arka ˈarka suffix
er
…dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)
inde
…dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach)

arz aʃ suffix
er
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

by bɨ suffix
ille
…używany do tworzenia trybu przypuszczającego

enie suffix
else
…tworzący rzeczowniki od czasowników

fagia ˈfaɟja suffix
fagi
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odżywianiem się, zjadaniem, pochłanianiem, pożeraniem

fil suffix
fil
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających amatora lub miłośnika czegoś

filia ˈfʲilʲja suffix
fili
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających upodobania, zamiłowania, skłonności do czegoś

fobia ˈfɔbʲja suffix
fobi
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

gram suffix
gram
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających jednostkę masy

izm ism̥ suffix
isme
…tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

ka ka suffix
un-
tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego

letni ˈlɛtʲɲi suffix
årig
przyrostek tworzący przymiotniki dotyczące wieku (czasu od narodzin lub powstania)

o- suffix
s-
…tworzący złożenia rzeczownikowe

owa ˈɔva suffix
inde
(przestarzałe, przestarzały) …dodawany do rzeczownika rodzaju męskiego oznaczającego zawód, funkcję, tworzący wyrazy rodzaju żeńskiego oznaczające żonę wyrazu głównego

yca suffix
un-
…dodawany do rzeczownika rodzaju męskiego tworzy rodzaj żeński, także o znaczeniu pejoratywnym lub zgrubieniowym

ż ʃ ʒ suffix
og vor
partykuła, wzmacniająca konstrukcje z czasownikami w trybie rozkazującym lub w zdaniach pytających

AA a‿ˈː acronym
AA
= Anonimowi Alkoholicy;

ABC a‿bɛ‿ˈt͡sɛ n
ABC abc
podstawy czegoś, podstawy wiedzy na jakiś temat

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
ABS
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

Aalborg pn
Aalborg Ålborg
(geografia, geograficzny) miasto w Danii;

Aarhus pn
Aarhus Århus
(geografia, geograficzny) miasto w Danii;

Abchazja apˈxazʲja pn
Abkhasien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abelard aˈbɛlart pn
Abelardo
imię męskie;

Aberdeen pn
Aberdeen
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan abʲˈid͡ʒãn ˈabʲid͡ʒãn pn
Abidjan
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abraham abˈraxãm pn
Abraham
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Achilles aˈxʲilːɛs pn
Achilleus Akilles
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

Adam ˈadãm pn
Adam
imię męskie;
(biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
Adelaide
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
Adonis
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk n
afghaner
obywatel Afganistanu

Afryka ˈafrɨka pn
Afrika
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
Aachen
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Aladyn aˈladɨ̃n pn
Aladdin
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Albania alˈbãɲja pn
Albanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albańczyk alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk n
albaner
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
Alexander
imię męskie;

Algier ˈalʲɟɛr pn
Algier
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
Algeriet
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Allah ˈalːax pn
Allah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy ˈalpɨ pn
Alperne Alper
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Amanda ãˈmãnda pn
Amanda
imię żeńskie;

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sydamerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔt͡sna pn
Nordamerika
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈt͡ɕĩj̃ska pn
Latinamerika
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
Mellemamerika Centralamerika
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
amerikaner
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
amerikanerinde
obywatelka Stanów Zjednoczonych

Amman ˈãmːãn pn
Amman
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
Amsterdam
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
Amu Darja
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur ˈãmur pn
Amur
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anastazja ˌãnaˈstazʲja pn
Anastasia
imię żeńskie;

Anastazy ˌãnaˈstazɨ pn
Anastasios
imię męskie;

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
Anatolien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andora ãnˈdɔra pn
Andorra
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andromacha pn
Andromache
(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
Andromeda
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
imię żeńskie;

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
Anders Andreas
imię męskie;

Andy ˈãndɨ pn
Andesbjergene
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Aneta ãˈnɛta pn
Annette
imię żeńskie;

Anetta pn
Annette
imię żeńskie

Angelika pn
Angelica
imię żeńskie;

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
englænderinde
kobieta narodowości angielskiej

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
England
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik ˈãŋɡlʲik n
englænder
mężczyzna narodowości angielskiej

Angola ãŋˈɡɔla pn
Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk n
angolaner
obywatel Angoli

Anguilla pn
Anguilla
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
skytsengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita ãˈɲita pn
Anita
imię żeńskie;

Ankara ãŋˈkara pn
Ankara
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Anna ˈãnːa pn
Anna Anne
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
Antananarivo
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares ãnˈtarɛs pn
Antares
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
Antarktis
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
Antigua og Barbuda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antiguańczyk n
antiguaner
obywatel Antigui i Barbudy

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
Anton
imię męskie;

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
Antwerpen
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
Nederlandske Antiller
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
Ansam
imię męskie;

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
Appenninerne
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apollo aˈpɔlːɔ pn
Apollon
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;

Arab ˈarap n
araber
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
Saudi-Arabien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
Aragonien
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Aramejczyk ˌarãˈmɛjt͡ʃɨk n
aramæer
członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
Argentina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
argentiner argentinier
obywatel Argentyny

Argos pn
Argos
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Arktyka ˈarktɨka pn
Arktis
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
Armenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
armenier
obywatel Armenii

Aruba aˈruba pn
Aruba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

As as n
as
(mitologia, mitologiczny) przedstawiciel głównej dynastii bogów nordyckich

Asyria aˈsɨrʲja pn
Assyrien
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
Athen
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Attyka pn
Attika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Auschwitz pn
Auschwitz
= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Australia awˈstralʲja pn
Australien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Austria ˈawstrʲja pn
Østrig
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriak ˈawstrʲjak n
østriger
mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Østrig-Ungarn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn pn
Aserbajdsjan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn n
aserbajdsjaner
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azja ˈazʲja pn
Asien
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
Lilleasien
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azjata aˈzʲjata n
asiat asiater
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azory aˈzɔrɨ pn
Azorerne Acorerne
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

BWP n
IKK
= (wojskowość, wojskowy) bojowy wóz piechoty;

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
Baden-Württemberg
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec;

Bahrajn ˈbaxrajn pn
Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bahrańczyk baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk n
bahrainer
obywatel Bahrajnu

Bajkał ˈbajkaw pn
Bajkalsøen
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Baku ˈbaku pn
Baku
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
Bangladesh
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Baran ˈbarãn pn
Vædderen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Barbados barˈbadɔs pn
Barbados
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

Barbadosyjczyk n
barbadier
obywatel Barbadosu

Barcelona ˌbart͡sɛˈlɔ̃na pn
Barcelona
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Barnauł pn
Barnaul
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Bask bask n
basker
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Bawaria baˈvarʲja pn
Bayern
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Beata bɛˈata pn
Beate
imię żeńskie;

Bejrut ˈbɛjrut pn
Beirut
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

Belg bɛlk n
belgier
obywatel Belgii

Belgia ˈbɛlʲɟja n
Belgien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belize bɛˈlʲizɛ pn
Belize
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Belizeńczyk ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
belizer
obywatel Belize

Benedykta ˌbɛ̃nɛˈdɨkta pn
Benedikte
imię żeńskie;

Bengal ˈbɛ̃ŋɡal pn
Bengalen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Bengalczyk n
bengaler
(etnografia, etnograficzny) członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
Benjamin
imię męskie;

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Benińczyk bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk n
beniner
obywatel Beninu

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
Berlin
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
Vestberlin
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
Bermuda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Berno ˈbɛrnɔ pn
Bern
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Besarabia pn
Bessarabien
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Bhutan ˈbutãn pn
Bhutan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
hviderusser
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ pn
Hviderusland Belarus
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Biblia ˈbʲiblʲja n
Bibelen bibel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma ˈbʲirma pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Bliźniak ˈblʲiʑɲak n
tvilling
(potocznie, potoczny) osoba urodzona pod znakiem Bliźniąt

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
Tvillingerne
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
Bolivia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Bornholm ˈbɔrn̥xɔlm pn
Bornholm
(geografia, geograficzny) duńska wyspa w południowo-zachodniej części Bałtyku;

Bornholmczyk n
bornholmer
mieszkaniec wyspy Bornholm

Boszniak ˈbɔʃʲɲak n
bosniak
przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;

Botnik Południowy pn
Bottenhavet
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botswana bɔtsˈfãna pn
Botswana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩna pn
Bosnien-Hercegovina Bosnien og Hercegovina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak ˈbɔɕɲak n
bosniak
(potocznie, potoczny) bośniacki muzułmanin mieszkający w Bośni i Hercegowinie
bosnier
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈd͡zɛ̃ɲɛ pn
jul
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
Bratislava
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia braˈzɨlʲja pn
Brasilien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijt͡ʃɨk n
brasilianer
obywatel Brazylii

Bruksela bruˈksɛla pn
Bruxelles Bryssel
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei brũˈnɛji pn
Brunei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brytyjczyk brɨˈtɨjt͡ʃɨk n
brite
obywatel Wielkiej Brytanii

Buchara pn
Bukhara
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
Budapest
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budda ˈbudːa n
Buddha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
Bukarest
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
Burkina Faso
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi buˈrũndʲi pn
Burundi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar ˈbuwɡar n
bulgarer Bulgarer
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria buwˈɡarʲja pn
Bulgarien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Byk bɨk pn
Tyren
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmat͡sɛˈdɔ̃ɲji pn
Tidligere Jugoslaviske Republik Makedonien
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Bóg buk n
Gud gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

CD sʲi‿ˈdʲi t͡sɛ‿ˈdɛ acronym
cd
= (angielski) compact disc → płyta kompaktowa

Cecylia t͡sɛˈt͡sɨlʲja pn
Cecille Sisse
imię żeńskie;

Cesarstwo Rzymskie t͡sɛˈsarstfɔ ˈʒɨ̃msʲcɛ pn
Romerriget
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;

Chankendi pn
Khankendi
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Karabachu;

Charków ˈxarkuf pn
Kharkiv
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
Chaeronea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
Chaeronea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chersoń pn
Kherson
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Chile ˈt͡ʃʲilɛ pn
Chile
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk t͡ʃʲiˈlʲijt͡ʃɨk n
chilener
obywatel Chile

Chiny ˈxʲĩnɨ pn
Kina
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chińczyk ˈxʲĩj̃n͇t͡ʃɨk n
kineser
obywatel Chin
osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
Den Kinesiske Folkerepublik Folkerepublikken Kina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chorwacja xɔrˈvat͡sʲja n
Kroatien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat ˈxɔrvat n
kroat kroater
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chrystus ˈxrɨstus pn
Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Cygan ˈt͡sɨɡãn n
sigøjner
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cylicja pn
Kilikien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr t͡sɨpr̥ pn
Cypern
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk t͡sɨˈprɨjt͡ʃɨk n
cypriot
obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)
mieszkaniec Cypru

Cyrena pn
Kyrene
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Czarnogóra ˌt͡ʃarnɔˈɡura n
Montenegro
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czeboksary pn
Tjeboksary
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech t͡ʃɛx n
bøhmer
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Czech (krainy historycznej)
tjekker
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvat͡sʲja pn
Tjekkoslovakiet
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy ˈt͡ʃɛxɨ pn
Bøhmen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Tjekkiet
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia t͡ʃɛˈt͡ʃɛ̃ɲja pn
Tjetjenien
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czerwony Kapturek pn
Rødhætte
przezwisko głównej postaci baśni ludowej, małej dziewczynki noszącej czerwone nakrycie głowy

Czerwony Krzyż t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
Røde Kors
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czyta pn
Tjita
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

Dagestan daˈɡɛstãn pn
Dagestan
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
Damaskus
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Syrii;

Dania ˈdãɲja pn
Danmark
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Dania Południowa pn
Syddanmark
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Danii;

Daniel ˈdãɲɛl pn
Daniel
imię męskie;

Daniela dãˈɲɛla pn
Daniel
imię żeńskie;

Darmstadt pn
Darmstadt
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w Hesji;

Dekalog dɛˈkalɔk n
de ti bud dekalog
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju;

Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki pn
Demokratisk Socialistisk Republik Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
Diogenes
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
imię męskie;

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
Dnepr
(geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;
Dnipro
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie;

Dniepropetrowsk pn
Dnipropetrovsk
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);

Dniepropietrowsk pn
Dnipropretovsk
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1926-1991);

Dolna Austria pn
Niederösterreich
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Saksonia pn
Niedersachsen Nedersaksen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
Dominica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
Dominikanske Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
dominikaner dominicaner
obywatel Dominikany

Donieck ˈdɔ̃ɲɛt͡sk pn
Donetsk
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Dorota dɔˈrɔta pn
Ditte Dorthea
imię żeńskie;

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛt͡ʃna pn
Mælkevejen
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Duch Święty ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
helligånd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj ˈdũnaj pn
Donau
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunka ˈdũŋka n
dansker
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Duńczyk ˈdũj̃n͇t͡ʃɨk n
dansker
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dzielnica Łacińska pn
Latinerkvarter
(geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dzień Zakochanych ˈd͡ʑɛ̇̃ɲ ˌzakɔˈxãnɨx n
valentinsdag
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej

Dzukia pn
Dzūkija
(geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju, a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;

Dżibuti d͡ʒʲiˈbutʲi pn
Djibouti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

EKG acronym
EKG
(medycyna, medyczny) elektrokardiogram

ESW ɛ‿ːz‿ˈvu acronym
EMS
= Europejski System Walutowy;

Ebisu pn
Ebisu
(mitologia japońska) jeden z siedmiorga bogów szczęścia z mitologii japońskiej, patron handlu i innych interesów, gejszy, rybaków oraz rolników;

Edward ˈɛdvart pn
Edvard
imię męskie;

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
Edinburgh
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Efialtes ɛˈfʲjaltɛs pn
Ephialtes
imię męskie;

Egina ɛˈɟĩna pn
Égina
(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;

Egipcjanin ˌɛɟipˈt͡sʲjä̃ɲĩn n
egypter ægypter
mieszkaniec Egiptu

Egipt ˈɛɟipt pn
Ægypten Egypten Egypten Ægypten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
Ecuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Elsynor pn
Helsingør
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Helsingør

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
Elisabeth
imię żeńskie;

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
Emilie Emily
imię żeńskie;

Eneasz pn
Æneas
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Eos ˈɛɔs pn
Eos
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;

Epir pn
Epirus Epiros
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Eryk ˈɛrɨk pn
Erik
imię męskie;

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
Eritrea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erytrejczyk ˌɛrɨˈtrɛjt͡ʃɨk n
eritreer
obywatel Erytrei

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
Jerevan
(geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
Estland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
ester estlænder
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
Etiopien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Eubeja pn
Eubøa
(geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eurazja ɛwˈrazʲja pn
Eurasien
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa ɛwˈrɔpa pn
Europa
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 52;

Europa Południowa pn
Sydeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej;

Europa Północna pn
Nordeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej;

Europa Wschodnia n
Østeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa pn
Vesteuropa
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjt͡ʃɨk n
europæer
mieszkaniec Europy

Ewa ˈɛva pn
Eva
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
imię żeńskie;

Ewelina ˌɛvɛˈlʲĩna pn
Evelyn
imię żeńskie;

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
Ezra
imię męskie;

Ezop ˈɛzɔp pn
Æsop
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Farerczyk n
færing
mieszkaniec, obywatel Wysp Owczych

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈrat͡sʲja rɔˈsɨjska pn
Russisk Føderation Den Russiske Føderation
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Fenicja fɛ̃ˈɲit͡sʲja pn
Fønikien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Fez fɛs pn
Fez
(geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fidżi ˈfʲid͡ʒʲi pn
Fiji
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filip ˈfʲilʲip pn
Filip
imię męskie;

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
Filippinerne
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Fin fʲĩn n
finne finlænder
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
Finland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia pn
Fyn
(geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Flensburg pn
Flensborg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią;

Florencja flɔˈrɛ̃nt͡sʲja pn
Firenze
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Francja ˈfrãnt͡sʲja pn
Frankrig
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz ˈfrãnt͡sus n
franskmand
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Fryderyka ˌfrɨdɛˈrɨka pn
Frederikke
imię żeńskie;

Frygia pn
Frygien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
Gabon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabończyk ɡaˈbɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
gaboneser
obywatel Gabonu

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
Gabriel
imię męskie;

Gal ɡal n
galler
mieszkaniec starożytnej Galii;

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
Galilæa
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Gambia ˈɡãmbʲja pn
Gambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gargantua pn
Gargantua
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Gaza ˈɡaza pn
Gaza
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
Danzig Gdansk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;

Genezaret pn
Genesaret sø
(geografia, geograficzny) (zobacz) Jezioro Tyberiadzkie;

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
Genova
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Ghana ˈɡãna pn
Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;

Godzilla ɡɔˈd͡ʑilːa pn
Godzilla
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Grecja ˈɡrɛt͡sʲja pn
Grækenland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Grek ɡrɛk n
græker
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
Grenada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Grenadyn, największa wyspa państwa Grenada (1.1)

Grenlandczyk n
grønlænder
mieszkaniec Grenlandii

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
Grønland
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Gruzja ˈɡruzʲja pn
Georgien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Gujana ɡuˈjãna pn
Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujańczyk ɡuˈjä̃j̃n͇t͡ʃɨk n
guyaner
obywatel Gujany

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
Guatemala
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalt͡ʃɨk n
guatemalaner
obywatel Gwatemali

Gwiazda Wieczorna ˈɡvʲjazda vʲjɛˈt͡ʃɔrna pn
Aftenstjernen
(astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
Guinea-Bissau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
Ækvatorialguinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Górny Śląsk pn
Øvre Schlesien
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Göteborg pn
Gøteborg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

Haga ˈxaɡa pn
Haag
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Haitańczyk ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇t͡ʃɨk n
haitianer
obywatel Haiti

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Halloween xɛlɔˈ<sup>j</sup>ĩn n
halloween
święto duchów obchodzone 31 października (w wigilię Wszystkich Świętych) w krajach anglosaskich;

Hamburg ˈxãmburk pn
Hamborg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hanna ˈxãnːa pn
Hanne
imię żeńskie;

Harare xaˈrarɛ pn
Harare
(geografia, geograficzny) stolica Zimbabwe;

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
Helsinki Helsingfors
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
Henrik
imię męskie;

Hilda ˈxʲilda pn
Hilda Hilde
imię żeńskie;

Himalaje ˌxʲĩmaˈlajɛ pn
Himalaya
(geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Hindukusz xʲĩnˈdukuʃ pn
Hindu Kush Hindukush
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;

Hindus ˈxʲĩndus n
inder
obywatel Indii

Hiob xʲjɔp pn
Job
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Hiszpan ˈxʲiʃpãn n
spanier spaniol
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania xʲiʃˈpãɲja pn
Spanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Holandia xɔˈlãndʲja pn
Holland Nederlandene Nederland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
hollænder nederlænder
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holofernes pn
Holofernes
(biblijny) postać biblijna, wódz babilońskiej armii Nabuchodonozora zdekapitowany przez Judytę;

Holsztyn pn
Holsten
(geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;

Honduranin ˌxɔ̃nduˈrãɲĩn n
honduraner
obywatel Hondurasu

Honduras xɔ̃nˈduras pn
Honduras
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
Hongkong
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Horus ˈxɔrus pn
Horus
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Ida ˈida pn
Ida
imię żeńskie;

Indianin ĩnˈdʲjä̃ɲĩn n
indianer
czerwonoskóry, rdzenny mieszkaniec obu Ameryk, zaliczany do rasy żółtej;

Indie ˈĩndʲjɛ pn
Indien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
Indonesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjt͡ʃɨk n
indoneser
obywatel Indonezji

Inga ˈĩŋɡa pn
Inge
imię żeńskie;

Ingeborga pn
Ingebjørg
imię żeńskie;

Ingria pn
Ingermanland
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
Internet
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa, międzysieć;

Irak ˈirak pn
Irak
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Iran ˈirãn pn
Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk iˈrãj̃n͇t͡ʃɨk n
iraner
obywatel Iranu

Irlandczyk irˈlãnṭt͡ʃɨk n
irer irlænder
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia irˈlãndʲja pn
Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔt͡sna pn
Nordirland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Islandczyk isˈlãnṭt͡ʃɨk n
islænding islænder
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia isˈlãndʲja pn
Island
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Itaka iˈtaka pn
Ithaka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwano-Frankiwsk iˈva.nɔ ˈfraŋ.kifsk, iˈva.nɔ ˈfran.kifsk pn
Ivano-Frankivsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;

Iworyjczyk ˌivɔˈrɨjt͡ʃɨk n
ivorianer
obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Izrael izˈraɛl pn
Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

Izraelita ˌizraɛˈlʲita n
israeler
obywatel państwa Izrael
israelit
(starożytność) przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu;

JKM acronym
H.M.
= Jego Królewska Mość
= Jej Królewska Mość

Jakub ˈjakup pn
Jakob Jacob
imię męskie;

Jamajczyk jãˈmajt͡ʃɨk n
jamaicaner
obywatel Jamajki

Jamajka jãˈmajka pn
Jamaica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jan jãn pn
Jens Iven Jan Evan Even Iben
imię męskie;

Jankes n
yankee
(pogardliwie, pogardliwy) albo (żartobliwie) Amerykanin

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
Japan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka jaˈpɔ̃nka n
japanerinde
kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
japaner
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
Yemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
Jeremias
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jerozolima ˌjɛrɔzɔˈlʲĩma ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
Jerusalem
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
Jeriko
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
Jørgen Georg Jørn Geo
imię męskie;

Jezioro Tyberiadzkie pn
Tiberiassøen
(geografia, geograficzny) największe jezioro słodkowodne Izraela, położone na północy kraju w Galilei;

Jezus ˈjɛzus pn
Jesus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
Jesus Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Jonia pn
Ionien Jonien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Jordan ˈjɔrdãn pn
Jordan
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania jɔrˈdãɲa pn
Jordan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańczyk jɔrˈdãj̃n͇t͡ʃɨk n
jordaner
obywatel Jordanii

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
Jupiter
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
Jugoslavien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Juliusz ˈjulʲjuʃ pn
Julius
imię męskie;

Jutlandczyk n
jyde
mieszkaniec Jutlandii

Jutlandia pn
Jylland
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Jutlandia Północna pn
Nordjylland
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Danii ;

Jutlandia Środkowa pn
Midtjylland
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Danii;

Józef ˈjuzɛf pn
Josef
imię męskie;

Józefa juˈzɛfa pn
Josefa
imię żeńskie;

Józefina ˌjuzɛˈfʲĩna pn
Josefine
imię żeńskie;

KM ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲit͡ʃnɨ ‿ka‿ˈɛ̃m symbol
hk
= (metrologia, metrologiczny) koń mechaniczny (jednostka)

Kabowerdeńczyk ˌkabɔvɛrˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
kapverder
(rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

Kabul ˈkabul pn
Kabul
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kaczor Donald ˈkat͡ʃɔr ˈdɔ̃nalt pn
Anders And
bohater filmów animowanych;

Kafarnaum pn
Kapernaum
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
Kairo
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
Californien
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kaliningrad pn
Kaliningrad
(geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Kambodża kãmˈbɔd͡ʒa pn
Cambodja
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin ˌkãmbɔˈd͡ʒãɲĩn n
cambodjaner cambodianer
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kamerun kãˈmɛrũn pn
Cameroun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kameruńczyk ˌkãmɛˈrũj̃n͇t͡ʃɨk n
camerouner
obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Kamila kãˈmʲila pn
Camilla
imię żeńskie;

Kanada kãˈnada pn
Canada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjt͡ʃɨk n
canadier
obywatel Kanady

Kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
canadier
mieszkanka Kanady

Kapadocja pn
Kappadokien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Karia n
Karien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Karina kaˈrʲĩna pn
Karen
imię żeńskie;

Karol ˈkarɔl pn
Karl Carl
imię męskie;

Karyntia pn
Kärnten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
Catalonien
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katar ˈkatar pn
Qatar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarczyk kaˈtart͡ʃɨk n
qatarer
obywatel Kataru

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
Karen Karna Katrine Trine
imię żeńskie;

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
Kasakhstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kazachstańczyk n
kasakher
obywatel Kazachstanu

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
Kenya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijt͡ʃɨk n
kenyaner
obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kicia ˈcit͡ɕa pn
mis missekat
zwyczajowe imię nadawane kotkom (samicom kota)

Kijów ˈcijuf pn
Kyiv Kiev
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
Kirgisistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kolding pn
Kolding
(geografia, geograficzny) miasto w Danii, w południowej Jutlandii;

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
Köln
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumb ˈkɔlũmp pn
Columbus
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
Colombia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
Britisk Columbia
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
Comorerne
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komoryjczyk ˌkɔ̃mɔˈrɨjt͡ʃɨk n
comorer
obywatel Komorów

Kongijczyk kɔ̃ŋʲˈɟijt͡ʃɨk n
congoleser
obywatel Demokratycznej Republiki Konga
obywatel Konga

Kopciuszek pn
Askepot
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
København
(geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran ˈkɔrãn pn
Koranen koran
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sydkorea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔt͡sna pn
Nordkorea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Koreańczyk ˌkɔrɛˈãj̃n͇t͡ʃɨk n
koreaner
obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨt͡ʃna pn
Demokratiske Folkerepublik Korea
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Korsyka kɔrˈsɨka pn
Korsika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Kos kɔs pn
Kos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
Kosovo Kosova
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
Costa Rica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostarykanin ˌkɔstarɨˈkãɲĩn n
costaricaner
obywatel Kostaryki

Kowno pn
Kaunas
(geografia, geograficzny) drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛt͡s pn
Stenbukken stenbuk
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kościół ˈkɔɕt͡ɕuw pn
kirke
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kraj Sudetów ˈkraj suˈdɛtuf pn
Sudeterlandet
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Krajowa pn
Craiova
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, historyczna stolica regionu Oltenia;

Kraków ˈkrakuf pn
Krakow Kraków
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar pn
Krasnodar
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Kronsztad pn
Kronstadt
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Krym krɨ̃m pn
Krim
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
Christian
imię męskie;

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
Christoffer
imię męskie;

Krzyżak ˈkʃɨʒak pn
korsridder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)

Królestwo Danii pn
Kongeriget Danmark Danmarks Rige
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛt͡sʲji pn
Kongeriget Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Kserkses pn
Xerxes
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s pn
Månen månen
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Kuba ˈkuba pn
Cuba
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇t͡ʃɨk n
cubaner
obywatel Kuby

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
Peter Plys
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kurd kurt n
kurder
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu zamieszkującego głównie Kurdystan;

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
Kuwait
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kuwejtczyk kuˈvɛjṭt͡ʃɨk n
kuwaiter
obywatel Kuwejtu

LGBT acronym
LGBT lgbt
= (społeczny) lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

Lakonia pn
Lakonien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Laos ˈlaɔs pn
Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańczyk ˌlaɔˈtãj̃n͇t͡ʃɨk n
laot
obywatel Laosu

Larysa pn
Larisa Larissa
imię żeńskie;

Latynos n
latino
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z któregoś kraju Ameryki Łacińskiej;

Legia Cudzoziemska ˈlɛɟja ˌt͡sud͡zɔˈʑɛ̃mska pn
Fremmedlegionen
(wojskowość, wojskowy) francuska jednostka wojskowa składająca się głównie z cudzoziemców;

Leon ˈlɛɔ̃n pn
Leon
imię męskie;

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
Lesotho
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lesotyjczyk ˌlɛsɔˈtɨjt͡ʃɨk n
lesother
obywatel Lesotho

Lew lɛf pn
Løven
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Liban ˈlʲibãn pn
Libanon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

Libańczyk lʲiˈbãj̃n͇t͡ʃɨk n
libaneser
obywatel Libanu

Libia ˈlʲibʲja pn
Libyen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Licja pn
Lykien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liechtensteińczyk n
liechtensteiner
obywatel Liechtensteinu

Liturgia godzin pn
tidebøn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) codzienna modlitwa liturgiczna Kościoła katolickiego;

Litwa ˈlʲitfa pn
Litauen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
litauer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
Lissabon
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loki pn
Loke
(mitologia nordycka) nordycki olbrzym i bóg ognia, psot, chaosu i przemian, często określany też jako zwodziciel; syn olbrzyma Farbautiego i bogini Laufey

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
London
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburt͡ʃɨk n
luxemburger luxembourger
obywatel Luksemburga

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
Luxembourg Luxemborg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Luzytania pn
Lusitanien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów lvuf pn
Lviv
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

ME mʲiˈsṭʃɔstfa ɛwˈrɔpɨ acronym
EM
= Mistrzostwa Europy

MP3 ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ pn
MP3 afspiller mp3 afspiller
(potocznie, potoczny) odtwarzacz plików MP3 (1.1)
MP3 fil MP3 musik mp3 fil mp3 musik
(potocznie, potoczny) plik zawierający dźwięk skompresowany formatem MP3 (1.1)
MP3 MP3 format mp3 mp3 format
(informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku;

Macedonia ˌmat͡sɛˈdɔ̃ɲja pn
Makedonien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna ma.t͡sɛˈdɔ.ɲa puwˈnɔt͡s.na pn
Nordmakedonien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
Madagaskar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madera maˈdɛra pn
Madeira
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madryt ˈmadrɨt pn
Madrid
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magnus ˈmaɡnus pn
Magnus
imię męskie;

Malawi maˈlavʲi pn
Malawi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malawijczyk ˌmalaˈvʲijt͡ʃɨk n
malawier
obywatel Malawi

Malediwczyk ˌmalɛˈdʲift͡ʃɨk n
maldiver
obywatel Malediwów

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
Maldiverne
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja maˈlɛzʲja pn
Malaysia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Malezyjczyk ˌmalɛˈzɨjt͡ʃɨk n
malaysier
obywatel Malezji

Mali ˈmalʲi pn
Mali
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malijczyk maˈlʲijt͡ʃɨk n
malier
obywatel Mali

Malmö ˈmalmɛ pn
Malmø
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta ˈmalta pn
Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltańczyk malˈtãj̃n͇t͡ʃɨk n
malteser
obywatel Malty

Mandżuria mãn͇ˈd͡ʒurʲja pn
Manchuriet
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Mantua pn
Mantova
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

Marcin ˈmarʲt͡ɕĩn pn
Morten Martin
imię męskie;

Marek ˈmarɛk pn
Markus Marcus
imię męskie;

Maria ˈmarʲja pn
Maria
imię żeńskie;

Marianna marʲˈjãnːa pn
Marianne
imię żeńskie;

Marokańczyk ˌmarɔˈkãj̃n͇t͡ʃɨk n
marokkaner
obywatel Maroka

Maroko maˈrɔkɔ pn
Marokko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Mars mars pn
Mars
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem;
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Martyna pn
Martine
imię żeńskie;

Maryja maˈrɨja pn
Maria
(teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maur mawr n
maurer
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
Mauretanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
Mauritius
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurytyjczyk ˌmawrɨˈtɨjt͡ʃɨk n
mauritier
obywatel Mauritiusu

Mazowsze maˈzɔfʃɛ pn
Masovien
(geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
Margrethe
imię żeńskie;

Medyna mɛˈdɨ̃na pn
Medina
(geografia, geograficzny) miasto w Arabii Saudyjskiej;

Meksyk ˈmɛksɨk pn
Mexico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Meksyku (1.1) otaczający Meksyk (1.2);
Mexico City
(geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
mexicaner
obywatel Meksyku

Merkury mɛrˈkurɨ pn
Merkur
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Miami maˈjãmʲi pn
Miami
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał ˈmʲixaw pn
Mikael Michael Mikkel
imię męskie;

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
Niels Nikolaj
imię męskie;

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
Mikronesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Milet pn
Milet
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Międzynarodowy Dzień Kobiet ˌmʲjɛ̃nd͡zɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈd͡ʑɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt pn
Kvindernes internationale kampdag
coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet;

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
Moses
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
imię męskie;

Mokosz ˈmɔkɔʃ pn
Mokos
(mitologia słowiańska) bogini słowiańska, interpretowana jako bogini płodności, wód i ziemi, słowiańska Bogini Matka;

Monachium mɔ̃ˈnaxʲjũm pn
München
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
Monaco
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
Mongoliet
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Morze Alandzkie pn
Ålandshavet
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨt͡sʲcɛ pn
Østersøen
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
Hvidehavet
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈt͡ʃarnɛ pn
Sortehavet
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Grenlandzkie pn
Grønlandshavet
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;

Morze Norweskie ˈmɔʒɛ nɔrˈvɛsʲcɛ pn
Norskehavet
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ pn
Sydkinesiske Hav
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔt͡snɛ pn
Nordsøen Vesterhavet
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Wattowe pn
Vadehavet
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
Middelhavet
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Moskwa ˈmɔskfa pn
Moskva
(geografia, geograficzny) stolica Rosji;
(potocznie, potoczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władze Rosji

Mount Everest pn
Mount Everest
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mozambijczyk ˌmɔzãmˈbʲijt͡ʃɨk n
mocambiquer mozambiquer
obywatel Mozambiku

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
Mozambique Mocambique Mozambique
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
Moldavien Moldova
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mulat ˈmulat n
mulat
(antropologia, antropologiczny) mieszaniec białej i czarnej rasy człowieka;

Muminek mũˈmʲĩnɛk pn
mumitrold
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne białe stworzenie, z rodziny trolli;

Murzyn ˈmuʒɨ̃n n
neger
(etnografia, etnograficzny) niekiedy uważane za (obraźliwie) człowiek czarnoskóry

Myzja pn
Mysien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;

MŚ ɛ̃m‿ˈɛɕ acronym
VM
= mistrzostwa świata

NATO ˈnatɔ acronym
NATO Nato
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NOL acronym
ufo UFO
= niezidentyfikowany obiekt latający

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
DDR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

Nadrenia Północna-Westfalia pn
Nordrhein-Westfalen
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nagroda Nobla n
Nobelpris
wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla;

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
Nairobi
(geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Namibia nãˈmʲibʲja pn
Namibia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Neapol nɛˈapɔl pn
Napoli Neapel
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nepal ˈnɛpal pn
Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk nɛˈpalt͡ʃɨk n
nepaleser
obywatel Nepalu

Neptun ˈnɛptũn pn
Neptun
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

Niderlandczyk n
nederlænder
mieszkaniec Niderlandów

Niemcy ˈɲɛ̃mt͡sɨ pn
Tyskland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Niemcy Wschodnie ˈɲɛ̃mt͡sɨ ˈfsxɔdʲɲɛ pn
Østtyskland
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990

Niemcy Zachodnie ˈɲɛ̃mt͡sɨ zaˈxɔdʲɲɛ pn
Vesttyskland
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛt͡s n
tysker
człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡ska rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨt͡ʃna pn
Tyske Demokratiske Republik
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niger ˈɲiɡɛr pn
Niger
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk ɲiˈɡɛrt͡ʃɨk n
nigerer
obywatel Nigru

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjt͡ʃɨk n
nigerianer
obywatel Nigerii

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
Nicaragua
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nil ɲil pn
Nilen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Nix ɲiks pn
Nix
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Nizina Środkowoeuropejska pn
Nordeuropæiske Lavland
(geografia, geograficzny) pas nizin, leżących na północ od Ardenów, Średniogórza Niemieckiego, Masywu Czeskiego i Wyżyn Polskich a na południe od mórz Północnego i Bałtyckiego;

Niżny Nowogród pn
Nizjnij Novgorod
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
Normandiet
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg ˈnɔrvɛk n
nordmand
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
Norge
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
New Zealand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
Ny Delhi
(geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭt͡ʃɨk n
newzealænder
obywatel Nowej Zelandii

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
Nytår nytår
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nubia ˈnubʲja pn
Nubien
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Numidia nũˈmʲidʲja pn
Numidien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nuuk pn
Godthåb Nuuk
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Grenlandii;

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
FN
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

OUN acronym
CNS
= ośrodkowy układ nerwowy

Ocean Atlantycki ɔˈt͡sɛãn ˌatlãnˈtɨt͡sʲci pn
Atlanterhavet
(geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski ɔˈt͡sɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
Indisk Ocean
(geografia, geograficzny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny ɔˈt͡sɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
Stillehavet
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania ˌɔt͡sɛˈãɲja pn
Oceanien
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa pn
Odessa
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Ojcze nasz ˈɔjt͡ʃɛ ˈnaʃ pn
fadervor paternoster
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów tych słów;

Olaf ˈɔlaf pn
Olav Olaf Oluf Olof Olov
imię męskie;

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
Olympia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oman ˈɔ̃mãn pn
Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omańczyk ɔ̃ˈmãj̃n͇t͡ʃɨk n
omaner
obywatel Omanu

Omsk pn
Omsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzat͡sʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɔ̃nɨx pn
Forenede Nationer
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzat͡sʲja trakˈtatu ˌpuwnɔt͡snɔatlãntɨt͡sʲˈcɛɡɔ pn
Nordatlantisk Traktats Organisation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Ormianin ɔrˈmʲjä̃ɲĩn pn
armenier
osoba narodowości ormiańskiej

Osaka ɔˈsaka pn
Osaka
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Oslo ˈɔslɔ pn
Oslo
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostia pn
Ostia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ottawa ɔtˈːava pn
Ottawa
(geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Owidiusz pn
Ovidius
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny poeta rzymski;

Ozeasz pn
Hosea
(biblijny) Księga Ozeasza;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

PC pɛ‿ˈt͡sɛ n
PC pc
(informatyka, informatyczny) komputer osobisty

PESEL ˈpɛsɛl n
CPR
= Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności;
CPR CPR nummer personnummer
(potocznie, potoczny) numer danej osoby w systemie PESEL (1.1)

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
BNP
= produkt krajowy brutto;

POChP ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ acronym
KOL kol rygerlunger
= (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

Pakistan paˈcistãn pn
Pakistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk ˌpaciˈstãj̃n͇t͡ʃɨk n
pakistaner
obywatel Pakistanu

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
Palestina Palæstina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
palæstinenser
mieszkaniec Palestyny

Palmyra pn
Palmyra
(geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Pamfilia pn
Pamfylien
(historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Mniejszej i późniejsza prowincja rzymska;

Pan pãn pn
De
grzecznościowa wersja formy „pan”
Herre Herren
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie

Panama pãˈnãma pn
Panama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Panamczyk pãˈnãmt͡ʃɨk n
panamaner
obywatel Panamy

Pandora pãnˈdɔra pn
Pandora
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Panna ˈpãnːa n
jomfru
(potocznie, potoczny) osoba urodzona pod znakiem Panny (1.2)

Panna ˈpãnːa pn
Jomfruen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Papua Ny Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj paˈraɡvaj pn
Paraguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Paragwajczyk ˌparaˈɡvajt͡ʃɨk n
paraguayaner
obywatel Paragwaju

Paryż ˈparɨʃ pn
Paris
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Paweł ˈpavɛw pn
Poul Povl
imię męskie;

Państwo Islamskie pn
Islamisk Stat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Pekin ˈpɛcĩn pn
Beijing Peking
(geografia, geograficzny) stolica Chin;

Peru ˈpɛru pn
Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇t͡ʃɨk n
peruaner
obywatel Peru

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
Piemonte
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pigmej n
pygmæ
(etnografia, etnograficzny) członek ludu afrykańskiego;

Piotr pʲjɔtr̥ pn
Peter Peder Per
imię męskie;

Piotra ˈpʲjɔtra pn
Petra
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
Pyrenæerne
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
Pythagoras
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh pn
Pittsburgh
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pięćdziesiątnica n
pinse
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów

Pluton ˈplutɔ̃n pn
Pluto
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Polak ˈpɔlak n
polak
(etnografia, etnograficzny) obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polska ˈpɔlska pn
Polen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Polska Rzeczpospolita Ludowa ˈpɔlska ˌʒɛt͡ʃpɔˈspɔlʲita luˈdɔva pn
Folkerepublikken Polen
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989;

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
Pommern
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Port-au-Prince pn
Port-au-Prince
(geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Portorykańczyk n
puertoricaner
mieszkaniec Portoryka

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalt͡ʃɨk n
portugiser
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
Portugal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Południe pɔˈwudʲɲɛ n
de sydlig land
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia)

Praga ˈpraɡa pn
Prag
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia pn
Praia
stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prokrustowe łoże n
prokrustesseng
(mitologia grecka) narzędzie tortur mitycznego attyckiego rozbójnika w formie łoża, na którym dopasowywał ofiarę rozciągając jej ciało lub skracając członki
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której coś jest gwałtem dostosowywane do jakiegoś sztywnego schematu; arbitralny standard, z którym zgodność jest egzekwowana

Prusy ˈprusɨ pn
Preussen Prøjsen
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej;

Ptah ptax pn
Ptah
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Północ ˈpuwnɔt͡s n
Nord
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie

Półwysep Jutlandzki pn
Jyske Halvø
(geografia, geograficzny) (zobacz) Jutlandia ;

Półwysep Skandynawski pn
Skandinaviske halvø
(geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej;

Rak rak pn
krebs Krebsen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona pn
Regensburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Realpolitik ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik n
realpolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Region Stołeczny pn
Hovedstaden
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Danii;

Ren rɛ̃n pn
Rhinen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Republika Austrii pn
Republikken Østrig
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Białorusi pn
Republikken Belarus
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Białorusi;

Republika Estońska pn
Republikken Estland
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛt͡s pn
Forbundsrepublikken Tyskland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Ghany pn
Republikken Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ghany

Republika Konga rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Republikken Congo
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvat͡ska pn
Slovakiske Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Kap Verde
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
Centralafrikanske Republik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Rimini pn
Rimini
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Rjukan pn
Rjukan
(geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna;

Robert ˈrɔbɛrt pn
Robert
imię męskie;

Rosja ˈrɔsʲja pn
Rusland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
russer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rumun ˈrũmũn n
rumæner
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia rũˈmũɲja pn
Rumænien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Ruwenzori pn
Ruwenzori
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Afryce Środkowej, na pograniczu Demokratycznej Republiki Konga i Ugandy;

Rwanda ˈrvãnda pn
Rwanda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rwandyjczyk rvãnˈdɨjt͡ʃɨk n
rwander
obywatel Rwandy

Ryby ˈrɨbɨ pn
Fiskene
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga ˈrɨɡa pn
Riga
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rzeczpospolita Polska ˌʒɛt͡ʃpɔˈspɔlʲita ˈpɔlska pn
Republikken Polen
oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzym ʒɨ̃m pn
Rom
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
romer
(starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

SA ɛs‿ˈa acronym
A/S a/s
= (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka akcyjna;

SI ɛs‿ˈi acronym
KI ki
= (informatyka, informatyczny) sztuczna inteligencja

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
sms
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej
(telekomunikacja) usługa wysyłania SMS-ów (1.1);

Saara ˈsara pn
Saarland
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Sabina saˈbʲĩna pn
Sabina Sabine
imię żeńskie;

Saint Lucia pn
Saint Lucia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
Sachsen
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Salwador salˈvadɔr pn
El Salvador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Samoa sãˈmɔa pn
Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
Amerikansk Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
Sardinien
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Saskia pn
Saskia
imię żeńskie

Saturn ˈsaturn pn
Saturn Saturnus
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów;
Saturn
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;

Saudyjczyk sawˈdɨjt͡ʃɨk n
saudiaraber
obywatel Arabii Saudyjskiej

Sebastian sɛˈbastʲjãn pn
Sebastian
imię męskie;

Sekwana sɛˈkfãna pn
Seine Seinen
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
Senegal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce;

Serb sɛrp n
serber
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia ˈsɛrbʲja pn
Serbien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿t͡ʃarnɔˈɡura pn
Serbien og Montenegro
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
Seychellerne
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
Sevilla
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
Sierra Leone
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sierraleończyk ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
sierraleoner
obywatel Sierra Leone

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
Singapore
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Skandynaw skãnˈdɨ̃naf pn
skandinav
mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja pn
Skandinavien
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skania pn
Skåne
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
Skorpionen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Smalandia pn
Småland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Szwecji;

Sokrates sɔˈkratɛs pn
Sokrates
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;
imię męskie;

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
Somalia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Sonia ˈsɔ̃ɲja pn
Sanja Sonia Sonja
imię żeńskie;

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł ˈstãmbuw pn
Istanbul
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɔ̃nɛ pn
De Forenede Stater Forenede Stater
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
Amerikas Forenede Stater
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stary Świat pn
den gamle verden
(geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Europy, Azji i Afryki;

Stepanakert ˌstɛpãˈnakɛrt pn
Stepanakert
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Strzelec ˈsṭʃɛlɛt͡s pn
Skytten
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Sudan ˈsudãn pn
Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
Sydsudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sund pn
Øresund
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Północnym przez cieśniny Kattegat i Skagerrak, oddzielająca duńską Zelandię od szwedzkiej Skanii;

Surinam suˈrʲĩnãm pn
Surinam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Sycylia sɨˈt͡sɨlʲja pn
Sicilien
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Syria ˈsɨrʲja pn
Syrien
(geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syzyf pn
Sisyfos
(mitologia grecka) mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;

Szczecin ˈʃt͡ʃɛt͡ɕĩn pn
Stettin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szkocja ˈʃkɔt͡sʲja pn
Skotland
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkot ʃkɔt n
skotte
mieszkaniec Szkocji

Szlezwiczanin n
slesviger
mieszkaniec krainy Szlezwiku

Szlezwik pn
Slesvig Sønderjylland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;

Szlezwik Północny pn
Nordslesvig
(geografia, geograficzny) region geograficzny w Danii, północna część dawnego księstwa Szlezwiku;

Szlezwik-Holsztyn pn
Slesvig-Holsten
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
Stockholm
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwab ʃfap n
pølsetysker
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) Niemiec

Szwabia ˈʃfabʲja pn
Schwaben
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar ˈʃfajt͡sar n
schweizer svejtser
obywatel Szwajcarii

Szwajcaria ʃfajˈt͡sarʲja pn
Schweiz Svejts
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja ˈʃfɛt͡sʲja pn
Sverige
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed ʃfɛt n
svensker
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka ˈʃfɛtka n
svensker
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Sąd Najwyższy pn
højesteret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naczelny sąd w państwie;

Sąd Ostateczny ˈsɔ̃nt ˌɔstaˈtɛt͡ʃnɨ n
Dommedag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;

Słowacja swɔˈvat͡sʲja pn
Slovakiet
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak ˈswɔvak n
slovak
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
Slovenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛt͡s n
slovener
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słońce ˈswɔ̃j̃nt͡sɛ pn
Solen
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

T-shirt n
T-shirt t-shirt
(odzieżownictwo) koszulka z krótkim rękawem;

TV acronym
tv
= telewizja

Tadź Mahal pn
Taj Mahal
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;

Tadżyk ˈtad͡ʒɨk n
tadsjiker
obywatel Tadżykistanu

Tadżykistan ˌtad͡ʒɨˈcistãn pn
Tadsjikistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tag tak pn
Taag
(geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Tajlandczyk tajˈlãnṭt͡ʃɨk n
thailænder
obywatel Tajlandii

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
Thailand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajwan ˈtajvãn pn
Taiwan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;

Tajwańczyk tajˈvãj̃n͇t͡ʃɨk n
taiwaner
mieszkaniec Tajwanu

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
Tanzania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tanzańczyk tãw̃ˈzãj̃n͇t͡ʃɨk n
tanzanier
obywatel Tanzanii

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
Tasjkent
(geografia, geograficzny) stolica Uzbekistanu;

Teheran tɛˈxɛrãn pn
Teheran
(geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Tekla ˈtɛkla pn
Tekla Thekla
imię żeńskie;

Teneryfa pn
Tenerife
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
Thermopylæ
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Thorshavn pn
Thorshavn
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Owczych;

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
Østtimor
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tiumeń pn
Tjoemen
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
Tobias
imię męskie;

Togo ˈtɔɡɔ pn
Togo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio ˈtɔcɔ pn
Tokyo
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Japonii;

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
Thomas Tom Tomas
imię męskie;

Tomsk pn
Tomsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tracja pn
Thrakien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trybunał Konstytucyjny n
forfatningsdomstol
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;

Trynidadczyk n
trinidader
mieszkaniec Trynidadu

Trzeci Świat ˈṭʃɛt͡ɕi ˈɕfʲjat n
den tredje verden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;

Trójprzymierze ˌtrujpʃɨ̃ˈmʲjɛʒɛ pn
Tripelalliancen
(historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
Tunesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk ˌtũnɛˈzɨjt͡ʃɨk n
tuneser
obywatel Tunezji

Tunis ˈtũɲis pn
Tunis
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja ˈturt͡sʲja pn
Tyrkiet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turek ˈturɛk n
tyrker
osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turkmen ˈturkmɛ̃n n
turkmener
obywatel Turkmenistanu

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
Turkmenistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turku pn
Turku
(geografia, geograficzny) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Finlandii;

Tuwalczyk tuˈvalt͡ʃɨk n
tuvaluaner
obywatel Tuvalu

Tybet ˈtɨbɛt pn
Tibet
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇t͡ʃɨk n
tibetaner
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Timotheus
imię męskie;

Tytan ˈtɨtãn pn
Titan
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

UE u‿ˈɛ acronym
EU
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

UFO ˈufɔ acronym
ufo UFO
= (angielski) unidentified flying object → NOL, niezidentyfikowany obiekt latający

UGW u‿ɟɛ‿ˈvu acronym
ØMU
= (ekonomia, ekonomiczny) Unia Gospodarcza i Walutowa;

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
USA
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Uganda uˈɡãnda pn
Uganda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugandyjczyk ˌuɡãnˈdɨjt͡ʃɨk n
ugander
obywatel Ugandy

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna pn
Ukraine
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛt͡s n
ukrainer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛt͡ʃnɨ pn
solsystem
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk pn
Uljanovsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulryk ˈulrɨk pn
Ulrik
imię męskie;

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
Europæiske Union Den Europæiske Union
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 27 państw europejskich;

Ural ˈural pn
Uralbjergene
(geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Uralfloden
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran ˈurãn pn
Uranus
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Urugwaj uˈruɡvaj pn
Uruguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
Usbekistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
SNG
= Wspólnota Niepodległych Państw;

Waga ˈvaɡa pn
Vægten
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
Valdemar
imię męskie;

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
Falentin
imię męskie;

Walia ˈvalʲja pn
Wales
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk vaˈlʲijt͡ʃɨk n
waliser
mieszkaniec Walii

Warkocz Bereniki ˈvarkɔd͡ʒ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
Berenikes Lokker
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warszawa varˈʃava pn
Warszawa
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Wasza Wysokość n
Deres Højhed
zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Watykan vaˈtɨkãn pn
Vatikan Vatikanstaten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wenecja vɛ̃ˈnɛt͡sʲja pn
Venedig Venezia
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
Venezuela
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenus ˈvɛ̃nus pn
Venus
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
Veronika
imię żeńskie;

Wesołego Alleluja interjection
glædelig påske god påske
…używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
glædelig jul
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Wi-Fi ˈvʲi‿fʲi n
wi-fi
(informatyka, informatyczny) sieć bezprzewodowa;

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
Wien
(geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
Storbritannien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔt͡s n
påske
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
Langfredag langfredag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
big bang Big Bang
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
Vietnam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmt͡ʃɨk n
vietnameser
(etnografia, etnograficzny) obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
juleaften
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
Wikipedia
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
Wikiordbog Wiktionary
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
Wikisource
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
Victor Viktor Wictor Wiktor
imię męskie;

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
Vilhelm
imię męskie;

Wilno ˈvʲilnɔ pn
Vilnius
(geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wincenty vʲĩnˈt͡sɛ̃ntɨ pn
Vincent Vincents Vincentz
imię męskie;

Wirakocza pn
Viracocha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;

Wisła ˈvʲiswa pn
Wisła Weichsel
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Polsce;

Wit vʲit pn
Vittus Vitus
imię męskie;

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
Vandmanden
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wołyń ˈvɔwɨ̃ɲ pn
Volyn Volhynien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Wschód fsxut n
Østen
kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)
øst østblokken
kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie

Wspólnota Niepodległych Państw fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf pn
Fællesskabet af Uafhængige Stater
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wszechojciec n
alfader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) przydomek głównego bóstwa w panteonie lub boga-stwórcy, (na przykład) w mitologii skandynawskiej – Odyna, w słowiańskiej – Swaroga (i tym podobne, i temu podobne)

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕt͡ɕi swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
Elfenbenskysten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Wielkanocna pn
Påskeøen
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Węży pn
Slangeø
(geografia, geograficzny) niewielka ukraińska wyspa u wschodnich wybrzeży Morza Czarnego

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
Kanariske Øer De Kanariske Øer
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kokosowe ˈvɨspɨ ˌkɔkɔˈsɔvɛ pn
Cocosøerne
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2),

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
Marshalløerne
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔft͡ʃɛ pn
Færøerne
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nt͡sa pn
Sao Tome og Principe São Tomé og Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wzgórza Golan pn
Golanhøjderne
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
ungarer
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Ungarn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Włoch vwɔx n
italiener
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy ˈvwɔxɨ pn
Italien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka ˈvwɔʃka n
italienerinde
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
USSR SSSR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Zabulon pn
Zebulon
imię męskie;

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
Zakarias
imię męskie;

Zachód ˈzaxut n
Vesten
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
Zagreb
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zambia ˈzãmbʲja pn
Zambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zaporoże ˌzapɔˈrɔʒɛ pn
Zaporizjzja
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem w południowo-wschodniej części Ukrainy;

Zatoka Biskajska zaˈtɔka bʲiˈskajska pn
Biscayabugten
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Flensburska pn
Flensborg Fjord
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;

Zatoka Gwinejska pn
Guineabugten
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Kilońska pn
Kiel Bugt
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Zatoka Niemiecka pn
Tyske Bugt
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona u wybrzeży Niemiec, Danii i Holandii

Zatoka Obska pn
Obbugten
(geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;

Zatoka Pomorska pn
Pommernbugten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Ryska pn
Rigabugten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Tarencka pn
Tarantobugten
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;

Zatoka Wenecka pn
Venedigbugten
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zatoka Wismarska pn
Wismar Bugt
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Zatoki Meklemburskiej znajdująca się w jej południowej części;

Zelandczyk n
sjællænder
mieszkaniec Zelandii (w Danii)

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
Sjælland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii;
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Danii;
Zeeland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
Jorden jorden
(astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Święta pn
Det hellige land
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
Zimbabwe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
Forenede Arabiske Emirater
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔt͡snɛj pn
Forenede Kongerige Storbritannien og Nordirland
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

Zurych pn
Zürich
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna zuˈzãnːa pn
Susanne Susan Susanna
imię żeńskie;

Zuzia ˈzuʑa pn
Sussi
imię żeńskie (zdrobniale) od: Zuzanna

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈd͡ʑɛt͡sʲci pn
Sovjetunionen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔt͡sʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨx rɛˈpublʲik raˈd͡ʑɛt͡sʲcix pn
Unionen af Socialistiske Sovjetrepublikker Unionen af socialistiske sovjetrepublikker
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Zygfryd ˈzɨkfrɨt pn
Seifert Siegfred Siegfried Sigfred Sigfrid
imię męskie;

Złota Ryba ˈzwɔta ˈrɨba pn
Guldfisken Sværdfisken
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

a a conjunction
og
…uzupełniania
…wynikania
og men
…przeciwstawności

a kysz a‿ˈkɨʃ interjection
væk
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

a posteriori adv
a posteriori
(logika, logiczny) z obserwacji faktów

a psik a‿ˈpʲɕik interjection
atju
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

a także a‿ˈtaɡʒɛ
så vel som såvel som
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów

a- a prefix
a- ikke in- non- u-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

aalborski adj
aalborgensisk ålborgensisk
związany z Aalborgiem (miastem w Danii)

abakus aˈbakus n
abacus
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abazja aˈbazʲja n
abasi
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abażur aˈbaʒur n
lampeskærm skærm
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abdykacja ˌabdɨˈkat͡sʲja n
abdikation tilbagetræden tronfrasigelse
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ v
abdicere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji
(przenośnie, przenośnia) rezygnować z czegoś

abiotyczny ˌabʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
abiotisk
nieożywiony

abiturient ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt n
student
uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

ablacja abˈlat͡sʲja n
ablation
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego
(geologia, geologiczny) ablacja deszczowa: spłukiwanie zwietrzeliny skalnej przez spływające po stoku wody opadowe
(geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych

ablatyw abˈlatɨf n
ablativ
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

abolicja ˌabɔˈlʲit͡sʲja n
abolition
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

abolicjonista ˌabɔlʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista n
abolitionist
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

abolicjonizm ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
abolitionisme
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;
ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
abonnement
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
abonnement fast beløb
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
abonnent
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
abonnere
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja aˈbɔrt͡sʲja n
abort
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

aborcyjny ˌabɔrˈt͡sɨjnɨ adj
abortiv
(książkowy) związany z aborcją

aborygen ˌabɔˈrɨɡɛ̃n n
aboriginer aboriginal
(książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju

aborygeński adj
aboriginal
związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów

abrakadabra ˌabrakaˈdabra interjection
abracadabra abrakadabra
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

abrazja abˈrazʲja n
abrasion
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;
(medycyna, medyczny) usuwanie próchnicy przy użyciu strumienia powietrza wzbogaconego ładunkiem ścierniwa o różnej granulacji;

abrewiatura ˌabrɛvʲjaˈtura n
abbreviatur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

absencja apˈsɛ̃nt͡sʲja n
fravær
nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

absentować się v
absentere sig
(przestarzałe, przestarzały) być nieobecnym, uchylać się od czegoś

absolucja ˌapsɔˈlut͡sʲja n
absolution
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

absolut apˈsɔlut n
absolut
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutnie ˌapsɔˈlutʲɲɛ adv
absolut
całkowicie, niezależnie od niczego, niedopuszczając wyjątków

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
absolut
całkowity, zupełny, bezwzględny
(filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
niekwestionowany

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
absolutisme enevælde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
dimittend
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absorbowanie ˌapsɔrbɔˈvãɲɛ n
absorbering absorption
(fizyka, fizyczny) pochłanianie substancji

abstrahować ˌapstraˈxɔvat͡ɕ v
abstrahere
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

abstrakcyjny ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ adj
abstrakt
nie mający związku z rzeczywistością

abstrakt ˈapstrakt n
abstraktion
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie
resume resumé sammendrag sammenfatning
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja n
abstinens
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
afholdsmand
osoba nie pijąca napojów alkoholowych

abstynentka n
afholdskvinde
kobieta nie pijąca napojów alkoholowych

absurd ˈapsurt n
absurditet
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalność n
absurditet
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
absurd
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

absurdyzm n
absurdisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, zgodnie z którym rzeczywistość jest pozbawiona sensu, a ludzkie próby jej zrozumienia są daremne;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawianie sytuacji absurdalnych, pozbawionych logiki i sensu

absynt ˈapsɨ̃nt n
absint
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

abulia aˈbulʲja n
abuli
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

aceton aˈt͡sɛtɔ̃n n
acetone
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetylen ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n n
acetylen
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

ach ax interjection
ah åh ih årh
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achterdek n
agterdæk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pokład rufowy;

acid house n
acidhouse
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce house, charakteryzujący się hipnotycznym rytmem linii basowej;

acid jazz n
acidjazz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce popularnej, łączący jazz, blues i soul z funkowym rytmem;

acz at͡ʃ conjunction
dog
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

aczkolwiek at͡ʃˈkɔlvʲjɛk conjunction
dog
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

adadżio aˈdad͡ʒʲjɔ n
adagio
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

adaptować ˌadapˈtɔvat͡ɕ v
adaptere
dostosować/dostosowywać do innego użytku
dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

addendum adˈːɛ̃ndũm n
addendum
wszelkie dodatki uzupełniające treść dzieła książkowego – przypisy, dodatki, załączniki, suplementy, aneksy itp.
załączniki do pisma urzędowego (np. do umowy, podania)

adekwatność ˌadɛˈkfatnɔɕt͡ɕ n
adækvathed
odpowiedniość

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
adækvat passende rimelig tilsvarende
dokładnie czemuś odpowiadający

adiabatyczny adj
adiabatisk
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

administracja ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja n
administration forvaltning
kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

administracyjny ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ adj
administrativ
związany z administracją i administrowaniem

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
administrator
(informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu
osoba zarządzająca czymś

administrowanie ˌadmʲĩɲistrɔˈvãɲɛ n
administrering
wykonywanie czynności zarządczych, należących do administratora

admirał adˈmʲiraw n
admiral
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

adonis aˈdɔ̃ɲis n
adonis
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna, przesadnie dbający o swoją urodę

adopcja aˈdɔpt͡sʲja n
adoption
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adoptować ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ v
adoptere
dokonywać / dokonać adopcji

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
adrenalin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres ˈadrɛs n
adresse
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy n
e-mail-adresse e-post-adresse
(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat aˈdrɛsat n
modtager
osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.
modtager adressat
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

adresować ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ v
adressere
umieszczać adres na liście, przesyłkę
odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy

adsorpcja atˈsɔrpt͡sʲja n
adsorption
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adverbium n
adverbium
(gramatyka) przysłówek

adware n
adware
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent ˈadvɛ̃nt n
advent
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentysta ˌadvɛ̃nˈtɨsta n
adventist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwersarz adˈvɛrsaʃ n
opponent
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

adwokat adˈvɔkat n
advokat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;
(przenośnie, przenośnia) rzecznik jakiejś sprawy

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
djævelens advokat
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

aero- aˈɛrɔ prefix
aero-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

aerobowy adj
aerob
(fizjologia, fizjologiczny) wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ adj
aerodynamisk
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką
o łagodnie zaokrąglonych kształtach, wpływających na zmniejszenie oporu powietrza w czasie ruchu

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
aerodynamik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aerofobia ˌaɛrɔˈfɔbʲja n
aerofobi
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

aerologia ˌaɛrɔˈlɔɟja n
aerologi
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerometr ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥ n
aerometer
(fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

aeroplan ˌaɛˈrɔplãn n
aeroplan
(przestarzałe, przestarzały) samolot

aerostat ˌaɛˈrɔstat n
aerostat
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

aerożel ˌaɛˈrɔʒɛl n
aerogel
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

afazja aˈfazʲja n
afasi
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afekcja aˈfɛkt͡sʲja n
affektion
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

afekt ˈafɛkt n
affekt
(psychologia, psychologiczny) wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu

afektacja ˌafɛkˈtat͡sʲja n
affektation
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afektowany ˌafɛktɔˈvãnɨ adj
affekteret
przesadny, sztuczny

afektować ˌafɛkˈtɔvat͡ɕ v
affektere
przesadzać, żądać, pragnąć

afektowny ˌafɛkˈtɔvnɨ adj
affektiv
(dawniej, dawny) uczuciowy

afera aˈfɛra n
affære
wydarzenie, które wywołało skandal;

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
afghansk
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

aforysta n
aforistiker
twórca aforyzmów

aforyzm aˈfɔrɨsm̥ n
aforisme
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afrikaans n
afrikaans
(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

afroamerykański adj
afroamerikansk
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afroazjatycki adj
afroasiatisk
związany zarówno z Afryką, jak i Azją

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
afrodisiakum elskovmiddel
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanista n
afrikanist
znawca, badacz języków, kultury i historii Afryki

afrykanizacja n
afrikanisering
nadawanie lub przywracanie czemuś afrykańskiego charakteru lub właściwości

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
afrikansk
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agar n
agar agar-agar
substancja żelująca, której głównym składnikiem jest cukier galaktoza;
żywiczne drewno różnych gatunków drzew z rodzaju Aquilaria;

agat ˈaɡat n
agat
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agencja aˈɡɛ̃nt͡sʲja n
agentur
firma świadcząca różne usługi

agencja reklamowa n
reklamebureau
(ekonomia, ekonomiczny) firma zajmująca się reklamą;

agenda aˈɡɛ̃nda n
agenda
ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie

agent ˈaɡɛ̃nt n
agent
przedstawiciel jakiejś firmy
tajny pracownik policji lub służb specjalnych
pracownik wywiadu

aglutynacja n
agglutination agglutinering
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie form gramatycznych przez dołączanie do rdzenia afiksów
(medycyna, medyczny) zlepianie się rozproszonych w płynie komórek

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥ n
agnosticisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
agorafobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafka aˈɡrafka n
sikkerhedsnål
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agrawacja ˌaɡraˈvat͡sʲja n
aggravering
(medycyna, medyczny) wyolbrzymianie objawów chorobowych;

agregacja n
aggregering
łączenie się elementów w całość

agregat aˈɡrɛɡat n
aggregat
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) skupienie cząsteczek, produkt agregacji
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agregować v
aggregere
(rzadki, rzadko używany) gromadzić coś, łączyć coś w całość

agresja aˈɡrɛsʲja n
aggression
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;

agrest ˈaɡrɛst n
stikkelsbær
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)
stikkelsbærbusk stikkelsbær
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
aggressiv
zachowujący się wrogo, napastliwie

agrobiolog n
agrobiolog
specjalista w dziedzinie agrobiologii

agrochemia n
agrokemi
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

agrochemiczny adj
agrokemisk
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agrochemią

agrochemik n
agrokemiker
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) osoba zajmująca się agrochemią

agroekologia n
agroøkologi
(ekologia, ekologiczny) dział ekologii zajmujący się terenami uprawnymi;

agronom aˈɡrɔ̃nɔ̃m n
agronom
specjalista zajmujący się agronomią;

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
agronomi
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agronomiczny ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
agronomisk
związany z agronomią, dotyczący agronomii

ahistoryczny adj
ahistorisk
pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

aikido ajˈcidɔ n
aikido
japońska sztuka samoobrony;

airfryer n
airfryer
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza

ais n
ais
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o półton;

ajatollah ˌajaˈtɔlːax n
ayatollah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
akademi
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci adj
akademisk
(edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny
zgodny z określonymi, utartymi wzorami

akalkulia ˌakalˈkulʲja n
acalculia
(medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

akapit aˈkapʲit n
afsnit
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akceleracja n
acceleration
przyspieszenie

akcelerator n
accelerator
(fizyka, fizyczny) przyrząd do przyspieszania elektrycznie naładowanych cząstek;
gaspedal speeder
(technologia, technika, techniczny) pedał gazu

akcent ˈakt͡sɛ̃nt n
accent
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;

akcentować ˌakt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
accentuere
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
(przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

akceptacja ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja n
accept
wyrażenie zgody

akceptowalny ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ adj
acceptabel
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

akceptować ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ v
acceptere
aprobować coś

akcesja akˈt͡sɛsʲja n
accession
czynności wykonywane przy włączaniu do zbiorów bibliotecznych dokumentów;

akcja ˈakt͡sʲja n
aktie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);
aktion
działanie zorganizowane
przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;

akcjonariusz ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
aktieejer aktiehaver
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcyza akˈt͡sɨza n
accise afgift
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

aklimatyzacja n
akklimatisation akklimatisering
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;
(przenośnie, przenośnia) przystosowanie się do nowej sytuacji

aklimatyzować v
akklimatisere
(biologia, biologiczny) przystosowywać organizm do odmiennych warunków otoczenia
(biologia, biologiczny) o organizmie: przystosowywać się do odmiennych warunków otoczenia
(rzadki, rzadko używany) (przenośnie, przenośnia) dostosowywać się do nowej sytuacji

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdat͡sʲja n
akkomodation
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

akord ˈakɔrt n
akkord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
akkordeon trækharmonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista n
akkordeonist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akredytować v
akkreditere
udzielać akredytacji

akredytywa n
akkreditiv
(ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

akrobata ˌakrɔˈbata n
akrobat
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatyczny adj
akrobatisk
związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrobatyka n
akrobatik
(sport, sportowy) dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
akrofobi højdeskræk
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akronim aˈkrɔ̃ɲĩm n
akronym
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

akryl n
akryl
(potocznie, potoczny) żywica poliakrylowa

aksamit aˈksãmʲit n
fløjl
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
aksiom
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;
(przenośnie, przenośnia) uznana prawda

aksjomatyczny ˌaksʲjɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
aksiomatisk
oparty na aksjomatach

akt akt n
akt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
akt handling
czyn, działanie
nøgenstudie
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;

akt oskarżenia n
anklageskrift
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

akta ˈakta n
akt
zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
skuespiller
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka akˈtɔrka n
skuespillerinde
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualizowanie n
aktualisering opdatering
(rzeczownik odczasownikowy) od aktualizować

aktualizować v
opdatere aktualisere
czynić aktualnym

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aktuel
dotyczący teraźniejszości

aktyn ˈaktɨ̃n n
actinium aktinium
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywa n
aktiv
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywista ˌaktɨˈvʲista n
aktivist
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywistowski adj
aktivistisk
(rzadki, rzadko używany) związany z aktywistą, dotyczący aktywisty

aktywizm n
aktivisme
(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością

aktywizować v
aktivisere
pobudzać do działania, wprowadzać w stan aktywności
włączać coś, co było nieaktywne

aktywność akˈtɨvnɔɕt͡ɕ n
aktivitet
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

aktywny akˈtɨvnɨ adj
aktiv
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
batteri akkumulator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akumulator samochodowy ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ n
bilbatteri
(motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

akumulować v
akkumulere
dokonywać akumulacji

akupresura ˌakuprɛˈsura n
akupressur
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
akupunktur
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akupunkturzysta n
akupunktør
(medycyna, medyczny) specjalista leczący akupunkturą

akustyka n
akustik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków

akuszeria ˌakuˈʃɛrʲja n
obstetrik
(dawniej, dawny) określenie położnictwa

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
jordemoder
(przestarzałe, przestarzały) położna;

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
akvamarin
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwarela ˌakfaˈrɛla n
akvarel
(sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);
akvarel akvarelmaleri
(sztuka) obraz namalowany akwarelami (1.1)
akvarelmaling akvarel
(sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarium aˈkfarʲjũm n
akvarium akvarie akvarium
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwarysta n
akvarist
(książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

akwedukt aˈkfɛdukt n
akvædukt
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

al dente ˈal ˈdɛ̃ntɛ adj
al dente
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półtwardy, nierozgotowany, nie za miękki

alanina ˌalãˈɲĩna n
alanin
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm ˈalarm n
alarm
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

alarmistyczny adj
alarmistisk
wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią

alarmować v
alarmere
wywoływać niepokój
zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania

albatros alˈbatrɔs n
albatros
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański alˈbãj̃sʲci adj
albansk
związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański alˈbãj̃sʲci n
albansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

albinizm alˈbʲĩɲism̥ n
albinisme
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu

albinos alˈbʲĩnɔs n
albino
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)
(weterynaria, weterynaryjny) zwierzę dotknięte albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albo ˈalbɔ conjunction
eller
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album ˈalbũm n
album
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);

albumina ˌalbũˈmʲĩna n
albumin
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
alkemi alkymi
(książkowy) sztuka robienia czegoś, postrzegana jako tajemnicza
alkymi alkemi
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

aldehyd alˈdɛxɨt n
aldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
men
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
allegori
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

aleja aˈlɛja n
allé alle
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

alergenny adj
allergen
(medycyna, medyczny) powodujący alergię

alergia aˈlɛrʲɟja n
allergi
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;
(przenośnie, przenośnia) nieprzyjazne uczucie do kogoś lub czegoś

alergiczny ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ adj
allergisk
związany z alergią

alergik aˈlɛrʲɟik n
allergiker
osoba uczulona na działanie alergenów

ależ ˈalɛʃ interjection
jamen
wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

ależ ˈalɛʃ particle
jamen
wyraz zdumienia, zaskoczenia

alfa ˈalfa n
alfa
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfa i omega ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa n
alfa og omega
(przenośnie, przenośnia) początek i koniec

alfabet alˈfabɛt n
alfabet
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
alfabetisk
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie
odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

alfanumeryczny adj
alfanumerisk
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

alfons ˈalfɔ̃w̃s n
alfons
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

algebra alˈɡɛbra n
algebra
jeden z działów matematyki;
(matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
algerisk
odnoszący się do państwa Algieria

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
algoritme
(informatyka, informatyczny) sformalizowany zapis sposobu postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alians ˈalʲjãw̃s n
alliance
przymierze między państwami

alibi aˈlʲibʲi n
alibi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

alienacja ˌalʲjɛ̃ˈnat͡sʲja n
alienation fremmedgørelse
(psychologia, psychologiczny) stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;

alifatyczny adj
alifatisk
(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
alligator
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alimenty ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ n
alimentation alimentationsbidrag
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

alkaliczny adj
alkalisk
(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkan ˈalkãn n
alkan
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alkohol alˈkɔxɔl n
alkohol
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
(spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkohol etylowy n
ætylalkohol
(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
alkoholiker alkoholist
osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
alkoholisme
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

alkoholowy ˌalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholisk
zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkomat n
alkometer
urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
halleluja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

aloes aˈlɔɛs n
aloe
(botanika, botaniczny) Aloë L., rodzaj sukulentów liściowych;

alokacja ˌalɔˈkat͡sʲja n
allokering
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
planowe rozdysponowanie czegoś;

alpinizm alˈpʲĩɲism̥ n
bjergbestigning
szerzej: wspinaczka wysokogórska

alt alt n
alt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2)
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

altana alˈtãna n
lysthus havepavillon
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

alternator ˌaltɛrˈnatɔr n
vekselstrømsgenerator
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywa ˌaltɛrnaˈtɨva n
alternativ
(potocznie, potoczny) wybór lub rozwiązanie, na które można się zdecydować w miejsce innego

alternatywny adj
alternativ
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
altruist
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistyczny ˌaltru<sup>j</sup>iˈstɨt͡ʃnɨ adj
altruistisk uselvisk
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
altruisme næstekærlighed
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka alˈtufka n
bratsch viola
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

alufolia ˌaluˈfɔlʲja n
alufolie aluminiumsfolie stanniol sølvpapir
(potocznie, potoczny) folia aluminiowa

aluzja aˈluzʲja n
hentydning allusion antydning
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

amalgamat n
amalgam
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem;
(przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów

amalgamatowy adj
amalgam
związany z amalgamatem; wykonany z amalgamatu

amator ãˈmatɔr n
amatør
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amatorka n
amatørisme
(potocznie, potoczny) amatorszczyzna

amatorski adj
amatøragtig
taki, który jest nieudolny, niefachowy

amatorsko adv
amatøragtigt
w sposób amatorski

ambasada ˌãmbaˈsada n
ambassade
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
ambassadør
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja ãmˈbʲit͡sʲja n
ambition ærgerrighed
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
ambitiøs
taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją
wynikający z ambicji; świadczący o ambicji

ambiwalencja ˌãmbʲivaˈlɛ̃nt͡sʲja n
ambivalens
współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
ambivalent
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

ambona ãmˈbɔ̃na n
hochstand
(łowiectwo, łowiecki) stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;
prædikestol
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambrazura ˌãmbraˈzura n
skydeskår
otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
Ambrosie
(botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
ambrosia
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

ambulatorium ˌãmbulaˈtɔrʲjũm n
ambulatorie ambulatorium
(medycyna, medyczny) miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;

ameba ãˈmɛba n
amøbe
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen ˈãmɛ̃n interjection
amen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk ãˈmɛrɨk n
americium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizacja ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja n
amerikanisering
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

amerykanizm ˌãmɛrɨˈkãɲism̥ n
amerikanisme
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

amerykanizowanie n
amerikanisering
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie kultury amerykańskiej, przeprowadzanie amerykanizacji

amerykanizować v
amerikanisere
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
amerikansk
dotyczący Ameryki (kontynentu)
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst ãˈmɛtɨst n
ametyst
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
amfetamin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia ãw̃ˈfʲibʲja n
amfibium
zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

amharski ãmˈxarsʲci adj
amharisk
związany z Amharami, dotyczący Amharów

amharski ãmˈxarsʲci n
amharisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

amid ˈãmʲit n
amid
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;

amigdalina n
amygdalin
(biochemia, biochemiczny) glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

amina n
amin
(chemia, chemiczny) związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

aminocukier n
aminosukker
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
aminosyre
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

aminokwas egzogenny ˌãmʲĩˈnɔkfas ˌɛɡzɔˈɡɛ̃nːɨ n
essentiel aminosyre
aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu

amnestia ãmˈnɛstʲja n
amnesti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja ãmˈnɛzʲja n
amnesi
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
ammoniak
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amoralny adj
amoralsk
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

amorficzny ˌãmɔrˈfʲit͡ʃnɨ adj
amorf
bezkształtny, niemający określonej budowy

amper ˈãmpɛr n
ampere
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna n
amperetime
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amputacja ˌãmpuˈtat͡sʲja n
amputation amputering
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ v
amputere
dokonywać amputacji

ampułka ãmˈpuwka n
ampul
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

amsterdamski ˌãmstɛrˈdãmsʲci adj
amsterdamsk
odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii)

amulet ãˈmulɛt n
amulet
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amunicja ˌãmũˈɲit͡sʲja n
ammunition
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

amylaza n
amylase
(biochemia, biochemiczny) enzym rozkładający cukry złożone;

anabaptysta n
anabaptist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca anabaptyzm

anabaptyzm n
anabaptisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;

anachroniczny adj
anakronistisk
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
anakronisme
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;
coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

anaerobowy adj
anaerob
niewymagający obecności tlenu

anafilaksja ˌãnafʲiˈlaksʲja n
anafylaksi
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

anaglif ãˈnaɡlʲif n
anaglyf
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

anagram ãˈnaɡrãm n
anagram
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakolut n
anakoluti
(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

analfabeta ˌãnalfaˈbɛta n
analfabet
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

analfabetyzm n
analfabetisme
(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analityczny ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ adj
analytisk
związany z analizą

analiza ˌãnaˈlʲiza n
analyse
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;
określanie składu ilościowego, składników lub struktury badanego związku chemicznego;

analizator ˌãnalʲiˈzatɔr n
analysator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

analizować ˌãnalʲiˈzɔvat͡ɕ v
analysere
przeprowadzać proces analizy

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
anamnese
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas ãˈnãnas n
ananas
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

anarchia ãˈnarxʲja n
anarki
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

anarchista ˌãnarˈxʲista n
anarkist
zwolennik anarchizmu

anarchizm ãˈnarxʲism̥ n
anarkisme
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchokapitalizm n
anarkokapitalisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1)
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku

anatema ˌãnaˈtɛ̃ma n
anatema bandlysning
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatom ãˈnatɔ̃m n
anatom anatomiker
uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
anatomi
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
anatomisk
(anatomia, anatomiczny) związany z anatomią, dotyczący anatomii

andante ãnˈdãntɛ adv
andante
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiarkowanie wolno

andante ãnˈdãntɛ n
andante
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wykonany w umiarkowanie wolnym tempie

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
andorransk
odnoszący się do Andory (państwa)

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
andrologi
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
anekdote
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneksja ãˈnɛksʲja n
anneksion annektering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować ˌãnɛkˈtɔvat͡ɕ v
annektere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny adj
anæmisk
(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii
(przenośnie, przenośnia) niemrawy, słaby, działający powoli, niezdecydowanie

anemometr ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥ n
anemometer
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anestezja ˌãnɛˈstɛzʲja n
anæstesi bedøvelse
(medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk n
anæstesiolog narkoselæge anæstesilæge
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
(medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

angażować v
ansætte engagere
zajmować czymś, wymuszać uwagę
engagere
przyjmować do pracy
włączać do uczestnictwa

angielska choroba n
engelsk syge
(przestarzałe, przestarzały) krzywica

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
engelsk
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
engelsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;
(potocznie, potoczny) jeden z przedmiotów szkolnych

angio- ˈãŋʲɟɔ prefix
angio-
(medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z układem naczyniowym

angiografia ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja n
angiografi
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

anglicyzm ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥ n
anglicisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglista n
anglist
(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury angielskiej

anglofil n
anglofil
(książkowy) miłośnik albo wielbiciel Anglii, Anglików lub angielskości

anglofilski adj
anglofil
związany z anglofilami lub anglofilią, dotyczący anglofilów lub anglofilii

anglojęzyczny ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
engelsksproget
posługujący się językiem angielskim
spisany, stworzony w języku angielskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

anglomania ˌãŋɡlɔ̃ˈmãɲja n
anglomani
nadmierna i bezkrytyczna sympatia do osób, przedmiotów, zjawisk związanych z Anglią;

angolski ãŋˈɡɔlsʲci adj
angolansk
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

ani ˈãɲi conjunction
ejheller eller heller ikke
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
ejheller eller heller ikke hverken
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani ˈãɲi particle
ikke en et
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

anielska cierpliwość n
engels tålmodighed
ogromna cierpliwość, wielka wyrozumiałość, zrozumienie dla czyichś błędów

anilina ˌãɲiˈlʲĩna n
anilin
(chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

animacja ˌãɲĩˈmat͡sʲja n
animation animering
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

anime ãˈɲĩmɛ n
anime
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) japoński film animowany;

animizm ãˈɲĩmʲism̥ n
animisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

anion ˈãɲjɔ̃n n
anion anjon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł ˈãɲɔw n
engel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

anioł stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
skytsengel
(przenośnie, przenośnia) obrońca, opiekun, nieodstępny towarzysz

anoda ãˈnɔda n
anode
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anodyzowanie n
anodisering
(technologia, technika, techniczny) elektrolityczne wytwarzanie na powierzchni aluminium (lub jego stopów) warstwy tlenku glinu

anodyzować v
anodisere
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
anomali
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anomalny adj
anomal
stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimizacja ˌãnɔ̃ɲĩmʲiˈzat͡sʲja n
anonymisering
(informatyka, informatyczny) proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
anonym
o nieujawnionym nazwisku
taki, który się nie wyróżnia

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
anoreksi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anorektyczka n
anoreksipige
(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na anoreksję

anorektyczny ˌãnɔrɛkˈtɨt͡ʃnɨ adj
anorektisk
związany z anoreksji; taki, jak w anoreksji

anorektyk ˌãnɔˈrɛktɨk n
anorektiker
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

antagonista ˌãntaɡɔ̃ˈɲista n
antagonist
przeciwnik;
(anatomia, anatomiczny) mięsień działający w kierunku przeciwnym w stosunku do innego mięśnia

antagonizm ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥ n
antagonisme
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny adj
antarktisk
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena ãnˈtɛ̃na n
antenne radioantenne
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antiguańsko-barbudzki adj
antiguansk
związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
antonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antracyt ãnˈtrat͡sɨt n
antracit
(geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;
szaro-czarny kolor antracytu (1.1)

antrakt ˈãntrakt n
mellemakt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

antropo- ãnˈtrɔpɔ prefix
antropo-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

antropocen n
antropocæn
(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryczny adj
antropocentrisk
skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

antropofag ˌãntrɔˈpɔfak n
antropofag
(książkowy) człowiek zjadający innych ludzi

antropofagia ˌãntrɔpɔˈfaɟja n
antropofagi
(książkowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
antropolog
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
antropologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
antropologisk
związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
antropomorfisme
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antropozoficzny adj
antroposofisk
związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

antybakteryjny ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ adj
antibakteriel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
antibiotikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antychryst n
antikrist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycypacja ˌãntɨt͡sɨˈpat͡sʲja n
anticipation foregribelse
przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

antyczny ãnˈtɨt͡ʃnɨ adj
antik
pochodzący z dawnych czasów
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

antydatować ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ v
antedatere
wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

antydemokratyczny adj
antidemokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antyduński adj
antidansk
taki, który jest przeciwny lub wrogi Danii i Duńczykom
taki, który jest przejawem postawy antyduńskiej (1.1)

antyeuropejski adj
antieuropæisk
taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
antifascistisk
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfederalista n
antiføderalist
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek ruchu politycznego w Stanach Zjednoczonych sprzeciwiającego się ratyfikacji konstytucji z 1789 r.
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik federalizmu

antyfederalizm n
antiføderalisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja ustrojowa polegająca na sprzeciwie wobec tworzenia państwa złożonego lub federalnego
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczno-polityczny opowiadający się przeciwko ustrojowi federalnemu

antyfeminista n
antifeminist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik feminizmu

antyimperialistyczny ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩmpɛrʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
antiimperialistisk
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

antyk ˈãntɨk n
antik
(historia, historyczny, historycznie) świat starożytnej kultury grecko-łacińskiej;
antikvitet antik
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antykapitalistyczny adj
antikapitalistisk
wrogi wobec kapitalizmu

antyklerykalizm ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥ n
antiklerikalisme
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykalny ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ adj
antiklerikal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antykomunista ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista n
antikommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

antykomunistyczny ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
antikommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
antikommunisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcja ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja n
antikonception
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antykoncepcyjny ˌãntɨkɔ̃nt͡sɛpˈt͡sɨjnɨ adj
antikonceptionel
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

antykonstytucyjny adj
antikonstitutionel forfatningsstridig
sprzeczny z konstytucją

antykwariat ˌãntɨˈkfarʲjat n
antikvariat
sklep z używanymi książkami;

antykwariusz ˌãntɨˈkfarʲjuʃ n
antikvar antikvarboghandler
osoba handlująca antykami, dziełami sztuki, starodrukami, monetami, także używanymi książkami;

antykwaryczny ˌãntɨkfaˈrɨt͡ʃnɨ adj
antikvarisk
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

antylogarytm n
antilogaritme
(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
antilope
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymagnetyczny adj
antimagnetisk
taki, który nie podlega działaniu pola magnetycznego

antymilitaryzm n
antimilitarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
antimon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antynatalista n
antinatalist
(filozofia, filozoficzny) zwolennik antynatalizmu

antynatalizm n
antinatalisme
(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

antynomia n
antinomi
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

antypapież ˌãntɨˈpapʲjɛʃ n
modpave
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
antipati
niechęć do kogoś

antypatyczny ˌãntɨpaˈtɨt͡ʃnɨ adj
antipatisk
budzący odrazę, niechęć

antypoda n
antipode
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby
mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej

antypowieść n
antiroman
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

antypoślizgowy ˌãntɨpɔɕlʲizˈɡɔvɨ adj
skridsikker
przeciwdziałający ślizganiu, zabezpieczający przed poślizgiem

antyproton n
antiproton
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca antycząstką protonu;

antyrasistowski adj
antiracistisk
skierowany przeciwko rasizmowi

antysemicki ˌãntɨsɛ̃ˈmʲit͡sʲci adj
antisemitisk
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

antysemita ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita n
antisemit
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
antisemitisme
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antysocjalistyczny adj
antisocialistisk
taki, który jest przeciwny lub wrogi socjalizmowi i socjalistom
taki, który jest przejawem postawy antysocjalistycznej (1.1)

antyspołeczny adj
antisocial
wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

antystatyczny adj
antistatisk
(fizyka, fizyczny) (zobacz) antyelektrostatyczny

antyszczepionkowiec n
antivaxer vaccineskeptiker
zagorzały przeciwnik szczepień ochronnych;

antyszwedzki adj
antisvensk
taki, który jest przeciwny lub wrogi Szwecji i Szwedom
taki, który jest przejawem postawy antyszwedzkiej (1.1)

antysłowacki adj
antislovakisk
taki, który jest przeciwny lub wrogi Słowacji i Słowakom
taki, który jest przejawem postawy antysłowackiej (1.1)

antytoksyczny ˌãntɨtɔˈksɨt͡ʃnɨ adj
antitoksisk
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

antytoksyna n
antitoksin
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

antytotalitarny ˌãntɨtɔtalʲiˈtarnɨ adj
antitotalitær
nastawiony na walkę z totalitaryzmem, potępiający totalitaryzm

anulowanie ˌãnulɔˈvãɲɛ n
annullation annullering
unieważnianie, odwoływanie czegoś

anulować ˌãnuˈlɔvat͡ɕ v
annullere
(informatyka, informatyczny) unieważnić czynność w programie komputerowym
annullere ophæve
stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

anuria ãˈnurʲja n
anuri
(medycyna, medyczny) (zobacz) bezmocz

anyż ˈãnɨʃ n
anis
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

aorta aˈɔrta n
aorta
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aparat aˈparat n
apparat
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ n
kamera
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat słuchowy n
høreapparat
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparat telefoniczny n
telefonapparat
(telekomunikacja) końcowe urządzenie łącza telefonicznego

aparatura ˌaparaˈtura n
apparatur
zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

apartament ˌaparˈtãmɛ̃nt n
appartement
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

apartheid aˈpartxajt aˈpartxɛjt n
apartheid
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

apatyczny ˌapaˈtɨt͡ʃnɨ adj
apatisk
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apelacja n
anke appel klage
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

aperiodyczny adj
aperiodisk
(fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo

aperitif ˌapɛrʲiˈtʲif ˌapɛˈrʲitʲif n
aperitif
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apertura ˌapɛrˈtura n
blænde blænder
(optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

apetyczny ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
appetitlig
(przenośnie, przenośnia) atrakcyjny pod względem seksualnym
zachęcający do jedzenia

apetyt aˈpɛtɨt n
appetit
chęć jedzenia, łaknienie;
(przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś

aplauz ˈaplaws n
applaus
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja ˌaplʲiˈkat͡sʲja n
applikation
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;

apokaliptyczny adj
apokalyptisk
dotyczący apokalipsy, końca świata

apokryf aˈpɔkrɨf n
apokryf
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;

apokryficzny ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ adj
apokryf apokryfisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu

apologia ˌapɔˈlɔɟja n
apologi
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apopleksja ˌapɔˈplɛksʲja n
apopleksi
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

apoptoza ˌapɔˈptɔza n
apoptose
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aport interjection
apport
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) komenda dla psa, aby coś przyniósł;

aport n
apportindskud
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;

apostazja ˌapɔˈstazʲja n
apostasi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porzucenie jakiejś wiary religijnej;

aposterioryczny ˌapɔstɛrʲjɔˈrɨt͡ʃnɨ adj
aposteriorisk
(filozofia, filozoficzny) taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia

apostille n
apostille
(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

apostolat n
apostolat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność apostolska, krzewienie wiary
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność biskupia

apostolski ˌapɔˈstɔlsʲci adj
apostolisk apostolsk
dotyczący apostołów

apostoł aˈpɔstɔw n
apostel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo

apostrof aˈpɔstrɔf n
apostrof
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa n
apostrofe
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apoteoza ˌapɔtɛˈɔza n
apoteose
(książkowy) otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią;

apsyda apˈsɨda n
apsis
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteka apˈtɛka n
apotek
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz apˈtɛkaʃ n
apoteker
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

aquafaba n
aquafaba kikærtevand
(spożywczy) zagęstnik spożywczy otrzymywany przy gotowaniu ciecierzycy lub innych strączkowych, półprodukt stosowany w kuchni wegańskiej jako zamiennik białka jajek;

ar ar n
ar
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

ara ˈara n
ara
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);
(ornitologia, ornitologiczny) Ara, rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych;

arabeska ˌaraˈbɛska n
arabesk
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

arabista ˌaraˈbʲista n
arabist
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabizacja n
arabisering
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabizować v
arabisere
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

arabski aˈrapsʲci adj
arabisk
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski aˈrapsʲci n
arabisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arachnofobia ˌaraxnɔˈfɔbʲja n
araknofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

aragonit ˌaraˈɡɔ̃ɲit n
aragonit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia;

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
aragonsk aragonisk
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
aragonsk aragonisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

arak ˈarak n
arrak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

aranżować v
arrangere
organizować, urządzać
(dawniej, dawny) porządkować, układać
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dostosować kompozycję do użycia innych instrumentów czy śpiewu

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
arbitrær
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arboretum ˌarbɔˈrɛtũm n
aboret
(ekologia, ekologiczny) wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

arbuz ˈarbus n
vandmelon
(spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaizm n
arkaisme
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł arˈxãɲɔw n
ærkeengel overengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
arkæolog
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
arkæologi
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archidiakon n
ærkediakon
(kościelny) duchowny katolicki lub prawosławny, pełniący funkcję przełożonego diakonów, a niekiedy także pomocnika biskupa w zarządzaniu częścią diecezji

archipelag ˌarxʲiˈpɛlak n
arkipelag øgruppe
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt arˈxʲitɛkt n
arkitekt
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
(przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

architektura ˌarxʲitɛkˈtura n
arkitektur
(architektura, architektoniczny) ogół dzieł architektury (1.1) posiadających pewną wspólną cechę, będących dorobkiem określonej grupy lub spuścizną jakiejś epoki
arkitektur bygningskunst
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;
arkitektur struktur
budowa, sposób skonstruowania czegoś, np. komputera, oprogramowania itp.

archiwista n
arkivar
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów
pracownik archiwum

archiwizowanie n
arkivering
dokonywanie archiwizacji, porządkowanie i przekazywanie czegoś już nieaktualnego do archiwum

archiwizować v
arkivere
zbierać, gromadzić do archiwum

archiwum arˈxʲivũm n
arkiv
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)

arcybiskup ˌart͡sɨˈbʲiskup n
ærkebiskop ærkebisp
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcydzieło ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ n
mesterværk mesterstykke
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arena aˈrɛ̃na n
arena
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe
arena skueplads
(przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań

areszt ˈarɛʃt n
arrest
tymczasowe pozbawienie wolności;
zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności
arrest arresthus
miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)

aresztować ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ v
anholde arrestere
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argentan arˈɡɛ̃ntãn n
nysølv
srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku;

arginina n
arginin
(biochemia, biochemiczny) aminokwas zasadowy, który uczestniczy w wielu przemianach azotowych;

argon ˈarɡɔ̃n n
argon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument arˈɡũmɛ̃nt n
argument
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

argumentować v
argumentere
uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

aria ˈarʲja n
arie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

arianizm n
arianisme
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;

arka ˈarka n
ark
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arkusz ˈarkuʃ n
ark
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arkusz kalkulacyjny ˈarkuʃ ˌkalkulaˈt͡sɨjnɨ n
regneark regnearksprogram
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

armaniak n
armagnac
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) winiak wytwarzany we francuskiej prowincji Armagnac;

armata arˈmata n
kanon
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

armator n
reder skibsreder
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

armatura ˌarmaˈtura n
armatur
pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
armensk
odnoszący się do Armenii

armia ˈarmʲja n
hær
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja ˌarɔˈɡãnt͡sʲja n
arrogance
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki ˌarɔˈɡãnt͡sʲci adj
arrogant
(książkowy) będący oznaką arogancji
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

aromaterapia aˈrɔ̃matɛˈrapʲja n
aromaterapi
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny ˌarɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
aromatisk
(chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla
mający silny, miły zapach
o wyraźnym, bogatym smaku

arsen ˈarsɛ̃n n
arsen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

artefakt arˈtɛfakt n
artefakt
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;

arteria arˈtɛrʲja n
arterie pulsåre
(anatomia, anatomiczny) tętnica
færdselsåre
(motoryzacja) ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

artretyzm n
artrit artritis leddegigt ledegigt
(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

artykuł arˈtɨkuw n
artikel
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
artikel stykke
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
artikel vare
(handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu

artykułować ˌartɨkuˈwɔvat͡ɕ v
artikulere
(fonetyka, fonetyczny) wymawiać głoski
wyrażać swoje poglądy

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
hvidevarer
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artysta arˈtɨsta n
kunstner
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka arˈtɨstka n
kunstnerinde
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

artystyczny ˌartɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
kunstnerisk artistisk
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arystokracja ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja n
aristokrati
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
aristokrat
osoba należąca do arystokracji

arystokratyczny ˌarɨstɔkraˈtɨt͡ʃnɨ adj
aristokratisk
związany z arystokracją
charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji

arystotelesowski adj
aristotelisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arytmetyk ˌarɨtˈmɛtɨk n
aritmetiker
człowiek zajmujący się arytmetyką

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
aritmetik
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

arytmetyzacja ˌarɨtmɛtɨˈzat͡sʲja n
aritmetisering
sprowadzenie problemu do formy nadającej się do zbadania metodami arytmetycznymi

arytmia aˈrɨtmʲja n
arytmi hjertearytmi
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca

as a ɛs as n
es
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
(sport, sportowy) w tenisie, badmintonie i siatkówce: serwis uderzony z najwyższą precyzją, plasowany poza zasięgiem przeciwnika, czyli taka piłka serwisowa, której przeciwnik nie może nawet dotknąć (rakietą lub ręką);
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

aseksualny ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aseksuel
(seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

aseptyka n
aseptik
zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych

asertywny ˌasɛrˈtɨvnɨ adj
assertiv
umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby

asfalciarz n
asfaltarbejder
(potocznie, potoczny) pracownik fizyczny zatrudniony w układaniu i rozprowadzaniu asfaltu na drogach, chodnikach lub parkingach

asfalt ˈasfalt n
asfalt
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltowanie n
asfaltering
pokrywanie nawierzchni drogi asfaltem

asfaltować v
asfaltere
pokrywać powierzchnię asfaltem

asklepiejon n
asklepieion
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

aspartam asˈpartãm n
aspartam
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt ˈaspɛkt n
aspekt
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspiryna ˌaspʲiˈrɨ̃na n
aspirin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

aspołeczny adj
asocial
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat ˈastat n
astat
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenia n
asteni
(medycyna, medyczny) stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
asteroide
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk aˈstɛrɨsk n
asterisk
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

astma ˈastma n
astma
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astmatyk aˈstmatɨk n
astmatiker
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

astrobiolog n
astrobiolog
osoba zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią

astrobiologia n
astrobiologi
nauka zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią;

astrofizyk ˌastrɔˈfʲizɨk n
astrofysiker
specjalista w zakresie astrofizyki

astrofizyka n
astrofysik
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolabium ˌastrɔˈlabʲjũm n
astrolabium
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

astrolog aˈstrɔlɔk n
astrolog
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
astrologi
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny ˌastrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
astrologisk
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
astronaut
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronautyczny adj
astronautisk
związany z astronautyką lub astronautami, dotyczący astronautyki lub astronautów

astronautyka ˌastrɔ̃ˈnawtɨka n
astronautik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
astronom
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii;

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
astronomi
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
astronomisk
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
(przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

astygmatyk n
astigmatiker
(medycyna, medyczny) osoba mająca astygmatyzm

astygmatyzm n
astigmatisme
(optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;
astigmatisme bygningsfejl
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;

asygnata ˌasɨɡˈnata n
assignation
(finanse, finansowy) dokument kasowy potwierdzający operację gotówkową

asymetria n
asymmetri
(geometria) brak wzajemnej odpowiedniości części względem osi, punktu lub płaszczyzny
(przenośnie, przenośnia) nierównomierny rozkład cech, wartości, sił lub zasobów w relacji, systemie czy strukturze

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ adj
asymmetrisk
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymptotyczny adj
asymptotisk
(matematyka, matematyczny) odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający

asynchroniczny adj
asynkron
taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie

asyriolog n
assyriolog
specjalista w dziedzinie asyriologii

asyrologia n
assyriologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

asystent n
assistent
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

asystolia ˌasɨˈstɔlʲja n
asystoli
(medycyna, medyczny) brak czynności elektrycznej serca;

asystoliczny adj
asystolisk
(medycyna, medyczny) dotyczący asystolii

asystować v
assistere bistå
pomagać przy czym

atak ˈatak n
anfald angreb
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
angreb
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
(sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem
(sport, sportowy) grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)

atak serca ˈatak ˈsɛrt͡sa n
hjerteinfarkt hjerteanfald hjertetilfælde
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować ˌataˈkɔvat͡ɕ v
angribe
prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
(sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś
o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
podejmować energiczne działania

ataksja n
ataksi
(medycyna, medyczny) zaburzenie koordynacji ruchów

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
atavistisk
o cechach podobnych jak u odległych przodków

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
ateist gudsfornægter
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
ateisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atestowanie n
attestering
weryfikowanie, czy produkt odpowiada obowiązującym normom

atlantycki ˌatlãnˈtɨt͡sʲci adj
atlantisk
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący państw NATO

atlas ˈatlas n
atlas
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyczny adj
atletisk
dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie
(sport, sportowy) odnoszący się do atletyki, związany z atletyką

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
atmosfære
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atmosferyczny ˌatmɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ adj
atmosfærisk
związany z atmosferą ziemską

atol ˈatɔl n
atol
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom ˈatɔ̃m n
atom
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomistyczny adj
atomistisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do atomizmu

atomizm n
atomisme
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) pogląd, że całą prawdę o rzeczywistości można wyrazić za pomocą elementarnych zdań (sądów), które opisują proste, jednostkowe fakty
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytna doktryna głosząca, że cała rzeczywistość składa się z próżni i niepodzielnych, niezmiennych cząstek – atomów

atomizowanie n
atomisering
rozbijanie na atomy

atomizować v
atomisere
(przenośnie, przenośnia) powodować rozpad większej całości na elementy
(technologia, technika, techniczny) rozdrabniać na bardzo drobne cząstki

atomowy ˌatɔ̃ˈmɔvɨ adj
atom- atombar
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atonalność n
atonalitet
cecha utworu, który jest atonalny

atopia n
atopi
(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe

atopowy adj
atopisk
(medycyna, medyczny) związany z atopią

atrakcyjny ˌatrakˈt͡sɨjnɨ adj
attraktiv
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)
interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
blæk
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

atrium ˈatrʲjũm n
atrium
(architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę
(anatomia, anatomiczny) przedsionek serca

atropina n
atropin
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut aˈtrɨbut n
attribut
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

atut ˈatut n
trumf
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru

audiologiczny adj
audiologisk
(medycyna, medyczny) związany z audiologią, dotyczący audiologii

audiowizualny adj
audiovisuel
dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

audycja awˈdɨt͡sʲja n
udsendelse
program radiowy;

audyt n
audit
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

audytor n
auditor
ten, kto przeprowadza audyt

audytorium ˌawdɨˈtɔrʲjũm n
auditorium
ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie
auditorium foredragssal
sala wykładowa, odczytowa;

audytywny adj
auditiv
(fizjologia, fizjologiczny) przyswajany za pomocą słuchu; dotyczący percepcji dźwięków

augmentacja ˌawɡmɛ̃nˈtat͡sʲja n
augmentation
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;

augustyński adj
augustinsk
związany z Augustynem z Hippony lub augustynizmem

aukcja ˈawkt͡sʲja n
auktion
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aura ˈawra n
aura
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;

auspicje awsˈpʲit͡sʲjɛ n
auspicium
w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
australsk
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki awstrʲˈjat͡sʲci adj
østrigsk
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski adj
østrig-ungarsk
związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

auszpik ˈawʃpʲik n
aspic
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

aut awt n
out ude
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ adj
autentisk
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością
niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

auto ˈawtɔ n
bil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

auto- ˈawtɔ prefix
auto- bil-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji
auto- selv-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
selvbiografi autobiografi
własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus awˈtɔbus n
bus
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy ˌawtɔbuˈsɔvɨ adj
bus
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autocenzura ˌawtɔt͡sɛ̃w̃ˈzura n
selvcensur
kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

autodydaktyczny ˌawtɔdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ adj
autodidaktisk
(książkowy) (pedagogika, pedagogiczny) związany z autodydaktyką lub autodydaktą

autoerotyczny adj
autoerotisk
(seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

autofocus n
autofokus
(fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

autograf awˈtɔɡraf n
autograf
własnoręczny podpis

autohipnotyczny ˌawtɔxʲipnɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
selvhypnotisk
związany z autohipnozą

autohipnoza ˌawtɔxʲipˈnɔza n
autohypnose selvhypnose
hipnoza wywoływana na sobie samym

autoimmunologiczny adj
autoimmun
(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

autoironia ˌawtɔ<sup>j</sup>iˈrɔ̃ɲja n
selvironi
ironia dotycząca samego siebie

autokar awˈtɔkar n
bus
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autoklaw awˈtɔklaf n
autoklave
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autoliza n
autolyse
(biologia, biologiczny) samoistny enzymatyczny proces trawienia samch siebie – wielkocząsteczkowych składników obumarłej komórki lub całych komórek i tkanek po śmierci organizmu;

automat awˈtɔ̃mat n
automat
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

automatycznie adv
automatisk
(technologia, technika, techniczny) z udziałem automatu
wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości
w sposób konsekwentny, jako naturalne lub regulaminowe następstwo

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
automatisk
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka
(przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli
rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

automatyka n
automatik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem

automatyzacja n
automatisering
wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

automatyzm n
automatisme
wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

automatyzować v
automatisere
wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

automobil ˌawtɔ̃ˈmɔbʲil n
automobil
(przestarzałe, przestarzały) samochód

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
autonomi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;
swoboda działania

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
autonom
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autoportret ˌawtɔˈpɔrtrɛt n
selvportræt
portret artysty wykonany przez siebie samego;

autopsja awˈtɔpsʲja n
autopsi obduktion
sekcja zwłok;
erfaring
własne doświadczenie

autor ˈawtɔr n
forfatter autor
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

autorefleksja n
selvrefleksion
(psychologia, psychologiczny) refleksja nad samym sobą; introspekcja

autorytarnie adv
autoritært
w sposób autorytarny

autorytarny adj
autoritær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący autorytaryzmu
narzucający swoją wolę, opinię

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
autoritet
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

autostrada ˌawtɔˈstrada n
motorvej autostrada
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

autosugestia ˌawtɔsuˈɡɛstʲja n
autosuggestion
(psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

autunit n
utunit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autysta n
autist
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) osoba mająca autyzm

autystyczny ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
autistisk
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm ˈawtɨsm̥ n
autisme
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangardowy ˌavãŋɡarˈdɔvɨ adj
avantgardist
taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy
avantgardistisk
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

awantura ˌavãnˈtura n
ballade
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awanturnik ˌavãnˈturʲɲik n
ballademager
osoba skłonna do wszczynania kłótni

awaria aˈvarʲja n
havari
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awaryjny ˌavaˈrɨjnɨ adj
nød
stworzony na wypadek awarii

awersja aˈvɛrsʲja n
aversion
niechęć do kogoś lub czegoś

awestyjski n
avestisk
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awitaminoza ˌavʲitãmʲĩˈnɔza n
vitaminmangel vitaminmangelsygdom
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

awokado ˌavɔˈkadɔ n
avocado avokado
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

azalia n
azalea
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest ˈazbɛst n
asbest
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azbestoza n
asbestose
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nagromadzeniem włókien azbestu w drogach oddechowych

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci adj
aserbajdsjansk
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski aˈzɛrsʲci adj
aserbajdsjansk
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azjatycki ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci adj
asiatisk
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azot ˈazɔt n
kvælstof nitrogen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan aˈzɔtãn n
nitrat
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azyl ˈazɨl n
asyl
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;

azylant aˈzɨlãnt n
asylansøger asylant asylsøger
osoba ubiegająca się o azyl

aż aʃ particle
så
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

baba ˈbaba n
kone kvindemenneske kælling
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

babcia ˈbapʲt͡ɕa n
bedstemor bedste farmor mormor bedstemoder
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)
kone
(potocznie, potoczny) stara kobieta

babcia klozetowa ˈbapʲt͡ɕa ˌklɔzɛˈtɔva idiom
tissekone toiletpasser
kobieta, która sprząta, czyści oraz uzupełnia papier toaletowy w publicznych toaletach, często też pobiera opłatę;

babeszjoza n
babesiose
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
flyvende sommer
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni;

babilończyk n
babylonier babyloner
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babka ˈbapka n
kone
starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

babsko ˈbapskɔ n
kælling gimpe ribs
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

baby ˈbabɨ ˈbɛjbʲi n
baby
(angielski) (rzadki, rzadko używany) niemowlę, małe dziecko

backpacker n
backpacker rygsækrejsende rygsæksrejsende rygsækturist
określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej

backup n
back-up backup
(informatyka, informatyczny) kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

badacz ˈbadat͡ʃ n
forsker
człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

badanie baˈdãɲɛ n
undersøgelse
(medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
szczegółowa obserwacja i analiza
undersøgelse forskning
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

badać ˈbadat͡ɕ v
undersøge
przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
badminton
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

bagatelizować v
bagatellisere
przedstawiać jako mało ważne
uważać za niezbyt ważne

bagatelny adj
bagatelagtig
mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

bagaż ˈbaɡaʃ n
bagage
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik dachowy n
tagbagagebærer
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagnet ˈbaɡnɛt n
bajonet
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;
oliepind
(motoryzacja) wskaźnik poziomu oleju w silniku samochodowym (lub innych urządzeniach) w postaci długiego, metalowego ostrza

bagno ˈbaɡnɔ n
sump
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, środowisko niemoralne; demoralizacja, zepsucie
sump mose
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bahamski baˈxãmsʲci adj
bahamansk
odnoszący się do państwa Bahamy

bahrański baxˈrãj̃sʲci adj
bahrainsk
odnoszący się do państwa Bahrajn

bajadera n
romkugle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych;

bajgiel n
bagel
(Lwów, Kraków, Warszawa) żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

bajka ˈbajka n
eventyr
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej

bajt bajt n
byte
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak bak n
bakkenbart
zarost na policzkach
benzintank brændstoftank
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakarat baˈkarat n
baccarat
(termin karciany) hazardowa gra w karty;

bakcyl ˈbakt͡sɨl n
bacille
(przestarzałe, przestarzały) zarazek
(przenośnie, przenośnia) słabość do czegoś, pasja, zainteresowanie, tendencja

bakteria bakˈtɛrʲja n
bakterie
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteria kwasu mlekowego n
mælkesyrebakterie
(biochemia, biochemiczny) bakteria zdolna do wytwarzania kwasu mlekowego poprzez fermentację węglowodanów;

bakteriofag ˌbaktɛrʲˈjɔfak n
bakteriofag
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriologiczny adj
bakteriologisk
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteryjny ˌbaktɛˈrɨjnɨ adj
bakteriel
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

bakłażan bakˈwaʒãn n
aubergine
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
(spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

bakłażanowy ˌbakwaʒãˈnɔvɨ adj
auberginefarvet
mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

bal bal n
bal
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

bal maskowy ˈbal maˈskɔvɨ n
maskebal
zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

balansować v
balancere
utrzymywać równowagę

balerina ˌbalɛˈrʲĩna n
ballerina
tancerka, solistka zespołu baletowego
ballerinasko
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

balet ˈbalɛt n
ballet
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

baletnica ˌbalɛtʲˈɲit͡sa n
balletdanser balletdanserinde
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

balistyczny ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
ballistisk
taki, który leci po krzywej balistycznej
związany z balistyką, dotyczący balistyki

balkon ˈbalkɔ̃n n
balkon altan
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

balkonik n
rollator
urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie niepełnosprawnej

ballada balˈːada n
ballade
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nastrojowy utwór

balon ˈbalɔ̃n n
ballon
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

bambus ˈbãmbus n
bambus
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalizowanie n
banalisering
czynienie czegoś banalnym

banalność n
banalitet
cecha tego, co banalne

banalny bãˈnalnɨ adj
banal
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan ˈbãnãn n
banan
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
(spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

bandaż ˈbãndaʃ n
bandage forbinding
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandyta bãnˈdɨta n
bandit
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

baner ˈbãnɛr n
banner
jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach

bangladeski ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci adj
bangladeshisk
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

banicja n
bandlysning ekskommunikation
(przenośnie, przenośnia) wykluczenie ze środowiska
forvisning landsforvisning
karne wygnanie bez prawa powrotu

banjo ˈbãn͇d͡ʒɔ n
banjo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank bãŋk n
bank
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank krwi ˈbãŋk ˈːr̥fʲi n
blodbank
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bankiet ˈbãŋcɛt n
banket
wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot ˈbãŋknɔt n
pengeseddel seddel
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
pengeautomat hæveautomat bankomat kontantautomat
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankowy bãŋˈkɔvɨ adj
bank
związany z bankami, dotyczący banków

bankructwo bãŋˈkrut͡stfɔ n
konkurs
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

bantu n
bantu
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzina języków afrykańskich, którymi posługują się plemiona bantu (1.1);
bantufolk
(etnografia, etnograficzny) grupa plemion afrykańskich zaliczanych do rasy czarnej, zamieszkujących stepy w środkowej i południowej Afryce;

baobab baˈɔbap n
baobab abebrødtræ baobabtræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

baptysta n
baptist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z Kościołów protestanckich, który uznaje wyłącznie chrzest w wieku świadomym na wyznanie wiary

baptysterium n
baptisterium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek w którym dokonywano chrztu

baptystyczny adj
baptistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

bar bar n
bar
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
(gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
barium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

bar szybkiej obsługi n
snackbar
mała restauracja oferująca wstępnie przygotowane posiłki

barak ˈbarak n
barak
prowizoryczny budynek

baran ˈbarãn n
vædder
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy

barani baˈrãɲi adj
vædder
związany z baranem, dotyczący barana

barbadoski ˌbarbaˈdɔsʲci adj
barbadisk
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbarzyńca ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa n
barbar
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;
ktoś niecywilizowany, prymitywny

barbarzyński adj
barbarisk
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbarzyństwo n
barbarisme
(przenośnie, przenośnia) zachowanie uznane za nie do zaakceptowania

barber n
barber
(fryzjerstwo, fryzjerski) fryzjer męski, zajmujący się głównie strzyżeniem włosów i goleniem brody

barbituran n
barbiturat
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

bard bart n
barde skjald
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

bardzo ˈbard͡zɔ adv
meget
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo
mere mest
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków

bariera n
barriere
przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się
coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś

barista baˈrʲista n
barista
osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

bark bark n
bark
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;
skulder
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barman ˈbarmãn n
bartender
osoba, która obsługuje bufet w barze;

barok ˈbarɔk n
barok
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barokowy ˌbarɔˈkɔvɨ adj
barok
(sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku
(przenośnie, przenośnia) pełen przepychu, przesadnie ozdobny

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
barometer
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron ˈbarɔ̃n n
baron
niski tytuł arystokratyczny;

baronowa n
baronesse
żona barona

barszcz barʃt͡ʃ n
borsjtj rødbedesuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

barszcz biały n
hvid borstj
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kwaśna zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej

barwić ˈbarvʲit͡ɕ v
farve
nadawać barwę, zabarwiać

barwnik ˈbarvʲɲik n
farvestof
substancja służąca do barwienia innych rzeczy

barwny ˈbarvnɨ adj
farverig
posiadający wiele kolorów
(przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość

barykada ˌbarɨˈkada n
barrikade
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

barykadować v
barrikadere
(przenośnie, przenośnia) tarasować drogę lub przejście
budować barykady

baryton baˈrɨtɔ̃n n
baryton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

bas bas n
bas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

baseball n
baseball
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen ˈbasɛ̃n n
sengebækken stikbækken
(medycyna, medyczny) płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;
svømmebassin svømmepøl
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

basista baˈɕista n
basguitarist bassist
muzyk, który gra na gitarze basowej
bassist kontrabassist
muzyk, który gra na kontrabasie

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
baskisk
związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski baˈsʲcijsʲci n
baskisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

basset ˈbasːɛt n
bassethund
(kynologia, kynologiczny) masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

bat bat n
pisk
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

bateria baˈtɛrʲja n
batteri
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;
(elektryczność) (potocznie, potoczny) dowolne małe ogniwo elektryczne do zasilania urządzeń codziennego użytku
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju

batuta baˈtuta n
taktstok dirigentstav
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
bathymetri
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batysfera n
batysfære
(technologia, technika, techniczny) (oceanografia, oceanograficzny) specjalna, kulista kapsuła używana do zanurzania się na duże głębokości w oceanie w celach badawczych;

bawełna baˈvɛwna n
bomuld
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
(botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

bawić ˈbavʲit͡ɕ v
underholde
zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki
lege
spędzać czas na rozrywkach

bawić się w kotka i myszkę ˈbavʲit͡ɕ‿ɕɛ ˈf‿kɔtka i‿ˈmɨʃkɛ v
kattens leg med musen
zwodzić kogoś, stwarzać niejasne sytuacje, postępować nieszczerze

baza ˈbaza n
base
(wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
basis
podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

bazar ˈbazar n
basar
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazylia baˈzɨlʲja n
basilikum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);
(botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona

bazylika baˈzɨlʲika n
basilika
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);
(historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom
(historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum

bazyliszek n
basilisk
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się ˈbat͡ɕ‿ɕɛ v
være bange frygte
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bać się o swoją skórę ˈbat͡ɕ‿ɕɛ ɔ‿ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ v
bange for sit skind
bać się o siebie samego, o swoje interesy

bać się własnego cienia ˈbat͡ɕ‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈt͡ɕɛ̇̃ɲa v
bange for sin egen skygge
bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym

bałagan baˈwaɡãn n
rod
stan braku porządku

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
balkansk Balkan
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami

bałtycki bawˈtɨt͡sʲci adj
baltisk
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

bałwan ˈbawvãn n
afgud afgudsbillede
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego
snemand
figura człowieka ulepiona ze śniegu;
sø søgang
(książkowy) spieniona fala morska
dumrian fæhoved
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, tuman

bańka ˈbãɲka n
boble blære
(potocznie, potoczny) bańka mydlana

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
sæbeboble
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśń baɕɲ̊ n
eventyr
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowiadanie o treści fantastycznej;

bażant ˈbaʒãnt n
fasan
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

be bɛ interjection
mæh
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) wyraz naśladujący dźwięk wydawany przez owcę lub barana

beaujolais n
beaujolais
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino burgundzkie o lekkim, owocowym charakterze produkowane w okolicach francuskiego regionu Beaujolais;

beczka ˈbɛt͡ʃka n
tønde fad
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

bednarski bɛdˈnarsʲci adj
bødker
dotyczący bednarza lub bednarstwa

bednarz ˈbɛdnaʃ n
bødker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk tatarski ˈbɛfʃtɨk taˈtarsʲci n
tatar
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowe mięso wołowe, drobno siekane lub mielone, przyprawione i podawane z cebulką, ogórkiem kiszonym lub konserwowym oraz surowym jajkiem;

begonia bɛˈɡɔ̃ɲja n
begonia begonie
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

bejca ˈbɛjt͡sa n
bejdse
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) środek grzybobójczy do dezynfekcji nasion i ziaren
(chemia, chemiczny) (włókiennictwo) substancja używana do barwienia w przemyśle włókienniczym i garbarskim
(chemia, chemiczny) roztwór do barwienia drewna;

bejcować v
bejdse
malować drewno bejcą

beksa n
tudefjæs
(potocznie, potoczny) ktoś skłonny do płaczu

bel bɛl n
bel
(fizyka, fizyczny) bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.;

bela ˈbɛla n
balle
(drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie
opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp.
zwój np. papieru, tkaniny
balle bigballe
duża belka

belizeński ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci adj
belizisk
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belona bɛˈlɔ̃na n
hornfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

bemol ˈbɛ̃mɔl n
b
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci adj
bengalsk
związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
bengali
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1);

beniński bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci adj
beninsk
odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

bentosowy adj
bentisk
(ekologia, ekologiczny) związany z bentosem, dotyczący bentosu

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
benzin
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berek interjection
tik
okrzyk używany po dotknięciu podczas zabawy w berka (1.1)

berek n
fangeleg fanger
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób;
fanger
osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)

berkel ˈbɛrkɛl n
berkelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlińczyk bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk n
berliner
mieszkaniec Berlina

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
berlinsk
odnoszący się do miasta Berlin

bernardyn n
sanktbernhardshund
(zoologia, zoologiczny) rasa psa;

bernikla obrożna bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna n
knortegås
(ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze;

beryl ˈbɛrɨl n
beryllium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło ˈbɛrwɔ n
scepter
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

besserwisser ˌbɛsɛrˈvʲisɛr n
besserwisser klogeåge
(książkowy) ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

bestia ˈbɛstʲja n
bæst
dzikie, drapieżne zwierzę
bæst udyr
(przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia

bestialski bɛˈstʲjalsʲci adj
bestialsk
(pejoratywnie, pejoratywny) okrutny, niezwykle brutalny

bestialstwo n
bestialitet
wyjątkowe okrucieństwo; brutalny, nieludzki czyn

bestseller bɛˈstsɛlɛr n
bestseller
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

beszamel bɛˈʃãmɛl n
bechamel bechamelsauce bechamelsovs
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;

beta ˈbɛta n
beta
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

beton ˈbɛtɔ̃n n
beton
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
betonblander
(budownictwo) maszyna do wyrobu betonu

betoniarz n
betonarbejder
robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś

betonowanie n
betonarbejde
zalewanie lub pokrywanie czegoś betonem

bez bɛs n
hyld
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez bɛs preposition
uden
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez ogródek ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk adv
ligefrem ligeud uden omsvøb
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

bez pardonu adv
uden pardon
w sposób pozbawiony skrupułów

bez porównania adv
uden lige uden mage uden sidestykke
dużo, bardziej

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈprat͡sɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwat͡ʃɨ proverb
man skal yde før man kan nyde
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez przerwy adv
uafbrudt
cały czas, nieprzerwanie

bez serca adj
hjerteløs uden hjerte
(przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

bez- bɛs bɛz prefix
-løs -fri
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholfri
niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
farveløs
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony
(przenośnie, przenośnia) niczym się nie wyróżniający

bezbolesność n
smertefrihed
cecha tego, co jest bezbolesne

bezbolesny adj
smertefri
niepowodujący, niesprawiający bólu

bezboleśnie ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ adv
smertefrit
w sposób bezbolesny

bezbronny bɛzˈbrɔ̃nːɨ adj
forsvarsløs
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

bezcenny bɛsˈt͡sɛ̃nːɨ adj
ubetalelig uvurdelig
mający ogromną wartość

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
skyfri
charakteryzujący się brakiem chmur

bezczelny bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ adj
uforskammet fræk
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezcłowy adj
toldfri
nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

bezdenny adj
bundløs
taki, który wydaje się nie mieć dna
(przenośnie, przenośnia) o bardzo dużym natężeniu

bezdomniak n
omstrejfer strejfer
(slangowo) bezdomny, bezpański pies lub kot

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ n
hjemløshed
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
hjemløs
taki, który nie ma domu

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ n
hjemløs
osoba bezdomna (1.1), nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania

bezdrzewny adj
træløs
pozbawiony drzew, charakteryzujący się brakiem drzew

bezdyskusyjnie ˌbɛzdɨskuˈsɨjɲɛ adv
indiskutabelt
bezsprzecznie, zdecydowanie, niezaprzeczalnie

bezdyskusyjny adj
indiskutabel
niepodlegający dyskusji

bezdzietność bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ n
barnløshed
nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ adj
barnløs
niemający dzieci, potomstwa

bezglutenowy ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ adj
glutenfri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

bezgotówkowo adv
kontantfrit
(bankowość, bankowy) bez użycia fizycznej gotówki; za pomocą instrumentów płatniczych elektronicznych lub bankowych

bezgotówkowy adj
kontantfri kontantløs
(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

bezgranicznie adv
grænseløst
(książkowy) w sposób bezgraniczny, w najwyższym stopniu

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲit͡ʃnɨ adj
grænseløs
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś
taki, który jest pełny, ma duże nasilenie

bezgłośnie adv
lydløst
bez słyszalnego głosu; bez żadnego dźwięku lub na granicy słyszalności

bezgłośny adj
lydløs stille tavs tyst
bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
navnløs
nie mający imienia czy nazwy

bezjajeczny adj
ægfri æggefri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niezawierający jaj

bezkarnie adv
straffrit
w sposób unikający przykrych konsekwencji, bez kary

bezkarny adj
straffri
taki, który uchodzi bez kary

bezkofeinowy ˌbɛskɔfɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ adj
koffeinfri
niezawierający kofeiny

bezkonny adj
hesteløs
bez koni; nie posiadający ani nie wykorzystujący koni

bezkrwawy adj
blodløs ublodig
taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkrytyczny ˌbɛskrɨˈtɨt͡ʃnɨ adj
kritikløs ukritisk
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

bezkrólewie ˌbɛskruˈlɛvʲjɛ n
interregnum
okres pomiędzy śmiercią lub abdykacją króla a koronacją jego następcy

bezkręgowiec n
hvirvelløs dyr invertebrat
(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezlaktozowy adj
laktosefri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony laktozy, niezawierający laktozy

bezleśny adj
skovløs
charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

bezlistny bɛzˈlʲistnɨ adj
bladløs
taki, który nie ma liści

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
hensynsløs nådeløs
okrutny; taki, który nie ma litości

bezludny bɛzˈludnɨ adj
øde
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

bezmięsny bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
kødfri
o dniu, tygodniu itp.: taki, w którym nie je się mięsa, nie prowadzi się sprzedaży mięsa
o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

bezmózgowiec n
anancefal
(medycyna, medyczny) dziecko z bezmózgowiem
fjols tåbe
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się nierozsądnie, głupio lub bezmyślnie

beznadziejnie ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jɲɛ adv
håbløst
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko

beznadziejny ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ adj
håbløs
pozbawiony wszelkiej nadziei
kiepski, bardzo słaby

bezobjawowo adv
asymptomatisk
(medycyna, medyczny) bez objawów, symptomów

bezobjawowy adj
asymptomatisk
(medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik n
infinitiv navnemåde navneform
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
upersonlig
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezpaństwowiec n
statsløs
osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ n
sikkerhed
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik n
sikring
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ adj
sikker
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
taki, który nie stwarza zagrożenia

bezpodstawny ˌbɛspɔtˈstavnɨ adj
grundløs
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezpołączeniowy adj
forbindelsesløs
(informatyka, informatyczny) taki, który nie uwzględnia nawiązania połączenia między urządzeniami

bezpośredni ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi adj
direkte
taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost
taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny
taki, który nie jest oddzielony, jest tuż obok czegoś

bezpośrednio ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ adv
direkte umiddelbart
w sposób bezpośredni

bezprawny adj
illegal lovstridig ulovlig retsstridig ulovmedholdelig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezpretensjonalny adj
uprætentiøs
prosty, swobodny i naturalny

bezproblemowo adv
problemfrit
w sposób bezproblemowy

bezproblemowy adj
problemfri problemløs uproblematisk
taki, który nie przysparza dodatkowych problemów

bezproduktywny adj
uproduktiv
nieprzynoszący żadnych efektów, korzyści

bezprzewodowo adv
trådløst
(technologia, technika, techniczny) nie wykorzystując przewodów elektrycznych

bezprzewodowy adj
trådløs
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezradny bɛzˈradnɨ adj
hjælpeløs rådløs rådvild
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ n
arbejdsløshed
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
arbejdsløs
bez pracy, bez zajęcia

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ n
arbejdsløs
osoba bez pracy

bezrozumny adj
irrationel tankeløs ufornuftig uklog
taki, który nie ma zdolności rozumowania; pozbawiony rozumu

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ n
søvnløshed
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsenny bɛsˈːɛ̃nːɨ adj
søvnløs
spędzony bez spania

bezsilnie adv
afmægtigt magtesløst
w sposób bezsilny

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
krafteløs kraftløs
bez sił, niezdolny do walki
magtesløs afmægtig
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezskrzydły bɛsˈːkʃɨdwɨ adj
vingeløs
taki, który nie ma skrzydeł

bezskutecznie adv
forgæves nytteløst omsonst uden held
bez osiągnięcia oczekiwanego skutku

bezstronność n
habilitet upartiskhed
cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

beztlenowy adj
anaerob
taki, który obywa się bez tlenu
iltfri
taki, który nie zawiera tlenu

bezustanny adj
konstant uafbrudt vedvarende fortløbende kontinuerlig kontinuert
taki, który trwa ciągle, bez przerwy

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ adj
nytteløs unyttig nyttesløs
taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwartościowy ˌbɛzvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ adj
værdiløs
nieposiadający żadnej wartości

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
betingelsesløs ubetinget
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
vindstille
charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwizowy adj
visumfri
niewymagający uzyskania wizy

bezwolny adj
viljeløs
o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić
taki, który nie ma własnej woli

bezwonny bɛzˈvɔ̃nːɨ adj
lugtfri
niemający zapachu

bezwstyd n
skamløshed
nieskromność w postępowaniu

bezwstydnie adv
skamløst
w sposób bezwstydny

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
skamløs
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów

bezwłosy bɛzˈvwɔsɨ adj
hårløs
niemający włosów, będący bez włosów

bezzałogowy adj
ubemandet
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzwłocznie bɛzˈːvwɔt͡ʃʲɲɛ adv
med det samme omgående straks øjeblikkeligt
w sposób bezzwłoczny, natychmiast

bezzębność bɛzˈːɛ̃mbnɔɕt͡ɕ n
tandløshed
brak zębów

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
tandløs
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów
(przenośnie, przenośnia) słaby, bezradny i niegroźny

bezśnieżny bɛɕˈːɲɛʒnɨ adj
snefri
charakteryzujący się brakiem śniegu

bełt bɛwt n
sund
(geografia, geograficzny) wąski przesmyk, cieśnina

beżowo bɛˈʒɔvɔ adv
beige
(odprzymiotnikowy) → beżowy

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
beige
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

bi- prefix
bi-
dwu-
obu-

biatlon n
biatlon
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

białaczka bʲjaˈwat͡ʃka n
leukæmi
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białe mięso n
hvidt kød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso zwierząt, które ma jasną barwę po przyrządzeniu

białe złoto n
hvidguld
(jubilerstwo, jubilerski) stop złota z niklem, srebrem lub platyną;

białko ˈbʲjawkɔ n
protein
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;
æggehvide hvide
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj

białkomocz n
proteinuri
(medycyna, medyczny) obecność białka w moczu;

białkowy adj
protein
(biochemia, biochemiczny) dotyczący białka

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
hviderussisk
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
hviderussisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

biały ˈbʲjawɨ adj
hvid
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.
o włosach lub o człowieku: siwy
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w odniesieniu do wina: powstały bez maceracji, w wyniku fermentacji winogron z usuniętymi skórkami, pestkami i szypułkami

biały ˈbʲjawɨ n
hvid
(antropologia, antropologiczny) człowiek rasy białej

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
bibelsk
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliograf n
bibliograf
(rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
bibliografi
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

biblioman n
biblioman
(książkowy) osoba gromadząca kolekcję książek

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
bibliotek
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
mebel do przechowywania książek

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
bibliotekar
pracownik biblioteki;

bibuła n
klatpapir trækpapir
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps n
biceps
(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicykl ˈbʲit͡sɨkl̥ n
velocipede væltepeter
(transport, transportowy) (historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

bicz bʲit͡ʃ n
pisk
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

biczować v
piske
uderzać kogoś za pomocą bicza

bidet ˈbʲidɛt n
bidet
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

bidon ˈbʲidɔ̃n n
cykelflaske
butelka na płyny konsumpcyjne zakładana na ramę rowerową;

biec bʲjɛt͡s v
løbe
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi
prowadzić w jakimś kierunku
løbe gå
o czasie mijać, przemijać

bieda ˈbʲjɛda n
fattigdom armod smalhals smalhans
stan braku środków do życia

biedactwo n
stakkel
ze współczuciem: jednostka biedna lub nieszczęśliwa

biedak ˈbʲjɛdak n
fattigmand
osoba, której brakuje środków do życia
stakkel
ze współczuciem o kimś

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
fattig arm
taki, któremu brakuje środków do życia
stakkels arm
ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedny jak mysz kościelna ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈt͡ɕɛlna adj
fattig som en kirkerotte
bardzo biedny

biedota n
de fattig
ogół ludzi biednych, bez środków do życia

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
mariehøne
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

biedula n
stakkel
pieszczotliwe lub współczujące określenie kogoś biednego, nieszczęśliwego lub pechowego

bieg bʲjɛk n
gear
(motoryzacja) przełożenie w skrzyni biegów
løb
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu

biegacz ˈbʲjɛɡat͡ʃ n
løber
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

bieganie bʲjɛˈɡãɲɛ n
løbning
(rzeczownik odczasownikowy) od biegać

biegać ˈbʲjɛɡat͡ɕ v
løbe
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi
(potocznie, potoczny) często gdzieś chodzić, żyć aktywnie
(staropolski) uciekać

biegun ˈbʲjɛɡũn n
pol
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
diarré diarre diare diaré
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus ˈbʲjɛɡus n
ryle
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Calidris

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrd͡zavɨ n
islandsk ryle
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biel bʲjɛl n
hvidhed
biały kolor;

bielik ˈbʲjɛlʲik n
havørn
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
undertøj
(krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
passiv rygning
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernie ˈbjɛr.ɲɛ adv
passivt
bez żadnej inicjatywy

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
akkusativ genstandsfald
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierny ˈbʲjɛrnɨ adj
passiv
(gramatyka) związany ze stroną bierną
passiv uvirksom
niewykazujący inicjatywy

bierny palacz ˈbʲjɛrnɨ ˈpalat͡ʃ n
passiv ryger passivryger
osoba narażana na bierne palenie

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
konfirmation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bieżnia ˈbʲjɛʒʲɲa n
løbebane
(sport, sportowy) specjalny tor do uprawiania biegów lekkoatletycznych;
løbebånd
(sport, sportowy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie treningowe do biegania w miejscu

bieżnik ˈbʲjɛʒʲɲik n
dækmønster slidbanemønster
(motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;
sålmønster
wzór na spodniej części podeszwy buta

bieżąca woda n
løbe vand
woda płynąca z otwartego kranu
postevand
woda doprowadzana od ujęcia do użytkowników w sposób ciągły przez system rur

bifobia n
bifobi
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

bigoteria ˌbʲiɡɔˈtɛrʲja n
bigotteri
(książkowy) dewocja

bigoteryjny ˌbʲiɡɔtɛˈrɨjnɨ adj
bigot
właściwy bigotowi i bigoterii

bikini bʲiˈcĩɲi n
bikini
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bilard ˈbʲilart n
billard
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

bilateralny ˌbʲilatɛˈralnɨ adj
bilateral tosidet
dwustronny

bilet ˈbʲilɛt n
billet
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilharcjoza n
bilharziose
(medycyna, medyczny) (zobacz) schistosomatoza

biliard ˈbʲilʲjart n
billiard
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015;

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
billion
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilionowy ordinalAdjective
billionte
ostatni ze zbioru liczącego bilion jednostek; liczący bilion czegoś

billboard n
plakattavle billboard
duża przydrożna tablica reklamowa

binarny adj
binær
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym
podwójny, złożony z dwóch części

bio- bʲjɔ prefix
bio-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi

biocenoza n
biocønose
(ekologia, ekologiczny) zespół populacji różnych gatunków, żyjących w określonej przestrzeni środowiska lądowego lub wodnego;

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
biokemi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
hofte
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biodrowy bʲjɔˈdrɔvɨ adj
iliakal
związany z biodrem, dotyczący biodra

bioetyczny ˌbʲjɔɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
bioetisk
związany z bioetyką lub bioetykami

bioetyka n
bioetik
dział etyki dotyczący analizy dylematów moralnych, które pojawiają się w naukach medycznych i biologicznych

biogaz n
biogas
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) mieszanina gazów otrzymywana podczas beztlenowego rozkładu obornika lub innych pozostałości organicznych;

biograf ˈbʲjɔɡraf n
biograf
autor biografii;

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
biografi
opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
biografisk
związany z biografią, dotyczący biografii

biolog ˈbʲjɔlɔk n
biolog
specjalista w zakresie biologii

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
biologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
biologisk
związany z biologią, dotyczący biologii
o rodzicu: taki, który spłodził dziecko

bioluminescencja n
bioluminescens
(biologia, biologiczny) zdolność organizmów żywych do wytwarzania i emitowania światła na drodze reakcji chemicznych;

biomasa bʲjɔ̃ˈmasa n
biomasse
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
materia zawarta w organizmach żywych;

biomechaniczny adj
biomekanisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z biomechaniką

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
biopsi
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

biorca n
modtager
otrzymujący coś
modtager recipient
(medycyna, medyczny) przyjmujący przeszczep lub przetaczaną krew

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ n
biodiversitet
(ekologia, ekologiczny) zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji w przyrodzie;

biosfera n
biosfære
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

biostratygrafia ˌbʲjɔstratɨˈɡrafʲja n
biostratigrafi
(geologia, geologiczny) dziedzina stratygrafii oparta na badaniu skamieniałości;

biosynteza n
biosyntese
(biologia, biologiczny) tworzenie związków organicznych przez organizm żywy

biotechnologia ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja n
bioteknologi bioteknik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

biotop n
biotop
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika;

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
biseksualitet
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
biseksuel
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskup ˈbʲiskup n
biskop bisp
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupstwo n
bispedømme
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa

bistro ˈbʲistrɔ n
bistro
(książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

bit bʲit n
beat
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu
bit
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1;
bit skruebit
(technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
flødeskum
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa ˈbʲitfa n
slag
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biurko ˈbʲjurkɔ n
skrivebord
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro ˈbʲjurɔ n
kontor
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;
kontor bureau
forma działalności usługowej polegająca na zbieraniu i sprzedaży informacji

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
rejsebureau
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biurokracja ˌbʲjurɔˈkrat͡sʲja n
bureaukrati
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów
(urzędowy) grupa ludzi zawodowo trudniąca się administrowaniem i organizacją pracy instytucji państwowych, gospodarczych, społecznych

biurokrata n
bureaukrat
urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biurokratyczny adj
bureaukratisk
związany z biurokracją, dotyczący biurokracji
nadmiernie przestrzegający przepisów

biurokratyzowanie n
bureaukratisering
podporządkowywanie czegoś sztywnym i biurokratycznym zasadom

biurokratyzować v
bureaukratisere
nadawać czemuś cech biurokracji; przekształcać coś w proces bardziej sformalizowany, urzędniczy

biurowiec bʲjuˈrɔvʲjɛt͡s n
kontorbygning
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym mieszczą się biura

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
brystholder bh
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut ˈbʲizmut n
bismut vismut bismuth
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznesowy adj
handels-
(handel, handlowy) dotyczący biznesu

bić bʲit͡ɕ v
slå
o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy
slå banke
uderzać kogoś, zadawać komuś ból
slå præge
o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
bijouteri
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha ˈblaxa n
metalplade
cienki, płaski kawałek metalu;

blachy n
plade
(slangowo) tablica rejestracyjna

blady ˈbladɨ adj
bleg
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację
o mało intensywnej barwie
(przenośnie, przenośnia) banalny, niewyróżniający się, nudny
mało wyrazisty

blankiet ˈblãŋʲcɛt n
blanket
papier, druk, który należy wypełnić

blanszowanie n
blanchering
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krótkotrwałe obgotowywanie warzyw lub owoców, a następnie poddanie ich schłodzeniu;

blanszować v
blanchere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać procesowi krótkotrwałego podgrzewania a następnie schładzania

blasfemia blasˈfɛ̃mʲja n
blasfemi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blaszka ˈblaʃka n
plade skive
niewielki kawałek blachy

blat blat n
plade
górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

blender ˈblɛ̃ndɛr n
blender
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;

bliski ˈblʲisʲci adj
nær
taki, który jest w niewielkiej odległości
bezpośrednio spokrewniony
taki, który prawie osiągnął jakiś stan
taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić

blisko ˈblʲiskɔ adv
nær
w bliskich, zażyłych stosunkach, relacjach
nær tæt
w niewielkiej odległości

blisko ˈblʲiskɔ preposition
nær
…informujący o małej odległości między obiektami, miejscami, przedmiotami
…informujący o małej odległości między punktami w czasie

bliskość ˈblʲiskɔɕt͡ɕ n
tæthed
dobre stosunki międzyludzkie
niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

blizna ˈblʲizna n
ar
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźniaczka blʲiʑˈɲat͡ʃka n
tvillingesøster tvillingsøster
forma żeńska od: bliźniak

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
tvilling tvillingebror tvillingbror tvillingebroder
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

blog blɔk n
blog
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger ˈblɔɡɛr n
blogger weblogger
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogosfera n
blogosfære
(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blogowanie n
blogging
prowadzenie bloga

blogować v
blogge
(informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
blok bolig blok husblok
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blokowanie n
blokering
(rzeczownik odczasownikowy) od blokować

blokować blɔˈkɔvat͡ɕ v
blokere
uniemożliwiać ruch
uniemożliwiać wykonanie czegoś

blondynka blɔ̃nˈdɨ̃nka n
blondine
kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

bluszcz bluʃt͡ʃ n
vedbend efeu
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluźnierca n
blasfemiker
ten, kto bluźni; osoba urągająca świętościom

bluźnierczy adj
blasfemisk
obrażający to, co święte; związany z bluźnierstwem

bluźnierstwo bluʑˈɲɛrstfɔ n
blasfemi gudsbespottelse
słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

boa ˈbɔa n
boa boaslange
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;
boa
długi kobiecy szal z piór lub futra

bobry n
bæverpels
futro z bobra

bobslej ˈbɔpslɛj n
bobslæde
sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

bocian ˈbɔt͡ɕãn n
stork
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały

bocianie gniazdo bɔˈt͡ɕä̃ɲɛ ˈɟɲazdɔ idiom
udkigstønde
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (przenośnie, przenośnia) niewielka platforma w górnej części masztu żaglowca; dawniej punkt obserwacyjny

bocianie gniazdo bɔˈt͡ɕä̃ɲɛ ˈɟɲazdɔ n
storkerede
(dosłownie) gniazdo, w którym gniazduje bocian

boczniak n
østershat
(mikologia, mikologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Pleurotus, grzyb rosnący na pniach;

boczny ˈbɔt͡ʃnɨ adj
lateral side
znajdujący się, umiejscowiony na boku czegoś

body ˈbɔdɨ n
body
(odzieżownictwo) jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek
(odzieżownictwo) jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek

bogactwo bɔˈɡat͡stfɔ n
rigdom
majątek, posiadane dobra o dużej wartości
wielka ilość, różnorodność

bogacz ˈbɔɡat͡ʃ n
rigmand
osoba bardzo bogata

bogaty bɔˈɡatɨ adj
rig
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
taki, który obfituje w coś
dający dużą możliwość wyboru

bogini bɔˈɟĩɲi n
gudinde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

bohater bɔˈxatɛr n
helt
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu
osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
heltinde
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna
forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia
forma żeńska od: bohater; postać utworu

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
heroisk helteagtig
postępujący jak bohater
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohr bɔxr̥ n
bohrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ n
bane
(sport, sportowy) plac przeznaczony do gier sportowych;

boja ˈbɔja n
bøje
pływający znak nawigacyjny

bojkot ˈbɔjkɔt n
boykot
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotowanie ˌbɔjkɔtɔˈvãɲɛ n
boykotning
prowadzenie bojkotu

bojkotować v
boykotte
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bok bɔk n
side
lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta

bokobrody n
bakkenbart
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;

boks bɔks n
boks
każda wydzielona część pomieszczenia
boksekamp boksning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

bokser ˈbɔksɛr n
bokser
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)

bokserki bɔˈksɛrʲci n
boksershorts
(odzieżownictwo) męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami

bolesny bɔˈlɛsnɨ adj
smertefuld
(medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
(psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

boleć ˈbɔlɛt͡ɕ v
gøre ondt værke smerte
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

bolid n
bolide ildkugle
(astronomia, astronomiczny) meteor o dużej jasności;

bolończyk bɔˈlɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
bologneser
mieszkaniec Bolonii
bolognese bolognesehund bologneser
pies rasy bolończyk (2.1)

bolszewizm n
bolsjevisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bom bɔ̃m n
bom
(marynarka) poziome drzewce na żaglowcu, do którego przymocowany jest dolny lik żagla;

bomba ˈbɔ̃mba n
bombe
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa n
atombombe
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bomba kaloryczna n
kaloriebombe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) produkt spożywczy o bardzo wysokiej zawartości kilokalorii w stosunku do objętości lub masy

bombardowanie ˌbɔ̃mbardɔˈvãɲɛ n
bombardement bombardering
(wojskowość, wojskowy) zrzucanie bomb przez lotnictwo
(wojskowość, wojskowy) dokonywanie ostrzału przez artylerię

bombastyczny adj
bombastisk
(książkowy) o języku, stylu, utworze, autorze: przesadnie patetyczny, napuszony

bombka ˈbɔ̃mpka n
glaskugle
kulista ozdoba choinkowa

bombowiec bɔ̃mˈbɔvʲjɛt͡s n
bomber
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bon bɔ̃n n
bon
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bon mot n
bonmot
(książkowy) krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia

bonus ˈbɔ̃nus n
bonus
dodatek, premia

boomer n
boomer
(slangowo) starsza osoba (oryginalnie z okresu baby boom 1946–1964), z przestarzałymi poglądami, nienadążająca za współczesnością

bor bɔr n
bor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

bordo ˈbɔrdɔ n
bordeaux bordeauxrød
ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy kolor
bordeaux bordeauxvin
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wysokiej jakości wino czerwone lub białe z rejonu Bordeaux; wino bordoskie

bordowy bɔrˈdɔvɨ adj
bordeaux
mający kolor ciemnoczerwony, ciemnoróżowy, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

borelioza ˌbɔrɛˈlʲjɔza n
borreliose
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

bornholmski adj
bornholmsk
odnoszący się do Bornholmu

bornholmski n
bornholmsk
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt języka duńskiego używany na Bornholmie

borowik bɔˈrɔvʲik n
rørhat
(mikologia, mikologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
Karl Johan karljohan karljohansvamp
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borsuk ˈbɔrsuk n
grævling
(zoologia, zoologiczny) Meles Brisson, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borykać się bɔˈrɨkat͡ɕ‿ɕɛ v
kæmpe slås
pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲit͡sa n
tyttebær
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

bosak ˈbɔsak n
bådshage
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

boski ˈbɔsʲci adj
gudelig
właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem

boso ˈbɔsɔ adv
barfodet
bez obuwia, z nieubranymi stopami

boss bɔs n
boss
(gry komputerowe) przeciwnik w grze komputerowej, znacznie większy, silniejszy niż inni;
(potocznie, potoczny) szef firmy, organizacji
gangsterboss mafiaboss
(potocznie, potoczny) szef grupy przestępczej

botaniczny ˌbɔtãˈɲit͡ʃnɨ adj
botanisk
związany z botaniką, dotyczący botaniki
(ogrodnictwo, ogrodniczy) o roślinach: występujący dziko, nie modyfikowany

botanik bɔˈtãɲik n
botaniker
specjalista w zakresie botaniki

botanika bɔˈtãɲika n
botanik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
botulisme
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

botwinka n
botvinja
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na bazie bulionu oraz młodych listków, łodyg i korzeni buraka ćwikłowego

bouillabaisse n
bouillabaisse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

bożonarodzeniowy ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ adj
jul jul -e-
związany z Bożym Narodzeniem

brak brak n
mangel
fakt nieistnienia czegoś

brakować braˈkɔvat͡ɕ v
mangle
być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brama ˈbrãma n
port
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

bramin ˈbrãmʲĩn n
bramin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan hinduski, który posiada świętą wiedzę; najwyższy stan społeczny dawnych Indii

bramka ˈbrãmka n
gate
(potocznie, potoczny) przejście strzeżone przed osobami niepożądanymi
(technologia, technika, techniczny) element realizujący funkcję logiczną;
mål bur kasse
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
mål kasse
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

bramka samobójcza n
selvmål
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: gol, który padł po strzale zawodnika (zwykle nieumyślnym) do własnej bramki

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
dørvagt
(potocznie, potoczny) ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu
målmand målvogter
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoleta n
armbånd
ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

branża ˈbrãw̃ʒa n
branche
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

branżowy adj
fag faglig
dotyczący (danej) branży

brat brat n
bror broder
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek braˈtãnɛk n
brorsøn nevø brodersøn
syn brata

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
broderskab
pokrewieństwo między synami jednych rodziców
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
brodermord
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa braˈtɔva n
svigerinde
żona brata

brawada n
bravade
(przestarzałe, przestarzały) brawura na pokaz, zadzierzyste przechwałki, efekciarskie zuchwalstwo

brazylijski ˌbrazɨˈlʲijsʲci adj
brasiliansk
związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

brać brat͡ɕ v
tage
korzystać z czegoś
posiąść kogoś w sensie seksualnym
zażywać coś
tage gribe
chwytać coś ręką, unosić coś

brać nogi za pas ˈbrat͡ɕ ˈnɔɟi za‿ˈpas v
tage benene på nakken
uciekać, zwykle ze strachu przed czymś

brać pod uwagę v
tage hensyn til
mieć na uwadze; nie lekceważyć

brać udział ˈbrat͡ɕ ˈud͡ʑaw v
deltage
uczestniczyć

brednia ˈbrɛdʲɲa n
vrøvl
bezsens, bzdura

breja ˈbrɛja n
pløre ælte
(potocznie, potoczny) błoto zmieszane z topiącym się śniegiem
ælte
(potocznie, potoczny) brudna, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz

brew brɛf n
øjenbryn
(anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz n
breviar
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

briefing ˈbrʲifʲĩŋk n
briefing
odprawa dla dziennikarzy, rodzaj konferencji prasowej, zwykle na jeden temat

broda ˈbrɔda n
hage
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
skæg
zarost na brodzie (1.1)

brodaty brɔˈdatɨ adj
skægget
mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka n
vorte
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze
(medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
brystvorte
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodawnik n
borst
(botanika, botaniczny) Leontodon L., roślina z rodziny astrowatych;

brodzić ˈbrɔd͡ʑit͡ɕ v
soppe
chodzić w płytkiej wodzie
vade
chodzić po czymś grząskim

brokat ˈbrɔkat n
brokade
(włókiennictwo) (krawiectwo) jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;
glitter
połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;

brokuł ˈbrɔkuw n
broccoli
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

brom brɔ̃m n
brom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

brona ˈbrɔ̃na n
faldgitter
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;
harve
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronić ˈbrɔ̃ɲit͡ɕ v
forsvare
odpierać atak
stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą
forsvare sig
chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

brosza ˈbrɔʃa n
broche
spora, okazała broszka

broszka ˈbrɔʃka n
broche
element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

broszura brɔˈʃura n
brochure
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar ˈbrɔvar n
bryggeri
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń brɔ̃ɲ n
våben
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń atomowa n
atomvåben
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową powstającą w wyniku rozszczepienia jąder atomów ciężkich pierwiastków

broń biała ˈbrɔ̃ɲ ˈbʲjawa n
blankvåben
(wojskowość, wojskowy) ogół broni służącej do walki wręcz;

broń chemiczna ˈbrɔ̃ɲ xɛ̃ˈmʲit͡ʃna n
kemisk kampstof kemisk våben
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia wykorzystująca trujące związki chemiczne;

broń jądrowa n
kernevåben
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która uwalnia ogromną ilość energii w wyniku reakcji jądrowych — rozszczepienia lub syntezy jąder atomowych

broń masowego rażenia n
masseødelæggelsesvåben
(wojskowość, wojskowy) broń mająca moc niszczycielską o bardzo szerokim zasięgu;

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
skydevåben
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud brut n
snavs skidt
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudna bomba n
beskidt bombe
(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;

brudny ˈbrudnɨ adj
beskidt snavset uren
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

brudzić v
smudse til tilsmudse
czynić brudnym, pokrywać brudem

bruk bruk n
brolægning
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukiew ˈbrucɛf n
knudekål kålrabi
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselka bruˈksɛlka n
rosenkål
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brunatny brũˈnatnɨ adj
brun
(przenośnie, przenośnia) nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski
brun brunagtig brunlig
mający kolor ciemnobrązowy

brunch n
brunch mokost
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

brunetka brũˈnɛtka n
brunette
kobieta o włosach czarnego koloru

brutalność bruˈtalnɔɕt͡ɕ n
brutalitet
(książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

brutalny bruˈtalnɨ adj
brutal
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
działający za pomocą siły, agresywny
pokazujący brutalność

brutto ˈbrutːɔ adv
brutto bto.
bez potrąceń

brydż brɨt͡ʃ n
bridge
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

brydżysta n
bridgespiller
(termin karciany) mężczyzna grający w brydża

bryg brɨk n
brig
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygada n
brigade
(wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji
zorganizowany zespół ludzi wykonujący określoną pracę albo zadanie

brygadzista n
arbejdsformand formand
kierownik brygady robotników

brylant ˈbrɨlãnt n
brillant
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
britisk
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

brzask bʒask n
daggry
pora dnia, kiedy kończy się noc i niebo stopniowo się rozjaśnia

brzeg bʒɛk n
kant
krańcowa linia czegoś
kyst bred
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzemienny bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
gravid
(tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
byrde
coś, co jest trudne do zniesienia
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
lyd
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć bʒmʲjɛ̇t͡ɕ v
lyde
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
fersken
(spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Persica Mill., drzewo z rodziny różowatych;

brzoza ˈbʒɔza n
birk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;
birk birketræ
(technologia, technika, techniczny) drewno brzozowe

brzuch bʒux n
mave bug
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa n
bugtaler ventrilokvist
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuszek piwny ˈbʒuʃɛk ˈpʲivnɨ n
ølmave
(żartobliwie) brzuch mężczyzny pijącego duże ilości piwa, wskazujący na takie skłonności

brzuszny ˈbʒuʃnɨ adj
abdominal
związany z brzuchem, dotyczący brzucha

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
grim
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak grzech śmiertelny ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛxʲ ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
grim som arvesynden
(przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki

brzydki jak siedem grzechów głównych ˈbʒɨtʲci ˈjäc ˈɕɛdɛ̃m ˈɡʒɛxuv ˈɡwuvnɨx adj
grim som arvesynden
bardzo brzydki

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈt͡ʃɔ̃ntkɔ n
grim ælling
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota bʒɨˈdɔta n
grimhed
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzytwa ˈbʒɨtfa n
barberkniv ragekniv
ostry nóż do usuwania zarostu;

brąz brɔ̃w̃s n
bronze
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)
(sport, sportowy) brązowy medal
bronzealder
epoka brązu;
farve
kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
bronze
wykonany z brązu, zrobiony z brązu
brun
mający kolor brązu;

buczeć v
brumme summe
wydawać niski, jednostajny dźwięk

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
buddhistisk
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta budˈːɨsta n
buddhist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
buddhisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budowa buˈdɔva n
byggeplads
miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)
byggeri bygning
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu
opbygning struktur
wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia

budowa ciała buˈdɔva ˈt͡ɕawa n
bygning
sylwetka, wygląd i właściwości zewnętrzne ciała

budowanie ˌbudɔˈvãɲɛ n
bygning
(rzeczownik odczasownikowy) od budować

budować buˈdɔvat͡ɕ v
bygge
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

buduar n
boudoir
(dawniej, dawny) wytwornie urządzony pokój kobiecy;

budujący ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɨ adj
opbyggelig opløfte
pozytywny, cieszący

budynek buˈdɨ̃nɛk n
bygning
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
budding
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik ˈbud͡ʑik n
vækkeur
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory;

budzić ˈbud͡ʑit͡ɕ v
vække
przerywać czyjś sen
wywoływać jakieś uczucia
vågne
przestawać spać

budżet ˈbuḍʒɛt n
budget
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

bug bak n
bug
(informatyka, informatyczny) błąd w programie;

bujać ˈbujät͡ɕ v
skride
(slangowo) iść, odchodzić, (potocznie, potoczny) spadać

bujać w obłokach ˈbujäd͡ʑ v‿ɔbˈwɔkax v
svæve i skyerne
zamyślić się, rozmarzyć

bujda ˈbujda n
skrøne
coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

bujny ˈbujnɨ adj
frodig
taki, który się obficie rozrasta
z rozmachem

buk buk n
bøg
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;
bøg bøgetræ
drewno bukowe

bukiet ˈbucɛt n
buket
wiązanka, pęk kwiatów;

bulgur n
bulgur
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia buˈlʲĩmʲja n
bulimi
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulion ˈbulʲjɔ̃n n
bouillon
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywar z mięsa i jarzyn
(spożywczy) koncentrat żywnościowy, służący do przygotowania rosołu

bulionówka n
suppekop
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) filiżanka z dwoma uszkami przeznaczona do serwowania zup;

bulla ˈbulːa n
bulle
oficjalny dokument papieski;
(historia, historyczny, historycznie) okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1)

bumerang bũˈmɛrãŋk n
boomerang
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bunkier ˈbũŋʲcɛr n
bunker
(sport, sportowy) na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem
(wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) schron, zwykle żelbetowy
(morski) na statku pomieszczenie na paliwo;

bunt bũnt n
oprør revolte
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak ˈburak n
bede roe
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak ćwikłowy n
rødbede
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

burczeć v
rumle
marudzić, zrzędzić

burdel ˈburdɛl n
bordel horehus
(pospolicie) dom publiczny
svineri
(pospolicie) (grubiański, grubiańsko) brak porządku

burdelmama n
bordelmutter
(pospolicie) właścicielka lub szefowa burdelu, domu publicznego

burka ˈburka n
burka
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez niektóre muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;

burkini burʲˈcĩɲi n
burkini
strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
borgmester
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burnus ˈburnus n
burnus
rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

burrito n
burrito
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli;

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
rav
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

burza ˈbuʒa n
storm uvejr
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza piaskowa n
sandstorm
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnt͡sɛ ˈvɔdɨ n
en storm i et glas vand
zamęt wywołany z błahych powodów

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
borgerskab bourgeoisi
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

burżuj ˈburʒuj n
burgøjser
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek należący do burżuazji

but but n
sko støvle
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy człowieka, rzadko zwierzęcia;

butan ˈbutãn n
butan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka buˈtɛlka n
flaske
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik ˈbutʲik n
butik
(handel, handlowy) mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

butla gazowa n
gasflaske
(technologia, technika, techniczny) pojemnik do przechowywania gazu pod wysokim ciśnieniem

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
bulgarsk
związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski buwˈɡarsʲci n
bulgarsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Bułgarii;

bułka ˈbuw.ka n
rundstykke
wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka tarta n
rasp
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zmielone lub starte suche pieczywo, składnik panierki;

bułka z masłem ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m n
den rene barnemad som en leg
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania
smøre rundstykke
(dosłownie) bułka posmarowana masłem

by bɨ conjunction
for at at
…używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

bydło ˈbɨdwɔ n
kvæg
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;
(zoologia, zoologiczny) w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura

byk bɨk n
tyr okse
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

byle jaki adj
elendig ringe
marnej jakości
hvilken som helst
obojętnie jaki

byle kto
hvem som helst
(pogardliwie, pogardliwy) ktoś niegodny uwagi
dowolna osoba, bez znaczenia kto

bylica draganek n
estragon
(botanika, botaniczny) Artemisia dracunculus L., gatunek byliny z rodziny astrowatych;

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j interjection
på ingen måde lang fra slet ikke
… stanowiący przeczącą odpowiedź na pytanie: wcale nie, ani trochę, w ogóle, wręcz przeciwnie

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
på ingen måde lang fra slet ikke
… wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystry ˈbɨstrɨ adj
kvik smart
o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie

byt bɨt n
eksistens
istnienie, całokształt życia
eksistens levevilkår livsvilkår
warunki materialne
varen
to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)

bytować v
eksistere
(książkowy) żyć w konkretnych warunkach

być bɨt͡ɕ v
være
istnieć; trwać
znajdować się w jakimś miejscu

być kwita ˈbɨt͡ɕ ˈkfʲita idiom
være kvit og frit
mieć załatwione wszystkie sprawy w stosunku do kogoś, nie być dłużnym, nie mieć zobowiązań

być może
måske muligvis kan være
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

być na tapecie ˈbɨt͡ɕ na‿taˈpɛt͡ɕɛ v
på tapetet
być ośrodkiem zainteresowania, sprawą, o której w danej chwili się mówi

być oczkiem w głowie ˈbɨt͡ɕ ˈɔt͡ʃʲcɛ̃m ˈv‿ɡwɔvʲjɛ idiom
være en øjesten
być czyimś ulubieńcem

być solą w oku ˈbɨt͡ɕ ˈsɔlɔ̃w̃ ˈv‿ɔku v
være en torn i øjet på én
być dla kogoś źródłem wielu przykrości, kłopotów

być w siódmym niebie ˈbɨt͡ɕ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ idiom
være i den syvende himmel
być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym

być w stanie ˈbɨt͡ɕ ˈf‿stãɲɛ v
kunne evne formå i stand til
móc, potrafić

być w swoim żywiole ˈbɨt͡ɕ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm ʒɨˈvʲjɔlɛ v
være i sit es
znajdować się w doskonałym dla siebie środowisku, czuć się świetnie w jakiejś sytuacji

były ˈbɨwɨ n
eks
(potocznie, potoczny) były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

bzdura ˈbzdura n
sludder vrøvl
coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bzik bʲʑik n
mani
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

bzykanie bzɨˈkãɲɛ n
summen
dźwięk wydawany przez owady, np. pszczoły

bób bup n
hestebønne
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;

bóbr bupr̥ n
bæver
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bójka ˈbujka n
slagsmål
awantura połączona z biciem;

ból bul n
smerte pine
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
(psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

ból głowy n
hovedpine
(medycyna, medyczny) doznanie bólowe zlokalizowane w obrębie czaszki, skóry głowy, tkanek miękkich głowy lub struktur wewnątrzczaszkowych, wynikające z pobudzenia receptorów bólowych (nocyceptorów) znajdujących się m.in. w skórze, naczyniach, oponach mózgowych oraz mięśniach głowy; jeden z najczęstszych objawów w medycynie

bączek ˈbɔ̃n͇t͡ʃɛk n
dværghejre
(ornitologia, ornitologiczny) Ixobrychus, ptak brodzący z rodziny czaplowatych;

bąk bɔ̃ŋk n
snurretop
rodzaj wirującej, mechanicznej zabawki;

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
tromme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bęben dlatego tak głośny, bo próżny ˈbɛ̃mbɛ̃n dlaˈtɛɡɔ ˈtaɡ ˈːwɔɕnɨ ˈbɔ ˈpruʒnɨ proverb
tomme tønder buldrer mest
ten, kto wiele mówi, często jest głupi i zarozumiały

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
bastard horeunge
(pogardliwie, pogardliwy) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);
fransk horeunge
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że pierwszy wiersz akapitu wypada samotnie na końcu kolumny lub łamu
horeunge
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;

błaganie bwaˈɡãɲɛ n
bønfaldelse
usilna prośba

błagać ˈbwaɡat͡ɕ v
bønfalde bede
żarliwie, usilnie prosić

błazen ˈbwazɛ̃n n
nar
(historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
velsignelse
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
sprzyjanie, przychylność, pomyślność

błogosławić v
velsigne signe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona ˈbwɔ̃na n
hinde
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
trommehinde
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona komórkowa n
cellemembran
(anatomia, anatomiczny) lipidowo-białkowa struktura chroniąca komórkę przed działaniem czynników fizycznych i chemicznych;

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
slimhinde
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błonnik ˈbwɔ̃ɲːik n
kostfiber fiber
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
skærm
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto ˈbwɔtɔ n
mudder dynd
mieszanina ziemi i wody;

błysk bwɨsk n
blink
rodzaj sztucznej przynęty na ryby
glimt
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) nagły przejaw czegoś
glimt blink
nagłe, krótkie światło

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲit͡sa n
lyn
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃʲɲɛ adv
lynhurtigt
bardzo szybko, prędko

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃnɨ adj
lynhurtig
niezwykle szybki

błyszczeć ˈbwɨʃt͡ʃɛt͡ɕ v
skinne
jaśnieć blaskiem
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) wywoływać zachwyt, robić wrażenie, olśniewać
mieć zdolność odbijania światła

błąd bwɔ̃nt n
fejl
niezgodność z zasadami, założeniami
działanie, które przynosi złe skutki

błąd językowy n
sprogfejl
(językoznawstwo, językoznawczy) niezamierzone odstępstwo od zasad systemu językowego lub normy językowej;

błąd ortograficzny ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ n
stavefejl
błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
ond cirkel
(potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;

błędnik n
labyrint
(anatomia, anatomiczny) część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

błędny ˈbwɛ̃ndnɨ adj
fejlagtig forkert urigtig
zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

błękitna krew bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf n
blåt blod
pochodzenie arystokratyczne

błękitny bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ adj
himmelblå
mający kolor intensywnie niebieski

cackać ˈt͡sat͡skat͡ɕ v
gøre væsen af
(potocznie, potoczny) obchodzić się z czymś zbyt delikatnie, poświęcać czemuś wiele czasu

cacyki t͡saˈt͡sɨci n
tzatziki
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

cal t͡sal n
tomme
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

camera obscura n
camera obscura
(optyka, optyczny) prosty przyrząd optyczny pozwalający uzyskać obraz rzeczywisty, pierwowzór aparatu fotograficznego;

cannelloni ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi n
cannelloni
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem;

cappuccino n
cappuccino
(spożywczy) włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

capstrzyk ˈt͡sapsṭʃɨk n
tappenstreg
sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

car t͡sar n
tsar zar zar
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carpaccio n
carpaccio
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przystawka włoska przyrządzana z bardzo cienkich plastrów surowego mięsa lub ryby, polana sosem lub oliwą z oliwek;

carski ˈt͡sarsʲci adj
zar-
należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie

carte blanche n
carte blanche
(książkowy) możliwość swobodnego działania, wolna ręka, nieograniczone pełnomocnictwo otrzymane od kogoś

casus belli ˈkasuz ˈbɛllʲi n
casus belli
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;

całka ˈt͡sawka n
integral
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem ˈt͡sawʲcɛ̃m adv
helt
w sposób całkowity, zupełny, pełny
nok
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie ˌt͡sawkɔˈvʲit͡ɕɛ adv
fuldstændigt helt komplet fuldt ud
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity ˌt͡sawkɔˈvʲitɨ adj
total fuldstændig
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

całować t͡saˈwɔvat͡ɕ v
kysse
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

całość ˈt͡sawɔɕt͡ɕ n
helhed
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę
(filozofia, filozoficzny) zwarty układ, którego cechy i prawidłowości decydują o wszelkich właściwościach jego poszczególnych składników

cały ˈt͡sawɨ adj
hel
jedyny, wyłączny
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały czas adv
hele tiden
nieustannie, ciągle

całymi dniami adv
dagevis
przez wiele dni, bardzo długo

cebula t͡sɛˈbula n
løg
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
(botanika, botaniczny) część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

cecha ˈt͡sɛxa n
kendetegn egenskab træk karaktertræk
element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cegła ˈt͡sɛɡwa n
mursten
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) bardzo gruba i nudna książka lub dokument
mursten tegl
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cel t͡sɛl n
mål
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni
mål formål
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki ˈt͡sɛl uɕˈfʲjɛ̃nt͡sa ˈɕrɔtʲci proverb
hensigten helliger midlet
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela ˈt͡sɛla n
celle
pokój więźnia w więzieniu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha

celadon n
celadon
(technologia, technika, techniczny) porcelanowe szkliwo o barwie seledynowej, stosowane w ceramice artystycznej;

celebryta ˌt͡sɛlɛˈbrɨta n
berømthed kendis celebrity kändis
(telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

celiakia n
cøliaki
(medycyna, medyczny) autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego

celibat t͡sɛˈlʲibat n
cølibat
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

celnik ˈt͡sɛlʲɲik n
tolder
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celny ˈt͡sɛlnɨ adj
told
związany z cłem
træfsikker
będący w celu, trafiający do celu

celofan t͡sɛˈlɔfãn n
cellofan
przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

celowanie n
sigtning
(rzeczownik odczasownikowy) od celować;

celować t͡sɛˈlɔvat͡ɕ v
sigte
mierzyć do celu
starać się do czegoś trafić

celownik t͡sɛˈlɔvʲɲik n
dativ
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;
sigte viser
urządzenie ułatwiające celowanie z broni;
søger
część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu

celowo t͡sɛˈlɔvɔ adv
forsætligt med vilje
w sposób celowy

celowość t͡sɛˈlɔvɔɕt͡ɕ n
hensigtsmæssighed
cecha czegoś, co podejmowane jest świadomie dla osiągnięcia określonego celu - rezultatu

celtycki t͡sɛlˈtɨt͡sʲci adj
keltisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

celtycki t͡sɛlˈtɨt͡sʲci n
keltisk
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków z grupy celtyckiej (1.1), współcześnie reprezentowanej przez iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński;

celuloid n
celluloid
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) przezroczyste, dające się barwić na różne kolory, łatwopalne tworzywo sztuczne; termoplastyczny materiał organiczny powstający przez uplastycznienie azotanu celulozy kamforą, stosowany m.in. do wyrobu taśm filmowych, zabawek, grzebieni, guzików i wielu innych przedmiotów;

celuloza n
cellulose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

cement ˈt͡sɛ̃mɛ̃nt n
cement
(budownictwo) hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina);

cementować v
cementere
(budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena ˈt͡sɛ̃na n
pris
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar
(przenośnie, przenośnia) wyrzeczenie, jakie trzeba podjąć, aby coś uzyskać

cenić ˈt͡sɛ̃ɲit͡ɕ v
appreciere værdsætte
uznawać walory kogoś/czegoś

cennik ˈt͡sɛ̃ɲːik n
prisliste
(handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami
(handel, handlowy) spis usług wraz z opłatami za nie

cenny ˈt͡sɛ̃nːɨ adj
dyrebar kostbar kostelig værdifuld
mający dużą wartość

cenowo adv
prismæssigt
w sposób dotyczący ceny, kosztu czegoś; pod względem ceny

cenowy adj
prismæssig
związany z ceną, dotyczący cen

centaur ˈt͡sɛ̃ntawr n
kentaur
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralizm n
centralisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;

centralne ogrzewanie n
centralvarme fjernvarme
(budownictwo) system doprowadzania ciepła z jednego źródła do ogrzewania poszczególnych pomieszczeń w budynku;

centralny t͡sɛ̃nˈtralnɨ adj
central
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka
główny

centrum ˈt͡sɛ̃ntrũm n
center centrum
środkowa część czegoś

centrum handlowe n
indkøbscenter butikscenter storcenter
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centryfuga n
centrifuge
(rzadki, rzadko używany) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykorzystuje siłę odśrodkową do rozdzielania substancji o różnych gęstościach

centyl ˈt͡sɛ̃ntɨl n
percentil
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

centymetr t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
centimeter
miara długości; jedna setna metra;

centymetr krawiecki t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ kraˈvʲjɛt͡sʲci n
centimetermål målebånd
wąska elastyczna taśma miernicza z centymetrową podziałką

cenzura t͡sɛ̃w̃ˈzura n
censur
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cenzurowanie n
censurering
(książkowy) wystawienie cenzurek
(urzędowy) dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

cer t͡sɛr n
cerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramiczny ˌt͡sɛrãˈmʲit͡ʃnɨ adj
keramisk
wykonany z ceramiki
związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

ceramik n
keramiker
artysta lub technik pracujący w przemyśle ceramicznym

cerber ˈt͡sɛrbɛr n
cerberus kerberos
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę

ceremonia ˌt͡sɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
ceremoni
skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;
(przenośnie, przenośnia) czynność wykonywana z namaszczeniem, powagą

ceremonialny ˌt͡sɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ adj
ceremoniel
sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych
związany z uroczystością

cerować t͡sɛˈrɔvat͡ɕ v
lappe stoppe flikke sy
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

cesarski t͡sɛˈsarsʲci adj
kejserlig kejser-
dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

cesarskie cięcie t͡sɛˈsarsʲcɛ ˈt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
kejsersnit
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarz ˈt͡sɛsaʃ n
kejser
najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa ˌt͡sɛsaˈʒɔva n
kejserinde
kobieta cesarz
żona cesarza

cetel ˈt͡sɛtɛl n
seddel
kartka z informacją

cetologia ˌt͡sɛtɔˈlɔɟja n
cetologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o waleniach;

cewka moczowa ˈt͡sɛfka mɔˈt͡ʃɔva n
urinrør
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik ˈt͡sɛvʲɲik n
kateter
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez t͡sɛs n
cæsium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

cezura n
cæsur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną

cham xãm n
bonde
(przestarzałe, przestarzały) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niskiego stanu, chłop, parobek
bonderøv grobrian
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

chaos ˈxaɔs n
kaos
(mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;
(matematyka, matematyczny) wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;
kaos rod
nieporządek, bezład

chaotyczny ˌxaɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
kaotisk
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter xaˈraktɛr n
karakter
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
karakter personlighed
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
karakteristisk
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakteryzować ˌxaraktɛrɨˈzɔvat͡ɕ v
karakterisere
robić charakterystykę, opisywać cechy charakterystyczne
odznaczać, wyróżniać się czymś

charme ʃarm n
charme
(książkowy) wdzięk, urok, powab, czar

charytatywny ˌxarɨtaˈtɨvnɨ adj
velgørende
dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

charyzma xaˈrɨzma n
karisma
cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;

charyzmatyczny adj
karismatisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

charyzmatyk n
karismatiker
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś obdarzony charyzmatami;

chata ˈxata n
hytte
(architektura, architektoniczny) drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach;

chałka ˈxawka n
flette sød hvedebrød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;

chałwa ˈxawva n
halva halwa helva
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chcieć xʲt͡ɕɛ̇t͡ɕ modal
ville
odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwie ˈxʲt͡ɕivʲjɛ adv
grådigt
w sposób charakteryzujący się chciwością

chciwość ˈxʲt͡ɕivɔɕt͡ɕ n
begærlighed grådighed havesyge
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy ˈxʲt͡ɕivɨ adj
grådig begærlig grisk gerrig havesyg
taki, który odznacza się chciwością

chemia ˈxɛ̃mʲja n
kemi
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia nieorganiczna n
uorganisk kemi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (chemia, chemiczny) dział chemii dotyczący wszystkich substancji, w których nie występuje wiązanie węgiel-wodór

chemiczny xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
kemisk
związany z chemią

chemik ˈxɛ̃mʲik n
kemiker
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja n
kemikalie
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
kemoterapi kemobehandling
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chi xʲi n
chi khi
nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

chihuahua n
chihuahua
(kynologia, kynologiczny) rasa psów do towarzystwa;

chili n
chili chilipeber
(botanika, botaniczny) owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku;
przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1)

chilijski t͡ʃʲiˈlʲijsʲci adj
chilensk
odnoszący się do państwa Chile

chinina xʲĩˈɲĩna n
kinin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chip t͡ʃʲip n
chip
(elektronika, elektroniczny) układ scalony

chiragra n
chiragra
(dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) dna moczanowa objawiająca się w palcach dłoni

chiromancja n
kiromanti
(ezoteryka) sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach;

chiromanta n
håndlæser kiromantiker
(ezoteryka) wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk

chiropraktyk n
kiropraktiker kiropraktor
(medycyna, medyczny) specjalista zajmujący się niwelowaniem bólu w mięśniach i kręgosłupie za pomocą zabiegów wykonywanych rękami

chirurg ˈxʲirurk n
kirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka w zakresie chirurgii

chirurgia xʲiˈrurʲɟja n
kirurgi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się chirurgią (1.1)

chirurgia kosmetyczna xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃna n
kosmetisk kirurgi
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny ˌxʲirurʲˈɟit͡ʃnɨ adj
kirurgisk
(medycyna, medyczny) związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan n
chitosan
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chiński ˈxʲĩj̃sʲci adj
kinesisk
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński ˈxʲĩj̃sʲci n
kinesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy w Chinach;

chleb xlɛp n
brød
pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

chleb powszedni ˈxlɛp ːɔˈfʃɛdʲɲi n
dagligt brød
(przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego
codzienne jedzenie konieczne, aby utrzymać się przy życiu

chleb pszenny n
hvedebrød
chleb z mąki pszennej

chleb razowy n
fuldkornsbrød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) chleb wytwarzany z mąki razowej;

chlebak ˈxlɛbak n
brødboks
średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

chlew xlɛf n
svinesti
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno
svinesti sti
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlewnia ˈxlɛvʲɲa n
svinestald grisesti svinesti
(zootechnika, zootechniczny) budynek do przemysłowej hodowli świń

chlor xlɔr n
klor chlor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek ˈxlɔrɛk n
klorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chloroform xlɔˈrɔfɔrm n
kloroform
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chloroplast xlɔˈrɔplast n
kloroplast grønkorn
(biochemia, biochemiczny) organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

chlorowanie n
klorering
(rzeczownik odczasownikowy) od chlorować

chlorować v
klorere
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

chlusnąć ˈxlusnɔ̃ɲt͡ɕ v
sjaske
z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

chmiel xmʲjɛl n
humle
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)

chmura ˈxmura n
sky
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chochla ˈxɔxla n
øse
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż ˈxɔt͡ɕaʃ conjunction
selvom selv om
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

chodnik ˈxɔdʲɲik n
fortov
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzenie xɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
gang
poruszanie się pieszo
o mechanizmie: działanie
stałe i regularne przemieszczanie się w jakimś kierunku, do jakieś miejsca

chodzi o ˈxɔd͡ʑi ˈɔ
det handle om dreje sig om
konkretyzujący cel

chodzik n
rollator
podpora z kółkami, ramką i hamulcem ręcznym pomagająca osobom starszym lub niepełnosprawnym w poruszaniu się

chodzić ˈxɔd͡ʑit͡ɕ v
gå
poruszać się za pomocą nóg
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
handle om
mieć coś na myśli

chodzić spać z kurami ˈxɔd͡ʑit͡ɕ ˈspat͡ɕ s‿kuˈrãmʲi v
gå i seng med hønsene
chodzić spać bardzo wcześnie

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
juletræ
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholera xɔˈlɛra interjection
for pokker pokkers også
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera xɔˈlɛra n
kolera
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholerny xɔˈlɛrnɨ adj
skide
(potocznie, potoczny) wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
kolesterol
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

cholewa xɔˈlɛva n
skaft støvleskaft
(obuwnictwo, obuwniczy) część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

chomik ˈxɔ̃mʲik n
hamster
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

chomikować v
hamstre
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (pejoratywnie, pejoratywny) gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy

choroba xɔˈrɔba n
sygdom
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Addisona n
Addisons sygdom
(medycyna, medyczny) zaburzenie hormonalne, w którym nadnercza nie produkują wystarczającej ilości steroidów, powodując hipokortyzolemię i w efekcie brązowawe zabarwienie skóry;

choroba Basedowa n
Basedows sygdom
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się wytrzeszczem oczu oraz powiększonym wolem i wywoływana przez nadczynność tarczycy;

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
Parkinsons sygdom
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba afektywna dwubiegunowa n
bipolar affektiv sindslidelse
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;

choroba kiełbasiana n
pølseforgiftning
(medycyna, medyczny) (zobacz) botulizm

choroba legionistów n
legionærsyge legionærsygdom
(medycyna, medyczny) ciężka choroba zakaźna dróg oddechowych wywoływana przez bakterię Legionella pneumophila;

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
søsyge
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba papuzia n
papegøjesyge
(ornitologia, ornitologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (zobacz) ornitoza

choroba popromienna n
strålesyge
(medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania;

choroba psychiczna n
sindslidelse
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;

choroba wysokościowa n
højdesyge
(medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

choroba zakaźna n
smitsom sygdom
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) (botanika, botaniczny) choroba wywoływana przez patogen rozprzestrzeniający się na inne organizmy – z wyłączeniem chorób pasożytniczych;

chorobliwy ˌxɔrɔˈblʲivɨ adj
sygelig
(przenośnie, przenośnia) o cechach mocno nieprawidłowych
znamionujący chorobę

chorobotwórczy ˌxɔrɔbɔˈtfurt͡ʃɨ adj
sygdomsfremkaldende
(medycyna, medyczny) wywołujący chorobę

chorowity ˌxɔrɔˈvʲitɨ adj
sygelig
często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

chorwacki xɔrˈvat͡sʲci adj
kroatisk
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki xɔrˈvat͡sʲci n
kroatisk
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory ˈxɔrɨ adj
syg
dotknięty chorobą
syg sindsyg
(potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny

chory ˈxɔrɨ n
syg
osoba dotknięta chorobą

chowany xɔˈvãnɨ n
gemmeleg
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować ˈxɔvat͡ɕ v
gemme skjule
ukrywać kogoś / coś przed kimś
begrave
grzebać zmarłych
gemme sig
ukrywać się przed kimś

chrapać ˈxrapat͡ɕ v
snorke
oddychać w trakcie snu charcząc

chrestomatia ˌxrɛstɔ̃ˈmatʲja n
krestomati
(przestarzałe, przestarzały) wypisy, wybór fragmentów pism (z jakiegoś względu szczególnie ważnych, przydatnych do czegoś - np. do badań lub do ogólnej orientacji w piśmiennictwie jakiegoś typu)

chrobot ˈxrɔbɔt n
puslen
niski odgłos drapania, gryzienia, odgłos działania metalowego mechanizmu

chrom xrɔ̃m n
krom chrom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
kromosfære
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
kromosom
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chroniczny xrɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
kronisk
(książkowy) trwający bardzo długo

chronić ˈxrɔ̃ɲit͡ɕ v
beskytte
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
kronologi
następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny adj
kronologisk
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr n
kronometer
(metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chropowatościomierz n
ruhedsmåler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru chropowatości

chropowatość n
ruhed
cecha tego, co chropowate

chrum interjection
øf
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) odgłos wydawany przez świnię

chrust xrust n
klejner
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kruchych, słodkich ciastek smażonych na głębokim tłuszczu;

chruścik ˈxruɕt͡ɕik n
vårflue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrystadelfiański ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci adj
kristadelfiansk
dotyczący chrystadelfianów

chryzantema ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma n
krysantemum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

chrzcielnica xʃʲt͡ɕɛlʲˈɲit͡sa n
døbefont font
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzcić v
døbe
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu
(przenośnie, przenośnia) nadawać komuś lub czemuś imię lub nazwę

chrzest xʃɛst n
dåb
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;
(potocznie, potoczny) w związkach wyrazowych: inicjacja, pierwszy udział w czymś

chrześcijanin ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn n
kristen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci adj
kristen kristelig
związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃stfɔ n
kristendom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
brusk
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃt͡ʃ n
bille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chudy ˈxudɨ adj
mager fedtfattig
o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu
tynd mager smal
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

chuj xuj n
pik tissemand
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek
pik
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

chuj z tym ˈxuj ˈs‿tɨ̃m interjection
op i røven
(wulgarnie, wulgaryzm) oznaczające, że coś jest nieistotne, nieważne, błahe

chuligan n
hooligan
człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd;

chusteczka xuˈstɛt͡ʃka n
lommetørklæde
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa n
lommetørklæde
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chusteczka higieniczna n
lommelet lommetørklæde papirlommetørklæde
jednorazowa chusteczka do nosa wykonana z celulozy

chuć xut͡ɕ n
lyst
trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy

chwalipięta ˌxfalʲiˈpʲjɛ̃nta n
pralerøv pralhals
(potocznie, potoczny) ktoś, kto stale się czymś chwali

chwalić ˈxfalʲit͡ɕ v
rose berømme give ros prise
mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

chwast xfast n
ukrudt
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwila ˈxfʲila n
øjeblik moment
bardzo krótki czas
punkt w czasie

chwilowo xfʲiˈlɔvɔ adv
foreløbigt midlertidigt
przez chwilę; bardzo krótko

chwyt xfɨt n
greb
czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem
(dawniej, dawny) uchwyt, zaczep, to za co się chwyta
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pewien określony sposób przyciśnięcia strun gitary, dający w rezultacie akord
(sport, sportowy) pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz

chwytać ˈxfɨtat͡ɕ v
fange
szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać

chyba ˈxɨba particle
medmindre
…używana do stawiania warunku

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
medmindre
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chybić v
miste
o podmiocie nie trafić w cel

chór xur n
kor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
indavl
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętnie ˈxɛ̃ntʲɲɛ adv
gerne
z chęcią, z ochotą

chęć xɛ̃ɲt͡ɕ n
lyst
pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłodnik ˈxwɔdʲɲik n
botvinja
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) barszcz z botwiny albo z buraków podawany na zimno
kold frugtsuppe kold suppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa owocowa podawana na zimno

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
kold
o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany
raczej zimny; rześki

chłodzić ˈxwɔd͡ʑit͡ɕ v
afkøle køle køle af køle ned nedkøle
sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

chłop xwɔp n
bonde
(potocznie, potoczny) rolnik
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa

chłopak ˈxwɔpak n
dreng
dziecko płci męskiej
knægt
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna
kæreste
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

chłopczyca xwɔpˈt͡ʃɨt͡sa n
drengepige
(potocznie, potoczny) dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

chłopiec ˈxwɔpʲjɛt͡s n
dreng
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością, z którym się chodzi, umawia na randki
dreng drengebarn
młody człowiek płci męskiej

chłopiec na posyłki n
løbedreng
chłopak, który pracuje wykonując doraźne, proste polecenia

chłopka n
bondekone
kobieta ze wsi

chłód xwut n
kulde
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ci t͡ɕi personalPronoun
dig
(celownik) lp od: ty (nieakcentowane)

ci t͡ɕi pronoun
disse
(mianownik) lm (rodzaj męskoosobowy) od: ten

ciamajda t͡ɕãˈmajda n
slapsvans
(potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciapaty n
perker
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) osoba pochodząca z Indii, Pakistanu, Bangladeszu lub krajów arabskich

ciasny ˈt͡ɕasnɨ adj
snæver
o ubraniu: zbyt mały lub wąski
(przenośnie, przenośnia) ograniczony, zaściankowy
snæver trang
taki, w którym jest mało miejsca

ciasteczko t͡ɕaˈstɛt͡ʃkɔ n
cookie
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;

ciastko ˈt͡ɕastkɔ n
småkage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

ciasto ˈt͡ɕastɔ n
dej
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;
kage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;

ciało ˈt͡ɕawɔ n
krop
organizm ludzki lub zwierzęcy
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
zwłoki człowieka lub zwierzęcia
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

ciało niebieskie ˈt͡ɕawɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
himmellegeme himmelobjekt
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce ˈt͡ɕawɔ ˈːpt͡sɛ n
fremmedlegeme
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

cicha woda brzegi rwie ˈt͡ɕixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
det stille vand har den dybe grund
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho ˈt͡ɕixɔ adv
stille
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cichy ˈt͡ɕixɨ adj
stille tyst
o małej głośności
tyst
spokojny

ciecierzyca ˌt͡ɕɛ̇t͡ɕɛˈʒɨt͡sa n
kikært
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
(botanika, botaniczny) Cicer L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bobowatych;

ciecierzyca pospolita ˌt͡ɕɛ̇t͡ɕɛˈʒɨt͡sa ˌpɔspɔˈlʲita n
kikært
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

cieczka n
brunsttid løbetid parringstid
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych

ciekawostka ˌt͡ɕɛkaˈvɔstka n
kuriositet kuriosum
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawość t͡ɕɛˈkavɔɕt͡ɕ n
nysgerrighed
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawość to pierwszy stopień do piekła t͡ɕɛˈkavɔɕt͡ɕ ˈtɔ ˈpʲjɛrfʃɨ ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpʲjɛkwa proverb
nysgerrighed slog smedens kat ihjel
lepiej nie pytać o pewne rzeczy, bo znajomość odpowiedzi może przeszkadzać lub zaszkodzić

ciekawy t͡ɕɛˈkavɨ adj
interessant
taki, który wzbudza zainteresowanie
nysgerrig
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat

cieknąć v
lække
być nieszczelnym dla cieczy
płynąć powoli strużkami

ciekły ˈt͡ɕɛkwɨ adj
flydende
(fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielę ˈt͡ɕɛlɛ n
kalv
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;
(zoologia, zoologiczny) młody osobnik dużych ssaków roślinożernych, np. żubrów, hipopotamów, wielbłądów
(zoologia, zoologiczny) młody osobnik ssaków morskich, np. fok, delfinów

cielęcina ˌt͡ɕɛlɛ̃ɲˈt͡ɕĩna n
kalvekød
(spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia)

ciemna materia n
mørkt stof
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemno ˈt͡ɕɛ̃mnɔ adv
mørkt
…od przymiotnika: ciemny

ciemno jak w dupie u Murzyna ˈt͡ɕɛ̃mnɔ ˈjaɡ ˈv‿dupʲjɛ ˌu‿muˈʒɨ̃na adv
mørkt som i en negerrøv
(wulgarnie, wulgaryzm) (żartobliwie) bardzo ciemno, kompletnie ciemno

ciemnoczerwony ˌt͡ɕɛ̃mnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ adj
mørkerød
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemność ˈt͡ɕɛ̃mnɔɕt͡ɕ n
mørke
stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny ˈt͡ɕɛ̃mnɨ adj
mørk
o kolorze: zbliżony do czarnego

cienki ˈt͡ɕɛ̃nʲci adj
tynd
mający niewielki przekrój poprzeczny

ciepło ˈt͡ɕɛpwɔ adv
varmt
(przenośnie, przenośnia) w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy

ciepło ˈt͡ɕɛpwɔ n
varme
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób
(przenośnie, przenośnia) uczucie serdeczności

ciepły ˈt͡ɕɛpwɨ adj
varm
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
(przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy

cierlik ˈt͡ɕɛrlʲik n
gærdeværling
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza cirlus, ptak z rodziny trznadlowatych;

cierpienie t͡ɕɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
lidelse
długotrwały lub silny ból

cierpieć ˈt͡ɕɛrpʲjɛ̇t͡ɕ v
lide
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny
chorować na coś
tåle
znosić, tolerować kogoś lub coś

cierpliwie t͡ɕɛrˈplʲivʲjɛ adv
tålmodigt
w sposób cierpliwy

cierpliwość t͡ɕɛrˈplʲivɔɕt͡ɕ n
tålmodighed tålmod
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy t͡ɕɛrˈplʲivɨ adj
tålmodig
niezrażający się czekaniem

cieszyć ˈt͡ɕɛʃɨt͡ɕ v
glæde
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie
być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś

cień t͡ɕɛ̇̃ɲ n
skygge
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;
obszar osłonięty całkowicie od promieni słonecznych i dzięki temu chłodniejszy oraz bardziej zaciemniony niż oświetlony teren
słabo widoczny zarys postaci lub przedmiotu

cieśnina t͡ɕɛ̇ɕˈɲĩna n
sund stræde
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

ciocia ˈt͡ɕɔ̇t͡ɕa n
faster
siostra ojca
moster tante
siostra matki

cios t͡ɕɔs n
slag
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem
wstrząs lub zły obrót spraw

ciotka ˈt͡ɕɔtka n
faster
siostra ojca
moster
siostra matki

cipa ˈt͡ɕipa n
fisse dåse
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cis t͡sʲis t͡ɕis n
taks
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

ciskać v
kaste
rzucać z użyciem dużej siły

cisza ˈt͡ɕiʃa interjection
stille
wezwanie do uciszenia się, milczenia, zachowania spokoju

cisza ˈt͡ɕiʃa n
stilhed tavshed
brak dźwięku
stille
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) brak wiatru

cisza przed burzą n
stillheden før stormen
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

cito ˈt͡sʲitɔ adv
cito
szybko, niezwłocznie

ciąg t͡ɕɔ̃ŋk n
druk
(potocznie, potoczny) picie alkoholu przez wiele dni z rzędu;

ciągle ˈt͡ɕɔ̃ŋɡlɛ adv
konstant uafbrudt uophørligt
bez przerw, nieustannie
cyklicznie, co i rusz

ciągnie swój do swego ˈt͡ɕɔ̃ŋʲɟɲɛ ˈsfuj dɔ‿ˈsfɛɡɔ proverb
krage søger mage
jednakowe zjawiska czy osobniki mają tendencję do łączenia się w pary

ciągnąć ˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ v
fortsætte
kontynuować
toge trække
wędrować, zmierzać do określonego celu, na ogół grupowo
trække
wlec, przesuwać za sobą
losować z puli
wchłaniać, wciągać coś

ciągły ˈt͡ɕɔ̃ŋɡwɨ adj
kontinuerlig konstant uafbrudt
nieustanny, ciągle trwający

ciąć t͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ v
skære
dzielić na części ostrym narzędziem
(slangowo) kaleczyć się umyślnie

ciąża ˈt͡ɕɔ̃w̃ʒa n
graviditet svangerskab
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciążowy t͡ɕɔ̃w̃ˈʒɔvɨ adj
graviditet
dotyczący ciąży, związany z ciążą

cięcie ˈt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
nedskæring
(zarządzanie) ograniczenie środków przeznaczanych, planowanych na jakieś cele

ciężar ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar n
tyngde
(fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;
obciążenie, utrudnienie, problem

ciężarny t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
gravid drægtig
będący w ciąży

ciężarówka ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈrufka n
lastbil
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężka woda n
tungt vand
(chemia, chemiczny) woda zawierająca deuter zamiast zwykłego wodoru;

ciężki ˈt͡ɕɛ̃w̃ʃʲci adj
bitter hård
nieprzyjemny, trudny
tung
taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężki wodór n
tung brint
(chemia, chemiczny) deuter

ciężko ˈt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔ adv
tungt
bardzo, mocno, dużo (w negatywnym znaczeniu); dotkliwie, boleśnie
w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

ciśnienie t͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
tryk
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
presja, nacisk

ciśnienie atmosferyczne n
lufttryk
siła, jaką powietrze wywiera na jednostkę powierzchni na planecie, spowodowana ciężarem powietrza znajdującego się nad danym punktem;

ciśnienie krwi t͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
blodtryk
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

clou klu n
clou
najważniejsza albo najciekawsza część czegoś

cmentarny t͡smɛ̃nˈtarnɨ adj
kirkegård -s-
związany z cmentarzem, dotyczący cmentarza

cmentarz ˈt͡smɛ̃ntaʃ n
kirkegård begravelsesplads
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cmentarzysko ˌt͡smɛ̃ntaˈʒɨskɔ n
gravsted nekropol
(archeologia, archeologiczny) prahistoryczny cmentarz
stør kirkegård
(zgrubienie) od cmentarz, duży cmentarz

co t͡sɔ interrogativePronoun
hvad
…służący do zadawania pytań o orzeczniki

co t͡sɔ preposition
hver
…służący do wykazywania częstości jakiegoś wydarzenia

co t͡sɔ pronoun
som der
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co nagle, to po diable ˈt͡sɔ ˈnaɡlɛ ˈtɔ pɔ‿ˈdʲjablɛ proverb
hastværk er lastværk
jeśli robi się coś szybko, to nie wychodzi to na dobre

co najmniej ˈt͡sɔ ˈnajmʲɲɛ̇j
mindst
nie mniej niż

co najwyżej adv
allerhøjst højst
nie więcej niż, w najlepszym razie

co się stało, to się nie odstanie ˈt͡sɔ‿ɕɛ ˈstawɔ ˈtɔ‿ɕɛ ˌɲɛ‿ɔtˈstãɲɛ proverb
gjort er gjort
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło

co wolno wojewodzie, to nie tobie smrodzie ˈt͡sɔ ˈvɔlnɔ ˌvɔjɛˈvɔd͡ʑɛ ˈtɔ ɲɛ‿ˈtɔbʲjɛ ˈsm̥rɔd͡ʑɛ proverb
der er forskel på kong Salomon og Jørgen Hattemager
osoba o wyższej pozycji/statusie/wieku może pozwolić sobie na rzeczy, które młodszym nie uchodzą czy są dla nich zabronione

co- t͡sɔ prefix
-lig
…używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas

codziennie t͡sɔˈd͡ʑɛ̇̃ɲːɛ adv
daglig hver dag om dagen
w każdym dniu, co dzień

cofać ˈt͡sɔfat͡ɕ v
tage trække tibage
przesuwać coś do tyłu, w poprzednie miejsce

coitus n
coitus
(rzadki, rzadko używany) (medycyna, medyczny) (książkowy) lub (żartobliwie) stosunek płciowy

cokolwiek t͡sɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
nogen
jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

cokół ˈt͡sɔkuw n
sokkel
(sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby

concept album n
konceptalbum
album muzyczny ujednolicony tematycznie na płaszczyźnie instrumentalnej, kompozycyjnej, narracyjnej i lirycznej

coroczny t͡sɔˈrɔt͡ʃnɨ adj
årlig
powtarzający się co roku

cosinus kɔˈsʲĩnus n
cosinus
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

cotangens kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s n
cotangens
(matematyka, matematyczny) funkcja dla argumentów 0 < \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

cotygodniowy ˌt͡sɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
ugentlig
powtarzający się co tydzień

country adj
country
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej

country n
country
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny;

coup de grâce n
coup de grace coup de grâce nådestød
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień

coupé n
coupe coupé
(motoryzacja) samochód dwudrzwiowy

coś t͡sɔɕ indefinitePronoun
noget
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

coś podobnego interjection
jamen dog men dog
wyrażająca zdumienie, niedowierzanie, zaskoczenie lub oburzenie

cringe n
cringe
(slangowo) coś żenującego, obciachowego, co wywołuje wstyd lub niesmak

cringe'owy adj
akavet cringe
(slangowo) dotyczący cringe'u, wstydliwy lub żenujący

croissant n
croissant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

cuchnący t͡suxˈnɔ̃nt͡sɨ adj
ildelugtende stinke
o bardzo brzydkim zapachu

cuchnąć ˈt͡suxnɔ̃ɲt͡ɕ v
stinke dunste hørme
brzydko pachnieć, śmierdzieć

cud t͡sut n
mirakel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;
(przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna

cudowny t͡suˈdɔvnɨ adj
vidunderlig
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec ˌt͡sud͡zɔˈʑɛ̃mʲjɛt͡s n
udlænding
osoba pochodząca z innego kraju

cudzołóstwo ˌt͡sud͡zɔˈwustfɔ n
utroskab
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzy ˈt͡sud͡zɨ adj
fremmed anden
należący do kogoś innego

cudzysłów t͡suˈd͡zɨswuf n
anførelsestegn citationstegn anførselstegn
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier ˈt͡sucɛr n
sukker
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder ˈt͡sucɛr ˈpudɛr n
flormelis melis florsukker
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy n
rørsukker
(spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukier waniliowy ˈt͡sucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ n
vaniljesukker
(spożywczy) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek t͡suˈcɛrɛk n
bolsje slik
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia t͡suˈcɛrʲɲa n
konditori
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica ˌt͡sucɛrʲˈɲit͡sa n
sukkerskål
naczynie, w którym podaje się cukier;

cukinia t͡suˈcĩɲja n
courgette squash zucchini
(spożywczy) jarzyna z owoców cukinii (1.1)

cukrownia t͡suˈkrɔvʲɲa n
sukker fabrik
fabryka cukru

cukrzyca t͡suˈkʃɨt͡sa n
diabetes sukkersyge
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzycowy ˌt͡sukʃɨˈt͡sɔvɨ adj
diabetisk
(medycyna, medyczny) związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

curry n
karry
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

cyberatak ˌt͡sɨbɛrˈatak n
cyberangreb
(kryminologia, kryminologiczny) atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cybernetyka n
kybernetik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzemoc ˌt͡sɨbɛrˈpʃɛ̃mɔt͡s n
cybermobning
(psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;

cyberzagrożenie n
cybertrussel
zagrożenie mające związek z systemami komputerowymi, zwłaszcza korzystaniem z internetu

cyborg ˈt͡sɨbɔrk n
cyborg kyborg
organizm, którego procesy życiowe są realizowane lub wspomagane przez urządzenia techniczne;

cyc t͡sɨt͡s n
pat melon patte
(grubiański, grubiańsko) pierś kobieca, rzadziej zwierzęca

cycero t͡sɨˈt͡sɛrɔ n
cicero
(termin typograficzny) (drukarstwo, drukarski) w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwunastu punktom (4,5108 mm)

cyferblat t͡sɨˈfɛrblat n
urskive
tarcza zegara

cyfra ˈt͡sɨfra n
ciffer taltegn
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cyfrowy t͡sɨfˈrɔvɨ adj
digital
wykorzystujący technikę cyfrową

cygaretka ˌt͡sɨɡaˈrɛtka n
cigarillo
cienkie cygaro;

cygaro t͡sɨˈɡarɔ n
cigar
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cygański n
sigøjnersprog
(potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język romski

cykl t͡sɨkl̥ n
cyklus
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo
szereg audycji, utworów literackich, muzycznych itp. powiązanych ze sobą treściowo, tworzących pewną całość

cykl miesiączkowy n
menstruationscyklus
(fizjologia, fizjologiczny) powtarzający się mniej więcej co miesiąc u kobiet i samic niektórych ssaków naczelnych fizjologiczny proces hormonalny, który przygotowuje organizm do ewentualnej ciąży

cyklicznie adv
cyklisk
w sposób cykliczny

cykliczny adj
cyklisk
dotyczący cyklu, należący do cyklu

cyklon ˈt͡sɨklɔ̃n n
cyklon
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;
(potocznie, potoczny) huragan, trąba powietrzna

cyklop ˈt͡sɨklɔp n
kyklop
(mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cyklotron t͡sɨkˈlɔtrɔ̃n n
cyklotron
(fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

cykor ˈt͡sɨkɔr n
kylling
(potocznie, potoczny) osoba strachliwa, tchórz

cylinder t͡sɨˈlʲĩndɛr n
cylinder
(technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;
(chemia, chemiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;
(matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) każdy walec, zwłaszcza gdy pusty wewnątrz
cylinderhat cylinder
(odzieżownictwo) sztywny, zwykle wysoki kapelusz męski z wąskim rondem i walcowatą główką;

cylindryczny ˌt͡sɨlʲĩnˈdrɨt͡ʃnɨ adj
cylindrisk
taki, który ma kształt cylindra

cyna ˈt͡sɨ̃na n
tin
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon t͡sɨ̃ˈnãmɔ̃n n
kanel
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynamonowy ˌt͡sɨ̃nãmɔ̃ˈnɔvɨ adj
kanelbrun
mający kolor rdzawobrązowy, taki jak kolor cynamonu

cynfolia t͡sɨ̃nˈfɔlʲja n
stanniol tinfolie
cienki, cynowy arkusz

cyniczny t͡sɨ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
kynisk
lekceważąco odnoszący się do ogólnie uznawanych autorytetów i zasad etycznych
(filozofia, filozoficzny) związany z cynizmem filozoficznym

cynik ˈt͡sɨ̃ɲik n
kyniker
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady

cynizm ˈt͡sɨ̃ɲism̥ n
kynisme
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych
(filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;

cynk t͡sɨ̃ŋk n
zink
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cypryjski t͡sɨˈprɨjsʲci adj
cypriotisk
odnoszący się do państwa Cypr
odnoszący się do wyspy Cypr

cyprys ˈt͡sɨprɨs n
cypres
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

cyranka t͡sɨˈrãnka n
atlingand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrk t͡sɨrk n
cirkus
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel ˈt͡sɨrʲcɛl n
passer
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon ˈt͡sɨrkɔ̃n n
zirkon zirkonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkulacja n
cirkulation
obieg zamknięty

cysta ˈt͡sɨsta n
cyste
(medycyna, medyczny) patologiczna przestrzeń w ciele wypełniona płynem, stanowiąca miękki guz w kształcie błoniastego woreczka

cytadela ˌt͡sɨtaˈdɛla n
citadel
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytoplazma n
cytoplasma
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytować t͡sɨˈtɔvat͡ɕ v
citere
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra ˈt͡sɨtra n
citar citer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryna t͡sɨˈtrɨ̃na n
citron
(spożywczy) kwaśny owoc o żółtej skórce

cywilizacja ˌt͡sɨvʲilʲiˈzat͡sʲja n
civilisation kultur
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilny t͡sɨˈvʲilnɨ adj
civil civil-
nie należący do wojska

czad t͡ʃat interjection
sej
(slangowo) słowo wyrażające uczucie radości, szczęścia lub innych pozytywnych doznań

czador ˈt͡ʃadɔr n
chador
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czajka ˈt͡ʃajka n
vibe
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajnik ˈt͡ʃajɲik n
kedel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapka ˈt͡ʃapka n
hue
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla ˈt͡ʃapla n
hejre
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae Leach, duży ptak brodzący;

czapla siwa n
fiskehejre
(ornitologia, ornitologiczny) Ardea cinerea Linnaeus, duży ptak wodnego z rodziny czaplowatych;

czarcie koło n
heksering
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura ˈt͡ʃarna ˈd͡ʑura n
sort hul
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna godzina ˈt͡ʃarna ɡɔˈd͡ʑĩna idiom
vanskelig tid
okres dużych trudności, zwłaszcza materialnych, przewidywany w bliżej nieokreślonej przyszłości

czarna magia ˈt͡ʃarna ˈmaɟja n
sort magi
(ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku;

czarna niewdzięczność n
sort utaknemmelighed utaknemlighed
skrajna niewdzięczność

czarna owca ˈt͡ʃarna ˈɔft͡sa n
sort får
(przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna porzeczka ˈt͡ʃarna pɔˈʒɛt͡ʃka n
solbær
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
(spożywczy) owoc tego krzewu

czarna skrzynka n
sort boks
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;

czarna wdowa ˈt͡ʃarna ˈvdɔva n
sorte enke
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa pająka Latrodectus mactans;

czarna wołga ˈt͡ʃarna ˈvɔwɡa n
sort Volga
samochód, który według legendy rozpowszechnianej w czasach PRL-u rzekomo porywał dzieci, które znikały na zawsze, symbol tajemniczego zagrożenia;

czarnobrody ˌt͡ʃarnɔˈbrɔdɨ adj
sortskægget
taki, który ma czarny zarost na brodzie

czarnogórski ˌt͡ʃarnɔˈɡursʲci adj
montenegrinsk
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogłowy ˌt͡ʃarnɔˈɡwɔvɨ adj
sorthovedet
taki, który ma czarną głowę

czarnogłówka zwyczajna n
fyrremejse
(ornitologia, ornitologiczny) Poecile montanus, gatunek małego ptaka z rodziny sikor;

czarnooki ˌt͡ʃarnɔˈːci adj
sortøjet
taki, który ma czarne oczy

czarnowidz n
sortseer
człowiek widzący wszystko w ciemnych barwach, spodziewający się, że wszystko przybierze jak najgorszy obrót

czarnowidztwo n
sortsyn
pesymizm, postrzeganie przyszłości / przyszłego zdarzenia w ciemnych barwach, wyobrażanie sobie najgorszego scenariusza

czarny ˈt͡ʃarnɨ adj
sort
mający najciemniejszy możliwy kolor
nielegalny
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)

czarny blok n
sort blok
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny humor ˈt͡ʃarnɨ ˈxũmɔr n
sort humor galgenhumor
przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarny rynek ˈt͡ʃarnɨ ˈrɨ̃nɛk n
sort marked sort børs
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarny łabędź n
sort svane
(ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) nieprzewidywalne wydarzenie o przełomowym znaczeniu dla gospodarki i historii;

czarodziej n
troldmand troldkarl heksemester
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarownica ˌt͡ʃarɔvʲˈɲit͡sa n
heks
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czarujący ˌt͡ʃaruˈjɔ̃nt͡sɨ adj
charmerende indtagende
uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary ˈt͡ʃarɨ n
hekseri trolddom magi
magiczne obrzędy

czas t͡ʃas n
tempus tid
(gramatyka) kategoria odmiany czasownika, polegająca na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
tid
chwila, moment, pora
tid tempus
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;

czas leczy rany ˈt͡ʃas ˈlɛt͡ʃɨ ˈrãnɨ proverb
tiden læger alle sår
po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły ˈt͡ʃas ˈpʃɛʃwɨ n
datid
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły ˈt͡ʃas ˈpʃɨʃwɨ n
fremtid futurum
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas teraźniejszy ˈt͡ʃas ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
nutid
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz ˈt͡ʃas ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nt͡s proverb
tid er penge
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas wolny n
fritid
wolne od zajęć, pracy

czas zaprzeszły n
førdatid pluskvamperfektum
(gramatyka) czas wyrażający m.in. czynność wcześniejszą niż inna czynność przeszła;

czasem ˈt͡ʃasɛ̃m adv
sommetider af og til undertiden en gang imellem indimellem nu og da
niekiedy, co pewien czas

czasochłonny ˌt͡ʃasɔˈxwɔ̃nːɨ adj
tidskrævende
wymagający poświęcenia dużo czasu

czasopismo ˌt͡ʃasɔˈpʲismɔ n
tidsskrift
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń ˌt͡ʃasɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
rumtid
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik t͡ʃaˈsɔvʲɲik n
udsagnsord verbum
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany;

czasownik dokonany t͡ʃaˈsɔvʲɲiɡ ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ n
perfektivt verbum
(gramatyka) czasownik, który opisuje czynność, o której z kontekstu wiadomo, że jest zakończona

czasownik modalny t͡ʃaˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ n
modalverbum mådesudsangsord
(gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności

czasownik niedokonany t͡ʃaˈsɔvʲɲic ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ n
imperfektivt verbum
(gramatyka) czasownik, który opisuje czynność, o której z kontekstu nie wiadomo, czy jest zakończona

czasownik nieprzechodni t͡ʃaˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
intransitivt verbum intransitivt udsagnsord
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy t͡ʃaˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ n
hjælpeudsagnsord hjælpeverbum
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni t͡ʃaˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
transitivt verbum transitivt udsangsord
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik zwrotny t͡ʃaˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
reflexivt verbum
(gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny

czasowy t͡ʃaˈsɔvɨ adj
midlertidig
trwający przez krótki czas

czasza ˈt͡ʃaʃa n
drikkeskål
pojemnik, misa o półkolistym kształcie
hvælving
sklepienie o półkolistym kształcie
skærm
część spadochronu spowalniająca upadek

czaszka ˈt͡ʃaʃka n
kranium kranie
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

czatować t͡ʃaˈtɔvat͡ɕ v
chatte
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera

czcigodny adj
ærværdig
taki, który zasługuje na wielki szacunek

czcionka ˈt͡ʃʲt͡ɕɔ̃nka n
skrifttype font skrift tegnsæt
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) krój pisma użyty w tekście komputerowym
skrifttype type
(drukarstwo, drukarski) odlew z lustrzanym odbiciem znaku

czcić t͡ʃʲt͡ɕit͡ɕ v
fejre
obchodzić jakieś święto
ære
oddawać cześć

czek t͡ʃɛk n
check
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

czekać ˈt͡ʃɛkat͡ɕ v
vente
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
przerywać wykonywanie jakiejś czynności
o rzeczach, które są gotowe do użycia

czekać na Godota v
vente på Godot
(książkowy) czekać na coś (lub kogoś), co nigdy nie nadejdzie

czekolada ˌt͡ʃɛkɔˈlada n
chokolade
(spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;
(spożywczy) (cukiernictwo) tabliczka czekolady (1.1)
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, gęsty i gorący napój z kakao i śmietanki;

czepiec ˈt͡ʃɛpʲjɛt͡s n
netmave
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) jeden z żołądków przeżuwaczy;

czereśniówka n
kirsebærbrændevin
(spożywczy) napój alkoholowy przygotowany poprzez zalanie spirytusem owoców czereśni

czerniak n
modermærkekræft
(medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki barwnikowej;

czerwiec ˈt͡ʃɛrvʲjɛt͡s n
juni
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwona kartka t͡ʃɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
rødt kort
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwona porzeczka t͡ʃɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛt͡ʃka n
ribs
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;
owoc tego krzewu

czerwonawy ˌt͡ʃɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
rødlig
w kolorze podobnym do czerwonego, o zabarwieniu bliskim czewieni lub częściowo czerwonym

czerwone mięso t͡ʃɛrˈvɔ̃nɛ ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
rødt kød
(spożywczy) mięso o ciemnym kolorze: wieprzowina, wołowina, baranina, dziczyzna itp.

czerwony t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ adj
rød
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy

czerwony t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ n
rød
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunista, socjalista

czerwony olbrzym t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m n
rød kæmpe
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czerwony śnieg n
rød sne
(meteorologia, meteorologiczny) (biologia, biologiczny) zakwit śniegu powodowany przez glony o czerwonej barwie;

czesać ˈt͡ʃɛsat͡ɕ v
rede kæmme
(fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski ˈt͡ʃɛsʲci adj
tjekkisk
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski ˈt͡ʃɛsʲci n
tjekkisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć t͡ʃɛɕt͡ɕ interjection
hej god dag
(potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych
vi ses
(potocznie, potoczny) pożegnanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

cześć t͡ʃɛɕt͡ɕ n
ære hæder
poważanie

czkawka ˈt͡ʃkafka n
hikke
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czopek ˈt͡ʃɔpɛk n
stikpille
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek ˈt͡ʃɔsnɛk n
hvidløg
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg t͡ʃɔwk n
kampvogn tank
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło ˈt͡ʃɔwɔ n
pande
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdziestka t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstka n
40'er fyrrer
coś określone liczbą lub numerem 40
nazwa liczby 40

czterdziestkaczwórka n
44'er fireogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 44
nazwa liczby 44

czterdziestkadwójka n
42'er toogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 42
nazwa liczby 42

czterdziestkadziewiątka n
49'er niogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 49
nazwa liczby 49

czterdziestkajedynka n
41'er enogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 41
nazwa liczby 41

czterdziestkapiątka n
45'er femogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 45
nazwa liczby 45

czterdziestkasiódemka n
47'er syvogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 47
nazwa liczby 47

czterdziestkaszóstka n
46'er seksogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 46
nazwa liczby 46

czterdziestkatrójka n
43'er treogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 43
nazwa liczby 43

czterdziestkaósemka n
48'er otteogfyrrer
coś określone liczbą lub numerem 48
nazwa liczby 48

czterdziestoletni ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔˈlɛtʲɲi adj
fyrreårig
mający czterdzieści lat
trwający czterdzieści lat

czterdziesty t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ adj
fyrretyvende fyrrende
od 40

czterdziesty czwarty t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireogfyrretyvende
od czterdzieści cztery (44)

czterdziesty drugi t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈdruɟi adj
toogfyrretyvende
od czterdzieści dwa (42)

czterdziesty dziewiąty t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
niogfyrretyvende
od czterdzieści dziewięć (49)

czterdziesty pierwszy t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enogfyrretyvende
od czterdzieści jeden (41)

czterdziesty piąty t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femogfyrretyvende
od czterdzieści pięć (45)

czterdziesty siódmy t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈɕudmɨ adj
syvogfyrretyvende
od czterdzieści siedem (47)

czterdziesty szósty t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈʃustɨ adj
seksogfyrretyvende
od czterdzieści sześć (46)

czterdziesty trzeci t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treogfyrrende treogfyrretyvende
od czterdzieści trzy (43)

czterdziesty ósmy t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ ˈusmɨ adj
otteogfyrretyvende
od czterdzieści osiem (48)

czterdzieści t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi cardinalNumeral
fyrre fyrretyve
liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czterdzieści cztery t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireogfyrre
liczba 44

czterdzieści dwa t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈdva cardinalNumeral
toogfyrre
liczba 42

czterdzieści dziewięć t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
niogfyrre
liczba 49

czterdzieści jeden t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enogfyrre
liczba 41

czterdzieści osiem t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteogfyrre
liczba 48

czterdzieści pięć t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femogfyrre
liczba 45

czterdzieści siedem t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvogfyrre
liczba 47

czterdzieści sześć t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksogfyrre
liczba 46

czterdzieści trzy t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treogfyrre
liczba 43

czterechsetny ˌt͡ʃtɛrɛxˈsɛtnɨ adj
fire hundrede
od czterysta

czternastka t͡ʃtɛrˈnastka n
14'er fjortener
coś, co oznaczone jest liczbą 14

czternastoletni ˌt͡ʃtɛrnastɔˈlɛtʲɲi adj
14-årig 14-års fjortenårig fjortenårs
mający czternaście lat
trwający czternaście lat

czternasty t͡ʃtɛrˈnastɨ adj
fjortende
od 14

czternaście t͡ʃtɛrˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
fjorten
14

czterojęzyczny ˌt͡ʃtɛrɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
firsproget
posługujący się czterema językami

czteroletni ˌt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi adj
4-årig 4-års fireårig fireårs
mający cztery lata
trwający cztery lata

czteromasztowiec ˌt͡ʃtɛrɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s n
firemaster firmaster
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający cztery maszty (nie licząc bukszprytu)

czteromasztowy ˌt͡ʃtɛrɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
firemastet firmastet
o żaglowcu: mający cztery maszty

cztery ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fire
liczba 4

cztery litery ˈt͡ʃtɛrɨ lʲiˈtɛrɨ n
bagdel
(eufemistycznie) dupa, pupa

cztery tysiące n
fire tusind fire tusinde
liczba 4000

czterysta ˈt͡ʃtɛrɨsta cardinalNumeral
fire hundrede
liczba 400

czubajka kania n
stor parasolhat
grzyb z gatunku czubajka kania (1.1)

czubatka europejska n
topmejse
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czujnik n
føler sensor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;

czule adv
blidt mildt
w sposób czuły, przepełniony czułością

czupryna t͡ʃuˈprɨ̃na n
hårmanke
krótkie, bujne włosy

czuć t͡ʃut͡ɕ v
føle
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
føle sig
mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

czuć się jak ryba w wodzie ˈt͡ʃut͡ɕ‿ɕɛ ˈjak ˈrɨba ˈv‿ːɔd͡ʑɛ v
som en fisk i vandet
czuć się gdzieś bardzo dobrze, swobodnie

czułek n
følehorn antenne
(zoologia, zoologiczny) wyrostek czuciowy owada lub mięczaka;

czułość ˈt͡ʃuwɔɕt͡ɕ n
følsomhed
cecha mechanizmów polegająca na ich precyzyjnym działaniu
uczuciowość, wrażliwość

czwartek ˈt͡ʃfartɛk n
torsdag
czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd t͡ʃfarˈtɔʒɛ̃nt n
Kvartær
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czwarty ˈt͡ʃfartɨ adj
fjerde
od 4

czworaczek n
firling
jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu

czworokąt t͡ʃfɔˈrɔkɔ̃nt n
firkant
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworonożny ˌt͡ʃfɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ adj
firbenet
mający cztery nogi

czworonożny przyjaciel n
firbenet ven
(przenośnie, przenośnia) pies

czworościan n
tetraeder
(geometria) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czwórka ˈt͡ʃfurka n
firer firtal
nazwa cyfry 4

czy t͡ʃɨ conjunction
eller
łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia
om hvorvidt
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj t͡ʃɨj pronoun
hvis hvems
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś t͡ʃɨjɕ indefinitePronoun
nogen
należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli ˈt͡ʃɨlʲi conjunction
dvs. det ville sige eller
…służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czym prędzej adv
ASAP hurtigst muligt snarest straks så hurtigt som muligt
w tym samym momencie lub bezpośrednio po

czyn t͡ʃɨ̃n n
handling akt aktion
działanie, postępek, akt;

czynić ˈt͡ʃɨ̃ɲit͡ɕ v
gøre udføre lave
robić coś, wykonywać

czynnie ˈt͡ʂɨn.ɲɛ adv
aktivt
na sposób czynny

czynność ˈt͡ʃɨ̃nːɔɕt͡ɕ n
handling action
wykonywanie, robienie czegoś

czynsz t͡ʃɨ̃w̃ʃ n
husleje
terminowa opłata za wynajem

czyste sumienie ˈt͡ʃɨstɛ sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
have rent mel i posen ren samvittighed
poczucie, że zachowało się w sposób właściwy moralnie i uczciwy

czystka etniczna n
etnisk udrensning
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;

czysto adv
rent
w sposób czysty, bez zanieszczyszczeń

czystość ˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ n
renhed
(przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty ˈt͡ʃɨstɨ adj
ren
pozbawiony brudu
bez dodatków, domieszek
zupełny

czytanie t͡ʃɨˈtãɲɛ n
behandling
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w parlamencie: przedstawianie projektu ustawy w celu dyskusji nad nią
læsning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać ˈt͡ʃɨtat͡ɕ v
læse
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną
czynność urządzenia technicznego polegająca na odkodowywaniu informacji

czytać między wierszami ˈt͡ʃɨtat͡ɕ ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
læse mellem linjerne
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelniczka ˌt͡ʃɨtɛlʲˈɲit͡ʃka n
læser læserinde
kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp.

czytelnik t͡ʃɨˈtɛlʲɲik n
læser
osoba, która czyta książki, gazety itp.
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czytelny t͡ʃɨˈtɛlnɨ adj
læsbar
(przenośnie, przenośnia) zrozumiały, sformułowany w przejrzysty sposób
læselig læsbar
taki, który daje się odczytać, przeczytać

czytnik n
læser
(informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej)
(informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki

czyściec ˈt͡ʃɨɕt͡ɕɛt͡s n
skærsild
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić ˈt͡ʃɨɕt͡ɕit͡ɕ v
rengøre rense
usuwać brud, zanieczyszczenia

cząstka ˈt͡ʃɔ̃w̃stka n
partikel
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

cząstkowy adj
delvis
fragmentaryczny, niecałkowity

często ˈt͡ʃɛ̃w̃stɔ adv
ofte tit
(zobacz) częsty

częstotliwość ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕt͡ɕ n
frekvens hyppighed
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częsty ˈt͡ʃɛ̃w̃stɨ adj
hyppig frekvent
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo t͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɔ adv
delvis delvist
w jakiejś części, nie w całości

częściowy t͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ adj
delvis partiel
odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część t͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕ n
del
fragment jakiejś całości
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

część mowy ˈt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕ ˈmɔvɨ n
ordklasse
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

część świata n
verdensdel
(geografia, geograficzny) największa jednostka podziału całej lądowej powierzchni Ziemi;

członek ˈt͡ʃwɔ̃nɛk n
medlem
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
lem
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;

członkostwo n
medlemskab
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowiek ˈt͡ʃwɔvʲjɛk n
menneske
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
ktoś, jakaś osoba

człowiek śniegu n
afskyelig snemand
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach

córka ˈt͡surka n
datter
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cło t͡swɔ n
told
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach dax n
tag
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dach nad głową ˈdax nad‿ˈɡwɔvɔ̃w̃ n
tag over hovedet
dom, mieszkanie

dachowiec n
gadekryds huskat
(potocznie, potoczny) nierasowy kot
vildkat
(potocznie, potoczny) zdziczały, bezpański kot

dadaistyczny adj
dadaistisk
(sztuka) związany z dadaizmem lub dadaistami

daikon n
daikon
(botanika, botaniczny) Raphanus sativus acanthiformis, rzodkiew japońska;

daktyl ˈdaktɨl n
daddel
(botanika, botaniczny) (spożywczy) owoc daktylowca

daktyloskopia n
daktyloskopi
metoda ustalania tożsamości na podstawie odcisku palca i porównania linii papilarnych

dalej ˈdalɛj
bare sådan straks uden videre
o nagłym rozpoczęciu czynności

dalej ˈdalɛj adv
yderligere fortsat videre
nie przerywając, ciągle, wciąż

daleki daˈlɛci adj
fjern
taki, który jest w dużej odległości
niedorównujący, niepodobny
spokrewniony, ale nie z najbliższej rodziny
taki, który dopiero się wydarzy

daleko daˈlɛkɔ adv
bort fjernt langt væk
w znacznej odległości
langt
o wiele, znacząco
w długim odstępie czasowym od jakiegoś momentu

dalekosiężny ˌdalɛkɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
vidtstrakt
sięgający dalekiej przyszłości; wybiegający daleko w przód

dalszy ˈdalʃɨ adj
yderligere
taki, który nastąpi jako kolejny; późniejszy

daltonizm n
daltonisme
(medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama ˈdãma n
dame
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
dystyngowana kobieta

damski ˈdãmsʲci adj
dame-
przeznaczony dla kobiet

dandys ˈdãndɨs n
laps dandy
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

danie ˈdãɲɛ n
ret
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

dao ˈdaɔ n
dao tao
(filozofia, filozoficzny) podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, któremu przypisywane są bardzo różne znaczenia;

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
forgæves frugtløs resultatløs
niedający żadnych wyników

darmo ˈdarmɔ adv
forgæves
na próżno
gratis
bezpłatnie

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
darmstadtium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
sku ikke en given hest i munden
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darwinista ˌdarvʲĩˈɲista n
darwinist
zwolennik darwinizmu

darwinistyczny adj
darwinistisk
związany z darwinizmem, teoriami Karola Darwina

darwinizm n
darwinisme
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt;

data ˈdata n
dato
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datować v
datere
określać wiek obiektu

dawać radę ˈdavat͡ɕ ˈradɛ v
klare
umieć coś zrobić, radzić sobie
rådgive
radzić coś komuś, przekazywać komuś jakąś radę
klare sig
umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawca ˈdaft͡sa n
donor
(medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
giver
ten, który daje

dawka ˈdafka n
dosis
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dawkowanie n
dosering
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) zwiększanie stopniowo nasilenia czegoś
odmierzanie i podawanie dawek czegoś, zwłaszcza leku

dawno ˈdavnɔ adv
engang tidlig længe siden
w odległych czasach

dawny ˈdavnɨ adj
gammel
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

dać dat͡ɕ v
give
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś
lade tillade
pozwolić, umożliwić coś

dać kosza ˈdat͡ɕ ˈkɔʃa v
give en kurv
nie dać szansy drugiej osobie (w sprawach miłosnych); odmówić komuś (np. przy oświadczynach)

de facto dɛ‿ˈfaktɔ adv
de facto faktisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

deadname n
dødnavn
imię nadane osobie, która okazała się być transpłciowa lub niebinarna, po jej narodzinach, a którego ta osoba przestała używać

debata dɛˈbata n
debat
(książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów

debatować ˌdɛbaˈtɔvat͡ɕ v
debattere
prowadzić debatę

debil ˈdɛbʲil n
debil
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba upośledzona umysłowo w stopniu lekkim;

debiut ˈdɛbʲjut n
debut
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

debiutant n
debutant
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji

debiutować v
debutere
zaczynać coś oficjalnie; występować pierwszy raz; rozpoczynać karierę

decentralizowanie n
decentralisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) delegowanie uprawnień i władzy na rzecz niższych szczebli administracji

decoupage n
dekupage
technika zdobienia przedmiotów wzorami wyciętymi z papieru lub papierowych serwetek;

decybel dɛˈt͡sɨbɛl n
decibel
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze;

decydować ˌdɛt͡sɨˈdɔvat͡ɕ v
bestemme
podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decydujący adj
afgørende
przesądzający o czymś, przełomowy

decyl n
decil
(statystyka, statystyczny) kwantyl rzędu 1/10, 2/10, 3/10, …, 9/10

decyzja dɛˈt͡sɨzʲja n
beslutning
rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle

dedukcja n
deduktion
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków;
wnioskowanie, rozumowanie, wywód

dedukcyjny adj
deduktiv
związany z dedukcją; oparty na dedukcji

defekacja ˌdɛfɛˈkat͡sʲja n
afføring defækation
(fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defekować v
defækere
(książkowy) (fizjologia, fizjologiczny) wydalać kał

defekt ˈdɛfɛkt n
defekt
uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defektywny adj
defekt
mający defekty, wady, braki

defetysta n
defaitist
osoba akceptująca porażkę bez walki

defetystyczny adj
defaitistisk
nacechowany defetyzmem, wyrażający opinię o nieuchronnej klęsce, niepowodzeniu

defetyzm dɛˈfɛtɨsm̥ n
defaitisme
(książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

defibrylator ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr n
defibrillator
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficyt dɛˈfʲit͡sɨt n
underskud
(ekonomia, ekonomiczny) przewaga wydatków nad dochodami

definicja ˌdɛfʲĩˈɲit͡sʲja n
definition
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definiować ˌdɛfʲĩˈɲɔvat͡ɕ v
definere
objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, terminu, pojęcia, formułować precyzyjną definicję

definitywnie ˌdɛfʲĩɲiˈtɨvʲɲɛ adv
definitivt
w sposób definitywny, ostateczny, zdecydowany

deflacja dɛˈflat͡sʲja n
deflation
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

defloracja n
defloration
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

deformacja n
deformation
zniekształcenie, pozbawienie czegoś jego pierwotnej formy

deformować v
deformere
(pejoratywnie, pejoratywny) pozbawiać pierwotnego kształtu lub sensu

defragmentacja ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtat͡sʲja n
defragmentering
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;

defragmentować ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
defragmentere
(informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

degeneracja n
degeneration degenerering
(biologia, biologiczny) nieodwracalne zmiany patologiczne w komórkach, tkankach albo narządach

degradować ˌdɛɡraˈdɔvat͡ɕ v
degradere
obniżać komuś stopień wojskowy, zwykle karnie

dehumanizować v
dehumanisere
pozbawiać cech ludzkich

deistyczny adj
deistisk
(filozofia, filozoficzny) związany z deizmem, dotyczący deizmu

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
deisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

dekada dɛˈkada n
dekade årti tiår
dziesięć lat

dekadencja n
dekadence
chylenie się ku upadkowi
rozkład wartości moralnych i kulturowych

dekagram n
dekagram
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka masy równa dziesięciu gramom

dekarz ˈdɛkaʃ n
tagdækker
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

deklamatorski adj
deklamatorisk
związany z deklamatorem; taki jak u deklamatora

deklaracja ˌdɛklaˈrat͡sʲja n
erklæring
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny
ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

deklinacja ˌdɛklʲĩˈnat͡sʲja n
deklination
(gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;

deklinować v
deklinere
(językoznawstwo, językoznawczy) odmieniać przez przypadki

dekoder n
dekoder
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odkodowywania zaszyfrowanych informacji;

dekolt ˈdɛkɔlt n
dekolletage dekolletering udringning
wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy

dekompensacja n
dekompensation
(medycyna, medyczny) załamanie się wydolności narządu pod wpływem dużych obciążeń

dekoracja ˌdɛkɔˈrat͡sʲja n
dekoration
w lm: plastyczne tło sceny teatralnej
dekoration udsmykning dekorering pynt
element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekoracyjny ˌdɛkɔraˈt͡sɨjnɨ adj
dekorativ ornamental pyntelig
związany z dekoracją, stanowiący dekorację

dekret ˈdɛkrɛt n
dekret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delator dɛˈlatɔr n
delator øretuder
(dawniej, dawny) ktoś, kto denuncjuje, donosi; zdrajca

delfin ˈdɛlfʲĩn n
butterfly delfin
(sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;
delfin
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
dauphin delfin
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikates ˌdɛlʲiˈkatɛs n
delikatesse
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintny, wyszukany artykuł spożywczy;

delikatny ˌdɛlʲiˈkatnɨ adj
delikat
charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością
wymagający taktu, taktowny

delikt ˈdɛlʲikt n
delikt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie przeciw prawu

delirium tremens dɛˈlʲirʲjũm ˈtrɛ̃mɛ̃w̃s n
delirium tremens drankergalskab
(medycyna, medyczny) ostra psychoza występująca u nałogowych alkoholików;

delta ˈdɛlta n
delta
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
demagog folkeforfører
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
demagogi
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demagogiczny adj
demagogisk
związany z demagogią; typowy dla demagoga; pokrętnie schlebiający masom

demencja n
demens
(medycyna, medyczny) utrata zdolności umysłowych organizmu spowodowana chorobą lub starzeniem się

dementować ˌdɛ̃mɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
dementere afkræfte
prostować nieprawdziwe informacje, zaprzeczać

demobilizacja ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzat͡sʲja n
demobilisering
zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego

demobilizować v
demobilisere
(wojskowość, wojskowy) przenosić powołanych do udziału w walce zbrojnej do rezerwy
(książkowy) zniechęcać, osłabiać chęć do działania

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
demografi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkrat͡sʲja n
demokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
demokrat
zwolennik demokracji

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨt͡ʃnɨ adj
demokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzacja ˌdɛ̃mɔkratɨˈzat͡sʲja n
demokratisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;

demokratyzm n
demokratisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad

demokratyzować ˌdɛ̃mɔkratɨˈzɔvat͡ɕ v
demokratisere
dokonywać procesu demokratyzacji

demolować ˌdɛ̃mɔˈlɔvat͡ɕ v
demolere
świadomie niszczyć coś w sposób nieodwracalny

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
dæmon
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demoniczny ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
dæmonisk
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity
związany z demonem, dotyczący demona

demonizacja n
dæmonisering
przypisywanie lub wyolbrzymianie negatywnych cech

demonstracja ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstrat͡sʲja n
demonstration
czynność pokazywania czegoś
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne;
ostentacyjne wyrażanie czegoś w taki sposób, żeby zwrócić na siebie uwagę

demonstracyjnie ˌdɛ̃mɔ̃w̃straˈt͡sɨjɲɛ adv
demonstrativt
w sposób demonstracyjny

demonstrant dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt n
demonstrant
uczestnik demonstracji

demonstrować ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstrɔvat͡ɕ v
demonstrere
brać udział w publicznym proteście, demonstracji
okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości
prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś

denacjonalizacja n
denationalisering
(dawniej, dawny) zniszczenie poczucia przynależności kogoś do określonego narodu
(ekonomia, ekonomiczny) zwrot skonfiskowanych przez państwo dóbr ich prawowitym właścicielom

denazyfikacja n
denazificering afnazificering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) eliminacja wpływów nazizmu, usunięcie nazistów z życia politycznego i społecznego;

denazyfikowanie n
afnazificering
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeprowadzanie procesu denazyfikacji, likwidowanie nazizmu

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
dendrologi
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

denerwować ˌdɛ̃nɛrˈvɔvat͡ɕ v
irritere drille gå på nerverne gøre nervøs ophidse
działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej
blive nervøs urolig angstelig
być czymś przejętym, wzburzonym, podekscytowanym; odczuwać zdenerwowanie

denitryfikacja n
denitrifikation
(biochemia, biochemiczny) proces redukcji azotanów do azotu cząsteczkowego w warunkach beztlenowych;

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
tandlæge
(zobacz) stomatolog;

denuncjować ˌdɛ̃nũnˈt͡sʲjɔvat͡ɕ v
stikke
donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy

departament ˌdɛparˈtãmɛ̃nt n
departement
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach,
departement afdeling
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji,

deponować v
deponere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozostawiać gdzieś lub u kogoś pieniądze albo kosztowności, w celu ich zabezpieczenia ()
(ekologia, ekologiczny) składować dane materiały lub płyny w miejscu, gdzie nie stanowią one zagrożenia dla ludzi i środowiska naturalnego

deportacja ˌdɛpɔrˈtat͡sʲja n
deportation deportering udvisning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

deportować ˌdɛpɔrˈtɔvat͡ɕ v
deportere
zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości

depresja dɛˈprɛsʲja n
depression
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
(ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie

depresja poporodowa dɛˈprɛsʲja ˌpɔpɔrɔˈdɔva n
fødselsdepression
(medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;

depresyjny adj
depressiv
(psychologia, psychologiczny) taki, który prezentuje depresję, zniechęcenie

deprymować ˌdɛprɨ̃ˈmɔvat͡ɕ v
deprimere
wprawiać w stan zakłopotania, niepewności

deptak ˈdɛptak n
gågade
ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych

deputacja ˌdɛpuˈtat͡sʲja n
deputation
(przestarzałe, przestarzały) delegacja

derby ˈdɛrbɨ n
derby
rodzaj angielskiej gonitwy dla koni;
(sport, sportowy) spotkanie dwóch drużyn z tego samego miasta w ramach jednego turnieju, w którym uczestniczą też drużyny z innych miast;

derkacz ˈdɛrkat͡ʃ n
engsnarre
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
dermatolog hudlæge
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
dermatologi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny adj
dermatologisk
(medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

derogacja n
derogation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;

deser ˈdɛsɛr n
dessert efterret
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska do krojenia n
skærebræt
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
skateboard rullebræt
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

desperacja n
desperation
zwątpienie w powodzenie działań

desperacki adj
desperat
właściwy desperacie, świadczący o rozpaczy, utracie nadziei i gotowości na wszystko

desperat dɛsˈpɛrat n
desperado
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje

despotyczny adj
despotisk
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą

destrukcyjnie adv
destruktivt
w sposób destrukcyjny

destrukcyjny ˌdɛstrukˈt͡sɨjnɨ adj
destruktiv ødelæggende
mający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja ˌdɛstɨˈlat͡sʲja n
destillation
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

destylat dɛˈstɨlat n
destillat
produkt destylacji;

destylować v
destillere
(chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych

deszcz dɛʃt͡ʃ n
regn
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy dɛʃˈt͡ʃɔvɨ adj
regn
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu
regnfuld regn regnfyld
obfitujący w deszcz

detal ˈdɛtal n
detail-
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi
detalje
szczegół, coś mało ważnego

detektywistyczny adj
detektivisk
związany z detektywistyką i detektywami

detergent dɛˈtɛrɡɛ̃nt n
detergent
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;

determinizm n
determinisme
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu;

detonacja ˌdɛtɔ̃ˈnat͡sʲja n
detonation
eksplozja materiału wybuchowego połączona z hukiem;
detonering
spowodowanie detonacji (1.1)

detonowanie n
detonering
inicjowanie, powodowanie detonacji

deuter ˈdɛwtɛr n
deuterium
(chemia, chemiczny) izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;

deuteron dɛwˈtɛrɔ̃n n
deuteron
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jądro atomu deuteru;

dewaluować ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>ɔvat͡ɕ v
devaluere
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowo obniżać kurs danej waluty
(książkowy) obniżać wartość lub znaczenie czegoś

deweloper n
developer udvikler
(budownictwo) osoba lub przedsiębiorstwo inwestujące w budowę nieruchomości;
udvikler developer
(informatyka, informatyczny) twórca oprogramowania

dewocyjny adj
devot skinhellig
(pogardliwie, pogardliwy) świętoszkowaty, przesadnie pobożny

dewon ˈdɛvɔ̃n n
devon
(geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;

dezaprobata ˌdɛzaprɔˈbata n
misbilligelse mishag
negatywny stosunek do czegoś, negatywna ocena

dezercja n
desertering desertion
ucieczka z wojska

dezerter n
desertør
(wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezinformacja n
desinformation disinformation
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezintegracja n
desintegration disintegration
rozpad jakiejś całości

dezodoryzować ˌdɛzɔdɔrɨˈzɔvat͡ɕ v
deodorisere
usuwać niemiły zapach

dezorganizacja n
desorganisation desorganisering
brak porządku, zamęt w jakiejś strukturze, działaniu

dezynfekować ˌdɛzɨ̃nfɛˈkɔvat͡ɕ v
desinficere
dokonywać dezynfekcji

dharma n
dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
pariserhjul
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetyk dʲjaˈbɛtɨk n
diabetiker sukkersygepatient
(medycyna, medyczny) osoba chora na cukrzycę

diabeł ˈdʲjabɛw n
djævel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨt͡ʃnɨ adj
diagnostisk
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnostyka dʲjaˈɡnɔstɨka n
diagnostik
(medycyna, medyczny) rozpoznawanie chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt);

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
diagnose
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby
określenie stanu rzeczy lub zjawiska na podstawie dogłębnej analizy

diagnozować ˌdʲjaɡnɔˈzɔvat͡ɕ v
diagnosticere
wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań

diagram ˈdʲjaɡrãm n
diagram
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon n
diakon
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych;

dialekt ˈdʲjalɛkt n
dialekt
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektyka n
dialektik
(filozofia, filozoficzny) metoda wyrażania myśli polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ukazywanie sprzeczności zawartych w pojęciach i przekonaniach
(filozofia, filozoficzny) teoria rzeczywistości postrzeganej jako ciągłe zmiany

dialog ˈdʲjalɔk n
dialog
rozmowa dwóch osób

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
diamant
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

dickpic n
dickpic
fotografia penisa wysyłana przez Internet lub telefon

didaskalia ˌdʲidaˈskalʲja n
didaskalier
wskazówki autora, tekst poboczny zawierający objaśnienia dotyczące sposobu wystawienia sztuki

diecezja dʲjɛˈt͡sɛzʲja n
stift bispedømme
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

diereza n
trema
(termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby;

dieta ˈdʲjɛta n
diæt kost
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się

dietetyk dʲjɛˈtɛtɨk n
diætetiker diætist kostvejleder
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie racjonalnego żywienia, opracowujący diety dostosowane do potrzeb ludzi zdrowych oraz do różnych schorzeń;

dietetyka dʲjɛˈtɛtɨka n
diætetik
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
dinosaurus dinosaur
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda ˈdʲjɔda n
diode
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

dionizyjski adj
dionysisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kultem Dionizosa
żywiołowy, dynamiczny, beztroski

dip dʲip n
dip dyppelse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;

ditlenek krzemu n
siliciumdioxid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym krzem występuje na IV stopniu utlenienia;

diuna ˈdʲjũna n
klit sandklit
ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

dla dla preposition
til for
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dla beki adv
for sjov for sjovs skyld
niepoważnie, na żarty, dla rozrywki

dlaczego dlaˈt͡ʃɛɡɔ interrogativePronoun
hvorfor
…używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego dlaˈt͡ʃɛɡɔ pronoun
hvorfor
…używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dlatego dlaˈtɛɡɔ conjunction
derfor hvorfor
…używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego
fordi
…używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego

dmuchanie dmuˈxãɲɛ n
blæsning
wypuszczanie powietrza ustami

dmuchawiec dmuˈxavʲjɛt͡s n
mælkebøtte
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego

dmuchać ˈdmuxat͡ɕ v
blæse
wypuszczać powietrze z ust

dna moczanowa n
urinsyregigt
(medycyna, medyczny) metaboliczna choroba zapalna stawów;

dno dnɔ n
bund
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu
(przenośnie, przenośnia), największa intensywność jakiegoś negatywnego zjawiska

do dɔ preposition
til
…określający końcowy punkt w przestrzeni
…określający końcowy punkt w czasie
til op til
…określający maksymalną wartość

do białego rana ˌdɔ‿bʲjaˈwɛɡɔ ˈrãna idiom
til den lyse morgen
przez całą noc, aż do rana

do cna adv
i bund
całkowicie, doszczętnie

do góry adv
op
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi adv
på hovedet bunden i vejret
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do kurwy nędzy dɔ‿ˈkurvɨ ˈnɛ̃nd͡zɨ interjection
for fanden for poker for satan fuck
(wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne i ekspresywne wyrażenie pretensji, wskutek odczuwania niezadowolenia, niedowierzania, dezaprobaty, frustracji itd.

do niczego ˌdɔ‿ɲiˈt͡ʃɛɡɔ adj
ubrugelig
tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji

do przodu adv
forud frem ligeud
w kierunku, w którym zwrócony jest podmiot
frem
w kierunku celu

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
alle gode gange tre tredje gang er lykkens gang
trzecia próba czegoś będzie zapewne udana, za trzecim razem może się wreszcie powieść

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈd͡zɛ̃ɲa interjection
farvel vi ses
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba ˈdɔba n
døgn
(jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

doberman dɔˈbɛrmãn n
dobermann
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobranoc dɔˈbrãnɔt͡s interjection
god nat godnat
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
velfærd
dobre warunki materialne

dobroczynność n
velgørenhed godgørenhed
działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobroduszny adj
godhjertet
mający łagodne, życzliwe usposobienie

dobrostan n
velfærd
subiektywnie odczuwany stan zadowolenia ze swojego stanu fizycznego i psychicznego w połączeniu poczuciem bezpieczeństwa

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
frivilligt
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
frivillig
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć ˈdɔbrɔt͡ɕ n
godhed
cecha tego, co jest dobre

dobry ˈdɔbrɨ adj
god
miły, uczynny, usłużny, szlachetny
pomyślny, udany
świetny, znakomity w swojej dziedzinie
grzeczny
odpowiedni, pasujący do czegoś
smaczny

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛt͡ʃur interjection
god aften godaften
uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane dɔˈbrɨ̃mʲi xɛ̃ɲˈt͡ɕãmʲi ˈjɛst ˈpʲjɛkwɔ ˌvɨbrukɔˈvãnɛ proverb
vejen til helvede er brolagt med gode forsætter
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
godt vel
w należyty sposób

dobrze wychowany adj
velopdragen høflig
taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie

dobrze zbudowany adj
velbygget
o muskularnej budowie ciała, szeroki w barach

dochodzić do siebie v
komme til sig selv
stawać się znowu zdrowym, sprawnym, wypoczętym

dochód ˈdɔxut n
indkomst
(księgowość) suma wpływów (przychodów) pomniejszona o koszty ich uzyskania;

docierać dɔˈt͡ɕɛrat͡ɕ v
nå
dostawać się, dochodzić dokądś lub do kogoś z trudem

dodatek dɔˈdatɛk n
tillæg supplement tilføjelse
coś dodanego, dodatkowego

dodatkowo adv
yderligere
w sposób dodany do czegoś

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
supplerende yderlige
dodany do istniejącej wcześniej reszty

dodatni dɔˈdatʲɲi adj
positiv
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) większy od zera

dodawać dɔˈdavat͡ɕ v
addere lægge sammen lægge til
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
tilføje føje til
dopowiadać coś, uzupełniać wypowiedź dodatkowymi zwrotami; nadmienić
tilføje føje til tilsætte
dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość

dogmat n
dogme
(filozofia, filozoficzny) twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół

dogodny adj
passende
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogrywka dɔˈɡrɨfka n
forlænget spilletid
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

doić ˈdɔ<sup>j</sup>it͡ɕ v
malke
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego
(potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo

dojarka n
malkemaskine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do mechanicznego dojenia zwierząt;
malkepige
kobieta dojąca zwierzę mleczne

dojazd n
befordring
czynność dojeżdżania gdzieś
tilkørsel tilkørselsbane
(motoryzacja) droga dojazdowa

dojna krowa n
malkeko
(rolnictwo, rolniczy) krowa dająca mleko

dojrzałość n
modenhed
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
moden
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dok dɔk n
dok
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

doktorant dɔkˈtɔrãnt n
doktorand
osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
doktrin
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
dokument
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;
(informatyka, informatyczny) zbiór informacji zapisywanych i odczytywanych z pliku za pomocą odpowiedniego programu;
przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy

dokumentować v
dokumentere
składać dowody; przedstawiać dokumenty na potwierdzenie czegoś
gromadzić zapisy, zbierać materiały
stanowić dokument potwierdzający daną sprawę

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
hvorhen hvortil
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
nøjagtigt
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ particle
nøjagtigt
zgodnie z rzeczywistością co do każdego szczegółu

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
nøjagtig
o człowieku: robiący coś starannie
nøjagtig præcis akkurat eksakt
wykonany z dużą starannością

dolar ˈdɔlar n
dollar
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvat͡ɕ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
hælde benzin på bålet kaste benzin på bålet
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina dɔˈlʲĩna n
dal
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
dysse
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨt͡sʲci n
lavsorbisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnołużycki;

dolny ˈdɔlnɨ adj
nedre
znajdujący się na dole

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
hjem hus
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym
hus
(heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia
(urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
hus hjem
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny

dom aukcyjny n
auktionshus
(handel, handlowy) instytucja zajmująca się organizowaniem aukcji, czyli publicznej sprzedaży przedmiotów nabywanych przez licytację

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈd͡ʑɛt͡ska n
børnehjem
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom publiczny ˈdɔ̃m puˈblʲit͡ʃnɨ n
bordel horehus
dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom wariatów n
galeanstalt galehus
(potocznie, potoczny) brak ładu
galehus galeanstalt tosseanstalt
(potocznie, potoczny) zakład dla osób z zaburzeniami psychicznymi

domagać się dɔ̃ˈmaɡat͡ɕ‿ɕɛ v
behøve kræve
potrzebować
forlange kræve
wymagać, potrzebować, żądać, chcieć coś dla siebie

domek dla ptaków n
fuglekasse redekasse
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) niewielka konstrukcja w kształcie budki z otworem, w której ptak może bezpiecznie założyć gniazdo

domek z kart ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart n
korthus
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe
budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
domæne
(informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność

domestykacja ˌdɔ̃mɛstɨˈkat͡sʲja n
domesticering
(zootechnika, zootechniczny) udomowienie zwierząt

domieszka n
additiv tilsætning
niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

dominacja ˌdɔ̃mʲĩˈnat͡sʲja n
dominans herredømme
(książkowy) przeważanie, panowanie nad czymś

dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
dominikaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

dominikański ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃sʲci adj
dominikansk
odnoszący się do państwa Dominikana

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
domino dominospil
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;
dominobrik
kamień do gry w domino (1.1)

dominować ˌdɔ̃mʲĩˈnɔvat͡ɕ v
dominere
panować nad czymś, nad kimś
przeważać nad czymś, nad kimś

domniemany ˌdɔ̃mʲɲɛ̃ˈmãnɨ adj
angivelig formodet
oparty na przypuszczeniu

domokrążca ˌdɔ̃mɔˈkrɔ̃w̃ʃt͡sa n
bissekræmmer
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary

domowej roboty dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ adj
hjemmegjort hjemmelavet
wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu

domysł n
formodning
przypuszczenie, domniemanie

donacja n
donation
darowizna
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt darowizny

donica dɔ̃ˈɲit͡sa n
krukke potte
duża doniczka, naczynie do hodowania roślin ozdobnych

donikąd dɔ̃ˈɲikɔ̃nt adv
ingen sted
do żadnego określonego miejsca

donosiciel ˌdɔ̃nɔˈɕit͡ɕɛl n
stikker
(pejoratywnie, pejoratywny) ten, kto donosi, oskarża

donżuan n
don juan
(pejoratywnie, pejoratywny) bałamut, uwodziciel

dookoła ˌdɔːˈkɔwa preposition
omkring
ze wszystkich stron

dopamina n
dopamin
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲat͡ʃ n
genitiv ejefald
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
objekt
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
først kun
przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano
kun
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające
postawienie warunku

dopisywać v
tilskrive
pisząc dodawać tekstu do już napisanego

dopić ˈdɔpʲit͡ɕ v
drikke færdig færdigt drikke op
dokończyć picie czegoś, co już było wcześniej pite

doprowadzać ˌdɔprɔˈvad͡zat͡ɕ v
føre lede
przywodzić kogoś/coś w określone miejsce

dopóki dɔˈpuci conjunction
imens så længe
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie dɔˈputɨ ˈd͡zbãn ˈvɔdɛ ˈnɔɕi dɔˈpuci‿mu‿ɕɛ ˈuxɔ ɲɛ‿ˈurvʲjɛ proverb
krukken går så længe til vands, at den kommer hankeløs hjem
każdy ma swoje granice wytrzymałości

dopływ ˈdɔpwɨf n
biflod
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora
tilførsel tilstrømning
czynność docierania cieczy, energii itp. do określonego miejsca

doradca n
rådgiver
osoba udzielająca porad

doradca prawny n
juridisk rådgiver
osoba wykonująca zawód prawniczy nieposiadająca aplikacji radcowskiej lub adwokackiej;

doradzać v
råde rådgive
udzielać rad, wskazywać wyjście z sytuacji

doradztwo n
rådgivning
udzielanie porad

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
voksen
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły dɔˈrɔswɨ n
voksen
dorosła (1.1) osoba

dorozumiany adj
implicit underforstå
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, którego można się domyślić, przypuszczalny

dorsz dɔrʃ n
torsk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorycki adj
dorisk
dotyczący Dorów, jednego z plemion greckich;
dotyczący doryckiego porządku architektonicznego;

dossier n
dossier
zbiór dokumentów i akt dotyczących jakiejś osoby lub sprawy

dostarczać dɔˈstart͡ʃat͡ɕ v
levere
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś

dostateczny adj
tilstrækkelig
występujący w wystarczającym stopniu

dostawa dɔˈstava n
leverance levering
dostarczenie towaru np. do sklepu

dostawać dɔˈstavat͡ɕ v
få modtage
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny

dostać kosza v
få en kurv
otrzymać odmowną odpowiedź po wyrażeniu propozycji matrymonialnej

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
dignitar standsperson
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
adgang
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
tilgængelig
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia
(o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć
łatwy do zrozumienia

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
bogstavelig bogstavelig talt bogstaveligt bogstaveligt talt
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dosłowny dɔˈswɔvnɨ adj
bogstavelig ordret pålydende
znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia

dotacja dɔˈtat͡sʲja n
donation dotation
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotychczas dɔˈtɨxt͡ʃas adv
hidtil hidindtil indtil nu
(książkowy) do tego momentu, do chwili obecnej

dotychczasowy adj
hidtidig
taki jaki był dotychczas

dotyczyć dɔˈtɨt͡ʃɨt͡ɕ v
angå vedrøre dreje sig om handle om vedkomme
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyk ˈdɔtɨk n
føleevne følesans
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać dɔˈtɨkat͡ɕ v
røre
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dowcipny adj
vittig
pełen dowcipu
umiejący mówić i pisać żartobliwie i z humorem, lubiący żarty i dowcipy

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ‿ɕɛ v
erfare få at vide
uzyskać nową informację

dowodzić dɔˈvɔd͡ʑit͡ɕ v
lede
kierować i wydawać rozkazy jakiejś grupie
bevise
przeprowadzać dowód
stanowić dowód

dowolny dɔˈvɔlnɨ adj
vilkårlig
wszystko jedno który

dowód ˈdɔvut n
bevis
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;

dozować dɔˈzɔvat͡ɕ v
dosere
wydzielać coś określonymi porcjami

doświadczać v
opleve
doznawać czegoś

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
erfaring
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈt͡ʃɔ̃nɨ adj
erfaren
mający doświadczenie

dość dɔɕt͡ɕ indefiniteCardinalNumeral
nok
tyle, ile być powinno, wystarczająco dużo

dożylnie adv
intravenøst
(medycyna, medyczny) wprowadzając bezpośrednio do krwiobiegu przez żyłę

dożylny adj
intravenøs
bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

drabina draˈbʲĩna n
stige
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drag queen n
drag queen dragqueen
artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;

drakoński adj
drakonisk
(książkowy) bardzo restrykcyjny i surowy

drakońskie prawa draˈkɔ̃j̃sʲcɛ ˈprava idiom
drakoniske bestemmelser
(przenośnie, przenośnia) prawa surowe, bezwzględne, okrutne i ostre

dramat ˈdrãmat n
drama
nieszczęśliwe wydarzenie bądź sytuacja
utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;

dramaturg drãˈmaturk n
skuespilforfatter
pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

dramaturgiczny adj
dramaturgisk
związany z dramaturgią, dotyczący dramaturgii

dramatycznie adv
dramatisk
jak w dramacie
w sposób przepełniony grozą

dramatyczny adj
dramatisk
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego
(przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur ˈdrapat͡ʃ ˈxmur n
skyskraber
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapanie draˈpãɲɛ n
kradseri krating
(rzeczownik odczasownikowy) od drapać

drapać ˈdrapat͡ɕ v
klø
o pyle, kurzu: dostawać się do nosa, gardła powodując swędzenie
kradse
przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami
skrabe
zdzierać powierzchnię czymś ostrym lub szorstkim

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
rovdyr
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drapieżny draˈpʲjɛʒnɨ adj
rov
(biologia, biologiczny) taki, który żywi się innymi zwierzętami

drastycznie adv
drastisk
w sposób drastyczny

drażliwy draʒˈlʲivɨ adj
arrig hidsig
o człowieku: taki, który jest skłonny do nerwowości, pobudliwości; zbyt wrażliwy, przeczulony

drażnić ˈdraʒʲɲit͡ɕ v
irritere
irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

dren n
dræn
(medycyna, medyczny) rurka mająca odprowadzać płyny poza ciało chorego
(technologia, technika, techniczny) rura odprowadzająca wody gruntowe

drenaż mózgów n
hjerneflugt brain-drain braindrain
(socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;

drenowanie n
dræning
(rzeczownik odczasownikowy) od drenować

drenować v
dræne
osuszać teren

dressing ˈdrɛsʲĩŋk n
dressing
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zimny sos do sałatek i surówek, zwykle na bazie oliwy

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
træsko
(obuwnictwo, obuwniczy) but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
træ
wykonany z drewna
træagtig
(przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny

drewno ˈdrɛvnɔ n
træ
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drink drʲĩŋk n
drik
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobiarz n
fjerkræproducent
hodowca drobiu

drobiazg ˈdrɔbʲjask n
småting
coś drobnego, małego, niewielkiego

drobne ˈdrɔbnɛ n
småpenge skillemønt
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnomieszczanin n
småborger
osoba należąca do warstwy drobnomieszczańskiej

drobnomieszczański adj
småborgerlig
(socjologia, socjologiczny) związany z drobnomieszczaństwem
(książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) charakteryzujący się ciasnotą horyzontów, ograniczony w zainteresowaniach, przywiązany do konwenansów

drobnomieszczaństwo n
småborgerskab
(socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

drobny ˈdrɔbnɨ adj
fin
taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość
fin findelt finkornet
taki, który składa się z małych części

droga ˈdrɔɡa n
vej
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
motortrafikvej
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
korsvej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogi ˈdrɔɟi adj
dyr
posiadający wysoką cenę
kær dyr
bliski uczuciowo

drogo ˈdrɔɡɔ adv
dyrt
od: drogi (wart dużo pieniędzy)

drogowskaz drɔˈɡɔfskas n
vejskilt
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;

dron drɔ̃n n
drone dronefly
bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

drop drɔp n
stortrappe
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drozd drɔst n
drossel
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drożdże ˈdrɔʒd͡ʒɛ n
gær
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druga młodość n
anden ungdom
czucie się znów młodym, przeżywanie młodości na nowo będąc starszym
odświeżenie czegoś, powrót czegoś, co było kiedyś popularne

druga strona medalu ˈdruɡa ˈstrɔ̃na mɛˈdalu idiom
bagside af medaljen medaljens bagside
inny (zwykle negatywny) aspekt danej sprawy, kwestii

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
anden verdenskrig
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugi ˈdruɟi adj
anden andet
zajmujący ostatnie miejsce w dwuelementowym zbiorze o określonej kolejności elementów

drugie danie n
hovedret
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie

drugie śniadanie ˈdruɟjɛ ɕɲaˈdãɲɛ n
frokost lunch
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;

druk druk n
tryk
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka druˈkarka n
printer
urządzenie służące do drukowania;

drukować druˈkɔvat͡ɕ v
printe udprinte
umieszczać na tkaninie wzór przez barwienie, wytłaczanie, odciskanie
udskrive printe skrive ud udprinte
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drut drut n
metaltråd tråd
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;
strikkepind
(rękodzieło, rękodzielniczy) przyrząd do robótek ręcznych;

drużyna druˈʒɨ̃na n
mandskab team
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drużynowy ˌdruʒɨ̃ˈnɔvɨ adj
fører hos spejder
dotyczący drużyny, charakterystyczny dla drużyny

drwal drval n
skovhugger
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drwina ˈdrvʲĩna n
hån ironi
wyśmianie słowem lub gestem w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły będące okazaniem pogardy i wywyższenia się

drzewce ˈḍʒɛft͡sɛ n
skaft stang
drewniany drążek, do którego mocuje się flagę lub sztandar;

drzewny adj
træ træagtig
(botanika, botaniczny) dotyczący drzewa czy drzew

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
træ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
nåletræ
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworyt n
træsnit
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzwi ḍʒvʲi n
dør
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

drób drup n
fjerkræ
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso drobiu (1.1)
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

drżenie ˈdrʒɛ̃ɲɛ n
dirren rysten
(rzeczownik odczasownikowy) od drżeć

drżeć drʒɛt͡ɕ v
ryste sitre bæve dirre
trząść się, drgać, dygotać

dubbing ˈdabʲĩŋk n
dubbing
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubn dupn̥ n
dubnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch dux n
gejst
zapał, entuzjazm
spøgelse gejst
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
ånd
umysł, myśli ludzkie
istota, treść, charakter czegoś

dudek ˈdudɛk n
hærfugl
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
duet duo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy
duo duet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny złożony z dwóch osób

dukat ˈdukat n
dukat
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

duma ˈdũma n
stolthed
zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumny ˈdũmnɨ adj
stolt
pewny siebie, mający poczucie własnej godności
wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu
zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś

dupa ˈdupa n
fisse
(wulgarnie, wulgaryzm) (potencjalna) partnerka seksualna
røv
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) niezaradna osoba, oferma

dupczyć ˈdupt͡ʃɨt͡ɕ v
bolle knalde kneppe
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

dupek ˈdupɛk n
røvhul
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dur rzekomy n
paratyfus
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez jeden z serotypów bakterii Salmonella enterica, przebiegająca podobnie do duru brzusznego, lecz łagodniej;

durian ˈdurʲjãn n
durian
(spożywczy) owoc duriana (1.1)

durszlak ˈdurʃlak n
dørslag
(gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dziurkowana miska do odcedzania

dusić ˈduɕit͡ɕ v
kvæle
podrażniać drogi oddechowe
kvæle strangulere
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos
kvæle
ginąć z braku powietrza

dusza ˈduʃa n
sjæl
(przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba
sjæl ånd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;
stemmestok
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w instrumentach smyczkowych patyczek łączący górną i dolną płytę pudła rezonansowego;

duszkiem ˈduʃʲcɛ̃m adv
i ét drag
o piciu: bez przerwy, pomiędzy jednym a drugim oddechem; jednym tchem

duński ˈdũj̃sʲci adj
dansk
odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński ˈdũj̃sʲci n
dansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Danii;

duńskojęzyczny ˌdũj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
dansksproget
posługujący się językiem duńskim
spisany, stworzony w języku duńskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem duńskim

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
mange meget
w wielkiej ilości

duży ˈduʒɨ adj
stor
taki, którego rozmiar jest ponadprzeciętny
taki, którego ilość, natężenie, skala lub inna domyślna cecha jest znaczna w porównaniu z obiektami tego samego rodzaju

duży pokój ˈduʒɨ ˈpɔkuj n
dagligstue stue
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa dva ordinalAdjective
to
liczba 2

dwa tysiące n
to tusind to tusinde
liczba 2000

dwadzieścia dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa cardinalNumeral
tyve
liczba 20

dwadzieścia cztery dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireogtyve
liczba 24

dwadzieścia dwa dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈdva cardinalNumeral
toogtyve
liczba 22

dwadzieścia dziewięć dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
niogtyve
liczba 29

dwadzieścia jeden dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enogtyve
liczba 21

dwadzieścia osiem dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteogtyve
liczba 28

dwadzieścia pięć dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femogtyve
liczba 25

dwadzieścia siedem dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvogtyve
liczba 27

dwadzieścia sześć dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksogtyve
liczba 26

dwadzieścia trzy dvaˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕa ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treogtyve
liczba 23

dwanaście dvãˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
tolv
liczba 12

dwieście ˈdvʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
to hundrede
liczba 200

dwoić się i troić ˈdvɔ<sup>j</sup>it͡ɕ‿ɕɛ i‿ˈtrɔ<sup>j</sup>it͡ɕ v
pukle røven ud af bukserne
starać się sprawnie coś zrobić, kilka rzeczy jednocześnie, wkładać w to wiele wysiłku

dworzec ˈdvɔʒɛt͡s n
banegård
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwubiegunowy ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ adj
bipolar bipolær
taki, który ma dwa bieguny

dwuczęściowy ˌdvut͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ adj
todelt
składający się z dwóch części, podzielony na dwie części

dwudrzwiowy dvuˈḍʒvʲjɔvɨ adj
2-dørs todørs
mający dwoje drzwi lub jedne drzwi o dwóch skrzydłach

dwudziestka dvuˈd͡ʑɛstka n
20'er tyver
(potocznie, potoczny) banknot o nominale dwudziestu złotych
(potocznie, potoczny) kobieta w wieku 20 lat
całość składająca się z dwudziestu części, elementów lub jednostek
coś określone liczbą lub numerem 20
nazwa liczby 20

dwudziestkaczwórka n
fireogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 24
nazwa liczby 24

dwudziestkadwójka n
toogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 22
nazwa liczby 22

dwudziestkadziewiątka n
niogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 29
nazwa liczby 29

dwudziestkajedynka n
enogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 21
nazwa liczby 21

dwudziestkapiątka n
femogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 25
nazwa liczby 25

dwudziestkasiódemka n
syvogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 27
nazwa liczby 27

dwudziestkaszóstka n
seksogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 26
nazwa liczby 26

dwudziestkatrójka n
treogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 23
nazwa liczby 23

dwudziestkaósemka n
otteogtyver
coś, co oznaczone jest liczbą 28
nazwa liczby 28

dwudziestodwuletni ˌdvud͡ʑɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
toogtyveårig
mający dwadzieścia dwa lata
trwający dwadzieścia dwa lata

dwudziestoletni ˌdvud͡ʑɛstɔˈlɛtʲɲi adj
tyveårig
mający dwadzieścia lat
trwający dwadzieścia lat

dwudziesty dvuˈd͡ʑɛstɨ adj
tyvende
od 20

dwudziesty czwarty dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireogtyvende
od dwadzieścia cztery

dwudziesty drugi dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈdruɟi adj
toogtyvende
od dwadzieścia dwa

dwudziesty dziewiąty dvuˈd͡ʑɛstɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
niogtyvende
od dwadzieścia dziewięć

dwudziesty pierwszy dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enogtyvende
od dwadzieścia jeden

dwudziesty piąty dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femogtyvende
od dwadzieścia pięć

dwudziesty siódmy dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈɕudmɨ adj
syvogtyvende
od dwadzieścia siedem

dwudziesty szósty dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈʃustɨ adj
seksogtyvende
od dwadzieścia sześć

dwudziesty trzeci dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treogtyvende
od dwadzieścia trzy

dwudziesty ósmy dvuˈd͡ʑɛstɨ ˈusmɨ adj
otteogtyvende
od dwadzieścia osiem

dwugłowy dvuˈɡwɔvɨ adj
2-hovedet tohovedet
mający dwie głowy

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
tosproget bilingval
o człowieku: mówiący w dwóch językach

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
kolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwuletni dvuˈlɛtʲɲi adj
2-årig 2-års toårig toårs
mający dwa lata
trwający dwa lata

dwulitrowy adj
2-liters toliters
mający pojemność dwóch litrów, zawierający dwa litry czegoś

dwumasztowiec ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛt͡s n
tomaster
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający dwa maszty

dwumasztowy ˌdvũmaˈʃtɔvɨ adj
tomastet
o żaglowcu: mający dwa maszty

dwunastka dvũˈnastka n
tolver
nazwa liczby 12

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲit͡sa n
tolvfingertarm
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastniczy adj
duodenal
(anatomia, anatomiczny) dotyczący dwunastnicy, produkowany w dwunastnicy

dwunastoletni ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi adj
12-årig 12-års tolvårig tolvårs
mający dwanaście lat
trwający dwanaście lat

dwunasty dvũˈnastɨ adj
tolvte
od 12

dwupokojowy ˌdvupɔkɔˈjɔvɨ adj
toværelsers toværelses
z dwoma pokojami, mający dwa pokoje

dwupłat ˈdvupwat n
biplan dobbeltdækker todækker
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwusetny dvuˈsɛtnɨ adj
to hundrede
od dwieście

dwustronny dvuˈstrɔ̃nːɨ adj
bilateral tosidet tosidig
taki, w który angażują się dwie strony
tosidig tosidet
taki, którego można używać z dwóch stron tego czegoś

dwutlenek n
dioxid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek azotu n
kvælstofdioxid nitrogendioxid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków azotu, silnie toksyczny gaz o ostrym zapachu;

dwutlenek siarki n
svovldioxid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków siarki, bezbarwny gaz o ostrym i duszącym zapachu;

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
kuldioxid kultveilte karbondioxid
(chemia, chemiczny) CO2, związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutysięczny adj
to tusinde
będący ostatnim elementem zbioru wielkości dwóch tysięcy

dwuznaczny dvuˈznat͡ʃnɨ adj
tvetydig
zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby
wyrażający ukrytą aluzję, podtekst

dwójka ˈdvujka n
toer total
nazwa cyfry 2

dwójmyślenie n
dobbelttænkning
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyznawanie dwóch poglądów, które logicznie są ze sobą sprzeczne;

dyby n
gabestok
drewniane pęta zamykane na ręce, głowę a niekiedy i nogi skazańca;

dycha ˈdɨxa n
tier
(zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
dikotomi
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

dydaktyczny ˌdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ adj
didaktisk
wykonany w celu pouczania
związany z dydaktyką

dydaktyk n
didaktiker
naukowiec specjalizujący się w zakresie dydaktyki

dydaktyka dɨˈdaktɨka n
didaktik undervisningslære
(pedagogika, pedagogiczny) nauka o sposobach uczenia

dyfuzja dɨˈfuzʲja n
diffusion
(fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie;

dykcja ˈdɨkt͡sʲja n
diktion
sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktando n
diktat
(edukacja, edukacyjny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktat ˈdɨktat n
diktat
narzucanie komuś swej woli lub swego zdania

dyktator dɨkˈtatɔr n
diktator
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przyznawany niektórym wojskowym dowódcom powstania

dyktatura n
diktatur
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyktatura proletariatu n
proletariatets diktatur
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ustrój polityczny, w którym nieograniczoną władzę sprawuje klasa robotnicza, następujący bezpośrednio po rewolucji socjalistycznej i mający prowadzić ostatecznie do ustanowienia w państwie socjalizmu lub komunizmu poprzez likwidację własności prywatnej i innych instytucji kapitalistycznych;

dyktować v
diktere
kierować zachowaniem
mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał
zmuszać kogoś do przyjęcia jakichś warunków

dylatacja n
dilatation
(budownictwo) szczelina utworzona w konstrukcji architektonicznej w celu wyeliminowania wpływu dużych naprężeń lub innych czynników mogących uszkodzić konstrukcję;

dylemat n
dilemma
sytuacja wymagająca trudnego wyboru

dyletant dɨˈlɛtãnt n
dilettant
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
diligence
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym dɨ̃m n
røg
produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymisja dɨ̃ˈmʲisʲja n
demission
zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

dymić ˈdɨ̃mʲit͡ɕ v
ryge
wydzielać dym

dymka ˈdɨ̃mka n
forårsløg
(rolnictwo, rolniczy) roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion

dymny adj
røg røget
związany z dymem, dotyczący dymu

dynamiczny adj
dynamisk
ruchliwy, zmienny, żywiołowy
(fizyka, fizyczny) (akustyka, akustyczny) związany z natężeniem siły dźwięków

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
dynamit
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynamo dɨ̃ˈnãmɔ n
dynamo
(elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
dynasti
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii
(przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie

dynia ˈdɨ̃ɲa n
græskar
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dynia piżmowa n
butternutsquash moskusgræskar
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucurbita moschata Duch. gatunek rośliny jednorocznej z rodziny dyniowatych o podłużnych, beżowych owocach;

dynks dɨ̃ŋks n
noget
(regionalizm, regionalny) przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
diplom
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy
rodzaj wyróżnienia

dyplomacja n
diplomati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi
(przenośnie, przenośnia) umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
diplomat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa
(przenośnie, przenośnia) człowiek bardzo taktowny, kulturalny

dyplomatyczny ˌdɨplɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
diplomatisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyplomacją lub dyplomatą
(przenośnie, przenośnia) wyrażony z taktem, pomyślnie dla obu stron

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
direktør
osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektorka ˌdɨrɛkˈtɔrka n
direktør direktrice
forma żeńska od: dyrektor

dyrektywa n
direktiv
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulacja prawna, zarządzenie dot. danej kwestii

dyscyplina ˌdɨst͡sɨˈplʲĩna n
disciplin
rygorystyczne zasady postępowania
dział nauki, techniki itp.
rodzaj uprawianego sportu

dyscyplinarny adj
disciplinær
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odnoszący się do wykroczeń przeciwko dyscyplinie

dysgrafia dɨzˈɡrafʲja n
dysgrafi
częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania;

dysk dɨsk n
disk
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
płyta kompaktowa
diskos
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
harddisk
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskietka dɨsʲˈcɛtka n
diskette
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskont n
discountbutik discountforretning lavprisbutik
(handel, handlowy) sklep samoobsługowy o ograniczonym asortymencie, oferujący towar w niższych cenach niż konkurencja;

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
diskotek
zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce
(przestarzałe, przestarzały) płytoteka
lokal, w którym się odbywają dyskoteki (1.1);

dyskrecja n
diskretion
zdolność zachowywania tajemnic

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
diskret
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru
zachowujący tajemnice i taktowny
taki, który nie rzuca się w oczy

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnat͡sʲja n
diskrimination diskriminering forskelsbehandling
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminowanie n
diskriminering
stosowanie dyskryminacji

dyskryminować v
diskriminere
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskurs n
diskurs
dyskusja, wymiana zdań

dyskusja dɨsˈkusʲja n
diskussion
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dyskusyjny ˌdɨskuˈsɨjnɨ adj
diskutabel
budzący dyskusje, spory

dyskutować ˌdɨskuˈtɔvat͡ɕ v
diskutere
prowadzić dyskusję

dyskwalifikacja n
diskvalifikation diskvalificering
(sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
dysleksi ordblindhed
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia n
dysmorfofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dysonans dɨˈsɔ̃nãw̃s n
dissonans
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
dispensation
(żartobliwie) zwolnienie z wymogów
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysplazja n
dysplasi
(medycyna, medyczny) nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;

dyspozycja n
disponering disposition
ułożony plan czegoś
wrodzona skłonność lub umiejętność

dyspozycyjność n
rådighedspligt
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest dyspozycyjne; cecha tych, którzy są dyspozycyjni

dysproporcja n
disproportion
zakłócenie równowagi, brak harmonii

dysproz ˈdɨsprɔs n
dysprosium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dystans ˈdɨstãw̃s n
distance
(socjologia, socjologiczny) stosunek do kogoś lub czegoś charakteryzujący się chłodnym, ostrożnym i nieufnym podejściem
(sport, sportowy) wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
dystopi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;
(medycyna, medyczny) patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu
wizja rzeczywistości przedstawiona w dystopii (1.1)

dystopijny adj
dystopisk
związany z dystopią, dotyczący dystopii

dystroficzny adj
dystrofisk
dotyczący dystrofii

dystrybucja ˌdɨstrɨˈbut͡sʲja n
distribution fordeling distribuering
rozprowadzanie, rozdzielanie

dystrybutor n
distributør
urządzenie do wydzielania czegoś
ten, kto dystrybuuje

dysza ˈdɨʃa n
dyse
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszel ˈdɨʃɛl n
trækstang
drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

dywan ˈdɨvãn n
tæppe
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywinacja n
divination
(dawniej, dawny) (rzadki, rzadko używany) (ezoteryka) przepowiadanie przyszłości, wróżenie

dywiz ˈdɨvʲis n
bindestreg
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dyzenteria n
dysenteri
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit

dzban d͡zbãn n
kande
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;
zawartość dzbana (1.1)

dziadek ˈd͡ʑadɛk n
farfar bedstefar bedstefader
ojciec ojca
morfar bedstefader bedstefar
ojciec matki
olding
(potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

dziadek do orzechów ˈd͡ʑadɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
nøddeknækker
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dzianina d͡ʑä̃ˈɲĩna n
strik strikvare
(włókiennictwo) materiał powstający przez tworzenie oczek z przędzy i łączenie ich;

dziany adj
stenrig
(potocznie, potoczny) zamożny, bogaty
strikket
(krawiectwo) wykonany z dzianiny

dziać d͡ʑät͡ɕ v
ske
odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

dział d͡ʑaw n
afdeling
część instytucji
del
część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom
del område
dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.

dział kadr n
HR-afdeling hr-afdeling personaleafdeling
(zarządzanie) dział przedsiębiorstwa zajmujący się zasobami ludzkimi, płacami i dokumentacją pracowniczą

działalność d͡ʑaˈwalnɔɕt͡ɕ n
virksomhed
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie d͡ʑaˈwãɲɛ n
aktivitet virkning
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś
operation
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa i tradycyjnie oznaczana określonym symbolem pomiędzy jej argumentami;

działać ˈd͡ʑawat͡ɕ v
du virke
być sprawnym, funkcjonować
handle
aktywnie uczestniczyć, pracować
virke
wywoływać określony efekt (o leku)

działka ˈd͡ʑawka n
jordlod lod parcel
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę
kolonihave
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (potocznie, potoczny) ogród działkowy

dzidziuś ˈd͡ʑid͡ʑüɕ n
trold
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

dzieci i ryby głosu nie mają ˈd͡ʑɛ̇t͡ɕi ː‿ˈrɨbɨ ˈɡwɔsu ɲɛ‿ˈmajɔ̃w̃ proverb
børn skal ses, men ikke høres
dzieci nie mają własnego zdania, dorośli nie liczą się ze zdaniem dzieci

dziecinnieć v
blive barnlig
nabierać cech dziecka

dzieciobójca ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈbujt͡sa n
barnemorder
(książkowy) zabójca dziecka lub dzieci

dzieciobójczyni ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔbujˈt͡ʃɨ̃ɲi n
barnemorderske
kobieta, która zabiła własne dziecko

dzieciobójstwo ˌd͡ʑɛ̇t͡ɕɔˈbujstfɔ n
barnedrab
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕɛ̃nt͡sɨ adj
barn barnagtig barnlig
przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo d͡ʑɛ̇ˈt͡ɕĩj̃stfɔ n
barndom
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko ˈd͡ʑɛt͡skɔ n
barn børn
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia

dziedzictwo n
arv
dobra zachowane dla następnych pokoleń
majątek przejęty po kimś

dziedziczyć d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑit͡ʃɨt͡ɕ v
arve
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
być uprawnionym do takiego otrzymania
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedziniec d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑĩɲɛt͡s n
gård
wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

dziegieć ˈd͡ʑɛ̇ɟɛ̇t͡ɕ n
trætjære
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dzielić ˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ v
dele
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości
mieć z czymś / kimś coś wspólnego
dele dividere
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;

dzielić skórę na niedźwiedziu ˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ ˈskurɛ ˌna‿ɲɛ̇ˈd͡ʑvʲjɛ̇d͡ʑu v
man skal ikke sælge skindet før bjørnen er skudt
przedwcześnie cieszyć się z osiągnięcia planowanych korzyści

dzielna n
dividend
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica d͡ʑɛlʲˈɲit͡sa n
kvarter bydel bykvarter byområde
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielny ˈd͡ʑɛlnɨ adj
tapper
nie poddający się przeciwnościom

dzienna zmiana n
daghold
grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki w ciągu dnia
okres czasu pracy przebiegający w dzień

dziennie ˈd͡ʑɛ̇̃ɲːɛ adv
om dagen
w ciągu dnia; dotyczy ilości czegoś

dziennik ˈd͡ʑɛ̇̃ɲːik n
dagblad
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie
dagbog
notatki zapisywane codziennie

dziennikarski adj
journalistisk
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
journalistik
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz d͡ʑɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
journalist
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierżawczy adj
possessiv
(językoznawstwo, językoznawczy) oznaczający relację przynależności lub posiadania

dziesiątka d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka n
tier
nazwa liczby 10

dziesiątkować ˌd͡ʑɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ v
decimere
(książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę
(książkowy) niszczyć, tępić, uśmiercać masowo

dziesiąty d͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ adj
tiende
od 10

dziesięcina n
tiende
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

dziesięciokrotnie ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ adv
tifold
dziesięć razy

dziesięciolecie ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ n
årti tiår
okres dziesięciu lat

dziesięcioletni ˌd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
tiårig 10-årig 10-års tiårs
mający dziesięć lat
trwający dziesięć lat

dziesięcioro przykazań n
de ti bud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju

dziesiętny d͡ʑɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ adj
decimal
mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

dziesięć ˈd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
ti
liczba 10

dziesięć tysięcy n
ti tusind ti tusinde
liczba 10 000

dziewczyna d͡ʑɛfˈt͡ʃɨ̃na n
kæreste pige
partnerka, nieformalna narzeczona, konkubina
pige
młoda, niezamężna kobieta
(przestarzałe, przestarzały) żeńska pomoc domowa

dziewczęcy d͡ʑɛfˈt͡ʃɛ̃nt͡sɨ adj
pigeagtig pigelig piget
dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

dziewica d͡ʑɛˈvʲit͡sa n
jomfru
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym
(poetycki, poetycko) (przestarzałe, przestarzały) lub (żartobliwie) młoda kobieta, panna

dziewictwo n
jomfrudom
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewiątka d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka n
nier
cyfra 9
karta do gry, oznaczona cyfrą 9

dziewiąty d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
niende
od 9

dziewięciojęzyczny ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
nisproget
posługujący się dziewięcioma językami

dziewięcioletni ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
niårig 9-årig 9-års niårs
mający dziewięć lat
trwający dziewięć lat

dziewiętnastoletni ˌd͡ʑɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
19-årig 19-års nittenårig nittenårs
mający dziewiętnaście lat
trwający dziewiętnaście lat

dziewiętnasty ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnastɨ adj
nittende
od 19

dziewiętnaście ˌd͡ʑɛvʲjɛtˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
nitten
liczba 19

dziewięć ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
ni
liczba 9

dziewięćdziesiąt ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt cardinalNumeral
halvfems niti
liczba 90

dziewięćdziesiąt cztery ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireoghalvfems
liczba 94

dziewięćdziesiąt dwa ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈdva cardinalNumeral
tooghalvfems
liczba 92

dziewięćdziesiąt dziewięć ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
nioghalvfems nioghalvfemsindstyve
liczba 99

dziewięćdziesiąt jeden ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enoghalvfems
liczba 91

dziewięćdziesiąt osiem ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteoghalvfems
liczba 98

dziewięćdziesiąt pięć ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femoghalvfems
liczba 95

dziewięćdziesiąt siedem ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvoghalvfems
liczba 97

dziewięćdziesiąt sześć ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksoghalvfems
liczba 96

dziewięćdziesiąt trzy ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treoghalvfems
liczba 93

dziewięćdziesiątka n
90'er halvfemser
coś określone liczbą lub numerem 90
nazwa liczby 90

dziewięćdziesiątkaczwórka n
94'er fireoghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 94
nazwa liczby 94

dziewięćdziesiątkadwójka n
92'er tooghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 92
nazwa liczby 92

dziewięćdziesiątkadziewiątka n
99'er nioghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 99
nazwa liczby 99

dziewięćdziesiątkajedynka n
91'er enoghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 91
nazwa liczby 91

dziewięćdziesiątkapiątka n
95'er femoghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 95
nazwa liczby 95

dziewięćdziesiątkasiódemka n
97'er syvhalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 97
nazwa liczby 97

dziewięćdziesiątkaszóstka n
96'er seksoghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 96
nazwa liczby 96

dziewięćdziesiątkatrójka n
93'er treoghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 93
nazwa liczby 93

dziewięćdziesiątkaósemka n
98'er otteoghalvfemser
coś określone liczbą lub numerem 98
nazwa liczby 98

dziewięćdziesiąty ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ adj
halvfemsindstyvende halvfemsende
od dziewięćdziesiąt

dziewięćdziesiąty czwarty ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireoghalvfemsende fireoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt cztery (94)

dziewięćdziesiąty drugi ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈdruɟi adj
tooghalvfemsende tooghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt dwa (92)

dziewięćdziesiąty dziewiąty ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
nioghalvfemsende nioghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt dziewięć (99)

dziewięćdziesiąty pierwszy ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enoghalvfemsende enoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt jeden (91)

dziewięćdziesiąty piąty ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femoghalvfemsende femoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt pięć (95)

dziewięćdziesiąty siódmy ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈɕudmɨ adj
syvoghalvfemsende syvoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt siedem (97)

dziewięćdziesiąty szósty ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈʃustɨ adj
seksoghalvfemsende seksoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt sześć (96)

dziewięćdziesiąty trzeci ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treoghalvfemsende treoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt trzy (93)

dziewięćdziesiąty ósmy ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈusmɨ adj
otteoghalvfemsende otteoghalvfemsindstyvende
od dziewięćdziesiąt osiem (98)

dziewięćdziesięcioletni ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
halvfemsårig
mający dziewięćdziesiąt lat
trwający dziewięćdziesiąt lat

dziewięćset ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛt numeral
ni hundrede
liczba 900

dziewięćsetny ˌd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtnɨ adj
ni hundrede
od dziewięćset

dzieło ˈd͡ʑɛwɔ n
værk
efekt pracy twórczej

dzieło sztuki ˈd͡ʑɛwɔ ˈʃtuci n
kunstværk
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień d͡ʑɛ̇̃ɲ n
dag
okres od świtu do zmierzchu
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry ˈd͡ʑɛn ˈdɔbrɨ ˈd͡ʑɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
god morgen goddag godmorgen
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień roboczy n
arbejdsdag
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowa liczba godzin pracy
(zawód, zawodowy, zawodowo) dzień, w którym się idzie do pracy

dzień wypłaty n
lønningsdag
stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik d͡ʑik n
vildsvin
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki ˈd͡ʑici adj
vild
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach
nieokrzesany
naturalny
niekontrolowany

dziobak ˈd͡ʑɔbak n
næbdyr
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchus, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dziobać ˈd͡ʑɔbat͡ɕ v
pikke
uderzać dziobem
(potocznie, potoczny) uderzać czymś ostrym
jeść dziobem

dzioborożec ˌd͡ʑɔbɔˈrɔʒɛt͡s n
næsehornsfugl
(ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

dzisiaj ˈd͡ʑiɕäj adv
i dag
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś
w obecnym czasie, w bieżącym okresie

dziura ˈd͡ʑura n
hul
otwór powstały wskutek uszkodzenia
(przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) pochwa, wagina
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa
hul tandhul
(potocznie, potoczny) ubytek w zębie

dziurkacz biurowy ˈd͡ʑurkad͡ʒ bʲjuˈrɔvɨ n
hulmaskine
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;

dziwaczny d͡ʑiˈvat͡ʃnɨ adj
bizar mærkelig sær
cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwak ˈd͡ʑivak n
enspænder særling
osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami

dziwka ˈd͡ʑifka n
ludder
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny ˈd͡ʑivnɨ adj
mærkelig underlig
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób d͡ʑup n
bov
(morski) przednia część kadłuba statku;
næb
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

dziąsło ˈd͡ʑɔ̃w̃swɔ n
tandkød
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dzięcioł ˈd͡ʑɛ̇̃ɲt͡ɕɔw n
spætte
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny ˈd͡ʑɛ̇̃ɲt͡ɕɔw ˈt͡ʃarnɨ n
sortspætte
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięki ˈd͡ʑɛ̃ŋʲci interjection
takker
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki ˈd͡ʑɛ̃ŋʲci preposition
takket være
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dziękować d͡ʑɛ̃ŋˈkɔvat͡ɕ v
takke
(dosłownie) składać podziękowanie

dziękuję d͡ʑɛ̃ŋˈkujɛ interjection
tak
zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo d͡ʑɛ̃ŋˈkujɛ ˈbard͡zɔ
mange tak tusind tak
…wyrażający wdzięczność

dzwon d͡zvɔ̃n n
klokke
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek ˈd͡zvɔ̃nɛk n
bjælde
mały dzwon

dzwonek rowerowy ˈd͡zvɔ̃nɛk ˌrɔvɛˈrɔvɨ n
cykelklokke
mechaniczny sygnalizator dźwiękowy przy rowerze;

dzwonić ˈd͡zvɔ̃ɲit͡ɕ v
ringe
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwony rurowe ˈd͡zvɔ̃nɨ ruˈrɔvɛ n
rørklokker
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kilka metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie wydających dźwięk po uderzeniu młotkiem;

dzyń interjection
ring
(potocznie, potoczny) (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) krótki, brzęczący dźwięk, onomatopeja naśladująca dzwonek np. roweru

dół duw n
hule
dziura wykopana w ziemi

dąb dɔ̃mp n
eg egetræ
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
eg egtræ
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)

dąbrowa n
egeskov
(leśnictwo) las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem

dąć dɔ̃ɲt͡ɕ v
blæse
wiać z dużą siłą
blæse puste
dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki

dębina n
eg egetræ
(drewnoznawstwo, drewno i obróbka drewna) dębowe drewno
egeskov
dębowy las

dętka ˈdɛ̃ntka n
slange
(motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

dłoń dwɔ̃ɲ n
hånd håndflade
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług dwuk n
gæld
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;
(przenośnie, przenośnia) zobowiązanie moralne

długi ˈdwuɟi adj
lang
mający znaczny wymiar podłużny (długość)
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
lang langvarig
trwający znaczny czas

długi weekend ˈdwuɟi ˈwʲikɛ̃nt n
forlænget weekend lang weekend
(potocznie, potoczny) weekend, przed którym lub po którym następuje dzień wolny od pracy;

długo ˈdwuɡɔ adv
længe
na znaczną długość
przez, na znaczny czas

długopis dwuˈɡɔpʲis n
kuglepen
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długotrwały ˌdwuɡɔˈtr̥fawɨ adj
langvarig
trwający przez długi czas

długość ˈdwuɡɔɕt͡ɕ n
længde
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
(fizyka, fizyczny) o fali: najmniejsza odległość między dwoma punktami o tej samej fazie drgań;

długość geograficzna n
længdekreds
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0 a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;

dłużnik ˈdwuʒʲɲik n
debitor skyldner
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;
skyldner
(książkowy) osoba mająca wobec kogoś moralne zobowiązania

dźgać d͡ʑɡat͡ɕ v
stikke
uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

dźwięk d͡ʑvʲjɛ̃ŋk n
lyd
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękonaśladowczy ˌd͡ʑvʲjɛ̃ŋkɔ̃naɕlaˈdɔft͡ʃɨ adj
lydefterlignende onomatopoietisk lydmalende
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury

dżdżownica d͡ʒːɔvʲˈɲit͡sa n
regnorm
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżem d͡ʒɛ̃m n
syltetøj
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżentelmen d͡ʒɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
gentleman
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,
mężczyzna wytworny, elegancko ubrany, elegancki

dżihad ˈd͡ʒʲixat n
jihad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska

dżingiel ˈd͡ʒʲĩŋʲɟɛl n
jingle
(środowiskowy) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) przerywnik muzyczny, najczęściej reklamujący stację (nazwa, częstotliwość) lub audycję

dżinsy ˈd͡ʒʲĩw̃sɨ n
jeans cowboybukser denimbukser
(odzieżownictwo) (krawiectwo) spodnie z dżinsu lub drelichu wzorowane na spodniach farmerskich;

dżip d͡ʒʲip n
jeep
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) każdy samochód terenowy
(motoryzacja) (wojskowość, wojskowy) amerykański bezdrzwiowy samochód z okresu II wojny światowej

dżoker ˈd͡ʒɔkɛr n
joker
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę
ukryty atut, ktoś lub coś, co użyte w pewnym momencie radykalnie poprawia czyjąś sytuację

dżuma ˈd͡ʒũma n
pest
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla ˈd͡ʒũŋɡla n
jungle
wilgotny las tropikalny;
(przenośnie, przenośnia) coś trudnego do zrozumienia, pokonania
(przenośnie, przenośnia) miejsce, gdzie ludzie zachowują się bezlitośnie, gdzie silniejszy narzuca swoją wolę słabszym

e-mail ˈĩmɛjl n
e-brev e-mail mail
(informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1)
e-mail
(informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości;
e-mail-adresse e-mailadresse
(informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1)

earl n
jarl
członek arystokracji Zjednoczonego Królestwa, współcześnie o randze wyższej niż wicehrabia, lecz niższej niż markiz;

earl grey n
Earl Grey-te earl grey-te earl-grey-te
(spożywczy) rodzaj czarnej herbaty, aromatyzowanej olejkiem bergamotowym;

ebonit n
ebonit
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo ˈɛxɔ n
ekko
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

edukacja ˌɛduˈkat͡sʲja n
uddannelse
nauczanie kogoś
proces uczenia się

edytować ˌɛdɨˈtɔvat͡ɕ v
redigere
(informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt ˈɛfɛkt n
effekt
osiągnięcie, wynik
(przestarzałe, przestarzały) lm rzeczy, własność ruchoma

efektowny ˌɛfɛkˈtɔvnɨ adj
effektfuld
sprawiający zadziwiająco dobre wrażenie

efektywny ˌɛfɛkˈtɨvnɨ adj
effektiv
istotny, rzeczywisty
skuteczny, wydajny

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨt͡ʃnɨ adj
efemer efemerisk kortvarig
taki, który szybko przemija

egejski adj
ægæisk
dotyczący Morza Egejskiego
dotyczący kultury egejskiej

egipski ɛˈɟipsʲci adj
egyptisk ægyptisk
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

ego ˈɛɡɔ n
ego jeg
(psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryk ˌɛɡɔˈt͡sɛ̃ntrɨk n
egocentriker
osoba nie biorąca pod uwagę czyichś opinii, uważająca, że „świat kręci się wokół niej”

egocentryzm n
egocentrisme
(psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
egoist
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egzaltacja ˌɛɡzalˈtat͡sʲja n
eksaltation opstemthed
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
eksamen prøve
(edukacja, edukacyjny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzaminator n
eksaminator
osoba przeprowadzająca egzamin, (także, też) osoba oceniająca arkusze egzaminacyjne

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvat͡ɕ v
eksaminere
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi
(przenośnie, przenośnia) badać, obserwować, wypytywać

egzekucja ˌɛɡzɛˈkut͡sʲja n
eksekution
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
henrettelse eksekution
wykonanie wyroku śmierci

egzekutor n
eksekutor
wykonawca wyroku sądowego, testamentu, zarządzeń władz itp.

egzekwować ˌɛɡzɛˈkfɔvat͡ɕ v
eksekvere gennemføre håndhæve udføre
wymagać wykonania czegoś
inddrive opkræve
zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań

egzema n
eksem
(medycyna, medyczny) nieinfekcyjny stan zapalny głównie wierzchniej warstwy skóry objawiający się świądem, zaczerwienieniem, pęcherzykami i złuszczaniem naskórka

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
eksemplar
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzogenny adj
eksogen essentiel
(biologia, biologiczny) pochodzący z zewnątrz organizmu

egzorcyzm n
eksorcisme
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
eksotisk
niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nt͡sʲja n
eksistens
istnienie, byt, życie i jego warunki

einstein ˈajn͇ʃtajn n
einsteinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulacja ˌɛjakuˈlat͡sʲja n
ejakulation sædafgang
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat n
ejakulat
(fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ejakulować v
ejakulere
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wydalać nasienie w wyniku orgazmu

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨt͡ʃnɨ adj
eklektisk
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów
taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki

ekliptyczny ˌɛklʲipˈtɨt͡ʃnɨ adj
ekliptisk
(przymiotnik) od: ekliptyka

ekolog ɛˈkɔlɔk n
økolog
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią
(potocznie, potoczny) działacz społeczny, aktywista na rzecz ekologii; ekologista

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
økologi
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
økologisk
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomia ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
økonomi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
økonomisk
odnoszący się do gospodarki
związany z ekonomią lub ekonomiką

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
økosystem
(ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością;
(informatyka, informatyczny) ogół sprzętu i/lub oprogramowania współpracującego ze sobą dzięki dostarczaniu przez jednego producenta

ekran ˈɛkrãn n
filmlærred skærm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy
skærm
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
(budownictwo) budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.

eks-
ex-
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: były, dawny
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: wyłączanie, wykluczanie z czegoś

ekscelencja ˌɛkst͡sɛˈlɛ̃nt͡sʲja n
excellence
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)

ekscentryczny ˌɛkst͡sɛ̃nˈtrɨt͡ʃnɨ adj
excentrisk
dziwaczny, odbiegający od normy
(geometria) taki, który nie ma wspólnego środka
(technologia, technika, techniczny) działający dzięki zastosowaniu mimośrodu

ekscytujący adj
spændende
wywołujący silne emocje, podniecenie lub zainteresowanie

ekshibicjonista ˌɛksxʲibʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista n
ekshibitionist blotter
mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych;

ekshibicjonistka ˌɛksxʲibʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲistka n
ekshibitionist blotter
kobieta, która obnaża się w miejscach publicznych

ekshibicjonizm ˌɛksxʲibʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
ekshibitionisme
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshumacja n
ekshumering opgraving
wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekshumować v
ekshumere grave op opgrave
wydobywać pochowane zwłoki

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
eksklusiv
elegancki lub luksusowy
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
ekskommunikation bandlysning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekskomunikować ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvat͡ɕ v
ekskommunikere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

ekslibris n
ekslibris exlibris
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) znak własnościowy wklejany na wewnętrznej okładce książki;

ekspansjonizm n
ekspansionisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu;

ekspata n
ekspat expat
(socjologia, socjologiczny) specjalista wysokiej klasy, który dobrowolnie opuścił ojczyznę celem pracy za granicą

ekspedient ɛksˈpɛdʲjɛ̃nt n
ekspedient
człowiek, który sprzedaje towar w sklepie

ekspedientka ˌɛkspɛˈdʲjɛ̃ntka n
ekspeditrice
kobieta, która sprzedaje towar w sklepie

ekspedycja ˌɛkspɛˈdɨt͡sʲja n
ekspedition
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział
dział w instytucji zajmujący się przyjmowaniem i wysyłaniem towarów, papierów urzędowych itp.
wyprawianie gdzieś kogoś
wysyłanie przesyłek lub towarów na miejsce przeznaczenia

ekspert ˈɛkspɛrt n
ekspert
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
eksperiment
pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu
eksperiment forsøg
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;

eksperymentalny ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
eksperimentel eksperimental
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy

eksperymentować v
eksperimentere
przeprowadzać eksperyment, podejmować próby, szukać nowych pomysłów i rozwiązań

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvat͡ɕ v
eksplodere
z hukiem i gwałtownie rozpadać się (rozpaść się) na mniejsze kawałki

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
eksplosion
rozerwanie się z hukiem;

eksponować v
eksponere
(fotografia) wystawiać kliszę fotograficzną na działanie światła
wystawiać siebie na działanie czego

eksportować ˌɛkspɔrˈtɔvat͡ɕ v
eksportere
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego

ekspresja ɛksˈprɛsʲja n
udtryksfuldhed
wyraziste i sugestywne wyrażanie (uzewnętrznianie) uczuć

ekspresjonistyczny adj
ekspressionistisk
(sztuka) związany z ekspresjonizmem, dotyczący ekspresjonizmu albo ekspresjonisty

ekspresyjny adj
udtryksfuld ekspressiv
odznaczający się siłą wyrazu

ekstatyczny ˌɛkstaˈtɨt͡ʃnɨ adj
ekstatisk
dotyczący ekstazy, wywodzący się z ekstazy; będący wynikiem ekstazy

ekstaza ɛkˈstaza n
ekstase
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstensywny ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
ekstensiv
rozciągły, obszerny, obfity ilościowo

ekstrakt n
ekstrakt
produkt sporządzony poprzez zagęszczanie
(dawniej, dawny) streszczenie głównych myśli utworu, wyciąg

ekstremalnie ˌɛkstrɛ̃ˈmalʲɲɛ adv
ekstremt
w sposób ekstremalny

ekstremalność n
ekstremitet
cecha tego, co ekstremalne; cecha tych, którzy są ekstremalni

ekstremistyczny adj
ekstremistisk
dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

eksżona ɛɡzˈʒɔ̃na n
eks eks-kone ekshustru ekskone
była żona

ekumeniczny adj
økumenisk fælleskirkelig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ekumenizmem, dotyczący ekumenizmu

ekwilibrystyka ˌɛkfʲilʲiˈbrɨstɨka n
balancekunst
zachowywanie równowagi w trudnych warunkach, np. na linie

elastyczność ˌɛlaˈstɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
elasticitet
cecha tego, co elastyczne
fleksibilitet
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) łatwość przystosowania się do nowych warunków, do nowej sytuacji

elastyczny ˌɛlaˈstɨt͡ʃnɨ adj
elastisk fleksibel
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty
fleksibel elastisk
(przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący

elegancja ˌɛlɛˈɡãnt͡sʲja n
elegance
dobry smak w ubiorze i zachowaniu

elegancki ˌɛlɛˈɡãnt͡sʲci adj
elegant
dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elegant ɛˈlɛɡãnt n
elegantier
mężczyzna charakteryzujący się elegancją

elegia ɛˈlɛɟja n
elegi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;

elektro- ɛˈlɛktrɔ
elektro-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością

elektrociepłownia n
kraftvarmeværk
zakład wytwarzający równocześnie z energią elektryczną energię cieplną;

elektroda ˌɛlɛkˈtrɔda n
elektrode
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektrofiltr ˌɛlɛkˈtrɔfʲiltr̥ n
elektrofilter
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do usuwania pyłu ze strumienia gazu przez wykorzystanie siły elektrostatycznej;

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
elektrolyt
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektrolityczny adj
elektrolytisk
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektromagnetyczny adj
elektromagnetisk
(fizyka, fizyczny) związany z elektromagnetyzmem

elektromagnetyzm n
elektromagnetisme
(fizyka, fizyczny) magnetyzm o podłożu elektrycznym; ogół zjawisk magnetycznych powodowanych przez prąd elektryczny
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych;

elektromechanik n
elektromekaniker
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) specjalista w zakresie elektromechaniki; mechanik pracujący przy montażu i naprawach aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych

elektromonter n
elmontør
(technologia, technika, techniczny) pracownik techniczny wykonujący wszelkie roboty związane z urządzeniami elektrycznymi

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
elektron
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
elektronisk
związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
elektronik
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektronowolt ˌɛlɛktrɔ̃ˈnɔvɔlt n
elektronvolt
(fizyka, fizyczny) jednostka energii;

elektroterapia n
elektroterapi
(medycyna, medyczny) leczenie prądem elektrycznym;

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
kraftværk elektricitetsværk elværk
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrownia atomowa n
atomkraftværk kernekraftværk a-kraftværk
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;

elektrownia słoneczna n
solkraftværk
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym przetwarza się energię niesioną przez promienie słońca w energię elektryczną;

elektrownia wodna ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa ˈvɔdna n
vandkraftanlæg
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;

elektrowstrząs n
elektrochok
(medycyna, medyczny) (elektryczność) zabieg polegający na przepuszczeniu prądu elektrycznego przez ciało pacjenta

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
elektricitet el
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨt͡ʃnɨ adj
elektrisk
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryfikacja n
elektrificering
(elektryczność) proces wprowadzania energii elektrycznej do miejsc, które jej wcześniej nie miały; rozbudowa infrastruktury elektrycznej

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
elektriker elinstallatør
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

elektryzować ˌɛlɛktrɨˈzɔvat͡ɕ v
elektrisere
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie)
wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
element
część składowa
(filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela

elementarny ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
elementær
podstawowy, najprostszy

elewacja ˌɛlɛˈvat͡sʲja n
facade
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;

elf ɛlf n
elver alf
istota fantastyczna;

eliminacja n
elimination eliminering
(eufemistycznie) zabicie kogoś
usuwanie, często drogą selekcji
wstępna faza konkursu, zawodów

elipsa ɛˈlʲipsa n
ellipse
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elipsoidalny adj
ellipseformet
mający kształt elipsoidy, odnoszący się do elipsoidy

eliptyczny adj
elliptisk
mający kształt elipsy

elita ɛˈlʲita n
elite
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku

elokwencja n
veltalenhed elokvens
umiejętność pięknego wysławiania się

elokwentny ˌɛlɔˈkfɛ̃ntnɨ adj
veltalende elokvent
mający dar umiejętnego, łatwego wysławiania się

emanować v
emanere udstråle ånde
promieniować, wydzielać coś z siebie

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
embargo
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;

embarras de richesse n
embarras de richesse embarras du choix
(przenośnie, przenośnia) trudność wyboru z powodu obfitości przedmiotów; zbyteczna obfitość opcji, z których trudno jest wybrać

ementaler n
emmentaler emmentalerost
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku

emeryt ɛ̃ˈmɛrɨt n
pensionist
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
pension
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡrat͡sʲja n
emigration
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrant ɛ̃ˈmʲiɡrãnt n
emigrant udvandrer
ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
emirat
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira

emisja ɛ̃ˈmʲisʲja n
emission
(fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)
wypuszczanie do atmosfery gazów lub pyłów
emission udstedelse
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.
udsendelse
nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego

emitować ˌɛ̃mʲiˈtɔvat͡ɕ v
emittere
(ekonomia, ekonomiczny) wypuszczać na rynek papiery wartościowe lub pieniądze
wypuszczać coś do atmosfery
emittere udsende udstråle
(fizyka, fizyczny) wysyłać promieniowanie lub cząstki

emocja ɛ̃ˈmɔt͡sʲja n
emotion følelse
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emocjonalny ˌɛ̃mɔt͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
emotionel
dotyczący emocji, emocjonalności
łatwo ulegający emocjom

emotikon ˌɛ̃mɔˈtʲikɔ̃n n
emotikon
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;

emotywny adj
emotiv
emocjonalny, uczuciowy

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
empati
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨt͡ʃnɨ adj
empirisk
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

emu ˈɛ̃mu n
emu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

emulator ˌɛ̃muˈlatɔr n
emulator
(informatyka, informatyczny) program komputerowy naśladujący działanie systemu komputerowego lub innego programu;

en face adv
en face forfra
o twarzy, postaci: widziany z przodu, twarzą do patrzącego

enchilada n
enchilada
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie meksykańskie z kukurydzianej tortilli nadzianej mięsnym lub jarskim farszem, podpieczonej i serwowanej z sosem;

encyklika ɛ̃nˈt͡sɨklʲika n
encyklika
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;

encyklopedia ˌɛ̃nt͡sɨklɔˈpɛdʲja n
encyklopædi leksikon
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny ˌɛ̃nt͡sɨklɔpɛˈdɨt͡ʃnɨ adj
encyklopædisk
związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii
(slangowo) w Wikipedii: taki, który nadaje się do encyklopedii

endemia ɛ̃nˈdɛ̃mʲja n
endemi
(medycyna, medyczny) stałe występowanie pewnej choroby na określonym terenie;

endemiczny adj
endemisk
występujący tylko na określonym obszarze

endogeniczny adj
endogen
(medycyna, medyczny) pochodzący z wnętrza organizmu lub układu; powstały wewnętrznie

endogenny adj
endogen
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz

endometrioza n
endometriose
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endorfina ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna n
endorfin
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

endoskopia n
endoskopi
(medycyna, medyczny) oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

energetyczny adj
energetisk
dotyczący energetyki
związany z energią

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
energi
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
entuzjazm, chęć do działania

energia atomowa n
atomkraft
(fizyka, fizyczny) energia wydzielana podczas reakcji jądrowej;

energia elektryczna n
elenergi
(fizyka, fizyczny) energia zgromadzona w polu elektrycznym;

energia jądrowa ɛ̃ˈnɛrʲɟja jɔ̃nˈdrɔva n
kernekraft
(fizyka, fizyczny) energia wydzielana podczas reakcji jądrowej;

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟit͡ʃnɨ adj
energisk
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

enfant terrible n
enfant terrible
niedyskretna, łamiąca wszelkie reguły, nietaktowna osoba;

enigmatyczny ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨt͡ʃnɨ adj
enigmatisk
zagadkowy, trudny do zrozumienia

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
enklave
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;
teren otoczony ze wszystkich stron obszarem innego rodzaju

enolog ɛ̃ˈnɔlɔk n
ønolog
specjalista w dziedzinie enologii

enologia ˌɛ̃nɔˈlɔɟja n
ønologi
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;

enologiczny adj
ønologisk
dotyczący enologii, winoznawstwa

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
enthalpi entalpi
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entalpia swobodna ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna n
fri energi fri enthalpi
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa;

ententa ãnˈtãnta n
entente
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi
(historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;

enterocyt n
enterocyt
komórka nabłonka jelita cienkiego odpowiedzialna za trawienie i wchłanianie;

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
entomologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
entropi
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;

entuzjasta ˌɛ̃ntuˈzʲjasta n
entusiast
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjastyczny adj
entusiastisk
trwający w stanie zachwytu, emocjonalnie zaangażowany

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
entusiasme entusiame
stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
enzym
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

enzymatyczny adj
enzymatisk
(biochemia, biochemiczny) zachodzący z udziałem enzymów

epicentrum n
epicenter epicentrum
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi
(przenośnie, przenośnia) punkt, w którym dane zjawisko występuje w nasilonym stopniu

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
epidemi
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny adj
epidemisk
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) związany z epidemią, dotyczący epidemii

epidemiolog n
epidemiolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zapobieganiem i zwalczaniem epidemii

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
epidemiologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidemiologiczny adj
epidemiologisk
(medycyna, medyczny) związany z epidemiologią, dotyczący epidemiologii

epigenetyka n
epigenetik
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) badanie dziedziczności pozagenowej;

epikryza n
epikrise
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epileptyk n
epileptiker
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na epilepsję

epilog ɛˈpʲilɔk n
epilog
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

epistemologia n
epistemologi erkendelsesteori
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
epitaf epitafium
(architektura, architektoniczny) tablica poświęcona zmarłemu wmurowana w ścianę kościoła
epitafium epitaf
inskrypcja nagrobna;

epizod ɛˈpʲizɔt n
episode
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena

epizodyczny adj
episodisk
pojawiający się rzadko i nieregularnie

epoka ɛˈpɔka n
epoke
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;
zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)

epoka kamienia n
stenalder Stenalderen
(archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza n
jernalder
(archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

epsilon ɛpˈsʲilɔ̃n n
epsilon
nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

era ˈɛra n
æra
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

erb ɛrp n
erbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja ɛˈrɛkt͡sʲja n
erektion rejsning
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

ergonomia ˌɛrɡɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
ergonomi
nauka zajmująca się dostosowaniem urządzeń, przedmiotów i narzędzi do anatomicznych i psychofizycznych potrzeb użytkowników;

ergonomiczny adj
ergonomisk
oparty na ergonomii; dotyczący ergonomii

erotyczny ˌɛrɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
erotisk
dotyczący erotyki, seksu

erotyzm ɛˈrɔtɨsm̥ n
erotisme
tematyka związana z miłością, fascynacją lub pociągiem zmysłowym, seksualnym, świadcząca o pobudliwości płciowej

erudycja ˌɛruˈdɨt͡sʲja n
lærdom
rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie

erystyczny adj
eristisk
związany z erystyką, dotyczący erystyki

erystyka ɛˈrɨstɨka n
eristik
sztuka prowadzenia sporów;

erytrejski ˌɛrɨˈtrɛjsʲci adj
eritreisk
związany z Erytreą, dotyczący Erytrei

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔt͡sɨt n
erytrocyt
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
eskatologi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eschatologiczny adj
eskatologisk
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii

esej ˈɛsɛj n
essay
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

esesman ɛˈsɛsmãn n
SS-mand
(potocznie, potoczny) członek SS, paramilitarnej elitarnej formacji hitlerowskich Niemiec

eskadra n
eskadre
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;
(wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;

eskalowanie n
eskalering
sukcesywne zwiększanie, potęgowanie i nasilanie czegoś

espadryla n
espadrille
(obuwnictwo, obuwniczy) lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
esperanto
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język międzynarodowy, opracowany przez Ludwika Łazarza Zamenhofa w 1887 r.;

esplanada n
esplanade
(architektura, architektoniczny) plac przed dużym budynkiem, najczęściej sakralnym
(architektura, architektoniczny) szeroka ulica z alejkami spacerowymi;
(historia, historyczny, historycznie) niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami, najczęściej pas pomiędzy miastem a twierdzą

establishment n
establishment
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność
(pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju

esteta ɛˈstɛta n
æstet
człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyczny ˌɛstɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
æstetisk
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna
związany z estetyką jako nauką

estetyk ɛˈstɛtɨk n
æstetiker
teoretyk estetyki

estetyka ɛˈstɛtɨka n
æstetik
ładny, gustowny wygląd czegoś
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie;

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
estisk
odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
estisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Estonii;

estragon ɛˈstraɡɔ̃n n
estragon
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek
(spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)

estuarium ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
æstuarium
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

eta ˈɛta n
eta
nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etap ˈɛtap n
stadie fase stadium trin
odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania

eteryczny ˌɛtɛˈrɨt͡ʃnɨ adj
æterisk
(chemia, chemiczny) związany z eterami, bliski ich właściwościom
(książkowy) delikatny, subtelny
(książkowy) niematerialny

etiologia n
ætiologi
(medycyna, medyczny) przyczyny choroby

etiologiczny adj
ætiologisk
(medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
etiopisk
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda ɛˈtʲjuda n
etude
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;

etniczny ɛtʲˈɲit͡ʃnɨ adj
etnisk
związany z przynależnością do grupy narodowej

etno- ˈɛtnɔ prefix
etno-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ludem, narodem, społeczeństwem lub grupą społeczną

etnocentryzm ˌɛtnɔˈt͡sɛ̃ntrɨsm̥ n
etnocentrisme
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji;

etnografia n
etnografi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o kulturze ludowej danej społeczności;

etola ɛˈtɔla n
stola
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych

etyczny ɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
etisk
związany z etyką, dotyczący etyki
zgodny z zasadami etyki

etyka ˈɛtɨka n
etik
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta ˌɛtɨˈcɛta n
etiket etikette
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.
etikette
zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;

etymolog n
etymolog
(językoznawstwo, językoznawczy) naukowiec badający pochodzenie wyrazów

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
etymologi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;
(językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu

etymologia ludowa ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja luˈdɔva n
folkeetymologi
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;

etymologiczny adj
etymologisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

etymon ɛˈtɨ̃mɔ̃n n
etymon
(językoznawstwo, językoznawczy) podstawa etymologiczna wyrazu lub związku wyrazowego

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
eufemisme
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub ostrożne bądź aluzyjne wyrażenie zastępujące inne, zbyt drastyczne, dosadne lub nieprzyzwoite;

eufonia n
eufoni
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, fraza lub zdanie mające strukturę fonetyczną skutkującą w harmonijnym i przez to przyjemnym akustycznie jego brzmieniu, też: to przyjemne brzmienie;

euforia ɛwˈfɔrʲja n
eufori
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

euforyczny adj
euforisk
cechujący się euforią; w silnym uczuciu uniesienia, nadmiernej radości i pobudzenia

eugenika ɛwˈɡɛ̃ɲika n
eugenik arvehygiejne
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus n
eukalyptus
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

euklidesowy adj
euklidisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący pewników, których autorem został Euklides, starożytny grecki matematyk

eunuch ˈɛwnux n
eunuk
mężczyzna z wyciętymi jądrami;

eureka ɛwˈrɛka interjection
heureka
„znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu

euro ˈɛwrɔ n
euro
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

eurocent ɛwˈrɔt͡sɛ̃nt n
cent eurocent
(potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro
eurocent
(ekonomia, ekonomiczny) jedna setna eurodolara

eurodeputowany ˌɛwrɔdɛputɔˈvãnɨ n
EU-parlamentsmedlem MEP mep
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) poseł do Parlamentu Europejskiego;

euroentuzjasta ˌɛwrɔɛ̃ntuˈzʲjasta n
euroentusiast
(neologizm) gorący zwolennik integracji z Unią Europejską.

euroizacja ˌɛwrɔ<sup>j</sup>iˈzat͡sʲja n
euroisering
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej;

euroizowanie ˌɛwrɔ<sup>j</sup>izɔˈvãɲɛ n
euroisering
(rzeczownik odczasownikowy) od euroizować

euroizować ˌɛwrɔ<sup>j</sup>iˈzɔvat͡ɕ v
euroisere
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzać euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej

eurokrata n
eurokrat
(pejoratywnie, pejoratywny) (żartobliwie) wysoko postawiony urzędnik Unii Europejskiej, cechujący się nadmiernym biurokratyzmem

europ ˈɛwrɔp n
europium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
europæisk
dotyczący Europy

eurosceptycyzm ˌɛwrɔst͡sɛpˈtɨt͡sɨsm̥ n
euroskepsis euroskepticisme
(publikatory) negatywne nastawienie do integracji z Unią Europejską;

eurosceptyk ˌɛwrɔˈst͡sɛptɨk n
euroskeptiker
osoba przeciwna integracji z Unią Europejską

eutrofizacja n
eutrofiering
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>at͡sʲja n
evakuering
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewakuować ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>ɔvat͡ɕ v
evakuere
przemieszczać ludzi, zwierzęta, mienie z niebezpiecznego miejsca

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
evangelie evangelium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzielenie się wiarą chrześcijańską, głoszenie „dobrej nowiny”
evangelium evangelie
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
eventuel
przypuszczalny, możliwy

ewokacja ˌɛvɔˈkat͡sʲja n
fremkaldelse
(książkowy) wizja czegoś, wspomnienie

ewokować ˌɛvɔˈkɔvat͡ɕ v
fremkalde
(książkowy) wywoływać

ewolucja ˌɛvɔˈlut͡sʲja n
evolution
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
evolutionisme
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ewolucyjny adj
evolutionær
związany z ewolucją

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨt͡ʃnɨ adj
esoterisk
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka ˈfabrɨka n
fabrik
produkcyjny zakład przemysłowy

facelia faˈt͡sɛlʲja n
honningurt
(botanika, botaniczny) Phacelia, rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny faceliowatych;

facet ˈfat͡sɛt n
fyr
(potocznie, potoczny) mężczyzna

fachowiec faˈxɔvʲjɛt͡s n
fagmand fagperson
specjalista w jakiejś dziedzinie

fagocista n
fagottist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot ˈfaɡɔt n
fagot
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajans ˈfajãw̃s n
fajance
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

fajerwerk n
fyrværkeri
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne
(przenośnie, przenośnia) efektowne działanie lub jego wyniki
wybuch fajerwerku (1.1) rozświetlający niebo

fajka ˈfajka n
pibe skorsten
przedmiot do palenia tytoniu;
smøg
(potocznie, potoczny) papieros
snorkel
(sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;

fajka pokoju ˈfajka pɔˈkɔju n
fredspibe
symbol pogodzenia się, pojednania

fajny ˈfajnɨ adj
fin
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fajrant ˈfajrãnt n
fyraften
(potocznie, potoczny) ((także, też) (Górny Śląsk)) koniec dnia pracy lub przerwa w pracy

faks faks n
fax
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

fakt fakt n
faktum kendsgerning
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktura fakˈtura n
faktura
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

fakultet faˈkultɛt n
fakultet
wydział szkoły wyższej
grono profesorskie w ramach wydziału

fala ˈfala n
bølge
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
(wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;
bølge vove
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody

fala uderzeniowa n
chokbølge
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) nagła, gwałtowna zmiana parametrów fizycznych ośrodka, która rozchodzi się w przestrzeni z prędkością większą niż dźwięk;

falafel n
falafel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

falanga faˈlãŋɡa n
falanks
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnej Grecji szyk bojowy ciężkozbrojnej piechoty;

falliczny adj
fallisk
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu
dotyczący prącia

fallus ˈfalːus n
fallos
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
bølgebryder
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

familijny ˌfãmʲiˈlʲijnɨ adj
familiemæssig familiær
(przestarzałe, przestarzały) dotyczący rodziny

fan fãn n
fan
(potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

fanatyczny adj
fanatisk
charakteryzujący się fanatyzmem

fandango fãnˈdãŋɡɔ n
fandango
(choreografia, choreograficzny) hiszpański taniec ludowy w rytmie 3/4 lub 6/8, ostro wybijanym kastanietami, tańczony z akompaniamentem gitary;

fanklub ˈfãŋklup n
fanklub
nieformalne zrzeszenie fanów;

fantasta n
fantast
(potocznie, potoczny) ktoś, kto wierzy w fantazje, nierealne przedsięwzięcia

fantastycznie ˌfãntaˈstɨt͡ʃʲɲɛ adv
fantastisk
w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie
(potocznie, potoczny) wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

fantastyczny ˌfãntaˈstɨt͡ʃnɨ adj
fantastisk
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny
fikcyjny, zmyślony
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) przedstawiający świat nierealny

faraon faˈraɔ̃n n
farao
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

faraoński adj
faraonisk
mający związek z faraonem

farba ˈfarba n
maling farve
(budownictwo) (sztuka) mieszanina barwników służąca do malowania

farbowany lis ˌfarbɔˈvãnɨ ˈlʲis n
rævepels
człowiek nieszczery, obłudny

farbować farˈbɔvat͡ɕ v
farve
nasycać farbą, zabarwiać

farerski faˈrɛrsʲci adj
færøsk
odnoszący się do Wysp Owczych

farerski faˈrɛrsʲci n
færøsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma wiatrowa n
vindmøllepark møllepark
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceuta ˌfarmaˈt͡sɛwta n
farmaceut
specjalista, znawca farmacji

farmaceutyk ˌfarmaˈt͡sɛwtɨk n
medicin
substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmacja farˈmat͡sʲja n
farmaci
nauka o lekach;

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
farmakologi
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
farmakologisk
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

farmakopea n
farmakope farmakopé
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;

farmer ˈfarmɛr n
farmer
(rolnictwo, rolniczy) właściciel lub dzierżawca farmy w krajach anglosaskich

farsz farʃ n
fars fyld
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

fartuch ˈfartux n
forklæde
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

faryzeizm ˌfarɨˈzɛ<sup>j</sup>ism̥ n
farisæisme
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór nauk i poglądów wyznawanych przez faryzeuszy
(książkowy) postawa fałszywej pobożności, obłudy i hipokryzji, połączona z zadufaniem w sobie

faryzejski adj
farisæisk
(starożytność) dotyczący faryzeuszy
(przenośnie, przenośnia) obłudny, fałszywy, dwulicowy

faryzeusz ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ n
farisæer
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek obłudny

fasada faˈsada n
facade
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz

fascynacja n
fascination
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fascynować ˌfast͡sɨ̃ˈnɔvat͡ɕ v
fascinere
czarować, olśniewać, interesować; być przedmiotem czyjejś uwagi

fascynujący adj
fascinerende
wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasetować ˌfasɛˈtɔvat͡ɕ v
facettere
(rzemiosło, rzemieślniczy) szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)

fasola faˈsɔla n
bønne
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona

fasolówka n
bønnesuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z fasoli

fason ˈfasɔ̃n n
facon
(krawiectwo) kształt obuwia lub ubioru
(przenośnie, przenośnia) sposób bycia jakiejś osoby

fastrygować v
næste ri
(krawiectwo) przyszywać prowizorycznie tak, by przyszywany element nie odpadł, lecz na tyle słabo, aby łatwo było odciąć nitkę i odczepić element

faszysta faˈʃɨsta n
fascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
fascistisk
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
fascisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatfobia n
tykfobi
niechęć czy wrogość wobec osób otyłych

faun fawn n
faun
(mitologia, mitologiczny) figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami;

faux pas n
faux pas
nieumyślne naruszenie niepisanych reguł danej społeczności

faworyt n
favorit
(sport, sportowy) osoba lub drużyna typowana na zwycięzcę w zawodach
ktoś lubiany, faworyzowany
(sport, sportowy) zwierzę typowane na zwycięzcę w wyścigach

faza ˈfaza n
fase
miejsce, etap
(potocznie, potoczny) jedno z kilku źródeł zasilania przy zasilaniu wielofazowym

fałd fawt n
fold
(geologia, geologiczny) wygięcie warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości; .
zagięcie, załamanie materiału, skóry lub innej powierzchni

fałda ˈfawda n
fold
załamanie tkaniny, skóry itp.

fałszować fawˈʃɔvat͡ɕ v
forfalske
przedstawiać coś niezgodnie z prawdą

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
falsk
sztuczny, podrobiony

fałszywy prorok fawˈʃɨvɨ ˈprɔrɔk n
falsk profet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach abrahamicznych (chrześcijaństwo, islam, judaizm): osoba kłamliwie przypisująca sobie tytuł przywódcy charyzmatycznego i utrzymująca, iż posiada dar prorokowania;

federacja ˌfɛdɛˈrat͡sʲja n
føderation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federalizacja n
føderalisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji

federalny adj
føderal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

fejk n
fake
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane

fejkować v
fake
(slangowo) podrabiać
(slangowo) udawać, że się robi coś

fekalia fɛˈkalʲja n
fækalier
odchody ludzkie gromadzące się w kanalizacji i szambach;

fekalny adj
fækal
związany z fekaliami, dotyczący fekaliów

feldmarszałek n
feltmarskal
(wojskowość, wojskowy) w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

felga ˈfɛlɡa n
fælg
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

feminista ˌfɛ̃mʲĩˈɲista n
feminist
zwolennik feminizmu

feministyczny ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
feministisk
związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
feminisme
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

feminizowanie n
feminisering
(rzeczownik odczasownikowy) od feminizować

feminizować v
feminisere
poddawać feminizacji

femme fatale n
femme fatale
kobieta fatalna, która doprowadza mężczyznę do klęski, zguby;

femtosekunda n
femtosekund
(jednostka miary) jednostka czasu równa jednej biliardowej części sekundy

fen n
føn fønvind
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty, ciepły i suchy wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin;

fenig ˈfɛ̃ɲik n
pfennig
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) setna część marki niemieckiej;

fenkuł n
fennikel
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;
(spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)

fenol ˈfɛ̃nɔl n
fenol
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna benzenu, C6H5OH;

fenomenalizm n
fænomenalisme
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

fenotypowy adj
fænotypisk
(genetyka) dotyczący fenotypu

fentanyl fɛ̃nˈtãnɨl n
fentanyl
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, bardzo silny opioid;

ferie ˈfɛrʲjɛ n
ferie
wakacje, szczególnie zimowe

ferm fɛrm n
fermium
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermentacja ˌfɛrmɛ̃nˈtat͡sʲja n
fermentering fermentation
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermentować ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
gære fermentere
ulegać procesowi fermentacji
fermentere forgære
powodować fermentację, poddawać fermentacji

feromon fɛˈrɔ̃mɔ̃n n
feromon
(biochemia, biochemiczny) substancja chemiczna wabiąca osobników płci przeciwnej;

ferro-
ferri- ferro-
pierwszy człon wyrazów złożonych, jego występowanie świadczy o związku znaczeniowym wyrazu z żelazem

festiwal fɛˈstʲival n
festival
impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

festyn ˈfɛstɨ̃n n
fest
publiczna impreza urządzona w związku z jakąś uroczystością

feta ˈfɛta n
feta fetaost
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

fetysz n
fetich
(przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman
(seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną

fetyszyzm n
fetichisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej
(seksuologia, seksuologiczny) osiąganie satysfakcji seksualnej poprzez kontakt z przedmiotami należącymi do innej osoby

feudalny adj
feudal
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fi fʲi n
phi
nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

fiasko ˈfʲjaskɔ n
fiasko
nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

figa ˈfʲiɡa n
figen
(spożywczy) owoc figi (1.1)

figlarz ˈfʲiɡlaʃ n
spøgefugl
ten, kto lubi płatać figle

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛt͡s n
gummitræ
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figura fʲiˈɡura n
figur
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni
(sport, sportowy) (choreografia, choreograficzny) sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach
(sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka
kształt ciała
przydrożny posąg, kapliczka

figurować v
figurere forekomme optræde
być gdzieś zamieszczonym lub wymienionym

fikcja n
fiktion
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą

fikcyjne małżeństwo n
proformaægteskab
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

fikcyjność n
fiktivitet
cecha tego, co fikcyjne

fikcyjny fʲikˈt͡sɨjnɨ adj
fiktiv
właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie

filatelista n
filatelist frimærkesamler
kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
filateli
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filia ˈfʲilʲja n
filial afdeling
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
kop
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje;

film fʲilm n
film
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
(fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna
cienka i przejrzysta warstwa jakiejś substancji

film dokumentalny n
dokumentarfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1)

film niemy n
stumfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filolog fʲiˈlɔlɔk n
filolog
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w dziedzinie filologii

filozof fʲiˈlɔzɔf n
filosof
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
filosofi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;
zbiór zasad stanowiących podstawy czegoś

filozofia polityczna n
politisk filosofi
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii praktycznej, który stanowi krytyczną refleksję nad życiem politycznym i państwem;

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲit͡ʃnɨ adj
filosofisk
(filozofia, filozoficzny) związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii
(przenośnie, przenośnia) zrównoważony, doświadczony, pełen przemyśleń

filtr fʲiltr̥ n
filter
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji

finalista ˌfʲĩnaˈlʲista n
finaledeltager finalist
(książkowy) uczestnik finału w zawodach sportowych lub konkursie

finalizować ˌfʲĩnalʲiˈzɔvat͡ɕ v
fulstandiggøre komplettere
doprowadzać coś do końca (finału)

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
finansiel
dotyczący finansów

finezja fʲĩˈnɛzʲja n
finesse
subtelność, wytworność, wyrafinowanie

fingować v
fingere
przedstawiać sfabrykowane zdarzenie lub przedmiot jako autentyczne w celu oszukania kogoś

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
violet violblå
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

fiord fʲjɔrt n
fjord
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
viol
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

firanka fʲiˈrãnka n
gardin
ozdobny, przezroczysty materiał wieszany w oknie

firma ˈfʲirma n
firma
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo
firma firmanavn
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa;

firmament fʲirˈmãmɛ̃nt n
firmament
nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

fiskalny adj
fiskal
dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa

fiszbin n
fiskeben
(krawiectwo) drut lub płytka nadające ubraniom sztywność i pożądaną formę

fizjologia n
fysiologi
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów
procesy życiowe organizmu

fizjologiczny adj
fysiologisk
dotyczący działu fizjologii

fizjonomia n
fysiognomi
rysy twarzy, twarz

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
fysioterapeut
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizjoterapeutyczny adj
fysioterapeutisk
(medycyna, medyczny) związany z fizjoterapią, dotyczący fizjoterapii

fizyczny fʲiˈzɨt͡ʃnɨ adj
fysisk
dostępny zmysłom
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje
służący do badań w dziedzinie fizyki
dotyczący organizmu człowieka
dotyczący wyglądu zewnętrznego człowieka

fizyk ˈfʲizɨk n
fysiker
naukowiec zajmujący się fizyką
fysiklærer
(potocznie, potoczny) nauczyciel fizyki

fizyka ˈfʲizɨka n
fysik
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizyka jądrowa n
kernefysik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki badający jądra atomowe;

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk
odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
finsk
(językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Finów;

flaga ˈflaɡa n
flag fane
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flamaster flãˈmastɛr n
fiberpen griffel skrivestift
rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flaming ˈflãmʲĩŋk n
flamingo
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flanela flãˈnɛla n
flannel
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flanka ˈflãnka n
flanke
(sport, sportowy) boczna część boiska
(wojskowość, wojskowy) skrzydło szyku wojskowego

flauta ˈflawta n
vindstille
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flecista flɛˈt͡ɕista n
fløjtenist fløjtist
muzyk, który gra na flecie

flegma n
flegma
(psychologia, psychologiczny) temperament, któremu właściwy jest brak gwałtownych emocji i poważna powolność działania

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨt͡ʃnɨ adj
flegmatisk
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flegmatyk n
flegmatiker
osoba bardzo powolna, bez emocji

fleksja ˈflɛksʲja n
bøjning fleksion
(gramatyka) odmiana wyrazów

fleksografia ˌflɛksɔˈɡrafʲja n
flexografi
(poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;

flensburski adj
flensborgsk
związany z Flensburgiem, dotyczący Flensburga

flerow n
flerovium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

flet flɛt n
fløjte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

fletnia Pana ˈflɛtʲɲa ˈpãna n
panfløjte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

flinta ˈflʲĩnta n
flintbøsse flintebøsse
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) karabin z zamkiem skałkowym używany w armiach od początku XVIII wieku;

flirt flʲirt n
eventyr flirt
krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa;

flirtować v
flirte
uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flora ˈflɔra n
flora
(botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

flota ˈflɔta n
flåde
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających;
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów

flota cieni n
skyggeflåde
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statki morskie, które transportują różnego rodzaju towary w sposób nielegalny

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
fluor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fobia ˈfɔbʲja n
fobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

fobia społeczna n
socialfobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie nerwicowe, w którym chory odczuwa lęk wobec sytuacji społecznych;

foka ˈfɔka n
sæl
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokarium n
sælarie sælarium
(zootechnika, zootechniczny) pawilon lub wybieg z fokami w ogrodzie zoologicznym

fokstrot ˈfɔkstrɔt n
foxtrot
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w rytmie 4/4 (cztery czwarte);

folk fɔlk n
folk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

folklor ˈfɔlklɔr n
folklore folkeminde
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folklorysta n
folklorist
(etnografia, etnograficzny) osoba specjalizująca się w folklorystyce, badacz folkloru

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
fonem
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny adj
fonetisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyk fɔ̃ˈnɛtɨk n
fonetiker
językoznawca zajmujący się fonetyką

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
fonetik lydlære
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fonologia ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja n
fonologi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi;

fonologiczny adj
fonologisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonologią, dotyczący fonologii

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
springvand fontæne
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

fordek n
fordæk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pokład dziobowy;

forma ˈfɔrma n
form
zewnętrzny kształt
kondycja fizyczna osoby
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś
(cukiernictwo) naczynie do pieczenia ciast
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu;

formalista ˌfɔrmaˈlʲista n
formalist
człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalizm n
formalisme
ścisłe trzymanie się litery przepisów w danym działaniu

formalizować v
formalisere
nadawać określone reguły lub formę

formalny fɔrˈmalnɨ adj
formel
zgodny z pewnymi normami i przepisami, wymagany do utrzymania porządku

formatowanie ˌfɔrmatɔˈvãɲɛ n
formatering
(rzeczownik odczasownikowy) od formatować

formatować ˌfɔrmaˈtɔvat͡ɕ v
formatere
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) kasować zawartość dysku
(informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików

formularz fɔrˈmulaʃ n
formular
blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia

formuła fɔrˈmuwa n
formel
przepis na daną czynność, sposób funkcjonowania czegoś
kategoria wyścigów samochodowych

forsa ˈfɔrsa n
grunker
(potocznie, potoczny) pieniądze

fort fɔrt n
fæstning
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna

fortel ˈfɔrtɛl n
kneb
sprytne oszustwo, podstęp

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
flygel klaver
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortuna fɔrˈtũna n
formue
wielkie bogactwo

fosa ˈfɔsa n
voldgrav
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor ˈfɔsfɔr n
fosfor phosphor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fotel ˈfɔtɛl n
lænestol armstol
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

foto ˈfɔtɔ n
foto
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) fotografia, zdjęcie

foto- ˈfɔtɔ prefix
foto-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze światłem

fotograf fɔˈtɔɡraf n
fotograf
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
fotografi
sztuka wykonywania fotografii (1.1);
fotografi foto billede
nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
fotografisk
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografowanie ˌfɔtɔɡrafɔˈvãɲɛ n
fotografering
czynność wykonywania fotografii

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvat͡ɕ v
fotografere
robić zdjęcie, robić fotografię

fotokomórka n
fotocelle
(elektronika, elektroniczny) urządzenie służące do pomiaru światła, przetwarzające sygnały optyczne na elektryczne;

fotomodel ˌfɔtɔ̃ˈmɔdɛl n
fotomodel
model pozujący do zdjęć

foton ˈfɔtɔ̃n n
foton
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotopułapka n
fotofælde
urządzenie wyposażone w kamerę i czujnik ruchu, rejestrujące obraz w momencie wykrycia ruchu w pobliżu;

fotoradar ˌfɔtɔˈradar n
fartfælde fartkamera fotofælde
urządzenie rejestrujące przekroczenie dopuszczalnej prędkości pojazdów, uwieczniające ten fakt na fotografii;

fotosynteza n
fotosyntese
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fotowoltaiczny ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>it͡ʃnɨ adj
fotovoltaisk
(przymiotnik) związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

fotowoltaika ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>ika n
fotovoltaik
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem światła energii słonecznego na energię elektryczną;

fowizm n
fauvisme
(sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł;

foyer n
foyer
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

frachtowiec n
fragtskib
(marynarka) statek handlowy przewożący towary drogą morską np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec;

fragment ˈfraɡmɛ̃nt n
fragment
wyodrębniona część czegoś

fragmentaryczny adj
fragmentarisk
stanowiący fragment, nieobejmujący całości

frajer ˈfrajɛr n
fjols
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

fraktal ˈfraktal n
fraktal
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

fraktalny adj
fraktal
przypominający kształtem fraktal
związany z fraktalem, dotyczący fraktala

framuga frãˈmuɡa n
karm
(budownictwo) rama okna lub drzwi
niche
(budownictwo) wnęka w murze do osadzenia okna lub drzwi;

franchising n
franchising
(handel, handlowy) (zobacz) franczyza

francuski frãnˈt͡susʲci adj
fransk
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski frãnˈt͡susʲci n
fransk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuski pocałunek frãnˈt͡susʲci ˌpɔt͡saˈwũnɛk n
tungekys
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;

francuskojęzyczny frãnˈt͡suskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
fransksproget
spisany, stworzony w języku francuskim
fransktalende fransksproget
posługujący się językiem francuskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

franczyza n
franchise
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;

franczyzobiorca n
franchisetager
(ekonomia, ekonomiczny) osoba prowadząca działalność gospodarczą na podstawie umowy franczyzy

frank frãŋk n
franc
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frankofil frãŋˈkɔfʲil n
frankofil
miłośnik kultury francuskiej, zwolennik Francji, Francuzów

frans frãw̃s n
francium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraternizacja ˌfratɛrʲɲiˈzat͡sʲja n
fraternisering
bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności

fraza n
frase
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu
(dawniej, dawny) beztreściwy frazes

frazeologia n
fraseologi
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o frazeologii (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (lekceważąco, lekceważący) frazesy

frazeologiczny adj
fraseologisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

freediving n
fridykning
(sport, sportowy) dyscyplina sportu i aktywności polegająca na nurkowaniu na wstrzymanym oddechu;

freemium n
freemium
(handel, handlowy) model biznesowy sprzedaży usługi lub produktu, w którym rozdaje się darmową wersję podstawową i nakłania do kupna opcjonalnej, pełnej wersji premium;

fregata frɛˈɡata n
fuldrigger fregat
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

frekwencja frɛˈkfɛ̃nt͡sʲja n
besøgstal deltagelse fremmøde tilslutning
liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu
frekvens
(fizyka, fizyczny) częstotliwość
częstotliwość dziania się czegoś

fresk frɛsk n
fresko freske freskomaleri
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)

frezarka frɛˈzarka n
fræsemaskine
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

frezować frɛˈzɔvat͡ɕ v
fræse
(maszynoznawstwo) obrabiać coś mechanicznie przy użyciu frezarki

fronton n
fronton
(architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

frustracja n
frustration
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frustrować v
frustrere
wywoływać frustrację u kogoś

frutarianizm n
frugtarisme
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

frykas n
frikasse frikassé
(dawniej, dawny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuska potrawka z pokrojonych mięs

frytka ˈfrɨtka n
pomfrit pomme frite
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytki n
pomfritter pommes frites
(handel, handlowy) porcja frytek (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa ze smażonych na oleju pociętych ziemniaków

frytkownica n
frituregryde
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

frytura n
friture
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tłuszcz do smażenia w wysokiej temperaturze przez długi czas

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
frisør
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura frɨˈzura n
frisure
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fuj interjection
ad bvadr fy føj puha
(potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuks fuks n
lykketræf slumpetræf
(potocznie, potoczny) niespodziewane szczęście, powodzenie

fumarola n
fumarole
(geologia, geologiczny) gorący wyziew gazów wulkanicznych, głównie chlorowodoru, dwutlenku siarki i pary wodnej, towarzyszący czynnym wulkanom;

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
fundament
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;
(przenośnie, przenośnia) baza, podwalina czegoś

fundamentalista ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista n
fundamentalist
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

fundamentalny ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ adj
fundamental
podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundusz ˈfũnduʃ n
fond
(ekonomia, ekonomiczny) wyodrębniony zasób finansowy przeznaczony na określone cele
(potocznie, potoczny) duża suma pieniędzy

fungicyd n
fungicid
(biochemia, biochemiczny) (mikologia, mikologiczny) środek mający działanie grzybobójcze;

funkcja ˈfũŋkt͡sʲja n
funktion
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcja stanu ˈfũŋkt͡sʲja ˈstãnu n
tilstandsfunktion
(fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu

funkcja wykładnicza n
eksponentialfunktion
(matematyka, matematyczny) funkcja, w której zmienna niezależna stanowi wykładnik potęgi;

funkcjonalność ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ n
funktionalitet
cecha tego, co jest funkcjonalne
funkcja, cecha użytkowa programu lub urządzenia

funkcjonalny adj
funktionel
bardziej użytkowy niż estetyczny
związany z funkcjonowaniem

funkcjonariusz ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
betjent
(administracja) pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;
partifunktionær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz partii rządzącej piastujący wysokie stanowisko

funkcjonować ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
fungere funke
działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt fũnt n
pund
(jednostka monetarna) waluta niektórych państw
anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg;
(dawniej, dawny) europejska jednostka masy

furażerka ˌfuraˈʒɛrka n
skråhue
miękka podłużna czapka bez daszka;

furia ˈfurʲja n
furie
(mitologia, mitologiczny) jedna z rzymskich bogiń karzącej zemsty, również uosobienie albo przejaw złości, wściekłości;

furtka ˈfurtka n
låge
mała furta, jednoskrzydłowe wejście, np. na ogrodzony teren

futerał fuˈtɛraw n
foderal futteral
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

futro ˈfutrɔ n
pels
(odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu

futurystyczny ˌfuturɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
futuristisk
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

fuzja ˈfuzʲja n
fusion
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe
połączenie kilku rzeczy w jedną

gabardyna ˌɡabarˈdɨ̃na n
gabardine
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabinet zabiegowy n
behandlingsrum
(medycyna, medyczny) sala przystosowana do wykonywania niewielkich zabiegów medycznych

gablota ɡaˈblɔta n
glasskab
oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gaboński ɡaˈbɔ̃j̃sʲci adj
gabonesisk
odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gad ɡat n
krybdyr reptil
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;
kryb
(potocznie, potoczny) zły człowiek

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
gadolinium
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gaduła ɡaˈduwa n
sludrechatol sludrehoved snakkehoved snakkemaskine snakker
osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

gadżet ˈɡad͡ʒɛt n
gadget dims
(neologizm) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

gag ɡak n
gag
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych

gaj ɡaj n
lund
(książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajowy ɡaˈjɔvɨ n
skovløber
(leśnictwo) pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

gajówka ɡaˈjufka n
havesanger
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal ɡal n
gallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny adj
galaktisk
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
galakse
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galanteria ˌɡalãnˈtɛrʲja n
galanteri
wyszukana uprzejmość w stosunku do kogoś
galanteri galanterivare
drobne wyroby, np. cukiernicze, dekoracyjne

galareta ˌɡalaˈrɛta n
aspic gele gelé
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny

galeon ɡaˈlɛɔ̃n n
galeon
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

galera ɡaˈlɛra n
galej
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria ɡaˈlɛrʲja n
galleri
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum
(architektura, architektoniczny) przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego
(przenośnie, przenośnia) zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami
(sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca
svalegang
(architektura, architektoniczny) długi balkon biegnący wewnątrz lub na zewnątrz budynku

galernik ɡaˈlɛrʲɲik n
galejslave
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

galon ˈɡalɔ̃n n
gallon
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
galon tresse
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

galopować v
galopere galoppere
(jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) biec galopem
(sport, sportowy) biec bardzo szybko
następować szybