wiederherstellen
przywracać do poprzedniego stanu
aufgefüllt werden wiederkehren
powracać do swojego poprzedniego stanu

odbyt ˈɔdbɨt n
After Anus
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a n
Mastdarm Rektum
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odbywać ɔdˈbɨvaʨ̑ v
stattfinden
mieć miejsce, dziać się, dokonywać się

odchody połogowe n
Wochenfluss Lochien
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina wydzielająca się z pochwy po porodzie

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
Farbton
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru
Nuance
nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna

odcinać ɔtʲˈʨ̑ĩnaʨ̑ v
abschneiden
tnąc, oddzielać coś od jakiejś całości

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
Abschnitt
fragment większej całości, odcięty od niej
Folge Serie
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno
Strecke
fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)
Strecke Segment
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
Abdruck
odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
Fingerabdruck
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odcięta n
Abszisse
(geometria) jedna ze współrzędnych, wykreślana na osi poziomej i oznaczana symbolem x;

odczuwalny adj
spürbar
dający się odczuć, wyczuwalny

odczuwać ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑ v
empfinden fühlen
reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów

odczyt n
Lesung
sprawdzenie wartości zarejestrowanej na przyrządzie pomiarowym
Referat Vortrag
wykład publicznie wygłoszony zwykle na temat popularnonaukowy

odczytywać ˌɔṭʧ̑ɨˈtɨvaʨ̑ v
ablesen
czytać tekst zapisany nieznanymi znakami lub zapisany niewyraźnie
zapoznawać się ze wskazaniami urządzenia pomiarowego
vorlesen
publicznie czytać na głos

oddalać v
abweisen verwerfen ablehnen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nie uwzględniać czyich pretensji, żądań
entfernen
zwiększać odległość pomiędzy danymi jednostkami
abfahren abfliegen ablegen auslaufen sich entfernen wegfahren
zwiększać własną odległość od czego lub kogo

oddalenie n
Abweisung Zurückweisung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odrzucenie (np. wniosku, protestu)
Entfernung
odległość

oddanie ɔdˈːãɲɛ n
Hingabe Engagement
wierność, poświęcenie określonej sprawie, idei lub osobie
Rückgabe Abgabe
(rzeczownik odczasownikowy) od oddawać

oddany adj
ergeben
gotów do poświęceń dla kogoś lub czegoś; wierny, lojalny, przywiązany

oddawać ɔdˈːavaʨ̑ v
zurückgeben
dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi

oddech ˈɔdːɛx n
Atem Atemzug
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddechowy adj
respiratorisch Atem-
(fizjologia, fizjologiczny) dotyczący oddechu i oddychania

oddychanie ˌɔdːɨˈxãɲɛ n
Atmung Atmen
(rzeczownik odczasownikowy) od oddychać

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
atmen
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddział ˈɔdʲʥ̑aw n
Zweigstelle
odrębna i samodzielnie działająca część jakiejś organizacji lub urzędu

oddziaływać ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑ v
einwirken
wpływać, powodować skutek

oddzielnie adv
getrennt
nie razem, osobno

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
Subtraktion
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
subtrahieren abziehen
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odgadnąć ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
erraten
aspekt dokonany od: odgadywać

odgadywać v
erraten
starać się przeniknąć, poznać; myśleć, że samemu rozpoznano sytuację; próbować przewidzieć
lösen
znajdować rozwiązanie poprzez rozumowanie

odgałęzienie n
Abzweigung Abbiegung Abzweig Nebenzweig
część odchodząca w bok od trzonu

odgradzać v
abzäunen abgrenzen abtrennen
ogradzając, oddzielać coś od czegoś

odjazd ˈɔdʲjast n
Abfahrt
ruszenie w drogę, początek podróży jakimś środkiem lokomocji

odjeżdżać ɔdʲˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
abfahren
jadąc, oddalać się

odkorkować v
entkorken
otworzyć coś zamknięte na korek

odkorkowywać v
entkorken
otwierać coś zamknięte na korek

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
Entdeckung
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkrywca n
Entdecker
ktoś, kto coś odkrywa

odkryć ˈɔtkrɨʨ̑ v
entdecken
aspekt dokonany od: odkrywać

odkrztuszać v
abhusten
kaszląc, usuwać z dróg oddechowych zalegającą w nich wydzielinę

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
Staubsauger
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
abstauben entstauben Staub wischen
usuwać kurz
staubsaugen Staub saugen
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.

odkład n
Ableger
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej
abgelagert Treibgut
(hydrologia, hydrologiczny) powierzchniowe nagromadzenie materiału naniesionego strumieniem wody lub powietrza

odkładanie n
Ablegen
(rzeczownik odczasownikowy) od odkładać
Anlandung Anreicherung
(hydrologia, hydrologiczny) proces akumulacji rumowiska przez płynącą wodę w rzekach i zbiornikach

odkładać ɔtˈkwadaʨ̑ v
aufschieben verschieben
przenosić na późniejszy termin
den Hörer auflegen
(telekomunikacja) odkładać słuchawkę przerywać rozmowę telefoniczną
zurücklegen
oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel
zurücklegen ablegen
kłaść na bok rzeczy, które trzymało się w ręku
sich ablagern
o mule, tłuszczu, osadzie: gromadzić się w coraz większej ilości

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
Abstand Entfernung Distanz Weite
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
entfernt
znajdujący się daleko

odlew ˈɔdlɛf n
Abguss
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy

odlewać v
abgießen
usuwać płyn z naczynia, lejąc go w jakieś miejsce
wykonywać przedmiot poprzez wlewanie ciekłego surowca do specjalnej formy
abgießen weggießen
oddzielać płyn od cząstek stałych
pinkeln pissen
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

odlewnia n
Gießerei
(technologia, technika, techniczny) zakład przemysłowy lub jego dział, w którym wytwarzane są odlewy;

odludny adj
abgelegen abgeschieden menschenleer
znajdujący się daleko od skupisk ludzi

odma opłucnowa n
Pneumothorax
(medycyna, medyczny) obecność powietrza lub innych gazów w jamie opłucnej;

odmawiać ɔdˈmavʲjäʨ̑ v
absagen
nie zgadzać się
beten sprechen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wypowiadać słowa modlitwy

odmiana ɔdˈmʲjãna n
Beugung Flexion Abart
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.

odmiana językowa n
Sprachform Sprachvariante Sprachvarietät
swoista forma mowy (regiolekt, socjolekt, język standardowy (i tym podobne, i temu podobne));

odmienność n
Andersartigkeit Unterschiedlichkeit Verschiedenheit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest odmienne; cecha tych, którzy są odmienni

odmienny ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
verschieden heterodox andersgläubig fremd ungleich ungleichartig
różny

odmowa ɔdˈmɔva n
Ablehnung Absage
niewyrażenie zgody

odmówić posłuszeństwa v
im Stich lassen
o człowieku: nie wykonać rozkazu, polecenia

odnaleźć ɔdˈnalɛɕʨ̑ v
finden
trafić na to, czego się szuka

odnawiać ɔdˈnavʲjäʨ̑ v
erneuern renovieren
ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe

odnieść ˈɔdʲɲɛ̇ɕʨ̑ v
zurückbringen
przynieść coś z powrotem; dostarczyć coś, aby to oddać

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
in Bezug auf
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odnośnik n
Anmerkung Verweis
przypis opatrzony odnośnikiem (1.1)
Verweis
(informatyka, informatyczny) element nawigacyjny dokumentu elektronicznego odsyłający do innego dokumentu
Verweisungszeichen
znak graficzny w postaci gwiazdki, litery, liczby lub znaku alternatywnego, umieszczony w publikacji, odsyłający czytelnika do opatrzonego takim samym znakiem przypisu

odontologia ˌɔdɔ̃ntɔˈlɔɟja n
Odontologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów

odpad ˈɔtpat n
Abfall
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);

odpadać v
abfallen abbröckeln
oddzielać się od miejsca przymocowania
durchfallen
przestawać brać udział wskutek przegrania, wyeliminowania

odpierać v
abwehren parieren
bronić się w sposób skuteczny przed ciosami, napaścią
zurückweisen
bronić się skutecznie przed zarzutami
zurückwerfen zurückschlagen
używać siły do odsunięcia niebezpieczeństwa; zmuszać do odwrotu
herauswaschen
usuwać plamy z czego, piorąc to
von Flecken gesäubert werden
tracić brud w wyniku prania

odpisać v
abschmieren abschreiben
(uczniowskie) ściągnąć
abschreiben
(przestarzałe, przestarzały) pisząc, skopiować coś, ręcznie sporządzić odpis
zurückschreiben
napisać coś w odpowiedzi, udzielić pisemnej odpowiedzi

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
Ruhe
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
ausruhen rasten
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
Immunität
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami
Widerstandsfähigkeit Widerstandskraft
zdolność do przeciwstawienia się; brak wrażliwości

odporny ɔtˈpɔrnɨ adj
immun abgehärtet beständig
mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
antworten beantworten
udzielać odpowiedzi
entsprechen
być równoważnym czemuś

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
angemessen entsprechend
spełniający wymagane warunki

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
Verantwortung Haftung
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
verantwortlich
przeznaczony do poniesienia konsekwencji
będący przyczyną
kierujący czymś
mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
poważnie traktujący swoje obowiązki
przeznaczony do pewnej czynności

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
Antwort
reakcja na pytanie

odprawiać v
abfertigen
poddawać kontroli celnej
entlassen feuern
dać komuś wypowiedzenie, zwolnić kogoś
halten tun
czynić coś według ustalonego wcześniej protokołu lub zwyczaju
zurückschicken abschicken
odsyłać kogoś, nie zrobiwszy tego, o co prosił

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
auf Holz klopfen
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpust n
Ablass
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;

odpuszczanie n
Anlassen
(technologia, technika, techniczny) proces obróbki cieplnej np. stali, szkła;

odpuszczać v
sparen
ulegać rezygnacji z czegoś
vergeben verzeihen
uwalniać od ciążącej winy lub obowiązku

odpychający adj
abstoßend widerlich düster aussehend schmierig
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpychać v
abstoßen abstoßend wirken
powodować niechęć
wegstoßen zurückstoßen
oddalać pchnięciem
sich abstoßen
(fizyka, fizyczny) oddalać się od siebie
oddalać siebie skądś pchnięciem

odpłacać taką samą monetą ɔtˈpwaʦ̑aʨ̑ ˈtakɔ̃w̃ ˈsãmɔ̃w̃ mɔ̃ˈnɛtɔ̃w̃ v
mit gleicher Münze heimzahlen
odwzajemniać się komuś w taki sam sposób w odwet za coś złego

odpłacić pięknym za nadobne ɔtˈpwaʨ̑iʨ̑ ˈpʲjɛ̃ŋknɨ̃m ˌza‿naˈdɔbnɛ v
Gleiches mit Gleichem vergelten mit gleicher Münze heimzahlen
odpłacić się tym samym, odwzajemnić się w ten sam sposób

odpływ ˈɔtpwɨf n
Abfluss
ujście, otwór, przez który odpływa skądś woda

odra ˈɔdra n
Masern
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odradzać v
abraten
radząc, namawiać do zrezygnowania z czegoś
wiederbeleben erneuern
powodować istnienie lub działanie na nowo
sich erneuern
zaczynać swoje istnienie lub działanie na nowo
sich regenerieren
(biologia, biologiczny) tworzyć się znowu jako część organizmu

odrażający ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
schauderhaft
wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odruch n
Reflex
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego

odruchowo adv
reflexartig
w sposób odruchowy

odrysowywać v
abzeichnen
rysując, kopiować coś

odrywać v
abhalten
przerywać komuś jakąś czynność, zajmując czym innym
abreißen
odłączać część od danej całości poprzez ciągnięcie lub szarpanie
absetzen wegnehmen
powodować, że coś nie styka się z czymś
losreißen
przestawać coś robić, zajmując się czym innym; robić przerwę w pracy
sich ablösen abgehen
być oddzielanym od całości, odłączać się

odrzucenie n
Ablehnung Abstoßung Abstoßungsreaktion Ausschlagung Erbausschlagung Erbschaftsausschlagung Haftungsablehnung
(rzeczownik odczasownikowy) od odrzucić

odrzutowiec n
Düsenflugzeug Jet Strahlflugzeug
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;

odróżniać ɔdˈruʒʲɲäʨ̑ v
unterscheiden
identyfikować odmienne rodzaje czegoś

odróżnienie n
Distinktion Unterscheidung im Unterschied zu
(rzeczownik odczasownikowy) od odróżnić

odsprzedaż n
Weiterverkauf Wiederverkauf
sprzedaż czegoś uprzednio kupionego lub nabytego, zwykle w celu osiągnięcia zysku

odstawić na boczny tor ɔtˈstavʲiʨ̑ na‿ˈbɔʧ̑nɨ ˈtɔr v
aufs Abstellgleis schieben
pozbawić dotychczasowego znaczenia, wpływu, uczynić mało ważnym

odstraszać v
abschrecken
strasząc, wywoływać czyjąś rezygnację z czegoś

odstęp ˈɔtstɛ̃mp n
Abstand
odległość między dwoma przedmiotami, obiektami lub dwiema osobami
odległość w czasie między jakimiś wydarzeniami

odstępnik ɔtˈstɛ̃mpʲɲik n
Abstandshalter Leertaste
klawisz spacji w maszynie do pisania

odstępować v
abtreten
przekazywać coś, odsprzedając to na dogodnych warunkach
überlassen abtreten
oddawać coś komuś (bez zapłaty)
absehen zurücktreten
odchodzić od postanowień
verlassen
zostawiać kogoś samego
zurücktreten
odchodzić niedaleko

odstępstwo ɔtˈstɛ̃mpstfɔ n
Abweichung
postępowanie sprzeczne z panującą normą

odsuwać v
abrücken wegschieben
sunąc czym, oddalać to na niewielką odległość
aufziehen zurückschieben
sunąc, przemieszczać coś, co stanowi przeszkodę
verdrängen
przestawać o czymś myśleć lub coś czynić
wegrücken
oddalać się na niewielką odległość

odsyłać v
verweisen
kierować w jakieś miejsce lub do jakiejś osoby
zurückschicken
wysyłać z powrotem

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
Schadenersatz Entschädigung Wiedergutmachung Ersatz
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odsączać v
abgießen abseihen
oddzielać ciecz od części stałych przez sączenie
abgeseiht werden
być odsączanym

odtrutka ɔtˈːrutka n
Gegengift Gegenmittel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz n
Player
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający odtwarzanie dźwięku lub obrazu i dźwięku

odtwarzać ɔtˈːfaʒaʨ̑ v
wiederherstellen
ponownie tworzyć

odtylcówka n
Hinterlader
broń palna nabijana od strony nasady lufy;

odtąd ˈɔtːɔ̃nt pronoun
ab hier von hier aus
od tego miejsca
von nun an ab jetzt
od tej chwili, od teraz

odwadniać v
entwässern dehydrieren
odprowadzać nadmiar wody

odwaga ɔdˈvaɡa n
Mut
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odwar n
Dekokt
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;

odważnik ɔdˈvaʒʲɲik n
Gewicht
przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
mutig
taki, który ma odwagę
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze

odwet n
Vergeltung
odwzajemnienie za zło

odwiedzanie n
Besuchen
(rzeczownik odczasownikowy) od odwiedzać

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
besuchen
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś
pójść, udać się, wybrać się dokądś

odwiedziny ˌɔdvʲjɛ̇ˈʥ̑ĩnɨ n
Besuch
czyjeś przybycie do kogoś, aby zobaczyć się z nim
wizyta u chorego w szpitalu

odwieszanie n
Abhängen
(rzeczownik odczasownikowy) od odwieszać

odwilż ˈɔdvʲilʃ n
Tauwetter
(meteorologia, meteorologiczny) ocieplenie w zimie połączone z topnieniem śniegu

odwołanie ˌɔdvɔˈwãɲɛ n
Abberufung
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji

odwracalny adj
reversibel umkehrbar
taki, który daje się odwrócić, zdolny do powrotu do stanu pierwotnego

odwrotnie ɔdˈvrɔtʲɲɛ adv
gegensätzlich
przeciwnie
umgekehrt
w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót

odwrotność ɔdˈvrɔtnɔɕʨ̑ n
Kehrwert
(matematyka, matematyczny) liczba, która pomnożona przez daną niezerową liczbę daje jeden;

odwrotny ɔdˈvrɔtnɨ adj
umgekehrt
odbywający się w przeciwnym kierunku
stanowiący drugą stronę czegoś

odwrót n
Rückzug
(wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska

odwłok ˈɔdvwɔk n
Hinterleib
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odwłokowy adj
Abdominal abdominal
(zoologia, zoologiczny) związany z odwłokiem, dotyczący odwłoka

odyniec ɔˈdɨ̃ɲɛʦ̑ n
Keiler
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra

odyseja ˌɔdɨˈsɛja n
Oddyssee
(książkowy) długa podróż pełna wydarzeń i przygód

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
Kleidung Kleider
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odznaka ɔdˈznaka n
Abzeichen
znak przynależności do czegoś, np. organizacji, noszony na ubraniu
Abzeichnung Orden
znak wyróżniający kogoś zasłużonego, nagrodzonego, noszony na ubraniu

odzwierciedlać v
reflektieren
dawać zwierciadlany obraz
widerspiegeln
przedstawiać dokładnie
sich widerspiegeln
być wyrażanym

odzysk n
Recycling Wiederverwertung
pozyskiwanie lub pozyskanie surowców wtórnych

odzywać się v
ertönen vernehmbar sein
wydawać dźwięk, być słyszalnym
reden sagen
mówić, zwykle w odpowiedzi do czego
sich melden
pojawiać się lub występować ponownie

odłamek n
Splitter Bruchstück
mała część odłamana od całości
Splitter Sprengstück
(wojskowość, wojskowy) część pocisku oderwana w czasie wybuchu

odłożyć v
ablegen zurücklegen
położyć na bok lub na miejsce coś, co przestało być potrzebne
auflegen
(telekomunikacja) odłożyć słuchawkę przerwać rozmowę telefoniczną
verschieben aufschieben
przenieść na późniejszy termin
zurücklegen
oszczędzić pieniądze lub inne zasoby na określony cel
sich ablagern
o mule, tłuszczu, osadzie: zgromadzić się

odłóg n
Brache Brachfeld
(rolnictwo, rolniczy) nieuprawiany grunt orny

odłącznik ɔdˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Trenner
(elektryczność) łącznik tworzący widoczną przerwę między stykami

odśrodkowy adj
Zentrifugal- zentrifugale
skierowany od środka czegoś w kierunku zewnętrznym

odświeżać v
auffrischen
czynić ponownie świeżym, przywrócić nowy lub nadać pożądany stan czemuś
powracać do czegoś po przerwie i czynić na nowo aktualnym
sich erfrischen
doprowadzać siebie do pożądanego stanu

odświętny adj
feierlich
(przenośnie, przenośnia) odznaczający się czymś niecodziennym
festlich
przeznaczony na święto

odźwierny n
Pförtner Portier Schweizer
(przestarzałe, przestarzały) osoba pełniąca służbę przy wejściu, drzwiach, bramie

odżywać ɔḍˈʒɨvaʨ̑ v
beleben
odzyskiwać siły (fizyczne, psychiczne), dawną sprawność; wracać do życia
erneuern
(przenośnie, przenośnia) odnawiać się, zjawiać się ponownie

odżywczy ɔḍˈʒɨfʧ̑ɨ adj
Nähr-
taki, który służy do odżywiania; pożywny

odżywianie ˌɔḍʒɨˈvʲjä̃ɲɛ n
Ernährung
(rzeczownik odczasownikowy) od odżywiać

odżywka do włosów n
Spülung
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych

ofensywny adj
offensiv Offensive
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) wyrażający ofensywę

oferent n
Offerent
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja składająca ofertę

oferować ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑ v
offerieren
proponować coś, składać ofertę

oferta ɔˈfɛrta n
Angebot Offerte
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

offline adv
offline
(informatyka, informatyczny) poza Internetem

offset ˈɔfsɛt n
Offsetdruck
(drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;

ofiara ɔˈfʲjara n
Niete
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) człowiek, który nie umie sobie radzić, jest niezdarny
Opfer
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś
Opfergabe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi
datek, podarowanie jakiejś kwoty (najczęściej na cele dobroczynne)

ofiara losu ɔˈfʲjara ˈlɔsu n
Tollpatsch Tölpel
osoba, której nigdy nic nie wychodzi, nic się nie udaje

ofiara spokojna n
Dankopfer
(dawniej, dawny) ofiara dziękczynna, ofiara pojednania

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
offiziell amtlich
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

oftalmologia ˌɔftalmɔˈlɔɟja n
Ophthalmologie
(medycyna, medyczny) (zobacz) okulistyka

oftalmoskopia n
Ophthalmoskopie
(medycyna, medyczny) badanie dna oka, przeprowadzane za pomocą oftalmoskopu;

oganeson n
Oganesson
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Og i liczbie atomowej 118;

ogarniać ɔˈɡarʲɲäʨ̑ v
aufräumen
(potocznie, potoczny) niezbyt dokładnie porządkować, sprzątać
ergreifen überkommen
(książkowy) o uczuciu, emocji, wrażeniu: zawładnąć kimś, stać się silnie odczuwanym
sich ausbreiten übergreifen
o wojnie, pożarze, buncie: rozprzestrzeniać się w kolejne miejsca
umgeben
(książkowy) otaczać

ogier ˈɔɟɛr n
Hengst
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
Feuer
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

ogląd n
Besichtigung Betrachtung
obejrzenie czegoś w celu zrozumienia sprawdzanej rzeczy

oglądactwo n
Voyeurismus
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
beobachten betrachten besichtigen fernsehen glotzen
przypatrywać się komuś lub czemuś

ognie świętego Elma ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma n
Elmsfeuer
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ognioodporny adj
feuerfest
niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia

ogniowy adj
Feuer-
odnoszący się do ognia

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
Feuer Herd
ułożony, płonący stos drewna
Fokus Brennpunkt
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;

ognistoczerwony adj
feuerrot
koloru intensywnie czerwonego

ogon ˈɔɡɔ̃n n
Schlange
(potocznie, potoczny) długa kolejka
Schwanz Schweif
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
Schwänzchen
(zdrobniale) od: ogon

ogonowy adj
kaudal Schwanz-
związany z ogonem, dotyczący ogona

ogr ɔkr̥ n
Oger
legendarne stworzenie;

ograniczanie ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ãɲɛ n
Begrenzung Beschränkung Einschränkung
(rzeczownik odczasownikowy) od ograniczać

ograniczenie ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Beschränkung Einschränkung
norma, przepis, zarządzenie krępujące czyjąś swobodę działania

ograniczony ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
begrenzt beschränkt
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)
beschränkt
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł

ogrodnictwo ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Gartenbau
(rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw
(potocznie, potoczny) dział uczelni rolniczej zajmujący się takimi uprawami
Gartenbau Gartenbaukunde
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami

ogrodnictwo partyzanckie n
Guerilla Gardening
forma akcji bezpośredniej polegająca na prowadzeniu ogrodnictwa na terenach, do których nie ma się prawa własności, zwykle w przestrzeni publicznej miast;

ogrodniczka ˌɔɡrɔdʲˈɲiʧ̑ka n
Gärtnerin
kobieta, dziewczyna pracująca w ogrodzie

ogrodniczki n
Latzhose
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodniczy adj
Garten-
(ogrodnictwo, ogrodniczy) związany z ogrodnictwem, dotyczący ogrodnictwa

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
Gärtner
(ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogrodzenie ˌɔɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Umzäunung
przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru

ogromnie ɔˈɡrɔ̃mʲɲɛ adv
außerordentlich ungeheuer
bardzo, mocno, w wysokim stopniu

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
riesig riesengroß
mający bardzo duży rozmiar

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
Apfelrest
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
Heizung
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewczy adj
Heiz-
przeznaczony do ogrzewania

ogród ˈɔɡrut n
Garten
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród zimowy n
Wintergarten
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;

ogród zoologiczny ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ n
Tierpark
teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
allgemein
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy
generell
w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólnodostępny adj
allgemein nutzbar allgemein zugänglich benutzbar öffentlich
dostępny dla wszystkich

ogólnokrajowy ˌɔɡulnɔkraˈjɔvɨ adj
landesweit
dotyczący całego kraju

ogólnokształcący adj
allgemeinbildend
(edukacja, edukacyjny) kształcący w zakresie wiedzy ogólnej

ogólnoświatowy ˌɔɡulnɔɕfʲjaˈtɔvɨ adj
weltweit
dotyczący całego świata

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
allgemein
powszechny, często występujący
allgemein generell
nieuwzględniający szczegółów
zbierający w całość

ogórek ɔˈɡurɛk n
Gurke
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ogół ˈɔɡuw n
Allgemeinheit Öffentlichkeit
pewna całość; zbiór zjawisk, przedmiotów

ogółem adv
insgesamt alles in allem en bloc zusammen
uwzględniając całość, wszystkie elementy

ogłoszenie ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ n
Anzeige Annonce Inserat
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu
Bekanntmachung
(rzeczownik odczasownikowy) od ogłosić

ogłoszeniodawca n
Inserent
podmiot zlecający rozpowszechnianie ogłoszenia

ohar ˈɔxar n
Brandgans
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ohydnie ɔˈxɨdʲɲɛ adv
abscheulich
w sposób ohydny; wstrętnie

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
scheußlich abscheulich widerlich
obrzydliwy, budzący wstręt

oj ɔj interjection
ach ah oh oje
…wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie
na
…wyrażający napomnienie, reprymendę albo pogróżkę

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
Vater Pater
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
Pate Taufpate
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną

ojcojebca ˌɔjʦ̑ɔˈjɛpʦ̑a n
Vaterficker
(wulgarnie, wulgaryzm) mężczyzna penertujący analnie własnego ojca

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
Vaterschaft
bycie ojcem

ojcowski ɔjˈʦ̑ɔfsʲci adj
väterlich
dotyczący ojca
właściwy ojcu

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
Stiefvater
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczysty ɔjˈʧ̑ɨstɨ adj
heimatlich
dotyczący ojczyzny, charakteryzujący ojczyznę, wywodzący się z ojczyzny

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
Vaterland Heimat
kraj, w którym ktoś się urodził;

ojej ɔˈjɛ̇j interjection
ach du liebes bisschen!
…wyrażający zniecierpliwienie, przestrach, podziw, często wzmacniający wypowiedź

ojkofobia n
Oikophobie
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) odrzucanie rodzimej kultury i apologia obcych systemów wartości;

okamgnienie ˌɔkãmʲɟˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Augenblick
bardzo krótki czas, jak mrugnięcie okiem, chwila

okap ˈɔkap n
Dachvorsprung Traufe
(architektura, architektoniczny) dolna krawędź dachu, która wystaje poza obrys budynku;

okapi ɔˈkapʲi n
Okapi
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
Okarina
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazały adj
prächtig
odznaczający się przepychem
mający imponujące rozmiary

okazja ɔˈkazʲja n
Gelegenheit Anlass
sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okazja czyni złodzieja ɔˈkazʲja ˈʧ̑ɨ̃ɲi zwɔˈʥ̑ɛ̇ja proverb
Gelegenheit macht Diebe
możliwość szybkiego, nieoczekiwanego wzbogacenia się jest pokusą do kradzieży

okazywać ˌɔkaˈzɨvaʨ̑ v
sich als herausstellen
dawać się poznać jako ktoś lub coś; odnosić określony rezultat
sich zeigen
stawać się oczywistym

okienko ɔˈcɛ̃nkɔ n
Freistunde Fenster
otwór adresowy w kopercie
Schalter
miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci
Türchen Türlein
(zdrobniale) od okno

okienny ɔˈcɛ̃nːɨ adj
Fenster
(przymiotnik) od okno

oklepany adj
abgedroschen banal
za bardzo znany z powodu wielokrotnego powtarzania

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
Fenster
oszklony otwór w ścianie
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
(przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

oko ˈɔkɔ n
Auge
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
(meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;
Auge Fettauge
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
Auge um Auge, Zahn um Zahn
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okolica ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a ˌɔˈkɔlʲiʦ̑a n
Gegend
obszar wokół czegoś

okolicznik ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
Adverbialbestimmung
(gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
Umstand Gegebenheit
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

około ɔˈkɔwɔ particle
ungefähr näherungsweise
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około ɔˈkɔwɔ preposition
ungefähr näherungsweise
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

około- ɔˈkɔwɔ prefix
zirkum-
określa cechę czegoś, co znajduje się lub ma miejsce dookoła przedmiotu określanego przez przymiotnik

okołobiegunowy ˌɔkɔwɔbʲjɛɡũˈnɔvɨ adj
zirkumpolar
(geografia, geograficzny) właściwy okolicom bieguna

okołoporodowy ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ adj
perinatal
taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
Barsch
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, słodkowodna ryba drapieżna;

okra ˈɔkra n
Okra
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;

okradać v
bestehlen
przywłaszczać sobie czyjąś własność

okres ˈɔkrɛs n
Periode
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem
(geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;
(matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: najmniejsza liczba dodatnia, która dodana lub odjęta od argumentu funkcji, da w wyniku tę samą funkcję;
Zeit Periode
przedział czasu, czas trwania czegoś

okres godowy n
Paarungszeit
(zoologia, zoologiczny) okres łączenia się w pary i przystępowania do rozrodu u zwierząt;

okresowy ˌɔkrɛˈsɔvɨ adj
periodisch
cyklicznie powtarzający się
vorübergehend zeitweilig
trwający lub mający trwać tylko przez pewien czas, chwilowy

określać ɔˈkrɛɕlaʨ̑ v
bestimmen
definiować, ustalać cechy czegoś

określenie ˌɔkrɛɕˈlɛ̃ɲɛ n
Bestimmung
wyrażenie charakteryzujące lub nazywające przedmiot bądź osobę

określnik n
Bestimmungswort
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo lub wyrażenie określające

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
schrecklich furchtbar
wywołujący strach, odrzucający
ungeheuerlich
(potocznie, potoczny) intensywny, olbrzymi (często w negatywnym kontekście)

okruch ˈɔkrux n
Krümel Bruchstück
mały, odkruszony kawałek czegoś

okruszyna n
Krume Krümel
(zdrobniale) od okruch

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
grausam
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrytonasienne ɔˈkrɨtɔnaˈɕɛ̃nːɛ n
Bedecktsamer
(botanika, botaniczny) gromada roślin naczyniowych

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
Kreis
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
rund kreisförmig
mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążać v
umgehen
obchodzić, objeżdżać itd. coś kręgiem lub łukiem
umkreisen
zataczać kręgi wokół kogoś albo czegoś
umzingeln einkreisen
rozstawiać się dookoła kogoś (czegoś), szczelnie odcinając go (to) od świata

okrążenie n
Runde
droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręcik n
Schiffchen
(zdrobniale) od okręt

okręg ˈɔkrɛ̃ŋk n
Bezirk Kreis
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
Kriegsschiff
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt liniowy ˈɔkrɛ̃nt lʲĩˈɲjɔvɨ n
Linienschiff
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;

okręt podwodny n
Unterseeboot U-Boot Tauchboot Uboot
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okręt pustyni n
Wüstenschiff
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) wielbłąd

okręt wojenny n
Kriegsschiff
(marynarka) uzbrojony statek wchodzący w skład sił zbrojnych państwa;

okrężnica n
Grimmdarm Kolon
(anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego
Wasserfedern
(botanika, botaniczny) Hottonia L., rodzaj roślin wodnych z rodziny pierwiosnkowatych

oksydaza n
Oxidase Oxydase
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący przenoszenie atomu wodoru na tlen, tworząc wodę lub nadtlenek wodoru;

oksydoreduktaza n
Oxidoreduktase Oxydoreduktase
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący reakcje redoks;

oksyetylenowanie n
Ethoxylierung
(chemia, chemiczny) proces przyłączenia tlenku etylenu do związków organicznych prowadzone w obecności katalizatorów;

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
Oxymoron
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oktagon n
Oktagon Oktogon
(matematyka, matematyczny) (zobacz) [[ośmiokąt, ośmiobok]]

oktawa ɔkˈtava n
Oktave
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej
przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu

oktobas n
Oktobass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy przypominający ogromny kontrabas i grający od niego o oktawę niżej;

okular ɔˈkular n
Okular
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
Brille
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
Sonnenbrille
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista ˌɔkuˈlʲista n
Augenarzt
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okulistka ˌɔkuˈlʲistka n
Augenärztin
forma żeńska od: okulista

okultysta n
Okkultist
zwolennik okultyzmu

okultyzm n
Okkultismus
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup ˈɔkup n
Lösegeld
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
Besatzung Okkupation
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant ɔˈkupãnt n
Besatzungsmacht
podmiot zajmujący zbrojnie terytorium innego państwa

okład n
Umschlag
(medycyna, medyczny) opatrunek

okładzina n
Belag
(technologia, technika, techniczny) wierzchnia warstwa ściany lub innej powierzchni nakładana dla zabezpieczenia jej lub ozdoby

olbrot n
Walrat
(chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota

olcha ˈɔlxa n
Erle
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;

oleander ˌɔlɛˈãndɛr n
Oleander
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;

olej ˈɔlɛj n
Öl
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy n
Palmöl
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy n
Rizinusöl
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej ryżowy n
Reiskeimöl Reisöl
(spożywczy) olej spożywczy uzyskiwany z plew ryżu;

olej sezamowy n
Sesamöl
(spożywczy) olej tłoczony z ziaren sezamu;

olej słonecznikowy ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ n
Sonnenblumenöl
olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejek eteryczny ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ n
ätherisches Öl
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;

olejny ɔˈlɛjnɨ adj
ölig Öl-
związany z farbami sporządzanymi na olejach

olewać v
pfeifen
(pospolicie) nie przejmować się czymś lub kimś, wykazując lekceważenie

oligarcha n
Oligarch
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) często (pejoratywnie, pejoratywny) bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarxʲja n
Oligarchie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

oligocen ˌɔlʲiˈɡɔʦ̑ɛ̃n n
Oligozän
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka paleogenu

oligopol ˌɔlʲiˈɡɔpɔl n
Oligopol
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;

oliwa sprawiedliwa zawsze na wierzch wypływa ɔˈlʲiva ˌspravʲjɛˈdlʲiva ˈzafʃɛ na‿ˈvʲjɛʒγ vɨˈpwɨva proverb
nichts ist so fein gesponnen, es kommt doch alles an die Sonnen
prawda zawsze wyjdzie na jaw

oliwiarka n
Ölkanne
(technologia, technika, techniczny) zbiornik z oliwą służący do oliwienia

oliwka ɔˈlʲifka n
Olive
(spożywczy) owoc oliwki (1.1)
Olivenbaum Ölbaum
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;

om ɔ̃m n
Ohm
(jednostka miary) (elektryczność) jednostka oporu elektrycznego;

ombudsman n
Ombudsmann
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;

ombudsmanka n
Ombudsfrau
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kobieta ombudsman

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
Synkope
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
Omega
(językoznawstwo, językoznawczy) dwudziesta czwarta litera alfabetu greckiego, ω;

omijać ɔ̃ˈmʲijäʨ̑ v
scheuen
okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

omikron ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n n
Omikron
nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet ˈɔ̃mlɛt n
Omelett Omelette
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus ɔ̃mʲˈɲibus n
Pferdomnibus Omnibus
(motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

omowy ɔ̃ˈmɔvɨ adj
ohmsch
(fizyka, fizyczny) spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;

omułek ɔ̃ˈmuwɛk n
Miesmuschel
(zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

omyłka n
Fehler Irrtum Versehen
sprawa niezamierzona a niewłaściwa

on ɔ̃n personalPronoun
er
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona ˈɔ̃na personalPronoun
sie
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onager ɔ̃ˈnaɡɛr n
Onager
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;
Asiatischer Esel
(zoologia, zoologiczny) Equus onager, zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
Onanie
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

onanizować ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑ ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ v
onanieren wichsen
(seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
sie
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
sie
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onigiri n
Onigiri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie japońskie w formie ryżowych bryłek z wytrawnym nadzieniem i dodatkami;

onim n
Onym
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna

onkolog ɔ̃ŋˈkɔlɔk n
Onkologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych
Onkologin
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka onkologii

onkologia ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja n
Onkologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami
(medycyna, medyczny) forma skrócona od oddział onkologiczny (kliniki, szpitala (i tym podobne, i temu podobne))

onkostatyczny adj
onkostatisch
(medycyna, medyczny) powstrzymujący rozwój nowotworu

online adv
online
(informatyka, informatyczny) za pomocą Internetu

ono ˈɔ̃nɔ personalPronoun
es
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomastyka ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
Onomastik
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
Onomatopöie Lautmalerei
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
Ontologie
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

ontologiczny ˌɔ̃ntɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ontologisch
(przymiotnik) od ontologia

onuca ɔ̃ˈnuʦ̑a n
Fußtuch
(odzieżownictwo) pas tkaniny do owijania stopy stosowany zamiast skarpety;

onyks n
Onyx
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
Oologie
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

op-art n
Op-Art
(sztuka) kierunek w plastyce i sztuce użytkowej opierający się na oddziaływanie na oko odbiorcy, nie zaś na jego intelekt czy emocje;

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
Abtei
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad ˈɔpat n
Niederschlag
(meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;

opal ˈɔpal n
Opal
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z opalu (1.1) mineralnego

opalać ɔˈpalaʨ̑ v
sonnen bräunen
poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
Sonnenbräune Bräune
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opalony adj
sonnengebräunt
taki, który się opalił

opancerzony adj
Panzer-
pokryty pancerzem, zabezpieczeniem przed atakiem z zewnątrz

opanowany adj
beherrscht gelassen
będący wyrazem opanowania
gelassen gefasst
taki, który panuje nad swoim zachowaniem

oparcie ɔˈparʲʨ̑ɛ n
Lehne Rückenlehne
część mebla służąca do podtrzymywania pleców

opasać v
mästen
karmić intensywnie

opaska n
Band
wstążka / taśma / bandaż

opasły adj
dick
znacznych rozmiarów
fett gemästet
(zootechnika, zootechniczny) dobrze wykarmiony
fett übergewichtig
zbyt dobrze odżywiony; z otyłością

opat ˈɔpat n
Abt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka n
Äbtissin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opatrunek n
Verband
(medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała
Verbinden
(medycyna, medyczny) zakładanie opatrunku w znaczeniu (1.1)

opatrunkowy adj
Verband- Verbands-
(medycyna, medyczny) związany z opatrywaniem, z opatrunkiem

opawicki adj
Troplowitzer Tropplowitzer
związany ze wsią Opawica, dotyczący wsi Opawica

opawski adj
Troppauer
związany z miastem Opawa, dotyczący miasta Opawa

opał ˈɔpaw n
Heizmaterial Heizstoff
to, czym pali się w piecu, aby ogrzać pomieszczenie; materiał do opalania

opcja ˈɔpʦ̑ʲja n
Option
jedna z możliwości do wyboru

opera ˈɔpɛra n
Oper
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;
Oper Opernhaus
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

opera mydlana ˈɔpɛra mɨˈdlãna n
Seifenoper
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
Operation
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator ˌɔpɛˈratɔr n
Betreiber
(telekomunikacja) przedsiębiorstwo świadczące usługi telekomunikacyjne
Operator
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

operetka n
Operette
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze
Operette Operettenhaus Operettentheater
miejsce wystawiania operetki (1.1)

operować ˌɔpɛˈrɔvaʨ̑ v
operieren
(medycyna, medyczny) przeprowadzać operację chirurgiczną
einsetzen verwenden
posługiwać się czymś
handeln
działać w jakimś miejscu, na jakimś terenie
mit arbeiten über verfügen
(finanse, finansowy) dokonywać transakcji finansowych
operieren
(wojskowość, wojskowy) przeprowadzać akcję bojową

opieka ɔˈpʲjɛka n
Pflege Sorge Obhut
dbanie o kogoś lub coś;
Vormundschaft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadzór prawny nad osobą małoletnią

opiekun klienta n
AM Account-Manager
osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.;

opiekuńczy adj
fürsorglich
sprawujący opiekę

opieprz n
Rüffel
(pospolicie) ostre zwymyślanie kogoś

opierać ɔˈpʲjɛraʨ̑ v
widerstehen
przeciwstawiać się, stawiać opór

opiewać ɔˈpʲjɛvaʨ̑ v
besingen
wychwalać, zachwycać się (najczęściej w utworze literackim, muzycznym)

opinać v
spannen
przylegać ciasno
umgeben umspannen
otaczać coś czymś przywierającym
spannen
ściśle przylegać

opinia ɔˈpʲĩɲja n
Gutachten
orzeczenie fachowca na jakiś temat
Meinung Ansicht
sąd, zdanie na jakiś temat
Ruf
zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opinia publiczna ɔˈpʲĩɲja puˈblʲiʧ̑na n
Öffentlichkeit öffentlich Meinung
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;

opis ˈɔpʲis n
Beschreibung
określenie podstawowych cech czegoś

opisać ɔˈpʲisaʨ̑ v
beschreiben
aspekt dokonany od: opisywać

opisowy adj
beschreibend
mający charakter opisu

opisywać ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑ v
beschreiben
przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis
beschreiben beschriften
zaopatrywać coś w opis

opium ˈɔpʲjũm n
Opium
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opiłować v
abfeilen raspeln
obciąć piłą lub wygładzić powierzchnię pilnikiem

opodatkowanie n
Besteuerung
(ekonomia, ekonomiczny) nałożenie podatku lub podatków

opodatkować v
besteuern
(ekonomia, ekonomiczny) nałożyć podatek, obłożyć, obciążyć podatkiem

opolski ɔˈpɔlsʲci adj
Oppelner
od Opole

opona ɔˈpɔ̃na n
Reifen
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponent ɔˈpɔ̃nɛ̃nt n
Opponent
ten, kto się przeciwstawia komuś lub czemuś, ma odmienną opinię

opornik ɔˈpɔrʲɲik n
Widerstand
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

oporny adj
festsitzend widerspenstig
taki, który stawia opór
widerspenstig unfolgsam widerstrebend
niepoddający się żadnym wpływom

oportunista ˌɔpɔrtũˈɲista n
Opportunist
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

oportunistyczny adj
opportunistisch
(medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością
związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem

oportunizm ˌɔpɔrˈtũɲism̥ n
Opportunismus
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

opos n
Opossum
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju opos (1.1)

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
Erzählung
coś, co zostało opowiedziane
Erzählung Kurzgeschichte
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
erzählen
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować
aussprechen
być za czymś, popierać coś, być zwolennikiem jakiegoś poglądu, działania

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
Erzählung
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
Opposition
przeciwstawienie, przeciwdziałanie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;

oprawa n
Einband Umschlag
okładka książki, zeszytu itp.
Gestaltung Rahmen
elementy towarzyszące czemuś (np. wydarzeniu) i uatrakcyjniające je
Rahmen
to, w czym dany przedmiot jest osadzony

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
Scharfrichter
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

opresja n
Unterdrückung
trudna sytuacja

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
Software
(informatyka, informatyczny) ogół programów komputerowych

opryskliwy adj
barsch schroff
odpowiadający nieuprzejmie

opryszczka n
Herpes Fieberbläschen
(medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

oprócz ˈɔpruʧ̑ preposition
außer
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ
außerdem
wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

optometrysta n
Optometrist
(medycyna, medyczny) mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego

optyk ˈɔptɨk n
Optiker
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
sprzedawca okularów

optyka n
Optik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymalny ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ adj
optimal
najlepszy

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
Optimist
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistycznie adv
optimistisch
w sposób optymistyczny; budząc optymizm

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
optimistisch
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
Optimismus Zuversicht
wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opuchlizna n
Anschwellung
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejsce obrzmiałe

opus ˈɔpus n
Opus
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) oznaczenie w kolejności chronologicznej dzieła danego kompozytora

opuszczenie n
Auslassung Senkung Verlassenheit
(rzeczownik odczasownikowy) od opuścić

opuszczony adj
verlassen einsam
taki, którego opuszczono
verlassen menschenleer vernachlässigt
zniszczony wskutek zaniedbania

opór ˈɔpur n
Widerstand
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
w lm przeszkody, utrudnienia

opóźniać v
verspäten verzögern verlangsamen zurückbleiben
powodować zwolnienie tempa robienia lub osiągnięcia czego
in Verzug kommen im Verzug sein
wykonywać nie na czas

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Rückstand
stan umysłowy będący efektem zbyt wolnego rozwoju
Verspätung
odsunięcie zdarzenia w czasie

opętanie n
Besessenheit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan bycia owładniętym przez demona;

opłacalność n
Rentabilität Einträglichkeit
(ekonomia, ekonomiczny) cecha, tego co przynosi zysk i jest opłacalne

opłacalny adj
einträglich profitabel rentabel
taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

opłakiwać ˌɔpwaˈcivaʨ̑ v
beweinen beklagen
płakać, doznawać bólu, wyrażać go po utracie kogoś lub czegoś

opłata ɔˈpwata n
Gebühr Abgabe
kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek ɔˈpwatɛk n
Oblate
rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

opłucna n
Pleura
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

opłukiwać v
abspülen
umywać przez polewanie cieczą

oracz n
Ackermann
ten, kto orze pole

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
Orang-Utan
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada ˌɔrãw̃ˈʒada n
Orangeade
napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

oranżeria ˌɔrãw̃ˈʒɛrʲja n
Orangerie
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;

orać ˈɔraʨ̑ v
pflügen
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita ɔrˈbʲita n
Umlaufbahn Orbit
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

orbitalny adj
orbital
(astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orchestra n
Orchestra
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) centralna, najczęściej okrągła część starożytnego teatru;

orchestrion ɔrˈxɛstrʲjɔ̃n n
Orchestrion
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;

orchidea ˌɔrxʲiˈdɛa n
Orchidee
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

ordalia ɔrˈdalʲja n
Gottesurteil
(historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży;

ordowik ɔrˈdɔvʲik n
Ordovizium
(geologia, geologiczny) drugi okres geologiczny paleozoiku;

ordynator ˌɔrdɨ̃ˈnatɔr n
Chefarzt
(medycyna, medyczny) lekarz, który kieruje oddziałem szpitala
Chefärztin
(medycyna, medyczny) lekarka, która kieruje oddziałem szpitala

ordynować v
verordnen verschreiben
(medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne)
verordnen vorschreiben
dyktować sposób postępowania

organ ˈɔrɡãn n
Behörde Organ
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;
Organ
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

organella n
Organell Organelle
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;

organista ˌɔrɡãˈɲista n
Orgelspieler
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;

organistka ˌɔrɡãˈɲistka n
Organistin Orgelspielerin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na organach

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
Organisation
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
Nichtregierungsorganisation NGO
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
Organismus Lebewesen
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organizować ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑ v
organisieren veranstalten
porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom

organmistrz ɔrˈɡãnmʲisṭʃ n
Orgelbauer
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik budujący lub naprawiający organy

organy n
Orgel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
Orgasmus Höhepunkt
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia ˈɔrʲɟja n
Orgie
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orgon n
Orgon
(ezoteryka) mistyczna energia stanowiąca uniwersalną siłę życiową wpływającą na organizmy i zjawiska kosmiczne;

orientacja n
Orientierung
umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie

orientacja seksualna n
sexuelle Orientierung
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientalistyka ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka n
Orientalistik
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturach Orientu;

orientować v
richten
nadawać określone położenie, kierunek
unterrichten
pomagać w rozeznaniu w czymś
auskennen
mieć rozeznanie w czymś
sich orientieren sich zurechtfinden
potrafić określić własne położenie

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
Origami
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

ork ɔrk n
Ork
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;

orka ˈɔrka n
Knochenarbeit Plackerei
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ciężka bądź wyczerpująca praca
Pflügen
(rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwy gleby;
Schwertwal Killerwal Orca
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orka na ugorze ˈɔrka ˌna‿uˈɡɔʒɛ n
Sisyphusarbeit
ciężka, mozolna praca, bez szans na osiągnięcie szybkiego efektu

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
Orchester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;

orkisz ˈɔrʲciʃ n
Dinkel
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych

orlicki adj
Adler- adlerisch
związany z rzeką Orlicą, dotyczący rzeki Orlicy

orlik ˈɔrlʲik n
Malaienadler
(ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis Temminck, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;

orlik grubodzioby n
Schelladler
(ornitologia, ornitologiczny) Clanga clanga Pallas, ptak drapieżny z podrodziny jastrzębi;

ornitofobia n
Ornitophobie
lęk przed ptakami

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
Ornithologe
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
Ornithologin Ornithologe
(biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ornitologii

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
Ornithologie Vogelkunde
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

orogeneza ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza n
Gebirgsbildung Orogenese
(geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

orogeniczny adj
gebirgsbildend
(geologia, geologiczny) dotyczący orogenezy, górotwórczości

orografia ˌɔrɔˈɡrafʲja n
Orografie
(geografia, geograficzny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o górach

ort ɔrt n
Ort
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz w obiegu w XVII wieku;

ortodoksyjny ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ adj
orthodox
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom

ortodonta n
Kieferorthopäde
(stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

ortodroma n
Orthodrome
(nawigacja) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni; fragment koła wielkiego;

ortoepia ˌɔrtɔˈɛpʲja n
Orthoepie
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o normach wymowy

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
Rechtschreibung Orthographie
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortolan ɔrˈtɔlãn n
Ortolan
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
Orthopäde
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ adj
orthopädisch
związany z ortopedią lub ortopedami

oryginalność n
Originalität
cecha tego, co jest oryginalne

oryginał ˌɔrɨˈɟĩnaw n
Original
rzecz powstała jako pierwsza
(potocznie, potoczny) osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

orzech ˈɔʒɛx n
Nuss
suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzech laskowy n
Haselnuss
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski n
Walnuss
(spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)

orzech ziemny ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
Erdnuss Arachisnuss Aschantinuss Kamerunnuss
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Befund
jakaś opinia, osąd, ekspertyza
Entscheid Spruch
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji
Prädikat
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

orzeł ˈɔʒɛw n
Adler Aar
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

orzeł cesarski n
Östliche Kaiseradler
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila heliaca Savigny, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy strefy umiarkowanej od południowo-wschodniej Europy po Bajkał oraz od Bliskiego Wschodu po Azję Środkową;

orzeł przedni n
Steinadler
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;

orzeł stepowy n
Steppenadler
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila nipalensis Hodgson, duży wędrowny ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy i Azji;

orłowski adj
Orjoler orjolisch
związany z Orłem, dotyczący Orła, miasta w Rosji
Orlauer orlauisch
związany z Orłową, dotyczący Orłowej

osa ˈɔsa n
Wespe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osa pospolita n
gemeine Wespe
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula vulgaris L., gatunek agresywnej błonkówki z rodziny osowatych o powszechnym występowaniu;

osadzanie n
Einbettung
(rzeczownik odczasownikowy) od osadzać

oschły adj
kühl
świadczący o braku skłonności do przeżywania i okazywania uczuć
kühl reserviert
nieskłonny do przeżywania i okazywania uczuć

oscyloskop ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp n
Oszilloskop
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

osetnik n
Zitronengirlitz Zitronenzeisig
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis citrinella, gatunek ptaka z rodziny łuszczakowatych;

osetyjski ˌɔsɛˈtɨjsʲci adj
ossetisch
(przymiotnik) od Osetia, Osetyjczyk

osełka n
Schleifstein Wetzstein Abziehstein
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiadać v
absinken
iść w dół pod własnym ciężarem
bedecken sich legen
zbierać się na czym poprzez opadanie nań
sich ansiedeln sich niederlassen
obierać sobie miejsce zamieszkania, siedzibę

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
Wohnsiedlung
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiedle typu miejskiego n
Siedlung städtischen Typs
(administracja) pośredni między miastem a wsią status jednostki osadniczej, w której ludność w dużej mierze nie zajmuje się działalnością rolniczą, np. osiedla przyfabryczne

osiemdziesięcioczterolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt cztery lata

osiemdziesięcioczterolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt cztery lata

osiemdziesięcioczteroletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt cztery lata
trwający osiemdziesiąt cztery lata

osiemdziesięciodwulatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
Zweiundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt dwa lata

osiemdziesięciodwulatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatka n
Zweiundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt dwa lata

osiemdziesięciodwuletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt dwa lata
trwający osiemdziesiąt dwa lata

osiemdziesięciodziewięciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt dziewięć lat

osiemdziesięciodziewięciolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

osiemdziesięciodziewięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt dziewięć lat
trwający osiemdziesiąt dziewięć lat

osiemdziesięciojednolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
Einundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt jeden lat

osiemdziesięciojednolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatka n
Einundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt jeden lat

osiemdziesięciojednoletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt jeden lat
trwający osiemdziesiąt jeden lat

osiemdziesięciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Achtzigjähriger
osoba w wieku 80-89 lat

osiemdziesięciolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Achtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt lat

osiemdziesięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
achtzigjährig
mający osiemdziesiąt lat
trwający osiemdziesiąt lat

osiemdziesięcioośmiolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt osiem lat

osiemdziesięcioośmiolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt osiem lat

osiemdziesięcioośmioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt osiem lat
trwający osiemdziesiąt osiem lat

osiemdziesięciopięciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt pięć lat

osiemdziesięciopięciolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt pięć lat

osiemdziesięciopięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt pięć lat
trwający osiemdziesiąt pięć lat

osiemdziesięciosiedmiolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt siedem lat

osiemdziesięciosiedmiolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt siedem lat

osiemdziesięciosiedmioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt siedem lat
trwający osiemdziesiąt siedem lat

osiemdziesięciosześciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt sześć lat

osiemdziesięciosześciolatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt sześć lat

osiemdziesięciosześcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt sześć lat
trwający osiemdziesiąt sześć lat

osiemdziesięciotrzylatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundachtzigjähriger
mężczyzna mający osiemdziesiąt trzy lata

osiemdziesięciotrzylatka ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundachtzigjährige
kobieta mająca osiemdziesiąt trzy lata

osiemdziesięciotrzyletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundachtzigjährig
mający osiemdziesiąt trzy lata
trwający osiemdziesiąt trzy lata

osiemnastolatek ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk n
Achtzehnjähriger
chłopak mający osiemnaście lat

osiemnastolatka ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatka n
Achtzehnjährige
kobieta mająca osiemnaście lat

osiemnastoletni ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
achtzehnjährig
mający osiemnaście lat
trwający osiemnaście lat

osika ɔˈɕika n
Espe Zitterpappel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł ˈɔɕɔw n
Esel Eselin
(zoologia, zoologiczny) Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
Esel
(potocznie, potoczny) głupi człowiek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągalny ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
erreichbar greifbar
możliwy do osiągnięcia

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
erreichen
docierać do określonego miejsca
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Erreichen
(rzeczownik odczasownikowy) od osiągnąć
Leistung
coś, co zostało osiągnięte

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
Anklage
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarga wnoszona do sądu, akt oskarżenia
Beschuldigung Anschuldigung
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskijski adj
oskisch
związany z Oskami, dotyczący Osków

oskijski n
Oskisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język oskijski;

oskoła n
Birkensaft
(spożywczy) sok z brzozy;

oskrzele n
Bronchie
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie

oslowski adj
Osloer
związany z Oslo, dotyczący Oslo

osm ɔsm̥ n
Osmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ adj
osmotisch
oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osoba ɔˈsɔba n
Person
pojedynczy człowiek, ktoś
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
bohater dramatu

osoba fizyczna ɔˈsɔba fʲiˈzɨʧ̑na n
natürliche Person
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;

osoba prawna ɔˈsɔba ˈpravna n
juristische Person
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobistość ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑ n
Persönlichkeit Prominente
osoba wybitna, ważna i wpływowa

osobisty ˌɔsɔˈbʲistɨ adj
personal
odnoszący się do pojedynczej osoby
persönlich
dokonany przez daną osobę
intymny, dostępny tylko dla najbliższych
persönlich privat
stanowiący własność danej osoby

osobiście ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ adv
persönlich selbst
we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

osobliwość n
Besonderheit
immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś

osobliwy adj
kurios eigenartig absonderlich
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
Einzelwesen
(biologia, biologiczny) jednostkowy okaz gatunku;

osobowość ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑ n
Persönlichkeit
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osobłoski adj
Hotzenplotzer
odnoszący się do wsi Osobłoga

osocze n
Plasma
(biologia, biologiczny) zasadniczy płynny składnik krwi, w którym zawieszone są krwinki

ospa n
Pocken
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wspólna nazwa kilku różnych wirusowych chorób zakaźnych objawiających się wysypką

ospa wietrzna n
Windpocken
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ossuarium ˌɔsːuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
Beinhaus
budowla lub pomieszczenie ze szczątkami zmarłych, często w obrębie cmentarza

ostaniec ɔˈstãɲɛʦ̑ n
Zeugenberg
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
letztlich schließlich
całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca

ostateczny ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ adj
letzte
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

ostatek ɔˈstatɛk n
Rest
to, co pozostało

ostatki ɔˈstatʲci n
Fastnachtszeit Vorfastenzeit
ostatnie dni karnawału

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
letzte
znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostentacyjny ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ adj
ostentativ
(książkowy) robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę

osteoblast n
Osteoblast
(biologia, biologiczny) komórka wytwarzająca osseinę i kontrolująca jej mineralizację;

osteoklast n
Osteoklast
(biologia, biologiczny) wielojądrzasta komórka zdolna do resorpcji tkanki kostnej;

osteoklastogeneza n
Osteoklastogenese
(biologia, biologiczny) proces powstawania osteoklastów w szpiku

osteoliza n
Osteolyse
(medycyna, medyczny) patologiczna resorpcja tkanki kostnej przez osteoklasty

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
Osteoporose
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostracyzm ɔˈstraʦ̑ɨsm̥ n
Scherbengericht
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;
wykluczenie, bojkot kogoś z danej grupy lub z danego środowiska

ostrawski adj
Ostrauer
odnoszący się do miasta Ostrawa

ostrość n
Härte Schärfe
surowość sądów
Schärfe
(fotografia) wyrazistość szczegółów obrazu
przejaw bycia ostrym (jak nóż)
Schärfe Klarheit
wyrazistość widzenia, słuchu, węchu

ostrożność n
Vorsicht Behutsamkeit Umsicht
zdolność do działania z rozwagą

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
vorsichtig
zrobiony, powzięty z rozwagą, uważnie, oględnie; będący wyrazem czyjejś rozwagi
vorsichtig behutsam
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostrożny optymizm ɔˈstrɔʒnɨ ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
verhalten Optimismus
umiarkowany optymizm, liczący się z możliwością negatywnego rozwiązania sprawy, która początkowo wydaje się być na dobrej drodze

ostrożny pesymizm ɔˈstrɔʒnɨ pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
verhalten Pessimismus
umiarkowany pesymizm, liczący się z możliwością pozytywnego rozwiązania sprawy, która początkowo wydaje się najgorszym z możliwych scenariuszy

ostry ˈɔstrɨ adj
scharf
o obrazie: z dobrze widocznymi zarysami przedmiotów, wyraźny
o amunicji: stosowany do zabijania
scharf pikant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
scharf spitz
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie
o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru
spitz scharf
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°
stechend
o zapachu: intensywny, zwykle nieprzyjemny

ostryga ɔˈstrɨɡa n
Auster
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
Austernfischer
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrzarka ɔˈsṭʃarka n
Schleifstein
urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych narzędzi skrawających

ostrzał ˈɔsṭʃaw n
Beschuss
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
Schneide Klinge
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
warnen
informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzenie ɔˈsṭʃɛ̃ɲɛ n
Spitzen
(rzeczownik odczasownikowy) od ostrzyć

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
schärfen wetzen
czynić ostrym (krawędź czegoś)
spitzen
czynić ostrym (wierzchołek czegoś)

ostygnąć v
erkalten
stać się zimniejszym lub całkowicie zimnym, stracić ciepło

osuszać v
trockenlegen
pozbawiać wilgoci
trocknen
powodować, że coś staje się suche; usuwać ciecz
sich abtrocknen
osuszać siebie; pozbawiać siebie wilgoci

osuwisko ˌɔsuˈvʲiskɔ n
Erdrutsch
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;

oswojony ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ adj
zahm
o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszałamiać v
berauschen betäuben
wywoływać stan częściowej utraty przytomności; wprowadzać w stan zamroczenia
überwältigen
wywierać silne wrażenie

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
Speer
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

oszczerstwo ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ n
Verleumdung Diffamierung
kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
Sparsamkeit Ersparnis
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
sparen
zużywać w niewielkiej ilości

oszukańczy ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ adj
betrügerisch falsch schnwindlerisch
opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
betrügen
mówić komuś nieprawdę, kłamać
betrügen schwindeln trügen
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
schwindeln betrügen trügen
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszust ˈɔʃust n
Betrüger Gauner
ten, kto oszukuje

oszustka ɔˈʃustka n
Betrügerin
osoba płci żeńskiej, która oszukuje

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
Betrug Täuschung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osłabienie n
Schwäche
(rzeczownik odczasownikowy) od osłabić
Unwohlsein
(medycyna, medyczny) stan złego samopoczucia fizycznego

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
Maulesel
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

osłuchiwać ˌɔswuˈxʲivaʨ̑ v
abhorchen
badać kogoś, słuchając wydawanych dźwięków przez niektóre narządy, np. stetoskopem

osłupiały adj
perplex
bardzo zaskoczony, zdumiony, zdziwiony

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
umgeben
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)
(przenośnie, przenośnia) gromadzić wokół siebie pewne przedmioty lub pewnych ludzi

otchłań ˈɔtxwãɲ n
Abgrund
realna pusta, ogromna, głęboka lub wręcz bezdenna przestrzeń

otocjon ɔˈtɔʦ̑ʲjɔ̃n n
Löffelhund
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Umgebung
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący

otologia n
Otologie
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;

otorynolaryngologia n
Otorhinolaryngologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób jamy ustnej, gardła, nosa, ucha i szyi, a także zaburzeń głosu, słuchu i równowagi;

otrzewna n
Bauchfell
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otrzymywać ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
bekommen erhalten kriegen
dostawać, być odbiorcą
erhalten
uzyskiwać, osiągać, wyprodukować coś z czegoś

otrębowy adj
Kleie
związany z otrębami, dotyczący otrębów; zawierający otręby

otręby ɔˈtrɛ̃mbɨ n
Kleie
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otucha ɔˈtuxa n
Zuversicht Mut
nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ adv
ehrlich offen
w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
Beginn
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś
Eröffnung
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;

otwarty ɔtˈfartɨ adj
offen
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
o sklepie: czynny, działający
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami
o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
öffnen aufmachen
powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór ˈɔtfur n
Loch Öffnung
dziura lub wgłębienie
Öffnung
wylot przewodu
wlot przewodu

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
Fettsucht Adipositas
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły ɔˈtɨwɨ adj
fettleibig
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

outing n
Outing
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) mówienie, często publiczne, o czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez zgody tej osoby;

overturyzm n
Overtourism
(turystyka, turystyczny) zjawisko przesycenia jakiegoś miejsca, destynacji ruchem turystycznym ponad możliwości jego obsługi lub wywołujący dużą uciążliwość dla mieszkańców

owad ˈɔvat n
Insekt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożer palmowy n
Höhlenweihe
(ornitologia, ornitologiczny) Polyboroides typus, gatunek ptaka drapieżnego;

owadożerny ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ adj
insektenfressend
(zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal ˈɔval n
Oval
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owalny ɔˈvalnɨ adj
oval
przypominający kształtem owal
(geometria) mający kształt owalu

owca ˈɔfʦ̑a n
Schaf
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczarek niemiecki ɔfˈʧ̑arɛc ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
deutscher Schäferhund
(kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

owczarnia n
Schäferei
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie gospodarskie dla owiec;

owczarstwo n
Schäferei
(zootechnika, zootechniczny) produkcja zwierzęca obejmująca chów i hodowlę owiec

owczarz n
Schafhirte Schäfer
hodowca owiec

owczy pęd n
Herdentrieb
(przenośnie, przenośnia) bezrefleksyjne, ślepe i bezkrytyczne naśladowanie innych, działanie pod wpływem instynktu stadnego

owieczka ɔˈvʲjɛʧ̑ka n
Schäfchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: owca
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty religijnej
młoda owca

owies ˈɔvʲjɛs n
Hafer Haber
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owijać v
umwickeln
otaczać szczelnie, osłaniać dookoła

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
Frucht
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań
Frucht Obst
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo

owoce morza ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa n
Meeresfrüchte Frutti di Mare
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owocnia ɔˈvɔʦ̑ʲɲa n
Perikarp
(botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocowy ˌɔvɔˈʦ̑ɔvɨ adj
fruchtig Frucht Obst
taki, który jest zrobiony z owoców, smakuje lub pachnie jak owoc

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
Haferbrei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owszem ˈɔfʃɛ̃m particle
doch ja
odpowiedź twierdząca, potwierdzająca słowa rozmówcy (także na pytanie z partykułą nie)

owulacja n
Ovulation
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

owłosienie ˌɔvwɔˈɕɛ̇̃ɲɛ n
Behaarung Fell Haarwuchs
włosy na ciele człowieka lub zwierzęcia

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
schmücken zieren
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba ɔzˈdɔba n
Schmuck Zierde
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

ozdobnik ɔˈzdɔbʲɲik n
Verzierung
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki upiększające, dające urozmaicenie, ożywiające, uzupełniające melodię

ozdobny ɔˈzdɔbnɨ adj
dekorativ ornamental schmückend
stanowiący ozdobę; o cechach właściwych ozdobie

ozdrowieniec ˌɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
Genesener
(medycyna, medyczny) (książkowy) osoba, która wraca do zdrowia po jakiejś chorobie

oziębienie n
Abkühlung
(fizyka, fizyczny) spadek temperatury

oziębły adj
eiskalt
odnoszący się z rezerwą

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
bedeuten
wyrażać określoną treść

oznajmiać v
ankündigen mitteilen
podawać wiadomość w sposób oficjalny, uroczysty lub zdecydowany

ozon ˈɔzɔ̃n n
Ozon
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ozonosfera n
Ozonschicht
warstwa zwiększonej koncentracji ozonu w stratosferze Ziemi;

ołomuniecki adj
Olmützer
odnoszący się do czeskiego miasta Ołomuniec

ołowiany ˌɔwɔˈvʲjãnɨ adj
bleiern
wykonany z ołowiu, związany z ołowiem, dotyczący ołowiu

ołowica n
Bleivergiftung
(medycyna, medyczny) zatrucie ołowiem

ołtarz ˈɔwtaʃ n
Altar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołtarzowy adj
Altar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza

ołów ˈɔwuf n
Blei
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek ɔˈwuvɛk n
Bleistift Stift
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś ɔɕ n
Achse
centralna linia danego układu
(matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;

ościsty ɔɕˈʨ̑istɨ adj
grätig
(ichtiologia, ichtiologiczny) o rybie: mająca dużo ości

ośle ucho ˈɔɕlɛ ˈuxɔ n
Eselsohr
zagięty róg książki;

oślepiać v
blenden
poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie
pozbawiać wzroku
blind machen verblenden
pozbawiać rozumu, uniemożliwiać panowanie nad sobą

ośmiogodzinny ˌɔɕmʲjɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
achtstündig
trwający osiem godzin

ośmiokąt n
Achteck Oktagon
(matematyka, matematyczny) figura geometryczna mająca osiem kątów;

ośmiokątny adj
achteckig
taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmiolatek ˌɔɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtjähriger
chłopiec mający osiem lat

ośmiolatka ˌɔɕmʲjɔˈlatka n
Achtjährige
dziewczynka mająca osiem lat

ośmioletni ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtjährig
mający osiem lat
trwający osiem lat

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
Krake Oktopus Tintenfisch
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośmiotysięczny adj
achttausendste
będący ostatnim elementem zbioru wielkości ośmiu tysięcy

ośnik ˈɔɕɲik n
Zugmesser
ręczne narzędzie do strugania i korowania drewna,

ośrodek ɔˈɕrɔdɛk n
Zentrum
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie
środkowy, centralny punkt czegoś
środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia

ośrodek kultury n
Kulturzentrum
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną

oświadczać ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑ v
erklären
komunikować w podniosły lub formalny sposób

oświadczenie ˌɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Erklärung
pismo zawierające oświadczenie (1.1)
Erklärung Angabe
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego

oświecać v
aufklären
(podniośle) uświadamiać coś komuś
aufklären bilden
(podniośle) szerzyć oświatę; zwiększać poziom wiedzy i kultury
erhellen erleuchten
(przestarzałe, przestarzały) rzucać światło
erleuchtet werden
(przestarzałe, przestarzały) być otaczanym światłem
sich bilden
(podniośle) poszerzać swoją wiedzę i kulturę

oświetlać ɔɕˈfʲjɛtlaʨ̑ v
beleuchten erhellen erleuchten
rzucać, kierować na coś światło

ość ɔɕʨ̑ n
Granne
(botanika, botaniczny) ostry, sztywny wyrostek u plewki ziaren kłosa
Gräte Fischgräte
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożaglowanie n
Segelwerk Takelwerk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) określony zespół żagli na statku żaglowym

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
verheiraten
dać komuś kobietę za żonę, spowodować zawarcie związku małżeńskiego z kobietą
heiraten
zawrzeć związek małżeński z kobietą

ożywiać v
beleben
pobudzać, wywoływać ożywienie
sprawiać, że coś stanie się intensywniejsze
wiederbeleben
przywracać do życia

paca n
Reibebrett
(rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze

pacha ˈpaxa n
Achselhöhle Achsel
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym;

pachnieć ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑ v
riechen duften
wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachnolit n
Pachnolith Pyroconit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków, jednowodny heksafluoroglinian sodowo-wapniowy;

pachwina paxˈfʲĩna n
Blattachsel
(botanika, botaniczny) miejsce między górną stroną nasady liścia a łodygą
Leiste
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
Patient
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

packa ˈpaʦ̑ka n
Fliegenklatsche
przyrząd do zabijania much

pacyficzny adj
pazifisch
zamieszkujący Pacyfik, związany z Pacyfikiem

pacyfikacja ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
Befriedung
tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej;

pacyfistyczny adj
pazifistisch
dotyczący pacyfizmu lub związany z pacyfistami

pacyfizm n
Pazifismus
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka ˈpaʧ̑ka n
Paket
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

paczka papierosów n
Zigarettenpackung Zigarettenschachtel
papierowe opakowanie zawierające najczęściej 20 papierosów

paczkomat n
Packstation Paketautomat Paketstation
(potocznie, potoczny) automat do nadawania i odbioru paczek;

padaczka paˈdaʧ̑ka n
Epilepsie
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padaczkowy ˌpadaʧ̑ˈkɔvɨ adj
epileptisch
(medycyna, medyczny) związany z padaczką (epilepsją)

padalec paˈdalɛʦ̑ n
Blindschleiche
(zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;

padać ˈpadaʨ̑ v
fallen
w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą
zlatywać, lecieć w dół
ginąć gwałtowną śmiercią
o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela
o zwierzętach: zdychać
z podmiotem nieżywotnym nastąpić, wybrać cel, zostać wylosowanym
regnen hageln schneien
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)

padać jak muchy ˈpadaʨ̑ ˈjak ˈmuxɨ v
sterben wie die Fliegen
(przenośnie, przenośnia) umierać, ginąć masowo

paderborneński adj
Paderborner
związany z Paderbornem, dotyczący Paderbornu (miasta w Niemczech)

padewczyk n
Paduaner
mieszkaniec miasta Padwy

padewka n
Paduanerin
mieszkanka Padwy; kobieta z tego miasta

padewski adj
paduanisch
odnoszący się do Padwy, związany z Padwą

padlina paˈdlʲĩna n
Aas Kadaver
zwierzęce zwłoki

padlinożerca ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
Aasfresser
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

padlinożerny ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
aasfressend aasfressig nekrophag
(zoologia, zoologiczny) żywiący się padliną

paella n
Paella
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pagórek paˈɡurɛk n
Hügel
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pagórkowaty ˌpaɡurkɔˈvatɨ adj
hügelig
nierówny; taki, który jest pokryty pagórkami

paisley n
Paisleymuster
delikatny, kwiatowo-geometryczny deseń tkaniny o orientalnej, przypuszczalnie perskiej, proweniencji

pajac ˈpajaʦ̑ n
Hampelmann
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka

pajacyk paˈjaʦ̑ɨk n
Hampelmann
ćwiczenie gimnastyczne wykonywane w podskoku, z wykonaniem rozkroku i klaśnięciem nad głową

pajda ˈpajda n
Knast
(potocznie, potoczny) duża kromka chleba

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
Spinne
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczak n
Spinnentier Arachnide
(zoologia, zoologiczny) zwierzę bezkręgowe z sześcioma nogami i odwłokiem

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
Spinnennetz Spinngewebe Gespinst
sieć tkana przez pająka

pak lodowy ˈpak lɔˈdɔvɨ n
Packeis
(meteorologia, meteorologiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wieloletni, dryfujący, drobny lód morski;

pakamera ˌpakãˈmɛra n
Packkammer Packraum
pomieszczenie, w którym przechowywane i pakowane są towary

pakiet ˈpacɛt n
Paket
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;
Paket Packen
kilka rzeczy spakowanych razem

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
pakistanisch
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakowacz n
Packer Verpacker
mężczyzna, który trudni się pakowaniem;

pakować paˈkɔvaʨ̑ v
einpacken packen verpacken
umieszczać rzeczy razem w paczce, bagażu, plecaku
packen
umieszczać przed podróżą swoje rzeczy w torbach, walizkach itp.

pakuły paˈkuwɨ n
Werg
(technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;

pal pal n
Pfahl
gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca

palacz ˈpalaʧ̑ n
Heizer
ktoś, kto zawodowo pali w piecu;
Raucher
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palaczka paˈlaʧ̑ka n
Raucherin
kobieta, która pali (np. papierosy, tytoń, opium itp.)

palant ˈpalãnt n
Schlagball
(sport, sportowy) zespołowa gra na punkty z użyciem drewnianego kija i gumowej piłeczki;

palatynacki adj
Pfälzer pfälzisch
związany z Palatynatem, dotyczący Palatynatu

palauski adj
Palauer palauisch
związany z Palau, dotyczący Palau

palearktyczny adj
paläarktisch
(geografia, geograficzny) (zoologia, zoologiczny) związany z Palearktyką, dotyczący Palearktyki

palec ˈpalɛʦ̑ n
Finger Zehe
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
Zeigefinger
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

paleciak n
Hubwagen
(potocznie, potoczny) ręczny wózek do przewożenia palet wyposażony w podnośnik hydrauliczny;

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
Rauchen
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu
Verbrennung
proces spalania, palenia się

paleoantropolog n
Paläoanthropologe
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz zajmujący się opisaniem ewolucji człowieka

paleobotanika ˌpalɛɔbɔˈtãɲika n
Paläobotanik
(botanika, botaniczny) nauka o roślinach kopalnych;

paleocen n
Paläozän
(geologia, geologiczny) najstarsza epoka paleogenu

paleofitologia ˌpalɛɔfʲitɔˈlɔɟja n
Paläophytologie
(botanika, botaniczny) (zobacz) paleobotanika

paleogen ˌpalɛˈɔɡɛ̃n n
Paläogen
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
Paläografie Paläographie
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolit ˌpalɛˈɔlʲit n
Altsteinzeit Paläolithikum
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleontolog ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk n
Paläontologe
(biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
Paläontologin
specjalistka z zakresu paleontologii

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
Paläontologie
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleontologiczny adj
paläontologisch
(biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleoproterozoik paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Paläoproterozoikum
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

paleozoik ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Paläozoikum
(geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi;

paleozoologia ˌpalɛɔzɔːˈlɔɟja n
Paläozoologie
(zoologia, zoologiczny) nauka o zwierzętach kopalnych;

palermianin n
Palermer
mieszkaniec Palermo; osoba z tego miasta

palermianka n
Palermerin
mieszkanka Palermo; kobieta z tego miasta

palermski adj
palermisch palermitanisch
związany z Palermo, dotyczący Palermo

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
palästinensisch
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

paletka paˈlɛtka n
Schläger TT-Schläger
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) rakietka do gry w tenisa stołowego

paliatywny adj
palliativ
uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn

palilalia n
Palilalie
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
Palimpsest
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
Palindrom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

palisada n
Palisade
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych

paliusz n
Pallium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) element liturgicznego stroju metropolity;

paliwo paˈlʲivɔ n
Treibstoff Brennstoff Kraftstoff Sprit
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić ˈpalʲiʨ̑ v
brennen
niszczyć coś za pomocą ognia
rauchen
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
heizen
dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień

palić za sobą mosty ˈpalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ v
die Brücken hinter sich abbrechen
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie

pallad ˈpalːat n
Palladium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palladianizm ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥ n
Palladianismus
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;

palma ˈpalma n
Palme
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;
(przenośnie, przenośnia) zwycięstwo, pierwszeństwo w czymś
Palmenzweig Palmzweig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwykle zdobiona gałązka lub ich pęk poświęcana w Niedzielę Palmową;

palma daktylowa n
Echte Dattelpalme
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;

palma męczeństwa n
Märtyrerpalme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osiągnięcie nagrody za poniesione męczeństwo przez chrześcijanina
(sztuka) w ikonografii atrybut męczenników w postaci trzymanej gałązki palmowej

palnik ˈpalʲɲik n
Brenner
urządzenie wytwarzające płomień, służące do spawania metali
Flamme
część kuchenki gazowej, w której wytwarza się płomień, na której stawia się naczynia do gotowania

palpitacja n
Herzklopfen Palpitation
(medycyna, medyczny) zbyt szybkie bicie serca;

paluch ˈpalux n
großer Zeh Großzehe
(anatomia, anatomiczny) duży palec u nogi;

paluszek n
Fischtäbchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) panierowane rybne filety w małych, podłużnych porcjach;

pamięciowy ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ adj
Gedächtnis-
związany z pamięcią

pamiętać pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑ v
gedenken
przechowywać informacje w pamięci i potrafić je odtwarzać

pamiętliwy adj
nachtragend nachträgerisch
pamiętający długo urazy, doznane krzywdy, przykrości itp.

pamiętnik n
Tagebuch
wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
Erinnerung Gedächtnis
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości
Gedächtnis Speicher
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
(informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;

pamięć USB n
USB-Stick
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

pan pãn n
Herr
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
pracodawca dla służby
właściciel niewolników
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy
Herr Sie
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
Herrchen
właściciel psa

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
Bräutigam
mężczyzna w dniu swojego ślubu

panamski pãˈnãmsʲci adj
panamaisch
odnoszący się do państwa Panama

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
Gürteltier
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
Schlachtschiff
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
Panzer
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;

pancerzownica ˌpãnʦ̑ɛʒɔvʲˈɲiʦ̑a n
Panzerfaust
(wojskowość, wojskowy) ręczna broń przeciwpancerna

panda ˈpãnda n
Panda
(zoologia, zoologiczny) panda mała
(zoologia, zoologiczny) panda wielka

panda wielka n
Pandabär
(zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Pandeismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
Pandemie
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

panegiryczny adj
panegyrisch
dotyczący panegiryku

pangermanizm n
Pangermanismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich

pangram ˈpãŋɡrãm n
Pangramm
(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie, w którym zostały użyte wszystkie litery alfabetu;

panhelleński adj
panhellenisch
dotyczący wszystkich Greków, obejmujący wszystkich Greków

pani ˈpãɲi n
Frau
bogini
pracodawczyni dla służby
władczyni
Frau Sie
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
Frauchen
właścicielka psa

panienka pãˈɲɛ̃nka n
Fräulein
młoda dziewczyna
Nutte
(eufemistycznie) o prostytutce
jung Dame
(dawniej, dawny) córka chlebodawców

panierować v
panieren
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panika ˈpãɲika n
Stampede Panik
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panleukopenia ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa n
Panleukopenie
(weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią;

panna ˈpãnːa n
Fräulein
dziewczyna, młoda kobieta
Fräulein Jungfrau
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna cotta n
Pannacotta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) delikatny deser kuchni włoskiej zrobiony ze śmietany podgrzanej z żelatyną i różnymi dodatkami;

panorama ˌpãnɔˈrãma n
Panorama Rundblick Rundgemälde
rozległy, szeroki widok

panować pãˈnɔvaʨ̑ v
beherrschen
podporządkowywać coś sobie, mieć władzę nad czymś
herrschen
występować, pojawiać się
być panem, przywódcą czegoś
być panem, władcą kraju, królestwa

panpsychizm n
Panpsychismus
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi

panseksualizm n
Pansexualität
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny;

panseksualny adj
pansexuell
(psychologia, psychologiczny) dotyczący panseksualizmu

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
Panslawismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteistyczny adj
pantheistisch
właściwy panteizmowi

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Pantheismus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panterołak ˌpãntɛˈrɔwak n
Werpanther
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest pantera

pantofel pãnˈtɔfɛl n
Pantoffel
(regionalizm, regionalny) rodzaj obuwia noszonego w domu
Slịpper
rodzaj lekkiego, płytkiego, wsuwanego buta

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
Pantoffelheld
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantograf pãnˈtɔɡraf n
Pantograf
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
Stromabnehmer
przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

pantoprazol n
Pantoprazol
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papa ˈpapa n
Papa Papi Vati
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) tata
Dachpappe Pappe
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;
Fresse
(potocznie, potoczny) często (obraźliwie) usta

papier ˈpapʲjɛr n
Papier
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier jest cierpliwy ˈpapʲjɛrʲ ˈjɛstʲ ʨ̑ɛrˈplʲivɨ proverb
Papier ist geduldig
na papierze można napisać wszystko bez ryzyka natychmiastowych konsekwencji

papier milimetrowy n
Millimeterpapier
arkusz papieru kreślarskiego z naniesioną siatką milimetrową

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
Toilettenpapier Klopapier
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ n
Wertpapier
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
Schleifpapier
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papier śniadaniowy n
Butterbrotpapier
specjalny papier do zawijania kanapek

papiernia n
Papierfabrik Papiermühle
zakład wytwarzający papier

papieros paˈpʲjɛrɔs n
Zigarette
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierosowy ˌpapʲjɛrɔˈsɔvɨ adj
Zigaretten
dotyczący papierosa

papierowy ˌpapʲjɛˈrɔvɨ adj
papieren
wykonany z papieru

papierowy tygrys n
Papiertiger
osoba lub grupa ludzi sprawiająca wrażenie silnej, lecz będąca w rzeczywistości słaba

papierośnica ˌpapʲjɛrɔɕˈɲiʦ̑a n
Zigarettenetui
mały, elegancki pojemnik do trzymania papierosów.

papieski paˈpʲjɛsʲci adj
päpstlich
związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papiestwo n
Papsttum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd papieża, forma rządów papieża

papież ˈpapʲjɛʃ n
Papst
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papieżyca n
Päpstin
legendarna kobieta wyświęcona na papieża

papirologia n
Papyrologie
nauka, która zajmuje się badaniem i odczytywaniem rękopisów;

papirus paˈpʲirus n
Papyrus
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;
materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1);
zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)

papista n
Papist
osoba zagorzale popierająca papieża

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
Farn
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów;

papryka ˈpaprɨka n
Paprika spanischer Pfeffer
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga paˈpuɡa n
Papagei
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka paˈpuʃka n
Sittich
(zdrobniale) od: papuga

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
Wellensittich
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para ˈpara n
Dampf Wasserdampf
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
Paar
dwie osoby, darzące się uczuciem
dwa przedmioty stanowiące komplet
określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu

para wodna ˈpara ˈvɔdna n
Wasserdampf
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) woda w gazowym stanie skupienia;

parabola ˌparaˈbɔla n
Parabel
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;

paracetamol ˌparaʦ̑ɛˈtãmɔl n
Paracetamol
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
Paradigma
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
Paradigma Muster
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradygmatyczny ˌparadɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
paradigmatisch
dotyczący paradygmatu, właściwy paradygmatowi

parafia paˈrafʲja n
Pfarre Pfarrei
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;
Pfarrgemeinde
ogół mieszkańców parafii (1.1)

parafianin ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn n
Gemeindemitglied
(kościelny) członek wspólnoty parafialnej

parafraza n
Paraphrase
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie tej samej treści innymi środkami wyrazowymi

paragon paˈraɡɔ̃n n
Kassenzettel Kassenbon
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragraf paˈraɡraf n
Paragraf
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;
Paragraphenzeichen Paragrafenzeiche
(potocznie, potoczny) znak paragrafu (1.1) §

paragwajski ˌparaˈɡvajsʲci adj
paraguayisch
odnoszący się do państwa Paragwaj

paralela n
Parallele
cechy podobne, analogiczne

paralipsa n
Paralipse
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwróceniu uwagi na przedmiot wypowiedzi poprzez zapowiedź pominięcia go lub stwierdzenie, że nie jest on warty uwagi;

paraliż paˈralʲiʃ n
Lähmung Paralyse
utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paraliżować v
lahmlegen
utrudniać swobodne funkcjonowanie czegoś

paranoja n
Paranoia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapet paˈrapɛt n
Fensterbank Fensterbrett
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
Einzugsfeier
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

paraplegia ˌparaˈplɛɟja n
Querschnittlähmung
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;

parasol paˈrasɔl n
Regenschirm
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem
Sonnenschirm
przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem

parasolka ˌparaˈsɔlka n
Schirm Damenschirm Knirps
mały, rozkładany parasol dla kobiet

parawan n
Paravent Wandschirm
rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazonium n
Parazonium
(historia, historyczny, historycznie) ozdobny sztylet z czasów starożytnego Rzymu noszony do celów reprezentacyjnych i ceremonialnych, reprezentujący status społeczny właściciela;

parazytologia ˌparazɨtɔˈlɔɟja n
Parasitologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parcie ˈparʲʨ̑ɛ n
Druck
(fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała;

parczelina trójlistkowa ˌparʧ̑ɛˈlʲĩna ˌtrujlʲiˈstkɔva n
Kleeulme
(botanika, botaniczny) Ptelea trifoliata, gatunek krzewu lub małego drzewa ozdobnego z rodziny rutowatych;

pardubicki adj
Pardubitzer
związany z miastem Pardubice, dotyczący miasta Pardubice

pardwa ˈpardva n
Schneehuhn
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
Alpenschneehuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
Moorschneehuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa szkocka n
Schottische Moorschneehuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich

pareidolia n
Pareidolie
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;

paremiologia ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
Parömiologie Sprichwortforschung
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;

parentyfikacja n
Parentifikation Parentifizierung
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zjawisko psychosocjologiczne polegające na odwróceniu ról w rodzinie, gdy dziecko pełni rolę opiekuna, partnera i powiernika wobec swojego rodzica lub rodzeństwa;

parerga paˈrɛrɡa n
Parerga
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół ubocznej, drobnej twórczości literackiej danego autora, niezaliczana do jego twórczości podstawowej

parestezja n
Parästhesie
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park park n
Park
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
Nationalpark
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

park rozrywki n
Freizeitpark Vergnügungspark
(turystyka, turystyczny) teren z atrakcjami i punktami gastronomicznymi

parking ˈparʲcĩŋk n
Parkplatz
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parkowanie ˌparkɔˈvãɲɛ n
Parken
(motoryzacja) zatrzymywanie pojazdu na postoju, parkingu lub w innym przeznaczonym do tego miejscu

parkować parˈkɔvaʨ̑ v
parken
zostawiać pojazd na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania pojazdu lub innym wolnym miejscu

parlament parˈlãmɛ̃nt n
Parlament
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;

parlamentariusz n
Parlamentär
(wojskowość, wojskowy) posłaniec wysyłany przez walczące strony w celu negocjacji;

parlamentarny ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ adj
parlamentarisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parlamentaryzm n
Parlamentarismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów z parlamentem mającym władzę ustawodawczą i sprawującym ją nad rządem;

parmenka n
Parmaerin Parmesanerin
mieszkanka Parmy

parmezan parˈmɛzãn n
Parmesan Parmesankäse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parmeńczyk n
Parmaer Parmesaner
mieszkaniec Parmy

parmeński adj
parmaisch parmesanisch
związany z Parmą, dotyczący Parmy

parodia paˈrɔdʲja n
Parodie
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować v
parodieren
dokonywać parodii czegoś

paroksyton n
Paroxytonon
(fonetyka, fonetyczny) akcent na przedostatniej sylabie wyrazu;

paronim paˈrɔ̃ɲĩm n
Paronym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;

paronomazja n
Paronomasie
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;

parowar paˈrɔvar n
Dampfgarer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie lub urządzenie służące do gotowania na parze;

parowiec n
Dampfschiff
(przestarzałe, przestarzały) statek z napędem parowym;

parowozownia n
Betriebshof
(kolejnictwo) zespół pomieszczeń, warsztatów oraz torów przystosowanych do obsługi technicznej i napraw parowozów;

parowóz paˈrɔvus n
Dampflok Dampflokomotive
(kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

parszywiec parˈʃɨvʲjɛʦ̑ n
Schuft Schurke
(obraźliwie) człowiek podły

parszywy parˈʃɨvɨ adj
räudig
(potocznie, potoczny) podły, zły, nędzny

partaczyć parˈtaʧ̑ɨʨ̑ v
pfuschen
robić coś byle jak, nieudolnie, źle

partenogeneza n
Parthenogenese
(biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter ˈpartɛr n
Erdgeschoss Parterre
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia ˈpartʲja n
Gruppe klein Schar
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób
Partei
(zobacz) partia polityczna
Partie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców
(szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie
Partie Heirat
(przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę
Partisanengruppe
(historia, historyczny, historycznie) (dawniej, dawny) oddział partyzancki, nieregularny oddział zbrojny;

partia angielska n
englische Eröffnung
(szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchu 1. c4;

partia hiszpańska n
Spanische Partie
(szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gb5;

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
politische Partei
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partia włoska n
Giuoco Piano Italienische Partie
(szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gc4 Gc5;

partnerstwo n
Partnerschaft
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

party ˈpartɨ n
Fete
(książkowy) przyjęcie towarzyskie

partycypacyjny adj
partizipativ
taki, który polega na udziale we wspólnym przedsięwzięciu zarówno ponosząc koszty, jak i czerpiąc zyski

partyjski adj
parthisch
związany z Partami lub Partią, dotyczący Partów lub Partii

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
Partikel
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partytura ˌpartɨˈtura n
Partitur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;
Regiefassung
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła

partyzana ˌpartɨˈzãna n
Partisane
(historia, historyczny, historycznie) broń drzewcowa o długim, obosiecznym grocie, używana w zachodniej Europie od XV w.;

partyzant parˈtɨzãnt n
Partisan
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego

partyzantka n
Guerillakrieg Partisanenkrieg
(wojskowość, wojskowy) forma walki zbrojnej z ukrycia
Partisanenabteilung
oddziały partyzantów
Partisanin
kobieta partyzant
freiberufliche Tätigkeit
(przenośnie, przenośnia) niezorganizowana działalność prowadzona na własną rękę

paryski paˈrɨsʲci adj
Pariser pariserisch
związany z Paryżem, dotyczący Paryża

parytet paˈrɨtɛt n
Parität
zasada równości proporcji dwóch lub więcej wielkości, określana prawnie a priori;

parzystokopytny paˈʒɨstɔkɔˈpɨtnɨ adj
Paarhufer
(zoologia, zoologiczny) mający parzystą liczbę palców zwieńczonych kopytami

parów n
Erosionsrinne Schlucht
(geografia, geograficzny) rodzaj suchej doliny o niezbyt stromych zboczach;

parówka paˈrufka n
Bockwurst
(spożywczy) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;

parę ˈparɛ indefiniteCardinalNumeral
ein paar
kilka; niewielka liczba czegoś

pas pas n
Gurt
(technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
Gürtel
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
Spur
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
Streifen
długi rząd czegoś
Taille
miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

pas bezpieczeństwa n
Sicherheitsgurt Gurt
pas, który zabezpiecza przed urazem w razie wypadku;

pas planetoid n
Asteroidengürtel
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pas startowy ˈpas ːtarˈtɔvɨ n
Landepiste Startbahn
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasat ˈpasat n
Passat Passatwind
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;

pasawczyk n
Passauer
mieszkaniec Pasawy, ktoś pochodzący z Pasawy

pasawski adj
Passauer
związany z Pasawą, dotyczący Pasawy

pasać v
hüten
paść zwierzęta co pewien czas, wiele razy
weiden
korzystać wielokrotnie z pastwiska, jeść tam trawę

pasażer paˈsaʒɛr n
Passagier Fahrgast
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerski adj
Passagier
taki, który służy do przewozu pasażerów

paschał ˈpasxaw n
Osterkerze
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);

paser ˈpasɛr n
Hehler
osoba handlująca kradzionymi rzeczami

paserstwo n
Hehlerei
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;

pasieka paˈɕɛka n
Bienenstand Imkerei
(pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb ˈpaɕɛrp n
Stiefsohn
syn męża lub żony pochodzący z wcześniejszego małżeństwa

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
Stieftochter
córka małżonka z innego małżeństwa

pasikonik ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik n
Laubheuschrecke
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad;

pasja ˈpasʲja n
Leidenschaft Passion
silne zainteresowania, zamiłowanie
Wut
gniew

pasjans ˈpasʲjãw̃s n
Patience
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

paskal ˈpaskal n
Pascal
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

paskudny paˈskudnɨ adj
fies
zły, przykry, nieznośny

pasmajtki pasˈmajtʲci n
Miederhöschen
(potocznie, potoczny) majtki z pasem do pończoch

pasmanteria ˌpasmãnˈtɛrʲja n
Kurzwaren
wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)
Kurzwarengeschäft
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi

pasmanteryjny adj
Kurzwaren-
dotyczący pasmanterii

pasować paˈsɔvaʨ̑ v
passen
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
przypadać do gustu
(termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
być odpowiednim do czyichś potrzeb

pasożyt paˈsɔʒɨt n
Parasit Schmarotzer
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
Schmarotzer Parasit
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasożytniczy adj
parasitär Schmarotzer- parasitisch schmarotzerhaft
(biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów

pasożytować v
schmarotzen
(biologia, biologiczny) żyć kosztem innego organizmu, nie uśmiercając go gwałtownie lub wcale
(przenośnie, przenośnia) żyć cudzym kosztem

passus ˈpasːus n
Passus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fragment tekstu, wyjątek z jakiejś książki, zazwyczaj jakiś szczególny

pasta ˈpasta n
Paste Zahnpaste
substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pasta do butów n
Schuhcreme Schuhpaste Schuhwichse
(chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
Zahnpaste Zahnpasta
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pastel ˈpastɛl n
Pastell
środek rysunkowy i malarski w postaci miękkiego sztyftu, kredki lub ołówka;
Pastellbild
(sztuka) obraz namalowany pastelami (1.1)
Pastellmalerei
(sztuka) technika malowania pastelem (1.1);

pastelista n
Pastellmaler
(sztuka) artysta malarz wykonujący obrazy w technice pastelu

pastelistka n
Pastellmalerin
(sztuka) artystka malarka wykonująca obrazy w technice pastelu

pasterka paˈstɛrka n
Christmette Christmesse Weihnachtsmesse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza odprawiana w noc Bożego Narodzenia

pasternak n
Pastinake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny
Pastinake Pastinak
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
Pasteurisierung Pasteurisation
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasteryzować v
pasteurisieren
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze

pasterz ˈpastɛʃ n
Hirte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz ˈpastʲiʃ n
Pastiche
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor ˈpastɔr n
Pastor
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastorał n
Krummstab Bischofsstab
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;

pastuszy paˈstuʃɨ adj
Hirten-
(przestarzałe, przestarzały) lub (poetycki, poetycko) od pastuch

pastylka paˈstɨlka n
Pastille
lek w postaci małego krążka

pasy ˈpasɨ n
Zebrastreifen
(potocznie, potoczny) przejście dla pieszych o wyglądzie białych pasów na jezdni

pasywność paˈsɨvnɔɕʨ̑ n
Passivität
(książkowy) bierna postawa, brak aktywności
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) stan metalu, w którym następuje zahamowanie jego reakcji z agresywnym środowiskiem, co chroni go przed korozją elektrochemiczną

pasywny adj
passiv
który nie wykazuje chęci działania

pasza ˈpaʃa n
Pascha
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;
Futter
(zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszkot ˈpaʃkɔt n
Misteldrossel
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszkwil ˈpaʃkfʲil n
Schmähschrift
publikacja brukająca czyjąś reputację;

paszport ˈpaʃpɔrt n
Pass Paß Reisepaß Reisepass
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

paszportówka n
Brustbeutel
niewielka, płaska torebka do zawieszenia na szyi, rodzaj portfela

pasztet ˈpaʃtɛt n
Pastete
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka
Salat Schlamassel
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja
hässliches Entlein
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) brzydka dziewczyna

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
Foie Gras Gänseleberpastete
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

pasztetowa n
Leberwurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski, głównie do smarowania kanapek; pasztet z podrobów i resztek mięsnych w formie kiełbasy;

paszto ˈpaʃtɔ n
Afghanisch Pashto Sprache die Afghan
(językoznawstwo, językoznawczy) język Pasztunów;

patagoński ˌpataˈɡɔ̃j̃sʲci adj
patagonisch
od Patagonia

patat n
Batate Süßkartoffel
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym

patelnia paˈtɛlʲɲa n
Pfanne Bratpfanne
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent ˈpatɛ̃nt n
Patent
dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;
dokument stwierdzający nabycie uprawnień do działalności związanej z żeglugą;

patentowany leń ˌpatɛ̃ntɔˈvãnɨ ˈlɛ̃ɲ idiom
fauler Sack
osoba wyjątkowo leniwa

patetyczny ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ adj
pathetisch
poważny, doniosły, uroczysty

patio ˈpatʲjɔ n
Patio
(architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;

patolog n
Pathologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w zakresie patologii

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
Pathologie
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu

patologiczny ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
pathologisch
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością
(socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy

patologizacja n
Pathologisierung
pogarszanie się jakości

patriarcha paˈtrʲjarxa n
Patriarch
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

patriarchalny ˌpatrʲjarˈxalnɨ adj
patriarchal
związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu
związany z patriarchą, dotyczący patriarchy

patriarchat n
Patriarchat
godność i władza patriarchy

patriota paˈtrʲjɔta n
Patriot
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotka paˈtrʲjɔtka n
Patriotin
kobieta kochająca swoją ojczyznę, gotowa do poświęceń dla niej

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
patriotisch
taki, którego cechuje patriotyzm
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
Patriotismus
miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrolog n
Patrologe
(teologia, teologiczny) specjalista w dziedzinie patrologii

patrologia n
Patrologie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;

patrolować v
patrouillieren
wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patrontasz n
Patronentasche
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) torba na ładunki do broni palnej, używana przez piechotę w XVIII - XIX wieku

patroszyć v
ausnehmen
usuwać trzewia z martwego zwierzęcia

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
schauen ansehen
kierować wzrok na coś lub na kogoś

patrzeć jak cielę na malowane wrota ˈpaṭʃɛʨ̑ ˈjäc ˈʨ̑ɛlɛ ˌna‿malɔˈvãnɛ ˈvrɔta v
dastehen wie der Ochse vor dem Scheunentor glotzen wie ein abgestochenes Kalb gucken wie ein Schwein ins Uhrwerk
patrzeć w bezmyślnym zdumieniu

patrzeć z góry ˈpaṭʃɛʥ̑ ˈz‿ɡurɨ v
herabsehen
traktować kogoś z pogardą, uważać się za kogoś lepszego

patyna paˈtɨ̃na n
Patina
rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu;

pauperyzacja ˌpawpɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
Verarmung
ubożenie (człowieka, społeczeństwa)

paw paf n
Pfau
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju pawi (1.1)

paw indyjski n
Blauer Pfau
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku paw indyjski (1.1)

paw niebieski n
Blauer Pfau
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku paw niebieski (1.1)

paw zwyczajny n
Blauer Pfau
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku paw zwyczajny (1.1)

pawian ˈpavʲjãn n
Pavian
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
Nagel Fingernagel
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur ˈpazur n
Kralle Klaue
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac ˈpawaʦ̑ n
Palast Schloss
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałeczki paˈwɛʧ̑ʲci n
Essstäbchen Stäbchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) azjatycki przyrząd do nabierania jedzenia;

pałka teleskopowa n
Teleskopschlagstock
rodzaj składanej broni obuchowej wykonanej z lekkiego i mocnego metalu, zakończonej kulką;

państewko n
Zwergstaat
(zdrobniale) od: państwo

państwo ˈpãj̃stfɔ n
Staat Reich
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;
Frau und Herr
tytuł grzecznościowy wobec małżeństwa
Sie mein Dame und Herr sehr geehrt Dame und Herr
zwrot grzecznościowy względem grupy, w której są zarówno kobiety, jak i mężczyźni

państwo w państwie n
ein Staat im Staate
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której wewnątrz jednej oficjalnej struktury organizacyjnej powstaje nieoficjalnie inna struktura, która sprawuje faktyczną władzę

państwowość pãj̃ˈstfɔvɔɕʨ̑ n
Staatlichkeit Staatswesen
zespół właściwości cechujących państwo; (także, też) odrębność, niezależność państwowa

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
staatlich Staat
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna n
Frondienst Leibeigenschaft
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paśnik n
Raufe
niewielka konstrukcja z zadaszeniem do dokarmiania zwierzyny leśnej;

paść ofiarą ˈpaɕʨ̑ ɔˈfʲjarɔ̃w̃ v
zum Opfer fallen
zostać zaatakowanym, stać się ofiarą czegoś lub kogoś

paź królowej n
Schwalbenschwanz
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Papilio machaon Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
Oktober Gilbhart
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchać pxaʨ̑ v
drängen treiben
(przenośnie, przenośnia) namawiać do czegoś
quetschen
wkładać niedbale, wpychać siłą
schicken
(potocznie, potoczny) wysyłać
schieben
przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu
stoßen
zadawać cios bronią, dźgać
drängen
przedzierać się, tłoczyć się
starać się o coś, dążyć do czegoś

pchełki n
Flohhüpfspiel Flohspiel
stołowa gra zręcznościowa polegaląca na trafianiu do miseczki lub tarczy strzelając małymi krążkami przy pomocy większego;

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
Flohmarkt Trödelmarkt
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów;

pchnięcie kulą ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
Kugelstoßen
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła pxwa n
Floh
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pech pɛx n
Pech Unglück
niepomyślny zbieg okoliczności

pechowiec n
Pechvogel
(potocznie, potoczny) ktoś, kto ma pecha

pedagog pɛˈdaɡɔk n
Pädagoge
nauczyciel, wychowawca

pedagogiczny adj
pädagogisch
związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
Pädagogik
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedant ˈpɛdãnt n
Pedant
człowiek bardzo dokładny, przywiązujący dużą wagę do porządku

pedantyczny ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ adj
pedantisch
skrajnie, nadmiernie dokładny

pedał ˈpɛdaw n
Pedal Fußhebel
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
Schwuchtel Schwule schwule Truffel schwuler Messdiener
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pederasta ˌpɛdɛˈrasta n
Päderast
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) homoseksualista

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
Päderastie
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami;

pediatria pɛˈdʲjatrʲja n
Pädiatrie Kinderheilkunde
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedikiurzystka ˌpɛdʲicuˈʒɨstka n
Fußpflegerin
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kobieta wykonująca pedikiur zawodowo

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
Pädophilie
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pedokracja n
Pädokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy młodych, niedoświadczonych osób

pejoratywnie ˌpɛjɔraˈtɨvʲɲɛ adv
pejorativ
w negatywny sposób

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
pejorativ
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejs n
Peies Schläfenlocke
(żydowski) długie pasmo włosów wyrastających ze skroni, noszone przez wyznawców tradycyjnego judaizmu, zwłaszcza przez chasydów;

pejzaż ˈpɛjzaʃ n
Landschaft
(sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

pekinka pɛˈcĩnka n
Pekingerin
mieszkanka Pekinu

pekińczyk pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Pekinger
mieszkaniec Pekinu
Pekinese
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o długiej sierści i krótkim pysku;

pektorał n
Pektorale
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z relikwią noszony przez katolickich duchownych na piersi;

pelargonia ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja n
Geranie
(botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

peleton pɛˈlɛtɔ̃n n
Peloton
(sport, sportowy) najliczniejsza zwarta grupa kolarzy jadących w wyścigu;

pelikan pɛˈlʲikãn n
Pelikan
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

peloid pɛˈlɔ<sup>j</sup>it n
Peloid
naturalny twór geologiczny stosowany jako tworzywo lecznicze; powstaje przy udziale wody i mikroorganizmów

pelota pɛˈlɔta n
Pelota
(sport, sportowy) rodzaj tenisa popularnego wśród Basków, rozgrywanego na boisku ze ścianą, o którą odbijana jest piłka;

pendrive n
USB-Stick
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

penis ˈpɛ̃ɲis n
Penis Glied
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

penologia n
Pönologie
nauka zajmująca się ogólnymi zaganieniami dotyczącymi kary

pensja ˈpɛ̃w̃sʲja n
Gehalt
płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu

pensum n
Lehrdeputat
(zawód, zawodowy, zawodowo) ustalona liczba godzin pracy nauczyciela lub wykładowcy

pentagon pɛ̃nˈtaɡɔ̃n n
Pentagon
(dawniej, dawny) pięciokąt

pentagram pɛ̃nˈtaɡrãm n
Pentagramm
(geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentatonika n
Pentatonik
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) każda skala zawierająca pięć dźwięków w oktawie;

pepsyna n
Pepsin
(biochemia, biochemiczny) czynna postać pepsynogenu, enzym trawienny występujący w soku żołądkowym;

peptyd ˈpɛptɨt n
Peptid
(biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów

per se ˈpɛr ˈse
per se
(książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

percepcja n
Perzeption
(fizjologia, fizjologiczny) odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

perfekcjonista ˌpɛrfɛkʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
Perfektionist
człowiek dążący do doskonałości

performancja n
Performanz
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;

perfumeria ˌpɛrfũˈmɛrʲja n
Parfümerie
sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumować v
parfümieren
skrapiać perfumami, aplikować perfumy

pergamin n
Backpapier Fettpapier
papier nieprzepuszczający wilgoci ani tłuszczu
Pergament
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;

pergamoński adj
pergamenisch
związany z Pergamonem, dotyczący Pergamonu

pergola pɛrˈɡɔla n
Pergola
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perhydrol pɛrˈxɨdrɔl n
Perhydrol
(chemia, chemiczny) silnie utleniający, 30-procentowy roztwór wodny nadtlenku wodoru

periodyk pɛrʲˈjɔdɨk n
Periodikum
czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się;

perkoz ˈpɛrkɔs n
Lappentaucher
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ n
Haubentaucher
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
Schlagzeuger
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
Helmperlhuhn Perlhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perlit n
Perlit
(geologia, geologiczny) minerał, wieloskładnikowa skała pochodzenia wulkanicznego, zawierająca kilka procent wody;

perm pɛrm n
Perm
(geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permakultura n
Permakultur
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja n
Permanenz
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

permanentność n
Permanenz
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

peron ˈpɛrɔ̃n n
Bahnsteig
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
Peronismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perpetuum mobile n
Perpetuum mobile
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;

perski ˈpɛrsʲci adj
persisch Persisch
dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski ˈpɛrsʲci n
Persisch Persische
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

personel pɛrˈsɔ̃nɛl n
Personal Personalstärke
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

personifikacja ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkaʦ̑ʲja n
Personifikation Personifizierung Verkörperung
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;

perswazja pɛrsˈfazʲja n
Zureden
nakłanianie, tłumaczenie, przekonywanie kogoś do czegoś

persyflaż n
Persiflage
(książkowy) złośliwość ukryta pod pozorem uprzejmości

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
Kaki Persimone
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;
Persimonenbaum
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju persymona (1.1)

peruka pɛˈruka n
Perücke
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
peruanisch
odnoszący się do państwa Peru

perwersja n
Perversion
(psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy
Perversität Pervertiertheit
zachowania wbrew przyjętym obyczajom, mające za zadanie szokować

perwersyjny adj
abartig
właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej

perydot pɛˈrɨdɔt n
Peridot
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, krzemian magnezu i żelaza;

peryfrastyczny adj
Periphrasen-
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) określający coś za pomocą peryfrazy

peryfraza ˌpɛrɨˈfraza n
Periphrase
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie

perygeum n
Erdnähe Perigäum
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
Perihel
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perykopa n
Perikope
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

peryskop pɛˈrɨskɔp n
Periskop
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

peryskopowy adj
Periskop-
(optyka, optyczny) dotyczący peryskopu

perz pɛʃ n
Quecke
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju perzów (1.1)

perzyna n
Brandstätte Loderasche
(dawniej, dawny) coś właśnie niszczone albo już zniszczone przez pożar

perła ˈpɛrwa n
Perle
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)

pescowegetarianizm n
Pescetarismus
dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

peso ˈpɛsɔ n
Peso
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów, głównie południowoamerykańskich;

pestycyd pɛˈstɨʦ̑ɨt n
Pestizid
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
Pessimist
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymizm pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
Pessimismus
tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

peszmerg n
Peschmerga
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kurdyjski bojownik walczący w partyzantce i powstaniach o niepodległość Kurdystanu;

peszyć v
verwirren verstören
wprawiać w zakłopotanie

pet pɛt n
Kippe
(potocznie, potoczny) resztka wypalonego papierosa

petarda n
Petarde
(historia, historyczny, historycznie) ładunek wybuchowy używany dawniej do wysadzania bram lub mostów

petent ˈpɛtɛ̃nt n
Petent Interessent
człowiek ubiegający się o coś, składający swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

petrografia ˌpɛtrɔˈɡrafʲja n
Petrografie
(geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał;

petting n
Petting
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego

petycja pɛˈtɨʦ̑ʲja n
Petition
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
sicher
całkowicie przekonany o słuszności

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n pronoun
gewiss
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
Gewissheit
całkowite przekonanie o czymś

pewność siebie n
Selbstsicherheit Selbstbehauptung Selbstbewusstsein
(psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny ˈpɛvnɨ adj
sicher
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
sicher zuverlässig
godny zaufania, sprawdzony
überzeugt sicher
o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

pewny siebie adj
selbstsicher von sich überzeugt
przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełnia ˈpɛwʲɲa n
Fülle
punkt kulminacyjny, szczyt czegoś, najwyższy stan
Vollmond
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnogłos n
Volllaut
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko językowe występowania w językach wschodniosłowiańskich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną samogłoską;

pełnoletniość n
Volljährigkeit
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

pełnomocnictwo ˌpɛwnɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Bevollmächtigung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę

pełnomocnik n
Bevollmächtigter Beauftragter
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełnorejowiec ˌpɛwnɔrɛˈjɔvʲjɛʦ̑ n
Vollschiff
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe

pełnoziarnisty ˌpɛwnɔʑarʲˈɲistɨ adj
Vollkorn-
(spożywczy) zawierający niełuskane ziarna zbóż

pełny ˈpɛwnɨ adj
voll
wypełniony w największym możliwym stopniu
o największej możliwej wartości lub natężeniu
zawierający obfitość rzeczy, dóbr (dobra) lub mnóstwo ludzi

pełzać v
kriechen
o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy
o roślinach rozrastać się po podłożu
kriechen krabbeln
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka

pi pʲi n
Pi
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;
nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;

pi razy oko ˈpʲi ˈrazɨ ˈɔkɔ adv
Pi mal Daumen Pi mal Schnauze
(potocznie, potoczny) w przybliżeniu, około

piaff n
Piaffe
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

piana ˈpʲjãna n
Schaum
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

piana z białek n
Eischnee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt kulinarny z roztrzepanych białek jaj

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
Klavier Piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista pʲjä̃ˈɲista n
Pianist
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianka do golenia n
Rasierschaum
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja z pęcherzykami powietrza rozsmarowywana na skórze podczas golenia w celu zapobieżenia podrażnieniu;

piano nobile n
Beletage
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);

piasek ˈpʲjasɛk n
Sand
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
Sandbox
(informatyka, informatyczny) środowisko testowe w programowaniu komputerowym;
Sandkasten Sandkiste
(gry i zabawy) wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;
Strandhafer
(botanika, botaniczny) Ammophila Host, roślina z rodziny wiechlinowatych;

piasta ˈpʲjasta n
Nabe Radnabe
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ adj
sandig
usypany z piasku, pełen piasku

piać pʲjäʨ̑ v
krähen
(ornitologia, ornitologiczny) o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

picie ˈpʲiʨ̑ɛ n
Trinken
spożywanie płynów

piec pʲjɛʦ̑ n
Ofen
budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec pʲjɛʦ̑ v
backen
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota pʲjɛˈxɔta n
Infanterie Fußvolk
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
Fitis
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

piecza n
Obhut Pflege
(książkowy) obejmowanie opieką

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
Champignon
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
Braten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony adj
gebraten gebacken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczywo pʲjɛˈʧ̑ɨvɔ n
Backware
(spożywczy) ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
Siegel
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu
Siegel Stempel
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności

pieg pʲjɛk n
Sommersprosse
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ adj
sommersprossig
pokryty piegami

piegża ˈpʲjɛɡʒa n
Klappergrasmücke
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarka n
Bäckerin
kobieta, która pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
Bäckerei
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze
Bäckerei Backstube
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki

piekarnik pʲjɛˈkarʲɲik n
Backofen
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
Bäcker Bäckerin
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekielny pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ adj
höllisch
dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle
(przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny
(przenośnie, przenośnia) nieznośny, bardzo zły, denerwujący, cholerny

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
Hölle
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielgrzym n
Pilger Wallfahrer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymować v
pilgern wallfahren
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

pielucha pʲjɛˈluxa n
Windel
niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
Krankenschwester Krankenpflegerin
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarstwo n
Krankenpflege
profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi

piemoncki pʲjɛ̃ˈmɔ̃nʦ̑ʲci adj
piemontesisch piemontisch
związany z Piemontem, dotyczący Piemontu, wywodzący się z Piemontu

piemontyt n
Piemontit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
Geld
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ n
Geld
lm od: pieniądz

pieniądze nie śmierdzą pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ ɲɛ‿ˈɕmʲjɛrʣ̑ɔ̃w̃ proverb
Geld stinkt nicht
pieniądze bez względu na sposób ich zarobienia są tak samo chętnie przyjmowane

pieprz pʲjɛpʃ n
Pfeffer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

pieprz kajeński ˈpʲjɛpʃ kaˈjɛ̇̃j̃sʲci n
Cayennepfeffer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana ze świeżych lub suszonych owoców papryki odmiany Cayenne;

pieprz syczuański n
Szechuanpfeffer
(spożywczy) owocnie drzew Zanthoxylum simulans wykorzystywane jako ostra przyprawa, głównie w Chinach;

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
Pfefferstreuer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
pfeffern
dodawać pieprzu do jedzenia

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
ficken bumsen
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
furzen pupsen
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka n
Perestroika
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
Lebkuchen Pfefferkuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

piersiówka pʲjɛrʲˈɕufka n
Flachmann
niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

pierwak n
Hauptschwarm Vorschwarm
(pszczelarstwo, pszczelarski) pierwszy rój w roku

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
Element
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
Wurzel
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
chemisches Element
zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiastek kwadratowy n
Quadratwurzel
(matematyka, matematyczny) liczba, która podniesiona do kwadratu daje pewną liczbę;

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
Primel
(botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1)
Zilpzalp Weidenlaubsänger
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny

pierworodny ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ adj
erstgeboren
urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierworódka n
Erstgebärende Primipara
(medycyna, medyczny) kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

pierworództwo n
Majorat
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego
bycie pierworodnym synem

pierwotniak pʲjɛrˈvɔtʲɲak n
Protozoon Urtier
(zoologia, zoologiczny) mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

pierwsza komunia n
erste Kommunion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęcie pierwszy raz sakramentu eucharystii w katolicyzmie;

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
Erste Hilfe
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwszeństwo pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ n
Vorfahrt Vorrang
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszoklasista ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista n
Abc-Schütze Erstklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń klasy pierwszej

pierwszoligowy adj
erstklassig
(sport, sportowy) należący do pierwszej ligi, grający, występujący w pierwszej lidze

pierwszorzędny ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndnɨ adj
erstklassig
najlepszej jakości

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
Primzahl
(matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników

pierze ˈpʲjɛʒɛ n
Gefieder Federn
(ornitologia, ornitologiczny) w ogólności, pióra i puch pokrywające ptaka
spärlich Haar
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) włosy słabe, rzadkie

pierzga n
Bienenbrot
(pszczelarstwo, pszczelarski) sfermentowany i zakonserwowany w komórkach plastra pyłek;

pierzyna pʲjɛˈʒɨ̃na n
Federbett
gruba kołdra wykonana z pierza

pierś pʲjɛrʲɕ n
Brust
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
(anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
Ring
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
krąg naokoło czegoś

pies pʲjɛs n
Hund
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;

pies do towarzystwa ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa n
Begleithund
najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka

pies domowy n
Haushund
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;

pies na baby n
Schürzenjäger
(żartobliwie) mężczyzna uganiający się za kobietami

pies ozdobny ˈpʲjɛs ɔˈzdɔbnɨ n
Begleithund
(kynologia, kynologiczny) mały pies o gładkiej, często dłuższej sierści (lub włosie) trzymany jako zwierzę domowe, pupil

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
Hütehund
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
Diensthund Polizeihund
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies pracujący ˈpʲjɛs ˌpraʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
Gebrauchshund
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
Blindenhund Blindenführhund
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pies towarzyszący ˈpʲjɛs ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ n
Servicehund
pies specjalnie przeszkolony do pomocy niepełnosprawnym;

piesek ˈpʲjɛsɛk n
Hundi Hündchen
mały pies
zabawka wyobrażająca psa
Hündchen Hundi
(zdrobniale) od pies

piesek preriowy ˈpʲjɛsɛk prɛˈrʲjɔvɨ n
Präriehund
(zoologia, zoologiczny) Cynomys, niewielki, północnoamerykański ssak z rodziny wiewiórkowatych;

pieskie życie ˈpʲjɛsʲcɛ ˈʒɨʨ̑ɛ idiom
Hundeleben
życie nędzne, pełne wyrzeczeń i trudności

piestrak jadalny n
Deutsche Trüffel Stachelsporige Mäandertrüffel Weiße Trüffel
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Choiromyces meandriformis Vittad., gatunek grzyba z rodziny truflowatych;

piesza n
Fußgängerin
kobieta, która porusza się na własnych nogach

pieszczota pʲjɛʃˈʧ̑ɔta n
Liebkosung
czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszo ˈpʲjɛʃɔ adv
zu Fuß per pedes
idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
Fußgänger
osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
Petersilie
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
Bienenstock
(pszczelarstwo, pszczelarski) (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)
Stamm Baumstamm
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić v
liebkosen
tulić, głaskać okazując czułość

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
Lied
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigułka gwałtu n
Vergewaltigungsdroge
substancja psychoaktywna wywołująca senność oraz kilkugodzinną amnezję, wykorzystywana do wymuszonego stosunku seksualnego;

pigwa ˈpʲiɡva n
Quitte
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;
Quitte Quittenbaum
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pigwowiec n
Zierquitte
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewu o skórzastych liściach i aromatycznych owocach

pigwowiec japoński n
Japanische Zierquitte
(botanika, botaniczny) Chaenomeles japonica, gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych;

pijaczka pʲiˈjaʧ̑ka n
Säuferin ein versoffenes Huhn
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta notorycznie nadużywająca alkoholu

pijak ˈpʲijak n
Säufer Trinker
(potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
Trinker Säufer
osoba nadużywająca alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ adj
betrunken besoffen
pod wpływem alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ n
Betrunkener
osoba nietrzeźwa

pijany jak bela pʲiˈjãnɨ ˈjaɡ ˈbɛla adj
voll wie ein Fass sein
(przenośnie, przenośnia) kompletnie pijany

pijany jak świnia pʲiˈjãnɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa adj
besoffen wie ein Schwein voll sein wie ein Schwein
(pospolicie) zupełnie, kompletnie pijany

pijany w sztok pʲiˈjãnɨ ˈf‿ʃtɔk adj
besoffen wie ein Schwein
zupełnie, kompletnie pijany

pijawka pʲiˈjafka n
Blutegel Egel
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;
Blutsauger Blutegel
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych

pijawka lekarska n
medizinischer Blutegel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hirudo medicinalis L., gatunek bezkręgowca z rodziny pijawkowatych, wykorzystywany w hirudoterapii;

pijaństwo n
Besäufnis Saufgelage
libacja alkoholowa
Betrunkenheit
nietrzeźwość, stan upojenia alkoholowego
Trunksucht
nałogowe nadużywanie alkoholu

pik pʲik n
Pik
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

pika ˈpʲika n
Spieß
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

pikantny pʲiˈkãntnɨ adj
pikant würzig
ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

pikardyjski adj
picardisch
dotyczący Pikardii lub Pikardyjczyków
pochodzący z Pikardii lub wytworzony na tamtejszy sposób

pikielhauba n
Pickelhaube
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj hełmu wojskowego lub policyjnego, zazwyczaj wykonanego ze skóry i zakończonego grotem, stosowanego m.in. w wojsku Cesarstwa Niemieckiego;

pikieta pʲiˈcɛta n
Pikett Piquet Piket Rummelpikett
jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji;

pikinier n
Pikenier
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);

piksel ˈpʲiksɛl n
Pixel
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram pʲikˈtɔɡrãm n
Piktogramm
pojęcie przedstawione obrazem;

pilaster pʲiˈlastɛr n
Pilaster
(architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;

pilates n
Pilates
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;

pilch n
Bilch
(dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) popielica

pilnik ˈpʲilʲɲik n
Feile
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
bewachen warten
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilność n
Eifer Fleiß
cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego

pilot ˈpʲilɔt n
Lotse
(marynarka) osoba, która pokazuje i nadzoruje drogę w porcie wodnym
Pilot
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
Reiseleiter
osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki
Fernbedienung
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;
Grindwal Indische Grindwal Kurzflossen-Grindwal Pilotwal
(potocznie, potoczny) (zoologia, zoologiczny) Globicephala macrorhyncus, (zobacz) grindwal krótkopłetwy (gatunek walenia)
Pilotfilm
(potocznie, potoczny) (telewizja, telewizyjny) odcinek serialu telewizyjnego wprowadzony na próbę

pilotka pʲiˈlɔtka n
Pilotin
(potocznie, potoczny) (lotnictwo, lotniczy) kobieta prowadząca statek powietrzny
Reiseleiterin
(turystyka, turystyczny) kobieta opiekująca się turystami podczas wycieczki, dbająca o ich zakwaterowanie, program itp.

pilzneński adj
Pilsener Pilsner pilsenisch pilsnisch
odnoszący się do Pilzna, związany z Pilznem

pinakiel pʲĩˈnacɛl n
Fiale
(architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;

pinakoteka ˌpʲĩnakɔˈtɛka n
Pinakothek
galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

pinasa n
Pinassschiff
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) XVII-wieczny okręt żaglowy, często obecny w składzie flot wojennych;

pinczer n
Pinscher
(kynologia, kynologiczny) przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
Pinguin
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pingwin Humboldta n
Humboldt-Pinguin
(ornitologia, ornitologiczny) osobnik z gatunku pingwin Humboldta (1.1)

pingwin cesarski n
Kaiserpinguin
(ornitologia, ornitologiczny) Aptenodytes forsteri G. R. Gray, ptak z rodziny pingwinów;

pingwin królewski n
Königspinguin
(ornitologia, ornitologiczny) Aptenodytes patagonicus J. F. Miller, ptak z rodziny pingwinów;

pingwin peruwiański n
Humboldt-Pinguin
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku pingwin peruwiański (1.1)

pinia n
Pinie
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
Bauer
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
kleiner Fisch Bauer
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
Pionier
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
senkrecht vertikal
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo

piorun ˈpʲjɔrũn n
Blitz
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
Blitzableiter
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
Lied Song
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarka ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka n
Sängerin
artystka, która śpiewa piosenki

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
Sänger
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piotruś n
Schwarzer Peter
(termin karciany) dziecięca gra karciana;

piperazyna n
Piperazin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) heterocykliczny związek organiczny o wzorze sumarycznym C4H10N2;

pipeta pʲiˈpɛta n
Pipette
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
Pyramide
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
(architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
(geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;
(potocznie, potoczny) przedmiot lub sterta czegoś przypominająca kształtem, wyglądem piramidę (1.1)
(sport, sportowy) ćwiczenie akrobatyczne, w którym kilku, kilkunastu ćwiczących tworzy figurę w kształcie stożka

piramida demograficzna n
Bevölkerungspyramide
(demografia, demograficzny) schemat przedstawiający zróżnicowanie płci i wieku mieszkańców danego obszaru (państwa, miasta itd.)

pirargyryt n
Pyrargyrit Antimonsilberblende
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra;

pirat ˈpʲirat n
Pirat Seeräuber
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

pirat drogowy ˈpʲirad ːrɔˈɡɔvɨ n
Raser
osoba, która podczas jazdy samochodem w znaczący sposób ignoruje i przekracza przepisy kodeksu drogowego, stwarzając zagrożenie dla siebie i innych użytkowników drogi

pirenejski ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci adj
pyrenäisch
związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

pirofyllit n
Pyrophyllit
minerał z gromady krzemianów;

piroksen n
Pyroxen
(mineralogia, mineralogiczny) skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;

piroliza ˌpʲirɔˈlʲiza n
Pyrolyse
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
Pyromanie
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirostilpnit n
Pyrostilpnit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;

pirotechnik n
Pyrotechniker Feuerwerker
specjalista w dziedzinie pirotechniki

pirotechnika n
Pyrotechnik
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

pirs pʲirs n
Pier
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

piryt ˈpʲirɨt n
Pyrit Eisenkies Schwefelkies
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pisanie pʲiˈsãɲɛ n
Schreiben
(rzeczownik odczasownikowy) od pisać

pisanina n
Geschreibsel
(lekceważąco, lekceważący) nędzny, marny utwór pisany
Schreiberei
(lekceważąco, lekceważący) przydługie, nudnawe pisanie

pisanka pʲiˈsãnka n
Osterei
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarka pʲiˈsarka n
Schriftstellerin
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz ˈpʲisaʃ n
Schriftsteller Autor
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
schreiben
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma
tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

pisemnie pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ adv
schriftlich
na piśmie, za pomocą pisma

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
schriftlich
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisk pʲisk n
Piepen
cienki, przenikliwy dźwięk

pisklę ˈpʲisklɛ n
Küken Junge
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;

pismo ˈpʲismɔ n
Schreiben
nota, dokument na jakiś temat
Schrift
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;
sposób pisania
Zeitschrift
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści

pismo kufickie n
Kufi kufische Schrift
odmiana pisma arabskiego o zgeometryzowanych kształtach;

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
Pistazie
owoc drzewa pistacjowego
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych;

pistacja właściwa n
Pistazie
(systematyka) (botanika, botaniczny) Pistacia vera L., gatunek niewielkich drzew z rodziny nanerczowatych;
Pistazienbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku pistacja właściwa (1.1)

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
Pistole
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
Maschinenpistole
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pistolet samopowtarzalny pʲiˈstɔlɛt ˌsãmɔpɔftaˈʒalnɨ n
Selbstladepistole
krótka, samopowtarzalna broń palna zasilana z magazynka innego niż rewolwerowy

pistolet wiązkowy pʲiˈstɔlɛd vʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ n
Bündelrevolver
krótka, powtarzalna broń palna wyposażona w wiązkę kilku luf obracających się podczas strzelania

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
Pissoir
męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)
Pissoir Urinbecken
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

piszczałka pʲiʃˈʧ̑awka n
Hirtenflöte Rohrflöte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku
Pfeife
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych

pita ˈpʲita n
Pittabrot
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

pitagorejczyk n
Pythagoreer
(filozofia, filozoficzny) kultywator pitagoreizmu

pitagorejski adj
pythagoreisch
(filozofia, filozoficzny) związany z pitagoreizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Pitagorasa

pitaja n
Drachenfrucht Pitahaya Pitaya
(spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;

pitawal n
Pitaval
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) publikacja zawierająca publicystycznie opracowany zbiór sprawozdań z głośnych rozpraw sądowych w sprawach kryminalnych, rzadziej innych;

pitekantrop n
Affenmensch Pithecanthropus
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus Dubois, hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;

piuska ˈpʲjuska n
Pileolus
płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

piwiarnia pʲiˈvʲjarʲɲa n
Bierkneipe Bierlokal Bierstube Stehbierhalle
lokal, w którym sprzedaje się piwo

piwko ˈpʲifkɔ n
Bierchen
(zdrobniale) piwo

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
Keller
pomieszczenie przeznaczone do przechowywania wina, piwa i innych trunków
Keller Kellergeschoß Sockelgeschoß Souterrain
podziemne piętro budynku

piwo ˈpʲivɔ n
Bier
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
Pfingstrose Klatschrose
kwiat piwonii (1.2)
Pfingstrose Päonie Klatschrose
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1)

piwowar pʲiˈvɔvar n
Bierbrauer
osoba zajmująca się warzeniem piwa

pizanka n
Pisanerin
mieszkanka Pizy

pizańczyk n
Pisaner
mieszkaniec Pizy

pizański adj
Pisaner pisanisch
związany z Pizą, dotyczący Pizy, pochodzący z Pizy

pizda ˈpʲizda n
Arschloch
(wulgarnie, wulgaryzm) (seksuologia, seksuologiczny) męski odbyt (jako obiekt seksualny)
Fotze
(wulgarnie, wulgaryzm) (anatomia, anatomiczny) pochwa lub srom; żeński narząd płciowy
Maulfotze
(wulgarnie, wulgaryzm) usta
Schlappschwanz
(wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) niezdara, ciamajda

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
Pizza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
Pizzeria
(gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
Federkasten Federmappe Federtasche Mäppchen Federmäppchen Federbüchse
zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro ˈpʲjurɔ n
Feder
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
przyrząd do pisania

piąta kolumna ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna n
Fünfte Kolonne
(potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni;

piąte koło u wozu ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu n
ein fünftes Rad am Wagen das fünfte Rad am Wagen
(przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
Freitag
piąty dzień tygodnia

piątoklasista ˌpʲjɔ̃ntɔklaˈɕista n
Fünftklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń piątej klasy

pić pʲiʨ̑ v
trinken
spożywać płyny
trinken saufen
pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciogodzinny ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
fünfstündig
trwający pięć godzin

pięciojęzyczny ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
fünfsprachig
posługujący się pięcioma językami

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
Fünfeck
(geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfjähriger
chłopiec mający pięć lat

pięciolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfjährige
dziewczynka mająca pięć lat

pięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfjährig
mający pięć lat
trwający pięć lat

pięciolinia n
Notensystem
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;

pięciolistkowy adj
fünfblättrig
(botanika, botaniczny) posiadający pięć listków

piędź pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
Spanne
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

pięknie ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ adv
schön
w piękny sposób, posiadając dużo piękna

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
Schönheit
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

pięknoduch n
Schöngeist
osoba nadmiernie skupiona na wzruszeniach estetycznych i przez to oderwana od rzeczywistości

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
schön
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
Ferse
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa n
Achillesferse
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętka ˈpʲjɛ̃ntka n
Brotkante Brotkanten Kanten Knust Ranft
(spożywczy) kromka chleba odkrojona z początku lub końca bochenka chleba
klein Ferse
(zdrobniale) od: pięta

piętnastolatek ˌpʲjɛtnastɔˈlatɛk n
Fünfzehnjähriger
chłopak w wieku piętnastu lat

piętnastolatka ˌpʲjɛtnastɔˈlatka n
Fünfzehnjährige
dziewczyna mająca piętnaście lat

piętnastoletni ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
fünfzehnjährig
mający piętnaście lat
trwający piętnaście lat

piętnaście pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
fünfzehn
liczba 15

piętnówka kapustnica n
Kohleule
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mamestra brassicae Linnaeus, motyl z rodziny sówkowatych;

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
Etage Stockwerk Stock Geschoß Geschoss
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięćdziesiątnica n
Quinquagesima
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Popielcem (tj. przed Wielkim Postem)

pięćdziesięcioczterolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt cztery lata

pięćdziesięcioczterolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt cztery lata

pięćdziesięcioczteroletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt cztery lata
trwający pięćdziesiąt cztery lata

pięćdziesięciodwulatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
Zweiundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt dwa lata

pięćdziesięciodwulatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatka n
Zweiundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt dwa lata

pięćdziesięciodwuletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt dwa lata
trwający pięćdziesiąt dwa lata

pięćdziesięciodziewięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt dziewięć lat

pięćdziesięciodziewięciolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

pięćdziesięciodziewięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt dziewięć lat
trwający pięćdziesiąt dziewięć lat

pięćdziesięciojednolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
Einundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt jeden lat

pięćdziesięciojednolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatka n
Einundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt jeden lat

pięćdziesięciojednoletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt jeden lat
trwający pięćdziesiąt jeden lat

pięćdziesięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfzigjähriger
osoba w wieku 50-59 lat

pięćdziesięciolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt lat

pięćdziesięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfzigjährig
mający pięćdziesiąt lat
trwający pięćdziesiąt lat

pięćdziesięcioośmiolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt osiem lat

pięćdziesięcioośmiolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt osiem lat

pięćdziesięcioośmioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt osiem lat
trwający pięćdziesiąt osiem lat

pięćdziesięciopięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt pięć lat

pięćdziesięciopięciolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt pięć lat

pięćdziesięciopięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt pięć lat
trwający pięćdziesiąt pięć lat

pięćdziesięciosiedmiolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt siedem lat

pięćdziesięciosiedmiolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt siedem lat

pięćdziesięciosiedmioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt siedem lat
trwający pięćdziesiąt siedem lat

pięćdziesięciosześciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt sześć lat

pięćdziesięciosześciolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt sześć lat

pięćdziesięciosześcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt sześć lat
trwający pięćdziesiąt sześć lat

pięćdziesięciotrzylatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundfünfzigjähriger
mężczyzna mający pięćdziesiąt trzy lata

pięćdziesięciotrzylatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundfünfzigjährige
kobieta mająca pięćdziesiąt trzy lata

pięćdziesięciotrzyletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundfünfzigjährig
mający pięćdziesiąt trzy lata
trwający pięćdziesiąt trzy lata

pięściak ˈpʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ak n
Faustkeil
(archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
Faust
zaciśnięta dłoń

piła ˈpʲiwa n
Säge
(technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piławski adj
Pillauer
(geografia, geograficzny) związany z Piławą (inna nazwa: Bałtyjsk)

piłka ˈpʲiwka n
Ball Kugel
(sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych
Säge
(technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach

piłka do metalu n
Bügelsäge Eisensäge
(technologia, technika, techniczny) ręczne narzędzie z brzeszczotem zamocowanym na ramie, służąca do cięcia metalowych przedmiotów

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
Fußball
(sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)
Fußball Fussball
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
Handball
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłka wodna n
Wasserball
(sport, sportowy) gra zespołowa rozgrywana piłką w basenie;

piłkarski pʲiwˈkarsʲci adj
Fußball-
dotyczący piłki nożnej (piłkarzy i piłkarstwa)

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
Fußballspieler
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarz ręczny n
Handballspieler
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający piłkę ręczną

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
Tischfußball Kicker
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piłkowany ˌpʲiwkɔˈvãnɨ adj
gesägt
(botanika, botaniczny) posiadający krawędź z ostro zakończonymi, pochylonymi, drobnymi wcięciami i klapkami

piżama pʲiˈʒãma n
Schlafanzug
strój, który zakłada się, idąc spać;

piżama party n
Pyjamaparty
przyjęcie nocne z uczestniczącymi w piżamach

piżmak ˈpʲiʒmak n
Bisamratte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

plac plaʦ̑ n
Platz
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy n
Baustelle Bau
miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
Spielplatz
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placebo plaˈʦ̑ɛbɔ n
Placebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

placek ziemniaczany n
Kartoffelpuffer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) prosta potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;

plaga ˈplaɡa n
Plage
(przenośnie, przenośnia) coś dokuczliwego i trudnego do opanowania
masowe, groźne zjawisko, szerzące się i trudne do opanowania

plagiator plaˈɟatɔr n
Plagiator
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem

plagionit n
Plagionit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków;

plakat ˈplakat n
Plakat
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plakietka plaˈcɛtka n
Plakettchen Plakette
(zdrobniale) od: plakieta

plama ˈplãma n
Fleck
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś
część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła

plama słoneczna ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na n
Sonnenfleck
(astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plamić v
beflecken beschmutzen
robić plamy
beflecken
okrywać hańbą

plan plãn n
Plan
to, co chcemy zrobić
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

plan B n
Plan B
opcja zapasowa w sytuacji niepowodzenia jakiegoś przedsięwzięcia

plan miasta ˈplãn ˈmʲjasta n
Stadtplan
mapa miasta zawierająca nazwy ulic i rozmieszczenie obiektów;

plandeka n
Plane
nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś

planeta plãˈnɛta n
Planet Wandelstern
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
Zwergplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
Planetarium
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

planetka n
Kleinplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające Słońce, mniejsze od planety

planetoida ˌplãnɛˈtɔjda n
Planetoid
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
planen
zamierzać
obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
Plantage
obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plaster ˈplastɛr n
Bienenwabe Wabe
(pszczelarstwo, pszczelarski) uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych
Pflaster Wundschnellverband Verbandpflaster
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany
Scheibe
płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

platan ˈplatãn n
Platane
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;

platoniczny adj
platonisch
o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego

platyna plaˈtɨ̃na n
Platin
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy n
Playboy
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plaża ˈplaʒa n
Strand
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plażowicz plaˈʒɔvʲiʧ̑ n
Sonnenanbeter
(potocznie, potoczny) osoba opalająca się na plaży

plebania plɛˈbãɲja n
Pfarrhaus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

plebejski adj
plebejisch
związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy

plebs n
Pöbel
ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych, mających obojętny stosunek do kultury

plecak ˈplɛʦ̑ak n
Rucksack
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecha n
Thallus
(botanika, botaniczny) wegetatywna tkanka niektórych organizmów niezróżnicowana na korzeń oraz pęd;

plecionka plɛˈʨ̑ɔ̃nka n
Geflecht
rzecz wykona z zaplecionych włókien

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
Rücken
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

plejstocen plɛjˈstɔʦ̑ɛ̃n n
Pleistozän
(geologia, geologiczny) starsza epoka czwartorzędu;

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
Tribus
(biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt;
Volksstamm Stamm
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

pleonastyczny adj
pleonastisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
Pleonasmus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleń plɛɲ n
Heerwurm
pełznąca masa złożona z mnóstwa larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki;

pleśnieć v
schimmeln
(mikologia, mikologiczny) okrywać się pleśnią

pleść plɛɕʨ̑ v
flechten
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń n
Schimmel
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik plʲik n
Bündel
pęk papierów (dokumentów, banknotów)
Datei
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;

pliocen ˈplʲjɔʦ̑ɛ̃n n
Pliozän
(geologia, geologiczny) młodsza epoka neogenu

pliszka ˈplʲiʃka n
Bachstelze Stelze
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
Bachstelze
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęściej spotykany w Polsce gatunek pliszki;

plomba n
Plombe
(stomatologia, stomatologiczny) wypełnienie dentystyczne w zębie

plon plɔ̃n n
Ernte Ertrag
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców
(przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania

plotka ˈplɔtka n
Gerücht
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;

plotkarka plɔtˈkarka n
Klatsche
kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotki

plotkarz ˈplɔtkaʃ n
Klatschmaul
osoba zajmująca się plotkami

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
klatschen tratschen
opowiadać, roznosić plotki

plucha ˈpluxa n
Matschwetter Regenwetter
pogoda dżdżysta, deszczowa, nieprzyjemna od wilgoci

plugawy adj
unflätig derb ordinär
budzący głęboki wstręt

plujka ˈplujka n
Schmeißfliege
(zoologia, zoologiczny) Calliphora, ciemnogranatowa, połyskująca mucha składająca jaja w mięsie

plurale tantum n
Pluraletantum
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;

pluskać ˈpluskaʨ̑ v
plätschern
o cieczy: chlapać, wydając odgłos
kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

pluskolec pluˈskɔlɛʦ̑ n
Rückenschwimmer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pluskwiak wodny pływający na grzbiecie;

pluskwa ˈpluskfa n
Wanze
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
Schnabelkerfe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

plusz n
Plüsch
(włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną;

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
Teddy Teddybär
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja n
Plutokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton ˈplutɔ̃n n
Plutonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;
Zug
(wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

pluwiometr n
Pluviometer
(meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych

plwocina pl̥fɔˈʨ̑ĩna n
Auswurf
(fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

plądrować plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
plündern
przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

plątanina ˌplɔ̃ntãˈɲĩna n
Gewirr
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
pneumatisch
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

pniarek obrzeżony n
Rotrandiger Baumschwamm
(mikologia, mikologiczny) Fomitopsis pinicola, gatunek grzyba z rodziny pniarkowatych, będącego pasożytem drzew;

pnącze n
Kletterpflanze Schlingpflanze
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o długich pędach, wijąca się ku górze;

po pɔ preposition
an
o rozpoznawaniu: według
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem
auf
w danym języku
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch
bis
niewiele ponad
je
każdy dokładnie (tyle samo)
nach
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po angielsku adv
auf Englisch
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku angielskim

po czym ˈpɔ‿ʧ̑ɨ̃m
danach daraufhin
a następnie, później zaś

po królewsku adv
edel königlich vornehm
w sposób godny, wyszukany

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
über meine Leiche
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

po polsku pɔ‿ˈpɔlsku adv
auf Polnisch
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim

po portugalsku adv
auf Portugiesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku portugalskim

po prostu pɔ‿ˈprɔstu adv
einfach
bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie
zwyczajnie, w sposób oczywisty, bez uzasadniania
einfach nur
tylko, jedynie, nic więcej

po turecku ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku adv
im Kreuzsitz im Schneidersitz im Türkensitz
o siadzie: ze skrzyżowanymi nogami

po włosku adv
auf Italienisch
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku włoskim

pobieżny adj
flüchtig
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

pobić ˈpɔbʲiʨ̑ v
schlagen dreschen einschlagen prügeln
zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy

poblask n
Abglanz
(książkowy) odbicie światła

pobliski adj
nahegelegen
znajdujący się w pobliżu, w niewielkiej odległości

poborca n
Einnehmer
urzędnik ściągający należności

pobożne życzenie pɔˈbɔʒnɛ ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ idiom
frommer Wunsch
marzenie, pragnienie, życzenie, którego nie da się zrealizować, urzeczywistnić

pobożność pɔˈbɔʒnɔɕʨ̑ n
Frömmigkeit
cecha tego, co pobożne lub tego, kto pobożny; religijność, oddanie wierze religijnej

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
fromm
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobrać ˈpɔbraʨ̑ v
downloaden herunterladen
(informatyka, informatyczny) ściągnąć paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie

pobrzeże n
Küste Küstenland
(geografia, geograficzny) ląd na brzegu morza, jeziora lub rzeki

pobudka pɔˈbutka interjection
aufstehen
hasło używane przy budzeniu

pobudka pɔˈbutka n
Weckruf
sygnał wzywający do obudzenia się, do wstawania

pobudzenie n
Anregung Stimulation Agitation
(rzeczownik odczasownikowy) od pobudzić

pobyt ˈpɔbɨt n
Aufenthalt Aufenthaltsort
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobór n
Wehrpflicht
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej;

pocałować w dupę ˌpɔʦ̑aˈwɔvaʥ̑ ˈv‿dupɛ v
lecke mich am Arsch
w trybie rozkazującym, (wulgarnie, wulgaryzm) (zobacz) pocałować w nos

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
Kuss
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pochlebca n
Schmeichler
człowiek pochlebiający komu

pochlebiać v
schmeicheln
chwalić przesadnie

pochlebny adj
schmeichelhaft
(podniośle) wyrażający pozytywną opinię, uznanie
schmeichlerisch
taki, który przymila się, schlebia komuś

pochlebstwo n
Schmeichelei
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochodna pɔˈxɔdna n
Abkömmling
(chemia, chemiczny) związek chemiczny pochodzący od innego związku;
Ableitung
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
Fackel Pechfackel Teerfackel
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodny adj
abgeleitet
taki, który pochodzi od czego

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Abstammung Abkunft
wywodzenie się z czegoś

pochodzić pɔˈxɔʥ̑iʨ̑ v
stammen
mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś

pochopnie adv
voreilig
w sposób nieprzemyślany, zbyt szybko

pochopny adj
voreilig vorschnell
zbyt szybki, nieprzemyślany

pochować v
beerdigen
pogrzebać

pochwa ˈpɔxfa n
Scheide Saya
futerał na broń białą;
Scheide Vagina
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;

pochwalać v
billigen gutheißen
uznawać za dobre, słuszne, właściwe

pochwalić v
loben
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić
wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię

pochwała pɔxˈfawa n
Lob
pochwalenie kogoś lub czegoś

pochwiak jedwabnikowy n
Wolliger Scheidling
(mikologia, mikologiczny) Volvariella bombycina (Schaeff.) Singer, rzadki, jadalny gatunek grzyba z rodziny łuskowcowatych

pochwowy adj
vaginal
(anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy

pochwycić v
erfassen
chwycić szybko

pochód ˈpɔxut n
Zug
uroczyste, grupowe przejście, zwykle ulicami miasta

pochówek n
Begräbnis Beerdigung
pogrzebanie zmarłego

pochłaniać pɔˈxwãɲäʨ̑ v
aufsaugen absorbieren aufnehmen schlucken
wchłaniać, wciągać, zasysać
aufzehren
zaabsorbować czyjąś uwagę
fordern
o żywiołach, wojnach, itp. spowodować śmierć wielu ofiar, lub inne straty
schlingen verschlingen
łapczywie zjeść lub wypić
verschlingen
szybko i dużo czytać
verschlungen
kosztować dużo pieniędzy lub czasu

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
Nachwuchs Sprössling
(potocznie, potoczny) dziecko
Trost Aufmunterung
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocierać v
reiben
przesuwać z naciskiem, powodując tarcie
sich reiben
pocierać siebie samego

pocieszenie n
Trost
(rzeczownik odczasownikowy) od pocieszyć

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
Geschoss Projektil
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pocisk manewrujący ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
Marschflugkörper
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
Trieb
pragnienie, pożądanie kogoś lub czegoś
Zug Bahn
(transport, transportowy) (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociąg pocztowy ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
Postzug
pociąg używany do przewozu przesyłek pocztowych, a w niektórych przypadkach do sortowania poczty

pociągający adj
anziehend attraktiv
wzbudzający zainteresowanie

pociągać v
anziehen
być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym
ziehen
wielokrotnie ciągnąć za coś

pociągnięcie n
Vorgehen
czyn będący kolejnym krokiem danego planu

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
schwitzen
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku
(przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się
(przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie

poczdamczyk n
Potsdamer
mieszkaniec, lub ktoś pochodzący z Poczdamu

poczdamka n
Potsdamerin
mieszkanka Poczdamu

poczdamski pɔʤ̑ˈdãmsʲci adj
Potsdamer
związany z Poczdamem, dotyczący Poczdamu, pochodzący z Poczdamu

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
Wartezimmer Warteraum
miejsce dla osób, które czekają

poczta ˈpɔʧ̑ta n
Post
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
korespondencja, listy
Post Postamt
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)

poczta elektroniczna n
E-Mail elektronische Post
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

pocztowy pɔʧ̑ˈtɔvɨ adj
postalisch
związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
Postkarte
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie humoru pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru n
Sinn für Humor
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczucie winy n
Schuldgefühl
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
Puppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

poczwórny adj
vierfach
powtórzony cztery razy
składający się z czterech jednostek, podobnych elementów

poczytalność n
Zurechnungsfähigkeit
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
Anfang Beginn
to, od czego się coś zaczyna

początkowy ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ adj
anfänglich
stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący n
Anfänger
osoba początkująca (1.1)

poczęcie pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
Empfängnis
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

pod pɔt preposition
gegen
…wskazujący ruch lub położenie kogoś lub czegoś w kierunku przeciwnym do omawianego wyrażenia
runter unter
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia
unter
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
vor
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś przed lub w okolicy omawianego wyrażenia
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku do lub w jego okolicę omawianego wyrażenia

pod egidą ˌpɔd‿ɛˈɟidɔ̃w̃ idiom
unter der Ägide
pod opieką, pod patronatem

pod gołym niebem pɔd‿ˈɡɔwɨ̃mʲ ˈɲɛbɛ̃m adv
unter freiem Himmel
na świeżym powietrzu, na zewnątrz budynku, bez zadaszenia

podanie pɔˈdãɲɛ n
Angabe Aufschlag Pass Zuspiel
(sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych
Gesuch Antrag Bewerbung Bewerbungsschreiben
pismo z prośbą skierowane do władz;
Sage Volksmärchen Volkssage
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;

podarować v
schenken
dać jako prezent, dar
vergeben verzeihen
dokonać przebaczenia

podatek pɔˈdatɛk n
Steuer
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek kościelny pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ n
Kirchensteuer
(ekonomia, ekonomiczny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;

podatek od dochodów kapitałowych pɔˈdatɛk ˌɔd‿ːɔˈxɔduf ˌkapʲitaˈwɔvɨx n
Kapitalertragsteuer
(ekonomia, ekonomiczny) (zobacz) podatek od zysków kapitałowych

podatek od zysków kapitałowych pɔˈdatɛk ɔd‿ˈzɨskuf ˌkapʲitaˈwɔvɨx n
Kapitalgewinnsteuer
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od odsetek z lokat, pożyczek, dywidend itp.;

podatkowy ˌpɔdatˈkɔvɨ adj
steuerlich
związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik pɔˈdatʲɲik n
Steuerzahler
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podać ˈpɔdaʨ̑ v
reichen
przekazać coś komuś do rąk

podaż n
Angebot
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;

podbiał pospolity n
Huflattich
(botanika, botaniczny) Tussilago farfara L., niska bylina z rodziny astrowatych o złocistożółtych kwiatach;

podbródek pɔdˈbrudɛk n
Kinn
(anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg

podcast n
Podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podchodzić pɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
herankommen herangehen
zbliżać się do czegoś, zmniejszać dystans pomiędzy sobą a jakimś obiektem

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
während
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczas gdy ˈpɔṭʧ̑az ˈɡdɨ
während
natomiast, kiedy, za to

podczerwień pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
Infrarot
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
infrarot
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
Dachgeschoss
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

podejmować ˌpɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
abheben
wziąć coś własnego (lub jego część), co znajduje się u kogoś
annehmen
zgadzać się na zrobienie czegoś
aufnehmen
(przestarzałe, przestarzały) unieść coś
kontynuować czyjąś czynność (również własną)
empfangen
gościć
realisieren verwirklichen
wprowadzać coś w życie

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
verdächtig
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś
budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ n
Verdächtiger
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
Verdacht Argwohn
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzliwość n
Argwohn
cecha tego, kto jest podejrzliwy; nieufność, niedowierzanie

podejrzliwy adj
argwöhnisch misstrauisch
skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
Aufstieg
droga wiodąca pod górę pokonywana pieszo

podejźrzon n
Rautenfarne
(botanika, botaniczny) Botrychium Sw. rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (Ophioglossaceae);

podest ˈpɔdɛst n
Podest
podwyższenie dla mówcy, recytatora itp.
pozioma płaszczyzna między kondygnacjami schodów

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
Sohle
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
Moorente
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podiebradzki adj
Podiebrader podiebradisch
związany z Podiebradami, dotyczący Podiebradów

podkarmiaczka n
Futtereinrichtung Futtergefäß Futtergeschirr Futtertrog Fütterer
(pszczelarstwo, pszczelarski) naczynie lub konstrukcja ulowa do podawania pszczołom pokarmu

podkast n
Podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy

podkaster n
Podcaster
(publikatory) (informatyka, informatyczny) osoba tworząca podkasty

podkasterka n
Podcasterin
(publikatory) (informatyka, informatyczny) kobieta tworząca podkasty

podklasa n
Unterklasse Subklasse
(systematyka) kategoria systematyczna niższa od klasy

podkolanówka ˌpɔtkɔlãˈnufka n
Kniestrumpf
długa skarpetka sięgająca do kolana

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
Unterhemd
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa pɔtˈkɔva n
Hufeisen
metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
unterstreichen
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę

podkurzacz n
Smoker
(pszczelarstwo, pszczelarski) przyrząd do odymiania pszczół w celu ich uspokojenia;

podkładać v
legen unterlegen
kłaść, wkładać coś pod coś innego
unterjubeln unterschieben
umieszczać potajemnie
unterlegen
(sztuka) dawać tło, ilustrację z innej dziedziny sztuki do jakiegoś utworu
sich hineinmanövrieren
stawiać się w niekorzystnej sytuacji poprzez własną nieostrożność

podkładka pod mysz n
Mauspad
(informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podlotek n
Backfisch
(potocznie, potoczny) dorastająca dziewczyna, między dwunastym a szesnastym rokiem życia

podmenu n
Untermenü
(informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
Subjekt
(gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

podmokły pɔdˈmɔkwɨ adj
feucht vernässt
nasiąknięty wodą

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
Gaumen
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podniecenie n
Erregung Aufregung Erregtheit
(rzeczownik odczasownikowy) od podniecić

podniecony adj
aufgeregt gespannt
(książkowy) będący w stanie pobudzenia emocjonalnego
erregt
(seksuologia, seksuologiczny) taki, który jest w stanie podniecenia zmysłowego; gotowy do reakcji seksualnej

podniesienie ˌpɔdʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
Elevation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) część mszy, w czasie której kapłan podnosi hostię i kielich, ukazując wiernym materię sakramentu;
Hochheben
(rzeczownik odczasownikowy) od podnieść

podnosić do kwadratu v
quadrieren ins Quadrat erheben
(matematyka, matematyczny) mnożyć pewną liczbę przez samą siebie

podnóże pɔdˈnuʒɛ n
Fuß
miejsce u spodu czegoś, co się wznosi

podnóżek n
Fußstütze
mebel lub element jakiegoś układu, na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
gefallen
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
Ähnlichkeit
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobno pɔˈdɔbnɔ
angeblich
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
ähnlich
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;

podologia n
Podologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
Brandstiftung
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpaska n
Binde Damenbinde
(higiena, higieniczny) chłonny wkład zewnętrznie pochłaniający krew menstruacyjną

podpierać pɔtˈpʲjɛraʨ̑ v
stützen
dawać podparcie, aby coś nie przewróciło się, nie opadło
wzmacniać jakąś tezę

podpis ˈpɔtpʲis n
Unterschrift
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
unterzeichnen unterschreiben
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podporucznik ˌpɔtpɔˈruʧ̑ʲɲik n
Podporutschik
najniższy stopień oficerski

podporządkowywać v
unterordnen
poddawać czyjejś władzy
unterwerfen
czynić zależnym od czegoś
Anordnungen folgen sich Anordnungen fügen
stosować się do czegoś
sich unterordnen
uznawać czyjąś władzę

podpuszczka pɔtˈpuʃʧ̑ka n
Lab
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
Oberstleutnant
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podpłomyk pɔtˈpwɔ̃mɨk n
Fladenbrot
rodzaj prymitywnego pieczywa w postaci małego placka;

podrabiać v
fälschen nachmachen
wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał

podrażnienie n
Erregung Gereiztheit
(psychologia, psychologiczny) stan wywołanego czymś, przez kogoś zdenerwowania
Reizung
(medycyna, medyczny) powierzchniowy stan zapalny wywołany przez czynnik drażniący

podrobiony adj
nachgemacht
będący imitacją czegoś; niebędący oryginalnym

podrostek n
Halbwüchsiger
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) kilkunastolatek

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
angeln
(potocznie, potoczny) zagadywać inną osobę i starać się zainteresować ją sobą w celach romantycznych lub erotycznych; uwodzić
hochreißen
szybko coś/kogoś unosić

podrzucać pɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
hochwerfen werfen
rzucać coś w górę na niezbyt dużą wysokość
unterschieben
zostawiać coś komuś ukradkiem

podrzynać v
ansägen
ciąć, rżnąc od spodu

podrząd n
Unterordnung
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu; grupa powstała z podzielenia rzędu na niższe;

podróż ˈpɔdruʃ n
Reise Ausflug
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
Blaukehlchen
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik pɔdˈruʒʲɲik n
Globetrotter Weltenbummler Weltreisender
ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżny pɔdˈruʒnɨ n
Reisender
osoba, która podróżuje lub udaje się w podróż

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
reisen fahren
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Lehrbuch Handbuch
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podskakiwać v
aufmucken
(potocznie, potoczny) występować gwałtownie przeciw czemu lub komu
heranspringen hinspringen
udawać się gdzieś szybko
hochspringen
wykonywać skok niezbyt wysoko
rütteln holpern
dokonywać ruchy w górę, wyraźnie odbijając się od podłoża
steigen
powiększać się szybko i znacznie

podstarzały adj
bejahrt
taki, który się podstarzał; niecałkiem stary

podstawa pɔtˈstava n
Grundlage
to, na czym coś stoi

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
Grund
główny, elementarny

podstęp ˈpɔtstɛ̃mp n
Hinterlist
przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podstępnie pɔtˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
hinterlistig
w sposób podstępny

podstępny pɔtˈstɛ̃mpnɨ adj
hinterlistig
działający przebiegle, skrycie, z chytrymi intencjami

podsumowanie n
Zusammenfassung
krótkie, ogólne przedstawienie jakiejś sprawy

podsycać v
anfachen anstacheln
zwiększać intensywność czego

podsychać v
abtrocknen
schnąć pomału, z wierzchu, częściowo

podszewka pɔṭˈʃɛfka n
Futter
(krawiectwo) cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podsłuch ˈpɔtswux n
Abhöranlage Abhörgerät
urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2);

podsłuchiwacz n
Lauscher
osoba podsłuchująca, mająca zwyczaj podsłuchiwania

podsłuchiwać v
lauschen
słuchać czyjejś rozmowy

podtlenek pɔtˈːlɛ̃nɛk n
Suboxid
(chemia, chemiczny) związek różnych pierwiastków z tlenem

podtopienie n
Hochwasser Überschwemmung
(hydrologia, hydrologiczny) częściowe zalanie obszaru lub zabudowań

podtorze n
Unterbau
(kolejnictwo) budowla geotechniczna będąca nasypem lub przekopem wraz z urządzeniami ją zabezpieczającymi i odwadniającymi, na której jest ułożona nawierzchnia toru kolejowego;

podtytuł n
Untertitel
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
Nadelkissen
miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek
Stempelkissen
miękka podkładka z tuszem do nasączania stempli

poduszka pɔˈduʃka n
Kissen Kopfkissen
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;
Pulvinar
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, największe, tylne, jądro wzgórza;
Stempelkissen
umieszczony w pudełeczku kawałek materiału nasycony tuszem lub wodą, przeznaczony do zwilżania przykładanych do niego pieczątek lub palca

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
Airbag Luftsack
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
Luftkissenfahrzeug Hovercraft
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwajać v
verdoppeln verzweifachen
zwiększać dwukrotnie
sich verdoppeln
zwiększać się dwukrotnie

podwieczorek ˌpɔdvʲjɛˈʧ̑ɔrɛk n
Vesperbrot
posiłek między obiadem a kolacją

podwijać pɔdˈvʲijäʨ̑ v
hochkrempeln
zginać coś - zawijać część materiału / rzeczy do / za krawędź

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
Strumpfband
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwyższać pɔdˈvɨʃːaʨ̑ v
erhöhen
sprawiać, że coś jest wyższe, zwiększać wysokość
verstärken
osiągać powiększenie w liczbie, osiągać większe nasilenie

podwójnie adv
doppelt doppelt so viel
dwa razy tyle

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
doppelt zweifach
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwórko pɔdˈvurkɔ n
Hof
przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

podwórze pɔdˈvuʒɛ n
Hof
plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podwładny pɔdˈvwadnɨ adj
untergeben unterstellt untertan
podlegający komuś, pozostający pod czyjąś władzą

podwładny pɔdˈvwadnɨ n
Untergebene Befehlsempfänger Untergebener
osoba podległa komuś, czyjś pracownik

podzbiór n
Teilmenge Untermenge
(matematyka, matematyczny) zbiór zawarty w innym zbiorze; zbiór którego wszystkie elementy należą do innego zbioru

podzespół n
Baugruppe
(technologia, technika, techniczny) części zmontowane ze sobą

podział ˈpɔʥ̑aw n
Teilung Aufteilung Verteilung
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podzielać v
teilen
wyrażać te same przekonania
teilhaben
przeżywać wspólnie; brać wspólnie w czymś udział

podzielony ˌpɔʥ̑ɛˈlɔ̃nɨ adj
geteilt
taki, na którym dokonano podziału, rozbito na kilka części

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
unterirdisch
znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw ˈpɔʥ̑if n
Bewunderung
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
bewundern
darzyć podziwem

podziękowanie ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ n
Dank Danksagung
(rzeczownik odczasownikowy) od podziękować

podzwrotnikowy adj
subtropisch
leżący w pobliżu zwrotnika, właściwy dla strefy zwrotnika

podążać pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
nacheilen
(książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga pɔdˈwɔɡa n
Diele Fußboden Boden
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podłoże pɔdˈwɔʒɛ n
Boden
spodnia warstwa
Hintergrund
przyczyna
Nährboden
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) pożywka dla bakterii;

podły ˈpɔdwɨ adj
gemein
wynikający z czyjejś niegodziwości
gemein niederträchtig
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę
miserabel schäbig
(potocznie, potoczny) w złym gatunku, kiepskiej jakości, w złym stanie

podświadomość n
Unterbewusstsein
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podświadomy adj
unterbewusst
taki, który odbywa się bez udziału świadomości

podżegać v
anstiften aufhetzen aufwiegeln
wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego

poeta pɔˈɛta n
Dichter Poet
literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka pɔˈɛtka n
Dichterin
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poezja pɔˈɛzʲja n
Poesie Dichtung
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

pofarcić się v
Schwein haben
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) poszczęścić się

poganiać v
antreiben
zmuszać do szybkiego udania się w określonym kierunku
rennen
udawać się prędko dokądś

poganin pɔˈɡãɲĩn n
Heide
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

poganka pɔˈɡãnka n
Heidin
kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda pɔˈɡarda n
Verachtung Geringschätzung
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogardliwie ˌpɔɡarˈdlʲivʲjɛ adv
abfällig verächtlich
w sposób pogardliwy; z pogardą, bez szacunku

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
geringschätzig verächtlich
wyrażający pogardę

pogardzać v
verachten
traktować kogoś lub coś z pogardą

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
heidnisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
Heidentum
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
Meinung Anschauung
opinia na określony temat

pogoda pɔˈɡɔda n
Wetter
chwilowy stan atmosfery;

pogorzelec n
Abgebrannter
człowiek, który stracił mieszkanie i mienie na skutek pożaru

pogotowie ˌpɔɡɔˈtɔvʲjɛ n
Alarmbereitschaft Bereitschaft
alarm
Bereitschaftsdienst Bergwacht Rettungsdienst medizinisch Notdienst technisch Bereitschaftsdienst
instytucja pomagająca w krytycznej sytuacji
Krankenwagen Rettungswagen
(potocznie, potoczny) karetka

pogranicze ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ n
Grenzland Grenzgebiet
obszar przy granicy dzielącej przestrzenie

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
Pogrom
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogromca n
Dompteur
treser dzikich zwierząt

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
Bestattung Beerdigung
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogrzebacz n
Schürhaken Schüreisen Feuerhaken
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;

pogrzebowy ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ adj
Beerdigung
związany z pogrzebem, pochówkiem
düster
smutny, ponury

pogróżka pɔˈɡruʃka n
Drohung
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

pogłoska pɔˈɡwɔska n
Gerücht
rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona

pogłębiać v
festigen verschärfen
(przenośnie, przenośnia) powodować nasilenie
vertiefen
powodować stanie się głębszym
vertiefen erweitern ausfeilen
(przenośnie, przenośnia) czynić gruntowniejszym, bardziej dokładnym
auseinander klaffen sich verschärfen
(przenośnie, przenośnia) stawać się bardziej wyraźnym
ausgefeilt werden sich vertiefen
(przenośnie, przenośnia) stawać się bardziej gruntownym, dokładniejszym
sich vertiefen
stawać się głębszym

poidło n
Tränke
naczynie, koryto do pojenia zwierząt

pointer ˈpɔjntɛr n
Pointer
rasa psów myśliwskich; pies należący do tej rasy;

pointylizm n
Pointillismus
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

poić ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
tränken betrunken machen zu trinken geben
podawać napój

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
auftauchen
nadejść, zaistnieć, okazać się
erscheinen auftauchen
stawać się widocznym, jawnym

pojawić się pɔˈjavʲiʨ̑‿ɕɛ v
erscheinen
(zobacz) pojawiać się

pojazd ˈpɔjast n
Fahrzeug
(potocznie, potoczny) samochód
Fahrzeug Gefährt
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojechać pɔˈjɛxaʨ̑ v
abfahren wegfahren
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał
fahren
udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
einzeln
taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek n
Duell Zweikampf
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
Behälter Gefäß
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
Kapazität
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojezierze ˌpɔjɛ̇ˈʑɛʒɛ n
Seenplatte
(geografia, geograficzny) płaski lub pagórkowaty obszar polodowcowy, na którym występuje wiele jezior

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
übermorgen Übermorgen
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Begriff
termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli

pojętny pɔˈjɛ̃ntnɨ adj
gelehrig
inteligentny, szybko pojmujący

pokal ˈpɔkal n
Pokal
naczynie do piwa z nóżką;

pokaranie ˌpɔkaˈrãɲɛ n
Bestrafung
(rzeczownik odczasownikowy) od pokarać

pokarać pɔˈkaraʨ̑ v
bestrafen
(książkowy) ukarać kilku ludzi po kolei

pokarm ˈpɔkarm n
Nahrung
pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka);

pokarmowy adj
gastral
dotyczący pokarmu

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
zeigen
dawać możliwość zobaczenia czegoś
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś
demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności
wskazywać w jakimś kierunku

poker ˈpɔkɛr n
Poker
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokląskwa pɔˈklɔ̃w̃skfa n
Braunkehlchen
(ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach;

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
friedlich
dotyczący porozumienia lub zgody

pokojówka ˌpɔkɔˈjufka n
Zimmerfrau Zimmermädchen
(hotelarstwo) pracownica hotelu odpowiedzialna za sprzątanie pokoi

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
Generation
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń
okres czasu równy wiekowi ludzi w którym zazwyczaj mają dzieci

pokora pɔˈkɔra n
Bescheidenheit Demut
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokornie adv
demütig
w sposób pokorny

pokorny adj
bescheiden demütig unerwürfig untertänig
nie wywyższający się, skromny

pokos n
Schwade
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pas, wał skoszonej roślinności, zwykle trawy lub zboża;

pokrewieństwo ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
Affinität
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) podobieństwo właściwości
Affinität Seelenverwandtschaft
(przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś
Verwandtschaft
relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrewny pɔˈkrɛvnɨ adj
verwandt
wykazujący podobieństwo do kogoś lub czegoś pod jakimś względem

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
bedecken
nanosić coś na coś
decken begleichen
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
Brennnessel Nessel Brennessel
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokrzywa zwyczajna n
Große Brennnessel
(botanika, botaniczny) Urtica dioica L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny pokrzywowatych, o zdolnościach parzących i wielu właściwościach leczniczych;

pokuta pɔˈkuta n
Buße
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokutnica ˌpɔkutʲˈɲiʦ̑a n
Büßerin
kobieta odbywająca pokutę

pokutnik pɔˈkutʲɲik n
Büßer
człowiek odprawiający pokutę

pokutny pɔˈkutnɨ adj
reuig
związany z pokutą, dotyczący pokuty

pokutować ˌpɔkuˈtɔvaʨ̑ v
büßen
odprawiać pokutę

pokwitowanie ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ n
Quittung
potwierdzenie odbioru czegoś

pokój ˈpɔkuj n
Frieden Friede
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
Frieden Ruhe
(przestarzałe, przestarzały) spokój
Zimmer
(turystyka, turystyczny) pomieszczenie wynajęte w hotelu
Zimmer Raum
(budownictwo) część mieszkania, izba

pokój gościnny ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ n
Gästezimmer
w domku, w rezydencji: dodatkowy pokój dla ewentualnych gości, którzy zdecydują się przenocować
Wohnzimmer
w mieszkaniu: duży pokój, salon

pokój jednoosobowy ˈpɔkuj ˌːɛdnɔːsɔˈbɔvɨ n
Einzelzimmer
pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

pokład ˈpɔkwat n
Bord
wnętrze samolotu lub statku kosmicznego
Deck Bord
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;
Schicht
warstwa określonej kopaliny zalegająca pomiędzy warstwami innych kopalin

pokłon ˈpɔkwɔ̃n n
Verbeugung
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

pokłosie pɔˈkwɔɕɛ n
Frucht
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) skutek czyjegoś działania
Nachlese Ährenlese
czynność zbierania kłosów po żeńcach

polacca n
Polacker
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) śródziemnomorski dwumasztowiec lub trójmasztowiec z ożaglowaniem typu łacińskiego lub skośnego;

polana pɔˈlãna n
Lichtung
pozbawione drzew miejsce w lesie;

polano pɔˈlãnɔ n
Scheit
(przestarzałe, przestarzały) kawał drewna przeznaczony na opał

polar ˈpɔlar n
Fleece
(włókiennictwo) lekka i bardzo ciepła dzianina używana do szycia ubrań, szczególnie sportowych i turystycznych;
Fleecejacke Vliesjacke
(potocznie, potoczny) okrycie (kurtka lub bluza) uszyta z polaru (1.1)

polarny pɔˈlarnɨ adj
polar
(geografia, geograficzny) właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach

polder ˈpɔldɛr n
Polder
(geografia, geograficzny) depresyjny teren nadmorski stale osuszany i otoczony wydmami lub groblami w celu zabezpieczenia przed zalaniem, występujący głównie w Holandii i w Niemczech

pole ˈpɔlɛ n
Feld
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
(geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;
miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym
dziedzina
Feld Acker
część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole golfowe n
Golfplatz
(sport, sportowy) rozległa trawiasta powierzchnia do uprawiania gry w golf;

pole karne n
Strafraum
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole magnetyczne n
Magnetfeld
(fizyka, fizyczny) stan przestrzeni z siłami oddziałującymi na poruszające się ładunki elektryczne;

pole minowe n
Minenfeld
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

pole namiotowe ˈpɔlɛ ˌnãmʲjɔˈtɔvɛ n
Zeltplatz
(turystyka, turystyczny) teren specjalnie przystosowany do biwakowania pod namiotami, dostępny dla turystów;

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
empfehlen
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polegać pɔˈlɛɡaʨ̑ v
beruhen
na czymś działać według jakiejś reguły, zasady
verlassen
na czymś opierać się na czymś, ufać czemuś
na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania

polemika pɔˈlɛ̃mʲika n
Polemik
dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

polerować ˌpɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
polieren
czyścić, nadawać czemuś połysk przez pocieranie
polieren ausfeilen
(przenośnie, przenośnia) nanosić poprawki w celu ulepszenia czegoś

poli- prefix
poly-
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski, lecz względnie wysoki zakres tolerancji na dany czynnik
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
Polyamorie
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

polibazyt n
Polybasit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli;

polichóralność n
Mehrchörigkeit
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika komponowania, która polega na dialogowaniu między sobą dwóch lub więcej chórów;

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
Polizei
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;
(potocznie, potoczny) grupa policjantów

policja drogowa n
Verkehrspolizei
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
Polizist
funkcjonariusz policji

policjantka ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka n
Polizistin
kobieta, która pracuje w policji

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
Ohrfeige
(przenośnie, przenośnia) obraza
uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1)
Wange Backe
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poliester n
Polyester
(chemia, chemiczny) syntetyczny polimer zawierający w łańcuchu wiązania estrowe;

polietylen n
Polyethylen Polyäthylen
(chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny otrzymywany przez polimeryzację etenu;

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
Polygamie
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligamista n
Polygamist
mężczyzna praktykujący poligamię

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
Polyglotte
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami;

poligon pɔˈlʲiɡɔ̃n n
Polygon
(geodezja, geodezyjny) obszar ograniczony liniami prostymi
(przestarzałe, przestarzały) (geometria) wielobok
Schießplatz Truppenübungsplatz
(wojskowość, wojskowy) wydzielony obszar służący do ćwiczeń wojskowych

poligynia ˌpɔlʲiˈɡɨ̃ɲja n
Polygynie
forma poligamii, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami;

polikondensacja n
Polykondensation
(chemia, chemiczny) reakcja polimeryzacji, podczas której oprócz polimerów powstają inne związki chemiczne o małej masie atomowej;

polimorficzny adj
polymorphisch
mający różne postaci

polimorfizm n
Polymorphie Polymorphismus
(biologia, biologiczny) zjawisko szczególnego zróżnicowania budowy osobników i przystosowania do pełnienia określonych ról w społeczeństwie;
(chemia, chemiczny) zjawisko występowania różnych odmian krystalograficznych tej samej substancji chemicznej. Występuje ono wtedy, gdy ta sama substancja może występować w dwóch lub nawet kilku formach krystalicznych;
(informatyka, informatyczny) mechanizmy pozwalające programiście używać wartości, zmiennych i podprogramów na kilka różnych sposobów;

polineuropatia n
Polyneuropathie
(medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

polipektomia ˌpɔlʲipɛkˈtɔ̃mʲja n
Polypektomie
(medycyna, medyczny) zabieg usunięcia polipa;

poliptyk n
Polyptychon
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

polis ˈpɔlʲis n
Polis
(historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami;

polisacharyd ˌpɔlʲisaˈxarɨt n
Polysaccharid
(biochemia, biochemiczny) sacharyd będący polimerem zbudowanym z więcej niż 10 częsteczek monosacharydów;

polisyndeton n
Polysyndeton
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wielu części wypowiedzi tym samym spójnikiem;

poliszynel ˌpɔlʲiˈʃɨ̃nɛl n
Pulcinella
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;

politechnika ˌpɔlʲiˈtɛxʲɲika n
technische Universität
uczelnia wyższa o statusie uniwersyteckim i profilu technicznym;

politeistka n
Polytheistin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta wyznająca politeizm, wierząca w wielu bogów

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Polytheismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politeja n
Politie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój wyrożniony przez Arystotelesa, w założeniach charakteryzujący się rządami (wielu) obywateli dla dobra ogółu;

politolog n
Politologe Politikwissenschaftler
specjalista w dziedzinie politologii

politologia ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja n
Politologie
nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

politura n
Politur
spirytusowy roztwór szelaku używany w meblarstwie do wykańczania powierzchni drewna; .

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
politisch
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk pɔˈlʲitɨk n
Politiker Politikerin
osoba zajmująca się polityką
Politikerin
kobieta zajmująca się polityką

polityka pɔˈlʲitɨka n
Politik
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
Politik Grundsatz
system odgórnie wprowadzonych zasad

polny ˈpɔlnɨ adj
Feld
związany z polem walki, dotyczący pola walki
związany z polem, dotyczący pola, znajdujący się w polu

polo ˈpɔlɔ n
Polo
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;
(motoryzacja) model samochodu marki Volkswagen Polo;
Poloshirt
koszulka z krótkim rękawem i miękkim kołnierzykiem

polon ˈpɔlɔ̃n n
Polonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez pɔˈlɔ̃nɛs n
Polonäse Polonaise
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;

polonistyka ˌpɔlɔ̃ˈɲistɨka n
Polonistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą polską i językiem polskim

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
Jagd
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny
(przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia

polowanie na czarownice ˌpɔlɔˈvãɲɛ ˌna‿ʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑ɛ idiom
Hexenjagd
(przenośnie, przenośnia) szukanie kogoś, na kogo można zrzucić odpowiedzialność za coś i ukarać go

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
jagen
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski ˈpɔlsʲci adj
polnisch
odnoszący się do polszczyzny
polnisch Polnisch
odnoszący się do Polski lub Polaków

polski ˈpɔlsʲci n
Polnisch polnisch
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polskojęzyczny ˌpɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
polnischsprachig
posługujący się językiem polskim
spisany, stworzony w języku polskim
taki, którego członkowie posługują się językiem polskim

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
Polnisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski

poltergeist n
Poltergeist
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
Lende
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia

pomadka n
Lippenstift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania ust

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
helfen
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
Orange Apfelsine
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce

pomarańczowieć v
orange werden
przybierać pomarańczową barwę

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
orange Orange
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie
orange
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomazaniec n
Gesalbter
(książkowy) ktoś wybrany na króla, namaszczony na urząd

pomelo pɔ̃ˈmɛlɔ n
Pampelmuse
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pomarańczy olbrzymiej

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
Messung
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomiarowy adj
Mess- Vermessung
związany z lub służący do pomiaru

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
Tomate Paradeiser
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomidorowa n
Tomatensuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa, której głównym składnikiem są pomidory; często podawana z makaronem, ryżem, kluskami lub w postaci kremu;

pomidorówka ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka n
Tomatensuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomierzyć pɔ̃ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
anprobieren
włożyć na siebie lub na kogoś wiele czegoś, jedno po drugim, sprawdzając, czy ma odpowiedni rozmiar
messen
zmierzyć kolejno wiele rzeczy

pomieszanie z poplątaniem ˌpɔ̃mʲjɛˈʃãɲɛ ˌs‿pɔplɔ̃nˈtãɲɛ̃m n
Mischmasch
(potocznie, potoczny) chaos, zamęt

pomieszczenie ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Raum
(budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomijać pɔ̃ˈmʲijäʨ̑ v
auslassen
nie mówić czegoś, opuścić temat, który chciało lub miało się poruszyć
übergehen
nie uwzględniać czegoś

pomnażać v
multiplizieren
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie mnożenia
vermehren
czynić większą ilość lub liczbę czegoś
sich vermehren
stawać się liczniejszym, większym

pomniejszać v
vermindern herabsetzen
czynić mniej znaczącym; uznawać za mniej wartościowego
verringern verkleinern
czynić coś mniejszym w rozmiarach, liczbie, natężeniu

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
Denkmal
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomnik przyrody ˈpɔ̃mʲɲik pʃɨˈrɔdɨ n
Naturdenkmal
okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
Hilfe Beistand
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnica n
Helferin Gehilfin
kobieta pomagająca w czymś, wyręczająca kogoś
Mittelfeldspielerin
(sport, sportowy) kobieta piłkarz lub hokeistka grająca w pomocy

pomocnictwo n
Beihilfe
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umyślne przestępstwo lub wykroczenie polegające na ułatwieniu innej osobie popełnienia czynu zabronionego;

pomocny pɔ̃ˈmɔʦ̑nɨ adj
gefällig
(o osobach) taki, który pomaga w czymś

pomocy pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ interjection
Hilfe
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

pomologiczny adj
pomologisch
(agrotechnika, agrotechniczny) związany z pomologią, dotyczący pomologii

pomorski pɔ̃ˈmɔrsʲci adj
pommern
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza; pochodzący z Pomorza;

pompa ciepła ˈpɔ̃mpa ˈʨ̑ɛpwa n
Wärmepumpe
(fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;

pompatyczny adj
pompös
przesadnie wystawny, uroczysty i ceremonialny
zachowujący się z nadmierną powagą i podniosłością

pompejańczyk n
Pompejaner Pompejer
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Pompejów; osoba z tego miasta

pompejański adj
pompejanisch pompejisch
związany z Pompejami, dotyczący Pompejów, pochodzący z Pompejów

pompka ˈpɔ̃mpka n
Pumpe
(mechanika) niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza

pompon ˈpɔ̃mpɔ̃n n
Pompon
przyszywana ozdoba z włóczki w formie puszystej kulki;

pompować v
aufpumpen
wtłaczać dokądś
auspumpen
wydobywać skądś

pompownia n
Pumpstation Pumpwerk
(budownictwo) (technologia, technika, techniczny) pomieszczenie, w którym znajdują się pompy

pompowy adj
Pumpen-
(technologia, technika, techniczny) dotyczący pompy

pomroka n
Dunkel
(przenośnie, przenośnia) przeszkoda w dotarciu, poznaniu, zrozumieniu czegoś
Dämmerung
(podniośle) prawie całkowita albo zupełna ciemność

pomrozić v
einfrieren
spowodować zamrożenie wielu rzeczy
erfrieren lassen
uczynić zmarzniętymi kolejno wiele roślin, zwierząt lub osób

pomruk n
Grollen Donner
niski, głuchy dźwięk wydawany przez człowieka, zwierzęta lub przyrodę nieożywioną
Murren Brummen
niski, przytłumiony szmer głosu człowieka wyrażającego niezadowolenie

pomrów błękitny n
Blauschnegel
(zoologia, zoologiczny) Bielzia coerulans, gatunek ślimaka z rodziny pomrowiowatych, osiągającego długość 100–140 mm;

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
Idee
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomyśleć pɔ̃ˈmɨɕlɛʨ̑ v
nachdenken
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś

pomyślność pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
Wohlergehen
sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

pomyślny adj
gut zufrieden stellend zufriedenstellend
niebędący złym, negatywnym

ponad ˈpɔ̃nat preposition
über
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

poncz n
Bowle Punsch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

pond pɔ̃nt n
Pond
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) jednostka siły odpowiadająca jednemu gramowi

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
Montag
pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
weil da denn
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

poniżać v
erniedrigen herabwürdigen
uwłaczać czyjejś godności

poniżenie n
Demütigung Erniedrigung
stan bycia poniżonym, odbierania komuś godności

ponor ˈpɔ̃nɔr n
Ponor
(geologia, geologiczny) na obszarach krasowych miejsce wpływu wód potoku lub rzeki pod powierzchnię terenu;

ponowny pɔ̃ˈnɔvnɨ adj
erneut
występujący po raz kolejny

ponton ˈpɔ̃ntɔ̃n n
Ponton
(technologia, technika, techniczny) szczelna konstrukcja utrzymująca się na wodzie;
(technologia, technika, techniczny) zatapialny zbiornik służący np. do wydobywania wraków;
Schlauchboot
nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

pontyfik n
Pontifex
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;

pontyfikał ˌpɔ̃ntɨˈfʲikaw n
Pontifikale
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna używana przez katolickich biskupów;

pontyjski adj
pontisch
związany z Pontem, dotyczący Pontu

ponuro pɔ̃ˈnurɔ adv
düster finster
…od przym. → ponury

ponury pɔ̃ˈnurɨ adj
finster düster trübe
pełen smutku, przygnębienia

pop pɔp n
Pop
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne

pop-music n
Popmusik
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej

popadać v
geraten
zostać opanowanym przez negatywne uczucia
verfallen
znaleźć się w trudnym położeniu

popadia n
Popenfrau
żona popa

poparzenie n
Brandwunde Verbrennung
(medycyna, medyczny) obrażenie skóry wskutek działania wysokiej tempteratury lub substancji żrącej

popcorn n
Popcorn
prażona kukurydza

popelina ˌpɔpɛˈlʲĩna n
Popelin Popeline
(włókiennictwo) rodzaj tkaniny o splocie płóciennym;

popełnić pɔˈpɛwʲɲiʨ̑ v
begehen verüben
zrobić coś złego

popielato adv
aschgrau
w barwie jasnoszarej

popielaty ˌpɔpʲjɛˈlatɨ adj
aschgrau
mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu

popielcowy ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔvɨ adj
Ascher
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Popielcem, odbywający się w Popielec

popielica n
Garten-Zinerarie
(botanika, botaniczny) Pericallis × hybrida, mieszaniec roślin z rodziny astrowatych;
Siebenschläfer Bilch
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju popielic (1.1)

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
Aschenbecher
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popielnik n
Aschkasten
(technologia, technika, techniczny) zbiornik pod komorą paleniskową pieca lub kotła;

popierać pɔˈpʲjɛraʨ̑ v
unterstützen
udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
Büste
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popijać v
nippen langsam trinken
pić małymi łykami, wolno
schlucken
pić po przełknięciu czegoś
sich beduseln
(potocznie, potoczny) pić nierzadko alkohol

popisywać v
sich aufspielen
czynić na pokaz; robić co, żeby zwrócić czyjąś uwagę

popiół ˈpɔpʲjuw n
Asche
szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

poplecznik n
Handlanger
ktoś, kto kogoś popiera; zwolennik, stronnik

popojutrze adv
überübermorgen
za trzy dni, dwa dni po jutrze

poporodowy adj
postnatal postpartal
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
Nachmittag
okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawa pɔˈprava n
Verbesserung Korrektur Berichtigung
zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

poprawiać pɔˈpravʲjäʨ̑ v
berichtigen korrigieren zurechtmachen
usuwać błędy, np. z tekstu
verbessern
czynić coś lepszym, doskonalszym

poprawność n
Korrektheit Richtigkeit
zgodność z normami

poprawność polityczna pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
politische Korrektheit
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny pɔˈpravnɨ adj
korrekt
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprowadzić v
führen
pójść z kimś lub czymś wyznaczając trasę przez lub do jakiegoś miejsca
(architektura, architektoniczny) nakreślić kierunek budowy
leiten
zająć się przewodniczeniem czegoś
lenken
zająć się kierowaniem pojazdem
zeichnen
(geometria) narysować linię

poprzeczny pɔˈpʃɛʧ̑nɨ adj
quer
ułożony poziomo, prostopadle do czegoś

poprzednio pɔˈpʃɛdʲɲɔ adv
vorher
przed określonym czasem

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
einleiten
umieszczać, robić coś przed czymś
vorangehen
być, poruszać się przed kimś, czymś

poprzez ˈpɔpʃɛs preposition
durch
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś
…dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się

popularnonaukowy adj
populärwissenschaftlich
prezentujący naukę w sposób przystępny dla niespecjalistów

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑ n
Popularität Beliebtheit
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
populär
taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu
populär beliebt
taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony

populista ˌpɔpuˈlʲista n
Populist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne

populistyczny ˌpɔpulʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
populistisch
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic

popychać v
anstiften
skłaniać kogoś do działania
sich drängen sich schubsen
przesuwać siebie nawzajem poprzez pchanie

popyt ˈpɔpɨt n
Nachfrage Bedarf
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

popędzać v
drängen
skłaniać do pośpiesznego wykonywania czegoś
jagen treiben
zmuszać do ruchu w określonym kierunku

popłoch n
Eselsdistel
(botanika, botaniczny) Onopordum, rodzaj roślin o długiej kolczastej łodydze, liściach z kolcami i purpurowych kwiatach zebranych w kuliste koszyczki
Panik
nagły strach, który wywołuje nieracjonalne zachowanie, obezwładnia

por pɔr n
Lauch Porree
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;
Pore
bardzo mały otwór

pora ˈpɔra n
Zeit
pewien okres, czas trwania czegoś
Zeit Moment
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
Jahreszeit
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

pora sucha ˈpɔra ˈsuxa n
Trockenzeit
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi;

porada pɔˈrada n
Rat Ratschlag
wskazówka, zalecenie komuś czegoś
ärztlich Beratung
konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika)

poradnia pɔˈradʲɲa n
Eheberatungsstelle medizinische Beratungsstelle
instytucja wyspecjalizowana w udzielaniu porad z określonej dziedziny

poradnictwo n
Beratung
zorganizowana działalność związana z udzielaniem porad w jakimś zakresie; działalność poradni;

poranek pɔˈrãnɛk n
Morgen
pora dnia następująca po nocy

poranny pɔˈrãnːɨ adj
morgendlich
taki, który ma miejsce o poranku

porażenie prądem elektrycznym n
Stromschlag elektrischer Schlag
nagły przepływ prądu elektrycznego przez ciało żywego organizmu;

porażka pɔˈraʃka n
Niederlage
przegrana bitwa
poważne niepowodzenie

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
Porzellan
materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

porcelanowy ˌpɔrʦ̑ɛlãˈnɔvɨ adj
Porzellan- porzellanen
wykonany z porcelany
hell zart
o cerze: gładki, biały, jasny; blady, lecz w atrakcyjny sposób

porcja ˈpɔrʦ̑ʲja n
Portion
określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

poriomania n
Poriomanie
(psychologia, psychologiczny) popęd do włóczęgi i podróży, często przy ograniczonej świadomości swoich czynów;

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
Pornografie
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
pornographisch pornografisch
związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja n
Pornokratie Mätressenherrschaft
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

porodówka ˌpɔrɔˈdufka n
Entbindungsstation
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) szpitalny oddział położniczy lub izba porodowa

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Fehlgeburt
(fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić v
Fehlgeburt haben
(medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porowatość n
Porosität
cecha tego, co jest porowate, co ma pory

porowaty adj
porös
o ciele stałym mający pory wewnątrz swojej struktury
posiadający małe otwory (pory) na powierzchni

poroże n
Geweih
(łowiectwo, łowiecki) oba rogi samca jeleniowatych

porsche ˈpɔrʃɛ n
Porsche
(motoryzacja) samochód marki Porsche

port pɔrt n
Flughafen
port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych
Hafen
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)
Port Schnittstelle
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;

portal ˈpɔrtal n
Portal
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (fantasy) (ezoteryka) bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca
Portal Internetportal
(informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;

portier ˈpɔrtʲjɛr n
Portier
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

portmonetka n
Portemonnaie
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

porto ˈpɔrtɔ n
Porto
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wzmacniane wino portugalskie;
(handel, handlowy) koszt opłaty za przewóz, przesyłkę towaru

portowy pɔrˈtɔvɨ adj
Hafen-
związany z portem, dotyczący portu

portrecista ˌpɔrtrɛˈʨ̑ista n
Porträtist Porträtmaler
artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

portret ˈpɔrtrɛt n
Porträt Bildnis
(sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób

portret pamięciowy ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ n
Phantombild
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portretować ˌpɔrtrɛˈtɔvaʨ̑ v
porträtieren
sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
portugiesisch Portugiesisch
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
Portugiesisch portugiesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Portugalii;

portugał n
Portugalöser
(dawniej, dawny) (numizmatyka, numizmatyczny) potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, używanej w handlu europejskim w XVI-XVII wieku, bitej na wzór monet portugalskich także w Polsce;

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
Oberleutnant
(wojskowość, wojskowy) oficer mający stopień wojskowy porucznika (1.1)
Oberleutnant Leutnant
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać pɔˈruʃaʨ̑ v
bewegen
wprawiać coś w ruch
sich bewegen
zmieniać miejsce przebywania, przenosić się z jednego miejsca na drugie

poruszać się jak słoń w składzie porcelany pɔˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ v
sich wie ein Elefant im Porzellanladen benehmen verhalten
zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy

poruszenie ˌpɔruˈʃɛ̃ɲɛ n
Berührung
(rzeczownik odczasownikowy) od poruszyć
Erregung
(książkowy) stan wzburzenia spowodowany jakimiś wydarzeniami, informacją itp.

porwanie pɔˈrvãɲɛ n
Entführung Kidnapping
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

poryw n
Anwandlung Drang
gwałtowne uczucie lub zapał
Stoß
nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
Entführer
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

porywać pɔˈrɨvaʨ̑ v
entführen
uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
Johannisbeere Ribisel
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;
(spożywczy) owoc porzeczki (1.1)

porzeczka krwista pɔˈʒɛʧ̑ka ˈkr̥fʲista n
Blutjohannisbeere
(botanika, botaniczny) Ribes sanguineum, gatunek krzewu ozdobnego należący do rodziny agrestowatych;

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
Ordnung
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
Ordnung Reihe
kolejność czegoś
Saubermachen
czynność sprzątania, porządkowania

porządek dzienny pɔˈʒɔ̃ndɛɟ ˈʥ̑ɛ̃nːɨ n
Tagesordnung
(urzędowy) ustalony plan zebrania, konferencji; lista spraw, mających stanowić przedmiot obrad

porządek dziobania n
Hackordnung Hackliste
(przenośnie, przenośnia) (socjologia, socjologiczny) hierarchia społeczna w określonej grupie, która określa prawdopodobieństwo doświadczenia agresji ze strony członków grupy;

porządkować ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvaʨ̑ v
aufräumen Ordnung machen
doprowadzać do ładu
ordnen
układać według określonego planu, np. w określonej kolejności

porządkowy ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ adj
Ordnung
dotyczący robienia lub zaprowadzania porządku
znajdujący się w jakimś porządku, kolejności

poród ˈpɔrut n
Geburt Entbindung
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
Vergleich Vergleichung
(rzeczownik odczasownikowy) od porównać

porównawczy adj
Vergleichs-
służący do porównywania
vergleichend Vergleichs-
opierający się na porównaniu

porównywalny adj
vergleichbar
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
vergleichen
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręcz ˈpɔrɛ̃n͇ʧ̑ n
Barren
poręcze (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny z dwóch równoległych żerdzi;
Brüstung Geländer
balustrada balkonu
Geländer Handlauf
uchwyt biegnący wzdłuż schodów
Lehne
boczny uchwyt ławki, niekiedy krzesła lub fotela

poręczać v
bürgen
dawać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności
brać na siebie odpowiedzialność za kogoś lub za coś

poręczyciel n
Bürge
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności

posag ˈpɔsak n
Mitgift Aussteuer
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

poselstwo n
Gesandtschaft
misja dyplomatyczna

poseł ˈpɔsɛw n
Abgeordneter
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;
Gesandter
(administracja) (urzędowy) dyplomata wysłany do innego państwa z oficjalną misją

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
Besitzer Inhaber
ktoś, kto coś ma, posiada

posiadaczka ˌpɔɕaˈdaʧ̑ka n
Besitzerin
kobieta, która coś ma, posiada

posiadanie ˌpɔɕaˈdãɲɛ n
Besitz
(rzeczownik odczasownikowy) od posiadać

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
besitzen
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiadłość pɔˈɕadwɔɕʨ̑ n
Gut Anwesen Grundstück Liegenschaft
teren i zabudowania należące do kogoś

posiedzenie ˌpɔɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Sitzung
zebranie jakiegoś gremium

posiłek pɔˈɕiwɛk n
Mahlzeit
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

posiłki pɔˈɕiwʲci n
Verstärkung
(wojskowość, wojskowy) wsparcie

poskramiać v
bezähmen bändigen zähmen
czynić uległym, łagodnym, pohamowanym
mäßigen beherrschen zügeln bezähmen
ograniczać lub wytłumiać nadmierne odczucia albo uczucia

posmak n
Beigeschmack
charakter czegoś
wrażenie dziwności smaku pokarmu lub napoju
Beigeschmack Nachgeschmack
mało intensywny smak czegoś

posoczniczy adj
septisch
(medycyna, medyczny) związany z posocznicą, dotyczący posocznicy

posoka n
Schweiß
(łowiectwo, łowiecki) krew rannego zwierzęcia

pospiesznie adv
hastig eilig
w sposób pospieszny

pospolity ˌpɔspɔˈlʲitɨ adj
gewöhnlich
jeden z wielu, zwyczajny
wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

posrebrzać pɔˈsrɛbʒaʨ̑ v
versilbern
pokrywać coś warstwą srebra
sprawiać, że coś nabiera srebrnego koloru lub połysku

possa n
Posse
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (dawniej, dawny) lekki utwór sceniczny o błahej treści

post pɔst n
Fasten
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
czas obowiązywania postu (1.1)
Post
(informatyka, informatyczny) wiadomość na grupie dyskusyjnej lub forum

postapokaliptyczny adj
post-apocalyptisch
taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym

postaw ˈpɔstaf n
Kern
(historia, historyczny, historycznie) jednostka miary sukna

postawa pɔˈstava n
Statur
czyjaś budowa ciała

postawić pɔˈstavʲiʨ̑ v
stellen
stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś

postać ˈpɔstaʨ̑ n
Gestalt
określenie istoty, wyglądu, sylwetki
zewnętrzna forma, kształt czegoś
bohater utworu literackiego, filmu

postać literacka ˈpɔstaʨ̑ ˌlʲitɛˈraʦ̑ka n
literarische Gestalt
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjna osoba świata przedstawionego w dowolnym dziele literackim;

poster ˈpɔstɛr n
Poster
plakat, afisz, zwłaszcza reklamowy lub muzyczny

postkomunistyczny adj
postkommunistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

postkomunizm n
Postkommunismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego;

postprodukcja n
Postproduktion
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postrach n
Angst Furcht Schrecken
stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie
Schrecken
obiekt lub zjawisko budzące strach

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
postulieren
proponować lub domagać się czegoś

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
Fortschritt
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
Verfahren
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)
Verhalten Verhaltung
(rzeczownik odczasownikowy) od postępować

postępowy ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ adj
fortschrittlich
postępujący, narastający
wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

posyłać v
platzieren
kierować coś dokądś szybkim ruchem
schicken
polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś
schicken senden
przekazywać za pośrednictwem

poszerzać pɔˈʃɛʒaʨ̑ v
erweitern
(przenośnie, przenośnia) zwiększać zakres czegoś, uzupełniać o coś lub kogoś
erweitern ausdehnen
robić coś szerszym, obszerniejszym
sich erweitern
robić się szerszym samemu

poszetka pɔˈʃɛtka n
Einstecktuch
chustka wkładana do górnej kieszeni marynarki (brustaszy);

poszetować v
pochieren
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podgrzewać bez doprowadzania do wrzenia, tak by białko mięsa lub jajek nie ścięło się do końca

poszewka n
Bezug
(krawiectwo) wymienialne pokrycie na pościel

poszlaka pɔˈʃlaka n
Indiz Spur
fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

poszukiwacz ˌpɔʃuˈcivaʧ̑ n
Suchender
osoba, która czegoś poszukuje

poszukiwanie ˌpɔʃuciˈvãɲɛ n
Suche
(rzeczownik odczasownikowy) od poszukiwać

poszum n
Rauschen
(książkowy) stały, cichy szum

poszyty adj
verdeckelt
(pszczelarstwo, pszczelarski) zasklepiony, zamknięty w komórkach plastra woskowym wieczkiem (plaster miodu)

posągowo adv
majestätisch
w sposób majestatyczny, niczym posąg
statuenhaft
stojąc mocno jak posąg

posłaniec pɔˈswãɲɛʦ̑ n
Bote
(książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji

posłowie pɔˈswɔvʲjɛ n
Nachwort
uwagi od wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki;

posłuch n
Gehorsam
poddawanie się czyimś wymaganiom
Geltung
uznawanie czyjego autorytetu

posługiwać ˌpɔswuˈɟivaʨ̑ v
bedienen
wykonywać za kogoś pracę
(książkowy) używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

posłuszeństwo n
Gehorsam
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
gehorsam folgsam
spełniający bez protestu polecenia

pot pɔt n
Schweiß
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potakiwacz ˌpɔtaˈcivaʧ̑ n
Jasager
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) o kimś, kto nie wychyla się z własnym zdaniem i wszystkim potakuje

potamologia ˌpɔtãmɔˈlɔɟja n
Potamologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o rzekach, strumieniach i potokach;

potas ˈpɔtas n
Kalium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż ˈpɔtaʃ n
Pottasche
(chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem ˈpɔtɛ̃m adv
nachher dann daraufhin
później, w chwili następnej

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
potentiell potenziell
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potencjał pɔˈtɛ̃nʦ̑ʲjaw n
Potential
(fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu
Potential Leistungsfähigkeit Potenzial
tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości

potencjometr ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̃mɛtr̥ n
Potenziometer
(technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

potocznie pɔˈtɔʧ̑ʲɲɛ adv
umgangssprachlich
(językoznawstwo, językoznawczy) w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

potoczny pɔˈtɔʧ̑nɨ adj
umgangssprachlich
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;

potok ˈpɔtɔk n
Bach
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
Nachkommen
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop ˈpɔtɔp n
Flut
(hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach
(przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś

potrawa pɔˈtrava n
Gericht Speise
posiłek stworzony z jadalnych składników

potrawka n
Frikassee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pokrojone i ugotowane w sosie mięso

potrzask ˈpɔṭʃask n
Tellereisen
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
Bedarf
cel jakiegoś działania
Bedürfnis Not Drang Notfall
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba pɔˈṭʃɛba particle
man brauchen
= trzeba

potrzeba pɔˈṭʃɛba v
man brauchen
tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
nötig notwendig
taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebny jak dziura w moście pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjäɟ ˈʥ̑ura ˈv‿mɔɕʨ̑ɛ adj
nötig wie ein Loch im Kopf
(potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny, a wręcz szkodliwy

potrzebny jak umarłemu kadzidło pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjak ˌũmarˈwɛ̃mu kaˈʥ̑idwɔ adj
nötig wie ein Loch im Kopf
(potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
brauchen bedürfen
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrząsać v
schütteln
wstrząsać czymś wiele razy, poruszać gwałtownie

potwal n
Pottwal
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Bestätigung
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potworność n
Grauen
rzecz odrażająca, przerażające zjawisko
Ungeheuerlichkeit
cecha bycia potwornym

potwór ˈpɔtfur n
Ungeheuer Monster
straszny stwór

potwór z Loch Ness ˈpɔtfur ˈz‿lɔx ˈnɛs n
Ungeheuer von Loch Ness
domniemane, legendarne zwierzę ze szkockiego jeziora;

potyliczny adj
okzipital
(anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

potępiać pɔˈtɛ̃mpʲjäʨ̑ v
verurteilen
nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym

potężny pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ adj
mächtig
o wielkiej mocy

pouczający adj
belehrend lehrerhaft
(pejoratywnie, pejoratywny) chcący na siłę być wzorem
lehrreich erhebend
mogący być wzorem; taki, który kształtuje zachowania

poufność n
Vertraulichkeit
cecha tego, co poufne; cecha tych, którzy są poufni

powab ˈpɔvap n
Anmut Charme Liebreiz Reiz
ogół cech wywołujący miłe wrażenie

powabnica piaskowa n
Sand-Goldwespe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Hedychrum nobile, gatunek owadów z rodzaju Hedychrum

powalać pɔˈvalaʨ̑ v
legen
przewracać kogoś lub coś na ziemię

powałka n
Innendeckel
(pszczelarstwo, pszczelarski) wewnętrzny daszek w ulu

poważać pɔˈvaʒaʨ̑ v
achten
darzyć szacunkiem, uznaniem

poważność n
Ernsthaftigkeit
cecha tego, co poważne; cecha tych, którzy są poważni

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
ernst
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
mający uznanie u innych osób
odpowiedzialny, godny zaufania

powiat ˈpɔvʲjat n
Landkreis Kreis
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

powiatowy ˌpɔvʲjaˈtɔvɨ adj
Bezirk Kreis
związany z powiatem, dotyczący powiatu

powidła pɔˈvʲidwa n
Pflaumenmus
(spożywczy) przetwór robiony głównie ze smażonych owoców, głównie śliwek z dodatkiem cukru;

powiedziałeś A, powiedz B ˌpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑awɛɕ ˈa ˈpɔvʲjɛʣ̑ ˈbɛ proverb
wer A sagt, muss auch B sagen
jeśli się coś zaczęło robić, należy rzecz dokończyć

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
sagen sprechen reden
wyrazić coś słowami, oznajmić

powiedzieć sobie „tak” pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈtak v
sich das Ja-Wort geben
zawrzeć związek małżeński

powieka pɔˈvʲjɛka n
Augenlid Augendeckel
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzać v
anvertrauen
wyznawać komuś coś w zaufaniu
beauftragen betrauen
zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś
betrauen übertragen
poddawać czyjejś opiece
sich anvertrauen
(podniośle) poddawać się komuś lub czemuś z ufnością

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃxʲɲa pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ n
Fläche
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy
(geometria) dwuwymiarowy odpowiednik krzywej
(potocznie, potoczny) miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni
Fläche Oberfläche
zewnętrzna strona

powierzchowny adj
oberflächlich
taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powiesić pɔˈvʲjɛ̇ɕiʨ̑ v
hängen
umieścić coś zawieszając

powieszenie ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
Erhängen
jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
Luft
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;
w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

powieścidło n
Schmöker
(zgrubienie) (pogardliwie, pogardliwy) płytka powieść, bez wartości artystycznej

powieściopisarka pɔˈvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔpʲiˈsarka n
Romanautorin Romanschriftstellerin
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze powieści

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
Romanautor Romanschriftsteller
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor powieści

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
Roman
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powieść poetycka n
Versroman
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór epicko-liryczny;

powinien pɔˈvʲĩɲɛ̃n modal
sollen
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
musieć
wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powitanie ˌpɔvʲiˈtãɲɛ n
Begrüßung Empfang
forma zwrotu grzecznościowego lub gest wykonywany podczas witania się z inną osobą;

powiązanie n
Verbindung
(rzeczownik odczasownikowy) od powiązać

powlekać v
beziehen
nakładać poszwy, poszewki na pościel
überziehen
nakładać powłokę
bedeckt werden eingehüllt werden
okrywać się czym

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
verursachen zur Folge haben
być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
viel Glück
wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powoli pɔˈvɔlʲi adv
langsam
wolno, z małą prędkością

powolność n
Langsamkeit
cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powoływać v
einberufen
wzywać do służby
ernennen berufen
wyznaczać do roli, stanowiska

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
Aufstand
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie listopadowe n
Novemberaufstand
(historia, historyczny, historycznie) polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu w latach 1830–1831;

powstanie warszawskie pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ n
Warschauer Aufstand
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powstanie wielkopolskie pɔˈfstãɲɛ ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲcɛ n
Großpolnische Aufstand Posener Aufstand
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu, które wybuchło 27 grudnia 1918 roku;

powstaniec pɔˈfstãɲɛʦ̑ n
Aufständische
uczestnik powstania zbrojnego, insurekcji

powstawać pɔˈfstavaʨ̑ v
aufstehen
wstawać, podnosić się, stawać na nogi
entstehen
wynikać z czegoś, być konsekwencją

powstańczy adj
aufständisch
związany z powstaniem, dotyczący powstania

powstrzymywać ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
abhalten
pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś
zurückhalten
zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu
beherrschen
rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

powszechny pɔˈfʃɛxnɨ adj
allgemein
dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny
üblich
ogólnie stosowany, często używany; codzienny

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
wiederholen
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił
sich wiederholen
mówić lub robić po raz kolejny to samo

powtórny adj
erneut wiederholt
będący lub zrobiony po raz drugi

powtórzenie n
Wiederholung
wykonanie czegoś powtórnie
ponowne przejrzenie materiału do nauki

powód ˈpɔvut n
Grund Ursache
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego
Kläger
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

powództwo n
Klage
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
Hochwasser Flut
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

powściągliwy adj
beherrscht
potrafiący zachować opanowanie, mający umiar
dezent zurückhaltend
świadczący o powściągliwości, dokonany z rozwagą

poza ˈpɔza n
Haltung
postawa, stan ciała w danej chwili

poza ˈpɔza preposition
außerhalb
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozajelitowy adj
parenteral
(medycyna, medyczny) taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi

pozakonkursowy adj
außer Wettbewerb außerhalb des Wettbewerbs
odbywający się poza konkursem

pozasądowy adj
außergerichtlich
odbywający się bez udziału sądu

pozasłoneczny adj
extrasolar
(astronomia, astronomiczny) znajdujący się poza Układem Słonecznym

pozaziemski adj
außerirdisch extraterrestrisch
pochodzący spoza Ziemi

pozbawiać pɔˈzbavʲjäʨ̑ v
aberkennen entziehen
zabierać, odbierać coś

pozbawienie wolności n
Freiheitsberaubung
odebranie komuś swobody wbrew jego woli
Freiheitsentziehung
kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym

pozbywać v
begleichen loswerden
odsuwać od siebie

pozdrawiać pɔˈzdravʲjäʨ̑ v
grüßen
witać

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Gruß Begrüßung
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
Niveau Grad Stand
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
Niveau Stand
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny

poziom morza ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa n
Meeresspiegel
(geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziom troficzny n
Trophieniveau Trophiestufe
wszystkie organizmy zajmujące taką samą pozycję w łańcuchu pokarmowym

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
Walderdbeere
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

poziomo adv
waagerecht horizontal
równolegle do podłoża

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
horizontal waagerecht
prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznanie n
Erkenntnis Erkundung
(rzeczownik odczasownikowy) od poznać

poznać ˈpɔznaʨ̑ v
bekennen machen
zapoznać kogoś z kimś
durchschauen
domyślić się czegoś, przejrzeć kogoś
erkennen
rozpoznać kogoś lub coś
kennenlernen
zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie

pozornie adv
anscheinend scheinbar
sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
angeblich
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozostawiać wiele do życzenia ˌpɔzɔˈstavʲjäʥ̑ ˈvʲjɛlɛ ˌdɔ‿ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲa v
zu wünschen übrig lassen
nie spełniać oczekiwań

pozostały ˌpɔzɔˈstawɨ adj
übrig
taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
erlauben zulassen gestatten
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
Position
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
miejsce w jakimś spisie
o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania
Position Stelle
(sport, sportowy) miejsce zawodnika
Stellung Position
konkretne ułożenie ludzkiego ciała

pozycja misjonarska n
Missionarsstellung
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozyskiwać v
einnehmen gewinnen
przekonywać do siebie
erwerben
stawać się posiadaczem czego

pozytywizm n
Positivismus
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy

pozytywny ˌpɔzɨˈtɨvnɨ adj
positiv
przynoszący korzyści
przychylnie nastawiony
z potwierdzoną obecnością w badaniu

pozór ˈpɔzur n
Anschein
to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane

poła n
Schoß
połowa części dolnej ubioru rozpinającego się z przodu
Zeltverschluss
jedna z dwóch rozsuwanych części namiotu

połabski adj
polabisch
związany z Połabiem i Połabianami, dotyczący Połabia

połabski n
Polabisch
język połabski;

połamania nóg interjection
Hals- und Beinbruch
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę

połowa pɔˈwɔva n
Hälfte
jedna z dwóch równych części całości

połoz ˈpɔwɔs n
Natter
(zoologia, zoologiczny) gad z największej rodziny węży;

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
Lage
miejsce znajdowania się czegoś
Lage Situation
warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt

położnica n
Wöchnerin
(ginekologia, ginekologiczny) kobieta w okresie połogu

położnictwo n
Geburtshilfe Obstetrik
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu
Wöchnerinnenstation
(medycyna, medyczny) oddział szpitalny przeznaczony dla położnic

położnik pɔˈwɔʒʲɲik n
Geburtshelfer
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu

położony ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ participleAdjective
gelegen
znajdujący się, usytuowany w danym miejscu
legen
(zobacz) położyć

położyć pɔˈwɔʒɨʨ̑ v
legen
aspekt dokonany od: kłaść

południe pɔˈwudʲɲɛ n
Mittag
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;
Süden Süd
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;

południk pɔˈwudʲɲik n
Meridian
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południk zerowy pɔˈwudʲɲiɡ zɛˈrɔvɨ n
Nullmeridian
(geografia, geograficzny) umowny, początkowy południk od którego liczy się długość geograficzną;

południowiec n
Südländer
osoba z południa, z krajów na południu

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
südöstlich
będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
südwestlich
będący na południowym zachodzie

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
südafrikanisch
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
südamerikanisch
dotyczący Ameryki Południowej

południowoeuropejski adj
südeuropäisch
odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowofrancuski adj
südfranzösisch
związany z południem Francji, taki jak na południu Francji; położony na południu Francji

południowokaroliński adj
südkarolinisch
związany z Karoliną Południową, dotyczący Karoliny Południowej

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
südkoreanisch
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
südlich Süd
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
Südosten
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
Südwesten Südwest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać v
schlucken
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połyskiwać v
schimmern glänzen
wyróżniać się połyskiem z otoczenia

połóg ˈpɔwuk n
Wochenbett
(medycyna, medyczny) (ginekologia, ginekologiczny) okres po porodzie;

połów ˈpɔwuf n
Fang
efekt łowienia
czynność łowienia

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Verbindung Anschluss
możliwość rozmowy telefonicznej lub sama rozmowa
Zusammenschluss Verbindung
(rzeczownik odczasownikowy) od połączyć

pościg n
Jagd
(przenośnie, przenośnia) przesadne staranie się, by coś zdobyć
Verfolger
grupa osób biorąca udział w gonitwie
Verfolgung Verfolgungsjagd
ściganie kogo lub czego

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
fasten
przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek pɔˈɕladɛk n
Gesäßbacke Backe
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

poślizg n
Fristverlängerung Galgenfrist
(potocznie, potoczny) trwanie w wykonywaniu czego ponad zaplanowany czas
Gleitung Glätte
zdolność ślizgania się
Rutschen Gleiten
ruch posuwisty po śliskiej powierzchni

pośmiertny adj
postum
zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośmiewisko n
Gespött
obiekt kpin i szyderstw

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
Eile
spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośrednictwo n
Vermittlung
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron

pośredniczyć v
vermitteln
dążyć do porozumienia stron, działać jako rozjemca

pośrednik n
Mittelsmann
osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

poświadczać pɔˈɕfʲjaṭʧ̑aʨ̑ v
bescheinigen bestätigen
potwierdzać prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś

poświadczenie n
Bescheinigung Bestätigung
potwierdzenie prawdziwości, wiarygodności, tożsamości

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
heiligen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą
opfern spenden
(książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
widmen
oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie
sich aufopfern
rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś

pożar ˈpɔʒar n
Brand Feuer
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożarnictwo ˌpɔʒarʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Feuerlöschordnung
działalność związana z zabezpieczaniem się przed pożarami

pożegnalny adj
Abschieds-
dotyczący chwili pożegnania

pożegnanie n
Abschied Verabschiedung
(rzeczownik odczasownikowy) od pożegnać

pożoga n
Feuersbrunst
(książkowy) wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
borgen leihen
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
Darlehen Anleihe
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyczkobiorczyni n
Darlehensnehmerin
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (bankowość, bankowy) kobieta, która wzięła pożyczkę; kobieta, której udzielono pożyczki
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta biorąca pożyczkę

pożytek pɔˈʒɨtɛk n
Nutzen
korzyść
Tracht
(pszczelarstwo, pszczelarski) nektar, pyłek lub spadź zbierane przez pszczoły

pożywienie ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Nahrung
jedzenie, pokarm, strawa

pożywny pɔˈʒɨvnɨ adj
nahrhaft
posilny, wzmacniający, sycący

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
Begierde
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądany adj
erwünscht
taki, jakiego ktoś oczekuje

pożądliwy adj
begehrlich begierig gierig
będący wyrazem pożądania

ppk acronym
PALR
= (wojskowość, wojskowy) przeciwpancerny pocisk kierowany;

pra- pra
ur-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś bardzo odległym w czasie lub z pierwotną formą bądź pierwszym wystąpieniem czegoś

prababcia praˈbapʲʨ̑a n
Urgroßmutter
matka dziadka lub babci

prababka praˈbapka n
Urgroßmutter
matka dziadka lub babki

praca ˈpraʦ̑a n
Arbeit
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;
funkcjonowanie czegoś
Werk Arbeit
artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu

praca domowa ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva n
Hausaufgabe
(edukacja, edukacyjny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

praca tuczy, bieda uczy ˈpraʦ̑a ˈtuʧ̑ɨ ˈbʲjɛda ˈuʧ̑ɨ proverb
Armut lehrt Künste Armut lehrt geigen
dzięki pracy można się wzbogacić; bieda uczy pokory i zaradności

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
Arbeitgeber
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholizm ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲism̥ n
Arbeitssucht
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) uzależnienie od wykonywania pracy;

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
arbeiten
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
arbeitsam fleißig
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownica ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a n
Arbeiterin
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownica seksualna n
Sexarbeiterin
kobieta, która świadczy płatne usługi seksualne (określenie neutralne, niedeprecjonujące)

pracowniczka n
Arbeiterin
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
Arbeiter Arbeitnehmer Beschäftigter
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

pracownik seksualny n
Sexarbeiter
mężczyzna, który świadczy płatne usługi seksualne (określenie neutralne, niedeprecjonujące)

praczka ˈpraʧ̑ka n
Waschfrau Wäscherin
kobieta zawodowo piorąca

pradolina ˌpradɔˈlʲĩna n
Urstromtal
(geografia, geograficzny) rozległa dolina o szerokim i płaskim dnie, biegnąca mniej więcej równolegle do czoła lądolodu;

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
Urgroßvater Urgrossvater
ojciec dziadka lub babci

pragermański ˌpraɡɛrˈmãj̃sʲci adj
urgermanisch
dotyczący Pragermanów, związany z Pragermanami

pragmatyczny adj
pragmatisch
oparty na przyczynowych związkach wydarzeń
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść

pragmatyzm n
Pragmatismus
postawa polegająca na faktycznej ocenie możliwości i podejmowaniu takich działań, które gwarantują skuteczność

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
Durst
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

pragnąć ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑ v
dürsten
(oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie

prajęzyk n
Ursprache
język, z którego wywodzą się inne języki;

praktykant n
Praktikant Lehrling Referendar
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

praktykować v
praktizieren
stosować coś w praktyce

pralas n
Urwald
(ekologia, ekologiczny) (leśnictwo) las pierwotny

pralina n
Praline Praliné
(cukiernictwo) (spożywczy) czekoladka z nadzieniem;

pralka ˈpralka n
Waschmaschine
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia ˈpralʲɲa n
Wäscherei
miejsce, w którym pierze się odzież

pramatka prãˈmatka n
Urmutter
(podniośle) pierwsza kobieta, która zapoczątkowała ludzkość, dany naród lub ród; kobieta, której są one potomstwem

pranie ˈprãɲɛ n
Prügel
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bicie kogoś
Wäsche
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych
Wäsche Waschen Waschgang
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;

pranie pieniędzy n
Geldwäsche
(kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;

praojciec praˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
Urvater
pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem

praojczyzna n
Urheimat
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwotna siedziba ludów posługujących się językami danej rodziny językowej lub prajęzykiem

prapradziad praˈpraʥ̑at n
Ururgroßvater
ojciec pradziada
ojciec prababci

prasa ˈprasa n
Presse
(publikatory) ogół czasopism
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;

praska do ziemniaków ˈpraska ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf n
Kartoffelpresse
ręczny przyrząd do robienia ziemniaczanego purée

praski ˈprasʲci adj
Prager pragisch
związany z Pragą, dotyczący Pragi (stolicy Czech)

prasować praˈsɔvaʨ̑ v
bügeln
wygładzać tkaninę za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.

prasłowiański adj
urslawisch
związany z Prasłowianami lub z prasłowiańszczyzną, dotyczący Prasłowian lub prasłowiańszczyzny
mający cechy przypisywane Prasłowianom

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
Menschenrecht Menschenrechte
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet n
Frauenrechte
uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa miejskie n
Stadtrecht
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu;

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
Tierrechte
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda ˈpravda n
Wahrheit
treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
Wahrscheinlichkeit
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
wahrscheinlich vermutlich
przypuszczalnie, być może

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
wahrscheinlich voraussichtlich
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwie pravʲˈʥ̑ivʲjɛ adv
echt
w sposób prawdziwy

prawdziwość pravʲˈʥ̑ivɔɕʨ̑ n
Authentizität Echtheit
zgodność z prawdą, z rzeczywistością

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
wahr
zgodny z prawdą
wirklich wahr
rzeczywisty

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
wahre Freunde erkennt man in der Not
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawidło praˈvʲidwɔ n
Regel
(przestarzałe, przestarzały) zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś
Schuhspanner
(rzemiosło, rzemieślniczy) przyrząd służący do utrzymywania pierwotnego kształtu przedmiotów, np. butów, kapeluszy itp.

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
korrekt
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
dobrze uformowany, foremny
słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)

prawie ˈpravʲjɛ particle
fast beinahe nahezu
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawniczka n
Juristin Rechtsanwältin
kobieta prawnik

prawniczy adj
juristisch
dotyczący prawa lub prawników

prawnie ˈpravʲɲɛ adv
rechtmäßig
w myśl przepisów prawa, zgodnie z prawem

prawnik ˈpravʲɲik n
Jurist Rechtswissenschaftler
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca wykształcenie prawnicze
Juristin
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta posiadająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
Urenkelin Urenkelkind Urenkeltochter
córka wnuka lub wnuczki

prawnuk ˈpravnuk n
Urenkel Urenkelkind Urenkelsohn
syn wnuczki lub wnuka

prawny ˈpravnɨ adj
Recht
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny
juristisch rechtlich
taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie

prawo ˈpravɔ n
Recht Gesetz
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
Führerschein Führerausweis
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo jest po to, aby je omijać proverb
jedes Gesetz können umgehen werden
przysłowie wyrażające pogląd, że czasami można nie przestrzegać przepisów prawa

prawo międzynarodowe ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɛ n
Völkerrecht
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;

prawo ziemi ˈpravɔ ˈʑɛ̃mʲi n
Territorialprinzip
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo mówiące o nabywaniu obywatelstwa (lub innych praw) przez osobę, która urodziła się na danym terenie (na terenie obowiązywania prawa)

prawo zwyczajowe ˈpravɔ ˌzvɨʧ̑aˈjɔvɛ n
Gewohnheitsrecht
(socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;

prawodawca n
Gesetzgeber
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) lub (historia, historyczny, historycznie) osoba lub instytucja, która ustanawia prawa albo doprowadziła do ich spisania i kodyfikacji

prawomocny adj
rechtskräftig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) posiadający moc prawną

prawoskrętny ˌpravɔˈskrɛ̃ntnɨ adj
rechtsdrehend rechtsgängig
obrócony / obracający się w prawą stronę

prawoznawstwo n
Rechtswissenschaft
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie

prawoślaz n
Eibisch
(botanika, botaniczny) Althaea L., rodzaj roślin wieloletnich z rodziny ślazowatych;

prawoślaz lekarski n
Echter Eibisch
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;

prawy ˈpravɨ adj
außen rechts
(krawiectwo) (o stronie tkaniny, odzieży): przeznaczony do noszenia na danej stronie
edel ehrlich
o człowieku: uczciwy, szlachetny
rechts konservativ
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawicowy, konserwatywny
rechts recht
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prawybory n
Vorwahl
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
Praseodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prałat ˈprawat n
Prälat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim;

prażanin praˈʒãɲĩn n
Prager
mieszkaniec Pragi

prażanka praˈʒãnka n
Pragerin
mieszkanka Pragi

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
braten prallen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

preambuła n
Präambel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uroczysty wstęp do aktu prawnego;

precel n
Brezel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;

precesja prɛˈʦ̑ɛsʲja n
Präzession
(astronomia, astronomiczny) ruch osi obrotu Ziemi na skutek przyciągania przez Księżyc i Słońce
(fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;

precyzja prɛˈʦ̑ɨzʲja n
Präzision
dokładność, staranność

precyzować v
präzisieren
określać dokładnie, z precyzją
klar werden
stawać się dokładnie określonym

precyzyjny ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjnɨ adj
präzise
charakteryzujący się precyzją, dokładnością; taki, który dba o szczegóły

predylekcja ˌprɛdɨˈlɛkʦ̑ʲja n
Vorliebe
(książkowy) skłonność do kogoś lub czegoś

preeklampsja n
Präeklampsie
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

prefekt ˈprɛfɛkt n
Präfekt
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie;

prefektura ˌprɛfɛkˈtura n
Präfektur
teren działania prefekta
godność prefekta
urząd prefekta

preferować ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑ v
bevorzugen
dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks ˈprɛfʲiks n
Präfix Vorsilbe
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoryczny adj
prähistorisch vorgeschichtlich urgeschichtlich
związany z prehistorią, dotyczący prehistorii

prekambr ˈprɛkãmpr̥ n
Präkambrium
(geologia, geologiczny) jeden z okresów w dziejach Ziemi;

prekariat prɛˈkarʲjat n
Prekariat
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
Präkognition
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekursor prɛˈkursɔr n
Vorläufer
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

premia n
Prämie
dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
Premierminister Ministerpräsident Kanzler Premier
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
Erstaufführung Premiere
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenatalny adj
pränatal
(medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

prenumerata ˌprɛ̃nũmɛˈrata n
Abonnement
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr n
Abonnent
osoba, która wykupiła prenumeratę

prenumerować v
abonnieren
otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas

preparat prɛˈparat n
Präparat
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki
substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania

preppers n
Prepper
osoba, która przygotowuje się na wypadek wojny, klęsk żywiołowych, katastrof itp. – gromadzi zapasy żywności, leków, materiałów, szkoli się z technik surwiwalowych, niekiedy również szykuje broń i buduje prywatny schron

preria n
Prärie
(geografia, geograficzny) równinne stepy w centralnej części Ameryki Północnej;

presja ˈprɛsʲja n
Druck
nacisk, przymus wywierany na kogoś w celu zmuszenia go do czegoś

preskryptywizm n
Präskriptivismus
(językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;

preskryptywny adj
präskriptiv
(językoznawstwo, językoznawczy) formułujący zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania

presokratyk n
Vorsokratiker
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) (filozofia, filozoficzny) filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem

prestiż ˈprɛstʲiʃ n
Prestige
(socjologia, socjologiczny) znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu;

pretor ˈprɛtɔr n
Prätor
(starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

pretorianin n
Prätorianer
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;

pretura prɛˈtura n
Prätur
urząd pretora w starożytnym Rzymie

prewencyjny ˌprɛvɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ adj
präventiv
służący zapobieganiu, prewencji

prezencja n
Präsenz
wygląd i sposób zachowania się jakiejś osoby, zazwyczaj atrakcyjny

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
Geschenk
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
Kondom Präservativ Präser
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
Präsident Stadtpräsident
(administracja) w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców;
Präsident Präsidentin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentka n
Präsidentin
(rzadki, rzadko używany) kobieta prezydent

prezydentura ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura n
Präsidentschaft
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta

prion n
Prion
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
Priorität
pierwszeństwo przysługujące czemuś

priorytetowy adj
vorrangig
mający pierwszeństwo

pro-choice n
Pro-Choice
ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;

probiotyk prɔˈbʲjɔtɨk n
Probiotikum
podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;

problem ˈprɔblɛ̃m n
Problem
coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
problematisch
budzący zastrzeżenia lub niepewny

problematyka n
Problematik
ogół problemów związanych z jakąś dziedziną

probówka n
Reagenzglas
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca ˈprɔʦ̑a n
Schleuder
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura ˌprɔʦ̑ɛˈdura n
Verfahren Vorgehen Vorgehensweise Prozedur
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
Prozent
(matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
Prozess
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie

procesja prɔˈʦ̑ɛsʲja n
Prozession
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
Prozessor
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch prɔx n
Pulver Schießpulver
proch strzelniczy
Staub Asche Pulver
rozdrobniona, sypka substancja

proch strzelniczy ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ n
Schießpulver
materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

prochy ˈprɔxɨ n
Asche
stałe produkty rozkładu lub spopielenia zwłok

prodiż ˈprɔdʲiʃ n
Backhaube
elektryczne urządzenie do pieczenia w postaci metalowego naczynia z pokrywą z przezroczystym otworem;

producent prɔˈduʦ̑ɛ̃nt n
Produzent
(biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
Produktion
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkcyjny adj
fruchtbar
związany z produkcją, dotyczący produkcji

produkować ˌprɔduˈkɔvaʨ̑ v
produzieren
tworzyć, wytwarzać coś, często w masowych ilościach

produkt ˈprɔdukt n
Produkt
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
rezultat pracy twórczej
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;
(lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu

produkt krajowy brutto ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ n
Bruttoinlandsprodukt
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;

produktywność n
Produktivität
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;

profanacja ˌprɔfãˈnaʦ̑ʲja n
Entweihung
znieważenie rzeczy lub miejsca otaczanych powszechnym szacunkiem; zbezczeszczenie czegoś

profanować v
entweihen schänden herabwürdigen
(podniośle) popełniać profanację

profaza n
Prophase
(biologia, biologiczny) pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;

profesjonalista n
Profi
osoba mająca bardzo duże umiejętności w danej dziedzinie

profesor prɔˈfɛsɔr n
Professor
(edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;
Professor Professorin
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profesorski adj
professoral
związany z osobą lub tytułem profesora, dotyczący profesora

profil ˈprɔfʲil n
Kontur Profil
linia obwodząca zarys, kontur czegoś
Profil
(informatyka, informatyczny) zbiór ustawień, które dostosowują wygląd ekranu i zachowanie komputera do osobistych preferencji
Profil Seitenansicht
twarz widziana z boku; także: jej wizerunek;

profilaktyczny adj
prophylaktisch
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka przedekspozycyjna n
Präexpositionsprophylaxe
(medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS

profit ˈprɔfʲit n
Gewinn Profit
(finanse, finansowy) zysk

progesteron n
Progesteron
(biochemia, biochemiczny) żeński hormon płciowy pozwalający na zagnieżdżenie zapłodnionego jaja w błonie śluzowej macicy;

prognoza prɔˈɡnɔza n
Prognose Vorhersage
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody n
Wettervorhersage Wetterbericht
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program ˈprɔɡrãm n
Programm
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
plan działań
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio

program komputerowy n
Computerprogramm
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;

program telewizyjny n
Fernsehprogramm
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;

programista ˌprɔɡrãˈmʲista n
Programmierer
(informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programistka ˌprɔɡrãˈmʲistka n
Programmiererin
forma żeńska od: programista

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
Programmieren
(rzeczownik odczasownikowy) od programować
Programmierung
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
programmieren
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

progresywny adj
fortschrittlich progressiv Progressiv-
nastawiony na rozwój lub w trakcie rozwoju, wzrostu

projekcja prɔˈjɛkʦ̑ʲja n
Projektion
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt ˈprɔjɛkt n
Entwurf Design Bauzeichnung
szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś
Plan Entwurf
plan działania lub postępowania
Projekt
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

projektor n
Projektor
(technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran;

projektować v
projektieren
opracowywać projekt

prokaina n
Procain
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;

prokariont n
Prokaryot
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów
(biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych

prokrastynacja n
Prokrastination
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

prokreacja n
Zeugung Fortpflanzung
(biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
Staatsanwalt Ankläger
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

prokuratoria n
Finanzprokuratur
(urzędowy) urząd powołany do zapewniania ochrony prawnej interesów majątkowych danego państwa oraz niektórych jego instytucji publicznych

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
Proletariat
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją
Unterschicht Proletariat
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna

proletariusz ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ n
Proletarier
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prolog ˈprɔlɔk n
Prolog
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom prɔ̃m n
Fähre Fährschiff
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

prom kosmiczny n
Raumfähre
(astronautyka, astronautyczny) statek kosmiczny o wielokrotnym wykorzystaniu

promet ˈprɔ̃mɛt n
Promethium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
Strahlung
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promieniować v
ausstrahlen strahlen
(fizyka, fizyczny) wytwarzać i wysyłać strumień cząstek lub fal; emitować energię
ausstrahlen
(medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy
wywierać wpływ na środowisko
strahlen sprühen strotzen
okazywać w sposób wyraźnie zauważalny dobre emocje

promienny adj
strahlend
wyrażający radość i szczęście

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
Radius Halbmesser
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
Strahl
wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

promil n
Promille
(matematyka, matematyczny) jedna tysięczna część jakiejś wielkości
Promillezeichen
(drukarstwo, drukarski) symbol promila (1.1)

promiskuityzm n
Promiskuität
(seksuologia, seksuologiczny) dążenie do kontaktów seksualnych bez więzi uczuciowych;

promotor n
Betreuer Doktorvater
pracownik naukowy kierujący pracą dyplomową

promować prɔ̃ˈmɔvaʨ̑ v
fördern promovieren
dawać uczniowi prawo do przejścia do następnej klasy

prompter ˈprɔ̃mptɛr n
Prompter
(telewizja, telewizyjny) urządzenie służące do wyświetlania tekstu czytanego przez prezentera telewizyjnego czy inną osobę przemawiającą publicznie lub stojącą przed kamerą;

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
Propaganda
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propedeutyka ˌprɔpɛˈdɛwtɨka n
Propädeutik
wstęp do czegoś, wprowadzenie, przygotowanie

propolis n
Propolis
(zoologia, zoologiczny) kit pszczeli, balsamiczna substancja wyrabiana przez pszczoły

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
vorschlagen
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporcjonalny adj
proportional verhältnismäßig
mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości
proportioniert
o proporcjach zgodnych z kanonem piękna

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
Vorschlag
coś, co się komuś proponuje

proprium n
Proprium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;

proroctwo prɔˈrɔʦ̑tfɔ n
Prophezeiung
przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

prorok ˈprɔrɔk n
Prophet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokować ˌprɔrɔˈkɔvaʨ̑ v
prophezeien
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić proroctwa

prorządowy ˌprɔʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
regierungsfreundlich regierungstreu
popierający politykę rządu

prosecco n
Prosecco
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) półwytrawne białe wino musujące produkowane w północno-wschodnich Włoszech;

prosektorium n
Obduktionsraum Seziersaal
(medycyna, medyczny) miejsce, w którym przeprowadza się sekcje zwłok;

prosiątko n
Ferkelchen Ferklein
(zdrobniale) od prosię

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
bitten
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś
ferkeln
o świni: rodzić prosięta

prosię ˈprɔɕɛ n
Ferkel
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia, do ok. 12 tygodnia życia (później: warchlak)

prosperować ˌprɔspɛˈrɔvaʨ̑ v
prosperieren
dobrze, pomyślnie rozwijać się, kwitnąć; mieć szczęście w tworzeniu czegoś

prosta ˈprɔsta n
Gerade
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostak ˈprɔstak n
Tor
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prostata prɔˈstata n
Prostata Vorsteherdrüse
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;

prostatektomia n
Prostatektomie
(medycyna, medyczny) wycięcie gruczołu krokowego

prosto ˈprɔstɔ adv
aufrecht gerade
równo pionowo, bez przekrzywień i pochylania się
einfach
w nieskomplikowany sposób
geradeaus von
w prostej linii

prostoduszny adj
bieder
odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
Rechteck
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
rechteckig rechtwinklig
mający kształt prostokąta

prostopadle adv
senkrecht
tworząc z daną prostą lub płaszczyzną kąt prosty

prostopadłościan ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn n
Quader Rechtflach
(geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prostota prɔˈstɔta n
Einfachheit
ogół cech charakterystycznych dla czegoś nieskomplikowanego, niezawiłego

prostować v
aufrichten gerade biegen strecken
nadawać czemuś nierównemu kształt prosty
gleichrichten
(fizyka, fizyczny) przekształcać ze zjawiska zmieniającego się w czasie w stałe
berichtigen richtig stellen
dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady
sich aufrichten
stawać się prostym

prostownica n
Glätteisen Haarglätter
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie do prostowania włosów

prostownik n
Gleichrichter
(elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);
Strecker Streckmuskel
(anatomia, anatomiczny) mięsień służący do prostowania kręgosłupa lub stawu w kończynie;

prostracja prɔˈstraʦ̑ʲja n
Erschöpfung
(psychologia, psychologiczny) stan skrajnego wyczerpania psychicznego

prosty ˈprɔstɨ adj
aufrecht
nie garbaty
einfach
łatwy, o niewielkiej trudności
niewykształcony; zwykły
gerade offen
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
Prostitution
proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
Prostituierte Dirne
(książkowy) kobieta świadcząca usługi seksualne

proszek ˈprɔʃɛk n
Pulver
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia n
Backpulver
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszek do prania n
Waschpulver
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;

proszę ˈprɔʃɛ
Entschuldigung Verzeihung
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś
bitten schön da haben Sie es da sein Sie ja
potwierdzenie wykonania prośby

protagonista ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista n
Protagonist
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami
bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę
najwybitniejszy aktor w zespole
odtwórca głównej roli

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
Protactium Protactinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcja n
Protektion
ochrona i pomoc płynąca od wpływowej osoby

protekcjonistyczny adj
protektionistisch
(ekonomia, ekonomiczny) związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu

protekcjonizm ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
Protektionismus
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protektorat ˌprɔtɛkˈtɔrat n
Protektorat
forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);

protektoratowy adj
Protektorats- protektoratisch
związany z protektoratem, dotyczący protektoratu

proterozoik n
Proterozoikum
(geologia, geologiczny) najdłuższy eon geologicznej skali czasu Ziemi, trwający od pojawienia się tlenu w atmosferze do rozwoju złożonych organizmów

protest ˈprɔtɛst n
Protest
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestancki ˌprɔtɛˈstãnʦ̑ʲci adj
protestantisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z protestantami lub protestantyzmem

protestant prɔˈtɛstãnt n
Protestant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich
(dawniej, dawny) uczestnik protestu

protestantka ˌprɔtɛˈstãntka n
Protestantin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje protestantyzm

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
Protestantismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protestować ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑ v
protestieren sich widersetzen
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

protokolant ˌprɔtɔˈkɔlãnt n
Protokollant
osoba, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp.

protokół prɔˈtɔkuw n
Protokoll
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton ˈprɔtɔ̃n n
Proton
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prototyp prɔˈtɔtɨp n
Prototyp
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

proustyt n
Proustit
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra;

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
führen
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
(choreografia, choreograficzny) w tańcu: kierować partnerką
tworzyć skutek czegoś
führen fahren
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
führen leiten
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci adj
provenzalisch okzitanisch
związany z Prowansją, dotyczący Prowansji

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci n
Okzitanisch Provenzalisch okzitanisch Sprache provenzalisch Sprache
jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

proweniencyjny adj
Provenienz-
związany z proweniencją, dotyczący proweniencji

prowiant ˈprɔvʲjãnt n
Proviant
żywność, zapasy żywności

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
Provinz
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;
obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast

prowitamina ˌprɔvʲitãˈmʲĩna n
Provitamin
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny, który przekształca się w organizmie w witaminę w wyniku reakcji chemicznych;

prowokacja ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja n
Provokation
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokacyjny ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ adj
provokativ provokatorisch
zaczepny, mający charakter prowokacji

prowokator ˌprɔvɔˈkatɔr n
Provokateur
osoba dokonująca prowokacji
tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi

prowokatorka n
Provokateurin
kobieta, która prowokuje; kobieta powodująca prowokację

prowokować ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑ v
provozieren
podburzać do czegoś
wywoływać

prozaiczny adj
prosaisch
zwyczajny, niewyszukany, mało interesujący

prozaik n
Prosaist Prosaschriftsteller
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele

prozopagnozja ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja n
Prosopagnosie
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

prośba ˈprɔʑba n
Bitte
uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

pruderyjny adj
prüde
przesadnie wstydliwy

pruski ˈprusʲci adj
preußisch
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców
prußisch
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy

pruć pruʨ̑ v
trennen
odczepiać rzeczy przyszyte do materiału (tkaniny)
usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny)

prycza ˈprɨʧ̑a n
Pritsche
prymitywne drewniane lub metalowe łóżko, czasem piętrowe

prymas ˈprɨ̃mas n
Primas Primat
(kościelny) tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich;

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
Primatologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prymicje n
Primiz
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z pierwszą mszą odprawianą przez neoprezbitera;

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
primitiv
mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę

prymka n
Kautabak Mundtabak Priem
(przestarzałe, przestarzały) porcja sprasowanego tytoniu przeznaczonego do żucia

pryncypał prɨ̃nˈʦ̑ɨpaw n
Auftraggeber
(potocznie, potoczny) przełożony

pryskać ˈprɨskaʨ̑ v
spritzen
(potocznie, potoczny) zraszać rośliny środkami chemicznymi
ausreißen flitzen
(potocznie, potoczny) szybko uciekać
bersten platzen
pękać, rozpadać się na kawałki, niszczeć
platzen
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach, nastrojach: rozwiewać się, znikać, nagle przemijać
spritzen
poruszać się w powietrzu w formie kropel lub drobnych cząstek

pryszcz prɨʃʧ̑ n
Kleinigkeit Kinderspiel
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś bardzo łatwego lub niezbyt ważnego
Pickel
krosta

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
Dusche Brause
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatka prɨˈvatka n
Budenzauber
(przestarzałe, przestarzały) młodzieżowa zabawa urządzana w prywatnym domu

prywatny prɨˈvatnɨ adj
geschlossen privat
nie dla każdego dostępny
persönlich
dotyczący czyichś osobistych spraw
wynajęty do osobistego użytku
persönlich privat
będący czyjąś osobistą własnością
privat
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
(informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy
niereprezentujący żadnej instytucji

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
Privatisierung
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

pryzmat n
Prisma
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;

pryzmatoid n
Prismatoid
(geometria) wielościan, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach;

przaśny ˈpʃaɕnɨ adj
ungesäuert
taki, który nie uległ fermentacji, niekwaśny

przebaczenie ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Vergebung Verzeihung
odpuszczenie czyichś win

przebiegłość pʃɛˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
Arglist
cecha tego, kto jest przebiegły

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
Schneeglöckchen
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebój n
Hit Schlager
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechadzać się v
spazieren schlendern
odbywać przechadzkę

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
transitiv
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ n
Passant
osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechodzić pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑ v
durchmachen
przeżywać coś
führen verlaufen
o linii, szosie, szlaku: znajdować się
gehen
być przekazywanym, krążyć między obiektami lub osobami
vergehen vorübergehen
minąć w czasie, stawać się przeszłością
vorbeigehen
mijać określone obiekty
über gehen
przekraczać coś w poprzek
übergehen
zmieniać stan
überqueren
przebywać jakąś drogę

przechwalać v
hochloben übermäßig loben
(potocznie, potoczny) chwalić przesadnie; wyolbrzymiać zalety
prahlen protzen
chwalić się przesadnie

przeciekać v
durchsickern
wydostawać się mimo zakazu; być nieoficjalnie ujawnianym
durchsickern hineinlaufen
cieknąc, przenikać przez coś
undicht sein
przepuszczać ciecz z powodu nieszczelności

przecież ˈpʃɛʨ̑ɛʃ particle
doch
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
Komma
w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego
Komma Beistrich
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciw ˈpʃɛʨ̑if preposition
gegen
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
… używany do określenia celu działania czegoś
… używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem

przeciw- ˈpʃɛʨ̑if ˈpʃɛʨ̑iv prefix
anti gegen wider
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
Antikörper
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwdepresyjny ˌpʃɛʨ̑ivdɛprɛˈsɨjnɨ adj
antidepressiv
działający przeciw depresji, używany przy leczeniu depresji, zapobiegający depresji

przeciwdziałanie n
Gegenwirkung
(rzeczownik odczasownikowy) od przeciwdziałać

przeciwgorączkowy ˌpʃɛʨ̑ivɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ adj
antipyretisch
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce

przeciwgrypowy ˌpʃɛʨ̑ivɡrɨˈpɔvɨ adj
Anti-Grippe
działający przeciw grypie, używany przy leczeniu grypy, zapobiegający grypie

przeciwhistaminowy adj
Antihistamin
(medycyna, medyczny) hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
Gegensatz Gegenteil
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
Gegner
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
Gegen- gegnerisch
o sprzecznych z kimś celach
andere gegen
całkowicie różny
dagegen gegen
niezgadzający się na coś
entgegengesetzter
skierowany w odwrotną stronę
gegenüberliegend entgegengesetzt
znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwprostokątna n
Hypotenuse
(geometria) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwreumatyczny ˌpʃɛʨ̑ivrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
antirheumatisch
działający przeciw reumatyzmowi, używany przy leczeniu reumatyzmu, zapobiegający reumatyzmowi

przeciwskuteczny adj
kontraproduktiv
wywołujący skutki przeciwne do zamierzonych

przeciwwaga n
Gegengewicht
(technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciwwirusowy ˌpʃɛʨ̑ivvʲiruˈsɔvɨ adj
antiviral
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów

przeciąg ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk n
Zug Zugluft
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciągać strunę pʃɛˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ ˈstrũnɛ v
den Bogen überspannen
przekraczać dozwolone granice w postępowaniu, pozwalać sobie na zbyt wiele, przesadzać w czymś

przecięcie pʃɛˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Schnitt
przecięte miejsce
Schnittpunkt
miejsce, w którym coś się z czymś krzyżuje

przeciętność pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
Durchschnittlichkeit
cecha tego, kto jest przeciętny; cecha tego, co jest przeciętne

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
durchschnittlich
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
durchschnittlich gewöhnlich normal ordentlich
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną

przeczos ˈpʃɛʧ̑ɔs n
Exkoriation
(medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;

przeczucie pʃɛˈʧ̑uʨ̑ɛ n
Vorahnung Vorgefühl
przewidzenie w oparciu o uczucia lub intuicje, a nie w oparciu o przesłanki racjonalne

przeczyszczający adj
Abführ- abführend purgativ
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie

przed pʃɛt preposition
vor
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem
…służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś

przedawkowanie n
Überdosis
zażycie zbyt dużej dawki, zazwyczaj w odniesieniu do leków lub narkotyków

przeddzień ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ n
Vorabend
(książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
vor allem zuallererst
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedgon n
Vorlauf
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) nienadająca się do spożycia frakcja destylatu alkoholowego, skraplająca się w niższej temperaturze i zawierająca poza etanolem domieszki aldehydu octowego, mrówczanu etylu, octanu etylu oraz metanolu

przedgórze n
Vorgebirge
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) obszar wzdłuż łańcucha górskiego po przeciwnej stronie w stosunku do kierunku działania sił ruchów górotwórczych;

przedimek nieokreślony pʃɛdʲˈĩmɛc ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
unbestimmter Artikel
(gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem nieznanym z kontekstu

przedimek określony pʃɛdʲˈĩmɛk ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
unbestimmt Artikel
(gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem znanym z kontekstu

przedmaturalny adj
Vorabitur-
zachodzący w okresie przed zdaniem matury

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
Vorstadt Vorort
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
Fach
(edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania
Gegenstand
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo
Gegenstand Ding Sache
rzecz, obiekt nieożywiony

przedmiotowy adj
Objekt-
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia
objektiv
odznaczający się rzeczowością, wynikający z obiektywizmu
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stanowiący przedmiot prawa
sachlich
dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości

przedmowa n
Vorrede Vorwort Einleitung Geleitwort Vorbericht
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu

przedni ˈpʃɛdʲɲi adj
vorder
znajdujący się na przodzie

przedobrzyć pʃɛˈdɔbʒɨʨ̑ v
über das Ziel hinausschießen
kierując się dobrymi intencjami, przesadzić w ulepszeniu czegoś

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
vorletzte zweitletzte
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpiekle n
Außenbezirk Stadtrand
miejsce odludne, położone na krańcach zamieszkanego terenu
Vorhölle
przedsionek piekła
wydarzenie albo miejsce przysparzające cierpienia, będące zapowiedzią, wstępem do czegoś znacznie bardziej nieprzyjemnego

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
Vorraum Vorzimmer
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
Vormittag
okres pomiędzy rankiem a południem

przedrzeźniacz pʃɛˈḍʒɛʑɲaʧ̑ n
Spötter
ktoś, kto naśmiewa się z kogoś naśladując jego zachowanie, gesty, sposób mówienia
Spottdrossel
(ornitologia, ornitologiczny) Mimidae, północnoamerykański ptak z rzędu wróblowatych potrafiący naśladować usłyszane dźwięki;

przedsionek n
Vorkammer
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;
Vorzimmer
(architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

przedsionkowy adj
vestibulär
(budownictwo) związany z przedsionkiem do pomieszczenia
vestibulär vestibular
(medycyna, medyczny) związany z przedsionkiem, dotyczący przedsionka

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
Unternehmer
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczy adj
unternehmungslustig agil unternehmend
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorczyni n
Unternehmerin
(ekonomia, ekonomiczny) kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
Unternehmen Betrieb
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsiębrać pʃɛtʲˈɕɛ̃mbraʨ̑ v
unternehmen
podejmować jakieś działanie lub działalność

przedsięwziąć pʃɛtʲˈɕɛ̃w̃vʲʑɔ̇̃ɲʨ̑ v
unternehmen
podjąć jakieś działanie lub działalność

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Vorhaben Unternehmung Aktivität
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
vorstellen
podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu
vorstellen darstellen
zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś
vorstellen
podawać swoje nazwisko podczas poznawania kogoś, spotkania z kimś

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl n
Vertreter
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawiciel handlowy n
Außendienstmitarbeiter
(handel, handlowy) handlowiec odpowiedzialny za pozyskiwanie i obsługę klientów dla przedsiębiorstwa;

przedstawicielstwo n
Repräsentierung
występowanie w czyimś imieniu
Vertretung
(handel, handlowy) pełnomocnictwo wydane komuś przez przedsiębiorstwo handlowe do występowania w jego interesach
placówka reprezentująca za granicą rząd swego kraju
zespół ludzi wyłonionych spośród określonej grupy, instytucji, itp., upoważniony do reprezentowania jej interesów

przedstawienie ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Aufführung Vorstellung
występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko
Darstellung Vorstellung
prezentacja czegoś

przedszkolak pʃɛṭˈʃkɔlak n
Kindergartenkind
dziecko chodzące do przedszkola, będące w wieku przedszkolnym

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
Kindergarten Vorschule
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedtakt n
Anakrusis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niepełny takt na początku utworu muzycznego

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
vorher früh
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedwczesność n
Vorzeitigkeit
cecha tego, co przedwczesne

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
frühzeitig vorzeitig
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwcześnie pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
vorzeitig
zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
vorgestern
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedwieczny adj
urzeitlich urtümlich
bardzo stary; taki, który istniał już przed wiekami

przedwiośnie pʃɛdˈvʲjɔ̇ɕɲɛ n
Vorfrühling
okres przejściowy między zimą a wiosną, zwiastujący nadejście wiosny

przedwojenny ˌpʃɛdvɔˈjɛ̃nːɨ adj
Vorkriegs-
pochodzący sprzed wojny; istniejący, mający miejsce przed wojną; poprzedzający wojnę; zazwyczaj w odniesieniu do II wojny światowej

przedział ˈpʃɛʥ̑aw n
Abteil
(kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;

przedziałek pʃɛˈʥ̑awɛk n
Scheitel
linia oddzielająca włosy zaczesane na dwie strony

przegapić pʃɛˈɡapʲiʨ̑ v
verpassen übersehen
aspekt dokonany od: przegapiać

przegląd ˈpʃɛɡlɔ̃nt n
Durchsicht
czynność przeglądania czegoś w celu dokonania oceny, kontroli itp.

przeglądarka ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka n
Browser
(informatyka, informatyczny) program do wyświetlania treści

przegonka n
Bienenflucht
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja ulowa umożliwiająca przemieszczanie się pszczół między korpusami ula tylko w jednym kierunku

przegrany adj
erledigt
doznający niepowodzenia
verloren
stanowiący porażkę

przegrywać pʃɛˈɡrɨvaʨ̑ v
verlieren
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przegrzać ˈpʃɛɡʒaʨ̑ v
überhitzen
aspekt dokonany od: przegrzewać

przegub n
Gelenk
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi
Handgelenk
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka

przejaw ˈpʃɛjaf n
Anzeichen
oznaka czegoś, zewnętrzny znak

przejawić pʃɛˈjavʲiʨ̑ v
erkennen lassen zeigen
okazać na zewnątrz
sich zeigen zutage treten
wyjść na jaw

przejezdny adj
auf der Durchreise
będący przejazdem gdzieś; zatrzymujący się na chwilę gdzieś przed dalszą podróżą
passierbar
nadający się do przejazdu

przejezdny n
Durchreisender
osoba będąca gdzieś przejazdem

przejmujący adj
schmerzhaft quälend
wywołujący głębokie odczucie lub uczucie

przejęzyczenie ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
falscher Zungenschlag
(językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

przejście ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ n
Übergang
(rzeczownik odczasownikowy) od przejść
miejsce, przez które można przejść

przejście dla pieszych n
Fußgängerübergang Zebrastreifen Fußgängerüberweg
miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne n
Grenzübergang
(administracja) miejsce służące do przekraczania granicy państwa;

przejściowy adj
vorübergehend
mający charakter krótkotrwały; taki, który przeminie

przejść do historii v
in die Geschichte eingehen Geschichte schreiben
zostać zapamiętanym ze względu na swoje czyny, cechy lub okoliczności

przekaz ˈpʃɛkas n
Geldüberweisung Überweisung
pieniądze wysłane poprzez pocztę lub bank
Übertragung
(technologia, technika, techniczny) przesył, przekazanie czegoś
Überweisung Geldüberweisung
wysłanie pieniędzy poprzez pocztę lub bank

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
Relais
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekaźnik Buchholtza pʃɛˈkaʑɲiɡ buxˈːɔlʦ̑a n
Buchholtzrelais Buchholtzschutzrelais
(technologia, technika, techniczny) przekaźnik gazowo-przepływowy

przekaźnik gazowo-przepływowy pʃɛˈkaʑɲiɡ ˌːazɔvɔ‿pʃɛpwɨˈvɔvɨ n
Buchholtzrelais Buchholtzschutzrelais
(elektryczność) przekaźnik umieszczany na połączeniu kadzi transformatora i jego konserwatora, służący do wykrywania nagłego przepływu oleju lub gazów wynikłego ze zwarcia wewnętrznego wewnątrz kadzi

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
Fluch
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś
Fluch Verfluchung
klątwa, życzenie komuś źle

przeklinanie ˌpʃɛklʲĩˈnãɲɛ n
Fluchen
(rzeczownik odczasownikowy) od przeklinać

przeklinać pʃɛˈklʲĩnaʨ̑ v
fluchen
kląć, używać wulgarnego słownictwa
verfluchen
rzucać klątwę, życzyć źle

przeklęty adj
verdammt verflucht
tak trudny do zniesienia, że powodujący chęć przeklinania

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
Überzeugung Gesinnung Zuversicht
przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
überzeugen
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności
sich überzeugen
zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś

przekop n
Durchstich
(hydrologia, hydrologiczny) kanał hydrotechniczny;
Graben
rów w ziemi wykopany celem połączenia jednego miejsca z innym

przekraczanie ˌpʃɛkraˈʧ̑ãɲɛ n
Überschreitung
(rzeczownik odczasownikowy) od przekraczać

przekraczać pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑ v
überschreiten
przewyższać
przechodzić, przedostawać się przez coś
naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo

przekroczenie ˌpʃɛkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Zuwiderhandlung Überschreitung Übertretung
(rzeczownik odczasownikowy) od przekroczyć

przekroczenie prędkości n
Geschwindigkeitsüberschreitung
(motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekrój ˈpʃɛkruj n
Querschnitt
widok przedmiotu powstały w wyniku przecięcia

przekręcać v
drehen umdrehen
wykonywać obrót czegoś, przechylać na bok
verdrehen
przedstawiać niewłaściwie, niezgodnie z rzeczywistością
abkratzen
(potocznie, potoczny) ulegać śmierci
sich umdrehen sich verdrehen
być przekręcanym

przekształcać pʃɛˈkʃtawʦ̑aʨ̑ v
überführen
zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekształcenie ˌpʃɛkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
Umbildung Umgestaltung Umwandlung
(rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić
Umformung
(matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego

przekupność n
Bestechlichkeit
cecha tego, co przekupne; cecha tych, którzy są przekupni

przekupny pʃɛˈkupnɨ adj
käuflich bestechlich korrupt
dający się przekupić

przekupstwo n
Bestechung Korruption
uzyskiwanie korzyści poprzez przekazywanie komuś innej korzyści

przekupywać v
bestechen
zjednywać sobie kogo, dając mu coś wartościowego

przekwitanie n
Abblühen Verblühen
(rzeczownik odczasownikowy) od przekwitać
Wechseljahre
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają

przekwitać v
verblühen
(fizjologia, fizjologiczny) tracić żeńskie zdolności rozrodcze; przechodzić klimakterium
verblühen verwelken
tracić kwiaty
vergehen
(przenośnie, przenośnia) ulegać przemijaniu

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
Imbiss Zwischenmahlzeit
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przekątna pʃɛˈkɔ̃ntna n
Diagonale
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przekład n
Übersetzen
proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny
Übersetzung
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka

przekładalny adj
übersetzbar
taki, który da się przełożyć

przekładać pʃɛˈkwadaʨ̑ v
umlegen
kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie
verlegen verschieben
zmieniać termin na późniejszy
übersetzen
tłumaczyć na inny język

przekładnik pʃɛˈkwadʲɲik n
Wandler
(elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.

przelecieć v
vergehen überfliegen
o czasie lub przestrzeni: minąć, przebyć
vögeln
(wulgarnie, wulgaryzm) odbyć stosunek seksualny z kimś
überfliegen
przeczytać szybko i pobieżnie

przelew ˈpʃɛlɛf n
Abtretung Zession
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;
Überlauf
wystąpienie z brzegów, przelanie
Überweisung
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny

przelewać krew pʃɛˈlɛvaʨ̑ ˈkrɛf v
Blut vergießen
narażać swoje życie, poświęcać swoje życie lub zdrowie, brać udział w walce zbrojnej

przelot pospolity ˈpʃɛlɔt ˌpɔspɔˈlʲitɨ n
Echter Wundklee Gemeiner Wundklee Gewöhnlicher Wundklee Tannenklee
(botanika, botaniczny) Anthyllis vulneraria L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych występujący w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej;

przelotny adj
flüchtig
szybko przemijający, nietrwały

przemakalny adj
permeabel
przepuszczający wodę

przemakać v
nass werden
mocno moknąć

przemiana materii n
Stoffwechsel
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych

przemieniać v
verwandeln
zmieniać w co innego
sich verwandeln
zmieniać się w co innego

przemieszczać pʃɛ̃ˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
verlagern verlegen
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu

przemieścić pʃɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕʨ̑iʨ̑ v
verlagern
aspekt dokonany od: przemieszczać

przemijać v
vergehen
kończyć się bezpowrotnie

przemilczeć pʃɛ̃ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
verheimlichen verschweigen
aspekt dokonany od: przemilczać

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
Gewalt Gewalttaten
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa n
häusliche Gewalt
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemożnie adv
enorm entschieden gewaltig überwältigend
(książkowy) w znaczny sposób

przemożny adj
entscheidend gewaltig riesig überwältigend
(książkowy) bardzo intensywny

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
Industrie
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysł zbrojeniowy ˈpʃɛ̃mɨzw ˌzbrɔjɛ̇̃ˈɲɔvɨ n
Rüstungsindustrie
dział gospodarki związany z produkcją wyposażenia dla wojska, broni, amunicji itp.;

przemysłowiec n
Industrieller
właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
industriell
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt n
Schmuggel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;

przemytniczka ˌpʃɛ̃mɨtʲˈɲiʧ̑ka n
Schmugglerin
kobieta dokonująca przemytu, przemycająca coś przez granicę

przemytnik pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik n
Schmuggler
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw

przemyśliwać v
überlegen durchdenken überdenken
myśleć długo nad czym
nachdenken
myśleć intensywnie przez dość długi czas

przemówienie ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Ansprache
oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

przenajświętszy adj
sakrosankt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najbardziej święty

przeniesienie n
Verlagerung Verlegung Versetzung Übertragung
(rzeczownik odczasownikowy) od przenieść

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
verlegen
umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach
übertragen verlagern versetzen
przemieszczać coś niosąc

przenoszenie ˌpʃɛ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ n
Übertragung
(rzeczownik odczasownikowy) od przenosić

przenośnie pʃɛ̃ˈnɔɕɲɛ adv
figürlich
niedosłownie, obrazowo

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
portabel tragbar mobil beförderbar transportierbar
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy
übertragen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny

przeobrażenie ˌpʃɛɔbraˈʒɛ̃ɲɛ n
Verwandlung
przekształcenie formy, kształtu, postaci, charakteru czegoś w inny; całościowa zmiana

przeor n
Prior
(kościelny) przełożony klasztoru (w niektórych zakonach męskich np. u dominikanów i bonifratrów)

przeorat n
Priorat
(dawniej, dawny) (kościelny) teren podległy przeorowi lub przeoryszy
(dawniej, dawny) (kościelny) urząd przeora lub przeoryszy

przepadać v
beschlagnahmt werden
ulegać marnowaniu
scheitern
nie osiągać celu
verpasst werden vertan werden
nie dochodzić do skutku
verschwinden abhanden kommen verloren gehen verschollen sein
stawać się niełatwym do odnalezienia, niewidocznym
verrückt sein
bardzo lubić

przepaska pʃɛˈpaska n
Lendenschurz Lendentuch Schamschürze
(zobacz) przepaska biodrowa

przepaska biodrowa pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva n
Lendenschurz Lendentuch Schamschürze
skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
Abgrund
obszar obok stromej ściany góry

przepełniony ˌpʃɛpɛwʲˈɲɔ̃nɨ adj
überbelegt
wypełniony ludźmi ponad normę

przepierka pʃɛˈpʲjɛrka n
klein Wäsche
(potocznie, potoczny) drobne pranie, najczęściej ręczne

przepis ˈpʃɛpʲis n
Rezept
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy
Vorschrift
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada prawna

przepisywać v
abschreiben
pisać to samo powtórnie; sporządzać odpis
verschreiben
o lekarzu zalecać do stosowania

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
Wachtel
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepiękny pʃɛˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
wunderschön bildschön
niezwykle, wyjątkowo piękny

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
Zwerchfell
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
Vorhersage Voraussage
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

przepracowanie n
Überarbeiten
opracowanie czegoś na nowo
Überarbeitung
zmęczenie spowodowane nadmierną pracą

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
Entschuldigung Verzeihung entschuldigen Sie
uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
tun ich Leid Entschuldigung
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepraszać pʃɛˈpraʃaʨ̑ v
Entschuldigung um Verzeihung
wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprawiać pʃɛˈpravʲjäʨ̑ v
überholen übersetzen
przechodzić, przenosić na przeciwną stronę przez rzekę, jezioro lub morze

przeprosiny n
Entschuldigung feierliche Abbitte
akt przeproszenia kogoś

przeprowadzać ˌpʃɛprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
durchführen
dążyć do realizacji jakiejś idei

przeprowadzka ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka n
Umzug
zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepust ˈpʃɛpust n
Durchlass
rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem;

przepustowość n
Durchsatz Kapazität
cecha tego, co przepustowe

przepuszczalność n
Durchlässigkeit
cecha tego, co przepuszczalne

przepych n
Pracht Gepränge Prunk Staat
ostentacyjne, widoczne bogactwo

przepychacz pʃɛˈpɨxaʧ̑ n
Ausgussreiniger Pümpel Saugglocke
prosty przyrząd służący do mechanicznego przywracania drożności odpływom urządzeń sanitarnych;

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
Abfluss
(hydrologia, hydrologiczny) objętość wody płynącej przez przekrój poprzeczny koryta cieku
Durchfluss Durchströmung Strömung
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przepływ burzliwy ˈpʃɛpwɨv buʒˈlʲivɨ n
turbulente Strömung
(fizyka, fizyczny) przepływ płynu charakteryzujacy się występowaniem wirów

przepływać pʃɛˈpwɨvaʨ̑ v
durchfließen durchschwimmen hinüberschwimmen vorbeiziehen
pokonywać, przez długość lub szerokość, ciek albo zbiornik wodny

przepływomierz ˌpʃɛpwɨˈvɔ̃mʲjɛʃ n
Durchflussmesser Strömungsmesser
(hydrologia, hydrologiczny) (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru przepływu,

przerabiać v
durcharbeiten
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem
umarbeiten überarbeiten
dokonywać pewnych zmian w gotowym przedmiocie celem przystosowania go do określonej funkcji
verarbeiten
stosować surowiec do otrzymania produktu lub półproduktu

przeraźliwy adj
durchdringend furchtbar gellend
o znacznej i niepokojącej intensywności

przerażający adj
fürchterlich erschreckend
taki, który budzi grozę, strach

przerażać v
entsetzen
wzbudzać wielki strach

przerost n
Auswuchs Übermaß
nadmierne powiększenie rozmiarów; przesadne zwiększenie czegoś
Hypertrophie Überwucherung
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek

przerwa ˈpʃɛrva n
Pause
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
Unterbrechung Pause
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przerwanie ciąży n
Schwangerschaftsabbruch
(medycyna, medyczny) usunięcie płodu lub zarodka

przerzut n
Metastase
(medycyna, medyczny) rozsiew nowotworu, metastaza;

przeróbka n
Umarbeitung
coś opracowane na nowo, w innej formie
Umänderung
wprowadzenie określonych zmian celem ulepszenia czegoś

przerębel n
Eisloch
otwór zrobiony w lodzie na jeziorze lub rzece

przesadnie pʃɛˈsadʲɲɛ adv
überflüssig übertrieben überzogen
w sposób przesadny; nadmiernie, zbytnio

przesadny pʃɛˈsadnɨ adj
übertrieben
taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
umpflanzen verpflanzen
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wykopywać roślinę z ziemi lub wyjmować z doniczki, aby posadzić ją w innym miejscu lub innym pojemniku
umsetzen übersetzen
kazać komuś, aby siadł w innym miejscu
übertreiben
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przesiedleniec n
Umsiedler
osoba, którą przesiedlono lub sama to uczyniła

przesilenie n
Sonnenwende Solstitium
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przesilenie letnie n
Sommersonnenwende
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego

przesilenie zimowe n
Wintersonnenwende
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;

przesiąkliwość n
Durchlässigkeit
cecha tego, co przesiąkliwe

przesięk n
Transsudat
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy przenikający z naczyń krwionośnych do jam ciała w następstwie ogólnej lub miejscowej zastoiny, zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych lub zmian w składzie białek krwi;

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
Fach
(technologia, technika, techniczny) przestrzeń między nitkami osnowy, przez którą przechodzi czółenko
Isthmus Landenge
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
veraltet überholt
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestawać pʃɛˈstavaʨ̑ v
aufhören
przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej
verkehren
(przestarzałe, przestarzały) obcować z kimś

przestawiać v
umstellen
zmieniać kolejność czegoś
umstellen anders stellen
zmieniać położenie czegoś
sich umstellen
zaczynać stosować inny styl życia w jakiejś dziedzinie

przestawienie ˌpʃɛstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Umstellung
(rzeczownik odczasownikowy) od przestawić

przestraszony adj
erschrocken
taki, który przestraszył się lub wyrażający przestrach

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
erschrecken
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestroga n
Warnung
uwaga ostrzegająca przed czymś

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
beachten befolgen
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem
warnen
ostrzegać kogoś przed czymś

przestrzenny adj
räumlich
dotyczący przestrzeni

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
Raum
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy
(fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
Verbrecher Krimineller
osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczyni ˌpʃɛstɛ̃mpˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Verbrecherin
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta, która popełniła przestępstwo

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
Verbrechen Straftat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesunięcie ku czerwieni n
Rotverschiebung
(fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) przesunięcie widma promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez ciało niebieskie w stronę większych długości fal na skutek efektu Dopplera, oddziaływania pola grawitacyjnego lub rozszerzania się wszechświata;

przesyt n
Überdruss
stan przykrego poczucia nadmiaru wrażeń
Übersättigung
stan odczuwania nieprzyjemności w wyniku nadmiernego spożycia jedzenia lub picia

przesyłka pʃɛˈsɨwka n
Zusendung
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszczep ˈpʃɛʃʧ̑ɛp n
Transplantat
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
Transplantation Verpflanzung
(medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
stören behindern hindern
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
Hindernis Barriere Hürde Hemmnis
coś, co przeszkadza, utrudnia
Hindernis Hürde
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu

przeszukiwanie ˌpʃɛʃuciˈvãɲɛ n
Durchsuchung
(rzeczownik odczasownikowy) od przeszukiwać

przeszukiwać v
absuchen durchsuchen
szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
Vergangenheit
wszystko to, co już się wydarzyło;

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
Aberglaube
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;
praktyki wynikające z przesądu (1.1)

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
abergläubisch
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesądzać v
entscheiden vorgreifen vorschnell beurteilen
osądzać z góry

przesłanka pʃɛˈswãnka n
Prämisse Voraussetzung
okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłuchanie n
Abhörung
spotkanie, na którym sprawdza się wiedzę i umiejętności kandydata ubiegającego się o coś albo w celu wyłonienia zwycięzcy jakiegoś konkursu
Verhör Vernehmung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego

przesłuchiwać v
abfragen abhören anhören
słuchając, sprawdzać co lub kogo
verhören vernehmen
wypytywać kogo w czasie śledztwa

przetarg ˈpʃɛtark n
Ausschreibung
sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;

przeto ˈpʃɛtɔ conjunction
demzufolge somit
(książkowy) przyłącza wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

przetransportować v
transportieren
przewieźć coś lub kogoś przy pomocy środków transportu

przetrwanie pʃɛˈtr̥fãɲɛ n
Überleben
(rzeczownik odczasownikowy) od przetrwać

przetwarzanie n
Verarbeitung
(rzeczownik odczasownikowy) od przetwarzać

przetwarzanie z parą wodną ˌpʃɛtfaˈʒãɲɛ ˈs‿parɔ̃w̃ ˈvɔdnɔ̃w̃ n
Dampfreformierung
(technologia, technika, techniczny) proces stosowany w produkcji wodoru,

przetwarzać v
verarbeiten
(informatyka, informatyczny) komputerowo opracowywać zebrane dane
verarbeiten umwandeln
zmieniać, nadając inne właściwości

przetłumaczalność n
Übersetzbarkeit
cecha tego, co przetłumaczalne

przeuroczy adj
hinreißend liebenswürdig
niezwykle uroczy

przeważający adj
überwiegend vorherrschend
będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
hauptsächlich meistens
w przeważającej części

przewidywalny adj
vorhersagbar vorhersehbar
taki, który daje się przewidzieć

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
voraussehen
prognozować przyszłe zdarzenia
vorsehen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) określać z góry konsekwencje, rodzaj postępowania

przewina n
Delikt Straftat
(książkowy) niecny uczynek

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
anhaltend lang langwierig
(książkowy) trwający długo, ciągnący się, przewlekający się za długo
chronisch
(medycyna, medyczny) o chorobie: mający długotrwały przebieg

przewodni adj
Leit-
stanowiący podstawę działania; wytyczający kierunek postępowania
führend Führer- Führungs-
przewodzący komu

przewodnictwo n
Leitfähigkeit
(fizyka, fizyczny) zjawisko przewodzenia ciepła, dźwięku lub prądu elektrycznego
Leitung Führung Vorsitz
rola przewodniczenia, kierowania czymś
Übertragung
(biologia, biologiczny) przekazywanie sygnału wywołanego w organizmie przez określony bodziec

przewodniczka n
Führerin Reiseführerin Reiseleiterin
(turystyka, turystyczny) kobieta zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.

przewodnicząca n
Vorsitzende
kobieta przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
Führer Leiter
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
Leiter
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
Reiseführer
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

przewoźnik pʃɛˈvɔʑɲik n
Fährmann Fuhrunternehmer
człowiek trudniący się przewozem

przewrażliwiony ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɔ̃nɨ adj
überempfindlich
(książkowy) nadmiernie wrażliwy, łatwo ulegający emocjom, przeczulony

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
Fallrückzieher
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewrotnie adv
hinterhältig hinterlistig
w sposób przewrotny

przewrotny adj
falsch hinterhältig hinterlistig
odznaczający się fałszem, obłudą

przewrót n
Looping Salto
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym
Rolle Überschlag
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej
Umschwung in
(książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot
Umsturz Umwälzung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska

przewyższać pʃɛˈvɨʃːaʨ̑ v
groß sein
być wyższym od kogoś lub czegoś
hoch sein
mieć większą liczbę czegoś
übertreffen
prześcigać kogoś, być lepszym

przewód opadowy ˈpʃɛvut ˌɔpaˈdɔvɨ n
Fallleitung
przewód kierujący przepływ płynów w dół

przewód wznośny ˈpʃɛvud ˈvznɔɕnɨ n
Steigleitung
przewód kierujący przepływ płynów do góry

przez pʃɛs preposition
aus von
…przyczyny wykonania czynności
durch
…narzędzia użytego do wykonania czynności
…operacji dzielenia (w matematyce)
durch über
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
lang
…czasu trwania czynności
von
…wykonawcy czynności w formach strony biernej

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
Erkältung Verkühlung
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczać pʃɛˈznaʧ̑aʨ̑ v
bestimmen
określać cel

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Bestimmung
cel, dla którego służy dana rzecz
Schicksal
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przezorność n
Umsicht Vorsicht
bycie przezornym

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
durchsichtig
taki, który przepuszcza światło

przełowienie n
Überfischung
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) ekstensywna, nadmierna i niekontrolowana eksploatacja łowisk, która doprowadza populacje poławianych gatunków zwierząt wodnych poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia;

przełyk ˈpʃɛwɨk n
Speiseröhre
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełykać v
hinunterschlucken schlucken
(fizjologia, fizjologiczny) przesuwać treść z jamy ustnej w kierunku żołądka
schlucken
(przenośnie, przenośnia) przeżywać w milczeniu trudną sytuację

przełącznik pʃɛˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Umschalter
(elektronika, elektroniczny) podzespół umożliwiający zmianę obwodu elektrycznego;

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
Laken Betttuch Bettlaken
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

przeżarty adj
überfressen
(potocznie, potoczny) za bardzo opanowany przez co

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
Wiederkäuer
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżuwać v
wiederkäuen
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm
(przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie
zerkauen
(fizjologia, fizjologiczny) żując, rozdrabniać pokarm zębami

przeżycie pʃɛˈʒɨʨ̑ɛ n
Erlebnis
(rzeczownik odczasownikowy) od przeżyć

przeżyć ˈpʃɛʒɨʨ̑ v
erleben verleben
doświadczyć czegoś
überleben
pozostać przy życiu

przodek ˈpʃɔdɛk n
Vorfahr Ahn
ktoś, od kogo ktoś pochodzi

przy pʃɨ preposition
bei
…opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność

przy kości adv
gut bei Leibe
(przenośnie, przenośnia) gruby

przy nadziei adj
guter Hoffnung in der Hoffnung in guter Hoffnung
(przestarzałe, przestarzały) (eufemistycznie) (podniośle) w ciąży

przy pomocy ˌpʃɨ‿pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ
mithilfe
korzystając z czyjejś pomocy

przybierać v
annehmen
przyjmować imię, nazwisko lub pseudonim
aufsetzen annehmen
nabierać cech
garnieren schmücken verzieren
ozdabiać czymś
anschwellen
o rzece lub wodzie: podnosić swój poziom, wzbierać
zunehmen
stawać się zasobniejszym w coś, intensywniejszym

przybijać pʃɨˈbʲijäʨ̑ v
abklatschen
(potocznie, potoczny) uderzać dłonią w czyjąś dłoń
anlegen
o statku, łodzi: podpływać do brzegu lub nabrzeża
bedrücken niederdrücken
martwić kogoś czymś
einschlagen
wbijając gwóźdź, kołek itp., przytwierdzać coś

przybijać gwóźdź pʃɨˈbʲijäʥ̑ ˈɡvuɕʨ̑ v
nageln
mocować gwóźdź silnymi uderzeniami młotka

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
niedergeschlagen bedrückt deprimiert
załamany, smutny, zmartwiony

przybliżać v
näher rücken
przesuwać coś bliżej
skracać termin
vergrößern zoomen
(optyka, optyczny) pokazywać w powiększeniu
heranziehen nahen
stawać się mniej odległym w czasie
sich nähern
skracać dystans między czymś, kimś a sobą

przybliżenie ˌpʃɨblʲiˈʒɛ̃ɲɛ n
ungefähre Zahl
wielkość niezupełnie dokładna

przybliżony adj
ungefähr annähernd angenähert approximal überschläggig
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybrany adj
Adoptiv-
traktowany jako własny pomimo innego pochodzenia
Deck-
przyjęty jako własny choć nieprawdziwy

przybytek n
Freudenhaus Spielhölle
(potocznie, potoczny) miejsce uciech
Gotteshaus
budowla lub pomieszczenie mające charakter sakralny
Stätte
miejsce, w którym uprawia się jakąś dziedzinę sztuki lub nauki

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
ankommen eintreffen
docierać do pewnego miejsca

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
kommen
przybywać dokądś
o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata

przychylny pʃɨˈxɨlnɨ adj
geneigt wohlwollend
podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

przychód n
Einnahme
(ekonomia, ekonomiczny) wpływy pieniężne osiągane w danym okresie

przyciasno adv
etwas zu eng
nieco ciasno

przyciasny adj
etwas zu eng
(potocznie, potoczny) trochę ciasny

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
Taste
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

przyczajony adj
getarnt maskiert
(przenośnie, przenośnia) taki, który skrywa myśli i zamiary i czeka na właściwy moment, by je ujawnić
lauernd
taki, który się przyczaił i czyha w ukryciu

przyczepiać v
anhängen
umocowywać coś na czym lub do czego jakąś techniką
auszusetzen haben
(potocznie, potoczny) mieć do kogo nieuzasadnione zarzuty czy żale
haften
czepiając się czego lub kogo, zatrzymywać się na tym
im Griff haben
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) zajmować organizm

przyczepka n
Beiwagen
mała przyczepa, np. przy rowerze lub motocyklu

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
Ursache Grund
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczółek n
Brückenkopf
(wojskowość, wojskowy) teren broniony za przeszkodą wodną;

przydatność pʃɨˈdatnɔɕʨ̑ n
Brauchbarkeit Eignung Nützlichkeit
posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

przydatny pʃɨˈdatnɨ adj
hilfreich
pomocny
nützlich
mający zastosowanie

przydomek n
Spitzname Beiname
dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przydomowy ˌpʃɨdɔ̃ˈmɔvɨ adj
an Haus liegen
znajdujący się przy domu

przydzielać v
zuteilen
kierować kogoś gdzieś do pracy na dane stanowisko
zuteilen zuweisen
oddawać w posiadanie albo użytkowanie

przygnębienie n
Bedrücktheit Niedergeschlagenheit
(psychologia, psychologiczny) obniżenie nastroju

przygnębiony ˌpʃɨɡnɛ̃mˈbʲjɔ̃nɨ adj
deprimiert bedrückt
będący w obniżonym nastroju, z poczuciem kłopotów

przygnębić v
bedrücken beklemmen
dać przygnębienie, wprowadzić kogoś w zły stan psychiczny; spowodować złe samopoczucie u kogoś

przygoda pʃɨˈɡɔda n
Abenteuer
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygotowanie ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ n
Vorbereitung
((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przygotowany adj
vorbereitet
będący gotów do czegoś

przygotowawczy adj
Vorbereitungs-
służący przygotowaniu do czegoś

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
vorbereiten
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

przygłupi adj
dämlich
trochę głupi

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
Präposition Verhältniswort
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
Freund
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach
osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem
(eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym

przyjacielski ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci adj
freundschaftlich
serdeczny, życzliwy, przyjazny
dotyczący przyjaciela

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
Freundin
kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazd n
Ankunft
przybycie pojazdu
Eintreffen
dotarcie do jakiegoś miejsca

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
freundlich
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
Freundschaft
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjechać pʃɨˈjɛxaʨ̑ v
kommen ankommen
o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach
o pojeździe na kołach: przybyć

przyjemnie pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
angenehm
w sposób przyjemny, z poczuciem przyjemności

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
Vergnügen Freude
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
angenehm wohltuend
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować pʃɨjˈmɔvaʨ̑ v
akzeptieren annehmen
akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji
annehmen
odbierać coś (rzecz, informację)
dać pracę, zatrudniać
z góry coś zakładać
einnehmen
o lekach: zażywać

przyjmować za dobrą monetę v
für bare Münze nehmen
traktować czyjeś słowa, zamiary na serio, nie dostrzegając lub nie chcąc dostrzec fałszu, ironii lub podstępu

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Annahme Empfang
(rzeczownik odczasownikowy) od przyjąć
Empfang
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji
reakcja na coś lub na kogoś

przykazanie ˌpʃɨkaˈzãɲɛ n
Gebot
kategoryczne polecenie, nakaz

przykleić v
ankleben
przytwierdzić klejem
festkleben haften hängen
ulec przylepieniu, przylgnięciu do czegoś
sich aufdrängen
(potocznie, potoczny) narzucić komuś swoje towarzystwo

przyklejać pʃɨkˈlɛjäʨ̑ v
ankleben
umocowywać coś przy pomocy kleju lub taśmy klejącej
festkleben haften hängen
ulegać przyczepieniu do czegoś lub kogoś
sich aufdrängen
narzucać komuś własne towarzystwo

przykro mi interjection
es tut mir leid
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności

przykrywka n
Deckmantel
(przenośnie, przenośnia) instytucja lub działanie mające na celu ukrycie prawdziwych intencji, celów, zamierzeń, itp.

przykurcz n
Kontraktur
(medycyna, medyczny) zwyrodnienie mięśnia i stawu w wyniku obkurczenia włókien mięśniowych oraz więzadeł i struktur stawowych

przykład ˈpʃɨkwat n
Beispiel Exempel
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
osoba (postępowanie) godne naśladowania
osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)

przykładać v
anlegen
zbliżać obiekty do siebie aż do ich zetknięcia

przykładowo adv
beispielsweise
na przykład

przylegać v
anliegen
mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu

przylistek n
Nebenblatt
(botanika, botaniczny) wyrostek u nasady liści

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
Kap
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przymiarka pʃɨ̃ˈmʲjarka n
Anprobe
przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymierzać pʃɨ̃ˈmʲjɛʒaʨ̑ v
anprobieren
(krawiectwo) zakładać ubranie w celu sprawdzenia czy pasuje

przymierze n
Allianz Bündnis
porozumienie pomiędzy stronami

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
Adjektiv Eigenschaftswort
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnik relacyjny n
Relationsadjektiv
(gramatyka) przymiotnik odrzeczownikowy opisujący właściwość danego przedmiotu poprzez związek z rzeczownikiem od którego został utworzony; np.: złoty, drewniany, bawełniany

przymocowywać v
befestigen
przyczepiać mocno

przymus ˈpʃɨ̃mus n
Zwang Nötigung Druck
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

przymuszać v
zwingen
wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli
in den sauren Apfel beißen sich zwingen
robić co wbrew własnej woli

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
mindestens
nie mniej niż
wenigstens
najmniejszy akceptowalny zakres

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
bringen
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

przynęta n
Köder
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek pʃɨˈpadɛk n
Fall
przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)
Fall Kasus
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
Zufall
losowe, nieplanowane wydarzenie

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
zufällig
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
zufällig
będący wynikiem przypadku

przypalić v
anbrennen lassen
spalić częściowo zewnętrzną część
anbrennen
ulec przypaleniu

przypiekać v
brennen
tak mocno grzać, że mogą powstawać rumieńce
rösten
piekąc coś, powodować przyrumienienie tego z wierzchu
angebräunt werden gebräunt werden
ulegać przypiekaniu

przypisywać ˌpʃɨpʲiˈsɨvaʨ̑ v
andichten
wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
erinnern
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przyprawa pʃɨˈprava n
Gewürz Würze
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑ v
würzen
dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przyprawiać rogi pʃɨˈpravʲjäʨ̑ ˈrɔɟi v
Hörner aufsetzen
(potocznie, potoczny) o żonie: zdradzać męża; o mężu: zdradzać żonę

przyprostokątna n
Kathete
(geometria) w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty;

przypuszczalnie adv
vermutlich
prawdopodobnie, być może

przypuszczalny adj
mutmaßlich vermeintlich voraussichtlich geschätzt vermutet vermutlich
oparty na przypuszczeniu

przypuszczenie n
Mutmaßung Vermutung
to, co przypuszczamy, czego się domyślamy

przypływ n
Flut
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda pʃɨˈrɔda n
Natur
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
Suffix Nachsilbe
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrzeczownikowy adj
adnominal
(językoznawstwo, językoznawczy) łączący się z rzeczownikiem

przyrzekać v
versprechen zusichern
zapewniać słownie kogoś o zrobieniu czegoś

przyrznia n
Schneidlade
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przyrząd ˈpʃɨʒɔ̃nt n
Gerät
narzędzie, urządzenie

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
Hypophyse
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysiółek pʃɨˈɕuwɛk n
Weiler
małe skupisko domów znajdujące się poza wsią, ale należące do niej administracyjnie

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
Eid Schwur
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
schwören
silnie deklarować, mocno obiecywać

przysparzać v
bereiten
(książkowy) powodować powiększenie ilości lub liczby czegoś

przyspieszenie kątowe n
Winkelbeschleunigung
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca zmianę prędkości kątowej ciała w jednostce czasu;

przyspieszeniomierz n
Beschleunigungsmesser Beschleunigungssensor
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;

przysposobić ˌpʃɨspɔˈsɔbʲiʨ̑ v
adoptieren
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje
anpassen vorbereiten
(dawniej, dawny) przygotować coś do użytku
befähigen vorbereiten
wyszkolić kogoś w czymś lub uczynić kogoś zdatnym do czegoś

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
Haltestelle
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
Bushaltestelle
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystanek tramwajowy n
Strassenbahnhaltestelle
miejsce, przy którym można wsiąść lub wysiąść z tramwaju

przystawać v
passen zusammenpassen
przylegać dokładnie do czegoś; być dopasowanym
zustimmen
wyrażać zgodę na coś
anhalten stehen bleiben
stawać na krótko; zatrzymywać się na chwilę

przystawka pʃɨˈstafka n
Vorspeise
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystosowanie ˌpʃɨstɔsɔˈvãɲɛ n
Anpassung Akkommodation Angleichung
(rzeczownik odczasownikowy) od przystosować

przystosowywać v
anpassen angleichen
zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań
sich anpassen
zmieniać się do nowych okoliczności

przysyłać pʃɨˈsɨwaʨ̑ v
schicken
dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca

przyszywać v
nähen
szyjąc, przytwierdzać coś do czegoś

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
Zukunft Futur
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
nächst demnächst
następny, bliski w czasie
zukünftig künftig
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłaniać pʃɨˈswãɲäʨ̑ v
abdecken
częściowo zakrywać

przysłona pʃɨˈswɔ̃na n
Blende Diaphragma Pessar Zwerchfell
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
Sprichwort Redensart
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
Adverb Umstandswort
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy adj
adverbial adverbiell adverbal
(gramatyka) o funkcji przysłówka

przytaczać v
anführen vorbringen
podawać w celu ukazania dowodów, faktów
heranrollen
tocząc, doprowadzać do danego miejsca
zitieren
przywoływać czyjąś wypowiedź, fragment tekstu

przytomność pʃɨˈtɔ̃mnɔɕʨ̑ n
Bewusstsein
stan pełnej świadomości
Geistesgegenwart
zdolność do racjonalnego myślenia, rozsądna ocena sytuacji

przytulnie adv
gemütlich
domowo, ciepło, wygodnie

przytulny adj
gemütlich behaglich
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytwierdzać v
befestigen
przyłączać mocno coś do czegoś

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
Privileg
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywiązywać ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
anbinden
przytwierdzać do czegoś sznurem, liną
binden
wzbudzać coraz większą sympatię u kogoś

przywiązywać wagę ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʥ̑ ˈvaɡɛ v
Gewicht beimessen
uważać coś za ważne, istotne, znaczące; nadawać czemuś duże znaczenie

przywódca pʃɨˈvutʦ̑a n
Anführer Führer
osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przywędrować v
zuwandern
dotrzeć gdzieś, wędrując

przyznawać pʃɨzˈnavaʨ̑ v
einräumen zubilligen zugestehen
przydzielać coś komuś, dawać
zugeben gestehen
potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwalać v
gestatten
okazywać zgodę na coś

przyzwoicie ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>iʨ̑ɛ adv
anständig
w sposób przyzwoity

przyzwoitość n
Anstand Korrektheit Schicklichkeit Dezenz
przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwolenie ˌpʃɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
Zustimmung
pozwolenie, zgoda na coś

przyzwyczajać v
gewöhnen
stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki
sich gewöhnen
zaczynać traktować jako zwyczajne, a nawet potrzebne; nabierać przyzwyczajenia

przyzwyczajenie n
Angewohnheit Gewohnheit
to do czego ktoś się przyzwyczaił

przyłapywać v
ertappen
nakrywać kogoś w sytuacji która jest wstydliwa lub naganna
sich ertrappen
uświadamiać sobie robienie czegoś bezwiednie

przyłączać v
anlagern
(chemia, chemiczny) wiązać ze sobą inny element i przez to nabierać nowych cech chemicznych
anschließen
dodawać nową jednostkę do czegoś większego
sich anlagern
(chemia, chemiczny) łączyć się ze sobą, zmieniając się pod względem chemicznym
sich anschließen sich gesellen
stawać się częścią danej grupy

przyśpieszać pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑ v
beschleunigen
zwiększać prędkość
sprawiać, że coś dzieje się szybciej

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
Akzeleration Beschleunigung
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

prząść v
spinnen zwirnen
(włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
Garn
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

przędziorek n
Spinnmilbe
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (arachnologia, arachnologiczny) roztocze o gruszkowatym korpusie z rodziny przędziorkowatych żerujące na roślinach

przęsło ˈpʃɛ̃w̃swɔ n
Joch
(budownictwo) fragment konstrukcji zawierający się między dwoma sąsiednimi podporami;

próba ˈpruba n
Probe
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu
test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś
Versuch
usiłowanie dokonania czegoś

próbka ˈprupka n
Probe Pröbchen
mała porcja czegoś przeznaczona do badań

próbny ˈprubnɨ adj
Probe- Versuchs-
robiony na próbę

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
probieren
odbywać próbę sztuki, sceny, występu
probieren versuchen
starać się coś zrobić
versuchen
sprawdzać smak potrawy lub napoju

próchnica n
Humus
(geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;
Karies
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg pruk n
Schwelle
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

próżnia ˈpruʒʲɲa n
Vakuum
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżno adv
umsonst vergebens vergeblich
(książkowy) bez oczekiwanego skutku

prąd prɔ̃nt n
Strom
strumień wody
Strom Strömung
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
(potocznie, potoczny) energia elektryczna
Strömung
tendencja, kierunek

prądnica prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a n
Generator
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
Staubblatt Staubgefäß
(botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;
Stäbchen
(anatomia, anatomiczny) światłoczuła komórka siatkówki oka;

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
Geschwindigkeit
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu
(fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu

prędkość kątowa n
Winkelgeschwindigkeit
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca kąt obrotu ciała w jednostce czasu;

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
früher oder später über kurz oder lang
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręga n
Streifen Striemen
długi i wąski ślad na czymś

psalm psalm n
Psalm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psamit ˈpsãmʲit n
Psammit
(geologia, geologiczny) zwięzła skała okruchowa lub luźny osad składające się z cząstek wielkości ziaren piasku;

psałterz n
Psalter Psalterium
zbiór psalmów

pseudoefedryna n
Pseudoephedrin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
Pseudonym
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psi psʲi pʲɕi n
Psi
dwudziesta trzecia litera alfabetu greckiego, ψ;

psia pogoda n
Hundewetter
brzydka pogoda

psie dni n
Hundstage
(średniopolski) kanikuła, okres największych letnich upałów

psina ˈpʲɕĩna n
Hundefleisch
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa

psota n
Streich
coś dla jednej strony potencjalnie dowcipnego, a dla drugiej przykre, uciążliwe

psotny adj
schelmisch schalkhaft
taki, który psoci

pstry pstrɨ adj
bunt gescheckt getüpfelt
o rozmaitych barwach, wielokolorowy

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
Forelle
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

psu na budę adj
umsonst
niepotrzebny, zbędny

psy szczekają, karawana idzie dalej ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj proverb
die Hunde bellen, die Karawane zieht weiter
można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psychastenia n
Psychasthenie
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

psychiatra psɨˈxʲjatra n
Psychiater Psychiaterin
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych
Psychiaterin
(medycyna, medyczny) kobieta lekarz posiadająca specjalizację w dziedzinie psychiatrii

psychiatria psɨˈxʲjatrʲja n
Psychiatrie
(medycyna, medyczny) forma skrócona od oddział psychiatryczny (kliniki, szpitala (i tym podobne, i temu podobne))
Psychiatrie Seelenheilkunde
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny adj
psychiatrisch
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiczny psɨˈxʲiʧ̑nɨ adj
psychisch psychisch krank
(potocznie, potoczny) o człowieku: chory psychicznie

psychiczny psɨˈxʲiʧ̑nɨ n
Psycho
mężczyzna chory psychicznie

psycho- ˈpsɨxɔ
psycho-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką

psychoanalityk n
Psychoanalytiker
psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów

psychoanaliza n
Psychoanalyse
(psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)

psychodeliczny adj
psychedelisch
będący przejawem lub powodujący stan psychodeliczny (1.1-2)

psycholog psɨˈxɔlɔk n
Psychologe
(psychologia, psychologiczny) absolwent studiów w dziedzinie psychologii
Psychologin
(psychologia, psychologiczny) absolwentka studiów w dziedzinie psychologii

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
Psychologie
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
psychologisch
dotyczący psychologii

psycholożka n
Psychologin
(zawód, zawodowy, zawodowo) (psychologia, psychologiczny) kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii

psychopata ˌpsɨxɔˈpata n
Psychopath
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię

psychopatia n
Psychopathie
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;

psychopomp psɨˈxɔpɔ̃mp n
Psychopomp Psychopompos
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;

psychosomatyczny adj
psychosomatisch
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało

psychoterapeuta n
Psychotherapeut
specjalista w dziedzinie psychoterapii

psychoterapeutka n
Psychotherapeutin
specjalistka w dziedzinie psychoterapii

psychotrop n
Psychopharmakon
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (potocznie, potoczny) lek psychotropowy

psychotyczny adj
psychotisch
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza psɨˈxɔza n
Psychose
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
Bienenzucht Imkerei Bienenhaltung
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
Bienenzüchter Imker
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczeli ˈpʃʧ̑ɛlʲi adj
Biene
związany z pszczołą, dotyczący pszczoły

pszczeli ˈpʃʧ̑ɛlʲi possessiveAdjective
Biene
należący do pszczoły

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
Biene Imme
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszczoła kraińska ˈpʃʧ̑ɔwa kraˈ<sup>j</sup>ĩj̃ska n
Kärtner Biene
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera carnica, podgatunek pszczół miodnych;

pszczółka ˈpʃʧ̑uwka n
Bienchen
(zdrobniale) od: pszczoła

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
Weizen
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
(rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)

pszenny ˈpʃɛ̃nːɨ adj
Weizen-
odnoszący się do pszenicy; pszeniczny
zrobiony z ziarn pszenicy

ptactwo ˈptaʦ̑tfɔ n
Vogel
(książkowy) ogół ptaków lub ich grupa

ptak ptak n
Vogel
(ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasi ˈptaɕi adj
Vogel
charakterystyczny dla ptaka, posiadający cechy ptaka

ptasi ˈptaɕi possessiveAdjective
Vogel
taki, który należy do ptaka

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
Geflügelpest
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszek ˈptaʃɛk n
Vögelchen Vogel
mały ptak
Häkchen
nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru

ptaszyna n
Vögelchen
mały ptak

ptyś ptɨɕ n
Windbeutel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kuliste ciastko z ciasta parzonego napełnione kremem bezowym lub bitą śmietaną;

publicystka n
Publizistin
autorka artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie

publicystyka n
Publizistik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jakakolwiek wypowiedź lub tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach;

publicznie adv
öffentlich
w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
öffentlich
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi
taki, który ma swoich świadków, odbywa się w sposób jawny

publikacja ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja n
Publikation Veröffentlichung
tekst ((na przykład) książka, artykuł) wydane drukiem
Veröffentlichung
wydawanie jakiegoś tekstu drukiem

publikować ˌpublʲiˈkɔvaʨ̑ v
publizieren
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
Uhu
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar ˈpuxar n
Becher
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;
Pokal
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;

puchnąć v
anschwellen schwellen
stawać się obrzękniętym

pucybut puˈʦ̑ɨbut n
Schuhputzer Schuhputzerin
ktoś, kto odpłatnie zajmuje się czyszczeniem butów;

pudel ˈpudɛl n
Pudel
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder ˈpudɛr n
Puder
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudło ˈpudwɔ n
Fehlschuss
chybiony strzał
Kasten Kiste
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) stary lub zepsuty pojazd
Kasten Schachtel
duże pudełko
zawartość pudła (1.1)
Kasten Wagenkasten
(motoryzacja) tylna część pojazdu do przewożenia osób lub towarów
Knast
(potocznie, potoczny) więzienie
alt Schachtel
(obraźliwie) starsza kobieta

puenta n
Pointe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) myśl kończąca czyjąś wypowiedź lub utwór literacki;

puf puf n
Puff
dom publiczny dla więźniów w obozie
Sitzpuff
niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek

puk-puk interjection
klopf klopf
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca odgłos pukania, zwykle do drzwi

puklerz n
Buckler
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;

puknięty adj
bekloppt
niespełna rozumu

pulchny adj
locker
miękki jak gąbka, łatwo uginający się pod naciskiem
mollig rundlich
mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej

pulmonolog ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk n
Pneumologe Lungenarzt
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego

pulmonologia ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja n
Pneumologie
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

pulmonologiczny adj
pulmonologisch
(medycyna, medyczny) dotyczący pulmonologii

pulpit ˈpulpʲit n
Desktop
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest o tzw. okna;
Lesepult Pult Schreibpult
stolik do pisania z pochyłym blatem
Notenpult
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pochyła podstawka do podtrzymywania nut
Schaltpult
urządzenie z blatem wyposażonym we wskaźniki i wyłączniki, służące do sterowania innymi urządzeniami
Schreibpult
pochyły blat w ławce szkolnej, biurku lub innym meblu

puls puls n
Puls
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) częstotliwość z jaką uderza serce (następują skurcze i rozkurcze komór serca)

pulsować v
pulsieren
być pełnym ruchu, aktywności
pulsieren blinken
(fizyka, fizyczny) zmieniać okresowo właściwości, np. napięcie, siłę, itp.
pulsieren pulsen
(fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno

puma ˈpũma n
Puma
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumeks ˈpũmɛks n
Bims Bimsstein
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

pumeksowy adj
Bimsstein
związany z pumeksem; wykonany z pumeksu

pumpernikiel ˌpũmpɛrʲˈɲicɛl n
Pumpernickel
rodzaj ciemnego chleba wypiekanego z mąki żytniej, z dodatkiem miodu lub melasy;

punk rock ˈpãŋk ˈrɔk n
Punk Punkrock
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek rocka charakteryzujący się prostą muzyką i buntowniczymi tekstami;

punkt pũŋkt n
Punkt
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt widokowy n
Aussichtspunkt
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
Standpunkt Blickwinkel Gesichtspunkt
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę; sposób oceniania i wyjaśniania jakichś zagadnień

punktualnie ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ adv
pünktlich
dokładnie o wyznaczonej porze, nie spóźniając się

punktualność ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑ n
Pünktlichkeit
wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
pünktlich
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

pupa ˈpupa n
Popo
dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

pupil ˈpupʲil n
Liebling
osoba, którą ktoś lubi bardziej od innych, wyróżnia ją

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
purpurn purpurfarben purpurfarbig
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purpuryna n
Purpurin
(chemia, chemiczny) organiczny barwnik stosowany do otrzymywania zaprawowych barwników kwasowych, farb imitujących złoto i w chemii analitycznej

puryfikaterz ˌpurɨfʲiˈkatɛʃ n
Purifikatorium
(kościelny) płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;

puryna n
Purin
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

purée n
Püree
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pushback n
Push-Back
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) opresyjna i bezprawna praktyka wypychania osób próbujących przekroczyć granicę państwa z powrotem do punktu wyjścia

pustać ˈpustaʨ̑ n
Brachland
pustkowie, nieużytki porośnięte niską roślinnością bez drzew

pustka n
Leere
teren niezaludniony lub opuszczony, obszar niezagospodarowany

pustostan n
Leerstand
niezasiedlone mieszkanie, budynek wolny od najemców, dzierżawców, lokatorów

pustoszyć puˈstɔʃɨʨ̑ v
verwüsten verheeren
pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy

pustułka puˈstuwka n
Turmfalke
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty ˈpustɨ adj
leer
niezawierający niczego

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
Wüste
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie n
Desertifikation Verwüstung Wüstenbildung
(geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

pustynnieć v
zur Wüste werden
(geografia, geograficzny) stawać się pustynią

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
Waldkauz
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszka ˈpuʃka n
Dose
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;
Knast
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) więzienie

puszka Pandory ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ n
Büchse der Pandora
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi

putinizacja n
Putinisierung
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

puzon n
Posaune
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

puzzle ˈpuzlɛ n
Puzzle
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;

pułapka puˈwapka n
Falle
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
zasadzka, podstęp

pułapka na myszy puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ n
Mausefalle
proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę

pułk n
Regiment
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
Oberst
(wojskowość, wojskowy) wyższy stopień oficerski niższy od generała;

puścić bąka ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈbɔ̃ŋka v
pupsen
(potocznie, potoczny) wypuścić przez odbyt gazy trawienne

puścić pawia ˈpuɕʨ̑iʨ̑ ˈpavʲja v
die Fische füttern
(potocznie, potoczny) (pospolicie) zwymiotować

puścić z dymem ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈz‿dɨ̃mɛ̃m v
abfackeln
spalić

pycha ˈpɨxa n
Hochmut
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pypeć ˈpɨpɛʨ̑ n
Pips
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj zgrubienia na języku u ptaków;

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
Pyrrhussieg
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk pɨsk n
Schnauze
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)

pyskówka pɨˈskufka n
Krach
(potocznie, potoczny) ordynarna kłótnia, ostra wymiana zdań

pyszałkowaty adj
prahlerisch protzig
właściwy pyszałkowi

pytanie pɨˈtãɲɛ n
Frage Anfrage
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
rhetorische Frage
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
fragen
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pyza ˈpɨza n
Kartoffelkloß
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągła kluska z surowych tartych ziemniaków i mąki ziemniaczanej, zwykle z farszem mięsnym;

pyzaty pɨˈzatɨ adj
pausbäckig
(o policzkach) okrągły, wydatny

pył pɨw n
Staub
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pójść pujɕʨ̑ v
gehen
pieszo udać się w jakąś stronę
poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce
rozpocząć jakąś długotrwałą czynność, wstąpić do jakiejś instytucji, organizacji
udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności

pójść do Canossy ˈpujʑʥ̑ ˌdɔ‿kãˈnɔsːɨ v
nach Canossa gehen
być zmuszonym do ukorzenia się przed przeciwnikiem

pół puw numeralFraction
halb
jedna z dwóch równych części całości

półbut ˈpuwbut n
Halbschuh
pełny but z cholewką tylko do kostki;

półbóg ˈpuwbuk n
Halbgott
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półelf puwɛlf n
Halbelb
(fantasy) potomek przedstawicieli rasy elfów i ludzi;

półfinalista n
Halbfinalist
uczestnik półfinału w zawodach sportowych lub konkursie

półfinał n
Halbfinale
etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półgodzinny adj
halbstündig
trwający pół godziny

półka ˈpuwka n
Fach Regal
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów
Regal
stojący mebel złożony z półek (1.1)

półkole n
Halbkreis
(geometria) półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

półkolisty adj
halbrund halbkreisförmig
(geometria) o kształcie lub przekroju półkola

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
Halbmond Mondsichel
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);
Mondsichel
Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

półkula puwˈkula n
Halbkugel Hemisphäre
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
Hemisphäre Halbkugel
(geometria) połowa kuli;
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;

półkulisty adj
halbkugelförmig hemisphärisch
o kształcie zbliżonym do półkuli

półnagi puwˈnaɟi adj
halbnackt
prawie nagi, w niekompletnym stroju

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
Mitternacht
godzina 24:00
Norden Nord
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
nordöstlich
(geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nadchodzący z północnego wschodu

północno-zachodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi adj
nordwestlich
(geografia, geograficzny) będący na północnym zachodzie

północnoafrykański ˌpuwnɔʦ̑nɔafrɨˈkãj̃sʲci adj
nordafrikanisch
dotyczący Afryki Północnej, dziejący się w Afryce Północnej

północnoamerykański adj
nordamerikanisch
związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnoangielski adj
nordenglisch
związany z północną Anglią; położony lub odbywający się na północy Anglii

północnoatlantycki adj
nordatlantisch
związany z północnym Atlantykiem lub obszarami wokół niego położonymi

północnoeuropejski adj
nordeuropäisch
odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnofrancuski adj
nordfranzösisch
związany z północą Francji, taki jak na południu Francji; położony na południu Francji

północnokaroliński adj
nordkarolinisch
związany z Karoliną Północną, dotyczący Karoliny Północnej

północnokoreański puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
nordkoreanisch
odnoszący się do Korei Północnej

północnokurdyjski adj
nordkurdisch
związany z lub charakterystyczny dla północnych Kurdów, wywodzący się z Północnego Kurdystanu

północnoniemiecki adj
norddeutsch
(geografia, geograficzny) związany z północną częścią Niemiec

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
mitternächtlich
odbywający się o północy (o godzinie 24:00), dotyczący tej północy
nördlich Nord-
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
Nordosten
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
Nordwesten
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półpasiec puwˈpaɕɛʦ̑ n
Gürtelrose Herpes Zoster
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półprodukt n
Halbfabrikat Halbfertigprodukt
niepełny produkt; produkt do dalszej obróbki

półprosta n
Strahl
(geometria) każda z części prostej przedzielonej punktem umieszczonej na niej, wraz z tym punktem;

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
Halbleiter
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półsamogłoska ˌpuwsãmɔɡˈwɔska n
Halbvokal
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej

półton ˈpuwtɔ̃n n
Halbton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;
Nuance
(książkowy) jeden z kolorów pośrednich między dwiema barwami podstawowymi

półtora puwˈtɔra numeralFraction
eineinhalb anderthalb
jeden/jedno i pół

półwysep puwˈvɨsɛp n
Halbinsel
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

półwytrawny ˌpuwvɨˈtravnɨ adj
halbtrocken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między wytrawnym a półsłodkim

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
spät dann
potem, następnie

późno ˈpuʑnɔ adv
spät
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny ˈpuʑnɨ adj
spät
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pączek ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
Berliner
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;
Knöspchen Knösplein klein Knospe
(zdrobniale) od: pąk

pąk pɔ̃ŋk n
Knospe
zawiązek liścia, pędu lub kwiatu na roślinie;

pęcherz n
Blase
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia
Blase Harnblase
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców

pęcherz moczowy n
Harnblase Blase
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk pɛ̃w̃ˈxɛʒɨk n
Bläschen
(anatomia, anatomiczny) mały narząd błoniasty w organizmach żywych;
(technologia, technika, techniczny) mała wypukłość lub próżnia w odlewie
(zdrobniale) od: pęcherz
mała bańka gazu w cieczy

pęcherzyk żółciowy n
Gallenblase
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci;

pęd pɛ̃nt n
Impuls
(fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;
Schwall Tempo
szybkie posuwanie się naprzód, szybki ruch, szybki bieg
Trieb
(botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;
Trieb Drang
wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś

pędrak ˈpɛ̃ndrak n
Engerling
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) typ oligopodialnej larwy owada w przeobrażeniu zupełnym, żyjącej w glebie, w kale zwierząt roślinożernych lub w próchnie;

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
Pinsel
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzel do golenia n
Rasierpinsel
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia

pędzelek pɛ̃nˈʣ̑ɛlɛk n
Haarbüschel
(zoologia, zoologiczny) zakończenie uszu niektórych zwierząt w formie kępki włosów

pękać ˈpɛ̃ŋkaʨ̑ v
bersten
przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
Nabel Bauchnabel
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępek świata n
Nabel der Welt
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza osoba, rzecz, wydarzenie, miejsce itp.

pępowina n
Nabelschnur
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta n
Pinzette
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla ˈpɛ̃ntla n
Schleife
(informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie
Schlinge
związany na powrót sznur lub drut

płaca ˈpwaʦ̑a n
Lohn
zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
zahlen bezahlen
dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płacz pwaʧ̑ n
Weinen
wylewanie łez;

płaczący adj
Trauer-
o drzewach o wiotkich, opadających do ziemi gałęziach

płakanie pwaˈkãɲɛ n
Weinen
(rzeczownik odczasownikowy) od płakać

płakać ˈpwakaʨ̑ v
weinen heulen
wylewać łzy, ronić łzy

płaski ˈpwasʲci adj
flach
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień
(przenośnie, przenośnia) niewyszukany, powierzchowny, banalny

płaskonos pwaˈskɔ̃nɔs n
Löffelente
(ornitologia, ornitologiczny) Anas clypeata, gatunek kaczki z grupy kaczek pływających o charakterystycznej budowie dzioba, spotykany również w Polsce;

płaskostopie n
Plattfuß
(medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;

płaskowyż pwaˈskɔvɨʃ n
Hochebene
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaszcz pwaʃʧ̑ n
Mantel
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;
Mantel Pallium
(anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;
Wappenmantel
(heraldyka, heraldyczny) stosowany głównie w herbach monarszych i książęcych, element herbowy w formie płaszcza (1.1) lub peleryny okrywający tarczę herbową, często podbity futrem;

płaszcz ziemski ˈpwaʒʤ̑ʲ ˈʑɛ̃msʲci n
Erdmantel
warstwa Ziemi o grubości ok. 2900 km, leżąca pomiędzy skorupą a jądrem;

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
Rochen
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyk ˈpwaʃʧ̑ɨk n
Deckmantel
(przenośnie, przenośnia) pozór
Mäntelchen
(zdrobniale) płaszcz

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
Ebene
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

płatek ˈpwatɛk n
Blütenblatt Blatt
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:
Flocke
niewielki, płaski kawałek czegoś
Ohrläppchen
(anatomia, anatomiczny) dolna część małżowiny usznej;
Schneeflocke
kryształ śniegu

płatew n
Pfette
(budownictwo) w konstrukcji dachu: element poziomy podpierający krokwie, prostopadły do wiązarów;

płatki owsiane n
Haferflocke
(spożywczy) płatki z owsa, wykorzystywane jako składnik potraw;

płatniczy adj
Zahlungs-
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) związany z płaceniem

płatny ˈpwatnɨ adj
kostenpflichtig
taki, za który należy zapłacić

pława n
Boje
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pływający, zakotwiczony znak nawigacyjny zaokrąglonego kształtu
Schwimmer
(rybołówstwo, rybacki) element sieci rybackiej służący do utrzymywanie jej we właściwej pozycji

płaz pwas n
Amphibie Lurch Amphibium
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych;

płetwa ˈpwɛtfa n
Flosse
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa n
Schwanzflosse Afterflosse
(zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny n
Blauwal
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;

płeć pwɛʨ̑ n
Geschlecht
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodność ˈpwɔdnɔɕʨ̑ n
Fruchtbarkeit
(biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płodny adj
fruchtbar
(książkowy) o gruncie: dający obfite plony
(książkowy) o twórcy: tworzący dużo dzieł
fruchtbar gebä̱rfähig
zdolny do płodzenia potomstwa

płodzić v
schaffen
(przenośnie, przenośnia) być twórcą czegoś
zeugen
powodować powstanie istoty żywej poprzez akt zapłodnienia

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
Flamme
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płomykówka n
Schleiereule
(ornitologia, ornitologiczny) Tyto alba, średniej wielkości ptak z rodziny płomykówkowatych

płonąć ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
brennen
być trawionym przez ogień

płoszyć v
aufscheuchen scheuen
powodować ucieczkę

płot pwɔt n
Zaun
ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek ˈpwɔtɛk n
Hürde
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płotka ˈpwɔtka n
kleiner Fisch
(przenośnie, przenośnia) osoba niewiele znacząca

płowy ˈpwɔvɨ adj
fahlgelb strohgelb
żółty z odcieniem szarego

płoć pwɔʨ̑ n
Plötze
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus Linnaeus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

płucnica islandzka pwuʦ̑ʲˈɲiʦ̑a isˈlãnʦ̑ka n
isländisches Moos
(botanika, botaniczny) Cetraria islandica, krzaczkowaty porost o widlasto rozgałęzionej, wznoszącej się plesze;

płucny adj
Lunge pulmonal
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
Lunge
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług pwuk n
Pflug
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płycizna pwɨˈʨ̑izna n
Untiefe
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) płytki obszar zbiornika wodnego lub rzeki

płyn pwɨ̃n n
Fluid
(fizyka, fizyczny) ciecz lub gaz;
Flüssigkeit
substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn Lugola n
Iod-Kaliumiodid-Lösung Lugolscher Lösung
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;

płyn do mycia naczyń n
Geschirrspülmittel
(chemia, chemiczny) płynny środek czyszczący używany podczas zmywania naczyń

płynnie adv
fließend
w sposób płynny, sprawnie

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
fließend
zmienny, niestały, taki, którego nie można dokładnie określić
taki, którego poszczególne fazy przechodzą łagodnie jedna w drugą
łagodnie zaokrąglony
fließend geläufig
odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań
flüssig liquid
będący płynem

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
fließen
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
schwimmen fahren
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi
vergehen verfließen
o czasie: upływać, mijać

płyta ˈpwɨta n
Platte
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości
element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru

płyta gramofonowa n
Grammophonplatte Schallplatte
płyta z tworzywa sztucznego z zapisanym spiralnie w postaci rowka analogowym nagraniem dźwiękowym;

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
Hauptplatine Motherboard
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płytka ˈpwɨtka n
Fliese
(budownictwo) ceramiczna, czworoboczna płyta do wykładania podłogi i ścian;
Plättchen
(zdrobniale) od: płyta
mała płyta

płytki ˈpwɨtʲci adj
flach oberflächlich
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony głębszych wartości; banalny
seicht flach
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływ n
Tide Gezeit
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem

pływaczka pwɨˈvaʧ̑ka n
Schwimmerin
forma żeńska od: pływak

pływak ˈpwɨvak n
Schwimmer
(sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

pływalnia pwɨˈvalʲɲa n
Schwimmbad
(sport, sportowy) obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
schwimmen fahren
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

quad kwɔt n
Quad
(motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quadrivium n
Quadrivium
(historia, historyczny, historycznie) (edukacja, edukacyjny) poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne

queer n
queer
osoba nieheteronormatywna lub należąca do mniejszości seksualnej, również taka, której nie obejmuje skrótowiec LGBT - np. aseksualna, poliamoryczna, interpłciowa, niebinarna

quiz kwiz n
Quiz
rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar raˈbarbar n
Rhabarber
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

rabat ˈrabat n
Rabatt Nachlaß
obniżka ceny

rabata raˈbata n
Blumenbeet
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wąska grządka kwiatowa obramowująca trawnik

rabin ˈrabʲĩn n
Rabbiner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabinacki adj
rabbinisch
związany z rabinem, dotyczący rabina lub rabinatu

rabować raˈbɔvaʨ̑ v
rauben
bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

rabunek n
Raub
zabranie siłą czyjejś własności

rabuś ˈrabuɕ n
Räuber
ten, który rabuje, kradnie

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
Lokum
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachityczny ˌraxʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
kümmerlich rachitisch verkümmert
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (poetycki, poetycko) wykrzywiony, krzywy
rachitisch
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) wątły, chorowity
(dawniej, dawny) mający objawy krzywicy

rachować raˈxɔvaʨ̑ v
rechnen
(przestarzałe, przestarzały) liczyć

rachunek raˈxũnɛk n
Rechnung
obliczenie matematyczne
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

rachunki raˈxũŋʲci n
Rechnen
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania

rachunkowy adj
Rechen- rechnerisch
(matematyka, matematyczny) dotyczący obliczeń; dokonywany rachunkiem
Rechnungs-
(księgowość) odnoszący się do obrotów finansowych, stanu majątku, itp.

raciborski ˌraʨ̑iˈbɔrsʲci adj
Ratiborer
dotyczący Raciborza, związany z Raciborzem

racja ˈraʦ̑ʲja n
Recht
słuszność, prawda

racja stanu n
Staatsräson
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nadrzędny interes państwa i narodu, wspólny dla większości obywateli i organizacji działających na rzecz państwa;

racjonalizacja ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja n
Rationalisierung
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać
(ekonomia, ekonomiczny) (rolnictwo, rolniczy) usprawnianie, zwiększenie wydajności, efektywności

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
rational
opierający się na logicznym rozumowaniu

raczenica n
Ratschenitza
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) bułgarski korowodowy taniec ludowy

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
bewirten auftischen
częstować
geruhen belieben sich bequemen sich herablassen würdigen
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))
sich gütlich tun
delektować się czymś, częstować się czymś

rad rat adj
zufrieden
będący w dobrym nastroju

rad rat n
Rad
(fizyka, fizyczny) jednostka dawki pochłoniętej;
Radium
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rad rat symbol
rad
symbol jednostki radian

rada ˈrada n
Rat Ratschlag
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
Rat Sitzung
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar ˈradar n
Radar
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radar pozahoryzontalny ˈradar ˌpɔzaxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ n
Überhorizontradar
(technologia, technika, techniczny) rodzaj urządzenia radiolokacyjnego;

radian ˈradʲjãn n
Radiant
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radio ˈradʲjɔ n
Radio Radioapparat
urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych
Rundfunk Radio
instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych

radioaktywność n
Radioaktivität
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioaktywny ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ adj
radioaktiv
związany z radioaktywnością

radiologia ˌradʲjɔˈlɔɟja n
Radiologie
(fizyka, fizyczny) nauka o promieniotwórczości i promieniowaniu rentgenowskim
(medycyna, medyczny) dział medycyny wykorzystujący do diagnostyki i leczenia promieniowanie rentgenowskie;

radiometr n
Radiometer
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

radiometria n
Radiometrie
(fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;

radioodbiornik ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik n
Radioapparat
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radiooperator n
Funker
osoba obsługująca urządzenia radiowo-nadawcze i nadawczo-odbiorcze

radioteleskop n
Radioteleskop
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radiowy raˈdʲjɔvɨ adj
Radio
związany z radiem, charakterystyczny dla radia, przekazywany przez radio

radler n
Radler
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój stanowiący mieszankę jasnego piwa i innego napoju bezalkoholowego;

radny n
Rat Ratsmitglied
(urzędowy) członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych

radon ˈradɔ̃n n
radon Radon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny raˈdɔsnɨ adj
freudig fröhlich
taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radować raˈdɔvaʨ̑‿ɕɛ v
erfreuen Freude bereiten
(książkowy) sprawiać radość, zadowolenie
sich freuen
(książkowy) czuć radość; okazywać wielkie zadowolenie

radośnie raˈdɔɕɲɛ adv
fröhlich mit Freude
w sposób radosny, okazując radość, z radością

radość ˈradɔɕʨ̑ n
Freude
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalizm n
Radikalismus
postawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do zmian postrzeganych za jedyne słuszne

radykalny ˌradɨˈkalnɨ adj
radikal
który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
raten
udzielać komuś rady

rafa ˈrafa n
Riff
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa ˈrafa ˌkɔraˈlɔva n
Korallenriff
rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

ragoût n
Ragout
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;

raj raj n
Paradies
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
Steueroase Steuerparadies
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajca n
Ratsherr
(historia, historyczny, historycznie) członek rady miejskiej

rajdowy adj
Raid-
(wojskowość, wojskowy) związany z rajdem rozumianym jako wysoce manewrowe działania bojowe
Rallye-
(sport, sportowy) związany z rajdem (zawody sportowe)

rajstopy rajˈstɔpɨ n
Strumpfhose
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak rak n
Krebs
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
Steigeisen Klettereisen
(sport, sportowy) każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty;

rak prostaty n
Prostatakrebs
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego rozwijający się w prostacie

rak płuc n
Lungenkrebs
(medycyna, medyczny) zlokalizowany w płucach najczęstszy nowotwór złośliwy;

rakarz ˈrakaʃ n
Schinder
osoba, która łapie bezpańskie psy;

rakieta raˈcɛta n
Rakete
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rakieta śnieżna n
Schneeschuh
nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się;

rakotwórczość n
Kanzerogenität
(medycyna, medyczny) przyczynianie się do zachorowania na raka

rakotwórczy adj
krebserregend kanzerogen
(medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

rama ˈrãma n
Rahmen
oprawa obrazu, lustra lub szyby

rambutan rãmˈbutãn n
Rambutan
(botanika, botaniczny) Nephelium lappaceum, drzewo owocowe o owłosionych owocach;
owoc rambutanu (1.1)

ramienionóg n
Armfüßer
(zoologia, zoologiczny) Brachiopoda Duméril, żyjący na dnie morza bezkręgowiec o muszli złożonej z dwóch skorupek, grzbietowej i brzusznej;

ramiączko rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
Träger
(krawiectwo) pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;

ramię ˈrãmʲjɛ n
Arm
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
Schenkel
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna

rana ˈrãna n
Wunde Verletzung
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

ranga ˈrãŋɡa n
Rang
(statystyka, statystyczny) w najprostszej wersji numer kolejny obserwacji statystycznej w próbie po uporządkowaniu obserwacji według wartości jednej ze zmiennych

rannik ˈrãɲːik n
Winterling
(botanika, botaniczny) Eranthis, rodzaj bylin z rodziny jaskrowatych;

ranny ptaszek ˈrãnːɨ ˈptaʃɛk n
Frühaufsteher
osoba, która wstaje bardzo wcześnie rano

rano ˈrãnɔ adv
frühmorgens
wcześnie w ciągu dnia

rano ˈrãnɔ n
Morgen
wczesna pora dnia

ransomware n
Erpressungssoftware
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

rap rap n
Rap
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl w muzyce;

raper ˈrapɛr n
Rapper
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

rapier ˈrapʲjɛr n
Rapier
długa, prosta i obosieczna broń biała z koszem osłaniającym dłoń;

raport ˈrapɔrt n
Bericht Rapport
szczegółowe sprawozdanie

rapowanie n
Rappen
(rzeczownik odczasownikowy) od rapować

rapsod n
Rhapsode
(dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

raptem ˈraptɛ̃m adv
gerade mal kaum
(potocznie, potoczny) nie więcej niż
plötzlich unversehens urplötzlich
(potocznie, potoczny) nagle, znienacka

raptowny adj
plötzlich unerwartet
(książkowy) pojawiający się znienacka; gwałtownie powstały
ungestüm
(książkowy) nieumiejący panować nad sobą

raróg ˈraruk n
Saker Sakerfalke
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

raróg górski ˈraruɡ ˈːursʲci n
Lannerfalke Lanner
(ornitologia, ornitologiczny) Falco biarmicus, gatunek ptaka z rodziny sokołowatych;

ras el hanout n
Ras el-Hanout
(spożywczy) ostra, korzenna mieszanka przypraw pochodząca z krajów Maghrebu, składająca się z kilkudziesięciu składników, dodawana do dań z kuskusu, kasz i mięsa;

rasa ˈrasa n
Rasse
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasista raˈɕista n
Rassist
zwolennik rasizmu

rasistka raˈɕistka n
Rassistin
zwolenniczka rasizmu

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
rassistisch
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm ˈraɕism̥ n
Rassismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

raszpla ˈraʃpla n
Engelshai
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;
Raspel Holzraspel Raspelfeile
(rzemiosło, rzemieślniczy) stalowy pilnik o grubych nacięciach

raszyzm n
Raschismus Ruschismus russisch Faschismus
(pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i system polityczny Federacji Rosyjskiej, rosyjska wojna na Ukrainie i rosyjska okupacja Ukrainy, postrzegane jako przejaw faszyzmu

ratownik raˈtɔvʲɲik n
Bademeister
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku
Retter
osoba niosąca pomoc w nagłej sytuacji
Rettungsassistent
osoba uprawniona do udzielania pierwszej pomocy

ratunek raˈtũnɛk n
Rettung
pomoc w niebezpieczeństwie

ratunkowy adj
Rettung
związany z ratunkiem

ratunku raˈtũnku interjection
Hilfe
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

ratusz ˈratuʃ n
Rathaus
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja n
Ratifikation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

ratyfikować v
ratifizieren
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy

ratyzbonka n
Regensburgerin
mieszkanka Ratyzbony

ratyzbończyk n
Regensburger
mieszkaniec Ratyzbony

ratyzboński adj
Regensburger
związany z Ratyzboną, dotyczący Ratyzbony

raz 'razɨ ras n
einmal mal Mal
pojedyncza realizacja czynności

raz na wozie, raz pod wozem ˈras na‿ˈvɔʑɛ ˈras pɔd‿ˈvɔzɛ̃m proverb
heute oben, morgen unten
znaczące tyle co: czasem w życiu dzieje się lepiej, czasem gorzej

razem ˈrazɛ̃m adv
zusammen
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rdest ptasi ˈrdɛst ˈptaɕi n
Vogelknöterich
(botanika, botaniczny) Polygonum aviculare L., gatunek rośliny z rodziny rdestowatych o właściwościach leczniczych;

rdza rʣ̑a n
Rost Eisenrost
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzawiec n
Kalmück Pollack Steinköhler Wrackfisch gelbes Kohlmaul helles Kohlmaul
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ryba z gatunku rdzawiec (1.1)
Pollack
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius pollachius, gatunek ryby morskiej z rodziny dorszowatych;

rdzeń kręgowy n
Rückenmark
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;

reagować ˌrɛaˈɡɔvaʨ̑ v
reagieren
odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
Reaktion
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki

reakcjonista ˌrɛakʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
Reaktionär
(pejoratywnie, pejoratywny) przeciwnik jakichkolwiek zmian społecznych i politycznych

reakcyjny adj
Reaktions-
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z reakcjami
reaktionär
(pejoratywnie, pejoratywny) sprzeciwiający się wszelkim zmianom, przeciwny postępowi

reaktor rɛˈaktɔr n
Reaktor
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;

realgar n
Realgar Rubinschwefel
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;

realistyczny adj
realistisch
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu

realizacja ˌrɛalʲiˈzaʦ̑ʲja n
Verwirklichung
doprowadzenie do wykonania czegoś

realizm n
Realismus
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;

realizować ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑ v
realisieren verwirklichen
wcielać w życie, urzeczywistniać coś

realny rɛˈalnɨ adj
real
(ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen
reell
rzeczywisty, możliwy do wykonania

reanimacja n
Wiederbelebung
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania

rebelia rɛˈbɛlʲja n
Rebellion
zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebeliancki ˌrɛbɛˈlʲjãnʦ̑ʲci adj
rebellisch aufständisch
dotyczący rebelii lub rebeliantów

rebeliant rɛˈbɛlʲjãnt n
Rebell
uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

rebetiko n
Rebetiko Rembetiko
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

rebus n
Rebus Bilderrätsel
zagadka przedstawiona za pomocą rysunków oraz pojedynczych liter tworzących zaszyfrowane hasło;

recepcja rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
Rezeption
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
(książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista n
Rezeptionist
osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepcjonistka ˌrɛʦ̑ɛpʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka n
Empfangsdame Rezeptionistin
kobieta, która pracuje w recepcji

receptor rɛˈʦ̑ɛptɔr n
Rezeptor
(biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub narząd zmysłowy odbierający informacje z otoczenia;

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
Rezession
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

rechotać rɛˈxɔtaʨ̑ v
quaken
o żabie: wydawać charakterystyczny głos
wiehern
(potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie
(potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie

recto n
Recto
(termin typograficzny) pierwsza (prawa) strona karty;

recytacja n
Rezitation
wydeklamowanie utworu literackiego

recytować v
rezitierten
wygłaszać z pamięci utwór literacki

reda ˈrɛda n
Reede
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redagować v
leiten
kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie
redigieren bearbeiten ausarbeiten
opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku

redakcja n
Redaktion
czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym
instytucja lub jej dział, który zajmuje się opracowywaniem publikacji, np. czasopism lub książek
miejsce w którym pracują dziennikarze, redaktorzy

redaktor rɛˈdaktɔr n
Redakteur
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

redaktorski adj
Redakteur-
dotyczący redaktora

reducent n
Reduzent
(ekologia, ekologiczny) organizm heterotroficzny, który rozkładając i redukując substancje organiczne powoduje ich mineralizację

redukować v
entlassen feuern
likwidować etaty pracownicze
reduzieren
(chemia, chemiczny) wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru
reduzieren verringern
powodować zmniejszenie czego
reduziert werden
(chemia, chemiczny) oddawać tlen lub przyjmować wodór
sich reduzieren
stawać się mniejszym lub mniej licznym

reeksport rɛˈːkspɔrt n
Reexport
(ekonomia, ekonomiczny) powrotny eksport, wywóz towaru pochodzenia zagranicznego za granicę;

reelekcja n
Wiederwahl
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
Refektorium
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referat rɛˈfɛrat n
Referat
pisemne lub ustne opracowanie danego zagadnienia, często wygłaszane w gronie zainteresowanych osób

referencja ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
Referenz
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
Referendum Volksentscheid
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reforma rɛˈfɔrma n
Reform
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

reformacja ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
Reformation
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

reformator ˌrɛfɔrˈmatɔr n
Reformer
ten, kto reformuje, dokonuje reformy

reformatorski adj
Reform- reformerisch
(podniośle) dotyczący reformowania albo reformatora

reformować v
reformieren
dokonywać reformy

refren ˈrɛfrɛ̃n n
Kehrreim Refrain Chor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regaty rɛˈɡatɨ n
Regatta Regatten
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków;

regał ˈrɛɡaw n
Regal
mebel z półkami

regeneracja n
Sanierung
odzyskiwanie zdrowia, sprawności, równowagi psychicznej itp.

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
Regent
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

regiolekt n
Regiolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu regionalnym;
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa będąca formą przejściową między językiem standardowym a gwarą;

region ˈrɛɟɔ̃n n
Region
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi

regionalizm ˌrɛɟɔ̃ˈnalʲism̥ n
Regionalismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;

regionalny ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ adj
regional
(przymiotnik) od region

reglamentować v
reglementieren
ograniczać produkcję lub sprzedaż pewnych artykułów

regresywny ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ adj
rückgängig
mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy

regulacja n
Einstellung Regulierung
sterowanie zmianą danej wielkości
Regelung Regulierung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami
Regulierung
podejmowanie działań w celu poprawy funkcjonowania lub przywrócenia czegoś

regulamin n
Reglement Ordnung
(administracja) zbiór przepisów obowiązujących w danym miejscu, wśród członków jakiejś grupy

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
regelmäßig regulär
w sposób regularny

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
regelmäßig
(gramatyka) posiadający typową odmianę
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła rɛˈɡuwa ˈrɛɡuwa n
Regel
zasada, według której należy postępować

rehabilitacja ˌrɛxabʲilʲiˈtaʦ̑ʲja n
Rehabilitation Reha
(medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;
Rehabilitation Rehabilitierung
(książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;

rehabilitować v
rehabilitieren
przywracać utracone prawa i dobre imię; przywracać do czczi
(medycyna, medyczny) przywracać sprawność
sicj rehabilitieren
swoim postępowaniem odzyskiwać dobre imię
sich rehabilitieren
(medycyna, medyczny) odzyskiwać sprawność dzięki szeregowi zabiegów

reimport rɛˈ<sup>j</sup>ĩmpɔrt n
Reimport
(ekonomia, ekonomiczny) wwóz własnego, przedtem wyeksportowanego towaru z zagranicy;

reja n
Rah
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestracja ˌrɛjɛˈstraʦ̑ʲja n
Anmeldung Eintragung
wpisywanie kogoś lub czegoś do rejestru
Aufnahme
(technologia, technika, techniczny) zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych
Empfang
miejsce dokonywania rejestracji (1.1)
Zulassung
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna

rejon ˈrɛjɔ̃n n
Gebiet Umgebung
obszar, strefa, określona część
Rajon Bezirk
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii;

rejs n
Kreuzfahrt
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin ˈrɛcĩn n
Hai Haifisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama rɛkˈlãma n
Werbung Anzeige Annonce Reklameanzeige
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamować ˌrɛklãˈmɔvaʨ̑ v
Reklame machen Werbung machen werben
informować o towarach lub usługach, zachwalać je i sugerować ich kupno
beanstanden reklamieren
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi
für sich werben
chwalić samego siebie powszechnie

rekomendacja ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja n
Empfehlung
(książkowy) pozytywna opinia o kimś, pisemna bądź ustna

rekonstrukcja n
Rekonstruktion
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekonwalescent ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛsʦ̑ɛ̃nt n
Rekonvaleszent
(medycyna, medyczny) pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie

rekord ˈrɛkɔrt n
Datensatz Satz
(informatyka, informatyczny) fragment bazy danych
Rekord
najlepszy wynik;

rekrut ˈrɛkrut n
Rekrut
(wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

rekrutacja ˌrɛkruˈtaʦ̑ʲja n
Rekrutierung
(wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej
przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;

rektascensja ˌrɛktaˈsʦ̑ɛ̃w̃sʲja n
Rektaszension
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych w układzie współrzędnych równikowych równonocnych;

rektor ˈrɛktɔr n
Rektor
(edukacja, edukacyjny) osoba zarządzająca uczelnią akademicką

rekwizyt rɛˈkfʲizɨt n
Requisit
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

rela ˈrɛla n
Reli
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) (edukacja, edukacyjny) religia (lekcja)
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) (edukacja, edukacyjny) religia (przedmiot)

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
Bericht
opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji

relatywnie ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ adv
relativ
względnie

relewantny ˌrɛlɛˈvãntnɨ adj
relevant
ważny z czyjegoś punktu widzenia lub istotny w jakiejś sprawie

religia rɛˈlʲiɟja n
Religion
(edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary
Religion Glaube
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
religiös Religion
postępujący zgodnie z zasadami religii
dotyczący religii, opisujący religię

relikt ˈrɛlʲikt n
Relikt Überbleibsel
pozostałość, szczątek z minionych epok

relikwia n
Reliquie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

relikwiarz rɛˈlʲikfʲjaʃ n
Reliquiar Reliquienschrein
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

reling n
Reling
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) barierka, która biegnie wokół pokładu statku;

remake n
Neuverfilmung Remake
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;

remis ˈrɛ̃mʲis n
Remis Unentschieden
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remitent rɛ̃ˈmʲitɛ̃nt n
Remittent
(finanse, finansowy) pierwszy właściciel weksla

remiz ˈrɛ̃mʲis n
Beutelmeise
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remiza rɛ̃ˈmʲiza n
Feuerwache
budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego;

ren rɛ̃n n
Rhenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

renault n
Renault
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód marki Renault

renesans n
Renaissance
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;
(książkowy) odrodzenie się czegoś
(sztuka) (architektura, architektoniczny) styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku

reneta n
Renette
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jabłko o charakterystycznym winno-kwaskowatym smaku i soczystym miąższu, owoc renety (1.1)

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
Rentier Ren
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renkloda n
Reneklode
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek śliwy o okrągłych, zielonożółtych, słodkich owocach
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) odmiana śliwki, owoc renklody (1.1)

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
Ruf Renommee
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renomowany adj
berühmt renommiert
mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem

renowacja ˌrɛ̃nɔˈvaʦ̑ʲja n
Renovierung
odnowienie, odświeżenie, restauracja

renta ˈrɛ̃nta n
Rente
długoterminowe świadczenie z ubezpieczeń społecznych

rentgenowski adj
Röntgen-
(fizyka, fizyczny) dotyczący promieni Röntgena
(fizyka, fizyczny) generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena
(fizyka, fizyczny) wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena

rentowność n
Rentabilität
(ekonomia, ekonomiczny) cecha tego, co rentowne, przynoszące nadwyżkę przychodów nad kosztami;

rentowny rɛ̃nˈtɔvnɨ adj
rentabel
przynoszący zysk

reparacje ˌrɛpaˈraʦ̑ʲjɛ n
Reparatur
odszkodowanie wojenne płacone zwycięzcy przez państwo zwyciężone;

repatriowanie n
Repatriieren
(rzeczownik odczasownikowy) od repatriować

reperować v
reparieren
przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

replika ˈrɛplʲika n
Replik
powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

reportaż n
Reportage Berichterstattung
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reportażysta n
Reporter
autor reportaży

reportażystka n
Reporterin
autorka reportaży

reporter rɛˈpɔrtɛr n
Reporter
dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

represja rɛˈprɛsʲja n
Repression Unterdrückung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku

reprezentacja ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
Repräsentation Darstellung
grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentant ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt n
Repräsentant
osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś

reprezentantka ˌrɛprɛzɛ̃nˈtãntka n
Repräsentantin Vertreterin
forma żeńska od: reprezentant (przedstawiciel grupy)

reprezentować ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
repräsentieren vertreten
występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

reprodukcja ˌrɛprɔˈdukʦ̑ʲja n
Fortpflanzung Vermehrung
rozmnażanie w celach hodowlanych
Reproduktion
(ekonomia, ekonomiczny) ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji
Reproduktion Abdruck
(sztuka) kopia oryginału wykonana maszynowo

reprodukować v
fortpflanzen
(zootechnika, zootechniczny) prowadzić rozpłód
vervielfältigen
wykonywać reprodukcje

reprymenda ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda n
Standpauke Strafpredigt
nagana, upomnienie, admonicja

republika rɛˈpublʲika n
Republik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republikanin n
Republikaner
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu

republikanka n
Republikanerin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka republiki lub republikanizmu, kobieta popierająca republikańską formę rządu

reputacja ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja n
Reputation
opinia o kimś, dobre imię

resentyment ˌrɛsɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt n
Ressentiment
skrywany żal lub uraza

respektować v
respektieren
brać pod uwagę, mieć wzgląd na coś lub na kogoś, przestrzegać czegoś w swoim postępowaniu

respirator ˌrɛspʲiˈratɔr n
Beatmungsgerät Respirator
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;

restart ˈrɛstart n
Neustart Warmstart
(informatyka, informatyczny) ponowne uruchomienie

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
Restaurant Gaststätte
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;
Restaurierung
(budownictwo) odnowienie, odbudowanie

restrykcja n
Restriktion
(książkowy) ograniczenie praw

restrykcyjny adj
restriktiv
ograniczający, surowy

reszka ˈrɛʃka n
Kopf
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta ˈrɛʃta n
Rest
elementy, które zostały
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;

resztka ˈrɛʃtka n
Rest
(zdrobniale) od reszta

retarder rɛˈtardɛr n
Retarder
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (maszynoznawstwo) (zobacz) zwalniacz

retencja n
Wasserspeicherung
(hydrologia, hydrologiczny) magazynowanie wody opadowej w ziemi i na jej powierzchni ziemi oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych

retorta n
Retorte
(chemia, chemiczny) kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji;
(technologia, technika, techniczny) duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;

retoryka n
Rhetorik
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)

retriever n
Retriever
(kynologia, kynologiczny) myśliwski pies aportujący

retroaktywny adj
rückwirkend
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

retsina n
Retsina
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
Rheuma Rheumatismus
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewanż n
Revanche
odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym
Revanche Vergeltung
(sport, sportowy) powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się

rewelacja n
Sensation
coś niezwykłego, nowego, zdumiewającego

rewia n
Revue
widowisko rozrywkowe o bogatej oprawie scenograficznej

rewizja n
Durchsuchung
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia
Revision
(drukarstwo, drukarski) ostateczna korekta tekstu drukarskiego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji
Revision Veränderung
ponowne rozpatrzenie pewnych poglądów, teorii, dokumentów itp. i dokonanie w nich zmian
Überprüfung Revision
kontrola urzędowa dokonywana w określonej instytucji

rewolta rɛˈvɔlta n
Revolte
zbrojny spisek, bunt

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
Revolution
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja francuska ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja frãnˈʦ̑uska n
Französische Revolution
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;

rewolucja kulturalna n
Kulturrevolution
(historia, historyczny, historycznie) ruch społeczno-polityczny w Chinach;

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
Revolutionär
uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjnie adv
revolutionär
w sposób rewolucyjny

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ adj
revolutionär
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
Revolver Drehpistole
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rewolwer wiązkowy rɛˈvɔlvɛr vʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ n
Bündelrevolver
krótka, powtarzalna broń palna wyposażona w wiązkę kilku luf obracających się podczas strzelania;

rezerwa n
Reserve
zapas czegoś
ogół obywateli (rezerwistów), którzy mogą być powołani do wojska na okresowe ćwiczenia lub na wypadek wojny

rezerwat przyrody n
Naturschutzgebiet
(ekologia, ekologiczny) obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce;

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
reservieren
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwuar ˌrɛzɛrˈvu<sup>w</sup>ar n
Reservoir
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania cieczy lub gazów;

rezolucja ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja n
Resolution
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

rezolutny ˌrɛzɔˈlutnɨ adj
resolut
bystry, zaradny
pewny siebie, wygadany

rezurekcja ˌrɛzuˈrɛkʦ̑ʲja n
Auferstehung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) zmartwychwstanie Chrystusa
Ostermesse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczyste nabożeństwo wielkanocne z procesją, obwieszczające zmartwychwstanie Chrystusa;

rezus n
Rhesusaffe
(zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

rezydencja ˌrɛzɨˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
Residenz
wielki budynek mieszkalny o charakterze reprezentacyjnym

rezyliencja n
Resilienz
(psychologia, psychologiczny) indywidualna zdolność do znoszenia przeciwności losu;

reżim n
Ordnung
ścisły tryb postępowania w określonym przypadku
Regime
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy

rial rʲjal n
Rial Riyal
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów arabskich;

richelieu n
Richelieuarbeit
(rzemiosło, rzemieślniczy) biały haft o dzierganych, ażurowych motywach z wyciętą pod nimi tkaniną;

riketsja n
Ri­ckett­sie
(medycyna, medyczny) (mikrobiologia, mikrobiologiczny) Gram-ujemna bakteria z rodzaju Rickettsia wywołująca u ludzi i innych ssaków riketsjozy, przenoszona najczęściej przez kleszcze, pchły i wszy;

riksza ˈrʲikʃa n
Rikscha
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

ring rʲĩŋk n
Ring
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

riposta rʲiˈpɔsta n
schlagfertig Antwort
szybka, cięta i trafna odpowiedź

ritardando adv
ritardando
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stopniowo zwalniając tempo gry

ro rɔ n
Rho
nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ;

roast n
Roast
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;

robactwo n
Ungeziefer
ogół bezkręgowców budzących odrazę, zwłaszcza pasożytów i szkodników

robaczek n
Würmchen
(zdrobniale) od: robak

robaczywy adj
madig wurmstichig
pełen robaków lub nadjedzony przez robaki

robak ˈrɔbak n
Wurm
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;
(medycyna, medyczny) pasożyt jelitowy wywołujący choroby u zwierząt i ludzi

robinia n
Robinie
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju robinia (1.1)

robić ˈrɔbʲiʨ̑ v
machen herstellen
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
machen tun
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić sobie jaja v
auf den Arm nehmen
(potocznie, potoczny) żartować, naśmiewać się, nabijać się

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
aus einer Mücke einen Elefanten machen
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robić z muchy słonia ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿muxɨ ˈswɔ̃ɲa v
aus einer Mücke einen Elefanten machen
(rzadki, rzadko używany) wyolbrzymiać coś, mówić o czymś z przesadą

robot ˈrɔbɔt n
Roboter
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robot kuchenny n
Küchenmaschine
wielofunkcyjne urządzenie elektryczne pomocne w przygotowywaniu posiłków

robota rɔˈbɔta n
Arbeit
(potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś
(potocznie, potoczny) działalność zarobkowa
Arbeitsplatz
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym ktoś jest zatrudniony

robotnica ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a n
Arbeiterin
kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace

robotniczy ˌrɔbɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
Arbeiter
dotyczący robotników

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
Arbeiter
pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyka rɔˈbɔtɨka n
Robotik
nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

rock rɔk n
Rock
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
Jahrestag
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznie ˈrɔʧ̑ʲɲɛ adv
jährlich
w ciągu roku; dotyczy ilości czegoś

rocznik n
Baujahr
określone rzeczy wytworzone w danym roku
Jahrbuch
czasopismo ukazujące się raz na rok
Jahrgang
wszystkie osoby urodzone w danym roku

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
jährlich
trwający przez rok
obejmujący czas roku

rod rɔt n
Rhodium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodaczka n
Landsfrau
kobieta należąca do ta samej narodowości, pochodząca z tego samego obszaru

rodak n
Landsmann
człowiek pochodzący z tego samego narodu

rodeo n
Rodeo
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rodnia ˈrɔdʲɲa n
Archegonium Brutraum Brutzarge
(pszczelarstwo, pszczelarski) część gniazda rodziny pszczelej z plastrami z czerwiem

rododendron ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n n
Rhododendron
(botanika, botaniczny) różanecznik

rodopsyna n
Rhodopsin
(biochemia, biochemiczny) światłoczuły czerwony barwnik zawarty w pręcikach siatkówki;

rodowity adj
gebürtig
urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

rodowód n
Genealogie Ahnentafel Geschlechterfolge
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go
Herkunft Abstammung
początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi
Stammbaum
dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
Art
typ, odmiana, gatunek
Gattung Genus
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
Genus Geschlecht
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
Maskulinum männlich Geschlecht
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj męskoosobowy ˈrɔʣ̑aj ˌmɛ̃w̃skɔːsɔˈbɔvɨ n
Personalmaskulinum
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria morfologiczna rzeczowników (w niektórych językach), odnoszących się do osób płci męskiej lub w liczbie mnogiej do osób płci męskiej i żeńskiej, decydująca o ich odmianie oraz o formie części mowy wchodzących z nimi w związki zgody i o formach łączących się z nimi czasowników

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
Neutrum sächliches Geschlecht
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
Femininum weibliches Geschlecht
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
Artikel
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik nieokreślony rɔˈʣ̑ajɲic ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
unbestimmt Artikel
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestimmt Artikel
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
Geschwister Geschwisterkind
brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
Eltern Elternteil
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
Eltern
ojciec i matka

rodzicielski adj
elterlich
związany z rodzicielstwem

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
Familie
rodzice wraz z ich dziećmi
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;
(socjologia, socjologiczny) grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;

rodzina nuklearna n
Kernfamilie
(socjologia, socjologiczny) rodzina składająca się z rodziców i dzieci;

rodzina patchworkowa rɔˈʥ̑ĩna ˌpaʧ̑wɔrˈkɔva n
Patchworkfamilie
rodzina, w której zgodnie żyją byli małżonkowie, ich obecni partnerzy oraz dzieci z tych związków

rodzina wyrazów rɔˈʥ̑ĩna vɨˈrazuf n
Wortfamilie Wortsippe
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa wyrazów zawierających ten sam rdzeń;

rodzinny rɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
Familie familiär
związany z rodziną, dotyczący rodziny

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
gebären
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat
entstehen
(przenośnie, przenośnia) powstawać, brać początek
gebären werden
przychodzić na świat

rodzony adj
leiblich vollbürtig
bardzo blisko spokrewniony

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
Rosine
suszone winogrono

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
Roentgenium Röntgenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
Rehbock
(łowiectwo, łowiecki) dorosły samiec sarny
Hahnrei
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż

rogal ˈrɔɡal n
Hörnchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo w kształcie półksiężyca;

rogatnica ˌrɔɡatʲˈɲiʦ̑a n
Drückerfisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) popularna ryba akwariowa;

roić v
träumen
rozmyślać, marzyć o czymś nierealnym
im Kopf herumgehen
przychodzić do głowy
ausschlüpfen schwärmen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo
wimmeln
występować licznie

rojliwy adj
schwarmlustig schwarmtriebig
(pszczelarstwo, pszczelarski) z natury szczególnie skłonny do rojenia się

rok rɔk n
Jahr
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
Schaltjahr
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok szkolny ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ n
Schuljahr
(edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;

rokitnik rɔˈcitʲɲik n
Sanddorn
(botanika, botaniczny) Hippophae L., rodzaj roślin krzewiastych z rodziny oliwnikowatych;

rokoko n
Rokoko
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rokować rɔˈkɔvaʨ̑ v
besprechen tagen verhandeln
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy
unken voraussagen
zapowiadać charakter czegoś co ma nastąpić, przewidywać coś

rola ˈrɔla n
Rolle
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
funkcja, odpowiedzialność

rolka ˈrɔlka n
Rolle
szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym
zwinięty papier

rolmops ˈrɔlmɔps n
Rollmops
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zawijany, marynowany płat śledziowy;

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Landwirtschaft Ackerbau
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczy rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
landwirtschaftlich Agrar- Land-
dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik ˈrɔlʲɲik n
Bauer Landwirt
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

rolny ˈrɔlnɨ adj
landwirtschaftlich
związany z uprawą roli, pola

romanizm rɔ̃ˈmãɲism̥ n
Romanik
(sztuka) styl w sztuce XI–XIII w.

romansz ˈrɔ̃mãw̃ʃ n
Romantsch
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
romantisch
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romantyk n
Romantiker
(sztuka) artysta tworzący zgodnie z założeniami romantyzmu

romantyzm rɔ̃ˈmãntɨsm̥ n
Romantik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

romański adj
romanisch
(sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku

romb rɔ̃mp n
Raute Rhombus
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
Kreisverkehr runder Platz
(motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;
Krempe Hutkrempe
brzeg kapelusza otaczający jego główkę
Rondo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powracającym refrenem i kupletami;

ronić ˈrɔ̃ɲiʨ̑ v
vergießen
gubić, tracić coś
eine Fehlgeburt erleiden
(medycyna, medyczny) rodzić martwy płód

rooibos n
Rooibos
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) uprawny krzew Aspalathus linearis, aspalatu prostego
Rooibostee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z rooibosu (1.2)
(spożywczy) fernentowany susz z ziela rooibosu (1.1) wykorzystywany do sporządzania napoju z jego naparu;

ropa ˈrɔpa n
Eiter
(medycyna, medyczny) wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
Erdöl Petroleum
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć v
eitern nässen
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropny adj
Erdöl-
(chemia, chemiczny) dotyczący ropy naftowej
eiternd
(medycyna, medyczny) związany z wytwarzaniem ropy

ropociąg rɔˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
Erdölleitung
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu ropy naftowej

ropostek n
Hypopyon
(medycyna, medyczny) obecność ropy w komorze przedniej oka;

ropowica ˌrɔpɔˈvʲiʦ̑a n
Phlegmone
(medycyna, medyczny) zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała

ropucha rɔˈpuxa n
Kröte
(herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

roraty rɔˈratɨ n
Rorate
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim wczesna msza poranna ku czci Najświętszej Maryi Panny odprawiana w adwencie; ; (zobacz) też roraty w Encyklopedii staropolskiej

rosa ˈrɔsa n
Tau Schwitzwasser
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
wachsen
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
powiększać swoje rozmiary, skalę
o roślinach występować

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
Vielfraß Bärenmarder
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rostbef ˈrɔzdbɛf n
Roastbeef
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona
Roastbeef flaches Roastbeef
mięso z lędźwiowej części wołu

rosyjska ruletka rɔˈsɨjska ruˈlɛtka n
russisches Roulette
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
russisch russländisch
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
Russisch
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) lekcja rosyjskiego (2.1)
Russisch russisch
(potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji;

rosyjskojęzyczny rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
russischsprachig
posługujący się językiem rosyjskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim
spisany, stworzony w języku rosyjskim

roszada rɔˈʃada n
Rochade
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;

roszczenie n
Anspruch Forderung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;

roszczeniowość n
Anspruchsdenken Anspruchshaltung
cecha tego, kto jest roszczeniowy, kto ma dużo roszczeń

rosół ˈrɔsuw n
Brühe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

rota ˈrɔta n
Rotte
(wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) oddział wojsk lądowych;

rotmistrz ˈrɔtmʲisṭʃ n
Rittmeister
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;

rotor ˈrɔtɔr n
Rotor
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik

rotterdamski adj
Rotterdamer
związany z Rotterdamem, dotyczący Rotterdamu

rotyczny adj
rhotisch
(językoznawstwo, językoznawczy) cechujący się wymawianiem głoski [r]

router n
Router
(informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;

routing ˈrutʲĩŋk n
Routing
(informatyka, informatyczny) wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą;

rowek ˈrɔvɛk n
Kimme
(potocznie, potoczny) szczelina pomiędzy półdupkami

rower ˈrɔvɛr n
Fahrrad Rad Velo
(transport, transportowy) jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rower górski ˈrɔvɛr ˈɡursʲci n
Mountainbike
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;

rowerowy ˌrɔvɛˈrɔvɨ adj
Fahrrad- Rad-
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
Radfahrer Radler Fahrradfahrer
osoba jadąca na rowerze;

rowerzystka ˌrɔvɛˈʒɨstka n
Fahrradfahrerin Radfahrerin Radlerin
kobieta, która jedzie na rowerze

rowkarka rɔfˈkarka n
Sickenmaschine
(technologia, technika, techniczny) rodzaj walcarki do prac blacharsko-dekarskich;

rozanielać v
glückselig machen
przejmować błogością; pogodnie nastrajać
aufstrahlen
wpadać w zachwyt, błogostan

rozarium n
Rosarium Rosengarten
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród lub jego część przeznaczona do hodowli róż;

rozbieg ˈrɔzbʲjɛk n
Anlauf
(sport, sportowy) krótki bieg przed próbą sportową albo ćwiczeniem gimnastycznym

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
Diskrepanz
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
Schiffbrüchiger
osoba ocalała z katastrofy statku;

rozbiór n
Analyse
szczegółowe badanie, dociekanie
Teilung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) unicestwienie bytu politycznego państwa poprzez podział jego obszaru na części i włączenie ich w granice innych państw
Zerlegung
podzielenie czegoś na poszczególne składowe

rozbrzmiewać v
ertönen
dawać się słyszeć; wydawać dźwięki

rozbudowywać v
aufbauen
doprowadzać do rozwoju czegoś
erweitern
powiększać o nowe obiekty

rozbójnik n
Straßenräuber
(przestarzałe, przestarzały) osoba parająca się rozbojem

rozcieńczać v
verdünnen verwässern
(chemia, chemiczny) zmniejszać stężenie roztworu, dodając rozpuszczalnik

rozcinać v
aufschneiden
kalecząc, przecinać tkanki
aufschneiden durchschneiden
tnąc, dzielić całość na części

rozczarowanie ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ n
Enttäuschen
(rzeczownik odczasownikowy) od rozczarować
Enttäuschung
niespełnienie oczekiwań

rozczłonkowywać v
zergliedern
rozdzielać na człony

rozdepka dunajska rɔzˈdɛpka dũˈnajska n
Donau-Kahnschnecke
(zoologia, zoologiczny) gatunek mięczaka żyjącego w Dunaju

rozdrabniać v
zerbröckeln
dzielić na drobne części
zerkleinern
dzielić na poszczególne części
zerbröckeln zerfallen
dzielić się samoistnie na małe części

rozdroże rɔzˈdrɔʒɛ n
Scheideweg
miejsce, w którym droga, ścieżka, szlak rozgałęzia się

rozdziawić rɔʑˈʥ̑avʲiʨ̑ v
aufsperren
otwierać szeroko usta (pysk, dziób)

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
Kapitel Abschnitt
(drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielać rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
teilen zerteilen
dokonywać podziału na części
trennen
rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy
różnić ludzi w określonych kwestiach, powodować ich duchowy podział
sprawiać, że różne osoby przestają się kłócić, bić itp.

rozdzierać v
zerreißen aufreißen
drąc, dzielić na części
aufreißen platzen
ulegać samoistnie rozdarciu
brüllen schreien
(potocznie, potoczny) wydawać głośne dźwięki

rozebrać rɔˈzɛbraʨ̑ v
ausziehen
zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś
zerlegen
rozłożyć na części, rozmontować
sich ausziehen
zdjąć z siebie ubranie

rozedma n
Lungenemphysem Emphysem
(medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;

rozegrać v
austragen
przeprowadzić grę aż do rozstrzygnięcia
spielen
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach

rozejm n
Waffenstillstand
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozeta rɔˈzɛta n
Rosette
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej;

rozeznanie n
Überblick Übersicht
orientacja w jakiejś sprawie, dziedzinie

rozgałęzienie ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
Verzweigung
(botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozgniewany adj
wütend
taki, który wyraża wzbierający gniew

rozgniewać v
verärgern
wywołać u kogoś gniew

rozgoryczenie n
Verbitterung
żal wywołany gorzkim doznaniem zawodu

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
Absolution
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
Seestern
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozgwieżdżony ˌrɔzɡvʲjɛʒˈʤ̑ɔ̃nɨ adj
gestirnt ausgestirnt sternhell sternklar
pokryty, usiany gwiazdami

rozjazd ˈrɔzʲjast n
Weiche
miejsce, w którym rozchodzą się tory wraz z jego oprzyrządowaniem;

rozkaz ˈrɔskas n
Befehl Kommando
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać v
befehlen
wydawać kategoryczne polecenia

rozklepywać v
ausschlagen
(technologia, technika, techniczny) rozpłaszczać coś metalowego przez uderzanie młotem

rozkoszować ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑ ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ v
ergötzen genießen
odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

rozkwit ˈrɔskfʲit n
Blüte Blütezeit Aufschwung
(przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś
Blütezeit Blüte
(botanika, botaniczny) rozwijanie się pączka w kwiat

rozkwitać rɔsˈkfʲitaʨ̑ v
aufblühen
(botanika, botaniczny) rozwijać się z pąka w kwiat
(przenośnie, przenośnia) osiągać pełnię rozwoju, świetności

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
Fahrplan
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozkładany ˌrɔskwaˈdãnɨ adj
aufklappbar
rozkładalny, mogący zostać rozłożonym

rozliczenie n
Abrechnung Verrechnung
(finanse, finansowy) uregulowanie wzajemnych zobowiązań między stronami umowy

rozmakać v
durchweichen
stawać się miękkim przez nasiąkanie wodą

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
Rosmarin
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
sprechen reden unterhalten
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
Größe Ausmaß
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozminowywanie n
Entminen Entminung
(rzeczownik odczasownikowy) od rozminowywać

rozminowywać ˌrɔzmʲĩnɔˈvɨvaʨ̑ v
entminen
(wojskowość, wojskowy) wykrywać i unieszkodliwiać miny wybuchowe

rozmnażanie ˌrɔzmnaˈʒãɲɛ n
Vermehrung
(rzeczownik odczasownikowy) od rozmnażać

rozmokły adj
aufgeweicht durchnässt matschig
taki, który rozmókł; zbyt mocno nasączony płynem

rozmowa rɔzˈmɔva n
Gespräch
ustna wymiana zdań

rozmowność n
Gesprächigkeit Redseligkeit
cecha bycia rozmownym, chętnym do rozmowy

rozmówki rɔzˈmufʲci n
Sprachführer
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

roznegliżowany ˌrɔznɛɡlʲiʒɔˈvãnɨ adj
nackt
rozebrany do bielizny, także nagi

rozpacz ˈrɔspaʧ̑ n
Verzweiflung
silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

rozpaczać v
verzweifeln
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpadać v
verfallen zerfallen
ulegać rozpadowi

rozpalać rɔsˈpalaʨ̑ v
anzünden anheizen
powodować, że coś zacznie się palić
entfachen
(przenośnie, przenośnia) pobudzać do działania
entfachen entflammen
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynić intensywnym jakieś uczucie
erwärmen
bardzo silnie rozgrzewać

rozpieszczać v
verwöhnen verhätscheln
traktować zbyt pobłażliwie

rozpinać v
aufmachen aufknöpfen
rozłączać coś zapiętego
ausbreiten
rozkładać coś złożonego
sich öffnen
stawać się rozpiętym

rozpiętość rɔsˈpʲjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
Spannweite
odległość pomiędzy najdalszymi krańcami

rozpoczynanie n
Anfangen Beginnen
(rzeczownik odczasownikowy) od rozpoczynać

rozpoczynać ˌrɔspɔˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
beginnen anfangen
inicjować coś, dawać początek
anfangen beginnen
zaczynać się

rozpoczęcie ˌrɔspɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
Anfang Beginn
moment w którym coś się rozpoczyna
Anfangen Beginnen
(rzeczownik odczasownikowy) od rozpocząć: zapoczątkowanie czegoś, nadanie czemuś początku

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
Eingriff
(krawiectwo) rozcięcie w męskich majtkach
Hosenschlitz
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach
Schlitz
(krawiectwo) rozcięcie w spódnicy

rozporządzenie ˌrɔspɔʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Verordnung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;

rozpowiadać v
weitererzählen weitersagen
dzielić się wiadomościami z wszystkimi

rozpoznawczy adj
Aufklärungs-
mający za cel rozpoznanie
Erkennungs-
dający sposobność rozpoznania

rozpościerać v
ausbreiten erstrecken
rozkładać na dużej powierzchni coś przedtem złożonego
sich ausbreiten sich erstrecken
zajmować dużą powierzchnię lub przestrzeń

rozpraszać v
ablenken stören
uniemożliwiać skupienie się nad czym
ausräumen beseitigen
przyczyniać się do ustąpienia niewłaściwych stanów psychicznych
zerstreuen
rozpędzać na wszystkie strony
auseinander gehen sich zerstreuen
uciekać bezładnie, rozchodzić się w różnych kierunkach
sich auflösen
(chemia, chemiczny) rozchodzić się w danym ośrodku
sich verzetteln
tracić uwagę
sich verziehen
(meteorologia, meteorologiczny) ulegać ustąpieniu

rozprawa rɔsˈprava n
Gerichtsverhandlung Verhandlung Abhandlung
rodzaj pisemnej pracy naukowej

rozpromienić v
verklären
uczynić jaśniejszym, rozświetlić

rozproszony adj
diffus verstreut
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie

rozprzestrzeniać v
verbreiten
powodować występowanie czego w przestrzeni

rozpusta n
Ausschweifung Sittenlosigkeit
brak moralności w sferze seksualnej

rozpustnik rɔsˈpustʲɲik n
Wüstling
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna oddający się rozpuście

rozpuszczalność n
Löslichkeit
(chemia, chemiczny) maksymalna liczba gramów substancji rozpuszczonej w 100 g rozpuszczalnika: przy określonej temperaturze, ciśnieniu (w przypadku gazów) i rodzaju rozpuszczalnika;

rozpuszczalny adj
löslich
taki, który można rozpuścić

rozpuszczony ˌrɔspuʃˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
offen
(fryzjerstwo, fryzjerski) luzem, niezwiązany
verzogen
o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa

rozpęd n
Schwung
nabieranie coraz większej szybkości

rozpłodowy adj
Zucht-
przeznaczony do rozpłodu

rozpłód n
Tierzucht Zucht
rozmnażanie i uzyskiwanie potomstwa zwierząt hodowlanych

rozruchy n
Aufruhr Unruhe
burzliwe manifestacje i starcia uliczne

rozrywka rɔzˈrɨfka n
Unterhaltung Vergnügen
działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozrzucać rɔzˈʒuʦ̑aʨ̑ v
streuen zerstreuen
rzucać niedbale lub chaotycznie rzeczami

rozrzutnica n
Verschwenderin
kobieta trwoniąca majątek

rozrzutny adj
verschwenderisch
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

rozróżniać v
unterscheiden
być świadomym różnic, dostrzegać różnice

rozsiewać v
aussäen
siejąc, rozmieszczać na znacznej przestrzeni
säen verbreiten
czynić bardziej znanym
verbreiten übertragen
być źródłem czego

rozstaw n
Abstand
(technologia, technika, techniczny) odległość między poszczególnymi, podobnymi częściami układu

rozstrojony adj
verstimmt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: ze źle wyregulowanymi strunami, wydający dźwięki o niewłaściwej wysokości

rozstrzelać v
erschießen
zabić kogoś, strzelając z broni palnej; dokonać egzekucji w ten sposób

rozstrzelić rɔsˈːṭʃɛlʲiʨ̑ v
sperren
rozdzielić coś, zwiększyć odstępy między elementami czegoś

rozszczepiać rɔsˈʃʧ̑ɛpʲjäʨ̑ v
spalten
dzielić na elementy składowe

rozszerzać rɔsˈʃɛʒaʨ̑ v
verbreitern vergrößern
czynić szerszym

rozsądek rɔsˈːɔ̃ndɛk n
Vernunft
intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
abgeklärt
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie n
Zerstreutheit Geistesabwesenheit
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
zerstreut fahrig zerfahren
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

roztocz n
Milbe
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;

roztopy n
Schmelze
(meteorologia, meteorologiczny) czas odwilży i topnienia śniegu
Schneematsch Schneeschmelze
błoto i kałuże powstałe w skutek odwilży

roztropność n
Umsicht Vernunft
działanie z namysłem

roztropny adj
umsichtig vernünftig
kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie

roztrzepany adj
schusselig
skłonny do nieuwagi i chaotyczności

roztwór ˈrɔstfur n
Lösung
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum ˈrɔzũm n
Verstand
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
verstehen begreifen
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumny rɔˈzũmnɨ adj
vernünftig
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozumowanie n
Gedankengang Überlegung
wywód myślowy, sposób wnioskowania

rozumować v
schlussfolgern überlegen
(psychologia, psychologiczny) rozpatrywać w myślach, wyciągając w tym czasie wnioski

rozwałkować v
ausrollen
rozpłaszczyć przez wałkowanie

rozważanie ˌrɔzvaˈʒãɲɛ n
Betrachtung
(książkowy) wynik czyichś przemyśleń
Überlegung
(rzeczownik odczasownikowy) od rozważać

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
abwiegen abwägen auswägen
(handel, handlowy) dzielić coś na części, ważąc je
überlegen bedenken erwägen
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozważny rɔzˈvaʒnɨ adj
bedächtig
postępujący ostrożnie, z namysłem, rozwagą
überlegt
świadczący o rozwadze, roztropności

rozweselić ˌrɔzvɛˈsɛlʲiʨ̑ v
aufheitern erfreuen belustigen
sprawić, że ktoś jest wesoły

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
Gabelung
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwiedziony adj
geschieden
taki, który się rozwiódł

rozwiedziony n
Geschiedener
mężczyzna, który się rozwiódł

rozwielitka ˌrɔzvʲjɛˈlʲitka n
Wasserfloh
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)

rozwinięty ˌrɔzvʲĩˈɲɛ̃ntɨ adj
entwickeln
taki, który osiągnął odpowiedni stopień rozwoju, dobrze ukształtowany

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
Lösung
(matematyka, matematyczny) wynik
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania

rozwlekły rɔzˈvlɛkwɨ adj
breit weitläufig weitschweifig
zawierający nadmiar treści, często niespójnej

rozwodzić v
scheiden
udzielać komuś rozwodu
sich scheiden lassen
dokonywać rozwodu, uzyskiwać rozwód

rozwolnienie n
Durchfall
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) wydalanie luźnego lub wodnistego stolca

rozwydrzenie ˌrɔzvɨˈḍʒɛ̃ɲɛ n
Garstigkeit
wyjątkowo swobodne zachowanie świadczące o braku hamulców, rozpasanie

rozwód ˈrɔzvut n
Scheidung Ehescheidung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój ˈrɔzvuj n
Entwicklung Fortschritt
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozłam n
Spaltung Bruch
utrata jedności

roślina rɔɕˈlʲĩna n
Pflanze Gewächs
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina doniczkowa n
Topfpflanze Zimmerpflanze
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych

roślina ozdobna n
Zierpflanze
(ogrodnictwo, ogrodniczy) rośliny hodowane ze względu na duże walory dekoracyjne

roślinny rɔɕˈlʲĩnːɨ adj
pflanzlich
taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerca ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
Pflanzenfresser
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami
(żartobliwie) wegetarianin, weganin

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
pflanzenfressend
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
Spießente
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
Quecksilber Hydrargyrum
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubaszny ruˈbaʃnɨ adj
derb grob robust roh
prosty, dosadny, bezceremonialny, swobodny w sposobie zachowania, poufale żartobliwy, frywolny

rubel ˈrubɛl n
Rubel
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

rubid ˈrubʲit n
Rubidium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubież ˈrubʲjɛʃ n
Mark
(wojskowość, wojskowy) pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne

rubin ˈrubʲĩn n
Rubin
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z rubinu (1.1)

ruch rux n
Bewegung
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
gest, ruszenie częścią ciała
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
Verkehr
sposób poruszania się na drodze
Zug
w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruch oporu ˈrux ɔˈpɔru n
Widerstand Widerstandsbewegung
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruchliwy adj
lebhaft quirlig
będący w nieustannym ruchu

ruda ˈruda n
Erz
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudawiec ruˈdavʲjɛʦ̑ n
Ortstein
(geologia, geologiczny) twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni;

rudawski adj
erzgebirgisch
związany z Rudawami, dotyczący Rudaw

rudawy ruˈdavɨ adj
rötlich
zbliżony kolorem do rudego

rudera ruˈdɛra n
Bruchbude
stary, zniszczony, walący się budynek

rudowłosy ˌrudɔvˈwɔsɨ adj
rothaarig
mający rude włosy

rudy ˈrudɨ adj
rot
o człowieku lub zwierzęciu: mający rude (1.1) włosy (sierść)

rudzik ˈruʥ̑ik n
Rotkehlchen
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rugby ˈraɡbɨ ˈruɡbɨ n
Rugby
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruja ˈruja n
Brunst
(zoologia, zoologiczny) okres wzmożonego popędu płciowego u samic niektórych ssaków

rulon n
Rolle
cylindryczny zwój z czegoś płaskiego

rum rũm n
Rum
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
Kamille
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumiany rũˈmʲjãnɨ adj
rotwangig
mający czerwony lub różowy kolor

rumienić v
bräunen
przypiekać lub przysmażać na złocistobrązowo
erröten
odczuwać wstyd

rumowisko n
Schutt
nagromadzenie odłamków i fragmentów muru po zawaleniu się budynku

rumpel n
Helmstock Pine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej

rumpologia n
Rumpologie
(ezoteryka) pseudonaukowa metoda wróżenia z pośladków

rumsztyk n
Rumpsteak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stek z mięsa wołowego;

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
rumänisch Rumänisch
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
Rumänisch
(językoznawstwo, językoznawczy) urzędowy język Rumunii;

runiczny adj
runisch
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący run, związany z runami

runąć v
abstürzen
gwałtownie upaść w wyniku działania siły ciężkości
einstürzen
gwałtownie zawalić się
scheitern
o planach: gdy nagle stają się niewykonalne

rupia ˈrupʲja n
Rupie
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rupieciarnia ˌrupʲjɛ̇ˈʨ̑arʲɲa n
Rumpelkammer
pomieszczenie, w którym składowane są rupiecie

rura ˈrura n
Rohr Röhre
przewód do transportu płynów;

rurociąg ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk n
Rohrleitung
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;

rurowy adj
Rohr-
(technologia, technika, techniczny) dotyczący rury

rusałka admirał ruˈsawka ːdˈmʲiraw n
Admiral
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;

rusałka pawik n
Tagpfauenauge
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);

rusałka pokrzywnik n
kleiner Fuchs
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais urticae L., gatunek pospolitego motyla z rodziny rusałkowatych;

rusałka żałobnik n
Trauermantel
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Nymphalis antiopa L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;

rusiński adj
ruthenisch russinisch
związany z Rusinami

rusofob ruˈsɔfɔp n
Russophob
(książkowy) człowiek nielubiący Rosjan i Rosji, ksenofobicznie traktujący sprawy rosyjskie

rusofobia ˌrusɔˈfɔbʲja n
Russophobie
(socjologia, socjologiczny) niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

rustykalny ˌrustɨˈkalnɨ adj
rustikal
(historia, historyczny, historycznie) wiejski
(książkowy) o wiejskim charakterze (mówiąc o przedmiotach, budynkach itp.)

ruszać ˈruʃaʨ̑ v
rühren
wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu
rücken
wprawiać siebie w ruch lub w nim pozostawać, wykonywać ruch
sich rühren
wykonywać jakieś działanie, rozpoczynać wykonywanie działania

ruszt ruʃt n
Rost
część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

ruten ˈrutɛ̃n n
Ruthenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford n
Rutherfordium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwetes n
Rummel
(potocznie, potoczny) hałas w połączeniu z bieganiną

ryba ˈrɨba n
Fisch
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;
(spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;

ryba psuje się od głowy ˈrɨba ˈpsujɛ‿ɕɛ ɔd‿ˈɡwɔvɨ proverb
der Fisch fängt am Kopf an zu stinken der Fisch stinkt vom Kopf der Fisch stinkt vom Kopf her der Fisch stinkt vom Kopfe her
korupcja (albo inne niekorzystne zjawisko) zaczyna się na szczytach władzy

rybaczek srokaty n
Graufischer
(ornitologia, ornitologiczny) Ceryle rudis, gatunek ptaka z rodziny zimorodkowatych;

rybak ˈrɨbak n
Fischer
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybik cukrowy ˈrɨbʲik ʦ̑uˈkrɔvɨ n
Silberfischchen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepisma saccharinum, gatunek bezskrzydłego owada często spotykanego w łazienkach i innych pomieszczeniach domowych;

rybitwa rɨˈbʲitfa n
Seeschwalbe
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

rybka ˈrɨpka n
Fischchen Fischlein
(zdrobniale) od: ryba

rybosom n
Ribosom
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

rybołów zwyczajny n
Fischadler
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;

rycerski rɨˈʦ̑ɛrsʲci adj
ritterlich
związany z rycerzem i rycerstwem

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
Ritter Edelmann
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

ryczeć ˈrɨʧ̑ɛʨ̑ v
brüllen schreien
o ludziach: wydawać donośny głos płacząc, śpiewając lub śmiejąc się
röhren
o niektórych zwierzętach: wydawać przeciągły i donośny odgłos

rydwan ˈrɨdvãn n
Streitwagen
dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

rydz rɨʦ̑ n
Reizker
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny z gatunku Lactarius deliciosus, mleczaj rydz, z koncentrycznymi pasami na kapeluszu;

rygiel n
Riegel
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

rykowisko n
Brunft Brunftzeit
(łowiectwo, łowiecki) czas godów u jeleni
Brunftplatz
(łowiectwo, łowiecki) miejsce walk jelenich w okresie godowym

rylec n
Griffel
(historia, historyczny, historycznie) starożytny przyrząd do pisania na tabliczkach
Kratzer Schaber
(archeologia, archeologiczny) narzędzie kamienne, zwykle krzemienne, używane przez ludzi pierwotnych do obróbki innych materiałów
Radiernadel Stichel
(technologia, technika, techniczny) wąskie, wydłużone narzędzie, zwykle stalowe i osadzone na drewnianej oprawce, służące do rytowania lub pisania

rymarz ˈrɨ̃maʃ n
Riemer
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem przedmiotów ze skóry

rynek ˈrɨ̃nɛk n
Markt
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
Markt Marktplatz Ring
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

rynkowy adj
Markt-
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący rynku, tj. kupna i sprzedaży

rynna ˈrɨ̃nːa n
Rinne
(budownictwo) rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu:

ryno-
rhino-
pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z nosem

rynsztok n
Gosse
(przenośnie, przenośnia) środowisko ludzi zdemoralizowanych
Rinnstein Gosse
otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe

rysa n
Kratzer Riss
podłużny ślad, wgłębienie po zadrapaniu powierzchni
Spalt
podłużne pęknięcie powierzchni

rysopis rɨˈsɔpʲis n
Beschreibung
opis szczegółów wyglądu człowieka (twarzy, znaków szczególnych itp.) używany zazwyczaj do ułatwiania odnajdywania osób poszukiwanych, zaginionych

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
zeichnen malen
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia
kratzen
robić rysy na jakiejś twardej powierzchni

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
Zeichner
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek rɨˈsũnɛk n
Zeichnung Zeichnen
to, co zostało narysowane;

ryt n
Ritus
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;

rytm rɨtm̥ n
Rhythmus
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
określony porządek powtarzający się okresowo

rytualny ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
rituell
związany z rytuałem, dotyczący rytuału

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
Ritual
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal n
Rivale Konkurrent Nebenbuhler
osoba, która konkuruje w czymś

rywalizować v
rivalisieren wetteifern
ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

rywalka rɨˈvalka n
Rivalin
forma żeńska od: rywal

ryza ˈrɨza n
Ries
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;
Riese
(leśnictwo) (technologia, technika, techniczny) przenośnik (np. w postaci rynny wyżłobionej w ziemi) służący do transportowania drewna ze stoków górskich

ryzalit n
Risalit
(architektura, architektoniczny) fragment budynku wysunięty z lica elewacji na całej jego wysokości, od fundamentu po dach

ryzosfera n
Rhizosphäre
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
Risiko
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryć rɨʨ̑ v
wühlen
kopać, robić doły w ziemi

ryś rɨɕ n
Luchs
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż rɨʃ n
Reis
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
(handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

ryż jaśminowy n
Jasmin-Reis
(spożywczy) rodzaj białego ryżu pochodzącego z Tajlandii

ryżanin rɨˈʒãɲĩn n
Rigaer
mieszkaniec Rygi

ryżanka rɨˈʒãnka n
Rigaerin
mieszkanka Rygi

rzadki ˈʒatʲci adj
dünn
półpłynny, mający półpłynną konsystencję
o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach
selten rar
zachodzący rzadko

rzadko ˈʒatkɔ adv
selten
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzec ʒɛʦ̑ v
sagen
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) mówić, odzywać się, komunikować coś
(książkowy) powiedzieć, odezwać się, zakomunikować coś

rzecz ʒɛʧ̑ n
Ding Sache Gegenstand
wytwór materialny, przedmiot
Gegenstand
sprawa, problem, zagadnienie
temat, treść, wątek

rzeczka ˈʒɛʧ̑ka n
Flüsschen
(zdrobniale) mała rzeka

rzecznik n
Wortführer Sprecher
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzecznik prasowy ˈʒɛʧ̑ʲɲik praˈsɔvɨ n
Pressesprecher
osoba odpowiedzialna w firmie, urzędzie lub instytucji za kontakty z prasą

rzeczony adj
besagt
ten, o którym wcześniej wspomniano

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
Substantiv Hauptwort Dingwort
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownik odczasownikowy ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik ˌɔṭʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ n
Gerundium
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego

rzeczownik własny ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ ˈvwasnɨ n
Eigenname
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego

rzeczownik zbiorowy ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ zbʲjɔˈrɔvɨ n
Kollektivum
(gramatyka) rzeczownik, który określa zbiór przedmiotów jednostkowych

rzeczowy adj
Sach- sachbezogen
odnoszący się do rzeczy (a nie osób)
konkret
dotyczący treści (a nie strony formalnej)

rzeczoznawca n
Sachverständiger Gutachter
osoba wydająca orzeczenia w sprawach dotyczących jego kompetencji, a niejasnych dla innych

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
Wirklichkeit Realität
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeka ˈʒɛka n
Fluss Strom
(hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomo
vermeintlich
tak, że coś przypomina, ale jest niewiarygodne lub nieprawdziwe

rzekomy adj
vermeintlich
niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemienica ˌʒɛ̃mʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
Tasmanische Scheinulme
(botanika, botaniczny) Eucryphia lucida, rodzaj krzewów lub drzew z rodziny radziliszkowatych rosnących na Tasmanii

rzemieślniczka n
Handwerkerin
kobieta uprawiająca rzemiosło

rzemieślniczy ˌʒɛ̃mʲjɛ̇ɕl̥ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
handwerklich
odnoczący się do rzemieślnika lub rzemiosła

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
Handwerker
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
Handwerk
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności
Technik
umiejętności warsztatowe artysty, obejmujące technikę tworzenia i znajomość formy dzieła

rzemiosło artystyczne ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ ˌartɨˈstɨʧ̑nɛ n
Kunstgewerbe Kunsthandwerk
dziedzina sztuk plastycznych, obejmująca wytwarzanie metodami rzemieślniczymi artystycznych przedmiotów o charakterze użytkowym

rzep ʒɛp n
Klette
owoc łopianu, pokryty małymi haczykami, łatwo czepiający się ubrań i futer
Klettverschluss
(potocznie, potoczny) zapięcie z tkaniny velcro

rzepka n
Kniescheibe
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka
Rübchen
(zdrobniale) od: rzepa

rzesza ˈʒɛʃa n
Menschenmenge Gewühl
mnóstwo, duża liczba ludzi

rzeszanin n
Reichsländer
mieszkaniec rzeszy (na przykład Rzeszy Niemieckiej)

rzeszowy adj
Reich -s- reichisch
związany z rzeszą, dotyczący rzeszy (np.: Rzeszy Niemieckiej lub Monarchii Austro-Węgierskiej)

rzetelność n
Redlichkeit
cecha dokładnego wypełniania obowiązków

rześki adj
frisch
pełen orzeźwienia, świeżości
munter rüstig
pełen chęci do działania

rzeź ʒɛɕ n
Massaker
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźbiarski adj
Bildhauer- bildhauerisch
(sztuka) związany z rzeźbiarzem, rzeźbiarstwem

rzeźbiarstwo n
Bildhauerei Skulptur
(sztuka) sztuka tworzenia rzeźb

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
Bildhauer
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
Schlachthaus Schlachthof
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
Metzger Fleischer Schlachter Schlächter Fleischhacker Fleischhauer
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
Schaumkraut Gartenkresse
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
Tripper Gonorrhö
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzeżączkowy adj
gonorrhoisch
(medycyna, medyczny) związany z rzeżączką, dotyczący rzeżączki

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
Radieschen
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bulwa rzodkiewki (1.1)

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
verlassen
(potocznie, potoczny) zrezygnować ze związku z kimś
werfen
wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
Perlen vor die Säue werfen
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzucać się w oczy ˈʒuʦ̑aʨ̑‿ɕɛ ˈv‿ɔʧ̑ɨ idiom
auffallen
być bardzo widocznym, razić, zwracać na siebie uwagę

rzut ʒut n
Projektierung
(geometria) odwzorowanie figury na płaszczyźnie lub innej powierzchni
Wurf
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą
szybki, energiczny ruch ręki, nogi, głowy lub gwałtowny skok całego ciała
(sport, sportowy) powalenie przeciwnika na ziemię – w sportach walki;

rzut dyskiem ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m n
Diskuswerfen
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
Strafstoß Elfmeter
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m n
Hammerwurf Hammerwerfen
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
Speerwurf
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
Wasserspeier Abtraufe Ansetztraufe
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
kotzen
(grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzygi ˈʒɨɟi n
Kotze
(grubiański, grubiańsko) wymiociny

rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
Römer
mieszkaniec Rzymu

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
römisch
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rzymskokatolicki adj
römisch-katholisch
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego

rząd ʒɔ̃nt n
Ordnung
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby
Ordnung Ordo
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
Regierung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
Reihe
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim lub jeden obok drugiego

rządy n
Herrschaft Regentschaft Regierung
sprawowanie władzy, władanie

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
regieren
sprawować władzę, panować
regiert werden
postępować według swojej woli, upodobania

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
Wasserlinse
(botanika, botaniczny) Lemna L., rodzaj roślin unoszący się na powierzchni wody;
Wimper Augenwimper
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg ruk n
Ecke
miejsce styku dwóch ulic
(sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym
Ecke Winkel
miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu
Fühler
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) czułek ślimaka
Horn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
(anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego
materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt
Horn Geweih
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
Füllhorn
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i n
Füllhorn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) ułamany róg kozy Amaltei nieustannie napełniający się płodami ziemi; atrybut bóstw greckich i rzymskich: Dionizosa, Ejrene, Fortuny, Plutona, Plutosa, Tyche oraz emblemat bogactwa i dostatku;

rój ruj n
Schar
(przenośnie, przenośnia) duże nagromadzenie ruszających się osób
Schwarm
duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków
(pszczelarstwo, pszczelarski) część rodziny pszczelej opuszczająca wraz z królową gniazdo
Schwarm Volk
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pszczoły, osy, trzmiele i inne owady latające, które żyją w jednym gnieździe

rów ruf n
Graben
podłużny dół wykopany w ziemi

rówieśnik ruˈvʲjɛ̇ɕɲik n
Altersgenosse
osoba w tym samym wieku

równanie ruvˈnãɲɛ n
Gleichung
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równanie stanu ruvˈnãɲɛ ˈstãnu n
Zustandsgleichung
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji;

również ˈruvʲɲɛʃ particle
auch
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

równik ˈruvʲɲik n
Äquator
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równik niebieski n
Himmelsäquator
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;

równikowy ˌruvʲɲiˈkɔvɨ adj
äquatorial
(geografia, geograficzny) dotyczący równika, związany z równikiem

równina ruvʲˈɲĩna n
Ebene
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równo ˈruvnɔ adv
gleichmäßig
jednakowo, równomiernie
regularnie

równoboczny adj
gleichseitig
(geometria) mający wszystkie boki równe

równoczesny adj
gleichzeitig
odbywający się w tym samym czasie

równocześnie ˌruvnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
gleichzeitig zur gleichen Zeit
w tym samym czasie; jednocześnie

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
parallel
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
Parallelogramm
(geometria) czworokąt o dwóch parach równoległych boków;

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
parallel
(geometria) o prostych, półprostych, odcinkach, wektorach: mające ten sam kierunek

równoleżnik n
Breitenkreis
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równomierny adj
gleichmäßig
taki, który występuje w równych odstępach czasu, w równych odległościach, ilościach

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
Tagundnachtgleiche
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc wiosenna ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa n
Frühlingstagundnachtgleiche Frühlingsäquinoktium
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równonocny adj
äqui­nok­ti­al
(astronomia, astronomiczny) związany z równonocą, dotyczący równonocy

równoramienny adj
gleichschenklig
(matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równorzędny adj
gleichberechtigt
o takiej samej wartości pod jakimś względem

równouprawnienie n
Gleichberechtigung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
Gleichgewicht
stabilny stan jakiegoś układu

równoważny adj
gleichwertig
mający równe znaczenie, równą wartość

równoważyć v
ausgleichen
utrzymywać w równowadze
sich ausgleichen
utrzymywać się w równowadze z czym innym

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
Gleichheit
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)
Gleichheit Gleichberechtigung
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

równy ˈruvnɨ adj
glatt
posiadający gładką powierzchnię
gleich
posiadający identyczną wartość

róż ruʃ n
Rosa
kolor różowy
Rouge Wangenrot
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;

róża ˈruʒa n
Rose
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

róża francuska ˈruʒa frãnˈʦ̑uska n
Essig-Rose
(botanika, botaniczny) Rosa gallica, gatunek krzewu z rodziny różowatych występujący w południowej, wschodniej i centralnej Europie oraz w Turcji i na Kaukazie;

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
Rosenkranz
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;

różanka n
Bitterling
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rhodeus sericeus, ryba akwariowa z rodziny karpiowatych;

różdżka ˈruʃʧ̑ka n
Zauberstab
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
Differenz Unterschied
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
Unterschied
to, czym się coś od czegoś różni

różniczkowalny ˌruʒʲɲiʧ̑kɔˈvalnɨ adj
differenzierbar
(matematyka, matematyczny) o funkcji: mający pochodną w danym punkcie

różnić ˈruʒʲɲiʨ̑ v
unterscheiden unterscheiden
być różnym, innym od czegoś pod jakimiś względami

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
Vielfalt Diversität Vielfältigkeit
cecha tego, co jest różnorodne

różnorodny ˌruʒnɔˈrɔdnɨ adj
mannigfaltig
składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów

różny ˈruʒnɨ adj
verschieden unterschiedlich
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech
różniący się od kogoś lub czegoś

różowy ruˈʒɔvɨ adj
rosa
mający kolor pośredni między białym a czerwonym;
rosig
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zgodny z planami, zamierzeniami

różyca ruˈʒɨʦ̑a n
Erysipeloid Rotlauf Schweinerotlauf
(medycyna, medyczny) groźna dla ludzi zakaźna choroba świń wywoływana przez Erysipelothrix rhusopathiae, włoskowca różycy;

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
Röteln
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rąbanie rɔ̃mˈbãɲɛ n
Zerstücklung
(rzeczownik odczasownikowy) od rąbać

rąbać ˈrɔ̃mbaʨ̑ v
fällen
ścinać przy pomocy siekiery, topora lub maczety
hacken
dzielić na części przy pomocy siekiery, topora lub maczety

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
Griff
uchwyt, rękojeść

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
Hände hoch
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Handtuch
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

rędzina n
rendzina
(geologia, geologiczny) płytka gleba powstająca na skałach wapiennych;

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
Hand Arm
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje
eine Hand wäscht die andere
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
Ärmel
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
Handschuh Fäustling
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojmia n
Bürgschaft
poręczenie, gwarancja
Gewähr
zapewnienie
Zusicherung Gewährleistung
(handel, handlowy) odpowiedzialność (za wady)

rękopiśmienny adj
handschriftlich
pisany ręcznie

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
Wiehern
odgłos konia wydawany paszczą
(przenośnie, przenośnia) śmiech przypominający rżenie (1.1)

rżeć rʒɛʨ̑ v
wiehern
o koniu: wydawać charakterystyczny głos

rżysko ˈrʒɨskɔ n
Stoppelfeld
pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża

saarski adj
Saarländer saarländisch
związany z Saarą, dotyczący Saary (kraju związkowego, krainy i rzeki)

sabataizm n
Sabbatianismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) religijny ruch mesjanistyczny w judaizmie, założony w połowie XVII wieku przez Szabetaja Cewi;

sabaudzki adj
savoyisch Savoyer
związany z Sabaudią lub Sabaudczykami, dotyczący Sabaudii

sabotaż saˈbɔtaʃ n
Sabotage
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
sabotieren
stosować sabotaż

sad sat n
Obstgarten
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadhu n
Sadhu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduski wędrowny asceta;

sadysta n
Sadist Sadistin
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadystyczny adj
sadistisch
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki
cechujący się sadyzmem, okrucieństwem

sadyzm n
Sadismus
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadza ˈsaʣ̑a n
Ruß
stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzać v
platzieren
umieszczać na miejscach siedzących

sadzenie saˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Pflanzung
(rzeczownik odczasownikowy) od sadzić

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
pflanzen
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

safari saˈfarʲi n
Safari
afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

saffloryt n
Safflorit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady arsenków, arsenek kobaltu;

safian ˈsafʲjãn n
Saffian
cienka, wyprawiona, kolorowo barwiona skóra kozia;

sahib n
Sahib
tytuł grzecznościowy w Indiach, odpowiednik polskiego „pan”, dawniej również tytuł grzecznościowy wobec Europejczyka w czasach kolonialnych;

sajgonka sajˈɡɔ̃nka n
Frühlingsrolle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami;

sake ˈsakɛ n
Sake
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakralny saˈkralnɨ adj
sakral
związany z kultem religijnym

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
Sakrament
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

sakramentarz n
Sacramentarium Sakramentar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawna księga liturgiczna w użyciu przed powstaniem mszału;

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
Saxophon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
Saxophonist
muzyk, który gra na saksofonie

saksoński saˈksɔ̃j̃sʲci adj
sächsisch
dotyczący Saksonii, związany z Saksonią

saksy ˈsaksɨ n
Arbeitstou-ristik
(historia, historyczny, historycznie) emigracja sezonowa Polaków do Niemiec na okres robót polowych

sakwojaż saˈkfɔjaʃ n
Reisetasche
(przestarzałe, przestarzały) torba podróżna, walizka

sala ˈsala n
Saal
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;
(przenośnie, przenośnia) ludzie zebrani w sali (1.1)

sala chorych ˈsala ˈxɔrɨx n
Krankenzimmer
(medycyna, medyczny) szpitalne pomieszczenie przeznaczone dla chorych

salamandra ˌsalãˈmãndra n
Salamander
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salamandra plamista n
Feuersalamander
(herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;

salami saˈlãmʲi n
Salami Salamiwurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

salaterka ˌsalaˈtɛrka n
Salatschüssel
naczynie służące do podawania jedzenia (najczęściej sałat, owoców)

salceson salˈʦ̑ɛsɔ̃n n
Sülze Sulz
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;

saldo ˈsaldɔ n
Saldo
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;

saletra n
Salpeter
(chemia, chemiczny) azotan mający znaczenie techniczne

salina saˈlʲĩna n
Saline
zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

salmiak ˈsalmʲjak n
Salmiakstein
(technologia, technika, techniczny) kostka chlorku amonu do czyszczenia grotu lutownicy

salmonella ˌsalmɔ̃ˈnɛlːa n
Salmonelle
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteria wywołująca choroby układu pokarmowego;

salomonowy wyrok ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk n
salomonisch Urteil
decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron

salomoński ˌsalɔ̃ˈmɔ̃j̃sʲci adj
salomonisch
odnoszący się do Wysp Salomona, wyspiarskiego państwa na Oceanie Spokojnym

salon ˈsalɔ̃n n
Saal
główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salonka saˈlɔ̃nka n
Salonwagen
(kolejnictwo) ekskluzywny wagon kolejowy z salonem;

salpingektomia n
Salpingektomie
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu jednego lub dwóch jajowodów

salsa ˈsalsa n
Salsa
(choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2);
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki o pochodzeniu karaibskim, w metrum 4/4, z rozbudowaną sekcją rytmiczną, bogatą sekcją dętą, rytmem wystukiwanym na klawesach oraz melodią wygrywaną zwykle na pianinie w zapętlonych frazach;

salsefia salˈsɛfʲja n
Haferwurz
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Tragopogon porrifolius, jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny astrowatych, o żółtawobiałych korzeniach, uprawiana w całej Europie;
jadalny korzeń salsefii (1.1)

salwa ˈsalva n
Salve
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

salwadorski ˌsalvaˈdɔrsʲci adj
salvadorianisch
odnoszący się do państwa Salwador

salzburski adj
Salzburger salzburgisch
związany z Salzburgiem, dotyczący Salzburga

sam sãm n
ganz SB-Markt
(potocznie, potoczny) (handel, handlowy) sklep samoobsługowy

sam sãm pronoun
allein
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
selbst
podkreślenie: właśnie ten, a nie inny

samar ˈsãmar n
Samarium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarytanin n
Samariter
(książkowy) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym

samba ˈsãmba n
Samba
(choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do samby (1.1)

samica sãˈmʲiʦ̑a n
Weibchen
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
Männchen
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samobieżny adj
selbstfahrend
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
Selbstmörder Suizident
osoba próbująca zabić samą siebie

samobójczy ˌsãmɔˈbujʧ̑ɨ adj
selbstmörderisch
dotyczący samobójstwa lub samobójcy, mający na celu samobójstwo

samobójczyni n
Selbstmörderin
kobieta celowo zabijająca samą siebie

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
Suizid Selbstmord Selbsttötung
zabicie samego siebie;

samochodowy ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ adj
Auto Automobil
związany z samochodem, dotyczący samochodu

samochwalstwo n
Eigenlob
(książkowy) zachwalanie siebie

samochód sãˈmɔxut n
Auto Wagen Personenkraftwagen Kraftfahrzeug Kraftwagen Lastkraftwagen
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samochód dostawczy sãˈmɔxud ːɔˈstafʧ̑ɨ n
Lieferwagen
(motoryzacja) odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego przeznaczona do przewozu niezbyt dużych ładunków

samochód osobowy sãˈmɔxut ˌɔsɔˈbɔvɨ n
Personenkraftwagen Pkw
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
selbstständig
bez cudzej pomocy, o własnych siłach

samodzielność n
Selbständigkeit
niezależność, uniezależnienie

samodzielny ˌsãmɔˈʥ̑ɛlnɨ adj
selbstständig
radzący sobie bez cudzej pomocy

samogwałt n
Selbstbefriedigung
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
Vokal Sebstlaut Selbstlaut
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samoistny adj
eigenständig
będący odrębną całością, niezwiązaną z niczym
spontan
istniejący sam z siebie; powstały niezależnie od przyczyn zewnętrznych

samokrytycznie adv
selbstkritisch
krytycznie w stosunku do samego siebie

samokrytyczny adj
autokritisch selbstkritisch
wyrażający taką ocenę, nacechowany samokrytycyzmem
selbstkritisch autokritisch
zdolny do krytycznej oceny samego siebie

samokrytyka n
Selbstkritik
przyznanie się do błędów, najczęściej publiczne

samolot sãˈmɔlɔt n
Flugzeug
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samolubstwo n
Ichsucht Selbstsucht
egoizm, sobkostwo

samoobrona n
Selbstverteidigung
(książkowy) obrona samego siebie

samoocena n
Selbsteinschätzung
(psychologia, psychologiczny) ocenianie, postrzeganie samego siebie; ogólna postawa do siebie

samookaleczenie ˌsãmɔːkalɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Selbstverstümmelung
celowe okaleczenie samego / samej siebie;

samorządowy adj
Kommunal- Selbstverwaltungs-
(administracja) związany z samorządem

samosa n
Samosa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna potrawa indyjska, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju;

samospalenie ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ n
Selbstverbrennung
samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samostanowienie ˌsãmɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Selbstbestimmung
decydowanie o własnym losie

samotna matka n
Alleinerziehende
(socjologia, socjologiczny) kobieta wychowująca swoje dziecko sama, bez męża

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
Einsamkeit
uczucie braku bliskich osób
życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi

samotny sãˈmɔtnɨ adj
einsam alleine
taki, który jest sam, żyje samotnie

samotny ojciec n
Alleinerziehender
(socjologia, socjologiczny) mężczyzna wychowujący swoje dziecko sam, bez żony

samotrzeci ˌsãmɔˈṭʃɛʨ̑i adj
selbdritt
(dawniej, dawny) będący w towarzystwie dwóch osób, jeden z trzech

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
Autodidakt Autodidaktin Selbstlerner Selbstlernerin
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar sãˈmɔvar n
Samowar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowola n
Eigenmächtigkeit
czyn wyrażający samowolę (1.1)
Willkür
postępowanie jedynie według własnej woli, bez liczenia się z innymi czy lekceważąc prawo

samowolny adj
eigenmächtig willkürlich
świadczący o samowolnej (1.1) postawie
eigenwillig
postępujący według własnej woli, nie licząc się z innymi, z przepisami

samowyzwalacz n
Selbstauslöser
(fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;

samozatrudnienie n
Selbstständigkeit
podjęcie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną na własny rachunek i odpowiedzialność;

samozwańczy adj
selbst ernannt
dotyczący samozwańców, właściwy samozwańcom, będący samozwańcem

samoświadomość ˌsãmɔɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
Selbstbewusstsein
świadomość siebie, własnych doznań, emocji, potrzeb, myśli, swoich możliwości;

samuraj sãˈmuraj n
Samurai
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
Zander
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał ˈsãndaw n
Sandale Sandale mit Zehenriemchen
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

saneczkarstwo ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ n
Rodeln Schlittensport
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

saneczkarz sãˈnɛʧ̑kaʃ n
Rodler
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający saneczkarstwo

sango n
Sango
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Republice Środkowoafrykańskiej;

sangria ˈsãŋɡrʲja n
Sangría Sangria
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;

sangwina sãŋɡˈvʲĩna n
Rötel Rötelstift
miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania;

sanie ˈsãɲɛ n
Schlitten
pojazd na płozach, zaprzęgnięty najczęściej w zwierzęta pociągowe;

sankcja n
Sanktion
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanki ˈsãnʲci n
Schlitten
małe sanie do zaprzęgu

sanktuarium ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
Sanktuarium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;

sapioseksualizm n
Sapiosexualität
(seksuologia, seksuologiczny) preferencja seksualna, w której główną rolę zajmuje intelekt

saprofit n
Saprophyt
(ekologia, ekologiczny) (dawniej, dawny) organizm niezwierzęcy odżywiający się martwą materią organiczną
(ekologia, ekologiczny) roślina odżywiająca się martwą materią organiczną (dzięki mikoryzie)

saprotrof n
Saprophyt
(biologia, biologiczny) organizm odżywiający się martwą materią organiczną;

sardela sarˈdɛla n
Sardelle
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny adj
sardonisch
(książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka sarˈdɨ̃nka n
Sardine
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
sardisch sardinisch
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sarin n
Sarin
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) bojowy środek trujący mający działanie paraliżujące;

sarisa n
Sarissa
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) włócznia starożytnej piechoty macedońskiej, długa na 4-6 m, składana na połowy łączone metalową tuleją;

sarkazm ˈsarkasm̥ n
Sarkasmus
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag sarˈkɔfak n
Sarkophag
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarkoidoza ˌsarkɔ<sup>j</sup>iˈdɔza n
Sarkoidose
(medycyna, medyczny) uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca

sarkopenia ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa n
Sarkopenie
(medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni

sarna ˈsarna n
Reh
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

sarnina sarʲˈɲĩna n
Rehfleisch
mięso sarny

sasanka n
Kuhschelle
(systematyka) (botanika, botaniczny) Pulsatilla Mill., rodzaj rośliny z rodziny jaskrowatych o pojedynczych kwiatach barwy od białej do fioletowej, pokrytej srebrzystymi włoskami

saski ˈsasʲci adj
sächsisch
związany z Sasami (dynastią Sasów), dotyczący Sasów

satanista n
Satanist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca satanizmu

satanizm n
Satanismus Teufelsverehrung
kult szatana

satelita ˌsatɛˈlʲita n
Satellit Satellitenstaat
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
Satellit Trabant
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;

satelitarny adj
Satelliten-
związany z satelitą

satrapa n
Satrap
(starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

satrapia n
Satrapie
(starożytność) okręg administracyjny w starożytnym Iranie;

satyna saˈtɨ̃na n
Satin
(włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu;

satyr ˈsatɨr n
Satyr
(mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach;
(przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna

satyra saˈtɨra n
Satire
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

satysfakcja ˌsatɨˈsfakʦ̑ʲja n
Befriedigung Zufriedenheit
(książkowy) uczucie zadowolenia ze spełnienia pewnych oczekiwań

saudyjskoarabski adj
saudi-arabisch
dotyczący Arabów saudyjskich i Arabii Saudyjskiej

sauna ˈsawna n
Sauna
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

saunamistrz n
Saunameister
osoba dbająca o gości sauny, stwarzająca im komfortowe warunki relaksu i prowadząca seanse saunowe

sawanna n
Savanne
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata saˈwata n
Gartensalat Salat
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo
Lattich Salat
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;

sałata lodowa n
Eisbergsalat
(botanika, botaniczny) (spożywczy) pospolita nazwa sałaty kruchej, tj. odmiany sałaty siewnej

sałatka saˈwatka n
Salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka grecka n
Griechischer Salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna sałatka kuchni greckiej, w skład której zwykle wchodzą: grubo pokrojone pomidory i świeże ogórki, czerwona cebula w plastrach, zielona, słodka papryka, oliwa, plaster sera feta i brązowe oliwki;

sałatka nicejska n
Nizza-Salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, w skład której wchodzą sałata rzymska, tuńczyk, jajko, czerwona cebula, czarne oliwki, anchois i kapary, czasem też papryka, fasola szparagowa, pomidory lub pomidorki koktajlowe

sałatka ziemniaczana n
Kartoffelsalat
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
Bühne
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
Szene
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
(przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia

scena łóżkowa ˈsʦ̑ɛ̃na wuʃˈkɔva idiom
Bettszene
scena erotyczna w filmie

scenariusz sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ n
Drehbuch
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
Skeptizismus
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczka n
Skeptikerin Zweiflerin
kobieta sceptyczna, wątpiąca, niedowierzająca

sceptyczny adj
skeptisch
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk ˈsʦ̑ɛptɨk n
Skeptiker
człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schabowy sxaˈbɔvɨ n
Karbonade
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet schabowy (1.1); czasem też o filecie z kurczaka przyrządzanym w podobny sposób;

schematyczny adj
schematisch
przedstawiający coś w sposób uproszczony
(pejoratywnie, pejoratywny) mało pomysłowy; zgodny z utartym myśleniem

schengeński adj
Schengener
odnoszący się do wsi Schengen

schizma n
Schisma Kirchenspaltung
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;

schizofrenia ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja n
Schizophrenie
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schizofreniczny ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
schizophren
(medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom

schlebiać v
schmeicheln
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schnąć v
trocknen
stawać się suchym; tracić wilgotność
verdorren vertrocknen
marnieć z braku wody
vergehen
(potocznie, potoczny) marnieć z powodu stanu uczuciowego

schodkowy sxɔtˈkɔvɨ adj
Stufe stufig
taki, który ma kształt schodków

schody ˈsxɔdɨ n
Treppe Stiege
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
Rolltreppe Fahrtreppe
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schorzenie sxɔˈʒɛ̃ɲɛ n
Erkrankung
stan chorobowy lub nieprawidłowe funkcjonowanie danego organu

schowek ˈsxɔvɛk n
Versteck
miejsce, gdzie coś można schować
Zwischenablage
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami

schron sxrɔ̃n n
Bunker
(wojskowość, wojskowy) rodzaj betonowej budowli obronnej lub ochronnej o przeznaczeniu militarnym;

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Zufluchtsort Zuflucht Versteck
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko sxrɔ̃ˈɲiskɔ n
Berghütte Baude Herberge
budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną;

schronisko dla zwierząt n
Tierheim
placówka opieki nad bezpańskimi zwierzętami;

schwytać ˈsxfɨtaʨ̑ v
fangen
(książkowy) złapać

scjentologia n
Scientology
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;

scjentyzm n
Szientismus
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny uznający jedynie nauki przyrodnicze i eksperymentalne za zdolne do poznania i opisania rzeczywistości;

scordatura n
Skordatur Scordatura
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przestrojenie instrumentu strunowego, np. skrzypiec czy gitary, dla osiągnięcia szczególnego wirtuozerskiego efektu;

scrapbooking n
Scrapbooking
metoda zdobienia stron albumów fotograficznych, rzadziej także kartek okolicznościowych, zaproszeń itp.; wykonywanie kolaży ze zdjęć i elementów ozdobnych;

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
Taschenmesser
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg ˈsʲibɔrk n
Seaborgium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

secesja n
Abspaltung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego;
Sezession Jugendstil Sezessionsstil
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;

sediswakancja n
Sedisvakanz
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan lub okres w którym stolica biskupia (w tym papieska) pozostaje nieobsadzony;

sedno ˈsɛdnɔ n
Kern Wesen
(książkowy) istota czegoś

sedymentacja n
Sedimentation
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) osadzanie się na dnie naczynia cząstek ciała stałego rozproszonego w cieczy
(geologia, geologiczny) opadanie materiału mineralnego lub szczątków organicznych prowadzące do powstania osadów

segregator ˌsɛɡrɛˈɡatɔr n
Ordner
(biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

seitan n
Seitan
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejf sɛjf n
Tresor Geldschrank
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejm sɛjm n
Sejm
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z izb parlamentu w Polsce, Litwie i Łotwie;
Tag
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa parlamentu albo jednej z izb parlamentu

sejsmiczny sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ adj
seismisch
dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmochronograf n
Seismochronograph
(geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) chronograf mający za zadanie wyznaczenie dokładnego czasu wystąpienia wstrząsów

sejsmograf n
Seismograf Seismograph
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmografia n
Seismografie Seismographie
(geologia, geologiczny) zbieranie danych, odczytów urządzeń (sejsmogramy) i opisów drgań skorupy ziemskiej, a zwłaszcza trzęsień ziemi

sejsmogram n
Seismogramm
(geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem);

sejsmolog n
Seismologe Erdbebenforscher Seismiker
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią
Seismologin
(geologia, geologiczny) kobieta naukowiec zajmująca się sejsmologią

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
Seismologie
nauka o trzęsieniach ziemi;

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
Sekretär
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

seks sɛks n
Geschlechtsverkehr Sex
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
Oralverkehr
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksbomba sɛɡzˈbɔ̃mba n
Sexbombe
(potocznie, potoczny) bardzo atrakcyjna fizycznie kobieta, o silnie działającej na zmysły, prowokującej urodzie;

seksistka n
Sexistin
(rzadki, rzadko używany) kobieta stosująca seksizm, zwolenniczka seksizmu

seksistowski ˌsɛcɕiˈstɔfsʲci adj
sexistisch
związany z seksizmem, dotyczący seksizmu; dyskryminujący osoby płci przeciwnej

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
Sexismus
dyskryminacja ze względu na płeć;

seksoholik n
Sexoholiker
mężczyzna uzależniony od uprawiania seksu; mężczyzna, dla którego seks stał się rodzajem chorobliwego nałogu

seksować sɛˈksɔvaʨ̑ v
sexen
określać płeć zwierząt, głównie piskląt hodowlanych

seksowny sɛˈksɔvnɨ adj
sexy
atrakcyjny seksualnie, ponętny

seksta n
Sexte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;

sekstant ˈsɛkstãnt n
Sextant
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;

sekstet n
Sextett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół sześciu muzyków lub śpiewaków;

seksturystyka ˌsɛkstuˈrɨstɨka n
Sextourismus
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej

seksualność n
Sexualität
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
sexuell Sexual
dotyczący seksu i popędu płciowego

sekta ˈsɛkta n
Sekte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam jakiejś religii

sekularyzacja ˌsɛkularɨˈzaʦ̑ʲja n
Säkularisierung
(kościelny) przejście osoby duchownej do stanu świeckiego
Säkularisierung Säkularisation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką
(socjologia, socjologiczny) proces polegający na osłabianiu się wpływów kleru, kościołów lub religii na życie społeczne i upowszechnienie się świeckiego modelu życia

sekunda sɛˈkũnda n
Sekunde
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia
(potocznie, potoczny) krótka chwila

sekundant sɛˈkũndãnt n
Sekundant
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi
(sport, sportowy) zwłaszcza w pięściarstwie i szachach: doradca i pomocnik zawodnika

sekwencja n
Aufeinanderfolge Kette
(książkowy) występowanie czegoś jedno po drugim
Sequenz
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji

sekwoja sɛˈkfɔja n
Mammutbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj olbrzymich i długowiecznych drzew z rodziny cyprysowatych, występujących w górach Ameryki Północnej;

seledynowy ˌsɛlɛdɨ̃ˈnɔvɨ adj
mattgrün zartgrün
mający jasnozielony kolor;

selen ˈsɛlɛ̃n n
Selen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenografia ˌsɛlɛ̃nɔˈɡrafʲja n
Selenografie
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się opisem powierzchni Księżyca;

selenologia ˌsɛlɛ̃nɔˈlɔɟja n
Selenologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler ˈsɛlɛr n
Sellerie
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selerowate n
Doldenblütler Doldengewächse
(systematyka) (botanika, botaniczny) Apiaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu selerowców;

selfie n
Selfie
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

seligmannit n
Seligmannit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków;

semantyczny ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
semantisch
(informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
Semantik
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
(informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.

semazjologia ˌsɛ̃mazʲjɔˈlɔɟja n
Semasiologie
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o znaczeniu i zmianach znaczeń wyrazów

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
Semester Halbjahr
połowa roku akademickiego lub szkolnego;

semicki sɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
semitisch
odnoszący się do Semitów, związany z Semitami, dotyczący Semitów

semicki sɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci n
Semitisch semitisch Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny języków afroazjatyckich wywodzący się z języka prasemickiego;

seminarium ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm n
Seminar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych
(studencki) (edukacja, edukacyjny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych

seminarium duchowne n
Priesterseminar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakład naukowo-wychowawczy przygotowujący kandydatów na duchownych;

seminarium nauczycielskie n
Lehrerseminar
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) zakład edukacyjny przygotowujący kandydatów na nauczycieli;

seminarzysta n
Seminarist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) student seminarium duchownego

semiotyka n
Semiotik
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe;

sen sɛ̃n n
Schlaf Schlafen Schlummer
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
Traum
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
Winterschlaf
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senat ˈsɛ̃nat n
Senat
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator sɛ̃ˈnatɔr n
Senator
członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senegalski ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci adj
senegalesisch
odnoszący się do państwa Senegal

senet n
Senet
(historia, historyczny, historycznie) staroegipska gra planszowa;

senior ˈsɛ̃ɲɔr n
Senior
starsza osoba (wiekiem lub rangą)

seniorka n
Seniorin
kobieta starsza wiekiem lub rangą

sennik ˈsɛ̃ɲːik n
Traumbuch
książka będąca zbiorem objaśnień snów

senność ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑ n
Schläfrigkeit
potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
Schlaf-
dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu
schläfrig
taki, który chce spać; jest śpiący

sens sɛ̃w̃s n
Sinn Sinn Sinn
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu

sensacyjny adj
sensationell
wywołujący sensację

sentymentalny ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
sentimental
przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separacja n
Absonderung Isolierung
(książkowy) oddzielenie od czegoś
Trennung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński

separatysta ˌsɛparaˈtɨsta n
Separatist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy

separatystyczny ˌsɛparatɨˈstɨʧ̑nɨ adj
separatistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
Separatismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

separować v
absondern isolieren
oddzielać od czego lub kogo
trennen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński
sich absondern
odsuwać siebie od innych

sepsa ˈsɛpsa n
Sepsis
(medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;

sepulka sɛˈpulka n
Sepulke Specjalna:Książki/3-518-36959-8
(książkowy) w twórczości Stanisława Lema: tajemniczy twór o nieznanym przeznaczeniu odgrywający ważną rolę w fikcyjnej cywilizacji Ardrytów;

ser sɛr n
Käse
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

ser podpuszczkowy ˈsɛr ˌpɔtpuʃʧ̑ˈkɔvɨ n
Labkäse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ser dojrzewający, otrzymywany przy użyciu podpuszczki, poddawany procesowi dojrzewania;

ser smażony n
Kochkäse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ser wytwarzany z dojrzałego zgliwiałego twarogu, smażony na maśle;

ser szwajcarski ˈsɛr ʃfajˈʦ̑arsʲci n
Schweizer Käse
(przestarzałe, przestarzały) żółty ser

serafin n
Seraph Seraf Seraphin
(teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

seraj n
Serail
(architektura, architektoniczny) orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana

serbski ˈsɛrpsʲci adj
serbisch Serbisch
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
Herz
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
(przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
(przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości

sercowaty adj
herzförmig
przypominający kształtem serce

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
aufrichtig
naprawdę, całkowicie, bardzo
herzlich warm
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczność sɛrˈdɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
Herzlichkeit Innigkeit
życzliwość, serdeczny stosunek

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
herzlich
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
Ringfinger
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

serenada n
Serenade
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;

serendipity n
Serendipität
zdolność, dar znajdowania wartościowych i miłych rzeczy, których się nie szukało

seria ˈsɛrʲja n
Serie Folge
elementy lub wydarzenia następujące po sobie
szereg jednakowych elementów

serial ˈsɛrʲjal n
Serie
film składający się z przynajmniej kilku odcinków

serio ˈsɛrʲjɔ adv
seriös
poważnie, bez żartów, prawdziwie, szczerze

sernik ˈsɛrʲɲik n
Käsekuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser;

sernik na zimno ˈsɛrʲɲik na‿ˈʑĩmnɔ n
Kalter Käsekuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sernika, który jest przygotowywany bez pieczenia i podawany schłodzony

serotonina n
Serotonin
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;

serotyp n
Serotyp
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) grupa w obrębie gatunku mikroorganizmu wyróżniająca się antygenami na powierzchni jej przedstawicieli;

serownia n
Käserei
(przestarzałe, przestarzały) zakład produkcji serów

serpentyna ˌsɛrpɛ̃nˈtɨ̃na n
Serpentine
kręta droga, ścieżka;

serwatka n
Molke
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer ˈsɛrvɛr n
Server
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwerownia n
Serverraum
(informatyka, informatyczny) specjalne, wydzielone pomieszczenie, w którym znajdują się serwery;

serweta sɛrˈvɛta n
Tischdecke
ozdobny obrus do nakrywania stołu

serwetka n
Serviette
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilistyczność n
Servilität
cecha tego, co serwilistyczne; cecha tych, którzy są serwilistyczni

serwilizm n
Servilismus
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

sesja ˈsɛsʲja n
Prüfungsperiode
(studencki) powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się egzaminy

sesja zdjęciowa n
Fotoshooting Shooting Fototermin
(fotografia) spotkanie zorganizowane w celu zrobienia serii zdjęć

sesterc n
Sesterz
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;

seszelski sɛˈʃɛlsʲci adj
seychellisch
odnoszący się do Seszeli (państwa lub wysp)

seter szkocki ˈsɛtɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci n
Gordon Setter
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie seterów;

sezon ˈsɛzɔ̃n n
Jahreszeit
(handel, handlowy) pora roku
Saison
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.
Staffel
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza

sezon ogórkowy n
Sauregurkenzeit Sommerloch
(publikatory) okres w porze letniej, gdy w mediach dominują błahe tematy i zmyślone newsy;

sezonowość n
Saisonabhängigkeit Saisonalität
(książkowy) cecha bycia sezonowym; występowanie w określonej porze

sfaleryt n
Sphalerit Zinkblende
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfinks sfʲĩŋks n
Sphinx
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

sgraffito n
Sgraffito
(sztuka) technika dekoracyjna (najczęściej ścian) polegająca na tworzeniu ozdobnego wzoru poprzez zdrapywanie warstw tynku;

shader n
Schattierer Shader
(informatyka, informatyczny) w grafice komputerowej: program komputerowy, zawierający zbiór instrukcji dla karty graficznej renderujący grafikę,

shih tzu n
Shih Tzu
(kynologia, kynologiczny) rasa drobnych psów wywodzących się z Tybetu, trzymanych do towarzystwa;

shinto n
Shintoismus Shinto
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

siad ɕat n
Sitz
pozycja siedząca

siadać ˈɕadaʨ̑ v
sich setzen
zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

siano ˈɕãnɔ n
Heu
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siara ˈɕara n
Kolostrum
(zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarczan ˈɕarʧ̑ãn n
Sulfat
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkowego;

siarczek n
Sulfid
(chemia, chemiczny) sól kwasu siarkowodorowego

siarka ˈɕarka n
Schwefel Sulfur
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
Schwefelwasserstoff
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatkarz ˈɕatkaʃ n
Volleyballspieler Volleyballer
(sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkówka ɕatˈkufka n
Netzhaut Retina
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
Volleyball
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siać ɕäʨ̑ v
säen
rzucać nasiona w glebę

siebie ˈɕɛbʲjɛ pronoun
dich sich mich euch uns
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem

sieciówka ɕɛ̇ˈʨ̑ufka n
Kettenladen
(potocznie, potoczny) (handel, handlowy) sklep, market, zakład usługowy itp., posługujący się daną marką jako nazwą własną; często na warunkach franczyzy

sieczka n
Häcksel
(rolnictwo, rolniczy) pocięta drobno słoma na paszę;

siedem grzechów głównych n
sieben Todsünden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemdziesięcioczterolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt cztery lata

siedemdziesięcioczterolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt cztery lata

siedemdziesięcioczteroletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt cztery lata
trwający siedemdziesiąt cztery lata

siedemdziesięciodwulatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
Zweiundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt dwa lata

siedemdziesięciodwulatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatka n
Zweiundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt dwa lata

siedemdziesięciodwuletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt dwa lata
trwający siedemdziesiąt dwa lata

siedemdziesięciodziewięciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt dziewięć lat

siedemdziesięciodziewięciolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt dziewięć lat

siedemdziesięciodziewięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt dziewięć lat
trwający siedemdziesiąt dziewięć lat

siedemdziesięciojednolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
Einundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt jeden lat

siedemdziesięciojednolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatka n
Einundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt jeden lat

siedemdziesięciojednoletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt jeden lat
trwający siedemdziesiąt jeden lat

siedemdziesięciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Siebzigjähriger
osoba w wieku 70-79 lat

siedemdziesięciolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Siebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt lat

siedemdziesięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
siebzigjährig
mający siedemdziesiąt lat
trwający siedemdziesiąt lat

siedemdziesięcioośmiolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt osiem lat

siedemdziesięcioośmiolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt osiem lat

siedemdziesięcioośmioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt osiem lat
trwający siedemdziesiąt osiem lat

siedemdziesięciopięciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt pięć lat

siedemdziesięciopięciolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt pięć lat

siedemdziesięciopięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt pięć lat
trwający siedemdziesiąt pięć lat

siedemdziesięciosiedmiolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt siedem lat

siedemdziesięciosiedmiolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt siedem lat

siedemdziesięciosiedmioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt siedem lat
trwający siedemdziesiąt siedem lat

siedemdziesięciosześciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt sześć lat

siedemdziesięciosześciolatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt sześć lat

siedemdziesięciosześcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt sześć lat
trwający siedemdziesiąt sześć lat

siedemdziesięciotrzylatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundsiebzigjähriger
mężczyzna mający siedemdziesiąt trzy lata

siedemdziesięciotrzylatka ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundsiebzigjährige
kobieta mająca siedemdziesiąt trzy lata

siedemdziesięciotrzyletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundsiebzigjährig
mający siedemdziesiąt trzy lata
trwający siedemdziesiąt trzy lata

siedemnastokąt n
Siebzehneck
(geometria) wielokąt o siedemnastu bokach

siedemnastolatek ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlatɛk n
Siebzehnjähriger
chłopak mający siedemnaście lat

siedemnastolatka ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlatka n
Siebzehnjährige
dziewczyna mająca siedemnaście lat

siedemnastoletni ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
siebzehnjährig
mający siedemnaście lat
trwający siedemnaście lat

siedlisko n
Ansiedlung Lebensraum Wohnsitz
(antropologia, antropologiczny) miejsce bytowania, zamieszkania
Lebensraum
(ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;
Seuchenherd
miejsce pochodzenia i wylęgania zarazków

siedmiogodzinny ˌɕɛdmʲjɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
siebenstündig
trwający siedem godzin

siedmiokrotnie ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ adv
siebenfach
siedem razy

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
Siebeneck
(geometria) wielokąt o siedmiu bokach;

siedmiolatek ˌɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenjähriger
chłopiec mający siedem lat

siedmiolatka ˌɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenjährige
dziewczynka mająca siedem lat

siedmioletni ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenjährig
mający siedem lat
trwający siedem lat

siedziba ɕɛ̇ˈʥ̑iba n
Sitz
miejsce, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
sitzen
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności
sitzen hocken
(potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu

siedzieć jak na szpilkach ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈjak na‿ˈʃpʲilkax v
wie auf Nadeln sitzen
bardzo się denerwować, niecierpliwić

siedzieć jak na tureckim kazaniu ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈjak ˌna‿tuˈrɛʦ̑ʲcĩm kaˈzãɲu v
böhmische Dörfer sein ein Buch mit sieben Siegeln sein nur Bahnhof verstehen
(potocznie, potoczny) nie rozumieć nic z toczącej się rozmowy, nie wiedzieć, o czym mowa

siedzieć po turecku ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku v
im Schneidersitz sitzen
siedzieć ze skrzyżowanymi nogami, zazwyczaj na podłodze

siedzący adj
Sitz-
służący do siedzenia
sitzend
taki, który wymaga siedzenia

sieja ˈɕɛ̇ja n
Große Maräne Großmaräne Lavaret
(ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus, srebrzysta, przybrzeżna ryba bałtycka żyjąca również w niektórych jeziorach;

siekacz n
Schneidezahn
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekać ˈɕɛkaʨ̑ v
hacken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno kroić

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
Axt
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

siemię lniane ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ n
Leinsamen
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego

sienenka n
Sienesin
(geografia, geograficzny) mieszkanka miasta Sieny

sieneńczyk n
Sienese
współczesny mieszkaniec miasta Sieny

sieneński adj
Sieneser
odnoszący się do Sieny, związany ze Sieną

siennik ˈɕɛ̇̃ɲːik n
Strohsack
duży płócienny worek wypełniony słomą (sieczką) lub sianem, służący za materac do spania;

siepacz ˈɕɛpaʧ̑ n
Scherge
oprawca, bandyta, pozostający na czyichś usługach

sierociniec ˌɕɛrɔˈʨ̑ĩɲɛʦ̑ n
Waisenhaus
(przestarzałe, przestarzały) dom dla sierot

sierota ɕɛˈrɔta n
Waise
dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców

sierp ɕɛrp n
Sichel
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
Hammer und Sichel
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
August Ernting
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierść ɕɛrʲɕʨ̑ n
Fell Haardecke
(zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków;

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
Feldwebel Sergeant
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siew n
Saat
(rolnictwo, rolniczy) umieszczanie nasion w przygotowanej ziemi i przykrywanie ich warstwą gleby

siewca n
Säer Sämann
(rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewka złota ˈɕɛfka ˈzwɔta n
Goldregenpfeifer
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;

siewny adj
Saat-
(rolnictwo, rolniczy) związany z siewem

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
Netz
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) elektroenergetyczna
(przenośnie, przenośnia) pułapka
Netz Netzwerk
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
Spinnengewebe
pajęczyna

sigma ˈsʲiɡma n
Sigma
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa osiemnastej litery alfabetu greckiego, σ;

sikhizm ˈsʲikxʲism̥ n
Sikhismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora ɕiˈkɔra n
Meise
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
Kohlmeise
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora sosnówka ɕiˈkɔra sɔsˈnufka n
Tannenmeise
(ornitologia, ornitologiczny) Parus ater Linnaeus, ptak z rodziny sikor;

silikon n
Silikon
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;

silnia ˈɕilʲɲa n
Fakultät
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnie ˈɕilʲɲɛ adv
stark
z dużą siłą, mocno
z dużym nasileniem, intensywnie

silnik ˈɕilʲɲik n
Motor Triebwerk
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny ˈɕilnɨ adj
stark
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)
intensywnie działający

silos ˈsʲilɔs n
Silo
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;
(wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych;
(rolnictwo, rolniczy) zbiornik do przygotowywania i przechowywania kiszonki na paszę

simens n
Siemens
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka przewodności elektrycznej w układzie SI, odwrotność oma;

sin ˈsʲĩnus symbol
sin
= (matematyka, matematyczny) sinus

singel n
Single
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótkie wydawnictwo muzyczne zawierające jeden lub więcej utworów zazwyczaj zapowiadające i promujące album;

singulare tantum n
Singularetantum
(gramatyka) rzeczownik występujący jedynie w liczbie pojedynczej;

siniak ˈɕĩɲak n
blauer Fleck Veilchen
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu

sinica n
Blaualge
(botanika, botaniczny) samożywny organizm z typu sinic
Zyanose
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy sygnalizujący problemy z naczyniami krwionośnymi

sinolog sʲĩˈnɔlɔk n
Sinologe
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
Sinologie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus ˈsʲĩnus n
Sinus
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

siodło ˈɕɔdwɔ n
Sattel Reitsattel
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siorbać ˈɕɔrbaʨ̑ v
schlürfen
(potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia

siostra ˈɕɔstra n
Schwester
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
zakonnica
pielęgniarka

siostrzenica ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
Nichte
córka siostry

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
Neffe
syn siostry

sistrum n
Sistrum
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;

sitowie n
Schilf
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju sitowie (1.1)
Simsen
(botanika, botaniczny) (systematyka) Scirpus L., rodzaj roślin z rodziny ciborowatych o płaskich i szorstkich liściach, kwiatostanach typu kłos;

sitwa ˈɕitfa n
Klüngel
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) grupa osób wzajemnie się wspierających i wykorzystujących swoje pozycje społeczne dla prywatnych interesów, wbrew interesowi ogółu

siusiak ˈɕüɕak n
Pimmel
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siwowłosy adj
grauhaarig
mający siwe włosy

siwy ˈɕivɨ adj
grau
(fryzjerstwo, fryzjerski) o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości

siódmoklasista ˌɕudmɔklaˈɕista n
Siebtklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń siódmej klasy

się ɕɛ pronoun
es
…używany jako forma bezosobowa
man
…używany dla oznaczenia zbiorowości wykonującej czynność
sich
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

siła ˈɕiwa n
Kraft
energia, zdolność do wysiłku
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami;
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

siła elektromotoryczna n
EMK elektromotorische Kraft
(fizyka, fizyczny) czynnik powodujący przepływ prądu w obwodzie będący równy różnicy potencjałów na końcówkach otwartego źródła prądu;

siła odśrodkowa n
Zentrifugalkraft
(fizyka, fizyczny) siła w ruchu obrotowym, skierowana na zewnątrz od osi obrotu;

siła robocza n
Arbeitskraft
(ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni

siła wyższa ˈɕiwa ˈvɨʃːa n
höhere Gewalt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;

siłownia ɕiˈwɔvʲɲa n
Fitnessstudio
(sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni

siły powietrzne n
Luftstreitkräfte Luftwaffe
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;

siły zbrojne n
Streitkräfte
(wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa;

skakać ˈskakaʨ̑ v
springen
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)

skala Beauforta n
Beaufort-Skala
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) skala służąca do opisu siły wiatru;

skaleń ˈskalɛ̃ɲ n
Feldspat
(mineralogia, mineralogiczny) minerał skałotwórczy, glinokrzemian potasu, sodu albo wapnia;

skalnica n
Steinbrech
(botanika, botaniczny) Saxifraga L., drobna roślina z rodziny skalnicowatych;

skalpel ˈskalpɛl n
Skalpell
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
Fossil
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skamienieć skãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇ʨ̑ v
versteinern
zamienić się w kamień

skand skãnt n
Scandium Skandium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandal ˈskãndal n
Skandal
zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje
oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1)

skandaliczny ˌskãndaˈlʲiʧ̑nɨ adj
skandalös
stanowiący skandal, mający cechy skandalu
taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd

skandować v
skandieren
rytmicznie wypowiadać słowa, dzieląc je na sylaby

skandynawistka ˌskãndɨ̃naˈvʲistka n
Skandinavistin
forma żeńska od: skandynawista

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
skandinavisch
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner ˈskãnɛr n
Scanner
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;
urządzenie przeszukujące

skaningowy mikroskop tunelowy ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ mʲiˈkrɔskɔp ˌtũnɛˈlɔvɨ n
Rastertunnelmikroskop
(fizyka, fizyczny) rodzaj mikroskopu ze skanującą sondą;

skanować skãˈnɔvaʨ̑ v
scannen
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie
wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

skarb skarp n
Schatz
zbiór bardzo wartościowych rzeczy
coś niezwykle wartościowego, drogocennego
(archeologia, archeologiczny) znalezisko gromadne, złożone z celowo ukrytych przedmiotów
(przestarzałe, przestarzały) majątek państwa
osoba kochana, ceniona

skarbiec ˈskarbʲjɛʦ̑ n
Schatzkammer
zbiór kosztowności
Tresor
odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarpa n
Böschung Steilufer
spadzisty stok, stroma ściana wału, nasypu lub wykopu, np. koryta rzeki;
Strebepfeiler
(architektura, architektoniczny) murowana stroma podpora na zewnątrz budowli, wysoka przypora;

skarpeta skarˈpɛta n
Socke Kniestrumpf
okrycie (ubiór) stopy

skarżypyta ˌskarʒɨˈpɨta n
Petze Petzer
(potocznie, potoczny) ktoś (zwykle dziecko), kto skarży na kogoś
Petzerin
(potocznie, potoczny) dziewczynka, dziewczyna lub kobieta, która skarży na kogoś

skaut skawt n
Pfadfinder
(harcerski) członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skała ˈskawa n
Fels Felsen
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok
Fels Gestein
(geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;

skałoczep skaˈwɔʧ̑ɛp n
Gemeine Napfschnecke
(zoologia, zoologiczny) mięczak żyjący na skałach

skażenie n
Verseuchung
(rzeczownik odczasownikowy) od skazić

skecz n
Sketch
krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość

skiba ˈsʲciba n
Stulle
grubo ukrojona kromka chleba

skierowanie ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ n
Einweisung
rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę

skinhead n
Skinhead
męski członek kontrkultury skinhead (1.1)

skinienie sʲcĩˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Nicken
nieznaczne kiwnięcie głową, ręką lub palcem na znak czegoś, (rzeczownik odczasownikowy) od skinąć

skinąć v
nicken winten
uczynić ruch głową lub ręką na znak czegoś, zwłaszcza na znak zgody, przyzwolenia, powitania lub pożegnania;

skipass ˈsʲcipas n
Skipass
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) karnet narciarski umożliwiający korzystanie z kilku wyciągów w obrębie kompleksu narciarskiego, czasem także z dodatkowych usług

sklep sklɛp n
Geschäft Laden
(handel, handlowy) pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep kolonialny ˈsklɛp ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ n
Kolonialwarengeschäft Kolonialwarenladen
(dawniej, dawny) sklep zaopatrzony w towary spożywcze (jak kawa, herbata, ryż, przyprawy) sprowadzane z zamorskich krajów, głównie z kolonii

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
Schnapsladen Spirituosengeschäft
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklep rybny ˈsklɛp ˈrɨbnɨ n
Fischgeschäft Fischladen
sklep, w którym sprzedaje się ryby i owoce morza

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
Gewölbe
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

sklepik ˈsklɛpʲik n
Mini-Markt
(handel, handlowy) mały sklep

sklepikarz sklɛˈpʲikaʃ n
Ladenbesitzer
(handel, handlowy) właściciel sklepu, sklepiku; osoba prowadząca sklep, sklepik

sknocić ˈsknɔʨ̑iʨ̑ v
verbocken
(potocznie, potoczny) zrobić coś źle; zawalić

skobel ˈskɔbɛl n
Haspe
(technologia, technika, techniczny) zgięty pręt tworzący uszko, wbijany w drzwi, wieko skrzyni, w futrynę, na który zakłada się rodzaj listwy z płaskim otworem w celu zawieszenia kłódki lub założenia kołka

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
Springer
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skoczkini skɔʧ̑ʲˈcĩɲi n
Springerin
(sport, sportowy) kobieta specjalizująca się w wykonywaniu skoków

skocznia narciarska n
Skisprungschanze
(sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków;

skoczny adj
Sprung-
służący do skoków
lebhaft
zachęcający do skoków, do tańca

skok skɔk n
Sprung
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
Stabhochsprung
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal n
Weitsprung
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
Hochsprung
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skoki narciarskie n
Skispringen
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;

skokochron n
Sprungpolster
pneumatyczny sprzęt ratowniczy amortyzujący upadek ludzi wyskakujących z pięter zagrożonych budynków;

skomleć v
winseln
o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
kompliziert
składający się z wielu elementów

skop skɔp n
Hammel Schöps
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany baran

skopek n
Hammellamm
(zootechnika, zootechniczny) wytrzebione jagnię

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
Skorpion
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa skɔˈrupa n
Putamen
(anatomia, anatomiczny) część mózgowia
Schale Kruste
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu
Scherbe
kawałek rozbitego naczynia ceramicznego
Schild
(zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.

skorupa ziemska skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska n
Erdkruste
(geologia, geologiczny) zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skorupiak skɔˈrupʲjak n
Krebstier
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
Lerche
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skończony skɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
voll
niespodziewający się niczego dobrego, niemogący liczyć na sukces; przegrany

skośny ˈskɔɕnɨ adj
schräg
taki, który tworzy z jakąś płaszczyzną lub linią kąt ostry

skraj skraj n
Rand
brzeg jakiejś płaszczyzny, jakiegoś obszaru
(przenośnie, przenośnia) granica

skrajny ˈskrajnɨ adj
äußerst
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skraplanie skraˈplãɲɛ n
Kondensation
(fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia z gazowego na ciekły

skraść v
stehlen
bezprawnie zabrać ukradkiem

skrobia n
Stärke
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
Bescheidenheit
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych
Schlichtheit
cecha czegoś, co jest proste i pozbawione ozdób

skroń skrɔ̃ɲ n
Schläfe
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha ˈskruxa n
Reue
żal za popełnione błędy, krzywdy

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
Postfach
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrytobójca n
Meuchelmörder Meuchler
(książkowy) osoba, która popełnia skrytobójstwo; zabija podstępnie, zza węgła, z ukrycia

skrytobójstwo n
Meuchelmord
morderstwo popełnione z ukrycia, tak, by sprawca pozostał nieznany

skryty adj
heimlich
utrzymywany w tajemnicy
verschlossen
niechętnie ujawniający własne przeżycia

skrywać v
verbergen verheimlichen
utrzymywać w tajemnicy
verdecken
czynić niewidocznym
verstecken
trzymać w niewidocznym miejscu
sich verstecken
stawać się zasłoniętym przez coś

skrzat n
Kobold Schrat
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bajkowy ludek

skrzek n
Laich
(herpetologia, herpetologiczny) skupisko płazich jaj;

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
Flügel
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
(regionalizm poznański) fortepian
Flügel Tragfläche
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
część samolotu tworząca siłę nośną;

skrzydłówka skʃɨdˈwufka n
Flügelhorn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego;

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
Kasten Kiste
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
Getriebe
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;

skrzynka ˈskʃɨ̃nka n
Briefkasten Kasten
metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję
Kasten
mała skrzynia

skrzynka pocztowa n
Briefkasten
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp skʃɨp n
Schachtelhalm
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzyp polny ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ n
Acker-Schachtelhalm Katzenwedel
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypaczka skʃɨˈpaʧ̑ka n
Violinistin Geigenspielerin Geigerin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
Geige Violine
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
Geiger Violinist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzypieć v
quietschen knirschen
wydawać swoisty dźwięk, jaki powstaje przy tarciu niegładkich i suchych powierzchni

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
Kreuzung
produkt skrzyżowania (1.1) dwóch rzeczy
Kreuzung Straßenkreuzung
miejsce połączenia dwóch dróg;

skrót skrut n
Abkürzung
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;
droga krótsza od oficjalnej lub zalecanej
Dateiverknüpfung Verknüpfung
(informatyka, informatyczny) plik z ikoną, będący odnośnikiem do innego pliku;

skrót myślowy ˈskrut mɨɕˈlɔvɨ idiom
Gedankensprung
(książkowy) uproszczenie wypowiedzi poprzez przedstawienie jej w postaci niekompletnej lub zastąpienie jej innym, krótszym określeniem, czasem prowadzące do nieporozumień

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
Akronym Kurzwort
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
abbiegen
zmieniać kierunek poruszania się

skrępowany ˌskrɛ̃mpɔˈvãnɨ adj
befangen verlegen
(książkowy) zawstydzony, onieśmielony jakąś sytuacją

skręt żołądka n
Magendrehung
(weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ciężka choroba psów polegająca na obrocie żołądka wokół własnej osi i zablokowaniu go;

skunks skũŋks n
Stinktier
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skupiać v
versammeln
zbierać w jednym miejscu

skupisko skuˈpʲiskɔ n
Anhäufung Ansammlung
nagromadzenie czegoś w jednym miejscu

skurwysyn skurˈvɨsɨ̃n n
Hurensohn
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skuteczność skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
Wirksamkeit Wirkungsgrad
cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuteczny skuˈtɛʧ̑nɨ adj
wirksam
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek ˈskutɛk n
Wirkung Resultat Folge Ergebnis Ausgang
wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter ˈskutɛr n
Motorroller
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skutkować skutˈkɔvaʨ̑ v
wirken
przynosić określony skutek, prowadzić do jakiegoś efektu

skwarno adv
glühend heiß tropisch
(książkowy) bardzo gorąco

skyr n
Skyr
(spożywczy) islandzki, tradycyjny produkt mleczny, rodzaj kwaszonego mleka;

skyrmion n
Skyrmion
(fizyka, fizyczny) kwazicząstka, która charakteryzuje się tzw. ładunkiem topologicznym, będącą możliwie najmniejszym stabilnym zakłóceniem jednorodnego namagnesowania

skóra ˈskura n
Haut
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
Hülle Schale
zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.
Leder Fell Pelz
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skórka pomarańczowa ˈskurka ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔva n
Orangenhaut
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) cellulit
Orangenschale
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skórka otaczająca pomarańczę

skórny ˈskurnɨ adj
Haut dermal
dotyczący skóry

skórzany skuˈʒãnɨ adj
Leder-
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą
dotyczący wyrobów ze skóry

skąd skɔ̃nt particle
ach wo
wzmocnione nie

skąd skɔ̃nt pronoun
woher
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑ n
Geizhals Geiziger
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpstwo ˈskɔ̃mpstfɔ n
Geiz
niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
geizig knauserig
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze

skład skwat n
Aufstellung
(sport, sportowy) zbiór wszystkich zawodników jednej drużyny podczas meczu
Lager
miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn
Zusammensetzung
zbiór elementów stanowiących dany przedmiot lub substancję

składanie skwaˈdãɲɛ n
Zusammensetzung
(rzeczownik odczasownikowy) od składać

składaniec n
Sammelableger Sammelbrutableger
(pszczelarstwo, pszczelarski) odkład utworzony z ramek z czerwiem pochodzących od kilku różnych rodzin pszczelich

składanka skwaˈdãnka n
Zusammenstellung
coś złożonego z kilku rzeczy, utworów

składać ˈskwadaʨ̑ v
bestehen
mieć coś za swoje części

składka n
Beitrag
(urzędowy) (administracja) obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu
Lage
zadrukowany arkusz papieru złożony zazwyczaj wielokrotnie, tworzący część książki
Spende
sposób opłacenia czegoś przez wiele osób, służącego wszystkim tym osobom, gdy każda z nich ponosi część kosztu (zwykle równą)

składnia ˈskwadʲɲa n
Satzbau Satzlehre
(językoznawstwo, językoznawczy) funkcja wyrazu w zdaniu

składnik ˈskwadʲɲik n
Summand
(matematyka, matematyczny) jeden z obiektów dodawanych dający sumę
Zutat Bestandteil Komponente
część składowa czegoś

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
Neigung
upodobanie do czegoś

skłonny ˈskwɔ̃nːɨ adj
geneigt bereit
taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś

slajd slajt n
Dia
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom ˈslalɔ̃m n
Slalom
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang slãŋk n
Slang
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slawistyczny ˌslavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
slawistisch
związany ze slawistyką

slawistyka slaˈvʲistɨka n
Slawistik
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię
(edukacja, edukacyjny) studia w dziedzinie slawistyki (1.1)

slawizm ˈslavʲism̥ n
Slawismus
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka słowiańskiego;

slipy ˈslʲipɨ n
Slip
męskie, obcisłe majtki;

slumlord n
Bruchbudenvermieter Schrottvermieter Mietwucherer
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wynajmuje komuś dom lub mieszkanie znajdujące się w biednej dzielnicy i złym stanie technicznym, często pobierając niesprawiedliwie wysoki czynsz

slums n
Slum
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

slup slup n
Slup
żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok;

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ interjection
guten Appetit
zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
schmackhaft wohlschmeckend
mający dobry smak; dobrze smakujący

smagać v
brandmarken
wyrażać pogardę
peitschen
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtownie napierać; ostro uderzać
uderzać czymś długim oraz wiotkim
sich peitschen
smagać siebie nawzajem

smagławy adj
ein bisschen dunkel
lekko smagły

smagły ˈsmaɡwɨ adj
dunkelhäutig
o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji

smak smak n
Geschmack
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
Geschmack Geschmackssinn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
schmecken kosten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku
gut schmecken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawach, napojach itp.: być dobrym w smaku, być smacznym
schmecken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawach, napojach itp.: mieć smak

smar smar n
Schmiermittel
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smardz smarʦ̑ n
Morchel
(biologia, biologiczny) rodzaj grzybów

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
Smartphone
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażony adj
gebraten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
braten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf smɛrf n
Schlumpf
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
Sauger
nasadka na butelkę, dzięki której małe dzieci mogą z niej ssać;
Schnuller Sauger
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smoczyca smɔˈʧ̑ɨʦ̑a n
Drachin
(mitologia, mitologiczny) samica smoka

smog smɔk n
Smog
(ekologia, ekologiczny) zanieczyszczenie powietrza zalegające nad terenami miejskimi;

smok smɔk n
Drache
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking ˈsmɔcĩŋk n
Smoking
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoła ˈsmɔwa n
Pech Teer
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smród sm̥rut n
Gestank
przykry zapach

smukły ˈsmukwɨ adj
schlank
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek ˈsmutɛk n
Traurigkeit Kummer
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny ˈsmutnɨ adj
traurig betrübt
odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz smɨʧ̑ n
Hundeleine Leine
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;
Schlüsselband
mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
Bogen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

smyczek skaczący n
Springbogen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie oddzielnie każdej nuty lekko podskakującym smyczkiem

snajper ˈsnajpɛr n
Scharfschütze Heckenschütze
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

snob snɔp n
Snob Wichtigtuer
osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snobizm ˈsnɔbʲism̥ n
Snobismus
naśladownictwo jakichś wzorców, na ogół bezkrytyczne

snop snɔp n
Garbe
(rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;
(przenośnie, przenośnia) wiązka, strumień

snopowiązałka ˌsnɔpɔvʲjɔ̃w̃ˈzawka n
Mähbinder
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;

snowboard n
Snowboard
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

snowboardzista ˌsnɔwbɔrʲˈʥ̑ista n
Snowboarder Snowboardfahrer
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na snowboardzie

snowboardzistka ˌsnɔwbɔrʲˈʥ̑istka n
Snowboarderin Snowboardfahrerin
(sport, sportowy) kobieta jeżdżąca na snowboardzie

snoza n
Speiler
(pszczelarstwo, pszczelarski) beleczka układana poziomo w gnieździe, od której pszczoły odbudowują plaster

snycerstwo snɨˈʦ̑ɛrstfɔ n
Holzschnitzerei
(książkowy) sztuka, artystyczne rzemiosło rzeźbienia w drewnie

sobie ˈsɔbʲjɛ pronoun
sich
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

sobota sɔˈbɔta n
Samstag Sonnabend
szósty dzień tygodnia;

sobowtór sɔˈbɔftur n
Doppelgänger Doppelgängerin
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból ˈsɔbul n
Zobel
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

sobą ˈsɔbɔ̃w̃ pronoun
sich
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem

socjaldemokracja ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
Sozialdemokratie
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół partii socjaldemokratycznych

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
Sozialist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistka ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲistka n
Sozialistin
forma żeńska od: socjalista

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sozialistisch
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu
związany z socjalizmem realnym, dotyczący państwa tzw. demokracji ludowej

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
Sozialismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjalizować v
mit dem Sozialismus sympathisieren
być entuzjastą socjalizmu
sozialisieren
poddawać procesowi socjalizacji
sozialisieren verstaatlichen
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać własność środków produkcji z prywatnej na społeczną
sich sozialisieren
podlegać procesowi socjalizacji

socjalny adj
sozial
związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

socjolekt n
Soziolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolingwistyka ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka n
Soziolinguistik
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
Soziologe
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii
Soziologin
(edukacja, edukacyjny) specjalistka w dziedzinie socjologii

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
Soziologie Gesellschaftskunde
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjologiczny ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
soziologisch
związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

socjolożka n
Soziologin
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalistka w dziedzinie socjologii

socynianin ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
Sozinianer Sozinianist Specjalna:Książki/8301030518
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
Linse Erve
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju soczewica (1.1)

soczewka kontaktowa sɔˈʧ̑ɛfka ˌkɔ̃ntakˈtɔva n
Kontaktlinse
soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
saftig
zawierający dużo soku, pełen soku

sofa ˈsɔfa n
Sofa
rodzaj niskiej kanapy

sogdyjski adj
sogdisch
związany z Sogdianą, dotyczący Sogdiany

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
Verbündete
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok sɔk n
Saft
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sok żołądkowy ˈsɔɡ ˌʒɔwɔ̃ntˈkɔvɨ n
Magensaft
(medycyna, medyczny) jeden z soków trawiennych;

sokoli wzrok sɔˈkɔlʲi ˈvzrɔk n
Augen wie ein Luchs haben
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo dobry wzrok

sokolniczka ˌsɔkɔlʲˈɲiʧ̑ka n
Falknerin
kobieta zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokolnik sɔˈkɔlʲɲik n
Falkner Falkenjäger
osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokowirówka ˌsɔkɔvʲiˈrufka n
Entsafter
urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw

sokół ˈsɔkuw n
Falke
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sokół wędrowny n
Wanderfalke
(ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;

sola ˈsɔla n
Seezunge
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solanka n
Lauge
(spożywczy) roztwór soli używany do konserwacji żywności

solarny sɔˈlarnɨ adj
solar
związany ze słońcem, dotyczący słońca (jako zjawiska lub obiektu astronomicznego)

solarpunk n
Solarpunk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rodzaj fantastyki naukowej, który przedstawia optymistyczną wizję przyszłości świata, który rozwija się w sposób zrównoważony w oparciu o energię słoneczną, z poszanowaniem przyrody, bez nierówności społecznych

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
Solidarität
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solidarny adj
solidarisch
wykazujący się solidarnością

solista sɔˈlʲista n
Solist Solosänger
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo
Solotänzer
(choreografia, choreograficzny) najwyższej klasy tancerz wykonujący główne role w spektaklu baletowym

soliter n
Solitär
samotnik, jednoosobowa gra logiczna, rodzaj łamigłówki
(medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) samotne drzewo (krzew) w otwartym terenie, pełniące funkcję dekoracyjną;
(urbanistyka, urbanistyczny) (architektura, architektoniczny) wolno stojący budynek, zwykle planowo wkomponowany w otoczenie;

solić ˈsɔlʲiʨ̑ v
salzen
przyprawiać potrawy solą

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
Salzstreuer
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;
niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli

solowy adj
Solo-
wykonywany lub przeznaczony do wykonania przez jedną osobę

solurski adj
Solothurner
związany z Solurą, dotyczący Solury

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
somalisch Somali
odnoszący się do państwa Somalia

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci n
Somalisch
język urzędowy Somalii

somatyczny adj
somatisch
dotyczący somy – ciała

sombrero sɔ̃mˈbrɛrɔ n
Sombrero
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) miękki kapelusz z szerokim rondem pochodzenia hiszpańskiego, noszony w krajach Ameryki Łacińskiej i Hiszpanii;

somnambulik ˌsɔ̃mnãmˈbulʲik n
Somnambuler
(medycyna, medyczny) osoba wykonująca czynności (np. chodzenie, mówienie) nieświadomie podczas snu; lunatyk

sonant ˈsɔ̃nãnt n
Sonant
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska mogąca tworzyć sylabę,

sonda ˈsɔ̃nda n
Sonde
przyrząd w postaci liny z ciężarkiem wykorzystywany do pomiaru głębokości akwenu
Umfrage
(socjologia, socjologiczny) badanie opinii publicznej

sondaż n
Umfrage Sondierung
badanie i pomiar wykonywane za pomocą sondy

sondowanie n
Sondierung
(rzeczownik odczasownikowy) od sondować

sonet ˈsɔ̃nɛt n
Sonett
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel ˈsɔpɛl n
Eiszapfen
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopran ˈsɔprãn n
Sopran
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;
Sopranist Sopransänger
(potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

sopranistka ˌsɔprãˈɲistka n
Sopranistin
kobieta, która śpiewa sopranem

sortować sɔrˈtɔvaʨ̑ v
sortieren
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów
układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

sos sɔs n
Soße Sauce
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
Sojasauce
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sos tatarski ˈsɔs taˈtarsʲci n
Tatarensauce
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sosjerka sɔˈsʲjɛrka n
Sauciere
(gastronomia) naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

sosna ˈsɔsna n
Kiefer Föhre
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;
Kiefer Kieferholz
drewno sosnowe

sosnowy sɔsˈnɔvɨ adj
Kiefer- Kiefern-
wykonany z drewna lub innej części sosny
Kiefern-
składający się z sosny

soteriologia ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja n
Soteriologie
(teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu;

soul n
Soul
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych;

soundbar n
Soundbar
(elektronika, elektroniczny) rodzaj głośnika o bardzo szerokiej i wąskiej obudowie;

sowa ˈsɔva n
Eule Uhu
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowiecki sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
sowjetisch
radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sowietolog n
Sowjetologe
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii

sowietologia n
Sowjetologie
(edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR;

sowietologiczny adj
sowjetoglogisch
związany z sowietologią

sowizdrzał sɔˈvʲizḍʒaw n
Eulenspiegel
(przestarzałe, przestarzały) żartowniś charakteryzujący się prześmiewczą i niepokorną postawą wobec wysoko postawionych osób oraz wobec oficjalnych norm społeczno-kulturowych

sołtys n
Schultheiß
(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel feudała stojący na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim

sośnina n
Kiefer Kieferholz
drewno z sosny

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
Spaziergang Bummel
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
Leerzeichen
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spadać ˈspadaʨ̑ v
fallen
lecieć bezwładnie w dół

spadek ˈspadɛk n
Erbschaft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

spadkobierca ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a n
Erbe
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
Fallschirm
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadówa interjection
raus
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

spadź spaʨ̑ n
Honigtau
gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
Spaghetti
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spakować v
packen zusammenpacken
zrobić z czegoś paczkę; ułożyć coś w czymś ułatwiającym przetransportowanie

spalić na panewce ˈspalʲiʨ̑ ˌna‿pãˈnɛfʦ̑ɛ v
fehlschlagen im Sand verlaufen
(książkowy) nie udać się, zakończyć się klęską

spalony n
Abseits
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spaniel ˈspãɲɛl n
Spaniel
(kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spartański sparˈtãj̃sʲci adj
spartanisch
charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością
dotyczący Sparty, związany ze Spartą

sparzyć ˈspaʒɨʨ̑ v
abbrühen blanchieren überbrühen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zalać lub opłukać coś wrzątkiem
verbrühen
uszkodzić ciało, dotykając je czymś gorącym
sich verbrennen sich verbrühen
doznać poparzenia, podrażnić skórę i mieć objawy poparzenia lub takie, jak po dotknięciu gorącej rzeczy
sich die Finger verbrennen
(przenośnie, przenośnia) doznać zawodu, zawieść się na czymś lub na kimś

spastyczny adj
spastisch
(medycyna, medyczny) kurczowy, wywołany przez spazm

spawacz ˈspavaʧ̑ n
Schweißer
robotnik zajmujący się spawaniem

spawalniczy adj
Schweiß-
(technologia, technika, techniczny) związany ze spawalnictwem

spawać ˈspavaʨ̑ v
schweißen
(technologia, technika, techniczny) łączyć coś techniką spawania

spazm n
Spasmus Krampf
(medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać spaʨ̑ v
schlafen
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości
(eufemistycznie) mieć stosunek płciowy

spać jak suseł ˈspaʨ̑ ˈjak ˈsusɛw v
wie Dachs schlafen wie ein Murmeltier schlafen wie ein Stein schlafen
spać mocnym, głębokim snem, z którego trudno wybudzić

spaść z nieba ˈspaʑʥ̑ ˈzʲ‿ɲɛba v
wie aus den Wolken fallen
zupełnie nieoczekiwanie, nagle, niespodziewanie wydarzyć się lub pojawić się gdzieś

specjalista ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista n
Facharzt
lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe
Spezialist Fachmann
osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalistka ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲistka n
Spezialistin
kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalizacja n
Spezialisierung Profilierung Vertiefungsrichtung
proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

specjalizować się v
sich spezialisieren
(edukacja, edukacyjny) robić specjalizację; zdobywać wiedzę i umiejętności w jakiejś węższej dziedzinie nauki
być znawcą, profesjonalistą w danej dziedzinie; zajmować się czymś profesjonalnie

specjalna operacja wojskowa n
militärische Spezialoperation
(eufemistycznie) (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r.

specjalne prawa ciągnienia n
Sonderziehungsrecht
(ekonomia, ekonomiczny) (jednostka monetarna) międzynarodowa jednostka obrachunkowa i umowna jednostka monetarna utworzona przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy;

specjalnie spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
besonders speziell
w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specjalność spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑ n
Spezialität
czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością

specjalny spɛˈʦ̑ʲjalnɨ adj
speziell besonderer
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

specyficzność n
Eigentümlichkeit
(zobacz) specyfika

specyficzny ˌspɛʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ adj
spezifisch
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)
wyróżniający się na tle innych

specyfika n
Spezifik
zespół cech wyróżniających

specyfikacja n
Aufstellung
(handel, handlowy) szczegółowy spis informacji zawarty w dokumencie dołączanym do towaru

spektakularny ˌspɛktakuˈlarnɨ adj
spektakuläre
sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

speleolog n
Speläologe
osoba eksplorująca jaskinie

spelunka n
Spelunke
licha knajpa

sperma ˈspɛrma n
Sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spermacet n
Spermazet Walrat
(chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota;

spełniać ˈspɛwʲɲäʨ̑ v
erfüllen
robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia
(matematyka, matematyczny) po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę
być zgodnym z wymaganiami
in Erfüllung gehen
urzeczywistniać się

spichlerz ˈspʲixlɛʃ n
Getreidespeicher
(rolnictwo, rolniczy) budynek służący za magazyn zbóż

spichrz spʲixʃ n
Speicher
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

spieniacz ˈspʲjɛ̇̃ɲaʧ̑ n
Schäumer
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy

spijać śmietankę ˈspʲijäʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ v
absahnen
(przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści wynikające z działania, które zostało już wykonane

spin spʲĩn n
Spin
(fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki;

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
Büroklammer Klammer
(biurowość, biurowy) wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinel ˈspʲĩnɛl n
Spinell
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

spirala spʲiˈrala n
Heizspirale
(elektryczność) opornik zwinięty w helisę w którym zachodzi przemiana energii elektrycznej w ciepło
Spirale
(potocznie, potoczny) domaciczna wkładka antykoncepcyjna
(lotnictwo, lotniczy) figura wyższego pilotażu, która polega na ruchu samolotu po linii śrubowej ze stopniowym zmniejszaniem wysokości;
Spirale Spirallinie
(matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego

spiralny spʲiˈralnɨ adj
spiralförmig
taki, który ma kształt spirali

spironolakton ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n n
Spironolacton
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

spirski adj
Speyerer speyerisch
związany ze Spirą, dotyczący Spiry

spirulina ˌspʲiruˈlʲĩna n
Spirulina
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

spirytualistyczny ˌspʲirɨtu<sup>w</sup>alʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
spiritualistisch
związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

spirytus spʲiˈrɨtus n
Sprit Spiritus
(spożywczy) (chemia, chemiczny) wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego;

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
Inhaltsverzeichnis Inhalt
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek ˈspʲisɛk n
Verschwörung Komplott
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiski adj
Zipser
związany ze Spiszem, dotyczący Spisza, pochodzący ze Spisza

spiskować v
konspirieren
knuć, planować spisek

spiskowiec n
Verschwörer
uczestnik spisku

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
Speisekammer Vorratskamer Vorratsraum
(budownictwo) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

splajtować splajˈtɔvaʨ̑ v
pleitegehen
(potocznie, potoczny) o firmie, przedsiębiorstwie, zakładzie: upaść, zbankrutować

splenektomia n
Splenektomie
(medycyna, medyczny) zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

spoczywać v
ruhen
(podniośle) być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku

spod spɔt preposition
aus die Gegend von
z miejsca w pobliżu np. miasta
unter hervor von
z miejsca poniżej czegoś

spodek ˈspɔdɛk n
Untertasse
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodenki spɔˈdɛ̃nʲci n
Höschen klein Hose
(zdrobniale) małe spodnie, małego rozmiaru
(zdrobniale) od: spodnie
Shorts
krótkie spodnie – sięgające do kolan lub ud

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
Hose
(odzieżownictwo) (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spoiwo n
Bindemittel
materiał łączący składniki całości
(podniośle) czynnik łączący daną grupę

spojrzenie spɔjˈʒɛ̃ɲɛ n
Blick
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś
punkt widzenia, pogląd

spojrzeć ˈspɔjʒɛʨ̑ v
blicken hinsehen schauen
(książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

spojówka spɔˈjufka n
Bindehaut
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
ruhig still
niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

spokój ˈspɔkuj n
Frieden
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek
Ruhe Ausgeglichenheit
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania
Stille
cisza, brak hałasu, rumorów

sponsor ˈspɔ̃w̃sɔr n
Sponsor
osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

spontaniczność ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
Spontanität
żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny adj
spontan
działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadyczny ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ adj
sporadisch
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporofit n
Sporophyt
(botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport spɔrt n
Sport
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sport narodowy ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ n
Nationalsport
(publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju

sportowy spɔrˈtɔvɨ adj
sportlich Sport
dotyczący sportu, związany ze sportem

sportsmenka n
Sportlerin
(sport, sportowy) zawodniczka sportowa

spory ˈspɔrɨ adj
recht groß ziemlich groß
całkiem duży, pokaźny; dość istotny

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
erstellen machen
(książkowy) wykonać, przygotować coś

sposobność n
Gelegenheit Anlass
sprzyjające warunki ku czemuś

spostrzegać v
bemerken merken
zdawać sobie sprawę
wahrnehmen bemerken merken
patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś
bemerken merken
zdawać sobie sprawę

sposób ˈspɔsup n
Art Weise
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.
Mittel Abhilfe
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
Begegnung
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)
rozgrywka sportowa

spotykać spɔˈtɨkaʨ̑ v
treffen
napotykać kogoś, widywać
sich treffen
chodzić na spotkania z kimś

spowalnianie ˌspɔvalʲˈɲä̃ɲɛ n
Verlangsamung
(rzeczownik odczasownikowy) od spowalniać

spowiadać v
Beichte abnehmen Beichte hören
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o duchownym: wysłuchiwać wyznania penitenta w sakramencie spowiedzi
beichten
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawać grzechy w spowiedzi

spowiednik spɔˈvʲjɛdʲɲik n
Beichtvater
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
Beichte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

spowolnienie ˌspɔvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Verlangsamung
(rzeczownik odczasownikowy) od spowolnić

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
Gesellschaft
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społecznictwo n
ehrenamtliche Tätigkeit
(książkowy) udzielanie się społecznie, działalność społeczna

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
gesellschaftlich
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

społem adv
gemeinsam miteinander
(przestarzałe, przestarzały) do spółki

spożycie spɔˈʒɨʨ̑ɛ n
Verbrauch
(rzeczownik odczasownikowy) od spożyć; zużycie czegoś, konsumpcja

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ adj
Speise- Lebensmittel
przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ n
Lebensmittelgeschäft Lebensmittelladen
sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
durstig
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprasować v
pressen
ścisnąć, spłaszczyć coś w prasie, pod ciężarem

sprawa ˈsprava n
Sache Angelegenheit
to, co jest dla kogoś ważne

sprawca ˈsprafʦ̑a n
Anstifter
ten, który dokonuje czego

sprawczość n
Handlungsfähigkeit Handlungsmacht Handlungsvermögen
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie

sprawdzalny adj
verifizierbar nachweisbar
taki, który da się sprawdzić, możliwy do weryfikacji

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
kontrollieren überprüfen prüfen inspizieren revidieren
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

sprawdzenie n
Kontrolle Prüfung Überprüfung
(rzeczownik odczasownikowy) od sprawdzić

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
Klassenarbeit
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie

sprawiać ˈspravʲjäʨ̑ v
bereiten verursachen
powodować, by coś się stało
sich besorgen
(przenośnie, przenośnia) kupować

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
Gerechtigkeit Justiz
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
gerecht
o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością
o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości

sprawność ˈspravnɔɕʨ̑ n
Effizienz Wirkungsgrad Fähigkeit Abzeichen
odznaka na mundurze harcerskim symbolizująca umiejętność lub wiedzę w jakimś zakresie
Fähigkeit Fertigkeit
szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie
Geschicklichkeit Funktionstüchtigkeit
(technologia, technika, techniczny) zdolność do poprawnego działania (urządzenia)

sprawowanie ˌspravɔˈvãɲɛ n
Betragen
(rzeczownik odczasownikowy) od sprawować

sprawować spraˈvɔvaʨ̑ v
bekleiden
wypełniać obowiązki, pełnić funkcję

sprawozdanie ˌspravɔˈzdãɲɛ n
Bericht
ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprostać v
bewältigen
dać sobie radę
gleichkommen
dorównać komuś lub czemuś

sprowadzać v
einführen importieren
przyczyniać się do przybycia kogo lub czego
hinunterbringen hinunterführen
pomagać zejść z góry na dół
reduzieren zurückführen
powodować ograniczenie wypowiedzi

sprośny ˈsprɔɕnɨ adj
unanständig schlüpfrig
cechujący się brakiem przyzwoitości, wstydu; śmiały w dziedzinie seksu

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
Widerspruch
aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeczać się ˈspʃɛʧ̑aʨ̑‿ɕɛ v
sich streiten
mieć sprzeczkę, spór, drobną kłótnię z kimś, spierać się

sprzeczność n
Widerspruch
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny ˈspʃɛʧ̑nɨ adj
widersprüchlich
niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedajny adj
käuflich
taki, który zrobi wiele i w sposób niegodziwy za korzyści materialne

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
verkaufen veräußern
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze
sich verkaufen
(przenośnie, przenośnia) komercjalizować się

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
Verkäufer
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedawczyni ˌspʃɛdafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Verkäuferin
(handel, handlowy) kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
Verkauf
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
veruntreuen
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

sprzyjający adj
hold
tworzący odpowiednie warunki

sprzączka ˈspʃɔ̃n͇ʧ̑ka n
Schnalle
element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania;

sprzątacz ˈspʃɔ̃ntaʧ̑ n
Putzmann
(zawód, zawodowy, zawodowo) mężczyzna, który zajmuje się sprzątaniem

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
aufräumen sauber machen abräumen
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
Kupplung
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprzężenie zwrotne n
Rückkopplung
reakcja układu funkcjonalnego na efekt jego własnego działania, który to efekt wpływa na wydajność układu w kolejnych rundach działania;

sprzężenie zwrotne dodatnie n
Mitkopplung positive Rückkopplung
mechanizm samoregulacyjny układu funkcjonalnego, gdzie w wyniku odchylenia od optimum układ reaguje działaniem potęgującym takie odchylenie;

sprzężenie zwrotne ujemne n
Gegenkopplung negative Rückkopplung
mechanizm samoregulacyjny układu funkcjonalnego, gdzie w wyniku odchylenia od optimum układ reaguje działaniem niwelującym takie odchylenie;

spróchniały adj
kariös
(stomatologia, stomatologiczny) zniszczały od próchnicy
verfault
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rozkładający się w próchno

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
Feder
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

sprężysty adj
effektiv straff
taki, który działa sprawnie i szybko
elastisch
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej
energisch flink
charakteryzujący się lekkością w ruchu

spust spust n
Abzug
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

spycharka spɨˈxarka n
Planierraupe Bulldozer
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

spód sput n
Unterseite
dolna lub odwrotna strona czegoś

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
Rock
(krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik ˈspujɲik n
Konjunktion Bindewort
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spójność n
Kohärenz Schlüssigkeit
ścisłe przystawanie do siebie elementów czego
Kohäsion
(chemia, chemiczny) przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych

spór spur n
Zwist Kontroverse
różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielczy adj
kooperativ
odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
Konsonant Mitlaut
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka ˈspuwka n
Gesellschaft
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
Aktiengesellschaft
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka cywilna n
Personalgesellschaft
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, do której wspólnicy mogą wnieść własności, inne prawa lub swoje własne usługi;

spółka jawna n
Kollektivgesellschaft Offene Handelsgesellschaft
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka komandytowa n
Kommanditgesellschaft
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka komandytowo-akcyjna n
Kommanditgesellschaft auf Aktien
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością n
Gesellschaft mit beschränkter Haftung
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;

spółka zależna ˈspuwka zaˈlɛʒna n
Tochtergesellschaft
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu

spóźniać się ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ v
sich verspäten
być za późno, nie przychodzić na czas

spóźnienie n
Rückstand
brak wykonania czegoś w porę
Verspätung
przybycie po ustalonym czasie

spóźniony adj
verspätet
mający miejsce, przybywający, udzielany za późno
mający opóźnienie, przybywający po wyznaczonym terminie

spłaszczony adj
abgeflacht verflacht
uczyniony płaskim, pozbawiony wybrzuszeń

spławik n
Schwimmer
(wędkarstwo) mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;

spłoszyć v
aufscheuchen scheuen
spowodować ucieczkę

spłuczka n
Spülung WC-Spülung
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany adj
pleite
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

squat n
besetzt Haus
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

sraczka ˈsraʧ̑ka n
Dünnpfiff
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie

srać sraʨ̑ v
scheißen kacken
(wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) (anatomia, anatomiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy

srebrne gody n
Silberhochzeit silberne Hochzeit
(książkowy) dwudziesta piąta rocznica ślubu

srebrne wesele n
Silberhochzeit silberne Hochzeit
(książkowy) dwudziesta piąta rocznica ślubu

srebrnik n
Silberling
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) polska moneta z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego;
(starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) moneta żydowska;
Silberschmied
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wytwarzający wyroby ze srebra

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
Silber-
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra
silbern
przypominający kolor srebra

srebro ˈsrɛbrɔ n
Silber
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

srebrzysty srɛˈbʒɨstɨ adj
silberhell
o głosie lub śmiechu mający czyste, wysokie i wyraźne brzmienie
silbern
mający barwę i połysk srebra

srogi ˈsrɔɟi adj
hart streng
surowy, bez litości, niewyrozumiały

sroka ˈsrɔka n
Elster
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srom srɔ̃m n
Vulva
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

ssak sːak n
Säugetier
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssanie ˈsːãɲɛ n
Saugen
(rzeczownik odczasownikowy) od ssać

ssać sːaʨ̑ v
saugen
pić wyciągając z czegoś płyn ustami
o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki
powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu
trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem
(eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
Stabilität
cecha tego, co stabilne

stabilny staˈbʲilnɨ adj
stabil
niezmieniający się przez dłuższy czas

staccato adv
staccato
w sposób charakterystyczny dla techniki staccato (1.1)

staccato n
Stakkato
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika śpiewu lub gry na instrumentach muzycznych polegająca na ostrym oddzielaniu od siebie kolejnych dźwięków przez skracanie czasu ich trwania;

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
Station Bahnhof Bahnstation
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
Tankstelle Versorgungsanlage
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja telewizyjna n
Fernsehsender
(telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;

stacyjka n
Magnetschalter Zündschalter Zündschloss
(motoryzacja) przełącznik z zamkiem do uruchamiania silnika pojazdu przy pomocy klucza

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
Stadion
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;

stadnina n
Gestüt
(zootechnika, zootechniczny) ośrodek zajmujący się hodowlą lub reprodukcją koni;

stado ˈstadɔ n
Herde Rudel Schule Schwarm Meute Pack
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;
Horde Trupp
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)
Schwarm
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów

stadło n
Ehepaar
(potocznie, potoczny) para małżeńska

stagflacja stakfˈlaʦ̑ʲja n
Stagflation
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
Stagnation
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia ˈstajɲa n
Pferdestall Stall
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal stal n
Stahl
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stal kortenowska n
Cortenstahl Kortenstahl
(technologia, technika, techniczny) stal konstrukcyjna o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczne, na której powierzchni tworzy się samoczynnie ochronna warstwa tlenków, również o walorach dekoracyjnych

stalag n
Stalag Stammlager
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki obóz dla jeńców wojennych (szeregowych i podoficerów) podczas II wojny światowej;

stalagmit staˈlaɡmʲit n
Stalagmit
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt staˈlaktɨt n
Stalaktit
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stalinista ˌstalʲĩˈɲista n
Stalinist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy

stalinowski adj
stalinistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizme albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stalker n
Stalker Verfolger
(kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia

stalówka staˈlufka n
Federspitze
końcowa, robocza część pióra;

stan stãn n
Staat Zustand
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
Zustand Stand
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stan cywilny ˈstãn ʦ̑ɨˈvʲilnɨ n
Familienstand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;

stan wyjątkowy ˈstãn ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ n
Notstand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;

standaryzacja ˌstãndarɨˈzaʦ̑ʲja n
Standardisierung
proces wprowadzania jednakowych norm w danej dziedzinie (najczęściej w przemyśle)

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
Standpunkt
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś
Stelle Stellung
pozycja w hierarchii zawodowej
miejsce wykonywania czynności, miejsce postoju, pobytu

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
bilden
składać się na coś, tworzyć coś
bilden darstellen
być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym

stanąć słupka ˈstãnɔ̃ɲʨ̑ ˈswupka v
Männchen machen
o małych zwierzętach: wznieść się na tylne łapy

stara interjection
Alte
(potocznie, potoczny) zwracając się do dobrej znajomej

stara n
Alte
(potocznie, potoczny) przełożona, szefowa
Alte Olle
(potocznie, potoczny) matka

stara miłość nie rdzewieje ˈstara ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɲɛ‿rʣ̑ɛˈvʲjɛ̇jɛ proverb
alte Liebe rostet nicht
miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu

stara panna n
alte Jungfer
(pejoratywnie, pejoratywny) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

staranie staˈrãɲɛ n
Bemühung
działanie w kierunku realizacji pewnego zamiaru, pragnienia

starannie staˈrãɲːɛ adv
sorgfältig akurat ordentlich
w sposób staranny, dokładny, schludny; z dbałością o szczegóły

staranność n
Genauigkeit Sorgfalt
cecha bycia starannym

starać się ˈstaraʨ̑‿ɕɛ v
bemühen sein sich nicht zu
przykładać się do czegoś, być gorliwym
sich um bemühen
zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starczać v
genügen reichen
być w wystarczającej ilości albo liczbie

starczowzroczność n
Presbyopie Alterssichtigkeit
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

starczy ˈstarʧ̑ɨ adj
Alters- greisenhaft
właściwy starcowi

starczy ˈstarʧ̑ɨ interjection
es reichen
używany do przerwania czyjegoś działania

staro-cerkiewno-słowiański n
Altkirchenslawisch
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;

staroangielski ˌstarɔãŋʲˈɟɛlsʲci adj
altenglisch
używany, powstały, dziejący się w dawnej Anglii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Anglii

starodrzew n
Altholz
(leśnictwo) drzewostan o końcowej żywotności

staroegipski ˌstarɔɛˈɟipsʲci adj
altägyptisch
żyjący/mający miejsce w starożytnym Egipcie lub pochodzący/wywodzący się z niego

starofrancuski ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci adj
altfranzösisch
żyjący/mający miejsce w dawnej Francji lub pochodzący/wywodzący się z niej

starofrancuski ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci n
Altfranzösisch Altfranzösische
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;

starogrecki ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
altgriechisch
używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji

starogrecki ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci n
Altgriechisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język starogrecki;

staromiejski adj
Altstadt-
dotyczący najstarszej części miasta, dzielnicy

staromodny adj
altmodisch
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staroniderlandzki ˌstarɔ̃ɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
altniederländisch
używany, powstały, dziejący się w dawnych Niderlandach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Niderlandów

staroniemiecki ˌstarɔ̃ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
altdeutsch
używany, powstały, dziejący się w dawnych Niemczech; pochodzący, wywodzący się z dawnych Niemiec

staronordyjski adj
altnordisch
związany z językami, zwyczajami lub czasami staronordyjskimi, dotyczący języków, zwyczajów lub czasów staronordyjskich

staronordyjski n
Altnordisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

staroobrzędowiec n
Altgläubiger Raskolnik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek odłamu cerkwi prawosławnej nieuznającego siedemnastowiecznej reformy liturgicznej patriarchy Nikona;

starorzecze ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ n
Altwasser
(geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

starorzymski adj
altrömisch
związany z starożytnym Rzymem, dotyczący starożytnego Rzymu

starosaksoński adj
altsächsisch
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka starosaksońskiego (1.1)

starosaksoński n
Altsächsisch
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język zachodniogermański używany przez Anglów i Sasów we wczesnym średniowieczu, przodek języka średnio-dolno-niemieckiego;

starosłowiański adj
altslawisch
związany z dawnymi Słowianami, istniejący w dawnych słowiańskich czasach

staroturecki ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci adj
alttürkisch
odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;

staroturecki ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci n
Alttürkisch
język staroturecki (1.2), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski;

staroturkijski adj
alttürkisch
odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;

staroturkijski n
Alttürkisch
język staroturkijski (1.1), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski;

staroświecki adj
altmodisch mittelalterlich überholt
wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
Alter
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
Altertum Antike
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
antik altertümlich
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

start-up n
Start-up
(ekonomia, ekonomiczny) nowo założone przedsiębiorstwo z szansą na szybki i dochodowy rozwój;

staruch n
alt Knacker
(pogardliwie, pogardliwy) stary człowiek

staruszek staˈruʃɛk n
Greis Opa
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) z sympatią lub współczuciem o starym mężczyźnie

stary ˈstarɨ adj
alt
mający wiele lat, niemłody
nieaktualny, nieważny
o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

stary ˈstarɨ n
Alte
(potocznie, potoczny) stary (1.1) człowiek

starzec ˈstaʒɛʦ̑ n
Alter
stary mężczyzna

starzeć się ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ v
altern
o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym
veralten
tracić świeżość
verfallen
tracić aktualność

starówka staˈrufka n
Altstadt
(turystyka, turystyczny) zwykle najstarsza, zabytkowa część miasta;

stateczek n
Schiffchen
(zdrobniale) od statek

statek ˈstatɛk n
Schiff
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny n
Raumschiff Weltraumschiff
(astronautyka, astronautyczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statek pożarniczy n
Löschboot LB
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) specjalna ratownicza jednostka pływająca przeznaczona do gaszenia pożarów na statkach oraz na obszarze portu lub stoczni;

statut ˈstatut n
Satzung
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;

statystyczny ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ adj
statistisch
odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka staˈtɨstɨka n
Statistik
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staurolit n
Staurolith
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów skrystalizowany w formie słupków tworzących krzyż;

staw staf n
Gelenk
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
Teich
(hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
Ellbogengelenk
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawa n
Bake
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stały znak nawigacyjny umocowany na lądzie lub w dnie akwenu;

stawać ˈstavaʨ̑ v
aufrichten
unosić się w kierunku pionowym
ausreichen
(przestarzałe, przestarzały) wystarczać
stehen bleiben
przestawać działać
geschehen
tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić
werden
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś

stawiać ˈstavʲjäʨ̑ v
errichten
budować
stellen
tak przemieszczać przedmiot, by stał

stawiać pod ścianą v
in die Enge treiben
(przenośnie, przenośnia) powodować, że ktoś znajdzie się w trudnej sytuacji, bez możliwości wyboru

staza n
Stauschlauch Tourniquet
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać staʨ̑ v
(sich) leisten können
tylko w bezokol. mieć na coś dość pieniędzy
kosten
(przestarzałe, przestarzały) (potocznie, potoczny) kosztować, mieć jakąś cenę
stehen
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych
(potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)
o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać
znajdować się w jakimś miejscu

stała ˈstawa n
Konstante
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;

stałocieplny adj
Warmblut- warmblütig
(biologia, biologiczny) utrzymujący stałą temperaturę niezależnie od temperatury otoczenia

stały ˈstawɨ adj
Stamm-
bywający gdzieś często

stearyna n
Stearin
(chemia, chemiczny) biała lub żółtawa substancja, będąca mieszaniną kwasu palmitynowego, kwasu stearynowego oraz nieznacznej ilości kwasów nienasyconych, stosowana m.in. do produkcji świec, mydeł, past, a także w farmacji i przemyśle;

stebnować v
steppen
(krawiectwo) szyć ozdobnie widocznym ściegiem po wierzchu materiału, tworząc pojedynczą, nieprzerwaną linię

stegozaur n
Stegosaurus
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Stegosaurus, rodzaj dinozaura żyjącego w późnej jurze na terenie zachodniej Ameryki Północnej;
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju stegozaur (1.1)

stek stɛk n
Steak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stekowiec n
Kloakentier
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, w którego budowie anatomicznej przewody moczowe i płciowe uchodzą do steku

stela n
Stele
(archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca czyny władcy

stelmach ˈstɛlmax n
Stellmacher
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik, który zajmuje się wyrobem kół i innych części wozów, powozów, bryczek, sań itp.

stempel ˈstɛ̃mpɛl n
Patrize
narzędzie współpracujące z matrycą, które wywiera nacisk na materiał w procesie tłoczenia lub kucia
Stempel Siegel
przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu;

stenografia ˌstɛ̃nɔˈɡrafʲja n
Kurzschrift Stenographie
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

step stɛp n
Steppe
(geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;
Stepptanz
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca;

ster stɛr n
Ruder Steuerruder Steuer
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterburta n
Steuerbord
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prawa burta statku patrząc z rufy na dziób

sterczeć ˈstɛrʧ̑ɛʨ̑ v
abstehen
wystawać poza jakąś powierzchnię, stać na sztorc

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
Stereotyp
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

stermaszt n
kreuzmast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylny maszt co najmniej trójmasztowca o ożaglowaniu rejowym

sternik n
Steuermann
(sport, sportowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglarz kierujący danym obiektem pływającym

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
Treiber
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera

sterylizacja n
Sterilisation
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.;
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych

sterylizować v
sterilisieren
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) niszczyć mikroorganizmy i ich spory
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) pozbawiać płodności

sterylny stɛˈrɨlnɨ adj
steril
idealnie czysty i pozbawiony drobnoustrojów

stewardesa ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa n
Stewardess
(morski) członkini załogi statku obsługująca pasażerów;
Stewardess Flugbegleiterin Flight-Attendant
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stoa ˈstɔa n
Stoa
(architektura, architektoniczny) starogrecka wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami;

stochastyczny adj
stochastisch
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
Werft
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła stɔˈdɔwa n
Scheune
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stojan ˈstɔjãn n
Stator
(mechanika) nieruchoma część silnika elektrycznego lub prądnicy, wewnątrz której obraca się wirnik

stokłosa n
Trespe
(botanika, botaniczny) bromus L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

stolarka n
Tischlerei
(budownictwo) ogół drewnianych elementów budowlanych
Tischlerei Tischlerhandwerk
(potocznie, potoczny) rzemiosło stolarskie

stolarstwo stɔˈlarstfɔ n
Schreinerei Tischlerei
(rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

stolarz ˈstɔlaʃ n
Tischler
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolec ˈstɔlɛʦ̑ n
Stuhlgang
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
Hauptstadt
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stoliczek n
Tischlein
(zdrobniale) od stolik; mały stolik

stolik ˈstɔlʲik n
Tisch
(gastronomia) stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze
(termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich
Tischchen Tischlein
(zdrobniale) od stół
klein Tisch
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mały stół

stolnica n
Backbrett Nudelbrett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duża drewniana podkładka do wyrabiania, wałkowania i krojenia ciasta;

stolnik n
Tafeldecker
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadworny zajmujący się kuchnią i podawaniem potraw na stół króla

stomatologiczny ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
zahnärztlich
związany ze stomatologią, dotyczący stomatologii

stonka ˈstɔ̃nka n
Kartoffelkäfer
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna n
Kartoffelkäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stop stɔp interjection
Stopp
= stój(cie), zatrzymaj(cie) się

stop stɔp n
Legierung
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa ˈstɔpa n
Fuß
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)
najmniejsza jednostka miary wierszowej;
Fuß Fuss
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
jednostka długości, używana w niektórych krajach;
Niveau
poziom, jakość czegoś

stopa okopowa n
Immersionsfuß Schützengrabenfuß
(medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) zespół objawów związanych odmrożeniem i opuchlizną stóp narażonych na długotrwały nacisk w warunkach zimna i wilgoci, obserwowanych wśród żołnierzy w okopach podczas dziań wojennych;

stoper ˈstɔpɛr n
Stoppuhr
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy
Stopper
(sport, sportowy) w piłce nożnej: ostatni obrońca

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
Grad
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
Stufe
część jakiegoś procesu stanowiąca pewną całość
Stufe Trittbrett
każda z części schodów uniesiona do góry

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
Superlativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
Komparativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowanie n
Steigern Steigerung
stopniowe zwiększanie nasilenia czegoś
Steigerung
(gramatyka) odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
allmählich
nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stos stɔs n
Scheiterhaufen
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego
Stapel
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim
Stapelspeicher
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;

stosowany adj
angewandt
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) mający służyć potrzebom praktycznym

stosować stɔˈsɔvaʨ̑ v
anwenden verwenden benutzen
używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosownie stɔˈsɔvʲɲɛ adv
entsprechend
(książkowy) zgodnie z czymś, odpowiednio, właściwie; według czegoś

stosowny stɔˈsɔvnɨ adj
dezent gemäß zweckmäßig
(książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek stɔˈsũnɛk
Bedingung
warunki, w jakich coś ma miejsce, sytuacja
Verhältnis
sposób obcowania między różnymi jednostkami

stosunek stɔˈsũnɛk n
Geschlechtsverkehr
współżycie seksualne, akt płciowy, stosunek płciowy
Verhältnis
zależność między różnymi elementami

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
Geschlechtsverkehr körperliche Liebe
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo adv
relativ verhältnismäßig vergleichsweise
w stosunku do czego lub kogo

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
Verein Gesellschaft Vereinigung
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołowy stɔˈwɔvɨ adj
Tisch
dotyczący stołu, związany ze stołem

stołp n
Bergfried
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią średniowiecznego zamku, przeznaczona wyłącznie do celów obronnych, niezamieszkała w czasie pokoju;

stołówka stɔˈwufka n
Kantine
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek ˈstɔʒɛk n
Kegel
(geometria) bryła powstała przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach strax n
Angst Furcht Bange
(psychologia, psychologiczny) uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
Vogelscheuche
(rolnictwo, rolniczy) kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strachliwy straxˈlʲivɨ adj
scheu ängstlich
o osobie, która często i łatwo ulega strachowi

stracić rozum ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈrɔzũm v
den Verstand verlieren um den Verstand kommen
zachowywać się nierozsądnie, irracjonalnie

stragan ˈstraɡãn n
Bude
(handel, handlowy) prowizoryczne lub przenośne miejsce handlu, np. na targowisku

strajk strajk n
Streik
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;
Strike
w kręglach: zbicie wszystkich kręgli za pierwszym rzutem

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
streiken
uczestniczyć w strajku

stralsundzki adj
Stralsunder
związany z Stralsundem, dotyczący Stralsundu

straponten n
Klappsitz Notsitz
(książkowy) składane, odchylane siedzenie, przymocowane do ściany albo do stałego fotela, montowane w teatrach, środkach transportu itp., dawniej także np. w powozach

straszliwie adv
entsetzlich furchtbar
wywołując strach
schrecklich
w znacznej mierze

straszliwy straʃˈlʲivɨ adj
furchtbar schrecklich
coś bardzo strasznego, przerażającego
fürchterlich
(potocznie, potoczny) bardzo zły, kiepski
(potocznie, potoczny) ogromny

straszny ˈstraʃnɨ adj
schrecklich
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny
(potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
okropny, nieprzyjemny

strata ˈstrata n
Verlust
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strateg ˈstratɛk n
Stratege
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi
(historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego;
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie;
osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami

strategia straˈtɛɟja n
Strategie
ogólny plan działań, szerszy od taktyki

strategicznie adv
strategisch
w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii

strategiczny adj
strategisch
zgodny z określoną strategią

stratosfera n
Stratosphäre
(geofizyka) druga (nad troposferą) warstwa atmosfery, w której ma miejsce inwersja temperatury;

straż graniczna n
Grenzschutz
(wojskowość, wojskowy) formacja mundurowa administracji państwowej powołana do ochrony granic;

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
Feuerwehr
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przybrzeżna n
Küstenwache
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic

strażacki adj
Feuerwehr-
związany ze strażą pożarną, dotyczący straży pożarnej

strażak ˈstraʒak n
Feuerwehrmann Wehrmann
osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica n
Wachturm Wachtturm
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;

strefa ˈstrɛfa n
Zone Region
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa Złotowłosej n
Goldilocks Zone
(astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
erogene Zone
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

stres strɛs n
Stress
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczenie strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Zusammenfassung
wyciąg, skrót

stringi ˈstrʲĩŋʲɟi n
String Stringtanga
(krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

strit strʲit n
Straße
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroboskop n
Stroboskop
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

strofantyna n
Strophanthin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) glikozyd otrzymywany ze strofantu stosowany jako lek nasercowy

strofować strɔˈfɔvaʨ̑ v
schelten ermahnen
dawać komuś wyraźnie do zrozumienia, że jest się niezadowolonym z jego zachowania

stroiciel strɔˈ<sup>j</sup>iʨ̑ɛl n
Stimmer
osoba, która stroi instrumenty muzyczne

strojnie adv
elegant schick schmuck
w sposób piękny i z szykiem

strona ˈstrɔ̃na n
Partei Teil
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;
Seite
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
analizowana, wyszczególniona cecha czegoś

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
Webseite Internetseite
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stronić v
meiden
trzymać się z dala

stront strɔ̃nt n
Strontium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strony n
Gegend
okolica

strucla z makiem n
Mohnrolle Mohnstriezel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto zawijane z masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

strudel ˈstrudɛl n
Strudel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;

strug struk n
Hobel
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

strugarka struˈɡarka n
Stoßmaschine
(maszynoznawstwo) obrabiarka do obróbki skrawaniem płaszczyzn,

struktura strukˈtura n
Struktur Aufbau Gefüge
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strukturalizm n
Strukturalismus
(filozofia, filozoficzny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) interdyscyplinarny nurt filozoficzno-naukowy zajmujący się analizą struktury zjawisk, a nie ich genezą ani funkcją;

strukturalny adj
Struktur- strukturell
dotyczący struktury

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
Bach
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

struna ˈstrũna n
Saite
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa n
Stimmband
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strunowy strũˈnɔvɨ adj
Saiten-
(przymiotnik) od struna

strup strup n
Schorf
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

strusia polityka n
Vogel-Strauß-Politik Straußenpolitik
sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

strusina n
Straußenfleisch
(spożywczy) mięso ze strusia

struś struɕ n
Strauß
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych strɨx n
Dachboden Dachraum
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina strɨxʲˈɲĩna n
Strychnin
(chemia, chemiczny) (toksykologia) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

stryczek ˈstrɨʧ̑ɛk n
Strick
(książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

stryj strɨj n
Onkel
brat ojca;

strzał sṭʃaw n
Schuss
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni
(sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki
(potocznie, potoczny) próba losowego zgadnięcia odpowiedzi

strzała ˈsṭʃawa n
Pfeil
pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka ˈsṭʃawka n
Pfeil
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek albo miejsce

strzałkowy adj
sagittal
(anatomia, anatomiczny) biegnący od przodu ku tyłowi

strzec sṭʃɛʦ̑ v
hüten
mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś
achtgeben
unikać czegoś, pilnować się, uważać

strzelanie sṭʃɛˈlãɲɛ n
Schießen
oddawanie strzału z broni

strzelanina n
Schießerei
strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelba ˈsṭʃɛlba n
Flinte Büchse
długa, palna broń myśliwska;

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
Jäger
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu
Schütze Schützin
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą
Troschütze
(sport, sportowy) zawodnik, który strzelił bramkę

strzelecki adj
Schieß Schützen
odnoszący się do strzelectwa (sztuki strzelania, dyscypliny sportowej), związany ze strzelectwem

strzemiączko sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
Steigbügel
(anatomia, anatomiczny) kosteczka słuchowa znajdujących się w uchu środkowym człowieka i ssaków;

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
Steigbügel
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ proverb
Vorsicht ist besser als Nachsicht
lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc v
trimmen
skracać włosy, brodę lub sierść

strzygonia choinówka n
Forleule Kieferneule
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Panolis flammea, owad z rodziny sówkowatych;

strzykawka n
Spritze
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa n
Seegurke
(zoologia, zoologiczny) Holothuroidea, zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strzyżak sarni n
Hirschlausfliege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lipoptena cervi, gatunek owada z rzędu muchołówek żywiący się krwią;
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z gatunku strzyżak sarni (1.1)

strzęp sṭʃɛ̃mp n
Fetzen Lumpen
poszarpana resztka czegoś

strój struj n
Kleidung Tracht
określony rodzaj ubioru
Stimmung
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego

strój równomiernie temperowany n
gleichschwebende Temperatur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (rzadki, rzadko używany) każdy strój oparty o równy podział oktawy na dowolną liczbę części
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strój skali dzielący oktawę na 12 równych półtonów;

stróż struʃ n
Wächter
osoba pilnująca np. budynku

strąk strɔ̃ŋk n
Schote
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

stręczycielstwo n
Kuppelei
przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

strętwa n
Zitteraal
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku strętwa (1.1)

student ˈstudɛ̃nt n
student
osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka stuˈdɛ̃ntka n
Studentin
forma żeńska od: student

studia ˈstudʲja n
Studien
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina badań naukowych
Studium
(edukacja, edukacyjny) kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
studieren
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia ˈstudʲɲa n
Brunnen Brunnenschacht
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

studnia artezyjska n
artesischer Brunnen
studnia zasilana wodą z podpowierzchniowej warstwy wodonośnej w sposób samoczynny;

studniówka stuˈdʲɲufka n
Abiturientenball
(edukacja, edukacyjny) bal, zabawa odbywająca się na ok. 100 dni przed egzaminem maturalnym

stukać v
klopfen
powodować charakterystyczny dźwięk, uderzając w twardą powierzchnię
sich stoßen
uderzać częścią ciała w coś twardego

stuknięty adj
bekloppt plemplem
(potocznie, potoczny) niezrównoważony psychicznie

stulatek stuˈlatɛk n
Hundertjähriger
osoba w wieku przynajmniej 100 lat

stulatka stuˈlatka n
Hundertjährige
kobieta mająca sto lat

stulecie stuˈlɛʨ̑ɛ n
hundertster Jahrestag
setna rocznica

stuletni stuˈlɛtʲɲi adj
hundertjährig
mający sto lat
trwający sto lat

stuprocentowy adj
hundertprozentig
zawierający 100% czegoś

stuttgarcki adj
Stuttgarter
związany ze Stuttgartem, dotyczący Stuttgartu

stuła n
Stola
(kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

stwardnienie rozsiane stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ n
multiple Sklerose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzanie n
Erschaffung
(rzeczownik odczasownikowy) od stwarzać

stwarzać v
erschaffen schaffen
powoływać do istnienia

stwierdzenie stfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Behauptung
wypowiedź stwierdzająca coś, wypowiedź wyrażająca przekonanie o czymś

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
Erschaffung
(rzeczownik odczasownikowy) od stworzyć
Kreatur Wesen
zwierzę lub człowiek

stwórca n
Schöpfer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;
ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
Januar Jänner Hartung
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styczna n
Tangente
(geometria) linia prosta mająca punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;

stygmatyzacja ˌstɨɡmatɨˈzaʦ̑ʲja n
Stigmatisierung
proces nadawania, często negatywnych, określeń osobom, grupom lub kategoriom społecznym

styl stɨl n
Stil
sposób czyjegoś postępowania, zachowania
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej

styl życia n
Lebensstil
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;

stylistyczny adj
stilistisch
związany ze stylistyką, dotyczący stylistyki

stylistyka n
Stil
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (architektura, architektoniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (sztuka) styl charakterystyczny dla danego twórcy lub dzieła
Stilistik Stilkunde
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dział nauki zajmujący się opisem i analizą stylów językowych

stylizowany ˌstɨlʲizɔˈvãnɨ adj
stilisiert
posiadający cechy pewnego stylu, przedstawiony lub sformułowany na wzór określonego stylu

stymulacja n
Stimulation
pobudzanie do aktywności, rozwoju

stymulować ˌstɨ̃muˈlɔvaʨ̑ v
stimulieren
pobudzać do działania

stynka ˈstɨ̃nka n
Stint
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach;

stypa n
Totenwache
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
Stipendium
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stypendysta n
Stipendiat
osoba, która otrzymuje stypendium, jest na stypendium

stypulować ˌstɨpuˈlɔvaʨ̑ v
stipulieren
(rzadki, rzadko używany) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymagać, określać, przewidywać, zastrzegać, postulować, nakazywać

styraks n
Benzoe Benzoeharz
żywica pozyskiwana z drzew z rodzaju styrak (Styrax L.)

styrodur n
Styrodur
(technologia, technika, techniczny) polistyren ekstrudowany; materiał izolacyjny wykorzystywany w budownictwie

styryjski adj
steiermärkisch Steiermärker
związany z Styrią, dotyczący Styrii

stół stuw n
Tisch
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd stɔ̃nt pronoun
daher deshalb deswegen
z tego powodu
von hier
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

stępka ˈstɛ̃mpka n
Kiel
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi n
Suaheli Swahili
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subarktyczny adj
subarktisch
związany z obszarem wokół Arktyki, dotyczący obszaru wokół Arktyki

subiektywnie adv
subjektiv
w sposób subiektywny, nieobiektywnie

subiektywny ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ adj
subjektiv
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego
stronniczy, odznaczający się subiektywizmem

subkontynent ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
Subkontinent
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura n
Subkultur
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

subletalny adj
subletal
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) osłabiający znacznie żywotność organizmu, ale nie powodujący natychmiastowej śmierci

sublimat subˈlʲĩmat n
Sublimat
(chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa chlorku rtęci(II);

subskrypcja n
Subskription Zeichnung
formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
Substanz
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

substantywizacja ˌsupstãntɨvʲiˈzaʦ̑ʲja n
Substantivierung
(językoznawstwo, językoznawczy) przejście jakiejś części mowy do kategorii rzeczowników, użycie innej części mowy w funkcji rzeczownikowej

substytut n
Ersatzmittel Surrogat
coś stosowanego zastępczo
Unterbevollmächtigter
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba upoważniona przez pełnomocnika do zastępowania go

subwencja subˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
Subvention
pomoc finansowa, dotacja, stypendium

suchar ˈsuxar n
Zwieback Hartkeks
(spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

suchodrzew Purpusa suˈxɔḍʒɛf purˈpusa n
Winterduftgeißblatt
(botanika, botaniczny) Lonicera × purpusii, mieszaniec dwóch chińskich gatunków wiciokrzewu

suchy ˈsuxɨ adj
trocken
(meteorologia, meteorologiczny) charakteryzujący się małą ilością opadów lub bezdeszczowy
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) pozbawiony emocji
trocken dürr
nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sudański suˈdãj̃sʲci adj
sudanesisch
odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sudecki suˈdɛʦ̑ʲci adj
sudetisch Sudeten-
związany z Sudetami, dotyczący Sudetów

sudeckoniemiecki adj
sudetendeutsch
związany z Niemcami sudeckimi lub z Krajem Sudetów, dotyczący Niemców sudeckich lub Kraju Sudetów

sudoku suˈdɔku n
Sudoku
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufiks ˈsufʲiks n
Suffix
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit ˈsufʲit n
Decke
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm ˈsufʲism̥ n
Sufismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

suflet ˈsuflɛt n
Soufflé
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lekka pieczona potrawa przyrządzana na bazie żółtek utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek, podawana na gorąco;

sufragan n
Suffragan Suffraganbischof
(kościelny) biskup diecezji sufragalnej;

sugestywny ˌsuɡɛˈstɨvnɨ adj
suggestiv
wywierający silny wpływ na czyjeś myśli i wyobraźnię, narzucający komuś sposób myślenia; bardzo przekonujący

sugilit suˈɟilʲit n
Sugilith
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie;

suicydologia ˌsu<sup>j</sup>iʦ̑ɨdɔˈlɔɟja n
Suizidologie
(psychologia, psychologiczny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się problematyką samobójstw i szeroko pojętą autodestruktywnością;

suita n
Suite
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suk suk n
Suq
(handel, handlowy) bazar w krajach Bliskiego Wschodu lub handlowa dzielnica muzułmańska, często pod dachem;

suka ˈsuka n
Hündin
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
Erfolg
korzystny wynik

sukcesywnie adv
sukzessive
w sposób sukcesywny

sukieneczka ˌsucɛ̃ˈnɛʧ̑ka n
Kleidchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: sukienka

sukienka suˈcɛ̃nka n
Kleid
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

sukka ˈsukːa n
Laubhütte Sukka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prowizoryczna budowla stawiana na żydowskie święto Sukkot, Święto Szałasów

sukkub n
Sukkubus
(mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;

sukmana sukˈmãna n
Bauernkittel Bauernrock Sukmana Tuchrock
(historia, historyczny, historycznie) długie męskie okrycie wierzchnie z sukna lub wełny, dołem rozszerzane, dawniej powszechnie noszone przez chłopów;

suknia ˈsucɲa n
Kleid
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukno ˈsuknɔ n
Tuch
gęsta, zgrzebna tkanina wełniana;

sukraloza n
Sucralose
(chemia, chemiczny) (spożywczy) substancja słodząca, słodsza 600 razy od zwykłego cukru, pochodna sacharozy o zerowej kaloryczności;

sum sũm n
Wels Katzenwels
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma ˈsũma n
Summe
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania
pewna ilość pieniędzy

sumeryjski adj
sumerisch
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

sumeryjski n
Sumerisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
Gewissen
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumienność n
Gewissenhaftigkeit Akribie
cecha osoby, która rzetelnie wypełnia swoje obowiązki

sumienny adj
gewissenhaft
skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków
wykonywany dokładnie, rzetelnie

sumo ˈsũmɔ n
Sumo
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sumować sũˈmɔvaʨ̑ v
summieren
dodawać, podliczać
verallgemeinern
uogólniać
zusammenfassen
osiągać kwintesencję

super ˈsupɛr adj
super
(potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały

super ˈsupɛr adv
super
(potocznie, potoczny) wspaniale, świetnie, doskonale

supergromada n
Superhaufen
(astronomia, astronomiczny) zgrupowanie ogromnej liczby grup i gromad galaktyk;

superksiężyc n
Supervollmond
(potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;

superlatyw n
Superlativ
(gramatyka) najwyższy stopień przymiotnika i przysłówka

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
Supermarkt
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supermocarstwo n
Supermacht
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) potężne państwo, posiadające broń atomową

supersieć suˈpɛrʲɕɛ̇ʨ̑ n
Übergitter
(fizyka, fizyczny) periodyczna struktura krystaliczna, najczęściej składająca się z następujących po sobie studni kwantowych

suport ˈsapɔrt n
Vorgruppe Vorband
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;

surdut ˈsurdut n
Gehrock
(krawiectwo) wizytowy ubiór męski z ciemnego materiału; długa, dwurzędowa marynarka;

surfer n
Wellenreiter Surfer
(sport, sportowy) osoba uprawiająca surfing

surfing n
Surfen Wellenreiten
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surinamski ˌsurʲĩˈnãmsʲci adj
surinamisch
związany z państwem Surinam, dotyczący państwa Surinam

surogatka ˌsurɔˈɡatka n
Ersatzmutter Leihmutter
matka zastępcza

surojadek n
Rohköstler
mężczyzna odżwiający się pokarmem nie poddanym obróbce termicznej w wysokiej temperaturze

surowica n
Blutflüssigkeit
(biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi
Serum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat zawierający przeciwciała przeciw konkretnym czynnikom chorobotwórczym

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
Rohstoff
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy suˈrɔvɨ adj
roh
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
schlicht
taki, który jest pozbawiony wszelkich wygód
streng
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy
o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze
nieuznający okoliczności łagodzących ani wyjątków; ostry, rygorystyczny, konsekwentny

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
surrealistisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
Surrealismus
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka ˌsurɨˈkatka n
Erdmännchen
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

surówka suˈrufka n
Salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców;

suseł ˈsusɛw n
Ziesel Zieselmaus
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi ˈsuʃʲi n
Sushi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

suspensa n
Suspension
(kościelny) kara stosowana wobec duchownych, polegająca na zakazie lub ograniczeniu możliwości pełnienia czynności przynależnych z racji stanu lub funkcji;

susza ˈsuʃa n
Dürre Trockenheit
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka suˈʃarka n
Trockner
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
Haartrockner Föhn
(fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszarnia suˈʃarʲɲa n
Darre
miejsce, pomieszczenie, w którym coś się suszy, np. pranie, produkty spożywcze

suszenie suˈʃɛ̃ɲɛ n
Trocknen
sprawianie, że coś jest suche, pozbawianie wody lub wilgoci
Trocknung
(spożywczy) utrwalanie żywności polegające na obniżeniu zawartości wody

suszony adj
getrocknet
taki, który przeszedł proces suszenia

suszyć ˈsuʃɨʨ̑ v
trocknen
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody
stawać się suchym

sutanna suˈtãnːa n
Soutane Sutane
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutek ˈsutɛk n
Nippel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

sutener suˈtɛ̃nɛr n
Zuhälter
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

suterena ˌsutɛˈrɛ̃na n
Souterrain
część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych

suw suf n
Hub Takt
(technologia, technika, techniczny) w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym

suwak n
Lauffeld
(informatyka, informatyczny) pasek przesuwania
Schieber
(technologia, technika, techniczny) ruchomy element przyrządu przesuwający się w prowadnicy

suwak logarytmiczny n
Rechenschieber
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
Souvenir
(przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suweren n
Souverän
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca lub podmiot sprawujący niezależną władzę zwierzchnią;

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
Souveränität
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny adj
souverän
niezależny od innego państwa lub władzy

suwmiarka suvˈmʲjarka n
Messschieber
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

suwnicowy adj
Kran-
(technologia, technika, techniczny) odnoszący się do suwnicy

suzeren suˈzɛrɛ̃n n
Suzerän
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem

sułtan n
Sultan
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat suwˈtãnat n
Sultanat
państwo rządzone przez sułtana;

swanecki adj
swanetisch
związany z Swanetią, dotyczący Swanetii

swastyka sfasˈtɨka ˈsfastɨka n
Hakenkreuz
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach

swat sfat n
Ehestifter Heiratsvermittler
(etnografia, etnograficzny) osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego

swawola n
Ausgelassenheit Unfug
(książkowy) lekkomyślna zabawa
Willkür
(przestarzałe, przestarzały) działanie samowolne, unikanie posłuszeństwa

swańska sól n
swanetisches Gewürzsalz
(spożywczy) tradycyjna przyprawa kuchni gruzińskiej o korzennym smaku, będąca mieszanką soli kamiennej, ziół i suszonych jarzyn

sweter ˈsfɛtɛr n
Pullover
(odzieżownictwo) grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

switch n
Switch
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową;

swój sfuj pronoun
sein ihr
należący do wykonawcy czynności

swędzenie n
Jucken Juckreiz
(rzeczownik odczasownikowy) od swędzić

swędzić ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
jucken
dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

syberyjski ˌsɨbɛˈrɨjsʲci adj
sibirisch
(przymiotnik) od Syberia

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
sizilianisch Sizilianisch
od Sycylia

syczenie n
Zischen
wydawanie dźwięku przypominającego przeciągłe wymawianie spółgłoski s

syderyczny ˌsɨdɛˈrɨʧ̑nɨ adj
siderisch
(astronomia, astronomiczny) gwiazdowy

syf sɨf n
Wirrwarr
(potocznie, potoczny) (pospolicie) brak ładu i porządku

syfiarz n
Schmutzfink Dreckspatz
(potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę

sygnalista ˌsɨɡnaˈlʲista n
Whistleblower
człowiek, który działając w dobrej intencji, ujawnia lub zgłasza nieprawidłowości, do jakich dochodzi w miejscu pracy, a które naruszają interes pracodawcy lub interes publiczny;

sygnalizować v
signalisieren andeuten
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnał ˈsɨɡnaw n
Signal
znak informacyjny lub ostrzegawczy

syjonistyczny ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
zionistisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
Zionismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

syk sɨk n
Zischen
odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”

sykatywa ˌsɨkaˈtɨva n
Sikkativ
(chemia, chemiczny) środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;

sylaba sɨˈlaba n
Silbe
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylabiczny adj
silbenbildend
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzący sylabę
syllabisch
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bazujący na określonej liczbie sylab

sylogizm n
Syllogismus
(logika, logiczny) wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie;

sylur ˈsɨlur n
Silur
(geologia, geologiczny) trzeci okres ery paleozoicznej;

sylwanit sɨlˈvãɲit n
Sylvanit
(mineralogia, mineralogiczny) stalowoszary, cynowobiały lub brązowożółty minerał o dużej łupliwości

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
Silvester Silvesterabend
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku
Silvesterfeier Silvesterparty
zabawa lub bal urządzane w noc z 31 grudnia na 1 stycznia na przywitanie Nowego Roku;

sylwin n
Sylvin
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków;

symbiont n
Symbiont
(biologia, biologiczny) organizm żyjący w symbiozie z organizmem innego gatunku;

symbioza n
Symbiose
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
Symbol
(sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;
Symbol Zeichen
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
Symmetrie
(matematyka, matematyczny) właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego;

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
Symphonie Sinfonie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symonia n
Simonie
(historia, historyczny, historycznie) praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
Sympathie
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympozjum sɨ̃mˈpɔzʲjũm n
Symposion Symposium Fachtagung
spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
Symptom Anzeichen
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symulacja n
Simulation
odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska
udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia

symulant sɨ̃ˈmulãnt n
Simulant
osoba, która coś udaje, symuluje, zwłaszcza chorobę

symultana ˌsɨ̃mulˈtãna n
Simultanspiel
(szachy, pojęcie szachowe) sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)

symultanista n
Simultanspieler
(szachy, pojęcie szachowe) szachista grający z wieloma przeciwnikami jednocześnie

syn sɨ̃n n
Sohn
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
Synagoge
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synantropijny adj
synanthrop
(biologia, biologiczny) zawleczony przez człowieka

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
Synapse
(biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;

syndrom n
Syndrom
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zespół objawów charakterystycznych dla jakiejś choroby lub chorób

syndrom miodowego miesiąca ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a n
Flitterwochensyndrom
(medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne

syndykalizm n
Syndikalismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;

syneczek n
Söhnchen Söhnlein
(zdrobniale) od: syn

synek ˈsɨ̃nɛk n
Söhnchen Söhnlein
(zdrobniale) od: syn

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
Synergie
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synestezja n
Synästhesie
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

syngaleski adj
singhalesisch
związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów

syngaleski n
Singhalesisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski;

synkretyczny adj
synkretistisch
taki, który łączy w jedną całość różne, czasami przeczące sobie, elementy

synkretyzm n
Synkretismus
łączenie w jedną całość różnych elementów

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
Synonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synonimia n
Synonymie
(językoznawstwo, językoznawczy) bliskoznaczność wyrazów

synoptyczny adj
synoptisch
(meteorologia, meteorologiczny) związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody
taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości

synowa sɨ̃ˈnɔva n
Schwiegertochter
żona syna

syntagma sɨ̃nˈtaɡma n
Syntagma
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ adj
synthetisch
taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający
taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę

synteza n
Synthese
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

synuś n
Söhnchen Söhnlein
(zdrobniale) od: syn

sypać ˈsɨpaʨ̑ v
aufschütten aufwerfen
o okopach, wałach, itp. budować przez sypanie
schütten streuen
o sypkich substancjach przemieszczać
verpfeifen verraten
(potocznie, potoczny) donosić
sich verraten
(potocznie, potoczny) donosić na siebie wzajemnie
zerfallen
psuć się

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
Schlafzimmer Schlafstube
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

sypki ˈsɨpʲci adj
pulverig
złożony z bardzo drobnych, suchych i niezespolonych ze sobą cząstek, łatwo rozsypujący się

syrakuzanin n
Syrakuser
mieszkaniec Syrakuz; osoba z tego miasta

syrakuzanka n
Syrakuserin
mieszkanka Syrakuz; kobieta z tego miasta

syrakuzański adj
syrakusisch
związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz

syrena sɨˈrɛ̃na n
Sirene
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
(zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

syrop ˈsɨrɔp n
Sirup
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
Ahornsirup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski sɨˈrɨjsʲci adj
syrisch
odnoszący się do państwa Syria

system ˈsɨstɛ̃m n
System
układ urządzeń współpracujących ze sobą;

system hippodamejski n
Hippodamische Schema Hippodamische System
(urbanistyka, urbanistyczny) system urbanistyczny rozpowszechniony przez Hippodamosa z Miletu, zakładający m.in. rozwój miasta poprzez wyznaczenie geometrycznej i regularnej siatki ulic oraz budynków;

system liczbowy n
Zahlensystem
(matematyka, matematyczny) zbiór reguł jednolitego zapisu i nazewnictwa liczb;

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
Betriebssystem
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
Dateisystem
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

systematyczny ˌsɨstɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
geregelt
wykonywany lub zdarzający się regularnie
gewissenhaft systematisch
systematycznie wykonujący swoją pracę, systematycznie uczący się, pilny
planmäßig systematisch
wykonany metodycznie, w sposób uporządkowany, według schematu
sorgfältig
wykonywany starannie
systematisch
(biologia, biologiczny) dotyczący systematyki roślin lub zwierząt

systematyka ˌsɨstɛ̃ˈmatɨka n
Systematik
dziedzina/poddziedzina jakiejś nauki zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć

systematyzacja ˌsɨstɛ̃matɨˈzaʦ̑ʲja n
Systematisierung
ujęcie czegoś w system, porządkowanie

systemowy adj
System- systemhaft
odnoszący się do systemu

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
Situation Lage
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syzyfowa praca ˌsɨzɨˈfɔva ˈpraʦ̑a n
Sisyphusarbeit
(przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów

szabat ˈʃabat n
Sabbat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla ˈʃabla n
Säbel
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą;

szabla śnieżna n
Firnanker
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) lekki, zaostrzony drążek z metalowego kątownika służący do asekuracji w twardym śniegu i lodzie podczas wspinaczki i wędrówki w górach

szablodziób ʃaˈblɔʥ̑up n
Säbelschnäbler
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon ˈʃablɔ̃n n
Muster
gotowy wzór do wypełniania lub naśladowania
przyjęty wzorzec postępowania, często bezmyślnie naśladowany
Muster Vorlage
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

szabrownictwo n
Plünderung
(potocznie, potoczny) grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej

szabrownik ʃaˈbrɔvʲɲik n
Plünderer
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się szabrem

szachista ʃaˈxʲista n
Schachspieler
osoba grająca w szachy

szachistka ʃaˈxʲistka n
Schachspielerin
kobieta grająca w szachy

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
Schachbrett
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;
Schachbrettmuster
deseń ułożony z kwadratów (rzadziej: rombów) na podobieństwo szachownicy (1.1)

szachowy adj
Schach
związany z szachami, dotyczący szachów

szachy ˈʃaxɨ n
Schach Schachspiel
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacować v
schätzen beziffern
podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

szacunek ʃaˈʦ̑ũnɛk n
Achtung Respekt
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś
Schätzung
(ekonomia, ekonomiczny) zliczenie wartości materialnej czegoś

szadź ʃaʨ̑ n
Raueis
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa ˈʃafa n
Schrank
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafa grająca n
Jukebox Musikautomat Musikbox
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) knajpiany automat do odtwarzania płyt winylowych za pieniądze

szafir ˈʃafʲir n
Saphir
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirek ʃaˈfʲirɛk n
Kleine Traubenhyazinthe Traubenhyazinthe
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Muscari botryoides (L.) Mill., szafirek drobnokwiatowy; ozdobna roślina cebulowa kwitnąca w warunkach naturalnych wczesną wiosną
Traubenhyazinthe
(botanika, botaniczny) Muscari Mill., rodzaj roślin z rodziny szparagowatych;

szafka nocna n
Nachttisch
niski mebel ustawiany przy łóżku

szafot ˈʃafɔt n
Schafott
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran ˈʃafrãn n
Safran
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szafuski adj
Schaffhauser schaffhauserisch schaffhausisch
związany z Szafuzą, dotyczący Szafuzy, pochodzący z Szafuzy

szagryn ˈʃaɡrɨ̃n n
Chagrin Chagrinleder
skóra cielęca, kozia lub owcza z licem groszkowanym, używana do wyrobu galanterii kaletniczej;

szahada ʃaˈxada n
Schahada
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szajka n
Ring Bande Gang
zorganizowana grupa przestępcza

szakal ˈʃakal n
Schakal
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;

szakal złocisty n
Goldschakal
(zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych;

szakszuka n
Schakschuka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;

szakłak pospolity n
Purgier-Kreuzdorn
(botanika, botaniczny) Rhamnus cathartica L., gatunek pospolitego krzewu lub drzewa z rodziny szakłakowatych, o własnościach leczniczych i trujących;

szal ʃal n
Schal Umschlagtuch
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szalik ˈʃalʲik n
Schal
pas materiału służący do owijania szyi

szalka ˈʃalka n
Schale Waagschale
(technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalotka ʃaˈlɔtka n
Schalotte askalonische Zwiebel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny
askalonische Zwiebel
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;

szalupa ʃaˈlupa n
Rettungsfloß
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) łódź wożona na statku do celów ratunkowych, szkoleniowych i do komunikacji z lądem;

szaman ˈʃãmãn n
Schamane
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szambo ˈʃãmbɔ n
Klärgrube
(technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia

szames ˈʃãmɛs n
Schammes
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) posługacz w synagodze, gminie, sądzie rabinackim bądź w bractwie żydowskim, którego zadaniem było m.in. przygotowywanie synagogi do nabożeństw, pomaganie chazanom, poranne budzenie mężczyzn na modlitwy itp.;

szampan ˈʃãmpãn n
Champagner Sekt
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
Shampoo Haarwaschmittel
płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szaniec ˈʃãɲɛʦ̑ n
Schanze
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu;

szanowny adj
geehrt
(podniośle) wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci
przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

szantaż ˈʃãntaʃ n
Erpressung
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
erpressen
stosować szantaż wobec kogoś

szantażysta ˌʃãntaˈʒɨsta n
Erpresser
ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szantażystka ˌʃãntaˈʒɨstka n
Erpresserin
kobieta, która stosuje szantaż, która szantażuje kogoś

szara eminencja ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
graue Eminenz
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba zakulisowo sprawująca władzę lub skrycie i anonimowo wpływająca na podejmowanie istotnych decyzji, zarazem nie pełniąca funkcji adekwatnych do tych czynności

szara strefa ˈʃara ˈstrɛfa n
Grauzone legal Schattenwirtschaft
(ekonomia, ekonomiczny) niezakazana przez prawo działalność gospodarcza odbywająca się z pominięciem prawa (przez m.in. niepłacenie podatków);

szarak n
Feldhase
(łowiectwo, łowiecki) zając o płowej sierści

szarawy ʃaˈravɨ adj
gräulich
w kolorze podobnym do szarego

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
Heuschrecke
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

szariat ˈʃarʲjat n
Scharia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan n
Scharlatan
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarobiały adj
grauweiß
biały z szarym odcieniem

szaroczarny adj
grauschwarz
czarny z szarym odcieniem

szaroniebieski adj
graublau
koloru szarego o odcieniu niebieskim

szarozielony adj
graugrün
zielony o szarym odcieniu

szary ˈʃarɨ adj
grau
w kolorze pośrednim między czarnym a białym
klein
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: niewyróżniający się z ogółu, mało znaczący

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
Schaschlik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szata ˈʃata n
Robe
(książkowy) podniośle o ubraniu
odświętny ubiór

szatan ˈʃatãn n
Satan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

szatnia ˈʃatʲɲa n
Garderobe Ankleideraum Umkleidekabine
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szałamaja ˌʃawãˈmaja n
Schalmei
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;

szałwia ˈʃawvʲja n
Salbei
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw ʃʧ̑af n
Sauerampfer Ampfer
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczawian n
Oxalat
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu szczawiowego;

szczawik ˈʃʧ̑avʲik n
Sauerklee
roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;
ein junger Dachs
(potocznie, potoczny) lekceważąco o młodym lub mikrym mężczyźnie

szczawiówka ʃʧ̑aˈvʲjufka n
Sauerampfersuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa szczawiowa;

szczać ʃʧ̑aʨ̑ v
pissen
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczebel ˈʃʧ̑ɛbɛl n
Sprosse
poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczecina n
Borste
(zoologia, zoologiczny) sztywne włosy na ciele świniowatych;
Stoppelbart
(przenośnie, przenośnia) sztywne i gęste owłosienie u ludzi, zwłaszcza zarost

szczecinianin ˌʃʧ̑ɛʨ̑ĩˈɲä̃ɲĩn n
Stettiner
mieszkaniec Szczecina

szczecinianka ˌʃʧ̑ɛʨ̑ĩˈɲãnka n
Stettinerin
mieszkanka Szczecina

szczeciński ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
Stettiner
dotyczący Szczecina, związany ze Szczecinem, pochodzący ze Szczecina

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
besonders
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu

szczególny ʃʧ̑ɛˈɡulnɨ adj
besonderer
taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
ausführlich
mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
bellen kläffen
(zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczekuszka ʃʧ̑ɛˈkuʃka n
Pfeifhase
(zoologia, zoologiczny) Ochotona, niewielki, skoczny ssak;

szczelinomierz ˌʃʧ̑ɛlʲĩˈnɔ̃mʲjɛʃ n
Fühlerlehre
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru szerokości szczelin;

szczelny adj
luftdicht dicht wasserdicht hermetisch undurchdringlich undurchlässig
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczenię ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Welpe
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
Impfung
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
Impfstoff Vakzine
(medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczerość ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑ n
Ehrlichkeit Aufrichtigkeit
cecha tego, kto jest szczery

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
aufrichtig ehrlich
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje
rein
jednolity, pozbawiony domieszek

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
aufrichtig
od: szczery

szczeżuja wielka n
große Teichmuschel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Anodonta cygnea L., gatunek małża z rodziny skójkowatych;

szczodry ˈʃʧ̑ɔdrɨ adj
freigebig generös
hojny, dający coś obficie

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
Zahnbürste
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
Bürste
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
Haarbürste
(fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczupak ˈʃʧ̑upak n
Hecht
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
schlank
mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur ʃʧ̑ur n
Ratte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy n
Landratte
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczurołap ʃʧ̑uˈrɔwap n
Rattenfänger
człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;

szczurzy ˈʃʧ̑uʒɨ adj
Ratten
taki, który należy do szczura

szczuć ʃʧ̑uʨ̑ v
hetzen
pobudzać psa do ataku

szczwół plamisty n
Gefleckte Schierling
(botanika, botaniczny) Conium maculatum L., gatunek trującej rośliny dwuletniej z rodziny selerowatych;

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
Stieglitz Distelfink
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyny ˈʃʧ̑ɨ̃nɨ n
Pisse
(pospolicie) mocz

szczypawka ʃʧ̑ɨˈpafka n
Ohrwurm
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczypać v
kneifen zwicken
ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę

szczypce ˈʃʧ̑ɨpʦ̑ɛ n
Scheren
(zoologia, zoologiczny) dwudzielny narząd chwytny i obronny niektórych stawonogów;
Zange
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do chwytania przedmiotów w formie dwóch zaciskających się ramion

szczypior ˈʃʧ̑ɨpʲjɔr n
Schnittlauch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

szczyt ʃʧ̑ɨt n
Gipfel Gipfeltreffen Gipfelkonferenz
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób
Gipfel Spitze
najwyższy punkt góry
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
Spitzenverkehr
(przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii

szczątkowy adj
rudimentär
pozostały jako szczątek czegoś

szczędzić ˈʃʧ̑ɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
sparen
oszczędnie czegoś używać

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
Kiefer
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczękościsk n
Kieferklemme
(medycyna, medyczny) mocne zwarcie szczęk i niemożność ich rozwarcia wskutek skurczu mięśni żwaczy;

szczęściarz ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ n
Glückskind Glückspilz
(potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
Glück
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
Glück Seligkeit
uczucie radości i zadowolenia

szczęśliwej drogi interjection
gute Reise gute Fahrt
życzenie dobrego i bezpiecznego podróżowania

szczęśliwość ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
Glück
uczucie silnego zadowolenia

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
glücklich
odczuwający szczęście
przynoszący szczęście
korzystny

szczęść Boże interjection
grüß Gott
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie pozdrowienie

szef ʃɛf n
Chef
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szefowa ʃɛˈfɔva n
Chefin
(potocznie, potoczny) przełożona, zwierzchniczka

szejk n
Scheich Scheik
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szekel ˈʃɛkɛl n
Schekel
(jednostka monetarna) waluta Izraela;

szelak n
Schellack
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) naturalna żywica pozyskiwana w Indiach i Tajlandii z wydzieliny owadów z gatunku Lac laccifer;

szelest ˈʃɛlɛst n
Geraschel
onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.

szelf ʃɛlf n
Schelf
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza;

szelka ˈʃɛlka n
Hosenträger Träger
pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szelma n
Schelm Schelmin
osoba cwana, bez skrupułów

szelmowski adj
schelmisch
podstępny, pełen przebiegłości
świadczący o skłonności do figli, żartów

szelężnik ʃɛˈlɛ̃w̃ʒʲɲik n
Klappertopf
(botanika, botaniczny) Rhinanthus, rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych;

szelężnik większy ʃɛˈlɛ̃w̃ʒʲɲiɡ ˈvʲjɛ̃ŋkʃɨ n
Großer Klappertopf
(botanika, botaniczny) Rhinanthus serotinus, gatunek roślin z rodziny zarazowatych;

szemranie n
Murren
(rzeczownik odczasownikowy) od szemrać

szept n
Geflüster Flüstern
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
flüstern
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg ˈʃɛrɛk n
Reihe
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
Reihe Serie
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szeroki ʃɛˈrɔci adj
weit breit
mający określony wymiar poprzeczny

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
breit
na określony wymiar w poprzek
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokopasmowy adj
breitbandig
(elektronika, elektroniczny) wykorzystujący szerokie pasmo częstotliwości wytwarzane przez modem

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
Breite
(geografia, geograficzny) (zobacz) szerokość geograficzna
Breite Weite
poprzeczny wymiar obiektu

szerokość geograficzna ʃɛˈrɔkɔʑʥ̑ ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑na n
geographische Breite
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych - kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika;

szerokość połówkowa ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ ˌpɔwufˈkɔva n
Halbwertsbreite
(matematyka, matematyczny) odległość między dwoma punktami krzywej, w których funkcja opisująca tą krzywą przyjmuje wartość równą połowie wartości maksymalnej;

szerpa n
Sherpa
tragarz i przewodnik wysokogórski

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
Hornisse
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szesnastkowy adj
hexadezimal
(matematyka, matematyczny) związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

szesnastolatek ˌʃɛsnastɔˈlatɛk n
Sechzehnjähriger
chłopak mający szesnaście lat

szesnastolatka ˌʃɛsnastɔˈlatka n
Sechzehnjährige
dziewczyna mająca szesnaście lat

szesnastoletni ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi adj
sechzehnjährig
mający szesnaście lat
trwający szesnaście lat

szesnastościan n
Hexadekaeder
(geometria) wielościan o szesnastu ścianach

szew ʃɛf n
Nähen
(medycyna, medyczny) operacyjne zszycie tkanek miękkich;
Sutur
(anatomia, anatomiczny) nieruchome połączenie kości przy pomocy bardzo krótkich włókien łącznotkankowych;

szew mężowski n
Husband Stitch
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) nadmiarowe, zbyt ciasne zaszywanie naderwanego krocza kobiety po porodzie, wykonywane wyłącznie po to, aby stosunki seksualne sprawiały jej partnerowi więcej satysfakcji

szewc ʃɛfʦ̑ n
Schuhmacher Schuster
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;
Schusterjunge
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd łamania tekstu, polegający na pozostawieniu na końcu łamu samotnego pierwszego wiersza akapitu;

szewro ˈʃɛvrɔ n
Chevreauleder
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyprawiona skóra kozia

szewski poniedziałek ˈʃɛfsʲci ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk idiom
blauer Montag der blaue Montag
niedyspozycja lub absencja w pracy przypadająca w poniedziałek po nadużyciu alkoholu w niedzielę

szezlong ˈʃɛzlɔ̃ŋk n
Chaiselongue
kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
Kubus
(matematyka, matematyczny) wynik podniesienia do trzeciej potęgi;
Würfel Kubus
(geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

sześcienny adj
Kubik-
(matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi

sześciogodzinny ˌʃɛɕʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
sechsstündig
trwający sześć godzin

sześciojęzyczny ˌʃɛɕʨ̑ɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
sechssprachig
posługujący się sześcioma językami

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
Sechseck
(geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześciolatek ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsjähriger
chłopiec mający sześć lat

sześciolatka ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsjährige
dziewczynka mająca sześć lat

sześcioletni ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsjährig
mający sześć lat
trwający sześć lat

sześciopokojowy ˌʃɛɕʨ̑ɔpɔkɔˈjɔvɨ adj
Sechs-Zimmer-
z sześcioma pokojami

sześćdziesięcioczterolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt cztery lata

sześćdziesięcioczterolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt cztery lata

sześćdziesięcioczteroletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt cztery lata
trwający sześćdziesiąt cztery lata

sześćdziesięciodwulatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
Zweiundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt dwa lata

sześćdziesięciodwulatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatka n
Zweiundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt dwa lata

sześćdziesięciodwuletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt dwa lata
trwający sześćdziesiąt dwa lata

sześćdziesięciodziewięciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neunundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt dziewięć lat

sześćdziesięciodziewięciolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neunundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt dziewięć lat

sześćdziesięciodziewięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neunundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt dziewięć lat
trwający sześćdziesiąt dziewięć lat

sześćdziesięciojednolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
Einundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt jeden lat

sześćdziesięciojednolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatka n
Einundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt jeden lat

sześćdziesięciojednoletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt jeden lat
trwający sześćdziesiąt jeden lat

sześćdziesięciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechzigjähriger
osoba w wieku 60-69 lat

sześćdziesięciolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Sechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt lat

sześćdziesięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechzigjährig
mający sześćdziesiąt lat
trwający sześćdziesiąt lat

sześćdziesięcioośmiolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt osiem lat

sześćdziesięcioośmiolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt osiem lat

sześćdziesięcioośmioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt osiem lat
trwający sześćdziesiąt osiem lat

sześćdziesięciopięciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt pięć lat

sześćdziesięciopięciolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt pięć lat

sześćdziesięciopięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt pięć lat
trwający sześćdziesiąt pięć lat

sześćdziesięciosiedmiolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt siedem lat

sześćdziesięciosiedmiolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt siedem lat

sześćdziesięciosiedmioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt siedem lat
trwający sześćdziesiąt siedem lat

sześćdziesięciosześciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt sześć lat

sześćdziesięciosześciolatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt sześć lat

sześćdziesięciosześcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt sześć lat
trwający sześćdziesiąt sześć lat

sześćdziesięciotrzylatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiundsechzigjähriger
mężczyzna mający sześćdziesiąt trzy lata

sześćdziesięciotrzylatka ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatka n
Dreiundsechzigjährige
kobieta mająca sześćdziesiąt trzy lata

sześćdziesięciotrzyletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiundsechzigjährig
mający sześćdziesiąt trzy lata
trwający sześćdziesiąt trzy lata

szkalować v
verleumden
rozgłaszać fałszywe informacje; rzucać oszczerstwa

szkandela n
Bettwärmer
(dawniej, dawny) flaszka albo płaskie naczynie napełniane gorącą wodą lub węglami, służące do ogrzewania pościeli

szkaplerz ˈʃkaplɛʃ n
Skapulier
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie

szkaradnica n
Steinfisch Echte Steinfisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) Synanceia verrucosa, jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;

szkarłat n
Scharlach
szkarłatny kolor
szkarłatna tkanina, ubiór z takiej tkaniny

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
scharlachrot
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

szkatułka ʃkaˈtuwka n
Schatulle
małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi

szkic ʃʲciʦ̑ n
Entwurf Skizze
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku
(przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

szkicować v
skizzieren entwerfen aufzeichnen
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
skizzieren umreißen
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
Gerüst
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji
Skelett Gerippe
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;

szklanka ˈʃklãnka n
Glas
szklane naczynie, z którego się pije;

szklarz n
Glaser
rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkliwiak n
Ameloblastom
(stomatologia, stomatologiczny) miejscowo złośliwy nowotwór wywodzący się z ameloblastów;

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
schottisch
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda ˈʃkɔda n
Schaden
krzywda, strata

szkoda ˈʃkɔda v
schade
być żal, być przykro

szkoda całkowita n
Totalschaden
(lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) całkowite uszkodzenie pojazdu lub samolotu kwalifikujące go do kasacji

szkodliwość ʃkɔˈdlʲivɔɕʨ̑ n
Schädlichkeit
cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
schädlich
przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkolenie ʃkɔˈlɛ̃ɲɛ n
Schulen
(rzeczownik odczasownikowy) od szkolić
Schulung Weiterbildung
(edukacja, edukacyjny) jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności

szkolić ˈʃkɔlʲiʨ̑ v
ausbilden schulen
dokształcać w określonej dziedzinie

szkolny ˈʃkɔlnɨ adj
schulisch Schule
związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkopuł ˈʃkɔpuw n
Klippe
(książkowy) coś utrudniającego realizację czegoś, jakiś problem, przeszkoda

szkorbut n
Skorbut Scharbock
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła ˈʃkɔwa n
Schule
(edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
Grundschule Volksschule Primarschule
(edukacja, edukacyjny) szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła wyższa n
Hochschule
(edukacja, edukacyjny) szkoła kształcąca najwyżej kwalifikowanych pracowników w zakresie ustalonych dziedzin

szkoła średnia ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa n
Oberschule
(edukacja, edukacyjny) szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner ˈʃkũnɛr n
Schoner
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło ʃkwɔ n
Glas
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szkło powiększające n
Vergrößerungsglas
(technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu

szlachar ˈʃlaxar n
Mittelsäger
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑ n
Adliger
członek szlachty

szlachecki ʃlaˈxɛʦ̑ʲci adj
adlig
związany ze szlachtą, dotyczący szlachty

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
edel adlig
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachta ˈʃlaxta n
Adel Adelsstand Schlachta
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;
Adel Schlachta adelig adlig
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu

szlachtować ʃlaxˈtɔvaʨ̑ v
schlachten
(przestarzałe, przestarzały) zarzynać bydło

szlafmyca n
Schlafmütze
(dawniej, dawny) miękka czapka męska nakładana do spania; używana też jako poranne nakrycie głowy

szlafrok ˈʃlafrɔk n
Morgenmantel
(krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlagmetal n
Schlagmetall
(sztuka) imitujący złoto, srebro lub brąz materiał dekoracyjny w postaci cienkich płatków, stosowany w malarstwie, rzeźbie i sztuce użytkowej

szlam n
Schlamm
osad tworzący się na dnie i nieraz brzegach zbiorników wodnych

szlauch ʃlawx n
Schlauch
(potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa

szlezwicki adj
schleswigisch schleswigsch
związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (miasta w Niemczech)

szlezwiczanin n
Schleswiger
mieszkaniec Szlezwiku, ktoś pochodzący z tego miasta

szlifierka ʃlʲiˈfʲjɛrka n
Schleifmaschine
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

szlifierka kątowa ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva n
Winkelschleifer
(technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;

szlifierz ˈʃlʲifʲjɛʃ n
Schleifer
(zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się ostrzeniem narzędzi
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik zajmujący się szlifowaniem;

szlifowanie ˌʃlʲifɔˈvãɲɛ n
Schleifen
(rzeczownik odczasownikowy) od szlifować

szlochać v
schluchzen
płakać, wydając krótkie, urywane dźwięki

szmaragd ˈʃmarakt n
Smaragd
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)

szmata ˈʃmata n
Lappen
kawałek tkaniny, zwykle brudnej

szmatławiec n
Käseblatt Schmierblatt
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) gazeta lub czasopismo o niskim poziomie

szminka ˈʃmʲĩnka n
Lippenstift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust
Schminke
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora

szmira ˈʃmʲira n
Schmiere Schund
coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

szmizjerka n
Hemdblusenkleid
sukienka podobna w kroju do męskiej koszuli

szmonces n
jüdisch Witz
dowcip lub skecz kabaretowy oparty na humorze żydowskim;

szmugiel ˈʃmuɟɛl n
Schmuggel
(potocznie, potoczny) nielegalne przewożenie towarów

szmuglować v
schmuggeln schummeln
(potocznie, potoczny) nielegalnie przewozić (najczęściej przez granicę) towary lub przeprowadzać osoby

sznaucer ˈʃnawʦ̑ɛr n
Schnauzer
(kynologia, kynologiczny) typ psa pochodzący z Niemiec

sznur ʃnur n
Achselschnur
noszona na ramieniu pleciona ozdoba będąca częścią munduru galowego
Schnur
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek ˈʃnurɛk n
Schnur Bindfaden Kordel
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
Schnürsenkel Schnur
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznycel ˈʃnɨʦ̑ɛl n
Schnitzel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szo n
Scho
(językoznawstwo, językoznawczy) baktryjska litera dodana do alfabetu greckiego służąca do zapisu głoski /ʃ/, czytanej jak polskie "sz";

szodon n
Chaudeau
(cukiernictwo) gorący sos do deserów składający się z ubitych żółtek, cukru i białego wina

szofar ˈʃɔfar n
Schofar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

szofer n
Chauffeur
zawodowy kierowca

szogun n
Schogun Shogun
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;

szok n
Schock
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szokować v
schockieren
wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
Waschbär
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szopa ˈʃɔpa n
Haarschopf
(potocznie, potoczny) nieuporządkowana, wzburzona czupryna
Schuppen
lekki, drewniany budynek gospodarczy lub magazynowy

szosa ˈʃɔsa n
Straße
rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy

szot n
Schot
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do ustawiania żagla pod właściwym kątem do kierunku wiatru

szowinista n
Chauvinist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik szowinizmu

szowinistyczny adj
chauvinistisch
wyrażający szowinizm; dotyczący szowinisty

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
Chauvinismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

szpadel ˈʃpadɛl n
Spaten
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpak ʃpak n
Star
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szpaler ˈʃpalɛr n
Spalier
aleja utworzona z dwóch równoległych szeregów drzew lub krzewów; drzewa tworzące taką aleję
dwa równoległe szeregi ludzi tworzące korytarz służący jako przejście podczas różnych uroczystości

szparag ˈʃparak n
Spargel
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szparagowa n
Spargelsuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa ze szparagów, zwykle w postaci kremu

szparkasa n
Sparkasse
(dawniej, dawny) (Kresy) kasa oszczędnościowa

szpat ʃpat n
Spat
(mineralogia, mineralogiczny) (dawniej, dawny) minerał o doskonałej łupliwości;
(weterynaria, weterynaryjny) guzowate uwypuklenie w stawie stępu konia;

szpatułka n
Spatel
(medycyna, medyczny) podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła

szpecle ˈʃpɛʦ̑lɛ n
Spätzle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobne kluski z mąki i jaj;

szperacz n
Suchscheinwerfer
ruchomy reflektor, który oświetla coraz to inne miejsca w terenie;

szpic japoński ˈʃpʲiʦ̑ʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci n
Japan Spitz
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii;

szpicbródka n
Spitzbart
(potocznie, potoczny) spiczasta broda

szpicel n
Spitzel Aufpasser
(pogardliwie, pogardliwy) tajny agent, szpieg

szpicruta n
Gerte
(jeździectwo, jeździecki) krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;

szpieg ʃpʲjɛk n
Spion
osoba zajmująca się szpiegostwem;

szpiegostwo n
Spionage
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegostwo przemysłowe n
Wirtschaftsspionage
potajemne zdobywanie tajemnic handlowych pewnego przedsiębiorstwa i przekazywanie ich zleceniodawcy

szpilka ˈʃpʲilka n
Hering
(gwara, gwarowe) (motoryzacja) śruba posiadająca z obu stron gwint
Nadel
(turystyka, turystyczny) pręt zakończony oczkiem lub zgięciem do mocowania namiotu do podłoża
Nadel Stecknadel
(krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny
Pfennigabsatz
(obuwnictwo, obuwniczy) cienki i wysoki obcas w bucie
Stöckelschuh
(obuwnictwo, obuwniczy) kobiecy but ze szpilką (1.2)

szpinak ˈʃpʲĩnak n
Spinat
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach
(spożywczy) jarzyna z liści szpinaku (1.3)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana ze szpinaku (1.4)

szpinet n
Spinett
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

szpital ˈʃpʲital n
Krankenhaus Spital Hospital
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital polowy n
Feldlazarett
(medycyna, medyczny) tymczasowa kliniczna instytucja medyczna obsługująca rannych żołnierzy, ofiary katastrof i klęsk żywiołowych;

szpital psychiatryczny n
psychiatrische Klinik
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpitalny ʃpʲiˈtalnɨ adj
Krankenhaus
związany ze szpitalem, dotyczący szpitala

szpon ʃpɔ̃n n
Klaue Fang Kralle
(ornitologia, ornitologiczny) ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych;

szprycer ˈʃprɨʦ̑ɛr n
Rülpswässerchen
(potocznie, potoczny) wino z wodą sodową

szprycha ˈʃprɨxa n
Speiche
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szpulka ˈʃpulka n
Spule
walec, na który nawija się np. nić

szrapnel ˈʃrapnɛl n
Schrapnell
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

szron ʃrɔ̃n n
Reif
warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztaba n
Barren
(jubilerstwo, jubilerski) bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie
wąska, gruba płyta metalowa

sztafeta n
Staffel Staffellauf
(sport, sportowy) bieg ze zmiennikami

sztaksel n
Stagsegel
rodzaj żagla, przeważnie w kształcie trójkątnym, rozpinanego na sztagu

sztaluga n
Staffelei
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar ˈʃtãndar n
Standarte Banner
chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztangista ʃtãŋʲˈɟista n
Gewichtheber
(sport, sportowy) sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

sztetl n
Schtetl Stetl
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

sztolnia ˈʃtɔlʲɲa n
Stollen
sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;

sztorm ʃtɔrm n
Seesturm
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (meteorologia, meteorologiczny) burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal

sztrafbatalion ˌʃtravbaˈtalʲjɔ̃n n
Strafbataillon
(gwara, gwarowe) (wojskowość, wojskowy) batalion karny

sztrajmel n
Schtreimel
(żydowski) tradycyjna futrzana czapka wykonana z trzynastu skórek, zwykle sobolowych, stanowiąca część oficjalnego bądź odświętnego stroju niektórych grup ortodoksyjnych Żydów;

sztruks n
Cord
(włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana;

sztruksy n
Cordhose Kordhose
spodnie uszyte ze sztruksu

sztuczka n
Trick
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp.
popis zręczności sprawnie wykonywanych

sztuczna szczęka ˈʃtuʧ̑na ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
künstliches Gebiss
(stomatologia, stomatologiczny) proteza naturalnego uzębienia

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
Feuerwerk
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
künstlich
imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka
niezgodny z naturą

sztuka ˈʃtuka n
Kunst
(sztuka) twórczość artystyczna
Kunststück Kunst
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności
Stück
pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór sceniczny, przedstawienie

sztuka walki n
Kampfkunst
(sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

sztukator ʃtuˈkatɔr n
Stuckateur
osoba wykonująca zawodowo pracę z zakresu sztukaterii

sztuki piękne ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ n
bildenden Künste schöne Künste
termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać v
schubsen puffen
delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący
sich puffen sich schubsen
szturchać jeden drugiego

szturmować v
stürmen
brać szturmem, atakować

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
Besteck
komplet sztućców

sztygar ˈʃtɨɡar n
Steiger
(górnictwo, górniczy) kierownik oddziału kopalni

sztylet ˈʃtɨlɛt n
Dolch Stilett
krótka broń biała o cienkim ostrzu;

szuba n
Schaube
(dawniej, dawny) długie wierzchnie okrycie z futrzanym podbiciem

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
Galgen
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada ʃufˈlada n
Schublade
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukam człowieka ˈʃukãm ʧ̑wɔˈvʲjɛka idiom
Ich suche einen Menschen
zawołanie wyrażające niewiarę w znalezienie prawdziwego człowieka wśród ludzi

szukać ˈʃukaʨ̑ v
suchen
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać igły w stogu siana ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna v
eine Stecknadel in einem Heuhaufen suchen
(przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szukać wczorajszego dnia ˈʃukaʨ̑ ˌfʧ̑ɔrajˈʃɛɡɔ ˈdʲɲa v
den gestrigen Tag suchen
szukać nie wiadomo czego, błąkać się bez celu

szukać zwady v
anlegen auf Krawall gebürstet sein
(książkowy) szukać pretekstu by rozpocząć bójkę, bijatykę, kłótnię

szuler ˈʃulɛr n
Falschspieler
(termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty

szum uszny n
Tinnitus Ohrensausen
(medycyna, medyczny) subiektywne, przykre doznanie dźwiękowe odczuwane w uszach lub w głowa z przyczyn wewnętrznych;

szumieć ˈʃũmʲjɛ̇ʨ̑ v
brausen rauschen summen säuseln
powodować szum
toben
hucznie bawić się

szumowina ˌʃũmɔˈvʲĩna n
Abschaum
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów
(potocznie, potoczny) osoba o podłym charakterze

szumperski adj
Mährisch-Schönberger
związany z miastem Szumperk, dotyczący miasta Szumperk

szumówka n
Schaumlöffel
rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

szurf ʃurf n
Schurf
(geologia, geologiczny) niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych

szuwar ˈʃuvar n
Röhricht
(biologia, biologiczny) strefa roślin (makrofitów) przybrzeżnych, występujących w litoralu jezior i rzek;

szwa n
Schwa
(fonetyka, fonetyczny) średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem [ə];

szwabski ˈʃfapsʲci adj
schwäbisch
dotyczący Szwabii, związany ze Szwabią

szwagier ˈʃfaɟɛr n
Schwager
brat żony
mąż siostry

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
Schwägerin
siostra żony lub męża
żona szwagra

szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
Schweizer
(przestarzałe, przestarzały) portier

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
schweizerisch
związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
schwedisch Schwedisch
związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
Schwedisch schwedisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Szwecji;

szwedzkojęzyczny ˌʃfɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
schwedischsprachig
posługujący się językiem szwedzkim
spisany, stworzony w języku szwedzkim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szwedzkim

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
Schwindel
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes

szwycki adj
schwyzerisch
związany ze Schwyzem, dotyczący Schwyzu, pochodzący ze Schwyzu

szyb ʃɨp n
Schacht
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac

szyba ˈʃɨba n
Scheibe Glasscheibe
płyta ze szkła;

szyber ˈʃɨbɛr n
Schieber
zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

szyberdach ʃɨˈbɛrdax n
Schiebedach
(motoryzacja) rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu;

szybka kolej miejska n
S-Bahn Stadtschnellbahn
kolej charakteryzująca się jednakową długością składu wagonów, dużą częstotliwością kursowania i nierównomiernym natężeniem ruchu w różnych porach doby

szybki ˈʃɨpʲci adj
schnell geschwind
poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybki jak strzała adj
pfeilschnell
(książkowy) bardzo szybki

szybko ˈʃɨpkɔ adv
schnell rasch prompt
z dużą prędkością

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
Geschwindigkeit
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko
(fizyka, fizyczny) wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość;

szybolet n
Schibboleth
hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
Segelflugzeug Gleiter
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szycha ˈʃɨxa n
ein hohes Tier
(potocznie, potoczny) osoba bardzo ważna i wpływowa, na wysokim stanowisku

szycie ˈʃɨʨ̑ɛ n
Nähen
(rzeczownik odczasownikowy) od szyć, nazwa czynności

szyderczy adj
spöttisch höhnisch abfällig bissig johlend sardonisch
wyrażający kpinę, szyderstwo

szyderstwo ʃɨˈdɛrstfɔ n
Hohn Verspottung
złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
häkeln
(rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydło ˈʃɨdwɔ n
Ahle Pfriem
ostry kolec na trzonku;

szyfon ˈʃɨfɔ̃n n
Chiffon
(włókiennictwo) cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp.

szyfr ʃɨfr̥ n
Chiffre
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyfrowanie ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ n
Verschlüsselung Chiffrierung
(rzeczownik odczasownikowy) od szyfrować

szyja ˈʃɨja n
Hals
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
(przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
Gebärmutterhals
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szyk ʃɨk n
Schick
elegancja w stroju i zachowaniu

szyling ˈʃɨlʲĩŋk n
Schilling
(jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
Schimpanse
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szympansica ˌʃɨ̃mpãw̃ˈɕiʦ̑a n
Schimpansin
(zoologia, zoologiczny) samica szympansa

szynk n
Schenke
(przestarzałe, przestarzały) (gastronomia) miejsce sprzedaży i degustacji napojów alkoholowych;

szynka ˈʃɨ̃nka n
Schinken
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynobus ʃɨ̃ˈnɔbus n
Schienenbus
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki pociąg o napędzie spalinowym obsługujący trasy, gdzie liczba podróżnych jest niewielka;

szyszka ˈʃɨʃka n
Zapfen
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyć ʃɨʨ̑ v
nähen
robić ubrania
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szóstka ˈʃustka n
Eins
(edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) ocena w szkole, zazwyczaj najwyższa z dostępnych
Sechs
(potocznie, potoczny) to, co ma numer 6, jest oznaczone liczbą 6, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)
nazwa cyfry 6

szóstoklasista n
Sechstklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń szóstej klasy

sód sut n
Natrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka ˈsujka n
Eichelhäher Häher
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka złowroga ˈsujka zwɔvˈrɔɡa n
Unglückshäher
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól sul n
Salz
(spożywczy) chlorek sodu
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól fizjologiczna ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
isotonische Kochsalzlösung
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;

sąd sɔ̃nt n
Gericht
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
Meinung Urteil
opinia w jakiejś sprawie lub o osobie

sądowy sɔ̃nˈdɔvɨ adj
gerichtlich Gericht
związany z sądem (instytucją)

sądzić ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
beurteilen
oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
glauben denken meinen beurteilen finden halten
mieć o czymś jakieś zdanie

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
Nachbar
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadka sɔ̃w̃ˈɕatka n
Nachbarin
osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadować ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑ v
benachbart sein
mieszkać w pobliżu kogoś

sąsiedztwo sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ n
Nachbarschaft
osoby mieszkające nieopodal

sąsiek ˈsɔ̃w̃ɕɛk n
Banse Scheunenfach
(rolnictwo, rolniczy) wydzielona część stodoły, w której magazynuje się siano, zboże lub słomę

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
Richter Richterin
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
Richterin
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

sędziwy sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ adj
bejahrt betagt
bardzo stary

sękacz ˈsɛ̃ŋkaʧ̑ n
Baumkuchen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wypieku cukierniczego przygotowywanego na obrotowym ruszcie;

sękaty sɛ̃ŋˈkatɨ adj
astig knorrig
pokryty sękami

sęp sɛ̃mp n
Geier Aasgeier
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabeusz n
Lusche
(lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słabnąć v
abnehmen
tracić siły, stawać się słabszym
nachlassen
tracić intensywność

słabostka n
Schwäche
czyjaś niewielka wada, zwykle jakieś przyzwyczajenie

słabowity adj
schwächlich
mający skłonność do słabego zdrowia

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
Anfälligkeit Schwäche
brak odporności na zniszczenie
Schwäche
wybijająca się niedoskonałość, słaba strona
Schwäche für
skłonność ku czemuś
Schwäche Kraftlosigkeit
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych

słaby ˈswabɨ adj
schwach
posiadający niewielką siłę fizyczną
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny
uległy, nie posiadający silnej woli, psychiki
mający niewielką wartość, niskiej jakości, marny, kiepski

sława ˈswava n
Berühmtheit Ruhm
wielki rozgłos
Ruf
(podniośle) opinia o kimś

sławny ˈswavnɨ adj
berühmt glorreich
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki ˈswɔtʲci adj
süß
o wodzie: niezawierający soli
süß lieblich
mający smak cukru
wywołujący miłe uczucie

słodko ˈswɔtkɔ adv
süß
od: słodki

słodkowodny ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ adj
Süßwasser-
typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich
zawierający wody słodkie

słodować v
mälzen
(technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodownik n
Mälzer
pracownik słodowni

słodycze swɔˈdɨʧ̑ɛ n
Zuckerwerk
coś słodkiego

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
Süßstoff
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru;

słodzić ˈswɔʥ̑iʨ̑ v
süßen
czynić coś słodkim przez dodanie cukru, miodu lub innej słodkiej substancji; nadawać czemuś słodki smak

słoma ˈswɔ̃ma n
Stroh Halm
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
grüne Witwe Strohwitwe
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
Strohwitwer
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słomiany zapał swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈzapaw n
Strohfeuer blinder Eifer
zapał nagle powstający i szybko przemijający

słomkowy swɔ̃mˈkɔvɨ adj
strohgelb
żółty o odcieniu słomy; jasnożółty

słonecznica n
Sonnenralle
(ornitologia, ornitologiczny) Eurypyga helias, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
Sonnenblume
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słonecznik zwyczajny n
Gewöhnliche Sonnenblume
(botanika, botaniczny) Helianthus annuus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych, uprawianej w wielu rejonach świata;

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
Sonnen
związany ze słońcem
sonnig
pełen słońca

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
Speck
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słonka ˈswɔ̃nka n
Waldschnepfe
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony ˈswɔ̃nɨ adj
salzig
mający smak soli

słowa ˈswɔva n
Text
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tekst utworu
Worte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) cytat z księgi uznanej przez daną religię lub wyznanie
wypowiedź jakiejś osoby

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
slowakisch Slowakisch
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
Slowakisch slowakisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język słowacki;

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
slowenisch Slowenisch
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
Slowenisch slowenisch Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Słowenii;

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
slawisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik ˈswɔvʲik n
Nachtigall
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewających z rodziny muchołówek;

słownictwo swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Fachsprache Fachwortschatz
terminy określające jakąś specjalność; zbiór wyrazów używanych przez danego człowieka, środowisko lub w danym regionie
Wortschatz
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownie adv
in Worten
zapisując za pomocą słów
mündlich verbal
poprzez wypowiedź

słownik ˈswɔvʲɲik n
Wörterbuch
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;
spis słów z tłumaczeniami na inny język

słownik wyrazów obcych n
Fremdwörterbuch
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów jakiegoś języka pochodzących z innych języków

słowność n
Worthalten
cecha tych, którzy są słowni, dotrzymujący danego słowa, złożonej obietnicy

słowny ˈswɔvnɨ adj
verbal mündlich
wyrażony za pomocą słów
verlässlich zuverlässig
dotrzymujący obietnicy, słowa, nierzucający słów na wiatr

słowo ˈswɔvɔ n
Wort
obietnica, przyrzeczenie
Wort Ehrenwort
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słowo honoru ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru n
Ehrenwort
wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słowotwórstwo ˌswɔvɔˈtfurstfɔ n
Wortbildung
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o budowie i tworzeniu wyrazów

słoń swɔ̃ɲ n
Elefant
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słoń nadepnął na ucho ˈswɔ̃ɲ naˈdɛpnɔw na‿ˈuxɔ v
total unmusikalisch sein
(przenośnie, przenośnia) o kimś niemuzykalnym, nie mającym słuchu

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Sonne
Słońce widziane jako tarcza na niebie
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch swux n
Gehör
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiejętność rozróżniania wysokości dźwięków
Gehör Hörvermögen
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;
Löffel
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) ucho zająca, królika, dzika

słuch absolutny ˈswux ˌapsɔˈlutnɨ n
absolutes Gehör absolutes Ohr
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zdolność rozróżniania bezwzględnej wysokości dźwięku;

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
hören
być posłusznym
hören lauschen
świadomie odbierać czyjąś mowę
hören lauschen zuhören
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu

słuchowy swuˈxɔvɨ adj
auditiv
dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

sługa ˈswuɡa n
Diener
(dawniej, dawny) osoba, która usługuje

słup swup n
Säule Mast Pfahl
wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słup ogłoszeniowy n
Litfaßsäule
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;

słup świetlny n
Lichtsäule
(meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na tworzeniu się w mroźne dni lub noce pionowej smugi ponad świecącymi obiektami;

słupek ˈswupɛk n
Männchen
(zoologia, zoologiczny) stanięcie przez niektóre ssaki na tylnych łapach z wyprostowanym tułowiem
Stempel
(botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;
Stäbchen
element wzoru w szydełkowaniu

służalczość n
Unterwürfigkeit
cecha tego, co służalcze; cecha tych, którzy są służalczy

służalczy adj
servil unterwürfig willfährig
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba ˈswuʒba n
Dienerschaft
osoby wynajęte do służenia lub zobowiązane do tego (np. z powodu pochodzenia)

służba bezpieczeństwa ˈswuʒba ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
Sicherheitsdienst
(administracja) określenie służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne kraju

służba wojskowa n
Militärdienst Wehrdienst
(wojskowość, wojskowy) wykonywanie działań, obowiązków wojskowych

służba zdrowia n
Gesundheitswesen
(medycyna, medyczny) (administracja) system instytucji i przepisów zajmujących się opieką zdrowotną obywateli;

służka ˈswuʃka n
Dienst
(architektura, architektoniczny) w gotyku: cienka kolumienka przylegająca do filaru, podtrzymująca sklepienie;

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
dienen
być czyimś sługą
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
pracować w wojsku

służąca swuˈʒɔ̃nʦ̑a n
Dienerin Dienstmädchen
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

słychać ˈswɨxaʨ̑ v
zu hören sein
daje się usłyszeć

słynąć v
berühmt sein
być znanym

słyszalny adj
hörbar
możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
hören
(fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód n
Malz
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

słój swuj n
Glas
duży słoik
Jahresring
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) roczna warstwa przyrostowa drewna widoczna na poprzecznym przekroju pnia

ta ta pronoun
dieser die
zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabaka taˈbaka n
Schnupftabak
sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

tabakiera n
Tabatiere
(książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabela taˈbɛla n
Tabelle
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum ˌtabɛrnaˈkulũm n
Tabernakel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tablet ˈtablɛt n
Grafiktablett Tablet Tablet-PC
(informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;
Tablet
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka taˈblɛtka n
Tablette
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

tablica taˈblʲiʦ̑a n
Tafel
(edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) zestawienie danych, wzorów
Whiteboard
(edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą specjalnego pisaka (wykonana z białego plastiku)
(technologia, technika, techniczny) (edukacja, edukacyjny) (zobacz) tablica interaktywna

tablica informacyjna n
Baustellenschild
(budownictwo) tablica informująca o budowie lub rozbiórce umieszczana przy ogrodzeniu;

tablica interaktywna taˈblʲiʦ̑a ˌĩntɛrakˈtɨvna n
Whiteboard
(technologia, technika, techniczny) (edukacja, edukacyjny) urządzenie w postaci białej tablicy połączonej z komputerem i wyświetlające (dzięki rzutnikowi) ten sam obraz co monitor, na której można poprzez dotyk wykonywać te same czynności co na komputerze

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
Kfz-Kennzeichen Kraftfahrzeugkennzeichen
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tablice logarytmiczne taˈblʲiʦ̑ɛ ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɛ n
Logarithmentafel
(matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej

tabliczka czekolady taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ n
Schokoladentafel eine Tafel Schokolade
prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
Einmaleins
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabliczka znamionowa taˈblʲiʧ̑ka ˌznãmʲjɔ̃ˈnɔva n
Typenschild
(technologia, technika, techniczny) tabliczka na obudowie urządzenia, podająca podstawowe parametry eksploatacji;

tabloid taˈblɔ<sup>j</sup>it n
Tabloid
gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze;

taboret taˈbɔrɛt n
Hocker Schemel
rodzaj krzesła bez oparcia

taboryta n
Taborit
(historia, historyczny, historycznie) członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižkę i Prokopa Wielkiego;

tabu ˈtabu n
Tabu
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tabule n
Taboulé
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

taca ˈtaʦ̑a n
Kollekte Kollektenteller
(kościelny) pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej
Tablett
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
Tachykardie Herzjagen
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

tacos n
Taco
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańska przekąska z kukurydzianej tortilli z farszem, głównie z wołowiny, fasoli i pomidorów;

taczka ˈtaʧ̑ka n
Schubkarre Karre Karren Schukarren
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci adj
tadschikisch
odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci n
Tadschikisch
język urzędowy Tadżykistanu;

taekwondo tɛˈkwɔ̃ndɔ n
Taekwondo
(sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate

tafta ˈtafta n
Taft
(włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tag tak n
Tag
(informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;

tagalski n
Tagalog
(językoznawstwo, językoznawczy) język tagalski;

tagliatelle ˌtalʲjaˈtɛlːɛ n
Tagliatelle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków o grubości ok. 2 mm i blisko 1 cm szerokości;

tahitański adj
tahitianisch
związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
Geheimnis
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica handlowa n
Betriebsgeheimnis Geschäftsgeheimnis
(ekonomia, ekonomiczny) informacja mająca wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa ze względu na to, że nie jest powszechnie znana lub łatwa do odkrycia

tajemnica poliszynela ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla n
offenes Geheimnis
rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
geheimnisvoll mysteriös
zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun ˈtajfũn n
Taifun
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga ˈtajɡa n
Taiga
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajlandzki tajˈlãnʦ̑ʲci adj
thailändisch
odnoszący się do Tajlandii

tajny ˈtajnɨ adj
geheim heimlich
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski ˈtajsʲci adj
thailändisch
wywodzący się z Tajlandii, dotyczący Tajlandii lub Tajów

tajski ˈtajsʲci n
Thai
język urzędowy Tajlandii;

tajwański tajˈvãj̃sʲci adj
taiwanisch Taiwan-
dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak tak adv
so
używany do podkreślania cechy przymiotnika
używany do podkreślania cechy przysłówka
w ten sposób

tak tak particle
ja doch
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak jest interjection
jawohl
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) deklaracja podwładnego względem przełożonego wyrażająca posłuszeństwo, pełne zrozumienie treści polecenia i bezwarunkową obietnicę jego wykonania

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
so genannt sogenannt
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany

taki ˈtaci pronoun
so
…do wzmocnienia przymiotnika
so solch
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu
solch
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

taki sam ˈtaci ˈsãm adj
das gleiche der gleiche die gleiche die gleichen
identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

takielunek n
Takelage Takelwerk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) system lin na żaglowcu oraz ruchomy osprzęt służący do ich obsługi

taklować v
auftakeln
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przygotowanie statku do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia (takielunku)

takson ˈtaksɔ̃n n
Taxon
(biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

taksonomia n
Taxonomie
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia n
Taxidermie Tierpräparation
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka taˈksufka n
Taxi
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarka ˌtaksufˈkarka n
Taxifahrerin
kobieta kierująca taksówką lub właścicielka taksówki

taksówkarz taˈksufkaʃ n
Taxifahrer
kierowca taksówki

takt takt n
Takt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;
wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

taktycznie adv
taktisch
w sposób taktyczny

taktyczny takˈtɨʧ̑nɨ adj
taktisch
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką

taktyka ˈtaktɨka n
Taktik
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

tal tal n
Thallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar ˈtalar n
Taler
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talerz ˈtalɛʃ n
Becken Teller
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;
Teller Platte
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia ˈtalʲja n
Kartenstock Spielkarte Talon
(termin karciany) komplet kart do gry
Taille
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder

talib ˈtalʲip n
Talib
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

talmudyczny adj
talmudisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

tam tãm pronoun
dort da
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tam-tam n
Tamtam
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny z grupy idiofonów;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) azjatycki instrument perkusyjny o cienkiej, metalowej tarczy

tama ˈtãma n
Damm
(budownictwo) budowla zatrzymująca i spiętrzająca wodę;

tamanu n
Tamanuöl
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) olej pozyskiwany poprzez wytłoczenie na zimno pestek owoców drzewa tamanu (1.1)

tamburyn tãmˈburɨ̃n n
Tamburin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tamować v
behindern lahm legen
utrudniać swobodny ruch (zwykle przemieszczanie) lub działanie
stillen
powstrzymywać upływ krwi

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
jener jene jenes
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tancerka tãnˈʦ̑ɛrka n
Tänzerin
(choreografia, choreograficzny) kobieta, której profesją jest taniec

tandem ˈtãndɛ̃m n
Tandem
(sport, sportowy) rower dla dwóch osób

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
Tangens
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango ˈtãŋɡɔ n
Tango
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani ˈtãɲi adj
billig
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
niewiele wart

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
Tanz
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec towarzyski n
Gesellschaftstanz
(choreografia, choreograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki polegająca na tańczeniu w parach;

tanina n
Tannin
(biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanio ˈtãɲɔ adv
billig
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tankowiec n
Tanker Tankschiff
(potocznie, potoczny) zbiornikowiec

tanoreksja n
Tanorexie
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

tanorektyczka n
Tanorektikerin
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na tanoreksję

tantal ˈtãntal n
Tantal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
Tansanit
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

tanzański tãw̃ˈzãj̃sʲci adj
tansanisch
odnoszący się do państwa Tanzania

taoizm taˈɔ<sup>j</sup>ism̥ n
Daoismus Taoismus
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapczan ˈtapʧ̑ãn n
Couch Schlafcouch Schlafsofa
rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

tapenada ˌtapɛ̃ˈnada n
Tapenade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

tapeta taˈpɛta n
Hintergrundbild
(informatyka, informatyczny) grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;
Tapete
(budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

tapicer n
Polsterer Tapezierer
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.

tapioka n
Tapioka
(spożywczy) mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

tapir ˈtapʲir n
Tapir
(zoologia, zoologiczny) Tapirus Brisson, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

tarantula ˌtarãnˈtula n
Tarantel
(zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

taras ˈtaras n
Terrasse
(architektura, architektoniczny) otwarta przestrzeń użytkowa budynku;
(geologia, geologiczny) podcięty i wyrównany teren na stoku góry lub wzniesienia

tarcie ˈtarʲʨ̑ɛ n
Reibereien
zwykle w liczbie mnogiej: sprzeczki, niesnaski, nieporozumienia
Reibung
(fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

tarcza ˈtarʧ̑a n
Scheibe
element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony prostopadle do mniejszego wymiaru
Schild
(wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia
(heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)
Schild Plattform alter Schild
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarcza antyrakietowa ˈtarʧ̑a ˌãntɨracɛˈtɔva n
Raketenabwehr
(potocznie, potoczny) amerykański wielonarodowy i wielowarstwowy system obrony antybalistycznej;

tarcza ostrzegawcza ˈtarʧ̑a ˌɔsṭʃɛˈɡafʧ̑a n
Vorsignal
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przeznaczone do informowania maszynisty o sygnale wyświetlanym na zbliżającym się semaforze, aby w razie konieczności mógł zmienić prędkość;

tarcza sterująca ˈtarʧ̑a ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑a n
Taumelscheibe
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) element sterujący, odpowiedzialny za zmianę kąta natarcia łopat wirnika w śmigłowcach;

tarcznik niszczyciel ˈtarʧ̑ʲɲic ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
San-José-Schildlaus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Quadraspidiotus perniciosus, gatunek owada z rodziny tarcznikowatych, będącego szkodnikiem drzew owocowych

tarczyca n
Schilddrüse
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy adj
Schild- schildartig
(anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

tarencki adj
Tarentiner
związany z Tarentem, dotyczący Tarentu, pochodzący z Tarentu

tarentyjczyk n
Tarentiner
mieszkaniec Tarentu

tarentyjka n
Tarentinerin
mieszkanka Tarentu

targ tark n
Markt
miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

targi ˈtarʲɟi n
Messe
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

targum n
Targum
(biblijny) przekład Starego Testamentu lub jego fragmentów na język aramejski;

tarka ˈtarka n
Reibe Raffel Raspel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie
Waschbrett
dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty

tarnina tarʲˈɲĩna n
Schlehdorn Schwarzdorn Schlehe Schlehenstrauch
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;

tarta ˈtarta n
Tarte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak ˈtartak n
Sägewerk
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartaletka n
Tartelette
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miniaturowa tarta wielkości kilku centymetrów

tarty adj
gerieben
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) starty za pomocą tarki

taryfa n
Tarif
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów
Taxe
(potocznie, potoczny) taksówka

tarło ˈtarwɔ n
Laiche Laichzeit
(ichtiologia, ichtiologiczny) okres godowy u ryb;

tasmański adj
tasmanisch
związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii

tasza ˈtaʃa n
Seehase
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

taszlich n
Taschlich
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;

tata ˈtata n
Vati Papa
(potocznie, potoczny) ojciec

tatarak zwyczajny n
Kalmus
(botanika, botaniczny) Acorus calamus L., gatunek byliny błotnej z rodziny tatarakowatych;

tatarski taˈtarsʲci adj
tatarisch
związany z Tatarami

tatarski taˈtarsʲci n
Tatarisch
(potocznie, potoczny) język tatarski

tatersal n
Tattersall
(dawniej, dawny) targowisko koni w miejscu zamkniętym (budynku); wydzielone publiczne miejsce handlu końmi, także powozami;

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
Tätowierung Tattoo
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

tatuażysta ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta n
Tätowierer
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuażystka n
Tätowiererin
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) kobieta, która wykonuje tatuaże

tatuować ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
tätowieren
wykonywać tatuaż

tatuś ˈtatuɕ n
Vati Papa
(zdrobniale) tata

tau taw n
Tau
(językoznawstwo, językoznawczy) starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

tautogram n
Tautogramm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
Tautologie
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

tautologiczny adj
tautologisch
(filozofia, filozoficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) związany z tautologią, dotyczący tautologii

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
tanzen
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma ˈtaɕma n
Band
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.
zespół przenośników przemysłowych

taśma filmowa ˈtaɕma fʲilˈmɔva n
Filmband
celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma izolacyjna n
Isolierband
(technologia, technika, techniczny) taśma służąca do izolowania przewodów elektrycznych;

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
Lochstreifen
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
Luftröhre Trachea
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchnienie ˈtxʲɲɛ̇̃ɲɛ n
Atemzug
(przestarzałe, przestarzały) oddech

tchórz txuʃ n
Feigling
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
Iltis
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórz zwyczajny n
Europäischer Iltis Europäischer Waldiltis
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius, gatunek małego, drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych;

tchórzliwość n
Feigheit Feigherzigkeit Memmenhaftigkeit
(lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) cecha tego, co tchórzliwe; cecha tych, którzy są tchórzliwi

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
feige
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

teatr ˈtɛatr̥ n
Theater
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób
Theater Schauspielhaus
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);

teatr anatomiczny n
anatomisches Theater
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) amfiteatralna sala do pokazów sekcji zwłok przeprowadzanych dawniej w celu nauki anatomii;

tebański adj
thebanisch
odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

technet ˈtɛxnɛt n
Technetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ adj
technisch
odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik ˈtɛxʲɲik n
Techniker
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym
ten, kto osiągnął znaczną biegłość, sprawność w wykonywaniu czegoś

technika ˈtɛxʲɲika n
Technik
sposób wytwarzania, produkcji

technikum tɛxʲˈɲikũm n
Fachoberschule
(edukacja, edukacyjny) średnia szkoła zawodowa

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
Technokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;

technokrata ˌtɛxnɔˈkrata n
Technokrat
zwolennik technokracji

technokratka ˌtɛxnɔˈkratka n
Technokratin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka technokracji

technokratyczny ˌtɛxnɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
technokratisch
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z technokracją lub technokratą

technolog tɛxˈnɔlɔk n
Technologe
specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
Technologie
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

technoparty n
Technoparty
impreza przy muzyce techno

teczka ˈtɛʧ̑ka n
Aktentasche Mappe
prostokątna torba z uchwytem
Mappe
okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.
dokumenty przechowywane w teczce (1.2)

tego kwiatu jest pół światu ˈtɛɡɔ ˈkfʲjatu ˈjɛst ˈpuwʲ ˈɕfʲjatu proverb
andere Mütter haben auch schöne Söhne andere Mütter haben auch schöne Töchter
jest wielu ludzi dookoła, znajdziesz jeszcze kogoś dla siebie (mówione zwykle na pocieszenie komuś, kto dostał kosza)

tego lata adv
diesen Sommer
latem bieżącego roku

tegoroczny ˌtɛɡɔˈrɔʧ̑nɨ adj
diesjährig
dotyczący bieżącego roku

teista tɛˈ<sup>j</sup>ista n
Theist
osoba wyznająca teizm

teistyczny adj
theistisch
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
Theismus
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

teksański adj
texanisch
odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

tekst tɛkst n
Text
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
tektonisch
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

tektonika n
Tektonik
(geologia, geologiczny) nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

tektura n
Pappe
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

teledysk n
Musikvideo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
Telefon Fernsprecher Telephon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
Mobiltelefon Handy
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefon zaufania n
Telefonseelsorge
usługa telefoniczna z pomocą psychologiczną terapeuty

telefonicznie ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
telefonisch
przez telefon

telefoniczny ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
Telefon-
wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
telefonieren
rozmawiać z kimś przez telefon

telegeniczny adj
telegen
wyglądający korzystnie lub interesująco na ekranie telewizyjnym

telegraf tɛˈlɛɡraf n
Telegraf
urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

telegraficzny ˌtɛlɛɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
telegrafisch
dotyczący telegrafu, związany z telegrafem

telekomunikacja n
Fernmeldewesen
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

telekonferencja n
Telekonferenz
rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)

telekonwerter n
Telekonverter
(fotografia) zespół soczewek montowany przed lub za obiektywem aparatu fotograficznego, w celu powiększenia centrum kadru;

teleologiczny adj
teleologisch
(filozofia, filozoficzny) związany z teleologią, dotyczący teleologii

telepajęczarstwo n
Schwarzsehen
(potocznie, potoczny) używanie odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

telepatia ˌtɛlɛˈpatʲja n
Telepathie
(ezoteryka) rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

teleportacja n
Teleportation
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

telepraca n
Telearbeit
(neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

teleskop tɛˈlɛskɔp n
Teleskop Fernrohr
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

teletekst tɛˈlɛtɛkst n
Teletext Videotext
(telewizja, telewizyjny) system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

teleturniej ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j n
Fernsehquiz
konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
Fernsehen
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
Fernseher
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

telewizyjny ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ adj
Fernseh-
związany z telewizją

telko n
Telko
(potocznie, potoczny) telekonferencja

tellur ˈtɛlːur n
Tellur
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

temat ˈtɛ̃mat n
Stamm
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki
Thema
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematycznie adv
thematisch
zgodnie z tematem

tematyczny ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
thematisch
związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

temblak ˈtɛ̃mblak n
Schlinge Armschlinge
(medycyna, medyczny) opaska unieruchamiająca chorą rękę

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
Temperatur
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
(potocznie, potoczny) gorączka

temperatura bezwzględna ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna n
absolute Temperatur
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
Zimmertemperatur Raumlufttemperatur
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
Spitzer Anspitzer Bleischtiftanspitzer Bleischtiftspitzer
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
Templer
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
Tempo
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego

tempura tɛ̃mˈpura n
Tempura
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

temu ˈtɛ̃mu preposition
vor her
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten tɛ̃n pronoun
dieser der
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten sam ˈtɛ̃n ˈsãm adj
derselbe
taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
wer zuletzt lacht, lacht am besten
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tenes n
Tenness
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ts i liczbie atomowej 117;

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
Tischtennis
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tenisówka ˌtɛ̃ɲiˈsufka n
Turnschuh
lekki, sportowy but z tkaniny

tenrek ˈtɛ̃nrɛk n
Tenrek
(zoologia, zoologiczny) madagaskarski ssak przypominający jeża;

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
Theodolit
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodozjański adj
theodosianisch
związany z osobą o imieniu Teodozjusz, jak np. cesarze rzymscy Teodozjusz I i Teodozjusz II

teodramatyczny adj
theodramatisch
(teologia, teologiczny) dotyczący teodramatu

teodycea n
Theodizee
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teofania ˌtɛɔˈfãɲja n
Theophanie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teoforyczny adj
theophor
zawierający w sobie imię bóstwa

teokracja n
Theokratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustrój państwowy, w którym najwyższa władza należy do duchowieństwa;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym panuje teokracja (1.1)

teolog n
Theologe
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
theologisch
(teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
theoretisch
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii
mało prawdopodobny

teoretyk n
Theoretiker
naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

teoria tɛˈɔrʲja n
Theorie
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

teoria strun n
Stringtheorie
(fizyka, fizyczny) teoria, według której podstawowym budulcem materii nie są cząstki w postaci punktu, lecz struny;

teoria względności n
Relativitätstheorie
(fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

teorioliczbowy ˌtɛɔrʲjɔlʲiʤ̑ˈbɔvɨ adj
zahlentheoretisch
(matematyka, matematyczny) wykorzystujący dorobek teorii liczb, opierający się na teorii liczb, dotyczący teorii liczb

tequila n
Tequila
mocny meksykański napój alkoholowy produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej;

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
Therapeut
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapeutyczny adj
therapeutisch
dotyczący terapii lub terapeuty

terapia tɛˈrapʲja n
Therapie
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratologia ˌtɛratɔˈlɔɟja n
Teratologie
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

teraz ˈtɛras adv
jetzt nun
w tej chwili, obecnie

teraźniejszość n
Gegenwart Jetzt
czas obecny; to, co dzieje się teraz

terb tɛrp n
Terbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

tercja ˈtɛrʦ̑ʲja n
Terz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał o wielkości 3 lub 4 półtonów;

teren ˈtɛrɛ̃n n
Gelände Gebiet
pewien określony obszar ziemi

terezjański adj
theresianisch
(historia, historyczny, historycznie) mający związek z panowaniem cesarzowej Marii Teresy Habsburg

terier ˈtɛrʲjɛr n
Terrier
(kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terier brazylijski ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci n
Terrier Brasileiro
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów;

termiczny adj
thermisch
mający związek z ciepłem, dotyczący ciepła

termin ˈtɛrmʲĩn n
Termin
czas przeznaczony na wykonanie czegoś

terminarz tɛrˈmʲĩnaʃ n
Terminkalender
czyjś rozkład zajęć, terminów
kalendarz w formie książki z rubrykami do planowania czasu

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
Terminologie
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

terminowanie n
Wanderschaft
uczenie się zawodu przez czeladnika u majstra

termistor tɛrˈmʲistɔr n
Thermistor
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit ˈtɛrmʲit n
Termite
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;

termodynamiczny ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
thermodynamisch
(fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
Thermodynamik Wärmelehre
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termogeneza n
Thermogenese Wärmebildung
(fizjologia, fizjologiczny) zespół procesów fizjologicznych i metabolicznych oraz reakcji behawioralnych, których efektem jest wytworzenie ciepła w organizmie;

termojądrowy adj
thermonuklear
(fizyka, fizyczny) dotyczący łączenia lekkich jąder atomów w cięższe pod wpływem wysokich temperatur

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
Thermometer
przyrząd do pomiaru temperatury;

termopunktura n
Moxibustion
(medycyna, medyczny) sposób leczenia, wywodzący się z medycyny chińskiej, polegający na drażnieniu wybranych punktów ciała wysoką temperaturą za pomocą żarzących się suszonych ziół;

termosfera ˌtɛrmɔˈsfɛra n
Thermosphäre
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi, w której temperatura stopniowo wzrasta wraz ze wzrostem wysokości;

termostat n
Thermostat
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do utrzymywania pewnej stałej temperatury w zamkniętej przestrzeni;

terpentyna n
Terpentin
(chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

terrarium tɛrˈːarʲjũm n
Terrarium
zbiornik lub pomieszczenie przeznaczone do hodowli lądowych płazów, gadów lub pajęczaków;

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
Terrorist
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystka ˌtɛrːɔˈrɨstka n
Terroristin
forma żeńska od: terrorysta

terrorystyczny ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
terroristisch
dotyczący terroru, terrorystów lub terroryzmu

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
Terrorismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terroryzować v
terrorisieren
przymuszać do czegoś używając terroru

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
Revier
(ekologia, ekologiczny) teren występowania osobnika lub gatunku;
Territorium Gebiet
(geografia, geograficzny) (administracja) obszar w określonych granicach;

tessyński adj
Tessiner tessinisch
związany z Tessynem, dotyczący Tessynu, pochodzący z Tessynu (Ticino) (kantonu w Szwajcarii)

test ciążowy ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ n
Schwangerschaftstest
(medycyna, medyczny) test sprawdzający, czy kobieta jest w ciąży;
(medycyna, medyczny) przedmiot służący do wykonania testu ciążowego (1.1)

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
Testament letzter Wille
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

tester ˈtɛstɛr n
Probe
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) próbka kosmetyku rozdawana dla wypróbowania klientom sklepu
Prüfgerät
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, przyrząd do testowania
Tester
(informatyka, informatyczny) osoba weryfikująca działanie oprogramowania
(medycyna, medyczny) człowiek zajmujący się sprawdzaniem działania leku, który jest dopiero w fazie testów

tetragon tɛˈtraɡɔ̃n n
Tetragon
(geometria) (rzadki, rzadko używany) czworokąt, figura geometryczna o czterech kątach

tetrahydrokannabinol n
Tetrahydrocannabinol
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kannabinoidów o wzorze sumarycznym C21H30O2; główna substancja psychoaktywna zawarta w konopiach;

tetralogia n
Tetralogie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki składający się z czterech części
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: przedstawienie teatralne składające się z czterech utworów jednego autora wystawianych jeden po drugim;

tetraplegia ˌtɛtraˈplɛɟja n
Tetraplegie
(medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetroda n
Tetrode
(elektronika, elektroniczny) lampa elektronowa posiadająca cztery elektrody: anodę, dwie siatki i katodę;

teurgia n
Theurgie
(ezoteryka) rytuał zmuszający bogów lub bóstwa do działania zgodnie z wolą odprawiającego dany rytuał lub jego zleceniodawcy;

teutoburski adj
teutoburger
związany z Teutbergiem (Teutburgiem); dotyczący Teutbergu (Teutburga)

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
Schwiegermutter
matka żony lub męża

teść tɛɕʨ̑ n
Schwiegervater
ojciec żony lub męża

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
tan tg
= (matematyka, matematyczny) tangens

thali n
Thali
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) północnoindyjskie danie, podawane na dużym metalowym talerzu, składające się z ryżu, placków ciapati, otoczonego małymi miseczkami zawierającymi dodatki: dal, sosy, jarzyny, jogurt, papad, czatnej, aćar itd.;

theremin n
Theremin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

thermidor n
Thermidor
nazwa jedenastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym (okres 19 lipcem a 17 sierpniem);

theta ˈtɛta n
Theta
nazwa ósmej litery alfabetu greckiego, θ;

think tank n
Thinktank
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja non-profit lub sztab ekspertów, zajmujący się analizami i doradztwem;

tiara ˈtʲjara n
Tiara
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;

timorski adj
timoresisch
związany z Timorem, dotyczący Timoru

tingel-tangel n
Tingeltangel
(dawniej, dawny) podrzędna kawiarnia lub restauracja, w której odbywały się występy artystów lub kabaretów wątpliwej reputacji

tiramisu n
Tiramisu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser złożony z warstw biszkoptu nasączonych espresso i, niekiedy, alkoholem, przełożony kremem z mascarpone, jaj i cukru;

tiul n
Tüll
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tkactwo n
Weberei
(włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz tkaʧ̑ n
Weber
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin

tkaczka ˈtkaʧ̑ka n
Weberin
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta, która pracuje przy wyrobie tkanin

tkanina tkãˈɲĩna n
Gewebe Stoff
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek wątku i osnowy;

tkanka ˈtkãnka n
Gewebe Zellgewebe
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka łączna n
Bindegewebe
(anatomia, anatomiczny) tkanka wypełniająca przestrzeń między innymi tkankami i je spajająca;

tkać tkaʨ̑ v
weben
sporządzać tkaninę

tlen tlɛ̃n n
Sauerstoff Oxygen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
Oxid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek etylenu ˈtlɛ̃nɛk ˌɛtɨˈlɛ̃nu n
Ethylenoxid
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy cyklicznych eterów, stosowany do gazowej sterylizacji sprzętu medycznego, przypraw spożywczych, środków farmaceutycznych oraz jako środek bakteriobójczy i grzybobójczy;

tlenek potasu ˈtlɛ̃nɛk pɔˈtasu n
Kaliumoxid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bladożółty, higroskopijny, krystaliczny związek potasu i tlenu o właściwościach zasadowych;

to tɔ conjunction
dann
…oznaczający wynikanie lub przyzwolenie

to tɔ particle
denn
…podkreślająca ekspresywność wypowiedzi

to tɔ pronoun
dieser das
…wskazujący, rodzaj nijaki
es das
…występujący w funkcji podmiotu

to jest
das heißt
wprowadza wyjaśnienie dla wcześniejszych treści

to samo pronoun
dasselbe
coś, co jest tożsame z czymś wskazanym do porównania

to znaczy conjunction
das heißt
łączy równorzędne części zdania lub zdania współrzędne, pozostające w relacji równoważności; ma za zadanie uściślić, o czym jest mowa

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
Toilette
ubikacja w miejscu publicznym

toast ˈtɔast n
Trinkspruch Toast
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tobołek n
Bündel
niewielki tobół

tocharski adj
tocharisch
związany z Tocharami, dotyczący Tocharów

tocharski n
Tocharisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język tocharski

tofu ˈtɔfu n
Tofu Bohnenquark
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

toga ˈtɔɡa n
Talar
(kościelny) szata duchownych ewangelickich
(urzędowy) (edukacja, edukacyjny) długi, luźny strój sędziów, adwokatów, prokuratorów i profesorów wyższych uczelni, zakładany w okolicznościach oficjalnych
Toga
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

togijski tɔˈɟijsʲci adj
togoisch
odnoszący się do państwa Togo

tojad ˈtɔjat n
Eisenhut
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tojeść n
Gilbweiderich Gelbweiderich
(botanika, botaniczny) Lysimachia L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych o wzniesionych lub płożących się łodygach i wyrastających pojedynczo w kącikach liści żółtych kwiatach;

tok tɔk n
Balz
(zoologia, zoologiczny) (łowiectwo, łowiecki) typowe dla okresu godowego określonych ptaków śpiewy i zachowania
Fluss
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) układ składników tworzących metrum wiersza
Gang
kierunek pewnych działań czy myśli
Verlauf Ablauf
przebieg wydarzeń, zdarzeń

tokaj n
Tokaier Tokajer
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) węgierskie białe wino deserowe produkowane w okolicach miasta Tokaj;

tokarka tɔˈkarka n
Drehbank Drehmaschine
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz ˈtɔkaʃ n
Drechsler Dreher
(technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

toki pona n
Toki Pona
sztuczny język zaprezentowany w roku 2001;

tokijski tɔˈcijsʲci adj
Tokioter
odnoszący się do miasta Tokio

tokofobia n
Schwangerschaftsphobie Tokophobie
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) lęk przed ciążą i/lub porodem

tokowisko n
Balzplatz
(łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) miejsce zbiorowych toków ptasich

toksafen n
Toxaphen
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C10H10Cl8, pochodna kamfenu

toksoplazmoza n
Toxoplasmose
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pasożytnicza choroba ludzi i zwierząt wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii;

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
Toxikologie
(biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksykologiczny adj
toxikologisch
(medycyna, medyczny) związany z toksykologią, dotyczący toksykologii

toksyna tɔˈksɨ̃na n
Toxin
substancja chemiczna o właściwościach trujących

toledanka n
Toledanerin
mieszkanka Toledo

toledańczyk n
Toledaner
mieszkaniec Toledo

toledański adj
Toledaner
odnoszący się do Toledo, związany z Toledo

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
Toleranz
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerancyjny ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ adj
tolerant
szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
dulden tolerieren
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

toluen n
Toluol
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C7H8, bezbarwna, łatwopalna ciecz używana często jako rozpuszczalnik;

tom tɔ̃m n
Band
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

tomasyna ˌtɔ̃maˈsɨ̃na n
Thomasmehl Thomasphosphat Thomasschlacke
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) nawóz fosforowy będący produktem ubocznym (żużel) przy wytopie stali metodą Thomasa z surówki o dużej zawartości fosforu;

tombak ˈtɔ̃mbak n
Tombak
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kielichowaty bęben, perska odmiana darbuki

tombola n
Tombola
(przestarzałe, przestarzały) zabawa polegająca na loterii liczbowej, gdzie nagrodami są głównie przedmioty, a nie pieniądze

tomisko tɔ̃ˈmʲiskɔ n
Schwarte
gruby, obszerny tom

tomiszcze n
Schwarte
duży, gruby tom; ciężka, kilkusetstronicowa książka

tona ˈtɔ̃na n
Tonne
jednostka masy równa 1000 kilogramów

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
Tonart
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny
(językoznawstwo, językoznawczy) zabarwienie uczuciowe wypowiedzi

toner ˈtɔ̃nɛr n
Toner
(poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonfa ˈtɔ̃nfa n
Tonfa
sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz;

toniczny adj
tonisch
(biologia, biologiczny) odnoszący się do napięcia tkanek

tonika n
Tonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) funkcja harmoniczna rozładowująca napięcie tonalne

tonkowiec wonny n
Tonkabohnenbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dipteryx odorata, gatunek tropikalnego drzewa z rodziny bobowatych o aromatycznych nasionach;

tonsillektomia n
Tonsillektomie
(medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonsura tɔ̃w̃ˈsura n
Tonsur
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży, że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;

tonący brzytwy się chwyta tɔ̃ˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈbʒɨtfɨ‿ɕɛ ˈxfɨta proverb
der Ertrinkende klammert sich am Strohhalm fest ein Ertrinkender klammert sich an jeden Strohhalm
człowiek w kłopotach próbuje wszelkich rozwiązań

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
ertrinken
tracić życie w wodzie, topić się
sinken
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
zanurzać się pod wodę, znikając w niej

top tɔp n
Top
(potocznie, potoczny) krótka damska bluzka, nierozpinana, zwykle dopasowana, bez rękawów lub z krótkimi rękawkami i bez kołnierzyka

topaz ˈtɔpas n
Topas
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)

topienie n
Ertränken
zanurzanie czegoś w zbiorniku wody lub innej cieczy, aby to zniknęło, poszło na dno
zanurzanie w wodzie lub innej substancji płynnej z zamiarem pozbawienia życia

topinambur ˌtɔpʲĩˈnãmbur n
Erdschocke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z bulw topinamburu (1.1)
Topinambur
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) słonecznik bulwiasty, Helianthus tuberosus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

topić v
ertränken
próbować pozbawić życia poprzez zanurzanie w czymś płynnym
schmelzen
przemieniać ciało stałe w ciecz poprzez podgrzewanie
ertrinken
tracić życie w płynie lub czymś grząskim
schmelzen auftauen
przybierać postać płynną

topnieć ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑ v
schmelzen
przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
Topografie
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topola tɔˈpɔla n
Pappel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;

topologia ˌtɔpɔˈlɔɟja n
Topologie
(matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;

toponim tɔˈpɔ̃ɲĩm n
Toponym Ortsname
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

toponomastyka ˌtɔpɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
Toponomastik
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o nazwach miejscowych, zamieszkałych i niezamieszkałych

topór ˈtɔpur n
Axt Beil
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor tɔr n
Bahn
trasa ruchu;
Felsburg
(geologia, geologiczny) samotna skała, skalica;
Gleis
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;
Thorium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;

torakochirurgia n
Thoraxchirurgie
(medycyna, medyczny) chirurgia klatki piersiowej

torba ˈtɔrba n
Tasche
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy
giętkie opakowanie do przenoszenia rzeczy z uszami lub paskiem

torbacz n
Beuteltier
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torebka tɔˈrɛpka n
Kapsel
(botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory
Tasche Damentasche
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni
Tüte Papiertüte
mała torba

torf tɔrf n
Torf
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko wysokie ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ n
Hochmoor
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;

torii n
Torii
(architektura, architektoniczny) brama wskazująca drogę do japońskiej świątyni sintoistycznej lub podobnego obiektu kultu;

tornado tɔrˈnadɔ n
Tornado
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

tornister tɔrʲˈɲistɛr n
Ranzen Schulranzen Tornister Schulmappe
(edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych
Tornister
(wojskowość, wojskowy) czworokątna sztywna torba noszona na plecach;

torpeda tɔrˈpɛda n
Torpedo
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

torpedować v
torpedieren
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) niszczyć, zatapiać okręt torpedą
(przenośnie, przenośnia) utrudniać, uniemożliwiać wykonanie czegoś

tort tɔrt n
Torte
(cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortellini n
Tortellini
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe pierożki nadziewane różnorodnym farszem (przeważnie mięsnym), zlepione rogami

tortura tɔrˈtura n
Folter
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort

toskański tɔˈskãj̃sʲci adj
Toskaner toskanisch
charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii

tost tɔst n
Toast Toastbrot
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, (na przykład) tosterze;

toster ˈtɔstɛr n
Toaster
urządzenie do pieczenia tostów

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
totalitär
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
Totalitarismus
system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totalny adj
total
obejmujący wszystko
totalitär
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący totalizmu

totem ˈtɔtɛ̃m n
Totem
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm n
Totemismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

toteż ˈtɔtɛʃ conjunction
also deshalb
(książkowy) …przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

towar ˈtɔvar n
Ware
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
gesellschaftlich gesellig
będący formą rozrywki grupy osób
kontaktfreudig extrovertiert
dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
Gesellschaft
obecność przy kimś
Gesellschaft Verein
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzysz tɔˈvaʒɨʃ n
Begleiter
ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas
Genosse Kamerad
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej

towarzysz broni n
Waffenbruder
(wojskowość, wojskowy) osoba, która wspólnie z kimś walczy lub walczyła

towarzysz życia tɔˈvaʒɨʒ ˈːɨʨ̑a n
Lebensgefährte
partner życiowy

towarzyszyć ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑ v
begleiten
być, pozostawać przy kimś, asystować komuś
występować razem z jakimś zjawiskiem

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
Gleichheit Identität
identyczność, brak różnic
Identität Gleichheit
cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę

tożsamość płciowa n
Geschlechtsidentität
osobiste poczucie swojej płci społeczno-kulturowej

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
verlieren
przestawać posiadać jakąś rzecz

tracić panowanie nad sobą ˈtraʨ̑iʨ̑ ˌpãnɔˈvãɲɛ nat‿ˈsɔbɔ̃w̃ v
Beherrschung verlieren
ulegać emocjom, bardzo się denerwować

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
Tradition
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia
Tradition Überlieferung
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ adv
traditionell
zgodnie z tradycją

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
traditionell
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

tradytor n
Traditor
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) stały element fortyfikacji przeznaczony do prowadzenia ognia bocznego;

trafika ˈtrafʲika n
Tabakladen
(przestarzałe, przestarzały) sklep z wyrobami tytoniowymi;

trafiło się ślepej kurze ziarno traˈfʲiwɔ‿ɕɛ ˈɕlɛpɛj ˈkuʒɛ ˈʑarnɔ proverb
ein blindes Huhn findet auch mal ein Korn
przypadkowo udało się komuś zdobyć coś/trafić na coś, czego normalnie by nie uzyskał (w ten sposób)

tragarz n
Träger
(turystyka, turystyczny) uczestnik wyprawy wysokogórskiej lub podróżniczej wynajęty do noszenia ekwipunku
osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

tragedia traˈɡɛdʲja n
Tragödie Trauerspiel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragediowy adj
Tragödien-
dotyczący tragedii jako sztuki

tragik ˈtraɟik n
Tragöde
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktor grający role tragiczne

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
Tragikomödie
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria n
Trajektorie
(fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat ˈtraktat n
Traktat
tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;
Vertrag Traktat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktor ˈtraktɔr n
Traktor
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

traktowanie ˌtraktɔˈvãɲɛ n
Behandlung Umgang
(rzeczownik odczasownikowy) od traktować

traktować trakˈtɔvaʨ̑ v
behandeln
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób
działać czymś na kogoś lub coś
omawiać coś
(dawniej, dawny) częstować, raczyć

traktura trakˈtura n
Traktur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mechanizm w organach przenoszący ruch klawiszy na wentyle otwierające dopływ powietrza do piszczałek;

tralka ˈtralka n
Baluster
(architektura, architektoniczny) pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna

trampek ˈtrãmpɛk n
Turnschuh
rodzaj buta sportowego; sznurowany, płócienny, na gumowej podeszwie

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
Straßenbahn Straßenbahnwagen
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

tran n
Fischöl
(chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;

transakcentacja n
Akzentverschiebung
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczne przeniesienie akcentu w wyrazie, np. w celu uzyskania rytmu piosenki lub wiersza;

transakcja trãw̃ˈsakʦ̑ʲja trãw̃ˈzakʦ̑ʲja n
Transaktion
(handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług

transatlantycki adj
transatlantisch
odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk
znajdujący się za Atlantykiem

transept ˈtrãw̃sɛpt n
Transept Querhaus Querschiff
(architektura, architektoniczny) nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku;

transfobia n
Transphobie
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych;

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
Transformator Trafo
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transgenderowy adj
transgender
związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
Transkription
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma
(biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein;

translacja n
Translation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeniesienie relikwii świętego z miejsca pierwotnego pochówku do miejsca odpowiedniego do odprawiania mszy;

transliterować v
transliterieren
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywać tekst pisany w pewnym alfabecie przy użyciu liter innego alfabetu

transmisja trãw̃sˈmʲisʲja n
Übertragung
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transoceaniczny adj
transozeanisch Übersee-
przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transparent trãw̃sˈparɛ̃nt n
Transparent
duża płachta tkaniny, papieru lub tablica z napisem lub rysunkiem o treści propagandowej lub reklamowej
obraz na materiale transparentnym, oświetlany od tyłu

transport ˈtrãw̃spɔrt n
Transport Beförderung
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transportować v
transportieren
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transportowy adj
Transport- Verkehrs-
dotyczący transportu

transpłciowy adj
transgender
związany z transpłciowością, dotyczący transpłciowości

transseksualny adj
transsexuell
związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja n
Transsubstantiation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transwestytyzm n
Transvestitismus
(psychologia, psychologiczny) upodabnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie;

tranzycja trãw̃ˈzɨʦ̑ʲja n
Transition
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych
(medycyna, medyczny) proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres przejściowy pomiędzy jednym ustrojem politycznym a drugim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustne przekazywanie tajemnic i prawd wiary pochodzących od ustnego nauczania Jezusa Chrystusa

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
Transistor
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

tranzyt n
Transit
przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa

traper n
Trapper
(łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe;

trapez ˈtrapɛs n
Trapez
(geometria) czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

trapić v
bekümmern beunruhigen
przyprawiać o zmartwienie
quälen
czynnie przysparzać niepokojów
sich plagen
odczuwać przygnębienie, smutek, troskę z pewnego powodu

trasa ˈtrasa n
Strecke
szlak, droga, arteria
określona droga wyznaczona do przejechania

traszka ˈtraʃka n
Molch
(herpetologia, herpetologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratować traˈtɔvaʨ̑ v
zertrampeln zertreten
niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś

trawa ˈtrava n
Gras Kraut
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
(potocznie, potoczny) marihuana

trawertyn n
Travertin
(mineralogia, mineralogiczny) porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

trawiasty traˈvʲjastɨ adj
grasgrün
taki, który jest porośnięty trawą

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Verdauung
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawieniec traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
Labmagen
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;

trawienny adj
Verdauung
związany z rozkładaniem pokarmu na związki prostsze i jego przyswajaniem

trawnik ˈtravʲɲik n
Rasen Wiese
poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trawożerny adj
grasfressend
(zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą

trał n
Minensuchgerät
(wojskowość, wojskowy) urządzenie do wykrywania i usuwania min
Schleppnetz
(rybołówstwo, rybacki) sieć rybacka niczym duży worek, ciągniona za statkiem po dnie morza

trałować v
Mine suchen
(wojskowość, wojskowy) oczyszczać teren z min za pomocą trału
mit dem Schleppnetz fischen
(rybołówstwo, rybacki) łowić ryby za pomocą trału

trefl trɛfl̥ n
Kreuz Eichel Treff
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

trekkie n
Trekkie
(potocznie, potoczny) fan serii filmów „Star Trek” i ich uniwersum

trema n
Lampenfieber
(psychologia, psychologiczny) strach lub zdenerwowanie przed występem publicznym (scenicznym);
Trema Tremazeichen
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci dwóch kropek nad literą (zazwyczaj oznacza konieczność wymowy danej samogłoski w dyftongu);

tren trɛ̃n n
Schleppe Kleidschleppe
(książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;
Threnodie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

trend trɛ̃nt n
Trend
istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;

trener ˈtrɛ̃nɛr n
Trainer Coach
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trening ˈtrɛ̃ɲĩŋk n
Training
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;
ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności

trenować v
trainieren
podnosić swoje umiejętności

trep trɛp n
Holzschuh
but mający drewnianą podeszwę
Komisskopf
(slangowo) żołnierz zawodowy

treser ˈtrɛsɛr n
Dresseur
(książkowy) człowiek tresujący zwierzęta

tresować v
dressieren abrichten
uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności
trimmen
(potocznie, potoczny) uczyć kogoś metodą rygoru, nakazów, zakazów, kar

trewirczyk n
Trierer
mieszkaniec Trewiru

trewirka n
Triererin
mieszkanka Trewiru

trewirski adj
Trierer trierisch
związany z Trewirem, dotyczący Trewiru

treść trɛɕʨ̑ n
Inhalt
to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

tri trʲi n
Trichlorethylen Trichlorethen Tri Trichlor
(chemia, chemiczny) handlowa nazwa trichloroetenu

triak trʲjak n
Symistor Triac Zweirichtungs-Thyristortriode
(elektryczność) element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;

tribologia ˌtrʲibɔˈlɔɟja n
Tribologie
(mechanika) nauka badająca tarcie między ciałami stałymi;

triceratops n
Triceratops
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju triceratops (1.1)

trichotillomania n
Trichotillomanie
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera n
Triere Trireme
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

triestenka n
Triesterin
mieszkanka Triestu

triesteńczyk n
Triester
mieszkaniec Triestu

triesteński trʲjɛˈstɛ̃j̃sʲci adj
Triester
związany z Triestem, wywodzący się z Triestu

trijodotyronina n
Triiodthyronin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

trioda ˈtrʲjɔda n
Triode
(elektronika, elektroniczny) lampa elektronowa posiadająca trzy elektrody;

triolet n
Triolett
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma stroficzna wiersza, składająca się z ośmiu wersów i dwóch rymów;

triskaidekafobia ˌtrʲiska<sup>j</sup>idɛkaˈfɔbʲja n
triskaidekaphobie
obawa przed liczbą 13; wiara, że trzynastka przynosi pecha;

triskelion n
Triskele Triske
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;

trismegistos n
Trismegistos
przydomek znaczący dosłownie „po trzykroć wielki”, „trzykroćwielki”

trisomia n
Trisomie
(medycyna, medyczny) obecność trzeciego chromosomu w danej parze homologicznej;

trisomia 21 n
Trisomie 21
(medycyna, medyczny) zespół Downa

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
etwas ein bisschen
w niewielkiej ilości

trockizm n
Trotzkismus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

troficzny adj
trophisch
(ekologia, ekologiczny) pokarmowy, związany z odżywianiem

trojański adj
trojanisch
związany z Troją, dotyczący Troi

trojka ˈtrɔjka n
Troika
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet złożony z trzech osób, zwłaszcza z poprzedniego przewodniczącego, obecnego i przyszłego

trolejbus trɔˈlɛjbus n
Oberleitungsbus Trolleybus Obus
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

trombocyt trɔ̃mˈbɔʦ̑ɨt n
Thrombozyt
(biologia, biologiczny) podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi;

tron trɔ̃n n
Thron
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;
(przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju

tronować v
thronen
zajmować tron

trop trɔp n
Spur Fährte
ślad odciśniętych stóp
Trope
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zwrot o znaczeniu przenośnym;

tropiciel n
Pfadfinder
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę

tropikalny ˌtrɔpʲiˈkalnɨ adj
tropisch
typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

tropowiec n
Laufhund
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

troska ˈtrɔska n
Sorge
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

troskliwie adv
sorgsam
z troską, dbałością, oddaniem

troskliwość n
Fürsorglichkeit
bycie troskliwym w opiece lub zajmowaniu się czymś

troszczyć się ˈtrɔʃʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ v
sorgen
wykazywać troskę o kogoś lub coś

trubadur n
Troubadour Trobador
(historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

truchło ˈtruxwɔ n
Kadaver
to, co ulega bądź ulegnie rozkładowi; martwe ciało

trucizna truˈʨ̑izna n
Gift
(toksykologia) substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudnić się ˈtrudʲɲiʨ̑‿ɕɛ v
betrieben
(książkowy) zajmować się, pracować przy/w czymś w celach zarobkowych

trudno ˈtrudnɔ adv
schwer schwierig
z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
Schwierigkeit
coś, co jest trudne
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
właściwość rzeczy trudnych

trudny ˈtrudnɨ adj
schwer schwierig mühsam
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku

truflowy trufˈlɔvɨ adj
Trüffel-
związany z truflą

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
giftig
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna ˈtrũmna n
Sarg
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trunek ˈtrũnɛk n
Suff
(książkowy) napój alkoholowy

trup trup n
Leiche
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

trupa ˈtrupa n
Truppe
(przestarzałe, przestarzały) grupa artystów teatralnych lub cyrkowych

trupi ˈtrupʲi adj
Leiche
odnoszący się do trupa, związany z trupem

trupia czaszka ˈtrupʲja ˈʧ̑aʃka n
Totenkopf
schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami, będący symbolem śmierci

truskawka truˈskafka n
Erdbeere
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
Drohne Drohn
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem

trutnowski adj
Trautenauer
związany z miastem Trutnów, dotyczący Trutnowa

trutowy truˈtɔvɨ adj
Drohne
(pszczelarstwo, pszczelarski) dotyczący trutnia, samca pszczoły miodnej

trutówka n
Afterweisel Drohnenmütterchen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) pszczoła robotnica składająca niezapłodnione jajeczka w bezmatecznej rodzinie pszczelej

truć v
vergiften
powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny
besorgt machen
(potocznie, potoczny) powodować niepokój, przygnębienie
herumnörgeln nörgeln quatschen
(pogardliwie, pogardliwy) mówić rozwlekle, natrętnie prosić
sich vergiften
zażywać truciznę
sich grämen
(potocznie, potoczny) ulegać złym przemyśleniom

trwać tr̥faʨ̑ v
dauern
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwała ˈtr̥fawa n
Dauerwelle
(potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) trwała ondulacja

trwały ˈtr̥fawɨ adj
dauerhaft
taki, który nie ulega większym zmianom
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność

trwonić v
vergeuden verschwenden
tracić coś na byle co, zbytecznie

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
Imperativ
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

trybalizm trɨˈbalʲism̥ n
Tribalismus
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trybula trɨˈbula n
Kerbel
(botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;

trybuna trɨˈbũna n
Tribüne
podwyższone amfiteatralnie siedzenia dla publiczności na stadionie, w cyrku

trybunał n
Gerichtshof
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe;

trychologia ˌtrɨxɔˈlɔɟja n
Trichologie
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

trydencki adj
Trienter
związany z Trydentem, dotyczący Trydentu, pochodzący z Trydentu

trydentczyk n
Trienter
mieszkaniec Trydentu; osoba z tego miasta

trydentka n
Trienterin
mieszkanka Trydentu; kobieta z tego miasta

tryftong ˈtrɨftɔ̃ŋk n
Triphthong
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria n
Trigonometrie
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trygonometryczny adj
trigonometrisch
(matematyka, matematyczny) związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

tryk trɨk n
Schafbock Widder Schafsbock
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak ˈtrɨktrak n
Backgammon
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

tryliard ˈtrɨlʲjart n
Trilliarde
liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;

trylion ˈtrɨlʲjɔ̃n n
Trillion
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018;

trylogia n
Trilogie
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trypolitański ˌtrɨpɔlʲiˈtãj̃sʲci adj
tripolitanisch
odnoszący się do miasta Trypolis
odnoszący się do Trypolitanii

tryptofan n
Tryptophan
(biochemia, biochemiczny) aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie

tryskawka n
Saugloch Spritzloch
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) szczelina skrzelowa między łukiem gnykowym a żuchwowym niektórych ryb;
Spritzflasche
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) przyrząd laboratoryjny do podawania niewielkich ilości płynu bez precyzyjnego odmierzania ilości;

tryskać ˈtrɨskaʨ̑ v
springen
wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie

trzask n
Klatsch
suchy, gwałtowny, urwany odgłos

trzasnąć v
knallen
uderzyć mocno w coś, wywołując krótki, głośny dźwięk
knallen knarren knistern prasseln
wydać płaski, suchy dźwięk jak przy łamaniu czegoś
knipsen schießen
(potocznie, potoczny) zrobić coś szybko, biegle, gwałtownie

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
Schilf
zbiorowisko, zarośla trzciny (1.1); teren porośnięty trzciną (1.1)
Schilf Rohr
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa n
Zuckerrohr
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzeba ˈṭʃɛba v
man müssen man sollen
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

trzecia wojna światowa ˈṭʃɛʨ̑a ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
Dritter Weltkrieg
(historia, historyczny, historycznie) hipotetyczny ogólnoświatowy konflikt zbrojny

trzeciaczka n
Dreitagefieber
(medycyna, medyczny) odmiana malarii o lżejszym przebiegu, charakteryzująca się powtarzaniem się napadów choroby co trzecią dobę

trzeciak n
Nachschwarm
(pszczelarstwo, pszczelarski) trzeci rój w roku

trzeciej możliwości nie ma
ein Drittes gibt es nicht ein Drittes ist nicht gegeben
wyrażenie charakteryzujące sytuację, w której są tylko dwie możliwości

trzecioklasista n
Drittklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń trzeciej klasy

trzeciorzęd ṭʃɛˈʨ̑ɔʒɛ̃nt n
Tertiär
(geologia, geologiczny) starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;

trzeciorzędowy adj
tertiär
dotyczący trzeciorzędu, występujący, powstały w trzeciorzędzie

trzepaczka do dywanów n
Teppichklopfer Ausklopfer Klopfer Pracker
ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzepak ˈṭʃɛpak n
Klopfstange Teppichstange
konstrukcja składająca się z dwóch słupków z poprzeczką, służąca do przewieszania dywanów i innych rzeczy trzepanych z kurzu;

trzepotanie przedsionków n
Vorhofflattern
(medycyna, medyczny) rodzaj zaburzenia – arytmii, polegający na szybkim i uporządkowanym rytmie przedsionkowym serca o częstotliwości zwykle w granicach 250-350 na minutę

trzepotać v
flattern
poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer
bić mocno (serce)

trzewik ˈṭʃɛvʲik n
kurz Schnürschuh
rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką;

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
Schuhschnabel
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
reiben
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę
reiben schleifen
naciskając, pocierać
laichen
(zoologia, zoologiczny) (o rybach) odbywać tarło, wykonywać funkcje rozrodcze

trzeźwo adv
nüchtern
nie będąc pod wpływem alkoholu

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
nüchtern
niepijany
kierujący się rozumem, rozsądkiem

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
Hummel Brummer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielina n
Spindelstrauch
(botanika, botaniczny) Euonymus L., rodzaj roślin krzewiastych, drzew lub pnączy z rodziny dławiszowatych;

trzmielina zwyczajna n
gewöhnlicher Spindelstrauch
(botanika, botaniczny) Euonymus europaeus L., gatunek silnie trującego krzewu z rodziny dławiszowatych;

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
Wespenbussard
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel ˈṭʃnadɛl n
Goldammer
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
Goldammer
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzustka ˈṭʃustka n
Bauchspeicheldrüse Pankreas
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzyaktowy adj
Dreiakt-
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) składający się z trzech aktów

trzydziestoczterolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
Vierunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści cztery lata

trzydziestoczterolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatka n
Vierunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści cztery lata

trzydziestoczteroletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
vierunddreißigjährig
mający trzydzieści cztery lata
trwający trzydzieści cztery lata

trzydziestodwulatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔdvuˈlatɛk n
Zweiunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści dwa lata

trzydziestodwulatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔdvuˈlatka n
Zweiunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści dwa lata

trzydziestodwuletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
zweiunddreißigjährig
mający trzydzieści dwa lata
trwający trzydzieści dwa lata

trzydziestodziewięciolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Neununddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści dziewięć lat

trzydziestodziewięciolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Neununddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści dziewięć lat

trzydziestodziewięcioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
neununddreißigjährig
mający trzydzieści dziewięć lat
trwający trzydzieści dziewięć lat

trzydziestojednolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatɛk n
Einunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści jeden lat

trzydziestojednolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatka n
Einunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści jeden lat

trzydziestojednoletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
einunddreißigjährig
mający trzydzieści jeden lat
trwający trzydzieści jeden lat

trzydziestolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
Dreißigjähriger
osoba w wieku 30-39 lat

trzydziestolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlatka n
Dreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści lat

trzydziestoletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
dreißigjährig
mający trzydzieści lat
trwający trzydzieści lat

trzydziestominutowy adj
dreißigminütig
trwający trzydzieści minut

trzydziestoośmiolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
Achtunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści osiem lat

trzydziestoośmiolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatka n
Achtunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści osiem lat

trzydziestoośmioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
achtunddreißigjährig
mający trzydzieści osiem lat
trwający trzydzieści osiem lat

trzydziestopięciolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
Fünfunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści pięć lat

trzydziestopięciolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
Fünfunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści pięć lat

trzydziestopięcioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fünfunddreißigjährig
mający trzydzieści pięć lat
trwający trzydzieści pięć lat

trzydziestosiedmiolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
Siebenunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści siedem lat

trzydziestosiedmiolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatka n
Siebenunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści siedem lat

trzydziestosiedmioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
siebenunddreißigjährig
mający trzydzieści siedem lat
trwający trzydzieści siedem lat

trzydziestosześciolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
Sechsunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści sześć lat

trzydziestosześciolatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatka n
Sechsunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści sześć lat

trzydziestosześcioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sechsunddreißigjährig
mający trzydzieści sześć lat
trwający trzydzieści sześć lat

trzydziestotrzylatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk n
Dreiunddreißigjähriger
mężczyzna mający trzydzieści trzy lata

trzydziestotrzylatka ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatka n
Dreiunddreißigjährige
kobieta mająca trzydzieści trzy lata

trzydziestotrzyletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreiunddreißigjährig
mający trzydzieści trzy lata
trwający trzydzieści trzy lata

trzygodzinny ˌṭʃɨɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
dreistündig
trwający trzy godziny

trzykrotka ṭʃɨˈkrɔtka n
Dreimasterblume
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju trzykrotka (1.1)

trzykrotnie ṭʃɨˈkrɔtʲɲɛ adv
dreimal
trzy razy

trzylatek ṭʃɨˈlatɛk n
Dreijähriger
chłopiec w wieku trzech lat

trzylatka ṭʃɨˈlatka n
Dreijährige
dziewczynka mająca trzy lata

trzyletni ṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
dreijährig
mający trzy lata
trwający trzy lata

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
halten
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji
sprawować opiekę nad czymś, opiekować się czymś, dbać o to i zarządzać tym; pilnować
ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję
zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić

trzymać język za zębami ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi v
die Zunge im Zaun halten seine Zunge im Zaune halten
(przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzymać kciuki ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈcʨ̑üci v
Daumen drücken
życzyć komuś powodzenia, czasem zaciskając przy tym palce

trzynastokąt n
Dreizehneck
(geometria) wielokąt o trzynastu bokach

trzynastolatek ˌṭʃɨ̃nastɔˈlatɛk n
Dreizehnjähriger
chłopak mający trzynaście lat

trzynastolatka ˌṭʃɨ̃nastɔˈlatka n
Dreizehnjährige
dziewczyna mająca trzynaście lat

trzynastoletni ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
vierzehnjährig
mający trzynaście lat
trwający trzynaście lat

trzypiętrowy adj
dreistöckig
złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji

trzęsawisko n
Moor Sumpf
podmokły i grząski teren, zwykle porośnięty szuwarami

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
Erdbeben
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójdźwięk n
Dreiklang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;

trójdźwięk durowy n
Durdreiklang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji wielkiej i tercji małej

trójdźwięk molowy n
Molldreiklang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji małej i tercji wielkiej

trójdźwięk zmniejszony n
verminderte Dreiklang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się z dwóch tercji małych

trójdźwięk zwiększony n
übermäßiger Dreiklang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się z dwóch tercji wielkich

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
Dreieck Triangel
(geometria) wielokąt mający trzy boki;
Triangel Dreieck
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;

trójmasztowiec ˌtrujmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
Dreimaster
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek posiadający trzy maszty

trójnogi adj
dreibeinig
mający trzy nogi

trójskok ˈtrujskɔk n
Dreisprung
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójstyk n
Dreiländereck
(geografia, geograficzny) zetknięcie granic trzech państw

trójwartościowy adj
dreiwertig
(chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego

trójwymiarowy ˌtrujvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ adj
dreidimensional
mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)

trójwzgórze n
Dreiberg
(heraldyka, heraldyczny) element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze;

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
Dreizack
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba ˈtrɔ̃mba n
Rüssel
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
Tollpatsch Trottel
(żartobliwie) o człowieku nieenergicznym, niezaradnym
Tube
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia
Windhose Wirbelsturm
gwałtowny wir powietrza;

trąba powietrzna n
Wirbelsturm Wirbelwind Windhose
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;

trąbić ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑ v
trompeten
wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
Saugrüssel
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) specjalny narząd, służący do przyjmowania pokarmu w postaci płynnej
Trompete
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąd trɔ̃nt n
Lepra
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik różowaty n
Rosazea
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

tu tu pronoun
hier
…miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu i tam adv
hier und dort
będąc obecnym licznie w różnych miejscach

tu i ówdzie ˈtu i‿ˈuvʲʥ̑ɛ adv
da und dort
tu i tam

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
da liegt der Hund begraben
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuczyć v
mästen
(zootechnika, zootechniczny) karmić intensywnie zwierzęta w celu uzyskania przyrostu mięsa i tłuszczu

tuf tuf n
Tuff Tuffstein
(geologia, geologiczny) rodzaj skały osadowej, składającej się z materiału piroklastycznego;

tukan ˈtukãn n
Tukan
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tukan tęczodzioby ˈtukãn ˌtɛ̃n͇ʧ̑ɔˈʥ̑ɔbɨ n
Fischertukan
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos sulfuratus, kilkudziesięciocentymetrowy ptak z wielkim wielokolorowym dziobem, zamieszkujący Amerykę Południową i Amerykę Środkową;

tul tul n
Thulium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tuleja tuˈlɛja n
Buchse Muffe Hülse
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca

tulipan tuˈlʲipãn n
Tulpe
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tumult ˈtũmult n
Tumult
sytuacja zamętu

tundra ˈtũndra n
Tundra
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel ˈtũnɛl n
Tunnel Stollen
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
tunesisch
odnoszący się do państwa Tunezja

tupolew n
Tupolew
(lotnictwo, lotniczy) samolot marki Tupolew

turban ˈturbãn n
Turban
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina turˈbʲĩna n
Turbine
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
türkisch Türkisch
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
Türkisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turcji;

turgowski adj
Thurgauer thurgauisch
związany z Turgowią, dotyczący Turgowii, pochodzący z Turgowii

turkawka turˈkafka n
Turteltaube
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkijski adj
Turksprache Turkvolk
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
turkmenisch
odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
Turkmenisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turkmenistanu;

turkologia n
Turkologie
nauka o językach, historii i kulturze ludów turkijskich;

turkus ˈturkus n
Türkis
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
türkis
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turma n
Turm
(dawniej, dawny) wieża stanowiąca więzienie

turniej n
Turnier
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turyngeński adj
thüringisch Thüringer
związany z Turyngią, dotyczący Turyngii

turynka tuˈrɨ̃nka n
Turinerin
mieszkanka Turynu

turysta tuˈrɨsta n
Tourist
osoba uprawiająca turystykę

turystyczny ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
touristisch
związany z turystyką lub turystami

turystyka tuˈrɨstɨka n
Tourismus
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

turystyka aborcyjna n
Abtreibungstourismus
podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;

turyńczyk tuˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
Turiner
mieszkaniec Turynu lub mężczyzna pochodzący z Turynu

turyński tuˈrɨ̃j̃sʲci adj
Turiner turinisch
charakterystyczny dla Turynu, związany z Turynem, wywodzący się z Turynu

turzyca n
Segge
(botanika, botaniczny) Carex L., rodzaj roślin z rodziny ciborowatych;

tusz do rzęs ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s n
Wimperntusche
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tutor ˈtutɔr n
Tutor
opiekun studentów na wyższych uczelniach, adiunkt kierujący indywidualnie ich pracą

tutysta tuˈtɨsta n
Tuttist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (neologizm) członek orkiestry nie będący solistą

tuwiński n
Tuwinisch tuwinisch Sprache
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin ˈtuʑĩn n
Dutzend
(jednostka miary) 12 sztuk

tułów ˈtuwuf n
Brust Thorax
(zoologia, zoologiczny) odcinek ciała u owadów i skorupiaków (zwykle pomiędzy głową a odwłokiem)
Rumpf Oberkörper
(anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn;

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
Thunfisch Tunfisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z tuńczyka (1.1)

tuż tuʃ adv
fast
prawie, blisko

twardo adv
ausdauernd beharrlich hartnäckig
(przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością
fest hart
odpornie na odkształcenia
hart hartherzig streng
(przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy

twardość n
Härte
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: twardy

twardy ˈtfardɨ adj
hart
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardziel ˈtfarʲʥ̑ɛl n
Inselberg
(geologia, geologiczny) odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał odporniejszych na wietrzenie, niż skały go otaczające

twardówka n
Lederhaut
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz tfaʃ n
Gesicht
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
von Angesicht zu Angesicht
bezpośrednio

twaróg ˈtfaruk n
Quark
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
Festung
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
behaupten
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

twist twʲist n
Twist
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk

tworzywo tfɔˈʒɨvɔ n
Kunststoff Stoff
materiał do tworzenia czegoś

tworzywo sztuczne n
Kunststoff
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
schaffen bilden
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój tfuj pronoun
dein
2. (osoba) lp

twór tfur n
Gebilde Schöpfung Werk
element kosmosu, przyrody nieożywionej
Gebilde Werk
wytwór, efekt czyjejś pracy
Geschöpf Wesen
żywe stworzenie

twórca ˈtfurʦ̑a n
Schöpfer Urheber
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

ty tɨ personalPronoun
du
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci adj
tibetisch tibetanisch
odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
Tibetisch tibetanisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tybinka n
Tübingerin
mieszkanka Tybingi

tybińczyk n
Tübinger
mieszkaniec Tybinga, ktoś pochodzący z tego miasta

tybiński adj
Tübinger
związany z Tybingą, dotyczący Tybingi

tycjanowski ˌtɨʦ̑ʲjãˈnɔfsʲci adj
tizianrot
złotorudy (zwykle o barwie włosów)

tyczkarz ˈtɨʧ̑kaʃ n
Stabhochspringer
(sport, sportowy) zawodnik skoków o tyczce

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
Woche
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
każdy okres siedmiu dni

tyfus plamisty n
Fleckfieber Flecktyphus
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna wywoływana przez niektóre riketsje, charakteryzująca się powstawaniem krwawych wybroczyn na ciele chorego;

tygodnik tɨˈɡɔdʲɲik n
Wochenzeitschrift Wochenzeitung Wochenschrift
czasopismo ukazujące się co tydzień

tygodniowo ˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɔ adv
wöchentlich
w ciągu tygodnia; dotyczy ilości czegoś

tygodniowy adj
wöchentlich
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień
odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień

tygrys ˈtɨɡrɨs n
Tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrys azjatycki n
Tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
Tigerin
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
duzen
(potocznie, potoczny) zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan"/"pani”

tylda ˈtɨlda n
Tilde
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
(termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tyle ˈtɨlɛ pronoun
so viel
określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je

tylko ˈtɨlkɔ particle
nur bloß
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylżycki adj
Tilsiter
związany z Tylżą, dotyczący Tylży

tym tɨ̃m adv
desto
…wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

tym razem ˈtɨ̃m ˈrazɛ̃m adv
diesmal dies Mal
w tym wypadku, obecnie, teraz

tymczasowo adv
vorübergehend auf Zeit zeitweilig
nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

tymczasowy ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ adj
provisorisch vorläufig
taki, który trwa tylko jakiś czas

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
Thymian
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa

tympanon tɨ̃mˈpãnɔ̃n n
Tympanum Tympanon
(architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

tympanoskleroza n
Tympanosklerose
(medycyna, medyczny) odkładanie się złogów soli wapnia w tkankach ucha środkowego, zwłaszcza w błonie śluzowej ścian jamy bębenkowej;

tynk n
Putz
(przenośnie, przenośnia) (ironicznie) zbyt gruby, przesadny makijaż
Putz Verputz
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.

tynktura tɨ̃ŋkˈtura n
Tinktur
(heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ tɨp n
Stamm
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) kategoria w systematyce zwierząt;
Typ
(potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
Typografie
technika druku wypukłego, drukarstwo;

typowy tɨˈpɔvɨ adj
typisch
często spotykany

tyran ˈtɨrãn n
Tyrann
(historia, historyczny, historycznie) udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;
(przenośnie, przenośnia) człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę

tyrania n
Tyrannei
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyrać ˈtɨraʨ̑ v
malochen schuften
(potocznie, potoczny) ciężko pracować

tyrolski tɨˈrɔlsʲci adj
tirolerisch tirolisch
dotyczący Tyrolu, związany z Tyrolem, pochodzący z Tyrolu

tyrozyna n
Tyrosin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
Tausendundeins
(termin karciany) rodzaj gry;
tausend Tausend
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąckrotnie adv
tausendmal
niezliczoną ilość razy

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
Jahrtausend
tysiąc lat

tysiącletni ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛtʲɲi adj
tausendjährig
mający tysiąc lat
trwający tysiąc lat

tyski adj
Tichauer
odnoszący się do Tychów, związany z Tychami

tytan ˈtɨtãn n
Titan
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytanit tɨˈtãɲit n
Titanit Sphen
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

tytanomachia ˌtɨtãnɔ̃ˈmaxʲja n
Titanomachie
(mitologia grecka) walka tytanów z bogami olimpijskimi;

tytoniówka n
Tabakindustrie
(potocznie, potoczny) przemysł tytoniowy

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
Tabak Tabakpflanze
suszone liście tytoniu (1.1);
Tabakpflanze Tabak
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytularny adj
Titular-
posiadający prawo do używania danego tytułu, ale bez pełnienia funkcji związanej z tym tytułem

tytuł ˈtɨtuw n
Titel
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tytułować ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑ v
titulieren
nadawać czemuś tytuł, nazwę

tyć tɨʨ̑ v
zunehmen
zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

tyłek ˈtɨwɛk n
Hintern
(potocznie, potoczny) pośladki

tête-à-tête n
Tête-à-Tête
(książkowy) spotkanie dwóch osób

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
Regenbogen
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczowy most n
Regenbogenbrücke
metaforyczne określenie miejsca przejścia ukochanych zwierząt domowych w zaświaty

tędy ˈtɛ̃ndɨ pronoun
hier entlang
tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tęgoskór cytrynowy tɛ̃ŋˈɡɔskur ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ n
Dickschaliger Kartoffelbovist
(mikologia, mikologiczny) Scleroderma citrinum, gatunek grzyba z rodziny tęgoskórowatych;

tępak ˈtɛ̃mpak n
sturer Bock
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
stumpf
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
sehnen
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
Sehnsucht Heimweh Nostalgie
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tętniak ˈtɛ̃ntʲɲak n
Aneurysma
(medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tętnica tɛ̃ntʲˈɲiʦ̑a n
Pulsader Schlagader
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie z serca;

tętniczy tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɨ adj
arteriell
(medycyna, medyczny) dotyczący tętnicy (tętnic)

tężec n
Tetanus Wundstarrkrampf
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tężnia n
Gradierwerk
budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance;
drewniana konstrukcja wykorzystywana jako inhalatorium w uzdrowisku

tło twɔ n
Hintergrund
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

tłoczyć v
pressen
(technologia, technika, techniczny) pozyskiwać coś za pomocą prasy, zgniatania
stanzen
(drukarstwo, drukarski) robić druki ozdobne; odkształcać powierzchnię papieru lub innego materiału dla uzyskania efektu zdobniczego
fördern
(technologia, technika, techniczny) (hydraulika, hydrauliczny) przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego
sich drängen
być w tłoku; zbijać się w tłum
um sich greifen
powstawać w psychice i męczyć wewnętrznie

tłok twɔk n
Kolben
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłuczek ˈtwuʧ̑ɛk n
Stampfer
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

tłuczek do mięsa ˈtwuʧ̑ɛɡ dɔ‿ˈmʲjɛ̃w̃sa n
Fleischklopfer
(zobacz) [[tłuczek, do, mięso]]

tłuczek do ziemniaków ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf n
Kartoffelstampfer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu

tłum twũm n
Menschenmenge
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
Dolmetscher
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
Übersetzer Dolmetscher
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Übersetzung Übersetzen Übersetzung
(rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczka twũˈmaʧ̑ka n
Dolmetscherin
kobieta dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
Übersetzerin
kobieta przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
entschuldigen
wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób
erklären erläutern
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś
übersetzen dolmetschen
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumaczyć z polskiego na nasze v
mit einfachen Worten erklären
(potocznie, potoczny) objaśniać coś komuś bardzo przystępnie, prostymi słowami

tłumny adj
zahlreich
taki, w którym jest lub uczestniczy dużo ludzi

tłusto adv
fett fetthaltig
bogato w tłuszcz

tłusty ˈtwustɨ adj
fett
(pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku lub zwierzęciu: otyły
(drukarstwo, drukarski) gruby, pogrubiony
fett fettig
zawierający dużo tłuszczu
fettig fett
pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
Schmotziger Donnerstag Schmutziger Donnerstag Weiberfastnacht
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

tłuszcz twuʃʧ̑ n
Fett
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;
(chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;

u u preposition
bei
…osobę związaną ze sprawą
…umiejscowienie w bliskości

uaktualniać v
auf der neu Stand bringen
czynić znów aktualnym

ubaw n
Riesenspaß
(potocznie, potoczny) stan wesołości

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Versicherung
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ n
Lebensversicherung
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubiegać v
zuvorkommen
zrobić coś wcześniej niż ktoś inny
sich um bewerben
dążyć do uzyskania czegoś, próbować coś uzyskać

ubiegłoroczny ˌubʲjɛɡwɔˈrɔʧ̑nɨ adj
letztjährig
taki, który wydarzył się w ubiegłym (poprzednim) roku

ubiegły uˈbʲjɛɡwɨ adj
vergangen
zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
kleiden anziehen ankleiden bekleiden
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie
sich anziehen
zakładać ubranie na swoje ciało

ubijać v
erlegen schlachten
(potocznie, potoczny) powodować czyjąś śmierć
schlagen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie
stampfen
bijąc w coś, powodować mocniejsze powiązanie cząstek tego, zwiększać gładkość i twardość czego

ubiór ˈubʲjur n
Kleidung
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

uboczny adj
Neben-
powstający przy okazji jakiegoś działania

ubogi uˈbɔɟi adj
arm bedürftig ärmlich
posiadający mało dóbr materialnych

ubranie uˈbrãɲɛ n
Kleidung
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubrany adj
gekleidet angezogen
noszący odzież

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
vergotten vergöttern vergöttlichen
czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać zachwytem
vergöttern
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

ucho ˈuxɔ n
Henkel
uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki
Ohr
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
małżowina uszna

ucho igielne n
Nadelöhr
(krawiectwo) wąski otworek w igle służący do nawlekania nici

ucho wewnętrzne ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ n
Innenohr
(anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

ucho środkowe ˈuxɔ ɕrɔtˈkɔvɛ n
Mittelohr
(anatomia, anatomiczny) część ucha, w której znajdują się kosteczki słuchowe i trąbka Eustachiusza;

uchodzić uˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gelten als
być uznawanym / uważanym za kogoś lub za coś

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
Flüchtling
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchodźczy adj
Flüchtling
dotyczący uchodźcy i/lub uchodźstwa

uchwalać v
verabschieden beschließen
podejmować uchwałę; postanawiać coś w wyniku obrad zbiorowych

uchwyt ˈuxfɨt n
Griff
część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

uchylać v
aufheben abweisen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynić nieważnym, nieobowiązującym
ausweichen
zmieniać nieznacznie położenie czegoś
zurückziehen
częściowo odsłaniać lub otwierać
ausweichen
pochylając się, unikać czegoś

uciecha uˈʨ̑ɛxa n
Annehmlichkeit Genuss
(potocznie, potoczny) coś, z czego ktoś się cieszy
Freude Belustigung Spaß Vergnügen
(potocznie, potoczny) uczucie zadowolenia wywołane czymś radosnym, śmiesznym

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
Flucht
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
auslaufen
o substancjach: wylewać się, wydostawać się, przeciekać
entgehen entkommen
(przenośnie, przenośnia) unikać czegoś, nie chcieć konfrontacji z czymś
fliehen weglaufen flüchten entfliehen abhauen
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

uciekinier ˌuʨ̑ɛ̇ˈcĩɲɛr n
Flüchtling
ktoś, kto uciekł lub ucieka

ucieleśnienie n
Inbegriff Verkörperung
to, co uzyskuje realny kształt

ucisk n
Beklemmung Druck
odczuwanie uciskania przez coś
Druck
oddziaływanie pewną siłą na coś
Unterdrückung Joch
ograniczanie czyjejś wolności

uciszać v
beruhigen
powodować, że ktoś lub coś cichnie
beruhigen beschwichtigen
(przenośnie, przenośnia) (podniośle) czynić uczucie, stan wewnętrzny coraz mniej intensywnym
zum Schweigen bringen
(potocznie, potoczny) zmuszać kogoś poprzez agresję lub nielegalne praktyki do nieujawniania niewygodnych faktów
sich beruhigen
stawać się niesłyszalnym

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
beschwerlich mühsam haarig
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwość uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
Ehrlichkeit
uczciwe zachowanie

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
ehrlich
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczenie uˈʧ̑ɛ̃ɲɛ adv
gelehrt gebildet
w sposób uczony

uczenie uˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Lehren Unterrichten
przekazywanie innym wiedzy

uczennica ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
Schülerin
forma żeńska od: uczeń

uczestnictwo ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʦ̑tfɔ n
Partizipation Teilnahme
fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś

uczestniczka ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ka n
Beteiligte Teilnehmerin
kobieta biorąca w czymś udział

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
teilnehmen
brać udział

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
Teilnehmer
osoba biorąca w czymś udział

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
Schüler
(edukacja, edukacyjny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
Gefühl
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu
Liebe
miłość, przyjaźń

uczynek uˈʧ̑ɨ̃nɛk n
Tat
zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
lehren beibringen
przekazywać komuś wiedzę
lernen
zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

uczęszczać uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑ v
besuchen teilnehmen
bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

udar słoneczny n
Sonnenstich
(medycyna, medyczny) porażenie spowodowane nadmiernym nasłonecznieniem głowy i karku;

udaremniać v
vereiteln zunichte machen
sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

udawany adj
gekünstelt geflissentlich gespielt
stwarzający pozór czegoś

udawać uˈdavaʨ̑ v
vortäuschen heucheln
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego
gelingen klappen
odnosić dobry, właściwy, pomyślny, pozytywny skutek
sich begeben
wybierać się, iść / jechać dokądś

udawać Greka uˈdavaʥ̑ ˈɡrɛka v
sich dumm stellen
udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej

udeptywać ˌudɛpˈtɨvaʨ̑ v
stampfen
chodząc, naciskać na coś

uderzająco adv
auffallend verblüffend
w sposób niezwykle wyraźny

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
Hieb Schlag Stoß
(rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.)
zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia
Hieb Schlag Stoß Vorstoß
(wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela
Schlag Hieb Stoß
cios zadany ręką lub przedmiotem

uderzyć uˈdɛʒɨʨ̑ v
schlagen
zadać komuś cios

udko n
Schenkel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nóżka drobiu, ptactwa lub małych zwierząt

udmurcki adj
udmurtisch
odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

udmurcki n
Udmurtisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język udmurcki

udo ˈudɔ n
Schenkel Oberschenkel
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udomowić v
domestizieren zähmen
przystosować do życia w ludzkim środowisku

udon n
Udon
(spożywczy) gruby japoński makaron z mąki pszennej;

udowadniać v
beweisen
wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

udręka n
Qual
to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie
psychiczne cierpienie będące rezultatem czegoś, co dręczy

udział ˈuʥ̑aw n
Anteil Anteil Anteil Anteil
przypadająca część własności po podziale
Teilnahme Beteiligung
(finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika

udziałowiec n
Anteilseigner Teilhaber
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
Keule
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

ufać ˈufaʨ̑ v
vertrauen
być przekonanym, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

ufny ˈufnɨ adj
vertrauensvoll
mający lub wyrażający zaufanie

ufologia n
Ufologie
dziedzina wiedzy zajmująca się niezidentyfikowanymi obiektami latającymi;

ugandyjski ˌuɡãnˈdɨjsʲci adj
ugandisch
odnoszący się do państwa Uganda

ugarycki adj
ugaritisch
związany z Ugaritem, dotyczący Ugaritu

ugarycki n
Ugaritisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język ugarycki;

ugniatać v
drücken
sprawiać dyskomfort, ból odczuwany jako gniecenie
festtreten
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś

ugrofiński ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci adj
Finnougrisch
dotyczący Ugrofinów

ugrupowanie ˌuɡrupɔˈvãɲɛ n
Gruppierung
grupa ludzi o podobnych przekonaniach i/lub ze wspólnym celem

ugryźć ˈuɡrɨɕʨ̑ v
beißen
zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
sich auf die Zunge beißen
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

ugór ˈuɡur n
Brache
(rolnictwo, rolniczy) pole nieuprawiane przez pewien czas;

ujemny uˈjɛ̃mnɨ adj
negativ
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski ujˈɡursʲci adj
uigurisch
dotyczący Ujgurów albo Ujgurii

ujgurski ujˈɡursʲci n
Uigurisch Uigurische
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujmować v
ergreifen festnehmen
zatrzymywać osobę postępującą niezgodnie z prawem
greifen anfassen
chwytać ręką lub narzędziem
eintreten
brać w obronę

ujmujący adj
gewinnend adrett einnehmend
budzący sympatię

ujrzeć ˈujʒɛʨ̑ v
sehen bemerken erblicken
zobaczyć
sich sehen
zobaczyć własne odbicie

ujrzeć światło dzienne idiom
ans Tageslicht kommen
stać się jawnym i widocznym dla innych

ujęcie uˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Aufnahme
fragment filmu nakręcony bez wyłączania kamery
sposób przedstawienia czegoś na zdjęciu, obrazie itp.
Entnahmestelle
miejsce pobierania wody spod ziemi, gazu składowiskowego, ropy itp.
Ergreifen Ergreifung
złapanie, zatrzymanie, schwytanie
Wegnahme Wegnehmen
odjęcie, zabranie
Zusammenfassung
opis, podsumowanie

ukamienowanie ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ n
Steinigung
forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukamienować ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑ v
steinigen
zabić kogoś poprzez ukamienowanie – obrzucając go kamieniami

ukaranie n
Bestrafen Bestrafung
(rzeczownik odczasownikowy) od ukarać

ukarać uˈkaraʨ̑ v
bestrafen
aspekt dokonany od: karać

ukaz ˈukas n
Ukas
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe

ukazywać ˌukaˈzɨvaʨ̑ v
schildern zeigen
(książkowy) pokazywać, sprawiać, że coś jest widoczne
erscheinen zum Vorschein kommen
stawać się widocznym

ukleja ukˈlɛja n
Ukelei Laube
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

uklęknąć uˈklɛ̃ŋknɔ̃ɲʨ̑ v
in die Knie gehen knien niederknien
zgiąć nogi w kolanach i oprzeć się na nich na ziemi

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
absolvieren
przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy
beenden
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
ukrainisch Ukrainisch
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
Ukrainisch ukrainisch
(językoznawstwo, językoznawczy) wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukraińskojęzyczny ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ukrainischsprachig
spisany, stworzony w języku ukraińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ukraińskim
taki, który posługuje się językiem ukraińskim

ukrwienie n
Durchblutung
(anatomia, anatomiczny) (fizjologia, fizjologiczny) dopływ krwi

ukrycie uˈkrɨʨ̑ɛ n
Versteck
miejsce niewidoczne, służące do schowania czegoś

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
verbergen
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim
verheimlichen verschweigen
nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
Kreuzigung
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

ukwap karpacki n
Karpaten-Katzenpfötchen
(botanika, botaniczny) Antennaria carpatica Wahlenb., gatunek rośliny z rodziny astrowatych, występujący tylko w górach Europy;

ukwiał n
Seeanemone
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

układ ˈukwat n
Einigung Verständigung
porozumienie

układ nerwowy n
Nervensystem
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
Periodensystem
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
Periodensystem Periodensystem der Elemente
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ pokarmowy n
Verdauungstrakt
(anatomia, anatomiczny) układ narządów człowieka i zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz wydalania resztek;

układ przeciwpoślizgowy ˈukwat ˌpʃɛʨ̑ifpɔɕlʲizˈɡɔvɨ n
Antiblockiersystem
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;

układ przywspółczulny n
Parasympathikus
(anatomia, anatomiczny) podukład autonomicznego układu nerwowego;

układ równań n
Gleichungssystem
(matematyka, matematyczny) zestawienie dwóch lub więcej równań, dla których poszukiwane jest wspólne rozwiązanie;

ul ul n
Bienenstock Bienenbeute
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ul wielokorpusowy n
Magazin Magazinbeute
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów

ulepszać uˈlɛpʃaʨ̑ v
verbessern
udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym

ulga ˈulɡa n
Erleichterung
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu
Nachlass
(ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat

ulica uˈlʲiʦ̑a n
Straße
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka uˈlʲiʧ̑ka n
Gasse
krótka lub wąska ulica
Gässchen
(zdrobniale) od: ulica
Wabengasse
(pszczelarstwo, pszczelarski) przestrzeń między dwiema ramkami w ulu

ulicznik n
Straßenjunge
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (przestarzałe, przestarzały) chłopiec przebywający przez większość czasu na ulicy, poza domem

ulmski adj
Ulmer
związany z Ulmem, dotyczący Ulmu, pochodzący z Ulmu (miasta w Niemczech)

ulotka uˈlɔtka n
Flugblatt
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ultradźwięk n
Ultraschall
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultradźwiękowy ˌultraʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
Ultraschall-
charakterystyczny, odnoszący się do lub związany z ultradźwiękami

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
beliebt
najbardziej lubiany

ululany adj
abgefüllt voll
(potocznie, potoczny) zupełnie pijany

umacniać v
befestigen
(wojskowość, wojskowy) budować obiekty fortyfikacyjne pod działania bojowe
czynić coś bardziej wytrzymałym na zniszczenie
festigen stärken
czynić coś trwalszym

umarł król, niech żyje król ˈũmarw̥ ˈkrulʲ ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ ˈkrul proverb
der König ist tot, es lebe der König
pierwotnie w średniowieczu słowa marszałka dworu francuskiego, wygłaszane po śmierci króla Francji i od razu ogłaszające nowego monarchę, zapewniające brak kłótni i walk o sukcesję

umbryjski adj
umbrisch
odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

umiak ˈũmʲjak n
Umiak
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

umiar n
Mäßigung Zurückhaltung
brak przesady, powściągliwość

umiejętność ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
Fähigkeit
biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
sterben
kończyć swoje życie, przestawać żyć

umieszczać ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
einweisen
ustalać komuś miejsce pobytu
stellen platzieren setzen
stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
können
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony adj
muskulös
mający silnie rozwinięte mięśnie

umlaut ˈũmlawt n
Umlaut
(językoznawstwo, językoznawczy) przegłos

umniejszać v
herabsetzen abwerten herabwürdigen schmälern verharmlosen
czynić coś mniej ważnym; obniżać wartość, wielkość, znaczenie

umocnienie ˌũmɔʦ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Anbringung Befestigung
(rzeczownik odczasownikowy) od umocnić
Befestigung
(wojskowość, wojskowy) fortyfikacja budowana na polu walki
nasyp zabezpieczający brzeg rzeki

umocowywać v
anbringen befestigen
trwale łączyć coś z czymś

umowa ũˈmɔva n
Vertrag
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
ermöglichen
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umysł ˈũmɨsw̥ n
Verstand Sinn
siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umysłowo ˌũmɨˈswɔvɔ adv
geistig intellektuell
w sposób dotyczący umysłu, umysłowości

umysłowość n
Geisteshaltung Mentalität
stan możliwości umysłowych

umywalka ˌũmɨˈvalka n
Waschbecken Waschschüssel
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umyślnie ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ adv
absichtlich vorsätzlich bewusst
w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

unboxing n
Unboxing
(środowiskowy) w Internecie: film przedstawiający rozpakowanie i krótką prezentację jakiegoś produktu

uncja n
Unze
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unia ˈũɲja n
Union
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

unicorn n
Einhorn Unicorn
(neologizm) (ekonomia, ekonomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów;

uniesienie n
Begeisterungstaumel Erregung Schwärmerei Überschwang
stan wzmożonej aktywności emocjonalnej lub uczuciowej

unikat ũˈɲikat n
Unikat
rzecz szczególna, niepowtarzalna, jedyna w swoim rodzaju

unikatowy ˌũɲikaˈtɔvɨ adj
rar
niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
vermeiden meiden
starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś

uniwerbizacja ˌũɲivɛrbʲiˈzaʦ̑ʲja n
Univerbierung
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie dwóch wyrazów jednym;

uniwersytecki ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci adj
Universität
dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
Universität Hochschule
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
Ununbium
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
Ununhexium
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
Ununoctium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
Ununquadium
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
Ununseptium
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

uosabiać v
personifizieren
nadawać cechy ludzkie obiektom lub zjawiskom
verkörpern
być wyobrażeniem pewnych przymiotów
verkörpert werden
przybierać cechy danej osoby

upadać uˈpadaʨ̑ v
fallen
opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół
fallen hinfallen
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą
fallen verfallen
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób
untergehen
tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem

upadek uˈpadɛk n
Fall
przewrócenie się

upalnie adv
drückend heiß sengend heiß
bardzo gorąco

upalny uˈpalnɨ adj
drückend heiß sengend heiß
o porach dnia, roku itp.: odznaczający się wysoką temperatura powietrza

uparciuch uˈparʲʨ̑ux n
Querkopf
(potocznie, potoczny) osoba bardzo uparta

uparty uˈpartɨ adj
stur dickköpfig
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

uparty jak osioł uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw adj
stur wie ein Panzer
bardzo uparty

upał ˈupaw n
Hitze Hitzewelle
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upaństwawiać v
verstaatlichen
(ekonomia, ekonomiczny) przejmować na własność państwa

upaństwowić v
verstaatlichen
(ekonomia, ekonomiczny) przejąć na własność państwa

upcykling n
Upcycling
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
zwei Fliegen mit einer Klappe schlagen
załatwić dwie sprawy jednocześnie

upierać się v
bestehen beharren
nie dawać przekonać się do zmiany decyzji lub zdania

upijać uˈpʲijäʨ̑ v
berauschen
doprowadzać kogoś do stanu upojenia alkoholowego
saufen sich betrinken sich ertränken
pić alkohol, wchodzić w stan upojenia alkoholowego, stawać się pijanym

upodobanie n
Vorliebe Neigung
zainteresowanie, skłonność, sympatia do kogoś lub czegoś

upojny adj
berauschend betörend leidenschaftlich rauschend
(książkowy) taki, który wywołuje upojenie

upokarzać ˌupɔˈkaʒaʨ̑ v
demütigen
poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność

upokorzenie n
Demütigung Erniedrigung
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upominać v
ermahnen zurechtweisen
skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się
eintreten
(potocznie, potoczny) brać kogoś w obronę czy wstawiennictwo
fordern anmahnen
zwracać się do kogoś o coś, przypominając; ponownie prosić lub zarządać

upominek n
Andenken Mitbringsel
zwykle nieduża rzecz ofiarowana komuś

upomnienie ˌupɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Ermahnung Verweis
karcąca uwaga
Mahnschreiben Mahnung
(administracja) pismo przypominające albo zawierające ostrzeżenie czy naganę

uporządkowywać v
aufräumen Ordnung machen
doprowadzać do ładu
ordnen
układać według określonego planu, np. w określonej kolejności

upoważniać v
ermächtigen bevollmächtigen befugen
dawać komuś pełnomocnictwo do przeprowadzania czynności formalnych

upowszechniać v
verbreiten
czynić powszechnym, ogólnie stosowanym lub znanym
sich verbreiten
stawać się ogólnie stosowanym lub znanym

upośledzenie ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Behinderung
stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności

upragniony adj
begehrt ersehnt
oczekiwany z dużym pragnieniem

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
anbauen treiben
zajmować się regularnie jakąś czynnością

uprawniony adj
berechtigt befugt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający prawo do czegoś

uprawniony n
Berechtigte
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) człowiek, który posiada prawo do czegoś

uprowadzać v
entführen
zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprzedzać v
ankündigen voraussagen
zawiadamiać zawczasu
warnen
powiadamiać o niebezpieczeństwie
zuvorkommen
robić wcześniej

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Vorurteil Voreingenommenheit
nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmość uˈpʃɛjmɔɕʨ̑ n
Hilfsbereitschaft
uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi
Höflichkeit
uprzejmy zwrot grzecznościowy, uprzejmy uczynek, gest, przysługa

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
höflich
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprzątać uˈpʃɔ̃ntaʨ̑ v
wegräumen
doprowadzać do porządku usuwając coś

uprząż n
Geschirr Anschnallgurt
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś
Pferdegeschirr
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu

upuszczać v
fallen lassen
pozwalać wypaść z rąk

upór n
Sturheit
niezmienne zachowanie, ciągłe trwanie przy tych samych zasadach czy poglądach

upływać v
ablaufen vergehen verstreichen
trwając, zmierzać do swojego końca

uran ˈurãn n
Uran
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony n
Abreicherung
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

urażać v
verletzen
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec
wyrządzać przykrość
sich verletzen
urażać siebie samego
verletzt werden
poczuć się urażonym

urbanista ˌurbãˈɲista n
Stadtplaner Urbanist
projektant przestrzeni miejskiej i rozplanowania zabudowy

urbanistka n
Stadtplanerin Urbanistin
projektantka przestrzeni miejskiej i rozplanowania zabudowy

urbanistyczny adj
städtebaulich
dotyczący urbanistyki

urbanistyka n
Urbanistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o planowaniu i budowie miast oraz osiedli;

urbanizacja ˌurbãɲiˈzaʦ̑ʲja n
Urbanisation Verstädterung
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;

urdu ˈurdu n
Urdu
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

uregulowanie n
Regelung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis prawny
Regulierung
doprowadzenie do porządku według danych norm

ureusz uˈrɛ<sup>w</sup>uʃ n
Uräusschlange
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych królestwach, głównie Egipcie, symbol władzy boskiej i królewskiej w postaci świętego węża – stylizowanej kobry w pozycji ataku;

urlop ˈurlɔp n
Urlaub
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urlopowicz ˌurlɔˈpɔvʲiʧ̑ n
Urlauber Urlaub
(potocznie, potoczny) osoba spędzająca urlop

urna ˈurna n
Urne Bestattungsurne Totenurne
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;
Wahlurne
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy

urneński adj
Urner urnerisch
związany z Uri, pochodzący z Uri, dotyczący Uri (kantonu w Szwajcarii)

uroczystość ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
Feierlichkeit Feier Fest Feiertag
uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

uroczyście adv
feierlich
w sposób odbiegający od zwyczajności czy codzienności

urodlin uˈrɔdlʲĩn n
Papau
(botanika, botaniczny) Asimina, rodzaj małych drzew lub krzewów z rodziny flaszowcowatych, asymina;

urodzajny adj
ertragreich
taki, w którym zebrano wysokie plony
fruchtbar
(rolnictwo, rolniczy) dający obfity plon

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Geburt
(rzeczownik odczasownikowy) od urodzić

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
Geburtstag
rocznica dnia narodzin

urodzić się pod szczęśliwą gwiazdą uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔt‿ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃ v
unter einem glücklichen Stern geboren sein
mieć wyjątkowe szczęście, powodzenie w życiu

urojenie n
Einbildung Hirngespinst
myśl lub pomysł nie do zrealizowania
Wahn Wahnvorstellung
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji

urojony adj
imaginär eingebildet
będący wytworem wyobraźni, a nie rzeczywistości

urolog uˈrɔlɔk n
Urologe
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego
Urologin
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka urologii

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
Urologie
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urologiczny ˌurɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
urologisch
(medycyna, medyczny) związany z urologią

urugwajski ˌuruɡˈvajsʲci adj
uruguayisch Uruguayer
związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwis n
Bengel Schlingel Gassenjunge
chłopiec lubiący płatać figle

urwisko urˈvʲiskɔ n
Abhang Steilwand Abbruch Absturz Wand
stroma ściana skalna

urzeczywistniać ˌuʒɛʧ̑ɨˈvʲistʲɲäʨ̑ v
realisieren verwirklichen
realizować coś

urzeczywistnienie ˌuʒɛʧ̑ɨvʲiˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
Verwirklichung
spełnienie czegoś, uczynienie czegoś rzeczywistym

urząd ˈuʒɔ̃nt n
Amt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;
stanowisko, funkcja, obowiązki pełnione przez kogoś w hierarchii państwowej lub innej
budynek, w którym mieści się urząd (1.1)

urząd stanu cywilnego ˈuʒɔ̃nt ˈstãnu ˌʦ̑ɨvʲilˈnɛɡɔ n
Standesamt
(urzędowy) jednostka organizacyjna rejestrująca takie zdarzenia jak urodzenia, zawieranie związków małżeńskich i zgony;

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Gerät Apparat
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urzędniczka ˌuʒɛ̃ndʲˈɲiʧ̑ka n
Beamtin
kobieta pracująca w urzędzie

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
Beamter
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

urzędowanie n
Amtieren Amtierung Amtsverrichtung
sprawowanie urzędu; wykonywanie obowiązków urzędnika

urzędować v
Dienst haben im Dienst sein
pracować w określonych godzinach
amtieren
pełnić obowiązki urzędnika

urzędowy ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
behördlich offiziell
dotyczący urzędu

usilny adj
eifrig dringend eindringlich inständig unentwegt
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uspokajacz n
Beruhigungsmittel
(potocznie, potoczny) lek, środek uspokajający

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
beruhigen befrieden
przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie

uspokoiciel n
Beruhiger
(dawniej, dawny) ten, kto uspokaja, uspokajający

usposobienie n
Stimmung
nastrój, chwilowy stan psychiczny
Temperament
temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
entschuldigen
oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie
rechtfertigen
wyjaśniać motywy działania

usta ˈusta n
Mund Maul
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać uˈstalaʨ̑ v
bestimmen festlegen festsetzen
wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś
ermitteln feststellen
stwierdzać coś po zbadaniu
stabilisieren
pozbawiać chwiejności, usztywniać

ustalenie ˌustaˈlɛ̃ɲɛ n
Bestimmung Festlegung Festsetzung
wynik ustalania, decyzja

ustawa uˈstava n
Gesetz
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustawać v
aufhören
(podniośle) przestawać dziać się lub istnieć
innehalten
(podniośle) przestawać wykonywać coś z powodu zmęczenia

ustawiczny adj
andauernd ständig
ciągle trwający

ustawienie ˌustaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Aufrichtung Aufstellung Errichtung
(rzeczownik odczasownikowy) od ustawić
Aufstellung
(sport, sportowy) sposób rozmieszczenia graczy na boisku
Einstellung
stan konfiguracji udządzenia lub programu

ustawodawca n
Gesetzgeber Legislator
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ, który stanowi ustawy

ustawodawczy adj
gesetzgeberisch Gesetzgebungs- gesetzgebend legislativ
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

ustawodawstwo n
Gesetzgebung Legislative
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie

usterka n
Fehler
niewielki błąd w tekście
Mangel
nieduża wada w urządzeniu

ustniczek francuzik uˈstʲɲiʧ̑ɛk frãnˈʦ̑uʑik n
Grauer Kaiserfisch
(zoologia, zoologiczny) Pomacanthus arcuatus, gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny pomakantowatych;

ustnie adv
mündlich
komunikując się słowami wymawianymi

ustronny adj
abgelegen einsam
położony z dala od czegoś lub kogoś

ustępstwo uˈstɛ̃mpstfɔ n
Zugeständnis
rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
beseitigen entfernen
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było
löschen
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

usychać v
verdorren vertrocknen
(botanika, botaniczny) ginąć z braku wody
vergehen
(przenośnie, przenośnia) bardzo przeżywać

usypiać uˈsɨpʲjäʨ̑ v
betäuben
(medycyna, medyczny) poddawać narkozie
einlullen
(książkowy) osłabiać, tłumić, pozbawiać coś siły
einschlafen
zasypiać, zapadać w sen
einschläfern
(weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka
in den Schlaf wiegen zum Schlaf bringen
powodować, że ktoś zasypia

uszatka zwyczajna n
Waldohreule
(ornitologia, ornitologiczny) Asio otus, gatunek średniej wielkości sowy;

uszczelniać v
abdichten
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk

uszczerbek uʃˈʧ̑ɛrbɛk n
Nachteil Schaden
(książkowy) poniesiona strata lub szkoda

uszczęśliwiać v
beglücken glücklich machen
czynić szczęśliwym
sich beglücken
uszczęśliwiać samego siebie
sich eine Freude bereiten
uszczęśliwiać siebie nawzajem

uszkodzony adj
beschädigt defekt lädiert
taki, który uległ uszkodzeniu

uszlachetnianie n
Veredelung
(rzeczownik odczasownikowy) od uszlachetniać

uszlachetniać v
veredeln
czynić lepszym, podnosić moralnie
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) tworzyć lepsze odmiany hodowlane
(technologia, technika, techniczny) poprawiać właściwość surowca lub wyrobu
edel werden
stawać się szlachetnym, lepszym

uszlachetnić v
veredeln
aspekt dokonany od: uszlachetniać

uszny ˈuʃnɨ adj
Ohr
związany z uchem

usługa uˈswuɡa n
Dienstleistung
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi
Handreichung
okazana pomoc

usługiwać v
bedienen
pełnić posługi przy kimś
dienen
świadczyć przysługę

usługodawca ˌuswuɡɔˈdafʦ̑a n
Dienstleister
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna świadcząca usługi

usługowy adj
Dienstleistungs-
przeznaczony do zaspokajania ludzkich potrzeb

usłużnie adv
hilfsbereit
z gorliwym służeniem pomocą

utajony adj
heimlich latent verborgen verheimlicht
będący w utajeniu; trudny do zaobserwowania

utalentowany adj
begabt talentiert
obdarzony talentem

utarty adj
herkömmlich gängig
powszechnie przyjęty

utleniać v
bleichen
(fryzjerstwo, fryzjerski) (potocznie, potoczny) rozjaśniać włosy utleniaczem
oxidieren
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)
(chemia, chemiczny) ulegać utlenianiu - łączyć się z tlenem w reakcji chemicznej

utopia uˈtɔpʲja n
Utopie Utopia
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utopijny adj
utopisch
właściwy utopii, niemożliwy do urzeczywistnienia

utopizm n
Utopismus
skłonność do opierania się na utopiach

utracjusz n
Verschwender
(książkowy) rozrzutny i używający życia mężczyzna

utrapieniec n
Quälgeist
osoba nieznośna, sprawiająca innym kłopoty

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
erschweren behindern belästigen
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrwalać v
aufzeichnen
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia
festhalten verewigen
przedstawiać w formach literatury lub sztuki wycinek rzeczywistości
festigen fixieren vertiefen
nadawać trwałość, utwierdzać, ugruntowywać
fixieren
(fotografia) nadawać trwałość zdjęciom poprzez zastosowanie właściwych odczynników
wiederholen sich einprägen
starać się dobrze zachować w pamięci, ucząc się, powtarzając materiał
sich einprägen
stawać się trwalszym, ugruntowywać się, utwierdzać się

utrzymywanie ˌuṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ n
Unterhaltung
(rzeczownik odczasownikowy) od utrzymywać

utrzymywać ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
aufrechterhalten
zachowywać coś w określonym stanie
behaupten dabei bleiben
popierać pogląd, powtarzać jakąś opinię
unterhalten
mieć kogoś lub coś na utrzymaniu
leben
opłacać swoje potrzeby

utwardzać v
verhärten
czynić twardym, twardszym
sich verhärten
stawać się twardszym

utwór ˈutfur n
Werk
dzieło literackie lub muzyczne

utykać v
stopfen verstopfen zustopfen
wypełniać czymś szpary, aby coś nie przedostało się przez nie
hängenbleiben stecken stecken bleiben stranden
stawać, nie mogąc poruszać się dalej
ruhen stocken
być przerywanym z powodu jakichś trudności
hinken humpeln lahmen
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

uwaga uˈvaɡa interjection
Achtung Aufmerksamkeit
uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)
Vorsicht
uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem

uwaga uˈvaɡa n
Aufmerksamkeit
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą
Bemerkung
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś
Bemerkung Tadel
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
aufpassen
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym
skupiać się
halten
sądzić coś o kimś lub czymś
uznawać; poczytywać
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania

uważny uˈvaʒnɨ adj
aufmerksam
charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwertura ˌuvɛrˈtura n
Ouvertüre
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
anbeten
otaczać kogoś miłością
bardzo coś/kogoś lubić

uwierać v
drücken
gnieść, uciskać

uwodornić v
hydrieren
(chemia, chemiczny) poddać procesowi technologicznemu polegającemu na katalitycznej reakcji wodoru ze związkami organicznymi

uwodzić uˈvɔʥ̑iʨ̑ v
verfūhren verführen
porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwydatniać v
hervorheben
pokazywać w sposób bardziej wyrazisty; wysuwać na pierwszy plan
hervortreten
ujawniać się w sposób bardziej wyrazisty; wysuwać się na pierwszy plan

uwzględniać v
folgen stattgeben
prośbę, życzenie, wniosek: spełnić, przychylić się do
in Betracht ziehen beachten berücksichtigen
brać pod uwagę

uwłaczający adj
beleidigend verunglimpfend ehrenrührig
przynoszący ujmę

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Sucht Abhängigkeit
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
begründen
podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś

uzasadnienie ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Begründung
zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie

uzasadniony adj
begründet berechtigt
oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

uzbecki uzˈbɛʦ̑ʲci adj
usbekisch
odnoszący się do Uzbeków
odnoszący się do Uzbekistanu lub jego obywateli (Uzbekistańczyków)

uzbecki uzˈbɛʦ̑ʲci n
usbekisch Sprache
język urzędowy Uzbekistanu;

uzbrojony adj
angeschlossen erschlossen
mający wyposażenie służące bytowaniu, przetrwaniu lub rozwojowi
bewaffnet
posiadający broń przy sobie

uzda n
Zaum
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) część uprzęży konia, muła lub osła;

uzdolnienie n
Begabung Befähigung
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie

uzdolniony adj
begabt talentiert
obdarzony ponadprzeciętnymi umiejętnościami

uzdrowiciel n
Heiler Wunderheiler Heilpraktiker
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił

uzdrowienie ˌuzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Gesundung
przywrócenie kogoś do zdrowia

uznanie uˈznãɲɛ n
Achtung Ansehen
szacunek, poważanie, podziw
Anerkennung
(rzeczownik odczasownikowy) od uznać
Anerkennung Todeserklärung
przyjęcie za prawdę
Ermessen Belieben
ocena, wyczucie

uznawać uzˈnavaʨ̑ v
anerkennen annehmen billigen gutheißen gutschreiben
zgadzać się z czymś
potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność
halten befinden erachten erklären
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym
stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy
anerkennen erkennen
stwierdzać, dochodzić do wniosku
sich betrachten
potwierdzać wzajemnie swoje prawa, pozycję, suwerenność
stwierdzać, że ma się określone cechy, prawa lub pozycję

uzupełniać ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑ v
ergänzen
czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje
sich ergänzen
dopełniać się wzajemnie

ułamek uˈwãmɛk n
Bruch
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
Bruchteil Bruch
fragment całości

ułamek niewłaściwy n
unechter Bruch
(matematyka, matematyczny) ułamek, w którym licznik jest większy lub równy mianownikowi

ułan ˈuwãn n
Ulan
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułatwiać uˈwatfʲjäʨ̑ v
vereinfachen
sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

ułomność uˈwɔ̃mnɔɕʨ̑ n
Gebrechen
kalectwo

ułomny adj
körperbehindert
posiadający wady budowy ciała
unvollkommen
zawierający braki, niedoskonałości

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
Lächeln
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
lächeln zulächeln
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmierzać v
lindern stillen
(medycyna, medyczny) zmniejszać bądź usuwać objawy
unterdrücken niederschlagen
powodować ustępowanie lub zakończenie
abklingen zurückgehen
stawać się mniej dokuczliwym

użycie uˈʒɨʨ̑ɛ n
Gebrauch
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytkowniczka n
Benutzerin
kobieta, która używa czegoś, użytkuje coś

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
Benutzer
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używanie ˌuʒɨˈvãɲɛ n
Benutzung Nutzung
(rzeczownik odczasownikowy) od używać

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
gebraucht
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
benutzen gebrauchen
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

vanuacki ˌvãnuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲci adj
vanuatuisch
odnoszący się do państwa Vanuatu

verso n
Verso
(termin typograficzny) odwrotna (lewa) strona karty;

via ˈvʲi<sup>j</sup>a preposition
über
…służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu

volkswagen n
Volkswagen
(motoryzacja) samochód produkowany przez firmę Volkswagen;

vorarlberski adj
vorarlbergerisch vorarlbergisch
związany z Vorarlbergiem, dotyczący Vorarlbergu

voyeurystyczny adj
voyeuristisch
związany z voyeuryzmem, dotyczący voyeuryzmu

w f v vu n
w
(językoznawstwo, językoznawczy) dwudziesta ósma litera polskiego alfabetu;

w f v vu preposition
an in
…określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności
in auf
…określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)

w bród v‿brut adv
durchwatend
pokonując rzekę pieszo lub konno przez płyciznę, bród

w bród v‿brut indefiniteCardinalNumeral
genug in Hülle und Fülle
mając czegoś bardzo dużo

w celu ˈf‿ʦ̑ɛlu
zum Zweck zwecks
przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by

w ciągu ˈfʲ‿ʨ̑ɔ̃ŋɡu
binnen
wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń

w ciąży adj
schwanger
(fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w cztery oczy ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ adv
unter vier Augen
na osobności, bez udziału osób trzecich

w formie ˈf‿ːɔrmʲjɛ
in Form
w postaci czegoś

w końcu ˈf‿kɔ̃j̃nʦ̑u adv
endlich letztendlich
ostatecznie, wreszcie, nareszcie (najczęściej po długim czekaniu)
właściwie, tak naprawdę

w kształcie
-förmig
nadając lub przybierając kształt czegoś

w mgnieniu oka ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka adv
im Augenblick Nu
(potocznie, potoczny) bardzo szybko

w międzyczasie ˌv‿mʲjɛ̃nʣ̑ɨˈʧ̑aɕɛ idiom
zwischenzeitlich in die Zwischenzeit
(potocznie, potoczny) między jednym wydarzeniem a drugim

w obliczu
angesichts
(podniośle) wskazuje na zaistniałą, niejako przymusową okoliczność

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
keineswegs mitnichten
z przeczeniem: zupełnie, nic a nic

w pale się nie mieści idiom
auf keine Kuhhaut gehen
(potocznie, potoczny) coś jest niepojęte, niewiarygodne, niesamowite

w pocie czoła ˈf‿pɔʨ̑ɛ ˈʧ̑ɔwa adv
im Schweiße seines Angesichts
z wielkim wysiłkiem

w poprzek
quer
przyimek wskazujący, że coś znajduje się lub porusza prostopadle do długości danego obiektu

w poprzek adv
kreuzweise querdurch
prostopadle do dłuższego boku

w porządku interjection
fein
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś
in Ordnung klar
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe

w porę ˈf‿pɔrɛ adv
gelegen gerade richtig zu gelegen Stunde zu richtig Zeit
we właściwej chwili, w odpowiednim momencie

w postaci
in Form von in Gestalt von
w formie czegoś

w przybliżeniu adv
ungefähr etwa
blisko, ale niedokładnie tak

w ramach
im Rahmen
w określonym przedziale; nie wykraczając poza określone normy, przedziały, dyrektywy itp.

w razie
falls wenn
wskazuje na warunek

w sumie f‿sũmˈjɛ
insgesamt
fraza partykułowa, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

w sumie f‿sũmˈjɛ adv
insgesamt
na moment zakończenia jakiegoś przedsięwzięcia

w szczególności adv
insbesondere
szczególnie, zwłaszcza

w tym f‿tɨ̃m adv
einschließlich eingeschlossen inklusive
włącznie z

w wyniku
infolge
…tworząca konstrukcje opisujące przyczynę omawianego zjawiska czy wydarzenia

w zasięgu ręki adv
in Reichweite
(przenośnie, przenośnia) coś jest łatwo dostępne, łatwo osiągalne
coś jest w pobliżu, niedaleko, na wyciągnięcie ramienia

wachlarz ˈvaxlaʃ n
Fächer
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;
(przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność

wada ˈvada n
Mangel Fehler Nachteil
cecha obniżająca wartość przedmiotu
Schwäche
ujemna cecha charakteru

wafel n
Waffel
(spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę

waga ˈvaɡa n
Gewicht
(potocznie, potoczny) ciężar czegoś lub kogoś
(przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość
Waage
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru ciężaru;

waga ciężka n
Schwergewicht
(sport, sportowy) najwyższa kategoria wagowa w sportach walki;

wagabunda ˌvaɡaˈbũnda n
Vagabund
(książkowy) człowiek lubiący się włóczyć

wagary vaˈɡarɨ n
Schulschwänzen Schulverweigerung
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

wagon ˈvaɡɔ̃n n
Waggon Wagen
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło n
Pendel
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wahadłowiec ˌvaxadˈwɔvʲjɛʦ̑ n
Raumfähre
(astronautyka, astronautyczny) statek kosmiczny zdolny do wielokrotnego startu i powrotu na Ziemię;

wahanie vaˈxãɲɛ n
Pendeln Schwingen
ruch okresowy zbliżony do ruchu wahadła
Schwankung
zmienność określonej wielkości (cen, temperatur) w określonych granicach
Zögern Hin-und-her-Schwanken Unschlüssigkeit
brak zdecydowania

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
Ferien Urlaub
(edukacja, edukacyjny) letnia przerwa od zajęć szkolnych

wakat ˈvakat n
Vakanz
wolna posada, nieobsadzone stanowisko

wakeboard n
Wakeboard
(sport, sportowy) szeroka deska używana do płynięcia po wodzie w wakeboardingu
Wakeboarden
(sport, sportowy) dyscyplina sportu wodnego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

wakeboarding n
Wakeboarding
(sport, sportowy) dyscyplina sportu wodnego, polegająca na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

wakuola n
Vakuole
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;

wal val n
Wal
(zoologia, zoologiczny) nazwa niektórych gatunków wielorybów

walabia n
Wallaby
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Wallabia Trouessart, rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

walatka n
Ostereiertitschen
(etnografia, etnograficzny) wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

walc valʦ̑ n
Walzer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;

walc wiedeński n
Wiener Walzer
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybsza odmiana walca;

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
kämpfen
toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walczyć z wiatrakami ˈvalʧ̑ɨʥ̑ ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi v
gegen Windmühlen kämpfen mit Windmühlen kämpfen
walczyć z wytworami własnej wyobraźni
podejmować się walki z czymś nieodwracalnym; zmagać się z czymś, czego nie da się pokonać

walec ˈvalɛʦ̑ n
Walze
pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;
Zylinder
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
przedmiot w kształcie walca (1.2)

waleczny vaˈlɛʧ̑nɨ adj
kühn tapfer
odznaczający się męstwem, odwagą w walce

walencja n
Valenz Wertigkeit
(językoznawstwo, językoznawczy) zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;

walenie vaˈlɛ̃ɲɛ n
Wale
(zoologia, zoologiczny) Cetacea, rząd ssaków żyjących wyłącznie w wodzie, np. delfiny, wieloryby;

walet ˈvalɛt n
Bube Bauer
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walizka vaˈlʲiska n
Koffer
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
wichsen Biber bürsten Boa würgen
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka ˈvalka n
Kampf
siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu
(przenośnie, przenośnia) zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

walkiria n
Walküre
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

waloński adj
wallonisch Wallonisch
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński n
Wallonisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waltornia valˈtɔrʲɲa n
Waldhorn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waltornista n
Hornbläser Hornist Waldhornist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na waltorni

waltornistka n
Hornbläserin Hornistin Waldhornistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na waltorni

waluta vaˈluta n
Währung
wymienialny środek płatniczy
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir ˈvãmpʲir n
Vampir
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
(przenośnie, przenośnia) osoba żerująca na uczuciach, pieniądzach itd. innych osób
Vampirfledermäus Vampir
(zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wampirzyca n
Vampirin
kobieta-wampir

wanad ˈvãnat n
Vanadium Vanadin
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanderlust n
Wanderlust
zamiłowanie do włóczęgi, tęsknota za podróżami, pociąg do podróżowania

wanilia vãˈɲilʲja n
Vanille
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanilina n
Vanillin
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna ˈvãnːa n
Wanne Badewanne
duże naczynie do kąpieli

wanta ˈvãnta n
Want
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapiennik n
Kalkofen
(technologia, technika, techniczny) piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;

wapno n
Kalk
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapno sodowane n
Natronkalk
(chemia, chemiczny), (technologia, technika, techniczny) mieszanina wodorotlenku wapnia i wodorotlenku sodu stosowana jako absorbent dwutlenku węgla;

wapń vapʲɲ̊ n
Calcium Kalzium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran ˈvarãn n
Waran
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

waran z Komodo n
Komodowaran
(herpetologia, herpetologiczny) Varanus komodoensis Ouwens, drapieżny gad z rodziny waranów zamieszkujący wyspy Archipelagu Sundajskiego;

warcaby n
Dame
gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszy;

warchlak ˈvarxlak n
Ferkel Frischling
młode świni domowej w pierwszym roku życia
Frischling
młode dzika w pierwszym roku życia;

warczeć v
knurren
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku
surren knattern rattern
o urządzeniach wydawać niskie dźwięki przy pracy

warfaryna n
Warfarin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

warga ˈvarɡa n
Lippe Lefze
(anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta;

warga sromowa n
Schamlippe
(anatomia, anatomiczny) każdy z czterech parzystych fałdów skórnych u wejścia do kobiecej pochwy;

wargowy adj
labial
(fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją ustami
labial Lippe
(anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust

wariant ˈvarʲjãnt n
Variante
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariować v
ausflippen verrückt spielen
(potocznie, potoczny) zachowywać się nieobliczalnie, szalenie, nienormalnie; tracić zmysły
den Verstand verlieren verrückt werden
(potocznie, potoczny) zapadać na chorobę psychiczną
herumlärmen herumtoben
(potocznie, potoczny) być hałaśliwym w zachowaniu lub zabawie

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
Schweif
(astronomia, astronomiczny) strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego;
Zopf Flechte
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

warstwa ˈvarstfa n
Schicht
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;

warszawianin ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn n
Warschauer
mieszkaniec Warszawy

warszawianka ˌvarʃaˈvʲjãnka n
Warschauerin
mieszkanka Warszawy

warszawski varˈʃafsʲci adj
Warschauer warschauisch
związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

warsztat ˈvarʃtat n
Werkstatt
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej
Werkstatt Autowerkstatt
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi

warsztat tkacki n
Webstuhl
(włókiennictwo) proste urządzenie do wytwarzania tkanin nazywane również krosnem ręcznym;

warsztaty n
Werken Werkunterricht
(edukacja, edukacyjny) zajęcia praktyczne z określonej dziedziny, najczęściej sztuki, których uczestnicy nabywają umiejętności w sposób aktywny

wart vart adj
wert
posiadający pewną wartość

warta ˈvarta n
Wache
straż pełniona przez jedną lub kilka osób;

wartki ˈvartʲci adj
reißend
szybko płynący

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
Wert
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
zwykle lm zasada moralna, przekonanie
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
Wert Betrag
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa

waruj ˈvaruj interjection
platz
komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

warunek vaˈrũnɛk n
Bedingung
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warunek konieczny vaˈrũnɛk ːɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ n
notwendige Bedingung
(logika, logiczny) warunek, który, musi zostać spełniony, aby zdanie mogło być prawdziwe

warunek wystarczający vaˈrũnɛɡ ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
hinreichende Bedingung
(logika, logiczny) warunek, który, gdy zostanie spełniony, zapewnia prawdziwość zdania

warunki n
Befähigung Veranlagung
zespół cech potrzebnych do czego
Umstände Verhältnisse Wohnverhältnisse
stan rzeczy

warunkować v
bedingen
modyfikować zachowanie
stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

waryscyt vaˈrɨsʦ̑ɨt n
Variscit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

warzywniak vaˈʒɨvʲɲak n
Gemüseladen
mały sklep, budka lub stragan z warzywami i owocami

warzywo vaˈʒɨvɔ n
Gemüse
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
brauen
przygotowywać piwo

warząchew vaˈʒɔ̃w̃xɛf n
Kochlöffel
(gastronomia) duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana

warzęcha n
Löffler
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Platalea;

wasabi n
Wasabi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi

wasz vaʃ pronoun
euer
2. (osoba) lm

wat vat n
Watt
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata ˈvata n
Watte
masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;
Zuckerwatte
(zobacz) wata cukrowa

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
Zuckerwatte
(spożywczy) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

watomierz n
Leistungsmesser Leistungsmessgerät
(elektryczność) miernik elektryczny wskazujący moc czynną badanego urządzenia lub obwodu;

watować vaˈtɔvaʨ̑ v
wattieren
(rzemiosło, rzemieślniczy) podszywać ubranie watą lub watoliną

watykański ˌvatɨˈkãj̃sʲci adj
vatikanisch
odnoszący się do państwa Watykan

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
Lorbeeren Lorbeer
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
Vasektomie
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina n
Vaseline
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon ˈvazɔ̃n n
Vase Blumenvase
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wał vaw n
Wall
rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne
Welle
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów

wałach ˈvawax n
Wallach
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
Nudelholz
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałkoń n
Faulenzer Faulpelz Tagedieb
osoba, której nie chce się pracować

wałęsać się v
herumstreunen sich herumtreiben
(potocznie, potoczny) chodzić bez celu

ważka ˈvaʃka n
Libelle Wasserjungfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważka płaskobrzucha n
Plattbauch
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Libellula depressa L., gatunek latającego owada z rodziny ważkowatych, o ciele krępym i spłaszczonym;

ważność ˈvaʒnɔɕʨ̑ n
Wichtigkeit
cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie

ważny ˈvaʒnɨ adj
gültig
mający moc prawną, obowiązujący
wichtig
mający duże znaczenie

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
abwägen
ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś
wiegen
określać czyjś ciężar za pomocą wagi
mieć jakiś ciężar, masę

wbiegać v
einlaufen
biegnąc, wstępować w obręb czegoś

wbrew vbrɛf preposition
gegen wider
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wchodzić ˈfxɔʥ̑iʨ̑ v
auftreten betreten
wstępować na coś nogą (nogami)
eintreten
stawać się członkiem czegoś
eintreten hineingehen
wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.
klettern
wspinać się, iść w górę

wchłaniać v
aufsaugen absorbieren
wciągać w siebie, chłonąć, wsysać
einziehen
być wciąganym, wsysanym

wciskać v
andrehen aufschwatzen
(potocznie, potoczny) namawiać nachalnie do kupna
besorgen verhelfen
(potocznie, potoczny) załatwiać komuś posadę, miejsce gdzieś, pomimo niedogodnych okoliczności
drücken
naciskać przycisk, jakiś mechanizm dźwigniowy
drücken ziehen
wkładać z trudem coś ciasnego
eindrücken hineinpressen
przyciskając, umieszczać w czymś ciasnym lub tam, gdzie jest mało miejsca
hineinstopfen
(potocznie, potoczny) zmuszać do przyjęcia czegoś
pressen
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wlewać do czegoś wyciskany sok
hineinzwängen
dostawać się z trudem
wkładać na siebie z trudem coś ciasnego
sich drücken sich einkuscheln
wtulać się mocno

wciąż fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ adv
immer noch nach wie vor fortwährend
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy
immer wieder unablässig
powtarzając jakąś czynność wiele razy

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
früh
taki, który jest u swojego początku
występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

wcześniactwo fʧ̑ɛɕˈɲaʦ̑tfɔ n
Frühgeburt
(medycyna, medyczny) urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży

wcześniak ˈfʧ̑ɛɕɲak n
Frühchen
dziecko urodzone w wyniku przedwczesnego porodu

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
früh
podczas początkowego etapu trwania czegoś
rano, w pierwszych godzinach po świcie

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
gestern
w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczorajszy fʧ̑ɔˈrajʃɨ adj
gestrig von gestern
taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego
(przenośnie, przenośnia) niedostosowany do współczesności
von gestern
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) o człowieku: po spożyciu alkoholu w dniu poprzednim, w poprzednią noc
taki, który niedawno przeminął

wdech n
Atemzug
(fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

wdowa ˈvdɔva n
Hurenkind
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu
Witwe
kobieta, której ostatni mąż nie żyje;
(zoologia, zoologiczny) Latrodectus, rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych;

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
Witwer
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
Dankbarkeit
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
dankbar erkenntlich
pełen wdzięczności

weber ˈvɛbɛr n
Weber
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinarium n
Webinar
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

według ˈvɛdwuk preposition
gemäß
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
laut
…wyrażający autora czegoś

weekend n
Wochenende
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin vɛˈɡãɲĩn n
Veganer
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
Veganismus
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegański vɛˈɡãj̃sʲci adj
vegan
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
Vegetarier
człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
Vegetarismus
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
vegetarisch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wegetować v
dahinvegetieren sein Dasein fristen
(przenośnie, przenośnia) ledwo bytować, bez perspektywy lepszej przyszłości
vegetieren
(botanika, botaniczny) rozwijać się jako roślina

wehikuł czasu vɛˈxʲikuw ˈʧ̑asu n
Zeitmaschine
fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

weimarczyk n
Weimarer
mieszkaniec Weimaru

weimarski adj
Weimarer weimarisch
związany z Weimarem, dotyczący Weimaru, pochodzący z Weimaru (miasta w Niemczech)

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
Eingang
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca
czynność pojawienia się
pojawienie się

weksylolog n
Vexillologe
specjalista w dziedzinie weksylologii, czyli nauki o flagach, sztandarach i chorągwiach

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
Vexillologie Fahnenkunde
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

welin ˈvɛlʲĩn n
Velin
dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;
Velinpapier
drogi, miękki, gładki i cienki papier używany w XIX wieku do korespondencji i rysunków

welodrom n
Velodrom Radrennbahn
(sport, sportowy) owalny tor do wyścigów w kolarstwie torowym

welomobil n
Velomobil
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

welur ˈvɛlur n
Velours
(włókiennictwo) tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu
Veloursleder
(rzemiosło, rzemieślniczy) specjalnie wyprawiana skóra cielęca, jagnięca, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni, używana do produkcji cholewek, odzieży i galanterii;

wena ˈvɛ̃na n
Ader
(dawniej, dawny) (anatomia, anatomiczny) żyła

wenecjanin ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
Venezianer
mieszkaniec Wenecji

wenecjanka ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjãnka n
Venezianerin
mieszkanka Wenecji

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
venezianisch Venezianisch
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

weneryczny adj
venerisch
(medycyna, medyczny) przenoszony drogą płciową

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
venezolanisch
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentyl n
Ventil
zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

wentylacja n
Ventilation
(technologia, technika, techniczny) wymiana powietrza w pomieszczeniach lub maszynach

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
Lüfter Ventilator Kühlluftgebläse
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

wenusjański adj
venusianisch
(astronomia, astronomiczny) związany z planetą Wenus

weranda vɛˈrãnda n
Veranda
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

werbel ˈvɛrbɛl n
Trommelwirbel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczny dźwięk uzyskiwany na werblu (1.1) poprzez naprzemienne szybkie uderzanie pałeczkami

werbena n
Eisenkraut
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju werbena (1.1)

werbować v
anwerben rekrutieren
(wojskowość, wojskowy) zaciągać do wojska
anwerben werben
namawiać kogo do udziału w czymś

wernakularny ˌvɛrnakuˈlarnɨ adj
einheimisch vernakular vernakulär
zwyczajowy, potoczny, popularny, nienaukowy – w odniesieniu do nazewnictwa biologicznego;
vernakular vernakulär
nieliteracki, niestandardowy, terytorialny, ludowy – w odniesieniu do odmiany języka;
rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa
rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)

wernisaż n
Vernissage
(sztuka) uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki

weronka n
Veroneserin Veronesin
mieszkanka Werony

werończyk n
Veronese Veroneser
mieszkaniec Werony

weroński adj
Veroneser veronesisch
związany z Weroną, dotyczący Werony, pochodzący z Werony

wersalka vɛrˈsalka n
Schlafcouch
rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

wersja ˈvɛrsʲja n
Version
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wertować vɛrˈtɔvaʨ̑ v
blättern durchblättern
szukać czegoś, przeglądając jakieś strony, kartki

wertykał vɛrˈtɨkaw n
Vertikalkreis
(astronomia, astronomiczny) półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;

werwa ˈvɛrva n
Elan
ochota do działania

weryfikacja n
Verifizierung Verifikation
sprawdzenie zgodności z prawdą
Überprüfung
sprawdzenie kwalifikacji czy przydatności

weryfikowalny adj
verifizierbar
taki, który da się zweryfikować, możliwy do sprawdzenia

weryfikować ˌvɛrɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
überprüfen verifizieren
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

wesele vɛˈsɛlɛ n
Hochzeit
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

weselny vɛˈsɛlnɨ adj
Hochzeit
dotyczący wesela, przyjęcia z okazji ślubu

wesołe miasteczko vɛˈsɔwɛ mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
Rummelplatz
karuzele, strzelnice i inne podobne atrakcje zebrane w jednym miejscu;

wesołość vɛˈsɔwɔɕʨ̑ n
Fröhlichkeit
(książkowy) wesoły nastrój, dobra atmosfera; radość, beztroska

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
fröhlich froh
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westalka n
Vestalin
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;

westchnienie n
Seufzer
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

western ˈwɛstɛrn n
Western
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

westfalski adj
westfälisch
związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii

wesz vɛʃ n
Laus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

wesz łonowa n
Filzlaus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pthirus pubis, mendoweszka;

weteran vɛˈtɛrãn n
Veteran
(wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz

weterynaria ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja n
Tiermedizin
(medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, (zobacz) medycyna weterynaryjna

weterynaryjny ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ adj
tierärztlich
związany z weterynarią

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
Tierarzt Tierärztin
(weterynaria, weterynaryjny) lekarz leczący zwierzęta;

weto ˈvɛtɔ n
Veto
protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ adv
innen
(przenośnie, przenośnia) w sobie, w duszy

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
innen
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
innerlich
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice
taki, który dzieje się w granicach danego kraju
innerlich inner
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezuwian vɛˈzuvʲjãn n
Vesuvianit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

wezwanie vɛzˈvãɲɛ n
Aufforderung
(rzeczownik odczasownikowy) od wezwać
Ruf Appell Aufruf
apel, odezwa
Vorladung Ladung
pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

wełna ˈvɛwna n
Wolle
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)
sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)

wełniany vɛwʲˈɲãnɨ adj
wollen Wolle
wykonany z wełny

wgląd n
Einblick Einsicht
sposobność własnej obserwacji, bezpośredniego badania czegoś

wgłębienie vɡwɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
Vertiefung Mulde
wklęsłość, dołek

wiadomo vʲjaˈdɔ̃mɔ modal
man wissen
w wypowiedziach twierdzących, przeczących i pytających: znane są szczegóły, jest rzeczą znaną

wiadomości ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i n
Nachricht
telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny
Wissen
jakiś obszar wiedzy

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
Nachricht Information
nowina, informacja

wiadro ˈvʲjadrɔ n
Eimer
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt ˈvʲjadukt n
Viadukt
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara ˈvʲjara n
Glaube
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie
Vertrauen Glaube
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiata ˈvʲjata n
Überdachung
budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;

wiatr vʲjatr̥ n
Wind
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny n
Sonnenwind
(astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek vʲjaˈtraʧ̑ɛk n
Windrädchen
zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak ˈvʲjatrak n
Ventilator
(potocznie, potoczny) wentylator ze śmigłem
Windmotor Windrad
(potocznie, potoczny) elektrownia wiatrowa
Windmühle
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowy adj
Wind-
związany z wiatrem

wiatrołom n
Windbruch
drzewa powalone wiatrem;

wiatrówka vʲjaˈtrufka n
Luftgewehr
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) karabinek lub pistolet pneumatyczny;
Windjacke Anorak
(odzieżownictwo) lekka kurtka chroniąca przed wiatrem
Windpocken
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) ospa wietrzna

wiać vʲjäʨ̑ v
eine Fliege machen
(potocznie, potoczny) uciekać
wehen
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)

wibracja n
Vibration Schwingung
drganie o dużej częstotliwości

wibrafonistka n
Vibrafonistin Vibraphonistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wibrafonie

wibrator n
Vibrator
(seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;

wibrować vʲiˈbrɔvaʨ̑ v
vibrieren
drgać bardzo szybko, falować

wicehrabina n
Vicomtesse Vizegräfin
arystokratka nosząca tytuł niższy niż tytuł hrabiny

wicekról n
Vizekönig
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wiceprezydent n
Vizepräsident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta
stellvertretender Bürgermeister
(administracja) zastępca prezydenta miasta

wicher n
Sturm
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;

wichura vʲiˈxura n
Sturm Gewitter Sturmwind
silny, porywisty wiatr

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
Geißblatt Heckenkirsche
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

wiciokrzew przewiercień vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf pʃɛˈvʲjɛrʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
Echtes Geißblatt Gartengeißblatt Jelängerjelieber Wohlriechendes Geißblatt
(botanika, botaniczny) Lonicera caprifolium, roślina pnąca z rodzaju wiciokrzewów;

wiciokrzew siny vʲiˈʨ̑ɔkʃɛfʲ ˈɕĩnɨ n
Blaue Doppelbeere Blaue Heckenkirsche
(botanika, botaniczny) Lonicera caerulea, gatunek krzewu należący do rodziny przewiertniowatych;

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
Gabel
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

widelec do porcjowania vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa n
Tranchiergabel
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

wideo n
Video
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

wideoklip ˌvʲidɛˈɔklʲip n
Videoclip
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo ˈvʲidmɔ n
Gespenst
niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;
Spektrum
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
(matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;

widnieć ˈvʲidʲɲɛ̇ʨ̑ v
zu sehen sein
być widocznym, dawać się widzieć

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
sichtbar
taki, którego widać

widok ˈvʲidɔk n
Aussicht Sicht Blick
widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka ˌvʲidɔˈkufka n
Ansichtskarte
karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widowisko ˌvʲidɔˈvʲiskɔ n
Schauspiel Show Vorstellung
impreza artystyczna lub rozrywkowa, która jest przeznaczona do oglądania przez publiczność
Spektakel Show
zdarzenie, na które ktoś patrzy

widownia vʲiˈdɔvʲɲa n
Zuschauerraum
miejsce w teatrze, kinie, stadionie itp. przeznaczone dla widzów

widz vʲiʦ̑ n
Zuschauer Zuschauerin
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
sehen
odbierać bodźce wzrokowe
spotykać się
mieć dany pogląd na coś/kogoś

widłak n
Bärlapp Lykopodium
(botanika, botaniczny) Lycopodium L., rodzaj roślin z rodziny widłakowatych o długich, wzniesionych lub płożących się pędach pokrytych szpilkowatymi lub łuskowatymi liśćmi;

widły ˈvʲidwɨ n
Mistgabel Forke
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wiec n
Wetsche
(historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;

wiecha n
Richtkranz
(budownictwo) pęk gałęzi, wieniec lub drzewko tradycyjnie zawieszane na szczycie rusztowania budowlanego lub więźbie na czas trwania prac;
Rispe
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;

wieczna lampka ˈvʲjɛʧ̑na ˈlãmpka n
Ewige Lampe Ewiges Licht
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu

wieczna zmarzlina n
Permafrostboden
(ekologia, ekologiczny) stale zamarznięta głębsza warstwa gleby

wieczne pióro n
Füllfederhalter
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wieczniezielony adj
immergrün
(botanika, botaniczny) zawsze zielony, nietracący liści

wiecznozielony adj
immergrün
(botanika, botaniczny) zawsze zielony, nigdy nie tracący liści

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
Ewigkeit
(książkowy) nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
ewig
trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczny szach ˈvʲjɛʧ̑nɨ ˈʃax n
Dauerschach ewiges Schach
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika;

wieczorami adv
abends
(zobacz) wieczorem

wieczorem vʲjɛˈʧ̑ɔrɛ̃m adv
abends am Abend
gdy zapada zmierzch

wieczorny vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ adj
abendlich
odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczorynka ˌvʲjɛʧ̑ɔˈrɨ̃nka n
Kindersendung am Abend Sandmännchen
(potocznie, potoczny) program telewizyjny dla dzieci emitowany wieczorem;

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
Abend
część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
Junggesellenabschied
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedenka vʲjɛˈdɛ̃nka n
Wienerin
mieszkanka Wiednia

wiedeński vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci adj
wienerisch Wiener
odnoszący się do Wiednia, związany z Wiedniem

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
Wissen Kenntnis
ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wissen
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźmin ˈvʲjɛ̇ʥ̑mʲĩn n
Hexer
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory

wiejski ˈvʲjɛ̇jsʲci adj
ländlich
związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi

wiek vʲjɛk n
Alter
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
Jahrhundert
sto lat;

wiek emerytalny ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ n
Rentenalter
(urzędowy) rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę;

wielbić ˈvʲjɛlbʲiʨ̑ v
anbeten vergöttern
otaczać kogoś uwielbieniem i miłością
verehren
(przestarzałe, przestarzały) czcić, oddawać cześć

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
Kamel Trampeltier
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielbłądnik n
Kameltreiber
poganiacz wielbłądów

wiele ˈvʲjɛlɛ indefinitePronoun
viel
duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielebny adj
ehrwürdig
przydomek stosowany do grzecznościowego tytułowania osób duchownych

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
groß
o nadzwyczaj dużych rozmiarach
bardzo ważny, znaczący
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu

wielki piec n
Hochofen
(hutnictwo, hutniczy) piec do wytapiania surówki i rud żelaza

wielkie księstwo n
Großfürstentums
(historia, historyczny, historycznie) rządzone przez wielkiego księcia (magnus princeps) państwo lub jego część;
Großherzogtum
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;

wielkie nieba interjection
ach du lieber Himmel!
okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, oburzenia

wielkoduszny ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ adj
großmütig edelmütig
taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkoformatowy adj
großformatig
mający wielki format

wielkopolski ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲci adj
großpolnisch
dotyczący Wielkopolski, związany z Wielkopolską

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
Größe
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność
rozmiary czegoś
właściwość, którą można zmierzyć

wielobóstwo ˌvʲjɛlɔˈbustfɔ n
Vielgötterei
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w wielu bogów

wielochorobowość n
Mehrfacherkrankung Multimorbidität Polymorbidität Polypathie
(medycyna, medyczny) stan pacjenta, w którym współistnieją dwie lub więcej choroby przewlekłe;

wielodzietny ˌvʲjɛlɔˈʥ̑ɛtnɨ adj
kinderreich
mający większą niż przeciętna liczbę dzieci

wielojęzyczność n
Mehrsprachigkeit Multilingualismus
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
mehrsprachig vielsprachig
napisany w wielu językach
posługujący się wieloma językami

wielokolumnowy adj
mehrspaltig
(drukarstwo, drukarski) taki, który składa się z wielu kolumn

wielokomórkowy ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
vielzellig
(biologia, biologiczny) składający się z wielu komórek

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ adv
wiederholt mehrmals
wiele razy

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑ n
Multikulturalismus Multikulturalität
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy
Multikulturalität
kulturowa różnorodność, obecność wpływów różnych kultur

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
multikulturell
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
jahrelang
trwający lub mający wiele lat

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
Polynom
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wielomiesięczny ˌvʲjɛlɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
mehrmonatig
trwający wiele miesięcy

wielonarodowy adj
multinational
złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wielopoziomowy ˌvʲjɛlɔpɔʑɔ̃ˈmɔvɨ adj
mehrstöckig vielschichtig
taki, który ma wiele poziomów

wieloraki adj
mannigfaltig vielfach vielfältig
mający wiele form

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
Wal Walfisch
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnictwo ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Walfang
polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielosił n
Himmelsleiter Jakobsleiter
(botanika, botaniczny) Polemonium L., rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych o pierzasto podzielonych liściach i dzwonkowatych kwiatach;

wielostronny adj
multilateral
podejmowany przez wiele stron
vielseitig
mający wiele stron, aspektów; dotyczący wielu zagadnień

wielotonowy adj
von mehreren Tonnen
o ciężarze wielu ton

wielotygodniowy ˌvʲjɛlɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
mehrwöchig wochenlang
trwający wiele tygodni

wielowarstwowo adv
vielschichtig
wieloma warstwami

wielowarstwowy adj
mehrlagig mehrschichtig
taki, który ma wiele warstw

wielowodzie n
Polyhydramnion
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;

wieloznaczny adj
mehrdeutig
mający liczne znaczenia

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
Polyeder
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
Kranz
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła

wieniec adwentowy ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ ˌadvɛ̃nˈtɔvɨ n
Adventskranz
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej wieniec z cetyny (zwłaszcza z jedliny, świerczyny), z czterema świecami, które zapala się kolejno w każdą niedzielę adwentu, ozdobiony wstążkami, symbolizujący przygotowanie i nadzieję;

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
Schweinefleisch
(spożywczy) mięso ze świni;

wieprzowy vʲjɛˈpʃɔvɨ adj
Schwein
(przymiotnik) od wieprz

wiercipięta n
Zappelphilipp
(potocznie, potoczny) osoba, która nie umie usiedzieć spokojnie

wiercić ˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑ v
bohren
wykonywać otwór przy użyciu wiertarki

wierność ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
Treue
bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
treu genau exakt
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
treu getreu
wykazujący się wiernością, lojalnością

wierny ˈvʲjɛrnɨ n
Gläubiger
ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii

wierny jak pies ˈvʲjɛrnɨ ˈjak ˈpʲjɛs adj
treu wie Gold
bardzo wierny, lojalny; całkowicie komuś oddany

wiersz vʲjɛrʃ n
Gedicht
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki, często rymowany
Zeile
linia tekstu

wierszokleta n
Reimschmied Verseschmied
(pogardliwie, pogardliwy) osoba tworząca nijakie wiersze; lichy poeta

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
Bohrer
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy
Bohrmaschine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

wierzba ˈvʲjɛʒba n
Weide
drewno wierzbowe
Weide Weidenbaum
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
Trauerweide
(botanika, botaniczny) Salix alba L. (Tristis), odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzba wawrzynkowa ˈvʲjɛʒba ˌvavʒɨ̃ŋˈkɔva n
Reifweide
(botanika, botaniczny) Salix daphnoides, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wierzbowatych;

wierzchowiec vʲjɛʃˈxɔvʲjɛʦ̑ n
Reitpferd Reittier
(jeździectwo, jeździecki) koń do jazdy wierzchem, w siodle

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
Scheitel
(geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;
Spitze Gipfel
(geografia, geograficzny) szczyt góry

wierzyciel vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl n
Gläubiger Kreditor
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
glauben
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
wyznawać religię
glauben vertrauen
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację

wiesbadeński adj
Wiesbadener wiesbadensch wiesbadisch
związany z Wiesbaden, dotyczący Wiesbaden

wiesiołek vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk n
Nachtkerze
(botanika, botaniczny) Oenothera, roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach;

wieszak ˈvʲjɛʃak n
Aufhänger
(krawiectwo) tasiemka lub pętelka przyszyta do ubrania lub ręcznika
Kleiderbügel
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;
Kleiderständer Kleiderhaken
mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)

wieszać v
aufhängen
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) doprowadzać system informatyczny do zablokowania
erhängen
zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem
hängen
umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości
aufhängen
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) o komputerze: przestawać działać, blokować się
erhängen
odbierać sobie życie poprzez zawiązanie na szyi pętli
hängen
trzymać się czegoś, nie opierając nóg, dyndając, zwisać na czymś

wieszczek n
Alpendohle
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
vietnamesisch Vietnamesisch
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
windig
odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
Eichhörnchen Hörnchen
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś vʲjɛ̇ɕ n
Dorf Ort
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;
Land
tereny pozamiejskie

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
Bauer
człowiek mieszkający na wsi
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) prostak, człowiek prymitywny

wieża ˈvʲjɛʒa n
Anlage
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element elektronicznego sprzętu odtwarzającego muzykę
Turm
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
Turmbau zu Babel
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
Eiffelturm
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ n
Wasserturm
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieża spadochronowa n
Fallschirmsprungturm
stalowa konstrukcja z wysięgnikiem służąca do treningu skakania ze spadochronem;

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
Wolkenkratzer Hochhaus
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wikariusz n
Vikar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;
Vikar Pfarrvikar
(kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;

wikary n
Vikar
(kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;

wikipedysta ˌvʲicipɛˈdɨsta n
Wikipedianer
internauta tworzący i edytujący Wikipedię

wikipedystka ˌvʲicipɛˈdɨstka n
Wikipedianerin
internautka tworząca i edytująca Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty

wikitekst vʲiciˈtɛkst n
Wikitext
(informatyka, informatyczny) tekst napisany w języku programowania Wikitext Markup Language;

wikt n
Kost Verpflegung
(przestarzałe, przestarzały) żywność, zaopatrzenie

wikt i opierunek ˈvʲikt ˌi‿ɔpʲjɛˈrũnɛk n
Kost und Logis
posiłki i zakwaterowanie

wilamowski ˌvʲilãˈmɔfsʲci adj
wilmesaurisch
dotyczący Wilamowic koło Bielska-Białej

wilamowski ˌvʲilãˈmɔfsʲci n
Wilmesaurisch
(językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt z grupy zachodniej języków germańskich, którym posługiwali się mieszkańcy Wilamowic

wilczy ˈvʲilʧ̑ɨ adj
wölfisch
związany z wilkiem, dotyczący wilka

wilczy apetyt ˈvʲilʧ̑ɨ aˈpɛtɨt n
Bärenhunger
bardzo duży apetyt

wilczyca vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a n
Wölfin
(zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilec ziemniaczany n
Süßkartoffel Batate
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilga ˈvʲilɡa n
Pirol
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność n
Feuchtigkeit Feuchte
stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
feucht
trochę mokry

wilgoć ˈvʲilɡɔʨ̑ n
Feuchtigkeit Feuchte Nässe
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk vʲilk n
Wolf
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
Wolf im Schafspelz
ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkom n
Willkomm Willkommbecher Willkommpokal
bogato zdobione naczynie w kształcie kufla z pokrywą lub pucharu służące do wznoszenia toastów;

wilkołak vʲilˈkɔwak n
Werwolf
(folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa ˈvʲilːa n
Villa
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wimperga vʲĩmˈpɛrɡa n
Wimperg
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne, ażurowe wykończenie w kształcie trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo okna, charakterystyczne dla architektury gotyckiej

wina ˈvʲĩna n
Schuld
czyn niezgodny z normami postępowania

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
Aufzug Fahrstuhl Lift
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

windsurfing n
Windsurfing
(sport, sportowy) sport wodny, odmiana żeglarstwa uprawiana przy użyciu deski z niewielkim żaglem;

winglet n
Winglet
(lotnictwo, lotniczy) krótkie skrzydełko na końcu skrzydła nośnego, ustawione pod pewnym kątem, poprawiające parametry aerodynamiczne samolotu;

winiak n
Weinbrand
(spożywczy) wódka destylowana z wina, głównie gronowego;

winian n
Tartrat
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu winowego

winiarz n
Weinhändler
(dawniej, dawny) właściciel winiarni
Winzer
(zawód, zawodowy, zawodowo) osoba produkująca wino

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
Weinberg
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny ˈvʲĩnːɨ adj
schuldig schuld
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino ˈvʲĩnɔ n
Wein
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

wino lodowe n
Eiswein
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;

wino owocowe n
Obstwein
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino wyrabiane z innych owoców niż winogrona;

winobranie ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ n
Weinlese Weinernte
zbiór owoców winorośli

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
Weintraube Traube
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
Weinrebe Rebe
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.

winowajca ˌvʲĩnɔˈvajʦ̑a n
schuldig
ten, kto zawinił, kto popełnił występek, kto zrobił coś złego

winyl n
Vinyl
(chemia, chemiczny) substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płyta winylowa

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
Violoncello Cello
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiolonczelista ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista n
Cellist Violoncellist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli

wiolonczelistka ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲistka n
Cellistin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wiolonczeli

wiosenne porządki n
Frühjahrsputz Osterputz
sprzątanie po zimie

wiosenny vʲjɔˈsɛ̃nːɨ adj
Frühlings-
mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna ˈvʲjɔsna n
Frühling Frühjahr Lenz
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
Ruder
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłowanie ˌvʲjɔswɔˈvãɲɛ n
Paddeln Rudern
(rzeczownik odczasownikowy) od wiosłować

wiosłować v
löffeln schaufeln
(żartobliwie) szybko jeść płynny posiłek łyżką
rudern paddeln
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku
rudern schwimmen
(ornitologia, ornitologiczny) (o ptakach wodnych) poruszać kończynami ciało zanurzone w wodzie, nadając mu pęd

wiosłowy adj
Ruder
poruszany wiosłami

wioślarka vʲjɔ̇ɕˈlarka n
Ruderin
(sport, sportowy) kobieta uprawiająca wioślarstwo; taka, która wiosłuje

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
Rudern
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wir vʲir n
Strudel
szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi

wirnik ˈvʲirʲɲik n
Rotor Läufer
(mechanika) obracająca się część maszyny wirującej;

wiropłat vʲiˈrɔpwat n
Drehflügelflugzeug Drehflügler Rotorflugzeug
(lotnictwo, lotniczy) maszyna cięższa od powietrza, zdolna do lotu dzięki powstawaniu siły nośnej na wirujących powierzchniach;

wirtemberski adj
Württemberger württembergisch
związany z Wirtembergią, dotyczący Wirtembergii

wirtualnie adv
virtuell
w internecie lub w innej wykreowanej rzeczywistości

wirtualny ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
virtuell
(informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

wirtuozerski adj
virtuos
odznaczający się wirtuozją

wirtuozka n
Virtuosin
(rzadki, rzadko używany) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta wirtuoz

wirus ˈvʲirus n
Virus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;
Virus Computervirus
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusolog n
Virologe
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie wirusologii

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
Virologie
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirówka vʲiˈrufka n
Honigschleuder
(pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra

wisielczy humor n
Galgenhumor
humor bardzo zły, objawiający się niewybrednymi, często fatalistycznymi lub makabrycznymi żartami

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
egal sein schnurz sein
(potocznie, potoczny) być (komuś) obojętnym
herabhängen herunterhängen
zwieszać się w dół
herunterhängen
(potocznie, potoczny) być zbyt luźnym (o odzieży)
hängen
być przymocowanym do czegoś od góry
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią
umierać na szubienicy
hängen schweben
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
schulden
(potocznie, potoczny) być winnym (pieniądze itp.)

wisieć na telefonie ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ ˌna‿tɛlɛˈfɔ̃ɲjɛ v
am Telefon hängen
rozmawiać przez telefon długo lub często, prowadzić długie rozmowy telefoniczne

wiskacza vʲiˈskaʧ̑a n
Viscacha
(zoologia, zoologiczny) Lagostomus maximus, południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;

wiskoza n
Viskosität
(fizyka, fizyczny) fizyczna właściwość płynów określająca siły tarcia wewnętrznego między poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub gazów

wismarski adj
Wismarer
związany z Wismarem, dotyczący Wismaru

wist vʲist n
Whist
(termin karciany) rodzaj gry w karty;
Ausspiel
(termin karciany) zagrywka w brydżu;

witaj interjection
grüß dich
zwrot używany jako powitanie

witalność vʲiˈtalnɔɕʨ̑ n
Vitalität
cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej

witalny adj
vital
dotyczący życia i jego procesów
pełen sił życiowych

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
Vitamin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witarianin n
Rohköstler Vitarianer
osoba praktykująca witarianizm

witać ˈvʲitaʨ̑ v
begrüßen grüßen
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś
sich begrüßen
składać sobie wzajemne przywitanie

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
Wittling
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witrektomia n
Vitrektomie
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;

wittenberczyk n
Wittenberger
mieszkaniec Wittenbergi, osoba z tego miasta

wittenberka n
Wittenbergerin
mieszkanka Wittenbergi

wittenberski adj
Wittenberger wittenbergisch
związany z Wittenbergą, dotyczący Wittenbergi

wiwianit vʲiˈvʲjä̃ɲit n
Vivianit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

wiza ˈvʲiza n
Visum
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek ˌvʲizɛˈrũnɛk n
Abbild
pierwowzór, odbicie, obraz

wizowy adj
Visa-
dotyczący wizy

wizyta vʲiˈzɨta n
Besuch
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizyta domowa n
Hausbesuch Hausvisite
(medycyna, medyczny) zbadanie chorego w jego własnym mieszkaniu

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
Visitenkarte
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
Ulme
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

wiązanie kowalencyjne vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ ˌkɔvalɛ̃nˈʦ̑ɨjnɛ n
kovalente Bindung Atombindung Elektronenpaarbindung homöopolare Bindung
(chemia, chemiczny) rodzaj wiązania chemicznego;

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
binden
splatać, tworząc węzeł
(wojskowość, wojskowy) angażować obce oddziały w walkę, uniemożliwiając ich wykorzystanie w innym miejscu
być substancją, elementem zespalającym coś z czymś
krępować kogoś za pomocą sznura
pakować w chustę związując jej końce
tworzyć wiązanie chemiczne
łączyć przedmioty razem, używając sznura
verbinden binden
tworzyć ciąg logiczny prowadzący od czegoś do czegoś, kojarzyć
binden verbinden
jednoczyć ze sobą ludzi
twardnieć, tężeć, tracić elastyczność
zobowiązywać do czegoś

wiązka ˈvʲjɔ̃w̃ska n
Bündel Bund
pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;
Kegel Strahl
światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
also deshalb
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
Mehrheit Majorität
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło głosowe n
Stimmband
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
Gefängnis
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
Gefangene Häftling Sträfling Strafgefangene Zuchthäusler
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więzy n
Bande
to, co wiąże; relacja zażyłości
Bande Fesseln Ketten
rzeczy, którymi się krępuje co lub kogo
Fesseln
to, co komu przeszkadza

więź n
Band
stan posiadania czegoś wspólnego
to, co łączy jednostki ze sobą

więźba ˈvʲjɛ̃w̃ʑba n
Dachstuhl
(budownictwo) drewniane belki tworzące konstrukcję szkieletową dachu;

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
Kirsche Kirschbaum
(spożywczy) owoce wiśni (1.1)

wjazd n
Auffahrt Einfahrt
miejsce, przez które można dokądś wjechać
Einfahrt
fakt wjechania dokądś, przybycia do jakiegoś miejsca

wjeżdżać v
anfahren hineinfahren auffahren
jadąc, wpadać na jakiś obiekt
hinauffahren
jadąc, zmierzać ku górze danej trasy
hineinfahren
jadąc, dostawać się dokądś

wklęsły adj
konkav
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkraczać v
einmarschieren einrücken
zaczynać zajmować obcy obszar
einschreiten
rozpoczynać postępowanie naprawiające naruszony ład
einziehen
(podniośle) krocząc, wchodzić gdzieś dostojnie; wstępować gdzieś wolno, z powagą

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
bald in kurz Zeit
w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkład fkwat n
Beitrag
to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

wlot n
Einlass
początkowa część rzeczy, do której coś wlatuje, wpada, wpływa lub wjeżdża

wnet adv
bald demnächst gleich sofort
(książkowy) w niedługim czasie od wskazanego momentu

wnikać v
eindringen hineindringen
przedostawać się do środka, przenikać
eindringen vertiefen
zgłębiać jakąś kwestię, próbować ją zrozumieć

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
Schlussfolgerung
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnioskodawca ˌvʲɲɔskɔˈdafʦ̑a n
Antragsteller
ten, kto wnioskuje, składa wniosek

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
Enkelin
córka syna lub córki

wnuk vnuk n
Enkel
syn córki lub syna

wnęka ˈvnɛ̃ŋka n
Nische
zagłębienie w ścianie, murze

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
Inneres Inneres Interieur
pomieszczenie w środku budowli wraz z wystrojem

wobec ˈvɔbɛʦ̑ preposition
angesichts gegenüber
przed, w obliczu, naprzeciw

wobler n
Wobbler
(wędkarstwo) sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne przypominająca wyglądem i ruchem ich pokarm;

woda ˈvɔda n
Wasser
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;

woda kolońska ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska n
Kölnischwasser
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej o zapachu cytrusowo-ziołowym;

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
Königwasser Königswasser
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
Mineralwasser
naturalna woda lecznicza;

woda po goleniu n
Aftershave Rasierwasser
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu

woda sodowa n
Sodawasser
(spożywczy) woda do picia nasycona dwutlenkiem węgla;

woda szara n
Grauwasser
(ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;

woda słodka n
Süßwasser
woda pozbawiona lub zawierająca stosunkowo niewielkie ilości soli

woda utleniona ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na n
Wasserstoffperoxid
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;

woda święcona n
Weihwasser
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;

woder ˈvɔdɛr n
Wathos
długi, wodoszczelny but gumowy, sięgający po pachwinę;

wodniak jądra n
Wasserbruch Hydrozele
(medycyna, medyczny) nagromadzenie płynu między osłonkami jądra;

wodnica n
Wasserlinie
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;

wodnik ˈvɔdʲɲik n
Wasserralle
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodny ˈvɔdnɨ adj
Wasser
nawiązujący do wody lub innych cieczy

wodobrzusze n
Aszites
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) gromadzenie się przesięku w jamie otrzewnej;

wodolot vɔˈdɔlɔt n
Tragflügelboot Tragflächenboot
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodomierz vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ n
Wasserzähler
(technologia, technika, techniczny) miernik pokazujący ilość zużytej wody;

wodoodporny ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ adj
wasserfest wasserbeständig
odporny na działanie wody

wodorek n
Hydrid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;

wodorotlenek n
Hydroxid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodospad vɔˈdɔspat n
Wasserfall
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodosytka płaskogłowa n
Wasserreservoirfrosch
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ranoidea platycephala, gatunek żaby dość powszechnie spotykanej w Australii, znanej z magazynowania wody pitnej

wodoszczelny ˌvɔdɔˈʃʧ̑ɛlnɨ adj
wasserdicht
nie przepuszczający wody

wodowskaz vɔˈdɔfskas n
Pegel
przyrząd lub urządzenie służące do określania stanu wody w rzece lub jeziorze;

wodowstręt n
Wasserscheu Hydrophobie
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

wody ˈvɔdɨ n
Wasserkurort
(przestarzałe, przestarzały) kurort leczniczy

wody terytorialne ˈvɔdɨ ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɛ n
Hoheitsgewässer Territorialgewässer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;

wodzenie niedźwiedzia n
Bärenführen
(etnografia, etnograficzny) zwyczaj związany z karnawałem i zapustami polegający na odwiedzaniu domów przez przebierańców, wśród których jeden jest przebrany za niedźwiedzia;

wodzionka n
Brotsuppe
(Górny Śląsk) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z czerstwego chleba, czosnku, tłuszczu zwierzęcego oraz wrzątku;

wodzić za nos ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs v
an der Nase herumführen
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór ˈvɔdur n
Wasserstoff Hydrogen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojenny vɔˈjɛ̃nːɨ adj
kriegerisch militärisch Krieg
związany z wojną, odnoszący się do wojny

wojewoda ˌvɔjɛˈvɔda n
Woiwode
(administracja) zwierzchnik administracji rządowej na terenie województwa
(dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) najwyższy urzędnik dowodzący wojskiem
(dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) jeden z urzędów senatorskich

wojewódzki ˌvɔjɛˈvuʦ̑ʲci adj
Wojewodschaft
(przymiotnik) od województwo

województwo ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ n
Woiwodschaft Wojewodschaft
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

województwo świętokrzyskie n
Woiwodschaft Heiligkreuz
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, z siedzibą władz w Kielcach;

wojna ˈvɔjna n
Krieg
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
Bürgerkrieg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna religijna ˈvɔjna ˌrɛlʲiˈɟijna n
Heiliger Krieg
konflikt, wojna motywowana przyczynami religijnymi;

wojowniczość n
Kampflust kriegerische Haltung
skłonność grupy ludzi do wszczynania walk
Streitlust
cecha zachowania tj. skłonność do bójek

wojsko ˈvɔjskɔ n
Armee Heer Militär Streitkräfte Streitmacht
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie
Heer
(potocznie, potoczny) grupa żołnierzy
Militärdienst
(potocznie, potoczny) obowiązkowa służba militarna obywateli, przeszkolenie bojowe

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
militärisch soldatisch
związany z wojskiem, dotyczący wojska

wojskowy vɔjˈskɔvɨ n
Soldat
żołnierz

wok vɔk wɔk n
Wok
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

wokalista ˌvɔkaˈlʲista n
Vokalist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak, nauczyciel śpiewu

wokalizm vɔˈkalʲism̥ n
Vokalismus
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób, system samogłosek danego języka

wokalny adj
vokal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wokół ˈvɔkuw preposition
um
ze wszystkich stron

wola ˈvɔla n
Weiler
(dawniej, dawny) wieś, która korzystała z pewnych swobód
Wille
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wolant ˈvɔlãnt n
Steuerhorn
(lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
bevorzugen vorziehen
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram ˈvɔlfrãm n
Wolfram
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolframian vɔlˈfrãmʲjãn n
Wolframat
(chemia, chemiczny) sól kwasu wolframowego

wolfsburski adj
Wolfsburger
związany z Wolfsburgiem (miastem w Niemczech)

wolna chata ˈvɔlna ˈxata n
sturmfreie Bude
(potocznie, potoczny) dom lub mieszkanie, w którym chwilowo nie ma domowników i można z niego swobodnie korzystać

wolna miłość n
freie Liebe
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;

wolne n
Muße
(potocznie, potoczny) czas wolny od pracy, zajęć

wolno ˈvɔlnɔ adv
frei
swobodnie, w sposób luźny
langsam gemächlich
w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolno ˈvɔlnɔ v
dürfen
jest dozwolone, można, nie jest zabronione, mieć pozwolenie

wolnomularz ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ n
Freimaurer
członek stowarzyszenia wolnomularskiego

wolnomyśliciel n
Freidenker
(filozofia, filozoficzny) zwolennik wolnomyślicielstwa

wolnomyślicielstwo ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ n
Freidenkerei
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
Freiheit
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
(więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
Redefreiheit
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny ˈvɔlnɨ adj
frei
mogący postępować zgodnie z własną wolą
nieobciążony czymś niekorzystnym
niezajęty przez coś
langsam
odbywający się bez pośpiechu
ledig frei
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki

wolny rynek ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk n
freier Markt
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolontariat n
freiwillige Arbeit
dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

wolt vɔlt n
Volt
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

wombat ˈvɔ̃mbat n
Wombat
(zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

worek ˈvɔrɛk n
Sack Beutel
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;
Zipfel
(geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

wormacki adj
Wormser wormsisch
związany z Wormacją, dotyczący Wormacji

wortal n
Vortal
(informatyka, informatyczny) portal internetowy zajmujący się jedną określoną tematyką;

wosk vɔsk n
Wachs
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

wosk pszczeli n
Bienenwachs
(pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina gruczołów woskowych pszczół służąca do budowania plastrów;

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
Ohrenschmalz
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

wotycki adj
wotisch
związany z Wotami, dotyczący Wotów

wotycki n
Wotisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język wotycki;

wozić ˈvɔʑiʨ̑ v
befördern fahren
przemieszczać coś przy pomocy jakiegoś pojazdu

wozić drewno do lasu v
Eulen nach Athen tragen
wykonywać niepotrzebną pracę

wołacz ˈvɔwaʧ̑ n
Vokativ
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
nennen
nazywać kogoś
rufen
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
rufen schreien
przekazywać coś krzykiem

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
Rindfleisch Ochsenfleisch
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a n
Fahrer Kutscher
osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

woźny n
Büttel
(dawniej, dawny) niższy urzędnik sądowy

wpadać ˈfpadaʨ̑ v
fallen hineinfallen
przemieszczać się do wnętrza czegoś
prallen rennen gegen
zderzać się z kimś lub czymś

wpaść z deszczu pod rynnę ˈfpaʑʥ̑ ˈz‿dɛʃʧ̑u pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ v
vom Regen in die Traufe kommen
(przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia

wpis n
Anmeldegebühr Einschreibegebühr
opłata ponoszona przy przystępowanie do jakiejś grupy
Eintrag Eintragung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej
Eintrag Gästebucheintrag
umieszczenie zapisu w jakimś tekście
Eintragung
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu

wprawa ˈfprava n
Routine Übung
biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

wprawdzie ˈfpravʲʥ̑ɛ
zwar
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

wprawiać v
bringen versetzen
powodować jakiś stan psychiczny
einfassen einsetzen
umocowywać coś w czymś
gewöhnen einüben
ćwiczeniami wdrażać kogoś, coś do czegoś
sich versetzen
wywoływać u siebie jakiś stan psychiczny
sich üben
ćwiczyć, aby nabyć wprawy

wprowadzać fprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
einführen
zaczynać stosować jakąś zasadę/system

wprowadzić w błąd v
irreführen
zamierzenie lub niezamierzenie podać fałszywą, nieprawdziwą informację

wpuszczać v
einlassen
pozwalać czemuś lub komuś dostać się gdzieś
stecken
wkładać coś do wnętrza czegoś
verschaukeln
(potocznie, potoczny) stawiać kogoś w trudnej sytuacji

wpuścić w maliny ˈfpuɕʨ̑iʥ̑ v‿maˈlʲĩnɨ v
einen Bären aufbinden
(potocznie, potoczny) celowo wprowadzić w błąd, narażając kogoś na kłopoty

wpół fpuw adv
halb
przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną
w połowie, częściowo

wpłata n
Einlage
wpłacenie pieniędzy

wpływ fpwɨf n
Einfluss Einwirkung
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
beeinflussen
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ
eingehen
(urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym
einlaufen
(marynarka) zawijać, przybijać do portu
einließen fließen hineinfließen
płynąc dostawać się na teren jakiegoś obszaru
münden
o ciekach wodnych: mieć ujście

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
einflussreich
mający duży wpływ, autorytet

wracać ˈvraʦ̑aʨ̑ v
zurückkehren zurückkommen
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrak vrak n
Wrack
resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
Eindruck Effekt Empfindung
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wreszcie ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ adv
endlich schließlich
nareszcie, w końcu

wrocławianin ˌvrɔʦ̑waˈvʲjä̃ɲĩn n
Breslauer
mieszkaniec Wrocławia

wrodzić v
nachkommen
urodzić się, mając cechę lub cechy obserwowalne w rodzinie

wrodzona łamliwość kości n
Glasknochenkrankheit Osteogenesis imperfecta
(medycyna, medyczny) uwarunkowana genetycznie choroba objawiająca się nadmierną kruchością kości;

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
angeboren
właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi ˈvrɔɟi adj
feindlich
o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem
feindlich feindselig
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrogość ˈvrɔɡɔɕʨ̑ n
Feindschaft Feindlichkeit
nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

wrona ˈvrɔ̃na n
Krähe
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrona siwa n
Nebelkrähe
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1)
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;

wrota ˈvrɔta n
Tor
wielkie drzwi frontowe

wrotka ˈvrɔtka n
Rollschuh
(sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

wrotycz ˈvrɔtɨʧ̑ n
Rainfarn Wurmkraut
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
Spindel
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzenie n
Aufruhr
oznaki niezadowolenia lub buntu
Sieden
(fizyka, fizyczny) przechodzenie ze stanu ciekłego w gazowy

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
September Scheiding
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeszczeć ˈvʒɛʃʧ̑ɛʨ̑ v
kreischen
krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

wrzos vʒɔs n
Heidekraut Erika
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

wrzosowisko ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ n
Heide Heideland
bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzód vʒut n
Geschwür Ulcus
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wrzątek ˈvʒɔ̃ntɛk n
kochen Wasser
ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

wróbel ˈvrubɛl n
Sperling Spatz
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg vruk n
Feind
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wróżba n
Omen Vorzeichen
zjawisko uznawane za zapowiedź czegoś
Weissagung
przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

wróżbiarka vruʒˈbʲjarka n
Wahrsagerin
(ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

wróżbiarz ˈvruʒbʲjaʃ n
Wahrsager
(ezoteryka) człowiek przepowiadający przyszłość

wróżbita n
Wahrsager Weissager
(ezoteryka) osoba zajmująca się wróżeniem

wróżenie vruˈʒɛ̃ɲɛ n
Kartenlegen Wahrsagung
(rzeczownik odczasownikowy) od wróżyć; (ezoteryka) przepowiadanie przyszłości

wróżka ˈvruʃka n
Fee
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć ˈvruʒɨʨ̑ v
weissagen
(ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ adv
geradeheraus
bezpośrednio, otwarcie

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ particle
geradezu einfach
…podkreślająca znaczenie wyrazu lub natężenie cechy

wręg vrɛ̃ŋk n
Falz
(pszczelarstwo, pszczelarski) element konstrukcyjny korpusów ula wzmacniający ich łączenie
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem
Spant
szkut. (lotnictwo, lotniczy) jeden z elementów konstrukcyjnych tworzących szkielet łodzi lub samolotu;

wsadzać v
einsperren einbuchten
(potocznie, potoczny) zamykać w więzieniu
hineinstecken hineintun stecken
umieszczać gdzieś

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
östlich Ost
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioeuropejski adj
osteuropäisch
dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodnioniemiecki adj
ostdeutsch
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech

wschodniopolski adj
ostpolnisch
związany ze wschodnią Polską, dotyczący wschodniej Polski

wschodniosłowiański ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
ostslawisch
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
aufgehen
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)
o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi

wschód fsxut n
Aufgang Sonnenaufgang Mondaufgang
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
Osten Ost
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
zeigen weisen
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje
o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej

wskazówka fskaˈzufka n
Uhrzeiger Zeiger
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
Zeiger
(informatyka, informatyczny) adres w pamięci

wskutek ˈfskutɛk preposition
infolge zufolge
(książkowy) (zobacz) na skutek

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
wunderbar herrlich prächtig großartig
o czymś wyjątkowo dobrym, pięknym lub lubianym

wspinać ˈfspʲĩnaʨ̑ v
hinaufsteigen
wznosić siebie samego na coś wysokiego

wspomagać fspɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
unterstützen
pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji

wspominać fspɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
erwähnen
mówić mimochodem, wzmiankować
gedenken erinnern sich
sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Erinnerung
obraz przeszłości w pamięci

wspólnik n
Komplize
osoba wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie
Partner
osoba mająca wspólny udział w czymś

wspólnota fspulˈnɔta n
Gemeinschaft Gemeinde
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny ˈfspulnɨ adj
gemeinsam
należący lub używany przez kilka osób

współautor fspuwˈawtɔr n
Koautor Mitautor Mitverfasser
jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
derzeitig
taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym
zeitgenössisch gegenwärtig
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
Mitleid Mitgefühl
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
Mitleid haben mitfühlen
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik załamania fspuwˈʧ̑ɨ̃ɲːiɡ ˌzawãˈmãɲa n
Brechungsindex Brechzahl
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;

współdziałać v
mitwirken zusammenwirken
działać razem, współpracować

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
Mitbewohner
ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współmierność n
Angemessenheit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest współmierne

współobywatel n
Mitbürger
osoba będąca obywatelem tego samego państwa lub innego terenu, co ktoś inny

współodpowiedzialny ˌfspuwɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
mitverantwortlich
taki, który ponosi odpowiedzialność wspólnie z inną osobą (innymi osobami)

współogniskowy ˌfspuwɔɟɲiˈskɔvɨ adj
konfokal
(matematyka, matematyczny) (optyka, optyczny) mający wspólne ognisko

współpasażer n
Mitfahrer
osoba podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

współpasażerka n
Mitfahrerin
kobieta podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
Zusammenarbeit
wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
zusammenarbeiten
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu
dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy

współpracownik ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik n
Mitarbeiter
osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

współrzędna n
Koordinate
(matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;

współuczestniczyć v
mitwirken
uczestniczyć w czymś wspólnie z kimś

współwyznawca ˌfspuwvɨˈznafʦ̑a n
Glaubensgenosse
wyznawca tej samej religii

współzałożyciel n
Mitgründer
osoba mająca współudział w założeniu czegoś

współzałożycielka n
Mitgründerin
kobieta mająca współudział w założeniu czegoś

współżyć ˈfspuwʒɨʨ̑ v
zusammenleben
mieszkać, żyć z kimś w jakiś sposób

wstawiać v
aufsetzen
(potocznie, potoczny) zaczynać gotowanie
einsetzen eintragen
dopisywać do tekstu
hineinsetzen einsetzen hineinstellen
osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części
hineinstellen
umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej
sich beschwipsen
(potocznie, potoczny) ulegać upojeniu alkoholowemu
sich einsetzen sich verwenden
brać w obronę

wstać lewą nogą ˈfstaʨ̑ ˈlɛvɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃ v
mit dem linken Bein zuerst aufgestanden sein
być bez powodu w złym humorze, mieć zły nastrój od samego rana

wstrzemięźliwie adv
abstinent enthaltsam mäßig zurückhaltend
z umiarem

wstrzemięźliwość n
Mäßigung Zurückhaltung
powstrzymywanie się od czego

wstrzemięźliwy adj
enthaltsam
świadczący o zachowywaniu umiaru
zurückhaltend vorsichtig
zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

wstrzykiwać v
einspritzen
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki
(technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem

wstrzyknąć v
einspritzen
aspekt dokonany od: wstrzykiwać

wstręt fstrɛ̃nt n
Ekel
intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstyd fstɨt n
Scham Beschämung
uczucie onieśmielenia, zażenowania
Schande Scham
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

wstydzić się ˈfstɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ v
genieren
odczuwać zawstydzenie, być onieśmielonym, speszonym w danej sytuacji

wstąpić ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑ v
eintreten treten vorbeikommen
przyjść z krótką wizytą w pewnym celu

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
Band
ozdobny, wąski pasek tkaniny
Menüband Multifunktionsleiste Ribbon
(informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;

wstępniak n
Aufmacher
artykuł wstępny

wstępnie adv
einleitend
na wstępie, początkowo

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
einleitend
robiony na początku (wstępie)

wstężnica n
Schnurwürm
(zoologia, zoologiczny) zwierzę należące do typu Nemertea;

wsuwać v
hineinschieben hineinstecken schieben stecken
sunąć czymś, umieszczać to gdzieś
verschlingen schlingen verdrücken
(potocznie, potoczny) jeść dużo i szybko
zustecken
dawać komu co w sposób skryty
sich einschleichen
wchodzić ukradkiem
sich hineinschleichen sich hineinstehlen
sunąc się, dostawać się gdzieś

wsysać v
aufsaugen
ssąc, wciągać coś

wszarz fʃaʃ n
Lausbube
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś, kto ma wszy

wszechmoc n
Allmacht Allmächtigkeit Omnipotenz
przymiot tego, kto posiada nieograniczoną moc

wszechstronny adj
allseitig
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechświat ˈfʃɛxʲɕfʲjat n
Universum Weltall
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszelki ˈfʃɛlʲci pronoun
jeder jeglich sämtlich
dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

wszerz adv
quer
zgodnie z kierunkiem szerokości czegoś

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
alle
ogół ludzi z danego zbioru

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
all
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie ˈfʃɨstʲcɛ indefinitePronoun
alle
forma niemęskoosobowa od wszyscy

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
alle Wege führen nach Rom
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
alles
ogół rzeczy i spraw

wszystko jedno ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ adv
egal
nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.)

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
überall
w każdym miejscu
do każdego miejsca

wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ ˈdɔbʒɛ ˈalɛ ˈv‿dɔ̃mu najˈlɛpʲjɛ̇j proverb
daheim ist daheim
najwygodniej każdy czuje się we własnym domu

wtargnięcie n
Eindringen Einfall Einmarsch
gwałtowne pojawienie się, wejście gdzieś

wtargnąć v
eindringen einmarschieren
nagle przedostać się gdzieś niezgodnie z oczekiwaniami

wtedy ˈftɛdɨ pronoun
damals dann da
w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtem ftɛ̃m adv
plötzlich
w sposób nieoczekiwany

wtorek ˈftɔrɛk n
Dienstag
drugi dzień tygodnia

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
Plug-in
(informatyka, informatyczny) dodatek do programu komputerowego zwiększający jego funkcjonalność
Spitzel
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje
Stecker
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wtórny adj
sekundär
taki, który powstał w wyniku przekształcenia, przetworzenia albo jako następstwo czegoś

wudu n
Voodoo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;

wujek ˈvujɛk n
Onkel Oheim
brat matki

wulgarnie vulˈɡarʲɲɛ adv
vulgär
w wulgarny sposób

wulgarny vulˈɡarnɨ adj
vulgär
zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański

wulgaryzm vulˈɡarɨsm̥ n
Vulgarismus
słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne;

wulkan ˈvulkãn n
Vulkan Feuerberg
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
vulkanisch
związany z wulkanami i ich aktywnością

wulwodynia n
Vulvodynie
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wuppertalski adj
Wuppertaler
związany z Wuppertalem, dotyczący Wuppertalu

wuwuzela n
Vuvuzela
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

wy vɨ personalPronoun
ihr Sie
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny adj
verzeihlich
który można wybaczyć

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
verzeihen
dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybawiciel n
Erlöser
osoba, która wybawia

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
Bleichmittel Bleiche
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybieralny adj
wählbar
mogący zostać wybranym

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
wählen
dokonywać wyboru
wählen auswählen
powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybijać v
ausrenken ausschlagen verstauchen
(medycyna, medyczny) powodować przemieszczenie narządu lub części ciała poza fizjologiczne miejsce
ausrotten
zabijać jak najwięcej
einschlagen herausschlagen heraustreiben
uderzając w coś, powodować wypadnięcie tego, co znajduje się w środku
herausschlagen
(technologia, technika, techniczny) uderzając jakimś przedmiotem, robić otwór albo wnękę
prägen
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym
reißen
sprawiać, że ktoś nie jest w stanie powrócić do przerwanej czynności lub stanu
schießen
(sport, sportowy) nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie
schlagen
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
außerordentlich ausgesprochen überragend
wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyblakły adj
verblichen
taki, który stracił intensywność światła lub barw

wyblinka n
Webleine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) cieńsza lina wiązana na wantach służąca do wspinania się na maszt;

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
Wähler Wählerin
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wyborczyni n
Wählerin
(rzadki, rzadko używany) kobieta uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wyborny vɨˈbɔrnɨ adj
ausgezeichnet
(spożywczy) smaczny, smakowity
ausgezeichnet hervorragend
wyróżniający się z ogółu, bardzo dobry

wybory vɨˈbɔrɨ n
Wahl
rodzaj konkursu, plebiscytu, w którym dokonuje się wyboru osób pretendujących do jakiegoś tytułu
Wahlen Wahl
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybryk n
Ausschweifung Exzentrizität Unfug
zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
Küste
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch ˈvɨbux n
Ausbruch
rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej
(przenośnie, przenośnia) nagły początek emocji lub jakiegoś zjawiska społecznego
gwałtowne wydobycie się czegoś na zewnątrz

wybój ˈvɨbuj n
Schlagloch
zagłębienie w nawierzchni drogi wyjeżdżone kołami pojazdów lub wybite kopytami zwierząt

wybór ˈvɨbur n
Wahl
coś, co zostało wybrane
szeroka możliwość wyboru (1.1)
Wahl Auswahl
wybranie jednej z wielu możliwości

wycena n
Schätzung
(handel, handlowy) wyznaczanie ceny czegoś

wychodnia n
Aufschluss
(geologia, geologiczny) miejsce, w którym skała (ciało, warstwa geologiczna) wychodzi ponad powierzchnię ziemi;

wychodzić za mąż vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ v
heiraten
wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychodzić ze skóry vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ v
aus der Haut fahren
(potocznie, potoczny) usilnie się starać, dawać z siebie wszystko

wychowanie ˌvɨxɔˈvãɲɛ n
Erziehung
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowanie fizyczne ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ n
Sportunterricht Sport
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wychowawca ˌvɨxɔˈvafʦ̑a n
Erzieher
osoba opiekująca się dzieckiem lub grupą dzieci (w szkole, przedszkolu, domu dziecka itp.)
Klassenlehrer
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)

wychowawczy adj
erzieherisch
dotyczący wychowania i nauczania

wychudzony ˌvɨxuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
abgemagert
bardzo chudy, wątły, mizerny

wychwalać vɨˈxfalaʨ̑ v
preisen loben
bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
Ausflug Abstecher
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieczkowiec ˌvɨʨ̑ɛʧ̑ˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Kreuzfahrtschiff
(morski) (turystyka, turystyczny) turystyczny statek pasażerski, prom

wyciek n
Ausfließen Ausströmen
wydostawanie się płynnie na zewnątrz
Ausfluss
treść płynna, która wydobyła się skądś

wyciekać vɨˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
auslaufen austreten
o cieczy, płynie: sącząc się, wylewać się z jakiegoś zbiornika

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
Fußmatte Fußabtreter
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;
Scheibenwischer
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;

wycierać vɨˈʨ̑ɛraʨ̑ v
wischen abwischen aufwischen wegwischen
usuwać z czegoś nalot lub osad przez pocieranie

wycieńczony adj
geschwächt
krańcowo osłabiony; taki, który stracił niemal wszystkie siły

wycinanka n
Scherenschnitt
(potocznie, potoczny) praca plastyczna wykonana z kawałków papieru

wyciąg ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk n
Aufzug
urządzenie lub układ urządzeń do wyciągania czegoś lub kogoś na jakąś wysokość
Auszug
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
Sesselbahn
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyciąg narciarski ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk narʲˈʨ̑arsʲci n
Skilift
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów

wyciągać vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
herausziehen ausziehen
wydobywać, wyjmować coś z czegoś

wycofywać v
den Rückzug befehlen zurücknehmen zurückziehen
wydać zarządzenie nakazujące powrót do stanu poprzedniego
zurückziehen
zabierać coś, co było uprzednio dane
sich zurückziehen
opuszczać jakieś miejsce, cofając się
rezygnować z czego

wyczerpanie ˌvɨʧ̑ɛrˈpãɲɛ n
Erschöpfen
(rzeczownik odczasownikowy) od wyczerpać
Erschöpfung
duże zmęczenie, wycieńczenie

wyczerpany adj
erschöpft
(przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony
wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości

wyczerpujący adj
aufzehrend
powodujący wyczerpanie, przynoszący utratę sił
erschöpfend eingehend
dostarczający wszystkich lub bardzo szczegółowych informacji

wyczerpywać ˌvɨʧ̑ɛrˈpɨvaʨ̑ v
erschöpfen erörtern
o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie
erschöpfen aufbrauchen
zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania
sich erschöpfen zu Ende gehen
kończyć się, zużywać się, tracić swoje właściwości, dobra (np. energię)

wyczucie n
Gefühl
umiejętność intuicyjnego odbierania czegoś

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
Tat Stück
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydalać v
ausstoßen ausscheiden
(biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii
verweisen
usuwać kogoś niepożądanego

wydalenie n
Ausstoßung
usunięcie, pozbycie się kogoś z jakiejś zbiorowości

wydalina n
Exkremente
(fizjologia, fizjologiczny) materia wydalana przez organizm jako zbędny produkt metabolizmu

wydanie vɨˈdãɲɛ n
Ausgabe
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzać się v
geschehen sich ereignen
stawać się faktem

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
Ereignis
to, co się stało
Errungenschaft
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydarzyć się vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
geschehen passieren vorkommen sich ereignen
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydawanie ˌvɨdaˈvãɲɛ n
Ausgabe
(rzeczownik odczasownikowy) od wydawać

wydawać vɨˈdavaʨ̑ v
ausgeben
wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś
befehlen
nakazywać coś w zdecydowanej formie ((na przykład) polecenie, wyrok (i tym podobne, i temu podobne))
herausgeben
oddawać pieniądze jako resztę
verheiraten wollen
sprawić, aby córka poślubiła kogoś
verraten
ujawniać kogoś lub czyjąś działalność w złej intencji, zdradzać kogoś
veröffentlichen auflegen verlegen
publikować coś
scheinen
sprawiać jakieś wrażenie, przedstawiać się w jakiś sposób

wydawca n
Verlag
instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych
Verleger
osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
Verlag
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydech n
Ausatmen
(fizjologia, fizjologiczny) akt wydalenia powietrza z układu oddechowego na zewnątrz ustroju
Auspuff
(technologia, technika, techniczny) wydmuchnięcie poza cylinder mieszaniny gazów, pyłów i spalin

wydma ˈvɨdma n
Düne
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydmuszka vɨˈdmuʃka n
ausgeblasenes Ei
skorupka jajka, którego zawartość została wydmuchana przez małą dziurkę

wydra ˈvɨdra n
Fischotter Otter
(zoologia, zoologiczny) Lutrinae, ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;
Luder Ratte
(obraźliwie) wredna, przebiegła kobieta

wydruk ˈvɨdruk n
Ausdruck
efekt pracy drukarki, telefaksu lub innego urządzenia drukującego

wydrążyć vɨˈdrɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
aushöhlen
aspekt dokonany od: wydrążać

wydychać v
ausatmen
oddychając usuwać powietrze z płuc

wydziedziczyć ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
enterben
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku

wydłużony adj
verlängert
przeciągający się w czasie
verlängert ausgedehnt
wyraźnie długi

wyganiać v
hinaustreiben fortjagen
zmuszać do opuszczenia jakiegoś miejsca

wygasać v
auslaufen
tracić ważność
erlöschen
przestawać się palić
przestawać być

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
Aussehen
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
aussehen scheinen
mieć dany wygląd
hervorschauen lehnen schauen
patrzeć wychylając się spoza przeszkody lub z okna

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
bequem
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę
taki, który za bardzo lubi wygodę, dogadza sobie, unika trudu, nadmiernego wysiłku

wygrana vɨˈɡrãna n
Preis
nagroda w jakimś konkursie, zysk w hazardzie
Sieg
zwycięstwo

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
gewinnen
grając w coś, zdobyć wygraną
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo

wygładzanie ˌvɨɡwaˈʣ̑ãɲɛ n
Glättung
(rzeczownik odczasownikowy) od wygładzać

wygłos ˈvɨɡwɔs n
Auslaut
(językoznawstwo, językoznawczy) pozycja końcowa wyrazu lub sylaby

wyjazd ˈvɨjast n
Ausfahrt
miejsce, w którym można skądś wyjechać
Ausflug
podróż, wycieczka, wyprawa
Wegfahrt
fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
erklären
czynić coś zrozumiałym

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Erklärung
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjec ˈvɨjɛʦ̑ n
Brüllaffe
(zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie;

wyjeżdżać vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
abreisen
opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
Ausnahme
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątek potwierdza regułę vɨˈjɔ̃ntɛk pɔˈtfʲjɛrʣ̑a rɛˈɡuwɛ proverb
Ausnahmen bestätigen die Regel Die Ausnahme bestätigt die Regel
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
ausnahmsweise
niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko
besonders
w sposób szczególny, nadzwyczajny

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
außergewöhnlich
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
Ausgang
(elektryczność) gniazdo urządzenia podające wynik pracy, dźwięk, sygnał itp.
Ausgang Ausweg
droga lub otwór, którym się wychodzi

wyjść vɨjɕʨ̑ v
ausgehen verlassen
opuścić jakieś miejsce
zakończyć pobyt w jakimś miejscu

wyka n
Wicke
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych;

wykastrować v
kastrieren
usunąć gruczoły rozrodcze

wykaz ˈvɨkas n
Liste Verzeichnis Zusạmmenstellung
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę

wykazać vɨˈkazaʨ̑ v
beweisen nachweisen
dowieść, stwierdzić, wykryć

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
Zahnstocher
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluczenie n
Ausgrenzung Ausschließung
wyłączenie lub usunięcie z jakiejś zbiorowości

wykluwać się vɨˈkluvaʨ̑‿ɕɛ v
ausgebrüten ausgehecken werden entstehen sich bilden
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) rodzić się, formować się, powstawać
ausschlüpfen schlüpfen
(zoologia, zoologiczny) (zootechnika, zootechniczny) wydostawać się z jaja

wykoleić ˌvɨkɔˈlɛ<sup>j</sup>iʨ̑ v
entgleisen
spowodować wypadnięcie pojazdu z szyn
(przenośnie, przenośnia) spowodować, że ktoś zdegraduje się, zmarnuje swoje życie

wykolejenie ˌvɨkɔlɛˈjɛ̇̃ɲɛ n
Entgleisung
(kolejnictwo) wypadnięcie pojazdu z szyn

wykonalny ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ adj
ausführbar
możliwy do wykonania, realizacji, wprowadzenia w życie

wykonanie ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ n
Ausführen
(rzeczownik odczasownikowy) od wykonać
Ausführung
jakość efektu tej czynności
sposób zagrania, zaśpiewania danego utworu, sztuki

wykonawca ˌvɨkɔ̃ˈnafʦ̑a n
Ausführer Vortragende Darsteller
grający rolę teatralną (lub inną) lub wykonujący utwór muzyczny

wykonawczy ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ adj
exekutiv ausübend
związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykonawczyni ˌvɨkɔ̃nafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Ausführerin Vortragende
wykonująca rolę teatralną lub utwór muzyczny

wykonywanie ˌvɨkɔ̃nɨˈvãɲɛ n
Ausübung
(rzeczownik odczasownikowy) od wykonywać

wykonywać ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
ausführen
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku
ausüben
formalnie: spełniać pewne obowiązki
herstellen
wytwarzać lub produkować coś
spielen
odtwarzać, grać (role teatralne lub filmowe, utwory muzyczne)

wykopać topór wojenny vɨˈkɔpaʨ̑ ˈtɔpur vɔˈjɛ̃nːɨ v
Kriegsbeil ausgraben
popaść z kimś w konflikt, zapoczątkować nieprzyjaźń

wykopywać ˌvɨkɔˈpɨvaʨ̑ v
graben ausheben
utworzyć dół poprzez kopanie, wydobywanie ziemi
roden
wydobyć z ziemi coś, co w niej było
sich herausgraben
kopiąc, wydostać się skądś; odgrzebać, wygrzebać się

wykorzystywać ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑ v
ausnutzen
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby
mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś

wykończony adj
erledigt fertig
(potocznie, potoczny) mocno zmęczony

wykroczenie ˌvɨkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Verstoß
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;
(książkowy) działanie sprzeczne z przyjętymi normami, zasadami
Verstoßen
(rzeczownik odczasownikowy) od wykroczyć

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf n
Lügendetektor
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrywać v
entdecken aufdecken aufspüren ermitteln
ujawniać coś nieznanego lub ukrytego
entdecken feststellen
stwierdzać obecność czego w czymś poprzez badanie

wykrzykiwać v
ausrufen schreien
wydawać okrzyki

wykrzyknienie ˌvɨkʃɨcˈɲɛ̇̃ɲɛ n
exclamatio
figura retoryczna, wyraz, grupa wyrazów lub zdanie wykrzyknikowe, wtrącone w tok wypowiedzi;

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
Ausrufungszeichen Ausrufezeichen
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;
Interjektion Ausrufewort
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;

wykrój n
Schnittmuster Schablone
(krawiectwo) forma na papierze, według której kroi się materiał na ubranie
Umriss
zarys liniowy

wykręt n
Ausflucht Ausrede
zmyślony powód celem wprowadzenia kogoś w błąd, ukrycia prawdy

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
Bildung Ausbildung Schulbildung
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykształcony ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
gebildet
taki, który posiadł szeroką wiedzę, ukończył jakąś szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię

wykusz ˈvɨkuʃ n
Erker
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykuć v
pauken
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) (edukacja, edukacyjny) nauczyć się na pamięć

wykwalifikowany adj
qualifiziert ausgebildet gelernt
posiadający odpowiednie kwalifikacje

wykwintnie adv
elegant vorzüglich
w sposób wykwintny

wykład ˈvɨkwat n
Vorlesung
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładnik n
Ausdruck
to, co określa, wskazuje, wyraża coś

wykładowca ˌvɨkwaˈdɔfʦ̑a n
Dozent
(edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni

wylatywać v
abheben
(lotnictwo, lotniczy) rozpoczynać skądś lot celem podróży
entweichen
(fizyka, fizyczny) unosić się w górę samoczynnie lub będąc wyrzucanym
herausfliegen
(potocznie, potoczny) wypadać skądś
(technologia, technika, techniczny) zostawać wystrzelonym
herausfliegen wegfliegen
(zoologia, zoologiczny) lecąc, opuszczać jakieś miejsce, wydostawać się skądś
herauslaufen herausschießen
(potocznie, potoczny) szybkim ruchem wydostawać się skądś

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
das Kind mit dem Bade ausschütten
chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wylesianie ˌvɨlɛˈɕä̃ɲɛ n
Entwaldung
(rzeczownik odczasownikowy) od wylesiać

wylesiać vɨˈlɛɕäʨ̑ v
abholzen entwalden
(leśnictwo) wycinać z jakiegoś obszaru roślinność leśną

wylew n
Gefühlsausbruch
(książkowy) nagłe, silne uzewnętrznienie uczuć
Schlaganfall
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) udar mózgu
Überschwemmung
(hydrologia, hydrologiczny) wystąpienie wody z brzegów rzeki

wylewać vɨˈlɛvaʨ̑ v
ausgießen
lejąc, pozbyć się płynu z naczynia

wylewny adj
mitteilsam
skłonny do zwierzeń
überschwänglich
skłonny do okazywania serdecznych uczuć
überschäumend
świadczący o byciu serdecznym, życzliwym

wyliczać v
abzählen
określać poprzez obliczenia
aufzählen
wymieniać w pewnej kolejności
auszählen
(sport, sportowy) licząc jako sędzia ringowy od 1 do 10, odmierzać czas od otrzymania przez zawodnika obezwładniającego ciosu i po upływie którego uznaje się go za pokonanego przez nokaut
ermitteln errechnen
po obliczeniu wydzielać coś i przeznaczać na jakiś cel
abrechnen
zdawać przed kimś rachunek z wydanych kwot czy zużytych materiałów

wylogowywać ˌvɨlɔɡɔˈvɨvaʨ̑ v
abmelden ausloggen
(informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym

wylotek vɨˈlɔtɛk n
Flugloch
(pszczelarstwo, pszczelarski) otwór w ulu umożliwiający pszczołom opuszczanie ula i powracanie do niego

wyludniać v
entvölkern
czynić bezludnym

wymaganie ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ n
Anforderung Zumutung
wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać vɨ̃ˈmaɡaʨ̑ v
fordern verlangen
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymawiać vɨ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
aussprechen
wyrażać coś dźwiękowo, słownie

wymaz n
Abstrich
(medycyna, medyczny) próbka materiału biologicznego pobrana w celu wykonania badania morfologicznego, cytologicznego lub mikrobiologicznego;

wymazywać v
entfernen wegradieren
mażąc, usuwać coś z czegoś
verbannen
usuwać z umysłu
vollschmieren
mocno mazać czymś
sich vollschmieren
brudzić się czymś, co się rozmazuje

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
Austausch Umtausch
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
wechseln tauschen
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa n
Wärmeübertrager Wärmetauscher
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymierzać v
abmessen ausmessen
określać miarę, np. długość
bemessen verhängen festsetzen
określać wielkość czegoś przydzielonego komuś
versetzen
wykonywać cios
zielen anlegen
określać cel

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
erbrechen übergeben
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty vɨ̃ˈmʲjɔtɨ n
Erbrechen
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
Euter
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
Aussprache
(fonetyka, fonetyczny) sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymuszać vɨ̃ˈmuʃaʨ̑ v
erzwingen
usiłować uzyskać coś wywierając na kogoś nacisk

wymysł n
Erfindung
coś wymyślonego, nie znajdującego potwierdzenia w rzeczywistości

wymóg n
Anforderung Erfordernis
warunki, jakim coś lub ktoś musi sprostać

wymówka n
Ausrede
wykrętne usprawiedliwienie
Vorwurf
pretensja wyrażana słownie

wynaczynienie n
Extravasation
(medycyna, medyczny) przedostanie się substancji z naczyń do otaczającej je tkanki, zwłaszcza krwi z naczyń krwionośnych

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
mieten
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę
vermieten
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
Erfinder
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazczyni ˌvɨ̃nalaʃˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Erfinderin
autorka wynalazku, kobieta, która coś wynalazła

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
Erfindung
coś, co wynaleziono;

wynaleźć v
erfinden
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik ˈvɨ̃ɲik n
Ergebnis Folge
rezultat, skutek

wynikać vɨ̃ˈɲikaʨ̑ v
folgen
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek

wyniosłość n
Anhöhe Erhebung
miejsce górujące nad otoczeniem
Hochmut
cecha bycia wyniosłym

wyniszczać v
ausrotten
przyczyniać się do całkowitego zniszczenia, wyginięcia
auszehren kaputtmachen
doprowadzać do skrajnego wyczerpania; rujnować zdrowie, pozbawiać sił
zerstören
powodować ciężkie straty materialne
sich kaputtmachen sich zugrunde richten
wyniszczać samego siebie; niszczyć własne zdrowie

wynocha vɨ̃ˈnɔxa interjection
raus
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
Einbildung
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wyobrażalny ˌvɨɔbraˈʒalnɨ adj
vorstellbar
możliwy do wyobrażenia sobie; dający się zrozumieć, pojąć

wyobrażać ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑ v
darstellen
tworzyć sobą jakiś obraz, symbol
tworzyć obraz czegoś
sich vorstellen
tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)

wyodrębniać ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲäʨ̑ v
isolieren absondern auszusondern
czynić odrębnym lub wyrazistym

wyolbrzymiać v
aufbauschen hochspielen
przedstawiać coś w sposób przesadny

wypad n
Abstecher Spritztour
krótkotrwały wyjazd lub wyjście
Angriff Ausfall
(sport, sportowy) gry zespołowe szybka gra na kosz lub bramkę przeciwnika
Ausfall Vorstoß
(wojskowość, wojskowy) krótkotrwały atak zbrojny znienacka

wypadek vɨˈpadɛk n
Begebenheit Ereignis
to, co wydarzyło się lub wydarzy w przyszłości, zdarzenie
Unfall Unglück Unglücksfall Missgeschick
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypadek losowy n
höhere Gewalt schicksalhaftes Ereignis unvorhersehbares Ereignis
nieszczęście, któremu nie można było zapobiec

wypalać vɨˈpalaʨ̑ v
aufrauchen
o papierosie, węglu, świecy itp. zużywać coś przez palenie
brennen
otrzymywać coś z jakiegoś surowca, prażąc go w ogniu
brennen einbrennen
zrobić dziurę za pomocą wysokiej temperatury
einbrennen
wykonywać rozpalonym narzędziem wzór, znak na jakimś materiale, powierzchni
herausplatzen herausschleudern
(potocznie, potoczny) mówić coś nagle i bez namysłu
hinhauen klappen
(potocznie, potoczny) być pomyślnie realizowanym

wypalenie ˌvɨpaˈlɛ̃ɲɛ n
Burn-out Burnout
(psychologia, psychologiczny) (zobacz) wypalenie zawodowe

wypasać v
auf der Weide halten
karmić zwierzęta, pasąc je

wypełniać vɨˈpɛwʲɲäʨ̑ v
ausführen
wykonywać coś, spełniać
ausfüllen
sprawiać, że coś staje się pełne, uczynić, że coś zajmuje całą określoną przestrzeń

wypiek ˈvɨpʲjɛk n
Gebäck
produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia

wypoczynek ˌvɨpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
Erholung
regeneracja i odzyskiwanie sił w czasie wolnym od pracy

wypoczywać v
sich erholen
przywracać dobre samopoczucie, siły życiowe, odstępując od codziennych czynności, od pracy

wyposażać v
ausrüsten ausstatten
dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ n
Ausrüsten Ausstatten Versehen
(rzeczownik odczasownikowy) od wyposażyć
Ausrüstung Ausstattung Zubehör
narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wyposażyć ˌvɨpɔˈsaʒɨʨ̑ v
ausstatten
zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś
dać posag córce wychodzącej za mąż

wypowiadać ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑ v
kündigen
rozwiązywać umowę
aussprechen äußern
przedstawiać swoje poglądy na jakąś kwestię

wypowiedzenie ˌvɨpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Aussprechen Kündigung
zawiadomienie o rozwiązaniu umowy, np. o pracę

wypowiedź vɨpɔˈvʲɛʥi vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
Aussage
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wypożyczać v
ausleihen
brać do tymczasowego użytkowania
udostępniać na jakiś czas

wyprasować ˌvɨpraˈsɔvaʨ̑ v
bügeln
wygładzić tkaninę za pomocą gorącego żelazka
pressen
(rzadki, rzadko używany) wycisnąć, wytłoczyć coś z użyciem prasy

wyprawiać v
ausrichten
urządzać uroczyste spotkanie własnym kosztem
gerben
(technologia, technika, techniczny) poddawać obróbce surową skórę na surowiec galanteryjny
schicken senden
wysyłać kogoś dokądś w określonym celu
treiben anstellen
(potocznie, potoczny) robić coś niestosownego

wyprosić vɨˈprɔɕiʨ̑ v
erbitten
aspekt dokonany od: wypraszać

wyprostowywać v
ausrichten geradebiegen gerademachen
zmieniać kształt czegoś na bardziej prosty
ausrichten gerademachen
sprawiać że coś wisi bardziej prosto
glätten glatt streichen
sprawiać że coś jest bardziej płaskie, równiejsze

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
Ausverkauf Schlussverkauf
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wypróbować v
ausprobieren
poddać próbie

wypukłość n
Erhebung Unebenheit
wypukły fragment powierzchni

wypuszczać vɨˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
loslassen freilassen
wyswobadzać coś lub kogoś, z uwięzienia, zamknięcia, przymocowania

wypytywać v
ausfragen
pytając, zbierać informacje od kogo

wypędzać v
hinaustreiben vertreiben hinausjagen
zmuszać do opuszczenia jakiegoś miejsca
treiben
wyprowadzać z jakiegoś miejsca w celu dotarcia do innego, określonego

wypłacać vɨˈpwaʦ̑aʨ̑ v
Geld abheben Geld holen
pobierać pieniądze z konta
auszahlen
wydawać należne komuś pieniądze

wypłata vɨˈpwata n
Auszahlung
wypłacenie pieniędzy
Gehalt Lohn
wynagrodzenie za wykonaną pracę

wypłynąć v
auslaufen
pojawić się w postaci kropel lub strużki cieczy

wypływ n
Auslass Auslauf Ausströmung
(fizyka, fizyczny) wydostawanie się cieczy lub gazu skądś

wyrachowanie n
Berechnung Kalkül
(rzeczownik odczasownikowy) od wyrachować

wyraz ˈvɨras n
Ausdruck
wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw
przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy
Glied
(matematyka, matematyczny) składnik równania, funkcji, ciągu liczbowego itp.
Wort
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;

wyraz twarzy n
Gesichtsausdruck
emocje ukazujące się na czyjeś twarzy nadające jej dany wygląd

wyrażać vɨˈraʒaʨ̑ v
ausdrücken
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś
uzewnętrzniać, okazywać uczucia jakimkolwiek sposobem
formułować wyrażenie, wypowiadać się, mówić na jakiś temat

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
Ausdruck
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy

wyrobnik vɨˈrɔbʲɲik n
Lohnarbeiter Tagelöhner
(przestarzałe, przestarzały) osoba wynajmująca się do prac fizycznych

wyrok ˈvɨrɔk n
Urteil
zwykle w lm los, przeznaczenie
Urteil Gerichtsurteil
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrostek robaczkowy vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ n
Wurmfortsatz Appendix
(anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrozumiałość n
Nachsicht Verständnis
cecha tego, kto jest wyrozumiały, cecha tego, co jest wyrozumiałe

wyrozumiały adj
verständnisvoll nachsichtig duldsam einsichtig
podchodzący ze zrozumieniem do czyjegoś niewłaściwego postępowania i skłonny wybaczać

wyrwa n
Bresche Bruch
(książkowy) dziura, wyłom

wyrzec v
verstoßen
wyprzeć się czegoś lub kogoś

wyrzekać v
verleugnen
nie przyznawać się do związku z kimś lub czymś
verzichten sich versagen
ulegać rezygnacji z czegoś

wyrzucać pieniądze przez okno vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ pʃɛz‿ˈɔknɔ v
Geld zum Fenster hinauswerfen
marnować pieniądze

wyrzucać pieniądze w błoto vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ ˈv‿bwɔtɔ v
Geld zum Fenster hinauswerfen
marnować, marnotrawić pieniądze

wyrzut n
Abgabe Austritt Zuspiel
gwałtowne rzucenie lub wyciągnięcie
Vorwurf
pretensja lub żal wyraźnie pokazywane

wyrzutek n
Auswurf
osobnik represyjnie wykluczony z danej społeczności

wyrzutnia n
Ausstoßung Elision
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik samogłoski wygłosowej lub końcowej zgłoski wyrazu przed samogłoską nagłosową kolejnego wyrazu
Ellipse
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pominięcie w wyrażeniu wyrazu albo wyrazów domyślnych w szerszym kontekście
Wurfgeschütz
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do wyrzucania, wystrzeliwania czego

wyrzynarka ˌvɨʒɨ̃ˈnarka n
Stichsäge
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;

wyrób ˈvɨrup n
Erzeugnis Produkt
przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji
Herstellung Produktion Erzeugung
wyrabianie

wyrównywać v
angleichen
czynić jednakowym pod pewnym względem, ujednolicać
ausgleichen kompensieren
o długu: spłacać
glätten ebnen einebnen
czynić coś równym, gładkim, bez nierówności

wyróżnienie n
Auszeichnung Belobigung
uhonorowanie za szczególne osiągnięcie
Hervorheben Hervorhebung
wyodrębnienie czegoś istotnego

wysadzać v
auspflanzen
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) przenosić do gruntu

wysadzenie n
Sprengung
zniszczenie czegoś przy użyciu materiałów wybuchowych

wysepka vɨˈsɛpka n
Inselchen klein Insel
(zdrobniale) od: wyspa

wysiadać vɨˈɕadaʨ̑ v
aussteigen
opuszczać pojazd, łódź lub samolot

wysiadywać ˌvɨɕaˈdɨvaʨ̑ v
brüten
(zoologia, zoologiczny) ogrzewać jaja przed wylęgiem

wysięk n
Exsudat
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy w jamach surowiczych i w tkankach w przebiegu zapalenia surowiczego;

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
Anstrengung
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wyskakiwać ˌvɨskaˈcivaʨ̑ v
ausspringen
wykonując skok lub gwałtowny ruch wydobywając się skądś

wysoce adv
höchst äußerst
w bardzo dużym stopniu

wysoki vɨˈsɔci adj
hoch Hoch-
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
hoch Hoch- groß
mający duży wymiar pionowy

wysokie napięcie vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Hochspannung
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
hoch
(odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokociśnieniowy ˌvɨsɔkɔʨ̑iɕɲɛ̇̃ˈɲɔvɨ adj
Hochdruck-
(technologia, technika, techniczny) działający w wyniku wysokiego ciśnienia
(technologia, technika, techniczny) przeznaczony, przystosowany do wysokiego ciśnienia
(technologia, technika, techniczny) wytwarzający wysokie ciśnienie

wysokonakładowy ˌvɨsɔkɔ̃nakwaˈdɔvɨ adj
auflagenstark
(drukarstwo, drukarski) wydawany w wysokim nakładzie

wysokoplenny ˌvɨsɔkɔˈplɛ̃nːɨ adj
ertragsreich hochertragsfähig äußerst ergiebig fruchtbar
(rolnictwo, rolniczy) dający wysokie, obfite plony

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
Höhe
wymiar pionowy czegoś lub kogoś
odległość od pewnego odnośnika, np. gruntu
wymiar wielkości w określonych jednostkach

wyspa ˈvɨspa n
Insel Eiland
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;
Inselrinde
(anatomia, anatomiczny) struktura w ludzkim mózgu zaliczana do kresomózgowia parzystego;

wyspać się ˈvɨspaʨ̑‿ɕɛ v
ausschlafen
spać dostatecznie długo, by nie odczuwać potrzeby dalszego snu

wyspiarka vɨsˈpʲjarka n
Inselbewohnerin
mieszkanka wyspy

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
Inselbewohner
mieszkaniec wyspy

wysportowany adj
fit sportlich
świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wyssać ˈvɨsːaʨ̑ v
absaugen
wydobyć lub opróżnić poprzez ssanie

wyssać z mlekiem matki ˈvɨsːaʥ̑ ˈz‿mlɛcɛ̃m ˈːatʲci v
mit der Muttermilch einsaugen
mieć wrodzoną lub nabytą w dzieciństwie cechę

wystarczająco ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ adv
ausreichend hinreichend
w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio

wystarczający adj
genügend hinreichend ausreichend zulänglich
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczyć vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑ v
ausreichen
być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć
es ausreichen aus
stać się dostatecznym powodem czegoś ((zobacz) warunek wystarczający)

wystawa vɨˈstava n
Ausstellung
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystawiać na pośmiewisko vɨˈstavʲjäʨ̑ ˌna‿pɔɕmʲjɛˈvʲiskɔ v
das Gelächter preisgeben
narażać kogoś na szyderstwa, drwiny, kpiny

wystawny vɨˈstavnɨ adj
prachtvoll üppig
okazale urządzony lub zorganizowany, świadczący o zamożności

wystrzał n
Knall Schuss
efekt wyrzucenia pocisku z broni miotającej lub broni palnej

wystrój n
Ausstattung Einrichtung
(architektura, architektoniczny) całokształt elementów zdobiących obiekt na zewnątrz lub wewnątrz

występ ˈvɨstɛ̃mp n
Auftritt
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie
Vorsprung
to, co wystaje, sterczy poza obręb czegoś

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
austreten
opuszczać jakąś organizację, partię
spielen
odgrywać rolę (w teatrze, filmie)
vorkommen
o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
aussenden ausstrahlen versenden
nadawać, wydawać z siebie; emitować
schicken senden
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu
schicken verschicken senden versenden
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych

wyszukany adj
ausgefallen schick auserlesen ausgesucht ungewöhnlich
mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wyszukiwać v
aussuchen
szukając z zapałem, wynajdywać coś lub kogoś

wysławiać v
lobpreisen rühmen
(podniośle) głosić czyjąś sławę; wyrażać wielkie uznanie
ausdrücken
wyrażać słowami
sich rühmen
być wysławianym
sich ausdrücken
wyrażać słowami swoje myśli lub odczucia

wysłuchiwać v
erhören
spełniać czyjeś prośby lub żądania
słuchać do końca

wytaczak vɨˈtaʧ̑ak n
Innendrehmeißel
(technologia, technika, techniczny) typ noża tokarskiego do wykonywania otworów i rowków;

wytchnienie n
Erholung Rast
krótka przerwa w codziennych obowiązkach celem nabrania sił

wytrawny adj
beschlagen versiert
szczególnie doświadczony, biegły w czymś
trocken
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki

wytrwać v
beharren verharren
dotrwać do końca, do określonego czasu w danych warunkach

wytrwały adj
beharrlich ausdauernd
cierpliwie bądź uparcie dążący do celu

wytrych n
Dietrich Nachschlüssel
(technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki;

wytrzeszcz ˈvɨṭʃɛʃʧ̑ n
Exophthalmus
nadmierne, chorobliwe wysunięcie gałek ocznych;

wytrzymałość ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑ n
Festigkeit Zähigkeit Härte
umiejętność zniesienia wielu problemów

wytwarzać vɨˈtfaʒaʨ̑ v
erzeugen
sprawiać, powodować
herstellen erzeugen
produkować na większą skalę, wydawać

wytwór ˈvɨtfur n
Erzeugnis
efekt aktywności człowieka lub natury

wytłoki vɨˈtwɔci n
Trester
pozostałość nasion, owoców, warzyw po wyciśnięciu soku, oleju, oliwy itd.

wyuzdanie ˌvɨ<sup>w</sup>uzˈdãɲɛ n
Zügellosigkeit Ausschweifung Hemmungslosigkeit
nadużywanie swobody seksualnej

wywiad ˈvɨvʲjat n
Interview
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom
Nachrichtendienst
(potocznie, potoczny) tekst wywiadu (1.1)

wywiadówka ˌvɨvʲjaˈdufka n
Elternabend Elternsprechtag Elternversammlung
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

wywieść w pole ˈvɨvʲjɛ̇ɕʨ̑ ˈf‿pɔlɛ v
hinters Licht führen
oszukać, zwieść kogoś

wywozić v
abfahren wegfahren
przewozić kogoś lub coś skądś lub w inne miejsce

wywoływać ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑ v
aufrufen ausrufen
skłaniać do wyjścia poprzez wołanie
auslösen erwecken verursachen wecken
powodować
entwickeln
(fotografia) oddziaływać w sposób chemiczny na materiał światłoczuły w celu uwidocznienia obrazu
hervorrufen wachrufen
wracać pamięcią (do czegoś), przypominać sobie

wywóz ˈvɨvus n
Ausfuhr
wywożenie lub wywiezienie czegoś lub kogoś skądś

wyznacznik vɨˈznaʧ̑ʲɲik n
Determinante
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
Bekenntnis
przyznanie się do czegoś
Konfession
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;

wyznanie wiary n
Glaubensbekenntnis
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii

wyzwisko n
Beschimpfung
słowo obraźliwe dla kogoś

wyzwolenie ˌvɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
Befreiung
(rzeczownik odczasownikowy) od wyzwolić

wyzwoliciel n
Befreier
ten, kto wyzwolił (kogoś lub coś)

wyzyskiwać v
ausbeuten ausnutzen
osiągać korzyści czyimś kosztem
ausbeuten nutzen
stosować coś, by osiągać korzyści

wyłazić ze skóry vɨˈwaʑiʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ v
aus der Haut fahren
(potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć

wyłom n
Bresche
otwór, wyrwa

wyłączanie ˌvɨwɔ̃n͇ˈʧ̑ãɲɛ n
Abschalten Abschaltung
(rzeczownik odczasownikowy) od wyłączać

wyłączać vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
ausschalten
wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia

wyłączenie ˌvɨwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Abschalten Abschaltung
(rzeczownik odczasownikowy) od wyłączyć

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
nur lediglich
wyłączając wszystko inne, wszystkich innych

wyłącznik vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Schalter
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie
(elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

wyściełać vɨˈɕʨ̑ɛwaʨ̑ v
auspolstern polstern
wykładać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś

wyścig słoni n
Elefantenrennen
sytuacja, w której jedna ciężarówka wyprzedza inną, zazwyczaj na drodze ekspresowej lub na autostradzie, blokując tym samym ruch

wyścig w workach ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax n
Sackhüpfen
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyściółczak vɨˈɕʨ̑uwʧ̑ak n
Ependymom
(medycyna, medyczny) nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściółki

wyż n
Hochdruck Hoch
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wyżymaczka ˌvɨʒɨ̃ˈmaʧ̑ka n
Quetschwerk Wrangler-Inseln Wringmaschine
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;

wyżyna vɨˈʒɨ̃na n
Hochland Hochebene Hochfläche
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

wyżłobić vɨˈʒwɔbʲiʨ̑ v
aushöhlen
aspekt dokonany od: wyżłabiać

wzajemnie vzaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
gegenseitig einander
jeden drugiego, jeden drugiemu
gleichfalls
również, tak samo – w odpowiedzi na czyjeś życzenia

wzajemność vzaˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
Gegenseitigkeit
odwzajemnione uczucie

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
gegenseitig reziprok
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzburzenie n
Aufregung Empörung
(rzeczownik odczasownikowy) od wzburzyć

wzburzony adj
aufgebracht
odczuwający lub prezentujący gniew
stürmisch
(meteorologia, meteorologiczny) przedstawiający sobą gwałtowne zmiany pogodowe

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
Rotfeder
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdręga grecka ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka n
Griechische Rotfeder
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;

wzdychać ˈvzdɨxaʨ̑ v
seufzen
głęboko i głośno oddychać, zazwyczaj w celu wyrażenia smutku lub ulgi

wzdłuż vzdwuʃ preposition
entlang längs lang
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzdłuż i wszerz ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ adv
durch in Breite und Länge kreuz und quer
wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony

wzgląd vzɡlɔ̃nt n
Gründe
(najczęściej w liczbie mnogiej) przyczyny, określone aspekty
Rücksicht
branie pod uwagę, liczenie się

względny ˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
relativ
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
Hügel Anhöhe
(geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;
Thalamus
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wziernik n
Spekulum
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów

wziątek ˈvʲʑɔ̃ntɛk n
Tracht
(pszczelarstwo, pszczelarski) nektar, pyłek, spadź itp. znoszone przez pszczoły do gniazda

wziąć się za łby ˈvʲʑɔ̇̃ɲʨ̑‿ɕɛ za‿ˈwbɨ v
einander in die Haare geraten
(pospolicie) podjąć walkę, pobić się, pomocować się z kimś, czymś

wziąć ślub v
heiraten
zawrzeć związek małżeński

wzięty adj
beliebt
taki, który cieszy się uznaniem i popularnością, będąc dzięki temu często angażowany, zatrudniany

wzmagać v
steigern verstärken
czynić mocniejszym, większym
heftiger werden stärker werden zunehmen
przybierać na sile

wzmianka ˈvzmʲjãnka n
Andeutung Notiz
krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzmiankować v
erwähnen
mówić o czym mimochodem

wzmocnienie vzmɔʦ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Verstärkung
coś dodające sił, pokrzepiające lub zwiększające możliwości
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś

wzniesienie vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
Erhebung
miejsce wyższe od innych w okolicy;

wzniosłość n
Erhabenheit Würde
(książkowy) cecha bycia wzniosłym; wielkość moralna

wzniośle adv
erhaben erhebend
w sposób wzniosły; odznaczając się szlachetnością

wzorzec ˈvzɔʒɛʦ̑ n
Vorbild
cechy, osoby warte naśladowania

wzrok vzrɔk n
Sehvermögen
zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrost vzrɔst n
Größe Wuchs
wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
Wachstum Zuwachs
zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszający adj
rührend bewegend
wywołujący wzruszenie; powodujący rozrzewnienie

wzruszać v
bewegen rühren
pobudzać czyjąś wrażliwość
lockern auflockern
poruszając czymś, zmieniać położenie składników tego

wzruszać ramionami ˈvzruʃaʨ̑ ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi idiom
mit den Achseln zucken
wykonywać charakterystyczny gest ramion świadczący o lekceważeniu, obojętności, lekkiej pogardzie wobec jakiejś sprawy

wzruszenie n
Rührung
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzór vzur n
Muster
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
Muster Modell
model służący jako przykład do powielania w produkcji
Plan Schema
schemat, według którego należy postępować
Zeichenvorrat
zapis matematyczny, fizyczny lub chemiczny

wódka ˈvutka n
Wodka Schnaps
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wódz vuʦ̑ n
Führer Leiter
osoba dowodząca dowolną grupą

wójt vujt n
Vogt
(administracja) urzędnik samorządowy stojący na czele gminy wiejskiej;

wówczas ˈvufʧ̑as pronoun
damals
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi
dann
odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

wóz vus n
Wagen
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

wóz Tespisa n
Thespiskarren Thespiswagen
(przenośnie, przenośnia) teatr objazdowy lub tournée aktorskie

wóz albo przewóz idiom
friss oder stirb
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję

wóz drabiniasty ˈvuz ˌdrabʲĩˈɲastɨ n
Karren Leiterwagen
furmanka o konstrukcji szkieletowej do transportu siana, snopów zboża itp.

wózek ˈvuzɛk n
Karren Einkaufswagen Handwagen Karre
mały pojazd kołowy;

wózek dziecięcy n
Kinderwagen
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
Rollstuhl
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
Einkaufswagen
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
Gabelstapler
(motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół vuw n
Ochse Rind
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
riechen
badać zapach nozdrzami

wąchać kwiatki od spodu ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ ˈkfʲjatʲci ɔt‿ˈspɔdu idiom
sich die Radieschen von unten ansehen sich die Radieschen von unten besehen sich die Radieschen von unten betrachten
nie żyć, leżeć w grobie, leżeć na cmentarzu, umrzeć i zostać pochowanym

wąglik n
Milzbrand Anthrax
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;

wąsaty vɔ̃w̃ˈsatɨ adj
schnurrbärtig
o człowieku: mający wąsy (zwykle pokaźne)

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
schmal eng begrenzt
mający niewielką szerokość

wąsko ˈvɔ̃w̃skɔ adv
eng schmal
(przysłówek) od: wąski

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
Thread
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
zweifeln
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
Zweifel
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
zweifelhaft
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
Leber
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobianka ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka n
Leberwurst
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana

wątrobowy ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ adj
Leber hepatisch
(przymiotnik) od wątroba

wątróbka vɔ̃nˈtrupka n
Leber
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wątróbki (1.1)
(spożywczy) wątroba zwierzęca

wąwóz ˈvɔ̃w̃vus n
Schlucht
(geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

wąż vɔ̃w̃ʃ n
Schlange Wurm
(herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
Schlauch
giętka rura do transportu wody

węch vɛ̃w̃x n
Geruchssinn Spürsinn
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;
Nase Riecher
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

węchowy adj
geruchlich
związany ze zmysłem węchu, odczuwalny węchem

wędka ˈvɛ̃ntka n
Angelrute
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarstwo vɛ̃ntˈkarstfɔ n
Angelfischerei
rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
Angler
osoba łowiąca ryby na wędkę

wędliniarnia n
Wursthandlung
(handel, handlowy) sklep z wędlinami

wędrować vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
wandern
przebywać długą drogę skądś dokądś

wędrowiec n
Wanderer
ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo

wędrówka vɛ̃nˈdrufka n
Wanderung
piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc

wędzarnia n
Räucherei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pomieszczenie lub urządzenie do wędzenia

wędzić v
räuchern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu
geräuchert werden
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) być wędzonym (1.1)

wędzony adj
geräuchert
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
Kohle Kohlenstoff
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;
Kohlenstoff Kohle
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
Braunkohle
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;
opał z węgla brunatnego (1.1)

węgiel drzewny n
Holzkohle
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
Steinkohle
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;

węgierka n
Hauszwetschge
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) odmiana śliwy o ciemnogranatowych (fioletowych), owalnych, bardzo słodkich owocach z żółtym miąższem;

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
ungarisch madjarisch magyarisch ungarländisch
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgierskojęzyczny vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ungarischsprachig
posługujący się językiem węgierskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim
udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

węgieł ˈvɛ̃ŋʲɟɛw n
Gebäudeecke Mauerecke
(budownictwo) zewnętrzny róg budynku

węglan ˈvɛ̃ŋɡlãn n
Carbonat
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglarka vɛ̃ŋɡˈlarka n
Schlepptender
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
Köhler
ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

węglik n
Carbid Karbid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
Kohlenhydrat
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór n
Kohlenwasserstoff
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
Aal
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węgorzowaty adj
aalartig aalförmig
podobny do węgorza; taki jak węgorz

węgorzyca ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨʦ̑a n
Aalmutter
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych

węszyć v
schnüffeln wittern
szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

węza n
Mittelwand
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
Knospe
(botanika, botaniczny) zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść
Knoten
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;
ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne

wężyk ˈvɛ̃w̃ʒɨk n
Fernauslöser
(fotografia) mechaniczne urządzenie do uruchamiania migawki aparatu fotograficznego z pewnej odległości, bez nacisku na spust;

wężymord czarny korzeń n
Garten-Schwarzwurzel
(botanika, botaniczny) Scorzonera hispanica, gatunek rośliny warzywnej z rodziny astrowatych;

władca ˈvwatʦ̑a n
Herrscher Gebieter
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władczy adj
gebieterisch herrisch
(książkowy) wymagający posłuchu

władza ˈvwaʣ̑a n
Macht
ludzie, którzy rządzą
możliwość poruszania kończynami ciała
Macht Gewalt
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą
Vorstand
(zobacz) władze

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
Eigenschaft
właściwość, cecha
Eigentum
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
rzecz posiadana przez kogoś

własny ˈvwasnɨ adj
eigen
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właz vwas n
Luke
otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
Eigentümer Besitzer
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
eigentlich
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
Eigenschaft
cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
eigen spezifisch
specyficzny, charakterystyczny dla kogoś lub czegoś
geeignet
taki, którego cechy są zgodne z określonym gatunkiem, grupą
richtig
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie ˈvwaɕɲɛ adv
gerade
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie ˈvwaɕɲɛ particle
eben gerade
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym
genau eben
…potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy

włochatka mała n
Sägekauz
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną

włos vwɔs n
Haar
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włosień n
Trichine
(zoologia, zoologiczny) nicień z rodzaju Trichinella, czynnik etiologiczny włośnicy;

włoski ˈvwɔsʲci adj
italienisch Italienisch
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski ˈvwɔsʲci n
Italienisch italienisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włoskojęzyczny ˌvwɔskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
italienischsprachig
posługujący się językiem włoskim
spisany, stworzony w języku włoskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem włoskim

włosy ˈvwɔsɨ n
Haar
owłosienie głowy ludzkiej

włośnica ber n
Kolbenhirse Borstenhirse
(botanika, botaniczny) Setaria italica, gatunek rośliny zbożowej

włośnik n
Wurzelhaar
(botanika, botaniczny) drobny włosek okrywający świeżą część korzenia

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
Speer
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włóczęga vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa n
Landstreicher Herumtreiber
osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókniak n
Fibrom
(medycyna, medyczny) nowotwór łagodny

włókniakomięsak n
Fibrosarkom
(medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór wywodzący się z tkanki łącznej włóknistej

włóknina vwucˈɲĩna n
Vliesstoff
materiał wytwarzany z włókien poprzez ich klejenie i prasowanie bez tkania

włóknisty adj
faserig
składający się, zbudowany z włókien

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
einschalten
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

włącznie particle
einschließlich inklusive
… oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości

wścieklica zwyczajna n
rote Gartenameise
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmica rubra L., gatunek bardzo agresywnej mrówki znanej z bolesnych użądleń;

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
Tollwut
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wściekły ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ adj
tollwütig
o zwierzęciu: chory na wściekliznę
wütend
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

wślizg fʲɕlʲisk n
Grätsche
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

wśród fʲɕrut preposition
inmitten unter
w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

wżywać się v
an einem Ort heimisch werden sich an einem Ort einleben
żyjąc gdzieś, poznawać to środowisko i wpasowywać się w nie
sich einfühlen sich hineinversetzen sich können
stawiać się na miejscu kogo

yakuza n
Yakuza
mafia japońska

yeti ˈjɛtʲi n
Yeti
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

yuba n
Yuba
(spożywczy) półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;

yuzu n
Yuzu
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych;
(spożywczy) jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)

z s z zet preposition
aus
…wskazujący składnik, materiał
aus vor
…wskazujący przyczynę
mit
…wskazujący towarzystwo
…wskazujący na cel wykonywania czynności
mit nebst
…opisujący związek
…wskazujący zawartość
von aus
…wskazujący punkt początku ruchu
…wskazujący okres
…wskazujący źródło

z dnia na dzień adv
von Tag zu Tag
nagle, niespodziewanie

z domu adj
geboren
nosząca (lub noszący) przed ślubem nazwisko wskazane po tej frazie

z dużej chmury mały deszcz ˈz‿duʒɛj ˈxmurɨ ˈmawɨ ˈdɛʃʧ̑ proverb
viel Geschrei und wenig Wolle
końcowy wynik bywa niewspółmiernie mały w stosunku do oczekiwanego

z dystansu adv
aus Distanz
(przenośnie, przenośnia) po upływie pewnego, subiektywnie sporego czasu
z pewnej odległości, z oddalenia

z góry ˈz‿ɡurɨ idiom
im Voraus
zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z kolei adv
in Folge
następując w kolejności
wiederum dann
jako następstwo zdarzeń

z krwi i kości ˈs‿kr̥fʲi ː‿ˈkɔɕʨ̑i adj
aus Fleisch und Blut von Fleisch und Blut
prawdziwy, autentyczny z pochodzenia, z natury; mający charakterystyczne cechy jakiegoś typu

z miejsca adv
auf der Stelle
szybko, w mig

z otwartymi ramionami ˌz‿ɔtfarˈtɨ̃mʲi ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi adv
mit offenen Armen
chętnie, bez protestu

z poważaniem ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m idiom
hochachtungsvoll
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu s‿pɔˈvɔdu
infolge wegen
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
zurück
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem
znowu przywracając pierwotny stan

z reguły z‿rɛˈɡuwɨ adv
in der Regel
zazwyczaj, zwykle

z ręką na sercu ˈz‿rɛ̃ŋkɔ̃w̃ na‿ˈsɛrʦ̑u adv
Hand aufs Herz
otwarcie, szczerze, bez kręcenia

z tyłu adv
dahinter
od przeciwnej strony niż przód

z uporem maniaka adv
wie besessen
nie bacząc na okoliczności czy przeszkody

za za preposition
für
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem
podczas
hinter für
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
in
…służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie
zu
zamiast
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części

za bezcen adv
für ein Butterbrot
za bardzo niską cenę, niewspółmierną do wartości nabywanej rzeczy, bardzo tanio

za darmo adv
gratis umsonst
bezpłatnie, gratis

za granicą ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃ adv
im Ausland
poza granicami kraju

za każdym razem adv
jedes Mal
w sposób ustawiczny, powtarzający się przy każdym podejściu

za kratkami ˌza‿kratˈkãmʲi idiom
hinter Gittern
(potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

za miskę soczewicy adv
für ein Linsengericht
(książkowy) oddając coś cennego w zamian za coś o znacznie mniejszej wartości

za pomocą ˌza‿pɔ̃ˈmɔʦ̑ɔ̃w̃
mittels
przy użyciu czegoś

za wszelką cenę idiom
um jeden Preis
bez względu na wszystko, tak aby osiągnąć cel, nie bacząc na poniesione wysiłki i straty

zaangażowanie ˌzaãŋɡaʒɔˈvãɲɛ n
Einsatz Engagement
postawa osoby, która się w coś angażuje

zaangażowany adj
engagiert
mający udział w tworzeniu czegoś, oddany sprawie

zaangażować v
einsetzen
włączyć kogoś lub coś w działania
einstellen
zatrudnić, przyjąć do pracy
engagieren
zainwestować w coś dużo czasu lub energii

zaawansowany adj
fortgeschritten
będący w dalszej fazie rozwoju

zaawansowany n
Fortgeschrittener
człowiek mający pewną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie

zabarwienie ˌzabarˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Färbung Farbe
barwa, koloryt
Färbung Schattierung
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś

zabawa zaˈbava n
Spiel
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka zaˈbafka n
Spielzeug
rzecz służąca do zabawy;

zabiegać v
ankommen
biegnąc, przybywać gdzie

zabijanie ˌzabʲiˈjä̃ɲɛ n
Tötung
(rzeczownik odczasownikowy) od zabijać

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
töten ermorden umbringen totschlagen
pozbawiać życia
vernageln zunageln
na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ

zabijać czas zaˈbʲijäʨ̑ ˈʧ̑as v
die Zeit totschlagen
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre

zabobon n
Aberglaube
przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

zabobonny ˌzabɔˈbɔ̃nːɨ adj
abergläubisch
będący przejawem zabobonów
wierzący w zabobony

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
verbieten untersagen
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabroniony adj
verboten
taki, który jest objęty zakazem

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
Störung
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabytek zaˈbɨtɛk n
Denkmal Baudenkmal Kulturdenkmal
budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabójca zaˈbujʦ̑a n
Killer
ktoś, kto zabił lub zabija

zabójczy zaˈbujʧ̑ɨ adj
geil
(potocznie, potoczny) świetny, wystrzałowy
tödlich
powodujący śmierć

zabójczyni ˌzabujˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Mörderin
(książkowy) kobieta, która kogoś zabiła lub zabija

zabójstwo honorowe n
Ehrenmord
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;

zabłądzić zaˈbwɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
verirren
stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

zachcianka n
Laune
nagła silna chęć na coś

zacheuszek n
Apostelkreuz Apostelleuchter
(kościelny) świecznik umieszczany na ścianie katolickiego kościoła na pamiątkę jego konsekracji;

zacheuszka n
Apostelkreuz Apostelleuchter
(kościelny) świecznik umieszczany na ścianie kościoła na pamiątkę jego konsekracji;

zachmurzony adj
bewölkt bedeckt
(meteorologia, meteorologiczny) pokryty chmurami
bewölkt düster traurig verfinstert
(przenośnie, przenośnia) o niewesołym obliczu

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
westlich
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachodniak n
Wessi
(potocznie, potoczny) (ironicznie) mieszkaniec Zachodu, zachodniej części czegoś, np. Europy Zachodniej, Berlina Zachodniego itp.

zachodnioafrykański adj
westafrikanisch
związany z Afryką Zachodnią; tam położony

zachodnioeuropejski adj
westeuropäisch
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodnioniemiecki adj
westdeutsch
(geografia, geograficzny) związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony

zachodniopomorski zaˈxɔdʲɲɔpɔ̃ˈmɔrsʲci adj
westpommersch
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego;
(geografia, geograficzny) związany z województwem zachodniopomorskim;

zachodniosłowiański ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
westslawisch
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
untergehen
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą
vorbeikommen
odwiedzać kogoś przy okazji

zachorowalność n
Morbidität
liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
krank werden erkranken
stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
Benehmen Verhalten
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachować zimną krew zaˈxɔvaʥ̑ ˈʑĩmnɔ̃w̃ ˈkrɛf v
kaltes Blut bewahren
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji

zachowywać ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑ v
bewahren
być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)
bewahren erhalten
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie
sich benehmen sich verhalten
postępować w jakiś sposób

zachwycający adj
bezaubernd entzückend
wywołujący zachwyt

zachwycać zaˈxfɨʦ̑aʨ̑ v
begeistern entzücken
wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu

zachwycony ˌzaxfɨˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
begeistert
odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

zachwyt ˈzaxfɨt n
Begeisterung
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód ˈzaxut n
Mühe
trud, wysiłek, starania
Sonnenuntergang Untergang Monduntergang
chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem
Westen West
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;

zachód księżyca n
Monduntergang
(astronomia, astronomiczny) zjawisko chowania się księżyca za horyzont

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
Sonnenuntergang
zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęta zaˈxɛ̃nta n
Ansporn Ermunterung Ermutigung
czynnik zachęcający

zachłanność zaˈxwãnːɔɕʨ̑ n
Gier
nienasycenie w pożądaniu czegoś, żądza posiadania lub doznawania czegoś ponad rzeczywiste potrzeby

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
raffgierig gewinnsüchtig habgierig
pragnący więcej niż potrzebuje

zaciekły adj
erregt heftig
wyrażający postawę bezwzględnego dążenia do czego, determinację
hartnäckig
toczony z zawziętością
hartnäckig verbissen
dążący do czegoś za wszelką cenę

zaciemniać v
verdunkeln
zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym
verschleiern
(przenośnie, przenośnia) czynić niejasnym, niezrozumiałym
sich verdunkeln
stawać się ciemnym

zacieniać zaˈʨ̑ɛ̇̃ɲäʨ̑ v
beschatten
tworzyć nad czymś cień

zacier n
Maische
(spożywczy) półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

zacisk n
Klemme
(technologia, technika, techniczny) element łączący kilka części czegoś ze sobą
Klemme Buchse
(elektryczność) punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu

zaciskać v
zusammendrücken
czynić ciaśniejszym, ściśle przylegającym

zaciągać zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
anmustern
mustrować się

zacięty zaˈʨ̑ɛ̃ntɨ adj
erbittert
wykonywany z uporem i determinacją

zacofany adj
rückschrittlich rückständig
nieufny lub przeciwny postępowi
rückständig
opóźniony w rozwoju

zaczarować ˌzaʧ̑aˈrɔvaʨ̑ v
verhexen verzaubern
rzucić czar, przemienić za pomocą czarów

zaczepiać v
anmachen belästigen
rozpoczynać agresywną prowokację czy bójkę
ansprechen
zatrzymywać kogoś, podejmując relację
einhaken anhaken
mocować coś na czymś wystającym
stolpern
zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

zaczepny adj
aggressiv streitlustig
zdolny prowokować i wszczynać kłótnię
offensiv
służący atakowi

zaczerpywać v
beziehen einholen
uzyskiwać wiadomości
entnehmen
brać skądś, aby wykorzystać do jakiegoś celu
holen schöpfen
nabierać powietrza, by poczuć się dobrze
schöpfen entnehmen nehmen
nabierać coś płynnego lub sypkiego

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
beginnen anfangen
przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zad zat n
Kruppe Hinterteil
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia

zadanie zaˈdãɲɛ n
Aufgabe Auftrag
coś, co należy wykonać

zadaszenie ˌzadaˈʃɛ̃ɲɛ n
Überdachung
(rzeczownik odczasownikowy) od zadaszyć

zadatek n
Voraussetzung
wstępnie zauważalna zdolność lub skłonność do czegoś
Vorauszahlung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy

zadowalająco adv
befriedigend
w sposób zadowalający

zadowalający adj
befriedigend zufriedenstellend
wystarczająco dobry

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
Zufriedenheit Genugtuung
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
zufrieden
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadość ˈzadɔɕʨ̑ adv
genug
(książkowy) wystarczająca ilość czegoś, zaspokajająca pewną potrzebę

zadupie zaˈdupʲjɛ n
Arsch der Welt
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

zadzierać zaˈʥ̑ɛraʨ̑ v
aufreißen einreißen
nadrywać coś, zaczepiwszy tym czymś o coś innego
hochheben
unosić coś ku górze
sich anlegen
(przenośnie, przenośnia) narażać się komuś

zadzierać nosa zaˈʥ̑ɛraʨ̑ ˈnɔsa v
auf dem hohen Ross sitzen
być zarozumiałym

zadziwiający adj
erstaunlich verblüffend
wywołujący podziw, zdumienie

zadziwiać v
erstaunen verblüffen
powodować podziw lub zdumienie
staunen
okazywać podziw albo zdumienie

zagadka zaˈɡatka n
Rätsel
łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne
intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zagadkowy ˌzaɡatˈkɔvɨ adj
rätselhaft
tajemniczy, pełen sekretów

zaginiony ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ adj
vermisst
utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

zaginiony ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ n
Vermisste
człowiek, który zaginął

zaginąć v
verschwinden
zniknąć bez śladu; przepaść bez wieści

zagnieść v
kneten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) połączyć składniki ciasta ugniatając je rękoma

zagorzały ˌzaɡɔˈʒawɨ adj
leidenschaftlich
gorliwy, zawzięty, żarliwy, zdecydowany w poglądach
verbissen
zażarty, odznaczający się gwałtownością

zagospodarowywanie n
Erschließung
przygotowywanie do użytku, wykorzystywanie na jakiś cel

zagotować ˌzaɡɔˈtɔvaʨ̑ v
zum Kochen bringen
doprowadzić jakiś płyn do stanu wrzenia

zagracać v
mit Gerümpel voll stellen
zastawiać gratami; umieszczać gdzieś zbyt wiele przedmiotów

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
Ausland
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
ausländisch
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrażać zaˈɡraʒaʨ̑ v
drohen
stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

zagroda zaˈɡrɔda n
Bucht
wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
Bedrohung
coś, co jest niebezpieczne

zagęstnik n
Verdickungsmittel
substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

zagęszczać v
häufen
gromadzić gdzieś jednocześnie dużą ilość lub liczbę czegoś
verdicken
zwiększać gęstość
überfüllen übervölkern
przepełniać ludźmi
sich häufen
pojawiać się gdzieś jednocześnie w dużej ilości lub liczbie
sich verdicken
stawać się gęstszym
sich überfüllen
zapełniać się ludźmi

zagłosować v
abstimmen
oddać głos, dokonać wyboru w czasie głosowania

zagłówek n
Kopfstütze
podpora pod głowę w górnej części oparcia fotela, np. samochodowego;

zagłębienie n
Vertiefung
obniżenie w jakiejś powierzchni

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
Pronomen Fürwort
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
Possessivpronomen
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zaimek pytajny n
Interrogativpronomen
(gramatyka) zaimek tworzący pytanie

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
Interesse
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zair n
Zaïre
(jednostka monetarna) dawna waluta Zairu;

zajadać v
schlemmen
(potocznie, potoczny) jeść z apetytem, ze smakiem

zajebisty ˌzajɛˈbʲistɨ adj
affengeil
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) fajny, wspaniały, robiący wrażenie

zajezdnia n
Depot
miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

zajmowanie ˌzajmɔˈvãɲɛ n
Beschäftigung
(rzeczownik odczasownikowy) od zajmować

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
nehmen
zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas
beschäftigen
pracować nad czymś

zajrzeć ˈzajʒɛʨ̑ v
hineinschauen hineinsehen schauen gucken
popatrzeć do środka czegoś

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
Hase
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;

zając bielak n
Schneehase
(zoologia, zoologiczny) Lepus timidus, gatunek ssaka z rodziny zającowatych;

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
Häschen
(zdrobniale) od: zając
Häschen Häslein
mały lub młody zając
Streifenkaninchen
(zoologia, zoologiczny) Nesolagus, rodzaj ssaka z rodziny zającowatych;

zajęcie zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Beschäftigung
praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś

zajęcze serce n
Hasenherz
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) tchórzliwa, bojaźliwa osobowość

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
beschäftigt besetzt
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zakalec zaˈkalɛʦ̑ n
Klietsch Klitsch Klitschkuchen Schlief Schliff Wasserstreifen
nieudana, niewypieczona część ciasta lub całe niedopieczone ciasto;

zakaz ˈzakas n
Verbot
zabronienie czegoś komuś

zakazywać ˌzakaˈzɨvaʨ̑ v
verbieten
zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

zakaźny adj
infektiös ansteckend
(medycyna, medyczny) wywołujący zakażenie

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
Infektion
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zaklęcie n
Zauberspruch
magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

zakochanie n
Verliebtheit
rozwinięcie uczucia miłości

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
verliebt
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochać się zaˈkɔxaʨ̑‿ɕɛ v
sich verlieben
poczuć miłość do kogoś

zakochiwać się v
sein Herz an verlieren sich in verlieben
zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakole zaˈkɔlɛ n
Flussbiegung
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym rzeka łagodnie zakręca łukiem
Geheimratsecken
miejsce nad czołem będące początkiem łysienia
Kurve Wegeknie
miejsce, w którym droga łagodnie zakręca łukiem

zakon ˈzakɔ̃n n
Orden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
Nonne Ordensschwester
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
Mönch Ordensbruder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakopać topór wojenny zaˈkɔpaʨ̑ ˈtɔpur vɔˈjɛ̃nːɨ v
Kriegsbeil begraben
przestać o coś z kimś walczyć

zakos n
Kehre
ostry zakręt

zakończenie ˌzakɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Ende
wystający fragment jakiegoś przedmiotu
Ende Schluss
ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu

zakończony adj
zulaufender
posiadający koniec, zakończenie, brzeg

zakrawać zaˈkravaʨ̑ v
grenzen
być do czegoś podobnym, przypominać coś

zakres ˈzakrɛs n
Bereich
granice zasięgu jakiegoś zjawiska
obszar działania, zainteresowań, aktywności itp.

zakreślacz zaˈkrɛɕlaʧ̑ n
Marker Textmarker
gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
Sakristei
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrzep n
Thrombus
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

zakrzepica n
Thrombose
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

zakrzepica żył głębokich n
tiefe Venenthrombose
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na powstaniu zakrzepów w żyłach głębokich, zwykle w jednej z kończyn dolnych;

zakrzywiony ˌzakʃɨˈvʲjɔ̃nɨ adj
gekrümmt
mający wygięty kształt

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
Kurve
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakupoholizm n
Kaufsucht
(potocznie, potoczny) nałogowe robienie zakupów, kompulsywne kupowanie

zakupy zaˈkupɨ n
Einkauf
czynność kupowania

zakwaszać v
einlegen einsäuern säuern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać dłuższej fermentacji
versauern
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi
sauer werden
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ulegać fermentacji
versauern
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) ulegać zakwaszeniu

zakwaterowanie n
Unterkunft Unterbringung
(turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakwitać v
erblühen
zaczynać kwitnąć; rozwijać się z pąka w kwiat; okrywać się kwiatami

zakład ˈzakwat n
Anstalt Einrichtung Institut
instytucja świadcząca usługi lecznicze lub oferująca opiekę wychowawczą
Betrieb
(handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi
Wette
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakład pogrzebowy n
Bestattungsinstitut
instytucja zajmująca się organizowaniem pogrzebów

zakładać zaˈkwadaʨ̑ v
annehmen
przypuszczać
anziehen
ubierać się w coś, ozdabiać się czymś
bezahlen
płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem
einrichten eröffnen
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.

zakładka zaˈkwatka n
Lesezeichen
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
Geisel
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłamany ˌzakwãˈmãnɨ adj
verlogen
o człowieku: nieszczery, fałszywy, obłudny

zakłopotanie n
Verlegenheit Befangenheit
poczucie braku pewności siebie w kłopotliwej sytuacji

zakłopotany adj
verlegen
taki, który wyraża zakłopotanie

zakłócać zaˈkwuʦ̑aʨ̑ v
behindern stören
naruszać ustalony porządek, równowagę

zalany w pestkę zaˈlãnɨ ˈf‿pɛstkɛ adj
stockbesoffen
(potocznie, potoczny) kompletnie pijany

zalecać v
empfehlen anordnen
przedstawiać coś jako wskazane
den Hof machen umwerben schöne Augen machen
próbować zainteresować sobą drugą osobę

zaledwie zaˈlɛdvʲjɛ conjunction
kaum dass
spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym

zaledwie zaˈlɛdvʲjɛ particle
kaum
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno

zalegalizować ˌzalɛɡalʲiˈzɔvaʨ̑ v
legalisieren
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem

zalegać v
bedecken lagern
zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce
vorkommen
(geologia, geologiczny) występować na danym terenie w formie złoża

zalesiać zaˈlɛɕäʨ̑ v
bewalden
o jakimś obszarze: sadzić na nim las

zaleta zaˈlɛta n
Vorteil Pluspunkt Vorzug
dodatnia cecha charakteru

zalew n
Bucht Golf Haff
(hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją
Überangebot
niekontrolowany, bardzo duży napływ czego

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
abhängen
być uwarunkowanym
liegen
potrzebować, pragnąć

zależnie adv
abhängig
w zależności od czegoś lub kogoś

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
Abhängigkeit
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
Anzahlung Vorschuss Bevorschussung Vorschusszahlung
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zalotka zaˈlɔtka n
Wimpernzange
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;

zaloty zaˈlɔtɨ n
Brautwerbung Liebeswerben
starania o czyjeś względy lub o czyjąś rękę

zamach ˈzãmax n
Anschlag Attentat
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie
Schlag
szybkie machnięcie, energiczny ruch zazwyczaj ręką

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
Staatsstreich
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑ n
Attentäter
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zamartwica n
Asphyxie
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;

zambijski zãmˈbʲijsʲci adj
sambisch
odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek ˈzãmɛk n
Reißverschluss
(krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny.
Schloss Burg
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
Schloss Schloß
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
Reißverschluss
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamglenie zãˈmɡlɛ̃ɲɛ n
Nebel
(meteorologia, meteorologiczny) obniżona widoczność atmosferyczna w zakresie od 1 do 9 km;

zamiar ˈzãmʲjar n
Absicht
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast ˈzãmʲjast preposition
anstelle anstatt
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiatać zãˈmʲjataʨ̑ v
kehren
oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

zamieniać v
austauschen
(zobacz) wymieniać
verwandeln verändern
(zobacz) zmieniać

zamieniać się w słuch zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux v
ganz Ohr sein
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać

zamienny adj
austauschbar wechselbar
nadający się do zamiany

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
beabsichtigen vorhaben vornehmen
planować coś, mieć intencję coś zrobić
vorbereiten
przygotowywać się do rzutu bądź uderzenia

zamierzchły adj
vorzeitlich
(książkowy) bardzo odległy w czasie

zamierzony adj
absichtlich beabsichtigt
taki, który jest zgodny z zamiarem

zamieszkać zãˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
einziehen
o uczuciach, zjawiskach itp.: ukazać się, pojawić się
einziehen ziehen
wprowadzić się gdzieś, zacząć gdzieś mieszkać

zamieszki zãˈmʲjɛʃʲci n
Aufruhr
demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

zamiłowanie ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ n
Leidenschaft
znajdowanie dużej przyjemności w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
auflösen liquidieren schließen
skończyć działanie firmy/urzędu
schließen
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
schließen zuschließen
zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku
verhaften wegschließen
aresztować
Klappe halten
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się

zamordować v
ermorden morden töten
pozbawić kogoś życia, zwłaszcza w okrutny sposób

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
Gefrierschrank Gefriertruhe
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamrażać v
einfrieren
(ekonomia, ekonomiczny) wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś
einfrieren tiefkühlen
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia
eingefroren sein
być zamrażanym (1.1)

zamykać na klucz zãˈmɨkaʨ̑ na‿ˈkluʧ̑ v
abschließen verschließen
zamykać za pomocą klucza

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
Bestellung Auftrag
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
bestellen
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zamężna zãˈmɛ̃w̃ʒna adj
verheiratet
(o kobiecie) taka, która ma męża

zaniechać v
aufgeben fallenlassen fallen lassen
nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

zanieczyszczać v
verschmutzen verunreinigen
czynić nieczystym

zaniedbywać ˌzãɲɛdˈbɨvaʨ̑ v
vernachlässigen
nie troszczyć się

zaniepokojony adj
besorgt bekümmert sorgenvoll
ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

zanikać v
absterben
przestawać istnieć
schrumpfen aussetzen schwinden verblassen verhallen
stawać się niepostrzegalnym

zanim ˈzãɲĩm conjunction
bevor ehe
przed jakimś wydarzeniem

zanurzać zãˈnuʒaʨ̑ v
eintauchen tauchen
zagłębiać coś w czymś ciekłym, sypkim lub miękkim

zaokrąglać v
runden
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaopatrywać ˌzaɔpaˈtrɨvaʨ̑ v
ausrüsten ausstatten versehen
wyposażać w coś
beliefern versorgen
stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy
sich versorgen
gromadzić potrzebne rzeczy

zapach ˈzapax n
Aroma
substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1)
Aroma Backaroma
olejek eteryczny dodawany do ciast
Flavour
(fizyka, fizyczny) jedna z liczb kwantowych przypisywanych kwarkom i leptonom;
Geruch Duft
węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
Entzündung
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;
(rzeczownik odczasownikowy) od zapalić; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień

zapalenie mięśnia sercowego ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲa ˌsɛrʦ̑ɔˈvɛɡɔ n
Herzmuskelentzündung
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,

zapalenie naczyń związane z IgA n
IgA-Vaskulitis Purpura Schönlein-Henoch
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna przebiegająca z zapaleniem naczyń krwionośnych, związana z odkładaniem się kompleksów immunologicznych zawierających immunoglobulinę IgA;

zapalenie okrężnicy n
Kolitis
(medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych n
Meningitis
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;

zapalenie osierdzia n
Perikarditis Herzbeutelentzündung
(medycyna, medyczny) stan zapalny blaszek osierdzia;

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
Bronchitis
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie pęcherza moczowego n
Blasenentzündung
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej pęcherza moczowego

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
Lungenentzündung Pneumonie
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie spojówek n
Bindehautentzündung Konjunktivitis
(medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie wyrostka robaczkowego n
Appendizitis Blinddarmentzündung
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
anlassen einschalten anschalten anstellen
(potocznie, potoczny) uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor
anzünden anmachen anbrennen
wzniecić ogień
einschalten anschalten
sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło
anspringen
(potocznie, potoczny) o silniku zacząć pracować
angehen beginnen zu leuchten
zacząć się świecić
sich begeistern
(książkowy) nabrać chęci, zapału do jakiegoś przedsięwzięcia
sich entzünden
zacząć się palić, zająć się płomieniem
sich ereifern sich erhitzen
(książkowy) o uczuciu opanować kogoś

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
Feuerzeug
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapalnik n
Zünder
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego

zapalny adj
brennbar entzündlich
o właściwościach zapalających
entzündlich
(medycyna, medyczny) dotyczący zapalenia

zapalony adj
leidenschaftlich passioniert
wykonujący coś z zapałem

zapamiętywać ˌzapãmʲjɛ̃nˈtɨvaʨ̑ v
merken sich
utrwalać coś w pamięci

zaparzać zaˈpaʒaʨ̑ v
ziehen lassen aufbrühen brühen
traktować coś wrzątkiem, np. przygotowując napar
schwitzen
być traktowanym ciepłem i wilgocią
ziehen
być traktowanym wrzątkiem

zapasowy adj
Ersatz-
stanowiący zapas (na wszelki wypadek)

zapasy zaˈpasɨ n
Ringkampf
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;

zapał ˈzapaw n
Begeisterung
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

zapałka zaˈpawka n
Streichholz Zündholz
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapałkowy adj
Streichholz Zündholz
związany z zapałkami, dotyczący zapałek

zapiekanka ˌzapʲjɛˈkãnka n
Auflauf
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
dichtknopen
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis nutowy n
Liniensystem
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
speichern
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci

zaplecze n
Hilfsmittel
pomocniczy zespół osób lub środków
Hinterzimmer Backstage
pomieszczenie pomocnicze

zapobieganie ˌzapɔbʲjɛˈɡãɲɛ n
Verhütung Vorbeugung
(rzeczownik odczasownikowy) od zapobiegać

zapobiegawczo adv
vorbeugend
chcąc zapobiec czemuś

zapobiegawczy adj
vorbeugend vorsorglich Präventiv-
przeznaczony do zapobiegania czemuś niekorzystnemu
vorsorglich
(medycyna, medyczny) służący do zapobiegania chorobom

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
vorbeugen verhindern
nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

zapobiegliwy adj
umsichtig weitblickend
świadczący o przezorności
vorsorglich
cechujący się przezornością, zdolnością przewidywania i zapobiegania niekorzystnym sytuacjom

zapoczątkować v
begründen einleiten in Gang bringen
dać czemuś początek, zainicjować

zapominalski adj
vergesslich
taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
vergessen
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapomnieć zaˈpɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑ v
vergessen
aspekt dokonany od: zapominać

zapora wodna n
Damm
(hydrologia, hydrologiczny) zapora uniemożliwiająca lub zmniejszająca przepływ wody;

zapotrzebowanie n
Anforderung Auftrag
druk, dokument z wyszczególnionymi potrzebami, np. w zakresie zakupów
Bedarf
(rzeczownik odczasownikowy) od zapotrzebować

zapowiadać ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑ v
ankündigen
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapowiedź zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
Ankündigung Ansage
ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Lehnwort
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
einladen
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaprawa n
Mörtel
(budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
Einladung Einladen
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
Einladung Einladungskarte
kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczalność n
Abstreitbarkeit Bestreitbarkeit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest zaprzeczalne

zaprzeczenie n
Verneinung
wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zaprzyjaźnić się ˌzapʃɨˈjäʑɲiʨ̑‿ɕɛ v
anfreunden
nawiązać z kimś bliskie, serdeczne stosunki

zaprzysiężenie ˌzapʃɨɕɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
Vereidigung
ceremonia składania przysięgi

zaprzęg ˈzapʃɛ̃ŋk n
Gespann
(motoryzacja) pojazd zaprzężony w konie lub inne zwierzęta pociągowe;

zapładniać zaˈpwadʲɲäʨ̑ v
befruchten begatten
powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka

zapłata zaˈpwata n
Entgelt
należność za coś
Zahlung Bezahlung
zapłacenie należnych pieniędzy

zapłodnienie ˌzapwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Befruchtung Begattung
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

zapłon n
Zündung
(fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający zapłon (1.1)

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
verdienen
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
Zoroastrismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraz ˈzaras particle
gleich
w krótkim czasie

zarazem zaˈrazɛ̃m particle
zugleich
partykuła informująca o współwystępowaniu dwóch cech dotyczących tej samej rzeczy lub osoby

zarazić zaˈraʑiʨ̑ v
anstecken
(przenośnie, przenośnia) rozprzestrzenić pewną swoją cechę lub pomysł
anstecken infizieren
przenieść na kogoś chorobę

zaraźliwość n
Infektiosität
cecha tego, co zaraźliwe

zaraźliwy adj
ansteckend
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami
(przenośnie, przenośnia) łatwo udzielający się innym

zarażenie ˌzaraˈʒɛ̃ɲɛ n
Ansteckung
(rzeczownik odczasownikowy) od zarazić

zardzewiały adj
rostig verrostet
zniszczony przez rdzę

zareagować v
reagieren
odpowiedzieć na bodziec lub sytuację

zarobek zaˈrɔbɛk n
Verdienst
wynagrodzenie za wykonaną pracę

zarodnik zaˈrɔdʲɲik n
Spore
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
überheblich
mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

zarośnięcie n
Atresie
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)

zarys ˈzarɨs n
Abriss Umriss
podstawy jakiegoś pomysłu lub zagadnienia
Umriss Abriss
ogólny kształt jakiegoś obiektu

zarzuela n
Zarzuela
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;

zarzut ˈzaʒut n
Vorwurf
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
Vorwurf Einwand Rüge Tadel
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarzynać v
abschlachten abstechen
zabijać ostrym narzędziem
sich schneiden
kaleczyć się ostrym przedmiotem

zarządca n
Verwalter
osoba zarządzająca czymś

zarówno zaˈruvnɔ
sowohl als auch
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu

zaręczyny n
Verlobung
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada zaˈsada n
Base Lauge
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
Prinzip Regel Grundsatz
reguła rządząca czymś

zasadnicza szkoła zawodowa ˌzasadʲˈɲiʧ̑a ˈʃkɔwa ˌzavɔˈdɔva n
Berufsgrundschule
(edukacja, edukacyjny) szkoła przyuczająca do zawodu, bez tytułu specjalizacji zawodowej

zasadność n
Begründetheit
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest zasadne

zasiadać v
herangehen in Angriff nehmen machen
siadając, zaczynać coś robić
setzen Platz nehmen
siadać gdzieś na dłużej; zajmować miejsce

zasiedlać v
besiedeln
zajmować dany obszar, określone siedlisko
beziehen
zajmować miejsce mieszkalne

zasiedzenie n
Ersitzung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;

zasiew n
Saat
(rolnictwo, rolniczy) czynność zasiania ziarna

zasięgnąć języka zaˈɕɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɨka v
sich erkundigen
wypytać się ludzi o daną rzecz/temat, dowiedzieć się o czymś

zaskakiwać v
überraschen
sprawiać niespodziankę

zaskakujący adj
unerwartet überraschend
wywołujący zaskoczenie

zasklep n
Abkapselung
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) powłoka osłonna larw niektórych owadów
Decke
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)
Deckel Verdeckelung
(pszczelarstwo, pszczelarski) woskowe wieczko na komórce pszczelego plastra;

zasklepiony adj
verdeckelt
(pszczelarstwo, pszczelarski) zamknięty w komórkach plastra woskowym wieczkiem (czerw)
(pszczelarstwo, pszczelarski) zamknięty w komórkach plastra woskowym wieczkiem (czerw, miód)

zaskoczenie ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Überraschung
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskoczony adj
bestürzt verblüfft
taki, który nie spodziewał się

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
Ringelnatter
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskórnik zaˈskurʲɲik n
Komedo Mitesser Finne
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasmażka zaˈsmaʃka n
Mehlschwitze
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;

zasnąć ˈzasnɔ̃ɲʨ̑ v
einschlafen
przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zasolenie n
Salinität
ilość soli (w procentach) w danym zbiorniku wodnym,

zasolony adj
gesalzen salzhaltig
nazwa czegoś zbyt słonego, przesolonego

zaspa ˈzaspa n
Wehe
kopiec śniegu utworzony w wyniku zawiei śnieżnej

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
verschlafen
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zaspokajać ˌzaspɔˈkajäʨ̑ v
befriedigen stillen
aspekt niedokonany od: zaspokoić

zastawa zaˈstava n
Kaffeeservice Service Tafelgeschirr
(książkowy) komplet naczyń stołowych i sztućców

zastawiać v
aufstellen stellen
urządzać zasadzkę, umieszczać pułapkę, sieci, itp.
hinterlegen verpfänden
przekazywać w zastaw
versperren verstellen
uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś
vollstellen
pokrywać jakieś miejsce, stawiając tam dużo rzeczy

zastawka n
Klappe
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastrzeżenie ˌzasṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
Vorbehalt
krytyczna uwaga
(rzeczownik odczasownikowy) od zastrzec

zastęp ˈzastɛ̃mp n
Rudel
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania;

zastępca zaˈstɛ̃mpʦ̑a n
Vertreter
ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

zastępować ˌzastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
vertreten ersetzen
zamieniać coś na coś

zasuwa n
Riegel
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zaszczytny zaˈʃʧ̑ɨtnɨ adj
Ehren- ehrenhaft ehrenvoll
taki, który daje zaszczyt, stanowi wyróżnienie

zasłaniać zaˈswãɲäʨ̑ v
bedecken zudecken
czynić niewidocznym, ograniczając pole widzenia

zasłona zaˈswɔ̃na n
Vorhang
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasłona dymna n
Nebelkampfstoff
(wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;

zasługa zaˈswuɡa n
Verdienst
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasługiwać ˌzaswuˈɟivaʨ̑ v
verdienen
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zasłużenie ˌzaswuˈʒɛ̃ɲɛ adv
verdientermaßen
zgodnie z czyimiś zasługami, słusznie, tak, jak się komuś należy

zatar n
Zatar
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano

zatem ˈzatɛ̃m conjunction
also
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.

zatoka zaˈtɔka n
Bucht Golf
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;
Nasenhöhle
(anatomia, anatomiczny) przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;

zator n
Embolie
(medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep
Stau
powstanie przeszkody w jakimś ruchu, zablokowanie przepływu

zatroskany adj
besorgt
przejęty troską o kogoś lub coś

zatrucie n
Vergiftung
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrucie pokarmowe n
Lebensmittelvergiftung
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniać zaˈtrudʲɲäʨ̑ v
beschäftigen
dawać komuś pracę

zatruwać v
vergiften
dodawać substancje toksyczną

zatruć v
vergiften
dodać substancje toksyczną

zatrzymanie ˌzaṭʃɨ̃ˈmãɲɛ n
Halt
(rzeczownik odczasownikowy) od zatrzymać

zatrzymywać ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
anhalten
unieruchamiać coś
festnehmen
aresztować

zatwierdzać v
verabschieden beschließen billigen
uznawać za obowiązujące

zatwór n
Schied
(pszczelarstwo, pszczelarski) jednolity kawałek deski, płyt pilśniowej lub MDF, pozwalający oddzielić część ula od jego reszty lub stanowiący wylotek ula albo barci

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
Vertrauen
przeświadczenie, że można komuś ufać

zauralski adj
Transural-
(geografia, geograficzny) położony za Uralem (względem Europy)

zauważalnie adv
bemerkbar erkennbar
w sposób zauważalny

zauważalny adj
bemerkbar erkennbar
dający się zauważyć

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
bemerken
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś
bemerken beachten
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku

zawadiacki adj
draufgängerisch
mający tendencję do awanturowania się, wybuchowości

zawadzać v
behindern
utrudniać przemieszczanie się
hängen bleiben
przemieszczając się, trącać coś, zahaczać o coś

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
Inhalt Gehalt
ilość jakiegoś składnika w czymś
to, co się w czymś znajduje

zawarty adj
implizit inbegriffen
znajdujący się w czym

zawał ˈzavaw n
Einsturz
(geologia, geologiczny) (górnictwo, górniczy) zawalenie się stropu sztolni lub jaskini
Infarkt Herzinfarkt
(medycyna, medyczny) miejscowa martwica tkanek serca lub innego narządu wskutek braku dopływu krwi;

zawczasu adv
beizeiten rechtzeitig
z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć

zawdzięczać v
verdanken
powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

zawezwać zaˈvɛzvaʨ̑ v
herbeizitieren
służbowo wezwać kogoś gdzieś

zawiadomienie ˌzavʲjadɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
Benachrichtigung
wypowiedź pisemna zawiadamiająca (pismo, list);

zawiadomić v
verständigen
przekazać komuś wiadomość lub informację o czymś

zawias n
Scharnier
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
beschließen ratifizieren schließen machen
utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie
enthalten
mieć coś wewnątrz siebie, mieć coś za składnik siebie, składać się

zawieszenie ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
Absturz
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne
Aufhängung
(motoryzacja) układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu;

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
Waffenstillstand
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawilec zaˈvʲilɛʦ̑ n
Anemone
(botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

zawiniątko n
Bündel
niewielki pakunek owinięty papierem lub suknem

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
neidvoll
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiązywać v
ansetzen
(botanika, botaniczny) tworzyć zawiązek kwiatu, liścia, owocu
binden verbinden verknoten verknüpfen
wiążąc, łączyć końce czego w węzeł, kokardę, pętlę
gründen
powodować powstanie czegoś
sich bilden
(botanika, botaniczny) powstawać jako zawiązek kwiatów, liści, owoców
sich herausbilden
tworzyć się samorzutnie lub być organizowanym

zawiść ˈzavʲiɕʨ̑ n
Neid Mißgunst Scheelsucht
uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawodnik zaˈvɔdʲɲik n
Spieler Wettkämpfer
(sport, sportowy) uczestnik zawodów

zawodowiec n
Profi
osoba zajmująca się czymś zawodowo

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
beruflich
związany z zawodem, pracą
berufsmäßig professionell
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawody zaˈvɔdɨ n
Wettkampf
impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

zawodzić zaˈvɔʥ̑iʨ̑ v
enttäuschen
robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

zawodówka ˌzavɔˈdufka n
Berufsschule Fachschule
(potocznie, potoczny) szkoła zawodowa

zawracać głowę zaˈvraʦ̑aʥ̑ ˈɡwɔvɛ v
auf den Wecker gehen lästig fallen
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
Schwindel Schwindelgefühle
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawrócić w głowie zaˈvruʨ̑iʥ̑ ˈv‿ɡwɔvʲjɛ v
den Kopf verdrehen
zamącić komuś w głowie stwarzając złudne nadzieje

zawstydzać zaˈfstɨʣ̑aʨ̑ v
beschämen
sprawiać, że ktoś czuje zawstydzenie, wstyd, zakłopotanie

zawstydzony ˌzafstɨˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
beschämt
odczuwający zawstydzenie, wstyd

zawsze ˈzafʃɛ particle
immer immerhin
mimo wszystko, jednak, tak czy owak

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
immer stets
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód ˈzavut n
Beruf
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór ˈzavur n
Ventil
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
Sicherheitsventil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zawór motylkowy ˈzavur ˌmɔtɨlˈkɔvɨ n
Absperrklappe
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu

zawór sterujący ˈzavur ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
Regelventil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu z możliwością regulacji przepływu;

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
eifersüchtig neidisch
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku
neidisch
odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność

zazdrościć v
neiden beneiden
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrośnica ˌzazdrɔɕˈɲiʦ̑a n
Neiderin
(potocznie, potoczny) forma żeńska od: zazdrośnik

zazdrośnik zazˈdrɔɕɲik n
Neider
człowiek zazdrosny

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
Eifersucht Missgunst
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
Neid
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazdrość o członek n
Penisneid
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
gewöhnlich
w większości przypadków

zaćma ˈzaʨ̑ma n
Katarakt grauer Star Katarakta
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
Finsternis Eklipse
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załadowywać v
beladen verladen
umieszczać ładunek w środku transportu lub magazynie
laden
umieszczać pocisk w broni palnej
einsteigen hineinsetzen
(potocznie, potoczny) wsiadać do pojazdu

załoga zaˈwɔɡa n
Belegschaft
ogół pracowników zakładu, instytucji itp.
Mannschaft
grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd

załogowy adj
bemannt
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który ma załogę

założyciel n
Gründer
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założycielka n
Gründerin
kobieta, która coś założyła lub dała czemuś początek

założyć zaˈwɔʒɨʨ̑ v
anlegen
stworzyć szkołę, klub, partię polityczną; ufundować; zapoczątkować działalność
annehmen
uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś
annehmen voraussetzen
twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości
anziehen
włożyć ubranie/okulary
auflegen
położyć coś na czymś
auslegen
zapłacić za kogoś i oczekiwać od niego zwrotu pieniędzy

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Anhang Anlage Nachtrag
dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum
Anlage Anhang
plik dołączony do wiadomości e-mail

zaściankowy adj
hinterwäldlerisch provinziell rückständig zurückgeblieben
przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom

zaświaty zaˈɕfʲjatɨ n
Jenseits
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli

zażalenie n
Beschwerde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora
Beschwerde Klage
oficjalna skarga

zażarty adj
erbittert heftig
prowadzony z wielką zaciętością
erbittert unnachgiebig
nieskory do ustępstw i całą mocą atakujący i broniący swego

zażenowanie n
Verlegenheit
poczucie zakłopotania i wstydu

zażywać v
einnehmen
przyjmować jakąś substancję
genießen
korzystać z czegoś przyjemnego

zażyły adj
innig vertraut
nacechowany bliskością

zbieg zbʲjɛk n
Flüchtling Ausreißer
ktoś, kto uciekł, zbiegł

zbiegać v
davonlaufen fliehen flüchten
biegnąc, oddalać się
hinunterlaufen hinunterrennen
biegnąc, przemieszczać się w dół
vergehen verstreichen
(podniośle) ulegać przemijaniu
eingehen einlaufen schrumpfen
ulegać skurczeniu jako tkanina
zusammenlaufen
łączyć się w jednym miejscu
biegnąc, zbierać się w danym miejscu
zusammentreffen zusammenfallen
odbywać się w jednym czasie

zbieraczka zbʲjɛˈraʧ̑ka n
Sammlerin
(pszczelarstwo, pszczelarski) forma skrócona od pszczoła zbieraczka

zbieranina n
Gemisch Mischmasch
(pogardliwie, pogardliwy) przypadkowy i niedopasowany zbiór osób lub rzeczy

zbierać ˈzbʲjɛraʨ̑ v
sammeln
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
gromadzić
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

zbierać śmietankę ˈzbʲjɛraʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ v
absahnen
(przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści wynikające z działania, które zostało już wykonane
zbierać śmietankę z powierzchni mleka

zbieżność n
Annäherung Übereinstimmung
posiadanie czegoś wspólnego
Konvergenz Zusammenlaufen
schodzenie się w jednym punkcie

zbieżny adj
konvergent zusammenlaufend
zbiegający się w jednym punkcie
übereinstimmend
mający coś wspólnego

zbijać ˈzbʲijäʨ̑ v
zusammendrücken zusammenpressen
stłaczać, ściskać coś, aby zajmowało mniej miejsca
zusammenschlagen
rozkruszać coś zwykle z pomocą młotka

zbiorczy adj
Gesamt- Sammel-
taki, w którym coś się zbiera

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
Behälter Gefäß
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiornik wodny n
Gewässer Stillgewässer
(geografia, geograficzny) zagłębienie naturalne lub sztuczne wypełnione wodą;

zbiornikowiec n
Tanker Tankschiff
statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbity adj
fest
mający zwartą konsystencję

zbiór zbʲjur n
Datei
(informatyka, informatyczny) plik
Ernte
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów
Menge
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
Sammlung
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zblazowany ˌzblazɔˈvãnɨ adj
blasiert
(potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem

zbliżać ˈzblʲiʒaʨ̑ v
nahebringen
(przenośnie, przenośnia) powodować powstanie pozytywnych więzi emocjonalnych
sich nähern
podchodzić, przysuwać się do czegoś

zbliżony adj
geschätzt
o podobnych cechach, niewiele różniący się

zbocze ˈzbɔʧ̑ɛ n
Abhang Hang
(geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboczeniec zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
Perversling
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboże ˈzbɔʒɛ n
Getreide
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
Verbrechen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia przeciwko ludzkości n
Verbrechen gegen die Menschlichkeit
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
Kriegsverbrechen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz n
Verbrecher
człowiek, który popełnił zbrodnię

zbrodniczy adj
verbrecherisch
dotyczący zbrodni i zbrodniarza

zbroja ˈzbrɔja n
Rüstung
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbudowany adj
gebaut
mający prawidłowo i proporcjonalnie ukształtowaną muskulaturę i sylwetkę

zbyt zbɨt adv
zu
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbyteczny zbɨˈtɛʧ̑nɨ adj
entbehrlich
taki, którego się nie potrzebuje

zbędny ˈzbɛ̃ndnɨ adj
entbehrlich verzichtbar
taki, bez którego można się obyć

zbłaźnić się ˈzbwaʑɲiʨ̑‿ɕɛ v
kompromittieren sich blamieren
o człowieku ośmieszyć się, zaszkodzić swojej reputacji, narazić się na śmieszność lub wstyd

zdanie ˈzdãɲɛ n
Meinung Ansicht
opinia
Satz
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)

zdanie nadrzędne ˈzdãɲɛ naḍˈʒɛ̃ndnɛ n
Hauptsatz
(gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie samodzielne znaczeniowo, określane przez zdanie podrzędne

zdanie podrzędne ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ n
Nebensatz
(gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
Ereignis
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdatny adj
zu geeignet
(książkowy) nadający się do czegoś

zdawać ˈzdavaʨ̑ v
sich verlassen
pokładać w kimś zaufanie

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
entscheiden
podjąć decyzję

zdejmować zdɛjˈmɔvaʨ̑ v
abnehmen
ściągać nakrycie głowy, okulary
ausziehen
ściągać ubranie, buty
nehmen wegnehmen
zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka

zderzacz n
Speicherring
urządzenie, które ma za zadanie coś zderzać

zderzak ˈzdɛʒak n
Stoßstange
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zderzać v
gegenüberstellen
stawiać obok siebie w celu porównania, obserwacji wzajemnych oddziaływań
sich gegenüberstellen
być stawianym obok siebie dla porównania
zusammenstoßen zusammenprallen
uderzać o siebie

zderzenie zdɛˈʒɛ̃ɲɛ n
Zusammenstoß Aufprall Anprall Zusammenprall
gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdezorientowany adj
desorientiert
taki, który utracił rozeznanie w sytuacji

zdjąć zdʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
erfassen
o stanach uczuciach: ogarnąć, opanować
herunternehmen
biorąc, usunąć skąd

zdobycz ˈzdɔbɨʧ̑ n
Beute
ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza
Trophäe Beute Errungenschaft
osiągnięcia w jakiejś dziedzinie

zdobywać zdɔˈbɨvaʨ̑ v
sich hervorwagen
robić coś (dokonywać czegoś), pokonując wewnętrzne opory; odważać się

zdobyć ˈzdɔbɨʨ̑ v
erobern
aspekt dokonany od: zdobywać

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
Fähigkeit Können
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolność kredytowa n
Kreditwürdigkeit Bonität
(finanse, finansowy) ocena wiarygodności finansowej pozwalająca ocenić szansę kredytobiorcy na spłatę kredytu lub pożyczki

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
begabt talentiert
taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony
fähig imstande
będący w stanie wykonać określoną czynność

zdrada ˈzdrada n
Untreue Treulosigkeit
niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej
Verrat
działanie na szkodę narodu lub kraju
ujawnienie wspólnej lub cudzej tajemnicy

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
betrügen die Ehe brechen hintergehen Ehebruch begehen untreu sein
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku
verraten
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały
verraten ausplaudern
o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu

zdradziecki adj
heimtückisch
taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego
verräterisch tückisch
taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdrajca ˈzdrajʦ̑a n
Betrüger
(żartobliwie) ktoś, kto oszukuje
Verräter
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.
ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości

zdrajczyni zdrajˈʧ̑ɨ̃ɲi n
Verräterin
forma żeńska od zdrajca

zdrapka ˈzdrapka n
Rubbellos
kupon lub karta z polem zdrapki (1.1)

zdrobniały adj
Diminutiv- diminutiv
(językoznawstwo, językoznawczy) powstały w wyniku zdrobnienia

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
Diminutiv Verkleinerungsform
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowaśka zdrɔˈvaɕka n
Ave-Maria
(potocznie, potoczny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Zdrowaś Maryjo”;

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
Gesundheit
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowotny zdrɔˈvɔtnɨ adj
Erholung Krankenurlaub gesundheitsfördernd
korzystnie wpływający na stan zdrowia
Gesundheitswesen gesundheitlich
dotyczący zdrowia

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
gesund
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze
dobry dla zdrowia

zdrowy jak ryba adj
kerngesund
bardzo zdrowy

zdrowy rozsądek n
der gesunde Menschenverstand
rzeczowe myślenie

zdrzemnąć się v
einnicken
zapaść w drzemkę; przespać się krótko

zdrów jak ryba adj
gesund wie ein Fisch im Wasser
całkiem zdrowy

zdumiewający adj
verblüffend
taki, który budzi zdumienie

zdumiewać v
verwundern erstaunen
wywoływać zdumienie

zdumiony adj
erstaunt verblüfft
znacznie zdziwiony; wyrażający zdumienie

zdun zdũn n
Ofensetzer
osoba, która buduje i konserwuje piece

zdyscyplinować v
disziplinieren
skłonić, zmusić kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku
wprowadzić gdzieś dyscyplinę, porządek

zdziczały adj
verwildert
który zdziczał

zdzierać ˈʑʥ̑ɛraʨ̑ v
abreißen
szarpiąc, zdejmować warstwę czegoś

zdziwiony adj
verwundert
zdradzający lub okazujący zdziwienie

ze względu na zɛ‿ˈvzɡlɛ̃ndu ˈna
um willen
z uwagi na, biorąc pod uwagę

zebra ˈzɛbra n
Zebra
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebu ˈzɛbu n
Zebu
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;

zecer ˈzɛʦ̑ɛr n
Setzer Schriftsetzer
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

zefir ˈzɛfʲir n
Zephyr
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar ˈzɛɡar n
Uhr Seiger
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
Sonnenuhr
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca;

zegar wahadłowy ˈzɛɡar ˌvaxadˈwɔvɨ n
Pendeluhr
zegar mechaniczny wykorzystujący wahadło jako regulator chodu do odmierzania czasu

zegarek zɛˈɡarɛk n
Uhr Armbanduhr
niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
Uhrmacher
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zegarmistrzyni n
Uhrmacherin
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się naprawą zegarów, zegarków

zejman n
Seemann
człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

zejście ˈzɛjɕʨ̑ɛ n
Abstieg
miejsce, w którym można skądś zejść

zelota zɛˈlɔta n
Zelot
(historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;

zelżywość zɛˈlʒɨvɔɕʨ̑ n
Schmach
(staropolski) hańba, dyshonor

zelżyć v
beschimpfen
znieważyć obelgą

zemsta ˈzɛ̃msta n
Rache
odwet za krzywdy

zen zɛ̃n n
Zen
szkoła buddyzmu mahajany rodem z Japonii;

zenit ˈzɛ̃ɲit n
Zenit
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zepsucie n
Sittenverfall
rozkład moralności

zepsuty do szpiku kości zɛˈpsutɨ dɔ‿ˈʃpʲiku ˈkɔɕʨ̑i adj
bis auf die Knochen verdorben
całkowicie zdemoralizowany, zły

zero ˈzɛrɔ n
null Null
liczba 0;

zero waste n
Zero Waste
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
abbrechen
oddzielić coś od czegoś, ciągnąć
sich entloben
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś

zerówka zɛˈrufka n
Vorschulklasse
(edukacja, edukacyjny) najwyższy oddział przedszkola lub funkcjonujący samodzielnie, poprzedzający pójście do szkoły; klasa zero

zespół ˈzɛspuw n
Band Gruppe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa muzyków występująca razem na scenie
Komplex
zbiór jednostek, obiektów stanowiący całość
Syndrom
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;
Team Gruppe
grupa osób realizująca wspólny cel;

zespół Alporta n
Alport-Syndrom
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;

zespół Aspergera n
Asperger-Syndrom
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;

zespół Downa n
Downsyndrom Down-Syndrom
(medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Guillaina-Barrégo n
Guillain-Barré-Syndrom
(medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii;

zespół Sjögrena n
Sjögren-Syndrom
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół hipoplazji lewego serca ˈzɛspuw ˌxʲipɔˈplazʲji lɛˈvɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a n
hypoplastisches Linksherz-Syndrom
(medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;

zespół kanału nadgarstka ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka n
Karpaltunnelsyndrom
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół opóźnionej fazy snu n
Schlafphasensyndrom
(medycyna, medyczny) zaburzenie snu polegające na zbyt późnym zasypianiu i budzeniu się;

zestawiać v
ausrichten
(medycyna, medyczny) złączać końce złamanej kości
herunterstellen
zdejmując coś, kłaść to niżej
nebeneinander stellen
stawiać blisko siebie
zusammensetzen
składać w całość

zestawienie n
Zusammenstellung Aufstellung Gegenüberstellung Zusammensetzung
(rzeczownik odczasownikowy) od zestawić

zeszklić v
anbraten bis alles glasig sein glasig anbraten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lekko podsmażyć, aż nabierze lekko przezroczystego, szklistego koloru, nie doprowadzając przy tym do zarumienienia

zeszyt ˈzɛʃɨt n
Heft
(edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;
egzemplarz wydawnictwa ukazującego się cyklicznie lub w odcinkach

zeszły ˈzɛʃwɨ adj
vergangen vorig
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnątrz ˈzɛvnɔ̃nṭʃ preposition
außen außerhalb draußen
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
Außen außen äußerer
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez zɛs n
Schielen Strabismus
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznawanie ˌzɛznaˈvãɲɛ n
Aussagen
(rzeczownik odczasownikowy) od zeznawać

zezowaty adj
schielend schieläugig
taki, który ma zeza

zezwalać zɛˈzvalaʨ̑ v
zulassen
(oficjalnie) wydawać komuś zezwolenie na coś; pozwalać, nie zabraniać

zezwolenie ˌzɛzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
Erlaubnis Genehmigung Bewilligung
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda

zgadywać v
raten
przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności

zgadzać ˈzɡaʣ̑aʨ̑ v
zustimmen einverstanden sein
wyrażać zgodę, dawać zgodę na coś
übereinstimmen einverstanden sein
być zgodnym z czymś, mieć podobną opinię

zgaga ˈzɡaɡa n
Sodbrennen
(medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zgar zɡar n
Abbrand
(metaloznawstwo, metalurgia) strata metalu w czasie procesów metalurgicznych, głównie wytapiania

zginać ˈzʲɟĩnaʨ̑ v
biegen
aspekt niedokonany od: zgiąć

zgiąć zʲɟɔ̇̃ɲʨ̑ v
biegen
zmienić kształt obiektu poprzez zgięcie, zgniecenie

zgięcie ˈzʲɟɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
Beuge Knick
miejsce gdzie coś jest zgięte

zgnilec amerykański ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
Amerikanische Faulbrut Bienenpest
(weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwiu pszczelego;

zgnilec europejski ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
Europäische Faulbrut Sauerbrut
(weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwi pszczelich;

zgnilizna n
Fäulnis
gnijąca substancja
Zersetzung
(przenośnie, przenośnia) demoralizacja

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
faul
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda ˈzɡɔda n
Zustimmung Übereinstimmung Einigung
stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgoda ˈzɡɔda particle
einverstanden
odpowiedź potwierdzająca, wyrażająca przyzwolenie

zgoda buduje, niezgoda rujnuje ˈzɡɔda buˈdujɛ ɲɛˈzɡɔda rujˈnujɛ proverb
die Eintracht baut das Haus, die Zwietracht reißt es nieder
współpraca i dobre stosunki są warunkiem koniecznym do osiągnięcia wspólnego celu

zgodnie ˈzɡɔdʲɲɛ adv
einig
jednogłośnie, jednomyślnie
w sposób zgodny, harmonijny, bez konfliktu lub sprzeczności
gemäß
według czegoś, odpowiednio do czegoś

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
Übereinstimmung
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgodny ˈzɡɔdnɨ adj
friedfertig friedlich
taki, który zgadza się na coś, godzi się z czymś, dąży do zgody

zgon zɡɔ̃n n
Tod Ableben
(książkowy) śmierć, skonanie

zgrabiarka zɡraˈbʲjarka n
Schwadenrechen
(rolnictwo, rolniczy) (technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do zgrabiania siana lub słomy ze ścierniska

zgrabny ˈzɡrabnɨ adj
geschickt
trafnie sformułowany
graziös
odznaczający się finezją, elegancją; pełen gracji
wohlgeformt
proporcjonalnie zbudowany

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
Versammlung
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgromadzić zɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
anhäufen sammeln versammeln
zebrać coś w jednym miejscu
sich scharen sich versammeln
zebrać siebie, wraz z grupą innych, w jednym miejscu

zgrubienie zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
Augmentativ
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;

zgryz zɡrɨs n
Okklusion
(anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie

zgryzota zɡrɨˈzɔta n
Gram Kummer
wielkie zmartwienie

zgryźliwy zɡrɨʑˈlʲivɨ adj
scharfzüngig spitzzüngig
często dokuczający innym złośliwymi uwagami
schnippisch ätzend beißend sarkastisch schwungvoll zackig
świadczący o zgryźliwości

zgrzebło n
Striegel
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;

zgubiony adj
verloren
zaginiony; taki, którego ktoś zgubił

zgubić ˈzɡubʲiʨ̑ v
verlieren
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu

zgubny ˈzɡubnɨ adj
fatal
przynoszący zniszczenie
verderblich
prowadzący do zguby

ziarnisty adj
körnig
o substancji mający konsystencję ziarna, zrobiony z ziaren

ziarno ˈʑarnɔ n
Korn
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
cząstka czegoś
Korn Kristallit
krystalit;
Korn Körnchen
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;

ziarnopłon wiosenny n
Scharbockskraut
(botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;

ziele angielskie n
Piment
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zielenina ˌʑɛlɛ̃ˈɲĩna n
Grünzeug
(spożywczy) (potocznie, potoczny) ogół zielonych produktów spożywczych

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
Grün
kolor zielony

zielnik ˈʑɛlʲɲik n
Herbarium Herbar
kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin

zielona energia n
grüne Energie
(peryfrastyczny) energia pochodząca ze źródeł odnawialnych

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
grüner Tee Grüntee
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonawy ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ adj
grünlich
w kolorze podobnym do zielonego

zielone ʑɛˈlɔ̃nɛ n
Grün
światło sygnalizacyjne w kolorze zielonym

zielono adv
grün
z użyciem zielonej barwy, z obecnością zieleni

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
grünäugig
(książkowy) taki, który ma zielone oczy

zielonoprzylądkowy adj
kapverdisch
związany z Wyspami Zielonego Przylądka lub Republiką Zielonego Przylądka

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
grün
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
(neologizm) (ekologia, ekologiczny) ekologiczny, odnawialny
grün Grün
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;

zielony ludzik n
grünes Männchen
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

zielsko n
Unkraut
(potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
Boden
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna
Boden Erde
grunt, podłoże (także w budynku)
Erde
gleba
Grundstück
działka rolnicza lub budowlana

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
Kartoffel
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
gähnen
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

zima ˈʑĩ.ma n
Winter
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna Zośka n
kalte Sophie
(przenośnie, przenośnia) 15 maja; według ludowych przesądów, ostatni dzień, w którym można spodziewać się wiosennych przymrozków;

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
Kalter Krieg
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimne ognie ˈʑĩmnɛ ˈɔɟɲɛ n
Wunderkerze
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;

zimno ˈʑĩmnɔ adv
kalt
z uczuciem utraty ciepła

zimno ˈʑĩmnɔ n
Kälte kalt
odczuwalna subiektywnie niska temperatura

zimny ˈʑĩmnɨ adj
kalt
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
Eisvogel
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowisko ˌʑĩmɔˈvʲiskɔ n
Winterferienlager
zimowy wyjazd dzieci i młodzieży
Winterkurort
zimowy kurort
Winterquartier
miejsce spędzania zimy

zimowlina n
Winterkälte Winterlichkeit hart Winter
(średniopolski) sroga, tęga zima

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
winterlich
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie
przystosowany do warunków panujących w zimie

zimozielony ˌʑĩmɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
immergrün
(botanika, botaniczny) (odnośnie rośliny) mający liście zimą
(botanika, botaniczny) (odnośnie liścia) trwający przy życiu całą zimę

ziomek ˈʑɔ̃mɛk n
Landsmann
osoba pochodząca z tego samego kraju lub tych samych okolic

ziomkostwo ˈʑɔ̃mkɔstfɔ n
Landsmannschaft
(społeczny) stowarzyszenie osób pochodzących z tego samego regionu kraju oraz ich potomków identyfikujących się z regionem pochodzenia;

zioła prowansalskie n
Kräuter der Provence
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa, tradycyjna mieszanka ziół pochodząca z Prowansji;

ziołowy ʑɔˈwɔvɨ adj
Kräuter-
zrobiony z ziół, składający się z ziół

zięba ˈʑɛ̃mba n
Buchfink Fink
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięba zwyczajna n
Buchfink
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla coelebs Linnaeus, mały ptak z rodziny łuszczakowatych;

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
Schwiegersohn Eidam
mąż córki

zjadać ˈzʲjadaʨ̑ v
essen
połykać jako pokarm

zjawa ˈzʲjava n
Gespenst
duch osoby zmarłej

zjawiać v
auftauchen sich zeigen
stawać się obecnym gdzieś
erscheinen besuchen
stawiać się gdzieś; przychodzić gdzieś

zjawisko zʲjaˈvʲiskɔ n
Erscheinung Phänomen
naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjazd zʲjast n
Abfahrt
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie
Abfahrt Talfahrt
czynność jazdy w dół
Ausfahrt
droga pozwalająca zjechać z głównej trasy
czynność zjechania pojazdu z trasy
Tag
naczelny organ ustawodawczy niektórych organizacji
Treffen Zusammenkunft
przybycie w jedno miejsce wielu osób z różnych stron

zjednoczony adj
vereint vereinigt
połączony dla wspólnej sprawy

zjeść tę żabę ˈzʲjɛ̇ɕʨ̑ ˈtɛ ˈʒabɛ v
eine Kröte schlucken
ponieść niemiłe konsekwencje własnego postępowania

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
Rutsche Rutschbahn
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlecać v
beauftragen
powierzać komuś wykonanie zadania

zlecenie stałe n
Dauerauftrag
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;

zlepek n
Amalgam
całość złożona z różnych, często niepasujących do siebie części

zlew zlɛf n
Ausguss Spülbecken
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewisko n
Abflussgebiet Einzugsgebiet Zuflussgebiet
(hydrologia, hydrologiczny) obszar, z jakiego wody spływają do jednego dużego zbiornika naturalnego

zlewnia n
Sammelgebiet
(hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wody spływają do jednego wspólnego zbiornika
Sammelraum
(spożywczy) punkt skupu mleka

zlewozmywak ˌzlɛvɔzˈmɨvak n
Abwaschbecken Spülbecken
zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

zlizywać v
ablecken
zbierać coś językiem z danej powierzchni

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
Falte
załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu
Falte Runzel
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych

zmartwiony adj
betrübt
taki, który się czymś martwi

zmartwychwstawać v
auferstehen
odradzać się po śmierci, zaczynać żyć ponownie

zmarła n
Verstorbene
kobieta, która umarła

zmarły ˈzmarwɨ n
Toter
osoba, która umarła, nie żyje

zmiana ˈzmʲjãna n
Schicht
grupa pracowników pracująca o danej porze
określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników
Änderung Veränderung
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmianowy adj
Schicht-
odnoszący się do zmiany jako czasu pracy jednej załogi

zmianowy n
Schichtmeister
kierownik zespołu pracowników danej zmiany

zmiatać ˈzmʲjataʨ̑ v
eine Fliege machen
(potocznie, potoczny) szybko uciekać

zmiażdżenie n
Quetschung
sprasowanie na miazgę

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
wechseln
zamieniać, zastępować coś czymś innym
wechseln ändern
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości

zmiennocieplny adj
kaltblütig wechselwarm
(zoologia, zoologiczny) związany ze zmiennością ciepłoty

zmierzch zmʲjɛʃx n
Abenddämmerung Dämmerung
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmieszany adj
verlegen betreten
wprawiony w zakłopotanie

zmieszać z błotem v
in den Schmutz ziehen
naubliżać komuś, zniesławić, oczernić kogoś

zmrocznik gładysz n
mittlerer Weinschwärmer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

zmrok zmrɔk n
Dämmerung
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
zwingen
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś
sich zwingen
przekonywać, skłaniać siebie do zrobienia czegoś, mimo że nie ma się chęci, przekonania

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
Nagellackentferner
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywak ˈzmɨvak n
Putzschwamm
szmatka, gąbka itp. służące do zmywania naczyń

zmywarka zmɨˈvarka n
Geschirrspüler Geschirrspülmaschine Spülmaschine Geschirrwaschmaschine Spülautomat
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmyślać v
ersinnen spinnen
mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Ermüdung
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
müde abgehetzt
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
Briefmarke
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Bedeutung
wartość, ważność czegoś, waga
Bedeutung Sinn
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
beträchtlich wesentlich erheblich
dużo, w dużym stopniu, bardzo

znaczny ˈznaʧ̑nɨ adj
bedeutend beträchtlich erheblich ansehnlich
(książkowy) istotny, duży, ważny

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
bedeuten
mieć znaczenie, sens

znaczący znaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ adj
bedeutend
istotny, ważny, odgrywający dużą rolę

znad znat preposition
über
z miejsca powyżej czegoś

znajda n
Findelkind Findling
dziecko, które zostało znalezione

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
finden
zdobywać to, czego się szuka
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
befinden
być w jakimś miejscu

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
Bekannter
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak znak n
Zeichen Marke
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak drogowy ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ n
Verkehrszeichen
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak przestankowy ˈznak ˌpʃɛstãŋˈkɔvɨ n
Interpunktionszeichen
znak graficzny służący do rozdzielenia części zdania lub samych zdań

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
Wasserzeichen
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zodiaku ˈznaɡ zɔˈdʲjaku n
Sternzeichen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)

znakować v
markieren kennzeichnen
stawiać na czym znaki; opatrywać znakiem

znalazca n
Finder
ten, który coś znalazł

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
Fund
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znaleźne n
Finderlohn
nagroda należna znalazcy

znamienny adj
charakteristisch typisch
znamionujący coś lub kogoś; charakterystyczny, właściwy dla kogoś lub czegoś

znamię n
Kennzeichen Merkmal
(przenośnie, przenośnia) cecha charakterystyczna właściwa czemuś
Muttermal
plamka, wypukłość na skórze
Narbe
(botanika, botaniczny) u niektórych roślin: górna część słupka

znany ˈznãnɨ adj
bekannt
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znawca ˈznafʦ̑a n
Experte Fachmann Kenner
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś

znać znaʨ̑ modal
kennen
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości
umieć coś, wiedzieć

znać jak własną kieszeń ˈznaʨ̑ ˈjaɡ ˈvwasnɔ̃w̃ ˈcɛʃɛ̃ɲ v
wie seine Hosentasche kennen
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znicz zʲɲiʧ̑ n
Grablicht
szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami;

znieczulać v
abstumpfen
czynić nieczułym
betäuben anästhesieren
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu

znieczulica n
Gefühllosigkeit Unempfindlichkeit
(książkowy) brak wrażliwości, obojętność na krzywdę czy potrzeby innych

zniekształcać v
entstellen verdrehen
przedstawiać w sposób niezgodny z rzeczywistością

zniesławiać v
diffamieren verleumden
przyczyniać się do złej opinii o kimś, poniżenia go
diffamiert werden verleumdet werden
zniesławiać siebie nawzajem

zniewaga zʲɲɛˈvaɡa n
Beleidigung
upokorzenie, obrażenie, znieważenie kogoś poprzez krzywdzące, niesprawiedliwe słowa lub czyn;

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ adj
verweiblicht
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

znikać ˈzʲɲikaʨ̑ v
verschwinden
stawać się niewidocznym

zniszczenie zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Zerstörung
stan tego, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone

zniszczony zʲɲiʃˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
abarbeiten abtakeln
(przenośnie, przenośnia) zmęczony, wycieńczony, o niezdrowym wyglądzie
verschlissen verwittern zerstören
zużyty, uszkodzony

zniweczyć v
zerstören
zniszczyć coś doszczętnie

zniżka ˈzʲɲiʃka n
Rabatt Ermäßigung Nachlass
obniżenie ceny

znosić ˈznɔɕiʨ̑ v
abtreiben
powodować zmianę kursu
aufheben
o nakazie, zakazie, obowiązku, itp. pozbawić mocy obowiązywania
erdulden ertragen
tolerować coś nieprzyjemnego
heruntertragen hinuntertragen
przemieszczać coś własnymi siłami w dół
legen
o ptakach składać jajka
sich vertragen
o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych tolerować, wytrzymywać
zusammenbringen zusammentragen
zbierać w jednym miejscu
miteinander auskommen
(o ludziach) akceptować, tolerować, pozostawać w dobrych stosunkach
sich aufheben
(o przeciwieństwach, czynnikach) doprowadzać do równowagi

znowu ˈznɔvu adv
wieder abermals
jeszcze raz, ponownie, na nowo, znów, powtórnie, apiać

znudzenie n
Langeweile Langweile Überdruss
brak zainteresowania

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
gelangweilt
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

znużenie znuˈʒɛ̃ɲɛ n
Überdruss
zmęczenie czymś, znudzenie, uprzykrzenie się czegoś

znój n
Mühe
(książkowy) ciężka praca, wysiłek

zobaczyć zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
sehen erblicken
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś

zobowiązać ˌzɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
verpflichten
(książkowy) nałożyć na kogoś obowiązek wykonania jakiejś czynności

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
Zoisit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zoo ˈzɔː n
Zoo
ogród zoologiczny

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
Zoologie Tierkunde
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza ˌzɔɔ̃ˈnɔza n
Zoonose
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

zooplankton ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n n
Zooplankton
(zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zootechniczny adj
zootechnisch
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) odnoszący się do zootechniki, zootechnika

zorza ˈzɔʒa n
Morgenrot Morgenröte Abendrot Abendröte Polarlicht
(meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
bleiben
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
bleiben übrigbleiben übrig bleiben
być pozostałością po czymś, czego już nie ma
werden
stawać się kimś/czymś
tylko aspekt dokonany: używany do tworzenia strony biernej o aspekcie dokonanym

zostawić na lodzie v
im Stich lassen
pozostawić kogoś samemu sobie w trudnej sytuacji, przestać się kimś interesować, zajmować

zrozpaczony adj
verzweifelt
wyrażający rozpacz

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
verständlich
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia

zrozumiały sam przez się ˌzrɔzũˈmʲjawɨ ˈsãm ˈpʃɛsʲ‿ɕɛ adj
selbstverständlich
niebudzący wątpliwości

zrywać ˈzrɨvaʨ̑ v
abbrechen
kończyć, przerywać
abreißen reißen
odłączać coś silnym szarpnięciem
pflücken
o roślinach lub ich owocach zbierać

zrzekać się v
verzichten
odstępować od czegoś z własnej woli

zrzęda n
Nörgler Meckerer Miesepeter Muffel Murrkopf
(potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrzędliwy adj
nörgelig grisgrämig mürrisch
taki, który często zrzędzi

zrównoważony rozwój n
nachhaltige Entwicklung
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zręcznie adv
geschickt
w sprawny sposób

zręczność n
Geschicklichkeit Geschick
wysoka sprawność fizyczna, zwinność

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
geschickt anstellig
zwinny

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
Tacker Heftmaschine Hefter
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek za pomocą metalowych zszywek;

zszywka ˈsʃɨfka n
Heftklammer
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zuch n
Wölfling
(harcerski) członek najmłodszej grupy wiekowej harcerstwa;

zuchwale adv
dreist unverschämt
w sposób zuchwały

zuchwalstwo n
Dreistigkeit
zuchwały czyn
Unverschämtheit
cecha bycia zuchwałym; nadmierna pewność siebie

zuchwały zuxˈfawɨ adj
verwegen
skłonny do podejmowania ryzyka, odważny

zugzwang n
Zugzwang
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;

zupa ˈzupa n
Suppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zupa dnia n
Tagessuppe
(gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa polecana w danym dniu w restauracji

zupa mleczna ˈzupa ˈmlɛʧ̑na n
Milchsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj zupy na bazie mleka i produktów zbożowych;

zupa rumfordzka n
Rumfordsche Suppe Rumford Suppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) pożywna zupa z prostych składników, wydawana darmowo dla ubogich;

zurwanizm n
Zurvanismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zuryski adj
Zürcher Züricher
związany z Zurychem, dotyczący Zurychu, pochodzący z Zurychu

zuryszanin n
Züricher Zür­cher
mieszkaniec Zurychu, osoba rodem z tego miasta

zuryszanka n
Zürcherin Zü­ri­che­rin
mieszkanka Zurychu, kobieta rodem z tego miasta

zużyty adj
abgenutzt
taki, który uległ zużyciu

zwalczać v
bekämpfen
działać przeciwko komuś lub czemuś

zwalniać ˈzvalʲɲäʨ̑ v
befreien freilassen
wypuszczać kogoś na wolność
entlassen
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
lockern
luzować, złagadzać uścisk
zostawiać, opuszczać, przestawać zajmować
verlangsamen
zmniejszać prędkość

zważać v
achten
zwracać szczególną uwagę
wiegen
(rzadki, rzadko używany) oceniać ciężar

zwiad n
Aufklärung Erkundung
(wojskowość, wojskowy) terenowe zbieranie informacji o działaniach nieprzyjaciela
Auskundschaften
(potocznie, potoczny) zbieranie wiadomości z jakiegoś obszaru

zwichnąć v
sich verrenken
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw

zwiedzić ˈzvʲjɛ̇ʥ̑iʨ̑ v
besichtigen besuchen
obejrzeć coś, zapoznać się z czymś spacerując podczas podróży

zwierzchnictwo n
Oberherrschaft Oberhoheit
sprawowanie władzy zwierzchniej

zwierzyna zvʲjɛˈʒɨ̃na n
Tier
(łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań

zwierzyna płowa n
Rodhirsch Rotwild
(łowiectwo, łowiecki) ogólnie: zwierzęta jeleniowate, na które się poluje – łosie, sarny, jelenie i daniele;

zwierzyniec n
Tiergarten
wyodrębniona część ogrodu przeznaczona dla zwierzyny łownej lub drapieżników, trzymanych dla polowań lub jako okazy do podziwiania

zwierzątko zvʲjɛˈʒɔ̃ntkɔ n
Tierchen
(zdrobniale) od: zwierzę

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
Tier
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
Haustier
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ adj
tierisch animalisch
związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwinność n
Gewandtheit Flinkheit Gelenkigkeit
cecha bycia bardzo sprawnym

zwischenruf n
Zwischenruf
głośne wtrącenie przerywające czyjąś wypowiedź, rozmowę lub przemówienie

związany zvʲjɔ̃w̃ˈzãnɨ adj
verbunden
dotyczący czegoś, mający związek z czymś lub kimś

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
Beziehung
powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane
Verband Verein Gesellschaft
sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;
Verbindung
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami

związek chemiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
chemische Verbindung
(chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek frazeologiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
Phraseologismus
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek rządu ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈʒɔ̃ndu n
Rektion
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
Gewerkschaft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związek zgody ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈzɡɔdɨ n
Kongruenz
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;

związkowiec zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvʲjɛʦ̑ n
Gewerkschaftler
członek, działacz związku zawodowego

związywać zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
zusammenbinden
trwale łączyć końce sznurka, liny itp.

zwiększać ˈzvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
vergrößern
sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia

zwiększenie zvʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ n
Vergrößerung
(rzeczownik odczasownikowy) od zwiększyć

zwięzłość n
Knappheit Kürze
cecha bycia zwięzłym

zwlekać ˈzvlɛkaʨ̑ v
zögern
opóźniać wykonanie jakiejś czynności przez siebie

zwodniczy adj
irreführend
wprowadzający w błąd, niespełniający oczekiwań

zwodzić v
täuschen irreführen
wprowadzać w błąd

zwolenniczka ˌzvɔlɛ̃ɲˈːiʧ̑ka n
Befürworterin
osoba płci żeńskiej, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolennik zvɔˈlɛ̃ɲːik n
Anhänger Sympathisant Befürworter
osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolnienie lekarskie zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ lɛˈkarsʲcɛ n
AU-Bescheinigung Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung Krankenschein Krankschreibung
(urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;

zworka ˈzvɔrka n
Jumper
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);

zwornik n
Schlussstein
(architektura, architektoniczny) szczytowy kliniec niektórych typów sklepienia

zwoływać zvɔˈwɨvaʨ̑ v
zusammenrufen zusammentrommeln
gromadzić gdzieś wiele osób poprzez wołanie

zwrot zvrɔt n
Redewendung
wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów;

zwrotnica zvrɔtʲˈɲiʦ̑a n
Weiche
urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
Wendekreis
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotnik Koziorożca n
Wendekreis des Steinbocks südlich Wendekreis
(geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli południowej;

zwrotnik Raka n
Wendekreis des Krebses nördlich Wendekreis
(geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli północnej;

zwrotnikowy adj
tropisch Wendekreis
związany ze zwrotnikiem, pochodzący z terenów pod zwrotnikiem

zwrócić ˈzvruʨ̑iʨ̑ v
zurückgeben
oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone

zwycięski adj
siegreich
związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
Sieg
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
Gewinner Sieger
ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
siegen
odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
Brauch
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę
Gewohnheit
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
gewöhnlich
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwyczajowo adv
üblicherweise
zgodnie z przyjętym zwyczajem

zwyczajowy ˌzvɨʧ̑aˈjɔvɨ adj
üblich gängig
zgodny ze zwyczajem, oparty na zwyczaju

zwykle ˈzvɨklɛ adv
gewöhnlich
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwyknąć ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑ v
pflegen
mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
gewöhnlich
niewyróżniający się niczym

zwymyślać zvɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑ v
ausschimpfen
nakrzyczeć na kogoś, w szczególności używając obelżywych słów

zwyrodnialec ˌzvɨrɔdʲˈɲalɛʦ̑ n
Degenerat
człowiek wynaturzony, wypaczony; degenerat

zwyrodniały adj
entartet
taki, który uległ degeneracji, zwyrodniał

zwyrodnieniowy adj
degenerativ
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany ze zwyrodnieniem

zwłaszcza ˈzvwaʃʧ̑a particle
insbesondere
przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zwłoki ˈzvwɔci n
Leiche
ciało martwego człowieka;

zygota n
Zygote
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak ˈzɨɡzak n
Zickzack
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zygzakowaty ˌzɨɡzakɔˈvatɨ adj
zickzackförmig
biegnący zygzakiem, w linii, która co kawałek załamuje się

zyprazydon ˌzɨpraˈzɨdɔ̃n n
Ziprasidon
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej

zysk zɨsk n
Gewinn
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży
Gewinn Nutzen
korzyść z czegoś, uzyskana wartość

zza zːa preposition
hinter hervor
spoza czegoś

ząb zɔ̃mp n
Zahn
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu
Zahn Sägezahn
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;

ząb mleczny n
Milchzahn
(stomatologia, stomatologiczny) ząb z pierwszego kompletu uzębienia wypadającego w dzieciństwie;

ząb mądrości n
Weisheitszahn
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

ząbek czosnku ˈzɔ̃mbɛk ˈʧ̑ɔsn̥ku n
Knoblauchzehe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku

ząbkować zɔ̃mpˈkɔvaʨ̑ v
zahnen
mieć wyrzynające się zęby

zębina n
Dentin Zahnbein
(stomatologia, stomatologiczny) tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba;

zębodół zɛ̃mˈbɔduw n
Zahnfach
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie w szczęce lub w żuchwie, w którym znajduje się korzeń zęba;

zębowa wróżka zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka n
Zahnfee
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

zębowy zɛ̃mˈbɔvɨ adj
dental
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów
(językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów

złamanie zwãˈmãɲɛ n
Brechen Bruch
(rzeczownik odczasownikowy) od złamać
Bruch Fraktur
(medycyna, medyczny) miejsce, w którym złamała się kość

złamać serce ˈzwãmaʨ̑ ˈsɛrʦ̑ɛ v
das Herz brechen
skrzywdzić kogoś, porzucić kogoś, zrobić komuś przykrość

zło zwɔ n
Böses
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złocień właściwy n
Margerite Fruhe Margerite Magerwiesen-Margerite
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;

złocisty adj
goldfarben
posiadający kolor albo połysk złota

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
Dieb
osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela

złodziejka zwɔˈʥ̑ɛ̇jka n
Diebin eine diebische Elster
forma żeńska od: złodziej; kobieta, która kradnie

złom zwɔ̃m n
Schrott
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny
(lekceważąco, lekceważący) stary, zużyty albo niesprawny samochód lub inne nienowoczesne urządzenie mechaniczne

złota polska jesień ˈzwɔta ˈpɔlska ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
Altweibersommer Spätsommer
okres żółknięcia liści drzew we wrześniu lub październiku, połączony z piękną i ciepłą pogodą

złota rybka n
Goldfisch
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złota rózga ˈzwɔta ˈruzɡa n
Goldrute
(potocznie, potoczny) (ludowy) (botanika, botaniczny) nawłoć pospolita

złota rączka ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
Heimwerker
osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić;

złote gody n
Goldhochzeit goldene Hochzeit
(książkowy) pięćdziesiąta rocznica ślubu

złote mleko n
goldene Milch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z mleka krowiego lub roślinnego, z dodatkiem kurkumy i przypraw, np. miodu, pieprzu, imbiru, cynamonu itp., podawany na ciepło

złote wesele n
Goldhochzeit goldene Hochzeit
(książkowy) pięćdziesiąta rocznica ślubu

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
Goldschmied Goldschmiedin
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto ˈzwɔtɔ n
Gold
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
(sport, sportowy) złoty medal
Gold Gelbmetall
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;

złotousty ˌzwɔtɔˈ<sup>w</sup>ustɨ adj
beredt
(książkowy) posiadający talent oratorski, będący świetnym mówcą

złoty ˈzwɔtɨ adj
golden
mający kolor i połysk złota
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
(przenośnie, przenośnia) dobry, najlepszy w swoim rodzaju

złoty ˈzwɔtɨ n
Zloty
(jednostka monetarna) jednostka monetarna Polski równa 100 groszom;

złoty reński n
Gulden
(jednostka monetarna) gulden austro-węgierski, srebrna moneta Cesarstwa Austriackiego, a następnie Austro-Węgier, ważąca 12,34 grama (próba srebra 900;

złoty spadochron n
goldener Fallschirm
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;

złoty środek ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk n
goldene Mitte
kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
böswillig übelgesinnt
mający wrogie zamiary
ominös bedrohlich verhängnisvoll
będący oznaką czegoś złego

złowrogość n
Böswilligkeit Feindseligkeit
nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

złościć v
ärgern wütend machen
doprowadzać do złości
sich ärgern
wpadać w złość

złośliwe oprogramowanie n
Schadsoftware
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwość zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
Bosheit
cecha tego, kto jest złośliwy

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
boshaft bösartig
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
bösartig boshaft
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złość zwɔɕʨ̑ n
Zorn Ärger Wut
silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś;

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
Zusammensetzung Komposition
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;

złożoność n
Komplexität Vielschichtigkeit
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

zły zwɨ adj
böse
agresywny, zdenerwowany (w danej chwili)
böse schlecht
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
niegrzeczny, nieposłuszny
falsch
błędny, niepoprawny
schlecht
niepasujący, nieodpowiedni
schlecht schlimm
niesmaczny
o zdrowiu, zmysłach słaby
niekorzystny
kiepski, nieznający się
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany

à la a‿ˈla
à la
wykonany tak, by przypominał kogoś lub coś

à propos a‿prɔˈpɔ
übrigens
…wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

écru adj
ecru ekrü
żółtoszary

ósemka uˈsɛ̃mka n
Achtelnote Achtel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;

ósmoklasista ˌusmɔklaˈɕista n
Achtklässler
(edukacja, edukacyjny) uczeń klasy ósmej

ów uf pronoun
jener
ten (o którym już była mowa)
(dawniej, dawny) on
bliżej nieokreślona osoba lub rzecz

ćapati n
Chapati
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

ćma ʨ̑ma n
Nachtfalter Motte
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćmić ʨ̑mʲiʨ̑ v
flimmeren
słabo świecić, migotać
mucken
powodować lekki ból

ćwiartka n
Vierfachdruck
(drukarstwo, drukarski) czwarta część arkusza drukarskiego
Viertel
jedna z czterech równych części czegoś
Viertelliter
(potocznie, potoczny) ćwierć litra wódki

ćwiczenia ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲa n
Übung
(edukacja, edukacyjny) zajęcia na uczelni wyższej, podczas których studenci analizują, często w sposób praktyczny, zagadnienia z danego przedmiotu

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Üben
(zobacz) ćwiczenia
Übung
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
Übung macht den Meister
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
üben
(edukacja, edukacyjny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
Viertel
jedna czwarta, 25%

ćwierćfinalistka n
Viertelfinalistin Viertelfinalteilnehmerin
(sport, sportowy) kobieta, która doszła do ćwierćfinału w rozgrywkach lub konkursie

ćwierćfinał ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw n
Viertelfinale
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
Viertelnote
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

ćwikła ˈʨ̑fʲikwa n
Rote-Bete-Meerrettich Salatrüben
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu;

Łaba ˈwaba pn
Elbe
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Ładoga pn
Ladogasee
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;

Ładysław waˈdɨswaf pn
Ladislaus
imię męskie

Łatgalia pn
Lettgallen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca we wschodniej części kraju;

Łazarz ˈwazaʃ pn
Lazarus
(biblijny) postać biblijna
imię męskie;

Łazy ˈwazɨ pn
Lasern
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim;

Łańcut ˈwãj̃nʦ̑ut pn
Landshut
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Łeba ˈwɛba pn
Leba
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Łebsko pn
Lebasee
(geografia, geograficzny) przybrzeżne jezioro na północy Polski, w województwie pomorskim;

Łobez ˈwɔbɛs pn
Labes
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim;

Łomnica pn
Lomnitzer Spitze
(geografia, geograficzny) masyw górski w Tatrach;

Łomonosow pn
Lomonossow
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej;

Łotwa ˈwɔtfa pn
Lettland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
Lette
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łotyszka wɔˈtɨʃka n
Lettin
kobieta narodowości łotewskiej

Łować pn
Lowat
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen;

Ługa pn
Luga
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez obwód leningradzki i nowogrodzki Rosji, uchodząca do Zatoki Fińskiej;

Ługańsk pn
Lugansk Luhansk
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Łukasz ˈwukaʃ pn
Lukas
imię męskie;

Łuza pn
Lusa
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie kirowskim, Republice Komi i obwodzie wołgogradzkim, prawy dopływ rzeki Jug w dorzeczu Dwiny;

Łużyce wuˈʒɨʦ̑ɛ pn
Lausitz
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;

Łużyczanin ˌwuʒɨˈʧ̑ãɲĩn n
Sorbe
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel mniejszości słowiańskiej zamieszkującej Łużyce

Łyna pn
Alle Lahna
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce i Rosji, lewy dopływ Pregoły,

Łysiec pn
Kahlerberg
(geografia, geograficzny) szczyt w Sudetach;

Łyśwa pn
Lyswa
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim;

Łódź wuʨ̑ pn
Lodsch Lodz
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

Łąka Prudnicka ˈwɔ̃ŋka prudʲˈɲiʦ̑ka n
Gräflich Wiese
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

łabski adj
elbisch
związany z Łabą, dotyczący Łaby, leżący na Łabie

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
Schwanengesang
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
Schwan Schwänin
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarnodzioby n
Pfeifschwan
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus columbianus, łabędź charakteryzujący się czarnym dziobem;

łabędź czarny n
Trauerschwan Schwarzschwan
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
Singschwan
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
Höckerschwan
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;

łacha n
Bank
(geografia, geograficzny) piaszczysta mielizna rzeczna

łachudra waˈxudra n
Lump
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart
Lump Luder
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta niewiele warta, nie szanująca się

łacina waˈʨ̑ĩna n
Latein
(językoznawstwo, językoznawczy) język starożytnych Rzymian;

łacina klasyczna n
klassisches Latein
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.

łacina kościelna n
Kirchenlatein
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w liturgii Kościoła

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
lateinisch
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

łacińskość n
Latinität
łaciński charakter czegoś

ładny ˈwadnɨ adj
schön
o pogodzie bezdeszczowa, przyjemna
schön hübsch
odznaczający się urodą

ładować waˈdɔvaʨ̑ v
laden
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
(informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

ładunek waˈdũnɛk n
Ladung
towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

ładunek elektryczny n
elektrische Ladung
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;

łagodnie waˈɡɔdʲɲɛ adv
mild sanft
w sposób łagodny; delikatnie lub nieznacznie

łagodność waˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
Milde
cecha tego co jest łagodne; cecha tego, kto jest łagodny

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
ruhig mild
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
beilegen
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łajka jakucka n
Jakutischer Laika
(kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do szpiców;

łamaniec językowy wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ idiom
Zungenbrecher
trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamać ˈwãmaʨ̑ v
brechen
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łamać sobie głowę ˈwãmaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈɡwɔvɛ v
sich den Kopf zerbrechen
intensywnie zastanawiać się nad czymś; myśleć, rozmyślać, szukać odpowiedzi

łamigłówka n
Rätsel
zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje
knifflige Aufgabe
(przenośnie, przenośnia) problem życiowy niełatwy do rozwiązania

łamistrajk wãˈmʲistrajk n
Streikbrecher
(potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łamliwy wãmˈlʲivɨ adj
zerbrechlich brüchig
łatwo łamiący się

łania ˈwãɲa n
Hirschkuh Hinde
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa ˈwapa n
Pfote Tatze
noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapać ˈwapaʨ̑ v
einfangen
zarażać się, zostawać zarażonym chorobą
greifen fangen ergreifen packen fassen
chwytać coś, co znajduje się w ruchu, zostało rzucone

łapka ˈwapka n
Mausefalle Mäusefalle
pułapka

łapówka waˈpufka n
Bestechungsgeld Schmiergeld
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica waˈɕiʦ̑a n
Wiesel
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łasicowate n
Marder
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mustelidae G. Fischer, rodzina ssaków z rzędu drapieżnych;

łaska ˈwaska n
Gnade
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą
darowanie lub złagodzenie kary
przychylność, wielkoduszność

łatać v
flicken
umieszczać łaty
stopfen
(przenośnie, przenośnia) uzupełniać braki

łatwo ˈwatfɔ adv
leicht einfach
w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalny ˌwatfɔˈpalnɨ adj
leicht entzündlich
wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwowierność n
Blauäugigkeit Leichtgläubigkeit
cecha kogoś, kto ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwowierny adj
leichtgläubig blauäugig
taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwość ˈwatfɔɕʨ̑ n
Leichtigkeit
cecha tego, co jest łatwe, brak trudności

łatwy ˈwatfɨ adj
leicht
nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ława przysięgłych n
Geschworenenbank
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych

ławeczka waˈvɛʧ̑ka n
Bänkchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: ławka
Hantelbank
(sport, sportowy) przyrząd kulturystyczny do ćwiczeń mięśni klatki piersiowej i tricepsa
klein Bank
mała ławka

ławica waˈvʲiʦ̑a n
Bank
(geologia, geologiczny) wyraźnie oddzielona warstwa (lub zespół warstw) w składzie skały osadowej;

ławka ˈwafka n
Bank Sitzbank
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;
Schulbank Bank
(edukacja, edukacyjny) szkolny mebel do nauki

ławra n
Lawra
(współcześnie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duży klasztor prawosławny

łaziebny n
Badewärter
(dawniej, dawny) osoba pracująca w łaźni

łazienka waˈʑɛ̃nka n
Badezimmer Bad
(architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łazik ˈwaʑik n
Rover
(astronomia, astronomiczny) pojazd kosmiczny badający powierzchnię obcej planety;

łazić ˈwaʑiʨ̑ v
herumziehen
chodzić bez celu, wałęsać się, włóczyć się

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
Gebirgszug
(geografia, geograficzny) ciąg podłużnych gór i wzgórz wraz z rozdzielającymi je dolinami;
Kette
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;
(przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego

łańcuch górski n
Gebirgszug Gebirgskette
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami

łańcuchowy adj
Ketten-
związany z szeregiem powiązanych ze sobą ogniw; dotyczący łańcucha

łańcuszek n
Halskette
(jubilerstwo, jubilerski) element drobnej biżuterii noszonej na szyi

łeb wɛp n
Kopf
(przenośnie, przenośnia) (pospolicie) głowa człowieka
głowa zwierzęcia

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
Klitoris Kitzler
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łechtaczkowy adj
klitoral
(anatomia, anatomiczny) związany z łechtaczką, dotyczący łechtaczki

łgać jak najęty ˈwɡaʨ̑ ˈjak naˈjɛ̃ntɨ v
lügen, dass sich die Balken biegen
(potocznie, potoczny) kłamać z dużą wprawą, bez wahania

łgać jak z nut ˈwɡaʨ̑ ˈjaɡ ˈz‿nut v
lügen, dass sich die Balken biegen
(potocznie, potoczny) kłamać z dużą wprawą, bez wahania

łobuz ˈwɔbus n
Lümmel Lausbub Lump Range Schuft
osoba zachowująca się źle

łochynia wɔˈxɨ̃ɲa n
Rauschbeere
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna

łojotokowe zapalenie skóry n
seborrhoisches Ekzem
(medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłej choroby skóry;

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
Ellbogen Ellenbogen
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem
Elle
(historia, historyczny, historycznie) dawna miara długości (od 0,5 do 0,8 metra)

łom wɔ̃m n
Kuhfuß Brecheisen Brechstange
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łomnicki adj
Lomnitzer
odnoszący się do Łomnicy, związany z Łomnicą

łopata wɔˈpata n
Schaufel
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopotać v
flattern
(książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk poprzez szybkie poruszanie przedmiotem
klappern flattern
(książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym
pochen
(książkowy) o sercu bić mocniej pod wpływem emocji

łosoś ˈwɔsɔɕ n
Lachs
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso łososia (1.1)

łosza n
Elchkuh
(zoologia, zoologiczny) (łowiectwo, łowiecki) samica łosia

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
lettisch Lettisch
odnoszący się do Łotwy

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
Lettisch lettisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Łotwy;

łotr wɔtr̥ n
Schurke Gauner
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś popełniający czyny haniebne, niegodziwe

łowca ˈwɔfʦ̑a n
Jäger
(łowiectwo, łowiecki) myśliwy
(przenośnie, przenośnia) osoba poszukujący czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności

łowczy adj
Jagd-
(łowiectwo, łowiecki) związany z łowami

łowczy n
Jagdaufseher Jagdobmann
(łowiectwo, łowiecki) członek związku łowieckiego nadzorujący dany obszar
Jägermeister
(historia, historyczny, historycznie) (łowiectwo, łowiecki) urzędnik na dworze polskim odpowiedzialny za organizację polowań

łowiecki adj
Jagd-
(łowiectwo, łowiecki) odnoszący się do łowiectwa i łowcy

łowić ryby w mętnej wodzie ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ v
im Trüben fischen
korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łozówka wɔˈzufka n
Sumpfrohrsänger
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;

łoś wɔɕ n
Elch Elen
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoś irlandzki ˈwɔɕ irˈlãnʦ̑ʲci n
Riesenhirsch
(zoologia, zoologiczny) Megaloceros giganteus, gatunek wymarłego ssaka z rodziny jeleniowatych

łoże siewne ˈwɔʒɛ ˈɕɛvnɛ n
Saatbett
(rolnictwo, rolniczy) wierzchnia warstwa gruntu przygotowana do siewu;

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
Sterbebett Totenbett
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łucznik ˈwuʧ̑ʲɲik n
Bogenschütze
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuczywo wuˈʧ̑ɨvɔ n
Fackel
(przestarzałe, przestarzały) kawałek smolnego drzewa, używanego dawniej do oświetlania;

ług wuk n
Alkalilauge Lauge
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej;

łuk wuk n
Bogen
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
każdy kształt przypominający łuk (1.1)
Bogen Arkus
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
Bogen Kreisbogen
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;

łuk aorty ˈwuk aˈɔrtɨ n
Aortenbogen
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) odcinek aorty łączący jej część wstępującą ze zstępującą

łukowaty ˌwukɔˈvatɨ adj
bogenförmig
mający kształt łuku, podobny do łuku, wygięty w kształcie łuku

łup wup interjection
bums krach
…naśladujący uderzenie, zwykle nagłe i mocne

łup wup n
Beute Diebesgut
zdobycz wojenna lub pochodząca z rabunku, grabieży

łupież ˈwupʲjɛʃ n
Schuppen Kopfschuppen
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łupina wuˈpʲĩna n
Bötchen
(potocznie, potoczny) mała łódź
Schale
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) powłoka konstrukcyjna
Schale Pelle
skórka albo zdrewniała powłoka okrywająca owoc, korzeń jadalny lub nasiono

łupić v
ausbeuten
niegodziwie pozbawiać pieniędzy
ausplündern plündern
przywłaszczać bezprawnie
sich gegenseitig ausbeuten
wyzyskiwać się nawzajem

łuska ˈwuska n
Hülse Spelze
(botanika, botaniczny) okrywa niektórych nasion lub owoców
Patronenhülse
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
Schuppe
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt
(medycyna, medyczny) złuszczająca się warstwa rogowa naskórka

łuskać v
aushülsen enthülsen knacken
wydobywać z łuski

łuszczyca wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a n
Schuppenflechte Psoriasis
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łuszczycowe zapalenie stawów n
Psoriasisarthritis
(medycyna, medyczny) przewlekłe zapalenie stawów u osób z łuszczycą

łut wut n
Lot
dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci adj
Lausitzer
związany z Łużycami lub Łużyczanami

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
Sorbisch
język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka ˈwɨtka n
Wade
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyk wɨk n
Schluck Zug
przełknięcie, łyknięcie pewnej ilości płynu

łykać v
aufnehmen
(przenośnie, przenośnia) łatwo przyswajać wiedzę
runterschlingen
(potocznie, potoczny) jeść pospiesznie
schlucken
przesuwać co do gardła, przełyku, żołądka
schnappen
(potocznie, potoczny) wypijać alkohol

łykowy adj
Bast
związany z łykiem, dotyczący łyka

łysenkizm n
Lyssenkoismus
(biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy;

łysienie wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ n
Haarausfall Glatze
(medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie;

łyska ˈwɨska n
Blässhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łyska zwyczajna n
Blässhuhn
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra Linnaeus, ptak wodny z rodziny chruścieli;

łysy ˈwɨsɨ adj
kahl glatzköpfig
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
Teelöffel Löffelchen
mała łyżka

łyżeczka do herbaty n
Teelöffel
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka ˈwɨʃka n
Löffel Esslöffel
sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
Schuhanzieher Schuhlöffel
proste narzędzie ułatwiające zakładanie butów;

łyżka wazowa ˈwɨʃka vaˈzɔva n
Suppenkelle
(gastronomia) duża głęboka łyżka o długim trzonku, służąca do nalewania zupy z wazy

łyżkowy adj
Schaufel
(technologia, technika, techniczny) związany z łyżką, dotyczący łyżki koparki

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
Eislauf Skaten
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo figurowe n
Eiskunstlauf
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łyżwiarstwo synchroniczne n
Synchroneiskunstlauf
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
Schlittschuhläufer
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza wza n
Träne
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łódeczka wuˈdɛʧ̑ka n
Bootchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łódka

łódzki ˈwuʦ̑ʲci adj
Lodzer
dotyczący Łodzi

łódź wuʨ̑ n
Boot
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój n
Talg
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych

łóżeczko wuˈʒɛʧ̑kɔ n
Bettchen
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łóżko; małe łóżko

łóżko ˈwuʃkɔ n
Bett Bettstelle
mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe n
Hochbett Etagenbett
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łącznik ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
Bindestrich Hyphen
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
verbinden
spajać elementy za pomocą środków technicznych
jednoczyć, umożliwiać zespolenie
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną

łąka ˈwɔ̃ŋka n
Wiese Weide
teren gęsto porośnięty trawami;

łątka dzieweczka n
Hufeisen-Azurjungfer
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coenagrion puella L., gatunek ważki z rodziny łątkowatych;

łęk n
Zwiesel
(jeździectwo, jeździecki) część siodła wygięta do góry;

łękotka wɛ̃ŋˈkɔtka n
Meniskus
(anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

ŚDM acronym
WJT
= Światowe Dni Młodzieży;

ŚRK ɛɕ‿ɛr‿ˈka acronym
ÖRK
= (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
Schlesien
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śląsk Cieszyński ˈɕlɔ̃w̃sʲc ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci n
Teschener Schlesien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, położona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy, częściowo w Polsce, częściowo w Republice Czeskiej;

Śląsk Opolski n
Oppelner Schlesien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca centralną część Śląska, położona wokół miasta Opole, nad środkową i górną Odrą;

Ślązak ˈɕlɔ̃w̃zak n
Schlesier Schlonsake
mieszkaniec Śląska;

Śniardwy pn
Spirdingsee
(geografia, geograficzny) polodowcowe jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
Schneekoppe
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt w Karkonoszach;
Schneewittchen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Śnieżnik ˈɕɲɛʒʲɲik pn
Glatzer Schneeberg Grulicher Schneeberg Spieglitzer Schneeberg
(geografia, geograficzny) szczyt w Sudetach Południowo-Wschodnich;

Średnie Państwo n
Mittleres Reich
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;

Średniogórze Środkowoeuropejskie pn
Mittelgebirge
(geografia, geograficzny) hercyński system górski położony w środkowych i południowych Niemczech, rozciągający się na północ od Alp i doliny Dunaju, a na południe od Niziny Północnoniemieckiej;

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
Aschermittwoch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Środkowa Frankonia pn
Mittelfranken
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w kraju związkowym Bawaria, jej stolicą jest Ansbach;

Śródziemie ɕrudʲˈʑɛ̃mʲjɛ pn
Mittelerde
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;

Świdnica ɕfʲidʲˈɲiʦ̑a pn
Schweidnitz
(geografia, geograficzny) miasto w województwie dolnośląskim;

Świdwin ˈɕfʲidvʲĩn pn
Schivelbein
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Świecie pn
Schwetz
(geografia, geograficzny) miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim;

Świeża pn
Frisching
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim Rosji, uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Świna ˈɕfʲĩna pn
Swine
(geografia, geograficzny) cieśnina Morza Bałtyckiego;

Świnica pn
Schweinkopf
(geografia, geograficzny) góra w Tatrach;

Świnoujście ˌɕfʲĩnɔˈ<sup>w</sup>ujɕʨ̑ɛ pn
Swinemünde
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w województwie zachodniopomorskim;

Święto Reformacji ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲji n
Gedenktag der Reformation Reformationstag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto obchodzone przez Kościoły protestanckie 31 października na pamiątkę wystąpienia Marcina Lutra w Wittenberdze;

Świętochłowice pn
Schwientochlowitz Świętochłowice
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Świętowit n
Swantewit Swentowit
(mitologia słowiańska) słowiański bóg wojny i urodzaju czczony przez plemię Ranów, którego główna świątynia znajdowała się na wyspie Rugia, na przylądku Arkona;

Święty Graal n
Heiliger Gral
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

Święty Hufiec ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑ pn
Heilige Schar
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

Święty Jerzy pn
St.-Georgs-Arm
(geografia, geograficzny) ujściowe ramię Dunaju, stanowi południową odnogę Delty Dunaju

Święty Zastęp ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp pn
Heilige Schar
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

ściana ˈɕʨ̑ãna n
Fläche Seite
(matematyka, matematyczny) wielokąt ograniczający wielościan;
Wand Mauer
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściana komórkowa n
Zellwand
(biologia, biologiczny) struktura otaczająca cytoplast komórek organizmów;

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
die Wände haben Ohren
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg ɕʨ̑ɛk n
Stich
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ściek ɕʨ̑ɛk n
Abwasser
zanieczyszczona woda

ścieki ˈɕʨ̑ɛ̇ci n
Abwasser
płynne odpady

ściemniać ˈɕʨ̑ɛ̃mʲɲäʨ̑ v
abdunkeln
sprawiać, że coś staje się ciemniejsze; dawać mniej światła

ścienny ˈɕʨ̑ɛ̃nːɨ adj
Wand
znajdujący się w ścianie lub na ścianie budynku, pokoju, sali; przeznaczony do wieszania na ścianie

ściernisko n
Stoppelfeld
(rolnictwo, rolniczy) pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża

ścierniwo ɕʨ̑ɛrʲˈɲivɔ n
Abrasivstoff Schleifmittel
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności;

ścierwnik ˈɕʨ̑ɛrvʲɲik n
Aasgeier
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych;

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
Aas
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
Pfad
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;

ścieżka holownicza n
Leinpfad Treidelpfad Treidelweg
(historia, historyczny, historycznie) ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki;

ścigać v
jagen verfolgen
poszukiwać z udziałem organów prawa, poddawać sankcjom karnym
verfolgen
gonić kogoś, biec za kimś, aby go dogonić

ścinać ˈɕʨ̑ĩnaʨ̑ v
eine Kurve schneiden
(motoryzacja) o zakręcie: pokonywać skracając sobie drogę przez wewnętrzny pas
enthaupten köpfen
dokonywać egzekucji poprzez dekapitację
schmettern
(sport, sportowy) w tenisie i siatkówce posyłać piłkę nad siatką szybko i stromo w dół
schneiden fällen abschlagen
oddzielać coś od całości lub od podstawy za pomocą ostrego narzędzia

ściskać ˈɕʨ̑iskaʨ̑ v
drücken
wywierać ucisk, ścisk na jakimś obiekcie z kilku stron

ściółka ˈɕʨ̑uwka n
Streu
materiał na posłanie dla zwierząt
Waldstreu
w lesie: martwe szczątki roślin

ściąga ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa n
Spickzettel
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;

ściągawka ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka n
Spickzettel
karteczka z informacjami używana nielegalnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp.

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
herunterladen downloaden
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
Sehne
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa n
Achillessehne
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ślad ɕlat n
Spur
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś
(matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;

ślamazara ˌɕlãmaˈzara n
Bummelfritze
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba robiąca wszystko powoli, często również nieudolnie

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
Milz
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledź ɕlɛʨ̑ n
Hering
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
Hering Zeltpflock
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka n
Sackgasse
uliczka niemająca wylotu
Sackgasse Ausweglosigkeit
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia

ślepić v
glotzen starren
wysilać wzrok; długotrwale wpatrywać się

ślepota śnieżna n
Schneeblindheit
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
blind
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności

ślepy ˈɕlɛpɨ n
Blinder
(potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1)

ślicznie ˈɕlʲiʧ̑ʲɲɛ adv
schön
w śliczny sposób

śliczny ˈɕlʲiʧ̑nɨ adj
wunderschön
taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimaczek n
Schneckchen Schnecklein
(zdrobniale) od: ślimak

ślimak ˈɕlʲĩmak n
Schnecke Gehäuseschnecke
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
Schnecke Kochlea Ohrschnecke
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków;
Schnecke
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś, kto powoli się porusza lub powolnie wykonuje swoją pracę, albo ogólnie jest powolny

ślina ˈɕlʲĩna n
Speichel Spucke
(fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliniak n
Latz
osłona z materiału lub plastiku kładziona małym dzieciom pod brodę

śliski ˈɕlʲisʲci adj
glatt schlüpfrig
mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami
heikel
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) mogący stać się przyczyną kłopotów

śliwa ˈɕlʲiva n
Pflaume
(spożywczy) duży, dorodny owoc śliwy (1.1)
Pflaumenbaum Pflaume
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;

śliwka ˈɕlʲifka n
Pflaume Zwetschge
(spożywczy) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwowica ˌɕlʲivɔˈvʲiʦ̑a n
Sliwowitz
(spożywczy) wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek;

ślub ɕlup n
Trauung Eheschließung
akt zawarcia małżeństwa;

ślub cywilny n
Ziviltrauung
zawarcie związku małżeńskiego przed urzędnikiem państwowym

ślubowanie n
Gelöbnis Gelübde
uroczyste przyrzeczenie
Gelübde
uroczystość składania przysięgi

ślubować v
geloben
uroczyście zobowiązywać się do czegoś

ślusarz ˈɕlusaʃ n
Schlosser
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

ślusarzowa n
Schlosserfrau
żona ślusarza

śluz ɕlus n
Schleim
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

śluza n
Schleuse
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śluzowiec n
Schleimpilz
(biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;

śluzówka n
Schleimhaut
(anatomia, anatomiczny) pokryta śluzem i unaczyniona, cienka błona wyściełająca anatomiczne drogi i przewody

śląski ˈɕlɔ̃w̃sʲci adj
schlesisch
związany ze Śląskiem, dotyczący Śląska, pochodzący ze Śląska

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
lachen
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem
lachen über
kpić z kogoś lub czegoś

śmiać się w kułak v
sich ins Fäustchen lachen
potajemnie wyśmiewać coś lub kogoś

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
gewagt kühn
(książkowy) o zachowaniu, obyczajach: prowokujący, ocierający się o zgorszenie
kühn mutig
(książkowy) świadczący o czyjejś odwadze, skłonności do ryzyka
kühn selbstsicher
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi
(książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie
kühn wagemutig
(książkowy) nowatorski, przekraczający to, co przyjęte, akceptowane
mutig kühn
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko

śmiałym szczęście sprzyja ˈɕmʲjawɨ̃m ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ ˈspʃɨja proverb
wer nicht wagt, der nicht gewinnt
zachęta do podjęcia ryzyka

śmiech ɕmʲjɛx n
Lachen Gelächter
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka n
Müllwagen Müllabfuhrwagen
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów;

śmieciowe jedzenie n
Junkfood
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze

śmiecić ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
vermüllen
wyrzucać śmieci w miejscu nieprzeznaczonym do tego

śmiercionośny adj
tödlich
powodujący lub mogący spowodować czyjąś śmierć

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
stinken
wydzielać nieprzyjemny zapach

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
sterblich
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze
tödlich sterblich
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
Tod
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą
Tod Ableben
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie adv
ulkig
w sposób tak odległy od normy, by zwracać uwagę
ulkig komisch
wywołując śmiech, wesołość

śmieszny ˈɕmʲjɛʃnɨ adj
Spottpreis
(potocznie, potoczny) niewielki, mało znaczący
komisch
wywołujący śmiech
lächerlich
(pejoratywnie, pejoratywny) zupełnie rozmijający się z oczekiwaniami

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
Sahne Rahm Sauerrahm Schmetten
(spożywczy) ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
Creme der Gesellschaft
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
Sahne Obers Rahm
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanowy adj
rahmig sahnig
podobny do śmietany, taki jak śmietana
zawierający śmietanę, przyrządzony na bazie śmietany

śmietnik ˈɕmʲjɛtʲɲik n
Abfallbehälter Müllkorb Mülltonne
kubeł, pojemnik na śmieci
Abfalleimer Müllcontainer Unordnung
(potocznie, potoczny) bałagan, nieporządek

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
Abfall Müll
coś do wyrzucenia, odpadek

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
sich getrauen sich trauen sich wagen
mieć odwagę, śmiałość

śmigłowcowiec ˌɕmʲiɡwɔfˈʦ̑ɔvʲjɛʦ̑ n
Hubschraubenträger
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców; określenie to nie obejmuje okrętów przenoszących 1-2 śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia;

śmigłowiec n
Hubschrauber
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
Frühstück
poranny posiłek;

śniadanie kontynentalne ɕɲaˈdãɲɛ ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɛ n
kontinentales Frühstück
podstawowe śniadanie serwowane zwykle w tańszych hotelach lub pensjonatach składające się z pieczywa (często słodkiego) i dodatków do niego (masła, miodu, dżemu) oraz kawy, herbaty lub soku; czasem wzbogacone o wędliny lub ser, jajecznicę, parówki, bekon itp., zazwyczaj podawane do stołu przez obsługę kelnerską, rzadziej w formie bufetu;

śniadać v
frühstücken
(przestarzałe, przestarzały) jeść śniadanie

śniady ˈɕɲadɨ adj
dunkel
najczęściej o skórze, cerze człowieka: o barwie jasnobrązowej lub oliwkowobrązowej
dunkelhäutig
o człowieku: opalony lub mający ciemniejszą karnację

śnieg ɕɲɛk n
Schnee
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
Schnee Grieß
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
Schneeball
kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;
Schneefink
(ornitologia, ornitologiczny) Montifringilla, mały ptak z rodziny wróbli;

śnieżnobiały ˌɕɲɛʒnɔˈbʲjawɨ adj
schneeweiß
(książkowy) biały jak śnieg, bardzo biały

śnieżyca ɕɲɛˈʒɨʦ̑a n
Schneesturm
intensywny i obfity opad śniegu połączony z silnym wiatrem;

śnieżyczka n
Schneeglöckchen
(botanika, botaniczny) Galanthus nivalis L., śnieżyczka przebiśnieg, przebiśnieg;

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
schneien
padać (o śniegu)

śnić ɕɲiʨ̑ v
träumen
widzieć sen podczas spania
(przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie

śpiesz się powoli ˈɕpʲjɛʃʲ‿ɕɛ pɔˈvɔlʲi proverb
eile mit Weile
rób coś dokładnie i sprawnie, ale bez nadmiernego pośpiechu, bo inaczej może się nie udać

śpiew ɕpʲjɛf n
Gesang Singen
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewaczka ɕpʲjɛˈvaʧ̑ka n
Sängerin
forma żeńska od: śpiewak

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
singen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem

śpiewnik ˈɕpʲjɛvʲɲik n
Gesangbuch Liederbuch
książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek

śpiewogra ɕpʲjɛˈvɔɡra n
Singspiel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zwykle żartobliwy utwór sceniczny, w którym dominujący tekst mówiony przeplatany jest piosenkami

śpioch ɕpʲjɔx n
Schlafmütze Langschläfer
człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór ˈɕpʲivur n
Schlafsack
(turystyka, turystyczny) worek do spania;

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
schläfrig
taki, któremu chce się spać

śpiączka n
Koma Schlafkrankheit
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;
Müdigkeit Schläfrigkeit
(potocznie, potoczny) nieodparta chęć zaśnięcia

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
Durchschnitt
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
Mitte Mittelwert
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
mittelmäßig durchschnittlich gewöhnlich
przeciętny, taki sobie

średnia n
Durchschnitt Mittelwert
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

średniak ˈɕrɛdʲɲak n
Durchschnittsmensch
ktoś przeciętny w pewnej dyscyplinie
Kindergartenkind von vier Jahren
przedszkolak z drugiej grupy wiekowej; starszy od malucha, a młodszy od starszaka
Vorfeile
(technologia, technika, techniczny) rodzaj pilnika

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
Durchmesser
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
(geometria) długość średnicy (1.1)

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
Semikolon Strichpunkt
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio-wysoko-niemiecki ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
Mittelhochdeutsch
historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średniopłat n
Mitteldecker
(lotnictwo, lotniczy) samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości osi podłużnej kadłuba;

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
Mittelalter
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
mittelalterlich mediäval
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

śreżoga n
Frostbrand
(przestarzałe, przestarzały) (botanika, botaniczny) zgorzel mrozowa, zważenie się liści lub kwiatów na skutek zimna

środa ˈɕrɔda n
Mittwoch
trzeci dzień tygodnia;

środek ˈɕrɔdɛk n
Inneres
wnętrze
Mitte
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi
Mittel
coś, co ułatwia działanie
dobro ekonomiczne

środek przeciwstukowy ˈɕrɔdɛk ˌpʃɛʨ̑ifstuˈkɔvɨ n
Antiklopfmittel
(chemia, chemiczny) dodatek do paliw stosowanych w silnikach iskrowych;

środek transportu n
Verkehrsmittel
jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
Massenmedium
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środki produkcji ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji n
Produktionsmittel
ekonomia marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środkowa n
Seitenhalbierende
(geometria) odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku;

środkowoafrykański ɕrɔtˈkɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
zentralafrikanisch
odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce

środkowoamerykański adj
mittelamerikanisch
związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej

środkowoeuropejski adj
zentraleuropäisch mitteleuropäisch
odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

środkowoniemiecki adj
mitteldeutsch
związany ze środkową częścią Niemiec

środkowopolski adj
mittelpolnisch
związany ze środkową Polską, dotyczący środkowej Polski

środkowy ɕrɔtˈkɔvɨ adj
zentral Zentral
znajdujący się w środku

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
Umwelt
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

środowiskowy ˌɕrɔdɔvʲiˈskɔvɨ adj
Milieu- Umwelts-
związany ze środowiskiem

śruba ˈɕruba n
Schraube
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
(sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
Schraubenzieher Schraubendreher
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śryż ɕrɨʃ n
Eisbrei
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) cząsteczki lodu wymieszane z wodą, tworzące gąbczastą masę, powstające w zbiornikach wodnych po opadnięciu temperatury poniżej 0°C;

śródgłos ˈɕrudɡwɔs n
Inlaut
(językoznawstwo, językoznawczy) środkowa pozycja wyrazu lub sylaby

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
Innenstadt Stadtzentrum
centrum; główna, centralna część miasta

śródmiąższowy adj
interstitiell
(biologia, biologiczny) dotyczący śródmiąższu

śródstopie n
Mittelfuß
(anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródziemnomorski ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
mediterran
(geografia, geograficzny) związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadczyć ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑ v
erbringen
wykonywać dla kogoś pewną czynność
zeugen
być dowodem

świadectwo ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ n
Schulzeugnis
dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie

świadek ˈɕfʲjadɛk n
Zeuge Zeugin
osoba, która widziała coś na własne oczy
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
(przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
Bewußtsein
zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świat ɕfʲjat n
Welt Erde
cała Ziemia

świat arabski ˈɕfʲjat aˈrapsʲci n
arabische Welt
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
Weltanschauung
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światopoglądowy ˌɕfʲjatɔpɔɡlɔ̃nˈdɔvɨ adj
weltanschaulich
dotyczący światopoglądu

światowy ɕfʲjaˈtɔvɨ adj
global weltmännisch
odnoszący się do całego świata

światła ˈɕfʲjatwa n
Ampel
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych

światło ˈɕfʲjatwɔ n
Licht
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłoczuły ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ adj
lichtempfindlich
wrażliwy na światło

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
Lichtscheu
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
Lichtwellenleiter Lichtleiter Lichtleitkabel
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
Kerze
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła;
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uniesieniu w górę nóg z leżenia na plecach;
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca zapłonowa
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca żarowa

świeca zapłonowa n
Zündkerze
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świeca żarowa n
Glühkerze
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element rozruchu silnika wysokoprężnego;

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
leuchten
emitować, produkować światło

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
säkular weltlich
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci n
Laie
człowiek niebędący osobą duchowną

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
Leuchter
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk ɕfʲjɛrk n
Fichte
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
Grille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb ɕfʲjɛʃp n
Krätze Skabies
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
Glühwürmchen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;
Oberlicht
(architektura, architektoniczny) element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie;

świetlik lekarski ˈɕfʲjɛtlʲik lɛˈkarsʲci n
Gemeine Gemeiner Augentrost Große Augentrost
(botanika, botaniczny) Euphrasia rostkoviana, pospolita w Polsce i występująca w całej Europie jednoroczna roślina lecznicza

świetlisty adj
leuchtend
(książkowy) pełen światła; promieniujący światłem

świetnie ˈɕfʲjɛtʲɲɛ adv
ausgezeichnet
bardzo dobrze

świetny ˈɕfʲjɛtnɨ adj
prima
taki, któremu przypisuje się same pozytywne cechy

świeżo adv
frisch gerade erst
dopiero co, niedawno
gesund
zdrowo, młodo

świeżość ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑ n
Frische
cecha tego, co jest świeże

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
frisch
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
Schwein
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę
Schwein Hausschwein
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;

świnia morska n
Meerschwein
(dawniej, dawny) morświn

świnka ˈɕfʲĩnka n
Ferkel
młoda świnia
Schweinchen
(zdrobniale) od: świnia
Ziegenpeter Mumps
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
Hausmeerschweinchen
(zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach;
Meerschweinchen
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku świnka morska (1.1)

świst n
Gesang Pfiff
(zoologia, zoologiczny) świst (1.1) wydawany przez niektóre zwierzęta
Pfeifen Sausen
przenikliwy dźwięk podobny do gwizdu, ale mniej dźwięczny

świstak ˈɕfʲistak n
Murmeltier
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstać v
pfeifen
wydawać świst
sausen schwirren
wykonywać szybki ruch, wywołując świst

świt ɕfʲit n
Dämmerlicht Dämmerschein
światło widoczne o świcie (1.1)
Morgendämmerung Morgengrauen Tagesanbruch Tagesgrauen
okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;

świta ˈɕfʲita n
Gefolge
otoczenie asystujące przywódcy

świtezianka n
Prachtlibelle
(zoologia, zoologiczny) Calopteryx sp., rodzaj ważki równoskrzydłej żyjącej nad brzegami wód bieżących w Eurazji i północnej Afryce
Wasserjungfrau
(mitologia, mitologiczny) rusałka zamieszkująca jezioro Świteź

świtezianka błyszcząca n
gebänderte Prachtlibelle
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Calopteryx splendens Harris, gatunek ważki z rodziny świteziankowatych, o metalicznym ubarwieniu;

świąd n
Juckreiz
(medycyna, medyczny) dotkliwe swędzenie skóry;

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
Tempel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święcenia n
Priesterweihe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;

święcenie n
Weihe
nadawanie świętego charakteru

święcony adj
gesegnet geweiht
o charakterze sakralnym; taki, który został poświęcony

święta ˈɕfʲjɛ̃nta n
Heilige
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta uznana przez Kościół za godną kultu
Feiertag Festtag
(potocznie, potoczny) Boże Narodzenie lub Wielkanoc

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
Feiertag
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święto ruchome ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ruˈxɔ̃mɛ n
beweglicher Feiertag
święto, które co roku wypada w inny dzień

świętopietrze n
Peterspfennig
(kościelny) katolicka opłata na rzecz papiestwa, wnoszona w średniowieczu przez kraje uznające zwierzchnictwo Kościoła katolickiego, a współcześnie dobrowolnie oddawana przez parafian w niedzielę najbliższą dniowi św. Piotra i Pawła (29 czerwca);

świętoszkowatość n
Scheinheiligkeit
(książkowy) albo (ironicznie) cecha tego, co jest świętoszkowate; cecha tych, którzy są świętoszkowaci

świętość ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
Heiligkeit
coś otaczane szczególnym kultem i czcią

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
heilig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego
unschuldig
(potocznie, potoczny) (ironicznie) niewinny, bez winy

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
Heiliger
mężczyzna święty (1.1)

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
Weihnachtsmann
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świński ˈɕfʲĩj̃sʲci adj
schweinisch
związany ze świnią, dotyczący świni
hundsgemein infam
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) wyjątkowo niegodziwy, nieuczciwy
schlüpfrig
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) mówiący nieprzyzwoicie, wulgarnie na temat seksu
schweinisch
charakterystyczny dla świni, mający cechy świni

Źrebię ˈʑrɛbʲjɛ pn
Füllen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

ździeblarzowate ˌʑʥ̑ɛblaʒɔˈvatɛ n
Halmwespen
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Cephidae Newman, rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, szkodniki zbóż;

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
Halm
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy (w tym zbóż);

źle ʑlɛ adv
schlecht falsch
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źle się dzieje w państwie duńskim ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm proverb
da ist was faul im Staate Dänemark
sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebić się ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ v
fohlen
(zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
Fohlen Füllen
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
Pupille Sehloch
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródlany ʑruˈdlãnɨ adj
Quelle
pochodzący ze źródła (wodnego)

źródło ˈʑrudwɔ n
Quelle
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
to, co stanowi początek czegoś

źródłosłów ʑrudˈwɔswuf n
Etymologie
podstawa etymologiczna wyrazu

ŻW ʒɛd‿ˈvu acronym
MP
= (wojskowość, wojskowy) Żandarmeria Wojskowa;

Żagań ˈʒaɡãɲ pn
Sagan
(geografia, geograficzny) jedna z polskich miejscowości;

Żaneta ʒãˈnɛta pn
Jeanette
imię żeńskie;

Żar-Ptak n
Feuervogel
(mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem

Żary ˈʒarɨ pn
Sorau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Żeleznodorożnyj pn
Gerdauen Schelesnodoroschny
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w rejonie prawdińskim;

Żeleznogorsk pn
Schelesnogorsk
(geografia, geograficzny) miasto zamknięte w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, założone w celu produkcji plutonu;

Żmigród ˈʒmʲiɡrut pn
Trachenberg
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim;

Żmudź pn
Samogitien Schamaiten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żory ˈʒɔrɨ pn
Sohrau
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Żyd ʒɨt n
Jude
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żygulowsk pn
Schiguljowsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, położone nad Wołgą;

Żyronda pn
Gironde
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;
(geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;

Żytawa ʒɨˈtava pn
Zittau
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Żytomierz ʒɨˈtɔ̃mʲjɛʃ pn
Schytomyr
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej;

Żywocice pn
Ziwotitz
(geografia, geograficzny) część miasta Hawierzowa w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach;

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
Fruchtbarer Halbmond
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba ˈʒaba n
Frosch
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żaba dalmatyńska n
Springfrosch
(herpetologia, herpetologiczny) Rana dalmatina ściśle chroniony gatunek europejskiego płaza należącego do żab brunatnych;

żaba moczarowa n
Moorfrosch
(herpetologia, herpetologiczny) Rana arvalis, gatunek płaza bezogonowego z grupy żab brunatnych;

żabi skok ˈʒabʲi ˈskɔk idiom
Katzensprung
(potocznie, potoczny) bardzo blisko

żabiru afrykański ʒaˈbʲiru ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
Sattelstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus senegalensis Shaw, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabiru amerykański ʒaˈbʲiru ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
Jabiru
(ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria Lichtenstein, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabiru argentyński ʒaˈbʲiru ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci n
Jabiru
(ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria Lichtenstein, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabiru czerwononogi ʒaˈbʲiru ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔɟi n
Großstorch Riesenstorch
(ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus asiaticus Latham, duży ptak z rodziny bocianowatych;

żabnica ʒabʲˈɲiʦ̑a n
Seeteufel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żabogłów n
Froschdorsch
(ichtiologia, ichtiologiczny) Raniceps raninus, gatunek ryby morskiej;

żabojad ʒaˈbɔjat n
Froschfresser
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) lub (lekceważąco, lekceważący) Francuz

żabot n
Jabot
(krawiectwo) (dawniej, dawny) falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
kein niemand
…informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel ˈʒaɟɛl n
Segel
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
Segelschiff
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglowiec wysoki n
hoher Segelflosser
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pterophyllum altum, gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych, hodowanej również w akwariach;

żaglowy ʒaɡˈlɔvɨ adj
Segel
dotyczący żagla, związany z żaglem lub z żaglami
wyposażony w żagle

żaglówka ʒaɡˈlufka n
Segelboot
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żak n
Aalreuse
(rybołówstwo, rybacki) sieć rozpięta na obręczach;

żakard n
Jacquardwebstuhl
(technologia, technika, techniczny) (włókiennictwo) (środowiskowy) mechanizm przesmykowy umożliwiający sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy;

żal ʒal n
Bedauern Trauer Leid
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żandarm ˈʒãndarm n
Gendarm
funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej

żandarmeria ˌʒãndarˈmɛrʲja n
Militärpolizei Gendarmerie MP
policja wojskowa

żar ʒar n
Glut
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa
(przenośnie, przenośnia) silne emocje, gwałtowne uczucia
Hitze Glut
gorące powietrze

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
Jargon
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwość ʒarˈlʲivɔɕʨ̑ n
Inbrunst
cecha tego, kto jest żarliwy

żarliwy ʒarˈlʲivɨ adj
schwärmerisch
cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żart ʒart n
Witz Scherz
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartobliwie ˌʒartɔˈblʲivʲjɛ adv
scherzhaft
humorystycznie, nie na serio, z przymrużeniem oka

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
scherzen spaßen
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żartowniś ʒarˈtɔvʲɲiɕ n
Spaßvogel
ktoś lubiący żartować

żarówka ʒaˈrufka n
Glühbirne Glühlampe
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłok ˈʒarwɔk n
Vielfraß Freßsack
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żatecki adj
Saazer
odnoszący się do czeskiego miasta Žatec, związany z Žatcem

żałoba ʒaˈwɔba n
Trauer schmerzlicher Verlust
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
bedauern
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym
okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł

żbik ʒbʲik n
Wildkatze
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że ʒɛ conjunction
also
…podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym
dass
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebrak ˈʒɛbrak n
Bettler
ten, kto żebrze

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
betteln
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro ˈʒɛbrɔ n
Rippe
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeby ˈʒɛbɨ conjunction
um zu sodass
…łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeglarka ʒɛɡˈlarka n
Seglerin
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca żeglarstwo sportowe
kobieta lub dziewczyna trudniąca się żeglarstwem, uprawiająca żeglarstwo w celach rekreacyjnych

żeglarstwo n
Segeln Segelsport Segelfahrt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
Segler
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować ʒɛɡˈlɔvaʨ̑ v
segeln
przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żegluga ʒɛɡˈluɡa n
Schifffahrt
(marynarka) transport wodny

żel pod prysznic ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
Duschgel
mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
Bügeleisen Plätteisen
urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
eisern
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo
(przenośnie, przenośnia) funkcjonujący w niezmienionej postaci
(przenośnie, przenośnia) wytrzymały fizycznie, psychicznie, odporny, mocny, silny, twardy jak żelazo
(przenośnie, przenośnia) ściśle przestrzegany
dotyczący żelaza

żelazo ʒɛˈlazɔ n
Eisen
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;

żelazownik ˌʒɛlaˈzɔvʲɲik n
Eisenhölzer
(botanika, botaniczny) wiecznie zielone drzewo występujące w Australii, Nowej Zelandii i Polinezji

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
Stahlbeton
= (budownictwo) żelazobeton;

żeliwiak ʒɛˈlʲivʲjak n
Kupolofen
piec hutniczy stosowany do wytopu żeliwa;

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
Gusseisen
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żelka n
Gummibonbon
(spożywczy) żelatynowy cukierek;

żeneta ʒɛ̃ˈnɛta n
Ginsterkatze
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
Ginseng
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
Damen Frauen
(biologia, biologiczny) mający narządy wytwarzające jaja, mający komórki ulegające zapłodnieniu, charakterystyczny dla samicy
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija ˈʒmʲija n
Otter Viper
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;
falsche Schlange
(przenośnie, przenośnia) osoba zła i podstępna

żmijówka ʒmʲiˈjufka n
Schlangenschnaps
(spożywczy) egzotyczny alkohol z wężem (żmiją) zatopionym w butelce

żniwa ˈʒʲɲiva n
Ernte
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żona ˈʒɔ̃na n
Ehefrau Frau
kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
verheiratet
zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
Jongleur
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonglować v
jonglieren
szybko, na przemian i cyklicznie podrzucać kilka przedmiotów

żonkil ˈʒɔ̃ŋʲcil n
Jonquille Osterglocke
(botanika, botaniczny) kwiat żonkila (1.1)
Osterglocke Jonquille
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;

żołd ʒɔwt n
Sold
pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołna n
Bienenfresser
(ornitologia, ornitologiczny) Meropidae, ptak z rzędu kraskowych

żołnierka ʒɔwʲˈɲɛrka n
Soldatendienst
(wojskowość, wojskowy) służba wojskowa
Soldatin
(wojskowość, wojskowy) kobieta odbywająca służbę wojskową; członkini sił zbrojnych danego państwa

żołnierski adj
Soldaten- soldatisch
dotyczący żołnierza, związany z żołnierzem

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
Soldat
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
Magen
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądkowy adj
gastrisch gastral
związany z żołądkiem, dotyczący żołądka

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
Eichel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;
(termin karciany) jeden z kolorów w kartach;
(anatomia, anatomiczny) zwieńczenie prącia;

żołędziowy ˌʒɔwɛ̃ɲˈʥ̑ɔvɨ adj
Eichel-
dotyczący żołędzi, owoców dębu

żreć ʒrɛʨ̑ v
fressen
(pospolicie) (obraźliwie) o człowieku: jeść chciwie, łapczywie lub niechlujnie
o zwierzęciu: jeść

żrący adj
ätzend scharf
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żuaw ˈʒu<sup>w</sup>af n
Zuave
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz oddziału żuawów (1.2)
Zuaven
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;

żubr ʒupr̥ n
Wisent Europäischer Bison Wisent
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żubr europejski n
Europäischer Bison Wisent
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;

żubrówka n
Bisongras Duftende Mariengras Süßgras
(botanika, botaniczny) Hierochloë odorata L., gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych;

żuchwa ˈʒuxfa n
Unterkiefer
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuchwowy adj
mandibulär mandibular
(anatomia, anatomiczny) związany z żuchwą, dotyczący żuchwy

żuk gnojowy n
Mistkäfer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Geotrupes stercorarius Linnaeus, chrząszcz z rodziny gnojarzowatych;

żur n
Sauermehlsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa o kwaskowatym smaku, gotowana na zakwasie, najczęściej żytnim;

żuraw ˈʒuraf n
Kranich
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;
Kran Kranich
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;
Schaduff
(technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwignicy do wydobywania wody ze studni;

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
Moosbeere
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żurek ˈʒurɛk n
Sauermehlsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej;

żuwaczka ʒuˈvaʧ̑ka n
Mandibel
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) część narządu gębowego niektórych stawonogów;

żuć ʒuʨ̑ v
kauen
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żużel ˈʒuʒɛl n
Schlacke
(hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;

żwacz ʒvaʧ̑ n
Pansen
(zoologia, zoologiczny) jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwawy ˈʒvavɨ adj
rüstig
pełen werwy i temperamentu

żwir ʒvʲir ˈʒvʲirɨ n
Kies Schotter
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

żwirowy ʒvʲiˈrɔvɨ adj
kiesig
dotyczący żwiru, związany ze żwirem

życica ʒɨˈʨ̑iʦ̑a n
Lolch Weidelgras
(botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych;

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
Leben
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;
Leben Lebensunterhalt Unterhalt
utrzymanie, wyżywienie

życiorys ʒɨˈʨ̑ɔrɨs n
Lebenslauf
(urzędowy) (biurowość, biurowy) pismo zawierające podstawowe dane osobowe, wykształcenie i ewentualnie przebieg kariery zawodowej oraz dane kontaktowe
opis czyjegoś życia i czyjejś działalności

życiowy ʒɨˈʨ̑ɔvɨ adj
Lebens
związany z życiem, dotyczący życia

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
Wunsch
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzliwość ʒɨʧ̑ˈlʲivɔɕʨ̑ n
Freundlichkeit
przyjazny stosunek do innych

życzliwy ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ adj
wohlwollend
przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
wünschen
składać życzenia

żyd ʒɨt n
Jude
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
jüdisch
związany z Żydami, ich religią, kulturą

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci n
Jiddisch
(język) jidysz

żydowskość ʒɨˈdɔfskɔɕʨ̑ n
Judentum Judenschaft
ogół cech charakterystycznych dla Żydów i kultury żydowskiej

żylak ˈʒɨlak n
Krampfader
(medycyna, medyczny) nadmierne rozszerzenie żyły;

żyletka ʒɨˈlɛtka n
Rasierklinge
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żylistek ʒɨˈlʲistɛk n
Deutzie
(botanika, botaniczny) krzew z rodziny hortensjowatych;

żyrafa ʒɨˈrafa n
Giraffe
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
Kronleuchter Lüster
ozdobna, najczęściej wieloramienna, lampa wisząca pod sufitem

żyrobus ʒɨˈrɔbus n
Gyrobus
(motoryzacja) autobus czerpiący energię z koła zamachowego,

żyrondysta n
Girondist
(historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;

żyrondystka n
Girondistin
(historia, historyczny, historycznie) członkini lub sympatyczka żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;

żyroskop ʒɨˈrɔskɔp n
Gyroskop
(fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyroskopowy ˌʒɨrɔskɔˈpɔvɨ adj
gyroskopisch
(przymiotnik) od żyroskop

żyrować v
bürgen girieren
(handel, handlowy) poręczać spłatę sumy wekslowej za osobę pożyczającą pieniądze
indossieren
(handel, handlowy) przekazywać weksel innej osobie

żytni ˈʒɨtʲɲi adj
Roggen
wykonany z ziarna żyta

żyto ˈʒɨtɔ n
Roggen
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych;
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)

żywe srebro ˈʒɨvɛ ˈsrɛbrɔ n
eine wilde Hummel
(przenośnie, przenośnia) o osobie bardzo ruchliwej, energicznej, aktywnej

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
Harz
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywicować v
Harz gewinnen
wydobywać żywicę z drzew iglastych
harzen
(botanika, botaniczny) wydzielać żywicę

żywić ˈʒɨvʲiʨ̑ v
ernähren
karmić, dawać jeść, utrzymywać kogoś
hegen
(przenośnie, przenośnia) (podniośle) odczuwać coś, czuć coś
ernähren
żywić (1.1) samego siebie, jeść coś, odżywiać się

żywność ˈʒɨvnɔɕʨ̑ n
Nahrung Lebensmittel Nahrungsmittel
ogół produktów spożywczych;

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
Hecke
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żyworodny adj
lebend gebärend lebendgebärend vivipar
(zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki
vivipar
(botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej

żywot ˈʒɨvɔt n
Leben
(książkowy) życie, istnienie

żywy ˈʒɨvɨ adj
lebendig lebend
przejawiający oznaki życia
będący w użyciu
lebendig lebhaft
żwawy, szybki
jasny, jaskrawy, niestonowany

żyzność ˈʒɨznɔɕʨ̑ n
Fruchtbarkeit
cecha gleby umożliwiającej obfity wzrost roślin na niej

żyzny ˈʒɨznɨ adj
ergiebig fecht
(rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów
fruchtbar fruchttragend
(rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony

żyć ʒɨʨ̑ v
leben
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
bytować w jakichś warunkach
obcować z kimś
trwać

żyć jak pies z kotem ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpʲjɛs ˈː‿kɔtɛ̃m v
wie Hund und Katze leben
żyć w ciągłej niezgodzie, nienawiści, kłótni

żyć jak pączek w maśle ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛɡ ˈv‿maɕlɛ v
wie die Made im Speck leben
żyć w bardzo dobrych warunkach materialnych, będąc zadowolonym i szczęśliwym

żyć na wysokiej stopie ˈʒɨʨ̑ ˌna‿vɨˈsɔcɛ̇j ˈstɔpʲjɛ v
auf großem Fuß leben
żyć luksusowo, wystawnie

żyła ˈʒɨwa n
Ader
(technologia, technika, techniczny) jedna z części przewodzących kabla elektrycznego;
Ader Vene
(geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach;
Vene Ader
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żyła wrotna ˈʒɨwa ˈvrɔtna n
Pfortader
(anatomia, anatomiczny) żyła doprowadzająca krew do wątroby;

żyłka n
Ader Gespür
(potocznie, potoczny) predyspozycja lub zamiłowanie do czego
Äderchen
(anatomia, anatomiczny) (zdrobniale) od: żyła

żyźnica n
Glatthafer
(botanika, botaniczny) Arrhenatherum P.Beauv., rodzaj trawy dającej wysokowartościowe siano;
Longan-Baum
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dimocarpus longan Lour., gatunek tropikalnego drzewa owocowego z rodziny mydleńcowatych;

żółcień chinolinowa ˈʒuwʲʨ̑ɛ̇̃ɲ ˌxʲĩnɔlʲĩˈnɔva n
Chinolingelb
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, zielonkawożółty barwnik spożywczy;

żółciowy ʒuwʲˈʨ̑ɔvɨ adj
Galle
(biologia, biologiczny) dotyczący żółci

żółta febra n
Gelbfieber Amarillfieber Gelbes Fieber
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
gelbe Karte Gelbe Karte
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
Gelbsucht Ikterus Icterus
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtawy ʒuwˈtavɨ adj
gelblich
lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółtko ˈʒuwtkɔ n
Dotter Eigelb Eidotter Vitellus
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;
Eigelb Gelbei
(spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów

żółto adv
gelb
z użyciem żółtej barwy, z obecnością żółci

żółtodziób ʒuwˈtɔʥ̑up n
Grünschnabel
(potocznie, potoczny) osoba niedoświadczona, laik, amator

żółtozielony adj
gelbgrün
kolor zielony z żółtym odcieniem

żółtoziem ʒuwˈtɔʑɛ̃m n
Gelberde
(geologia, geologiczny) mało żyzna gleba w strefie klimatu równikowego;

żółty ˈʒuwtɨ adj
gelb
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółty związek zawodowy n
gelbe Gewerkschaft
(społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu

żółw ʒuwf n
Schildkröte
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;
Schildkrötenformation
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1);

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i n
Pantherschildkröte
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates

żółw lądowy ˈʒuwf lɔ̃nˈdɔvɨ n
Landschildkröte
(zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest ląd

żółw morski ˈʒuwf ˈmɔrsʲci n
Meeresschildkröte
(zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest morze

żółw skórzasty ˈʒuwf skuˈʒastɨ n
Lederschildkröte
(zoologia, zoologiczny) (systematyka) Dermochelys coriacea, gatunek gada z monotypowej rodziny żółwi skórzastych;

żółwi ˈʒuwvʲi adj
Schildkröte
związany z żółwiem lub żółwiami

żółwik ˈʒuwvʲik n
Faustgruß Fistbump
(potocznie, potoczny) lekkie uderzenie się pięściami dwojga osób w geście np. powitania
Schneckchen jung Schnecke
(potocznie, potoczny) młody, mały żółw
Schneckchen klein Schnecke
(zdrobniale) od: żółw

żółć ʒuwʲʨ̑ n
Galle
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
verlangen fordern beanspruchen
domagać się czegoś kategorycznie

żądlić v
stechen
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbijać żądło

żądny adj
gierig süchtig
pragnący czegoś w sposób niepohamowany

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
Stachel
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żądłówka ʒɔ̃ndˈwufka n
Stechimme Wehrimme
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z żądłem;

żłobek ˈʒwɔbɛk n
Kinderkrippe
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia;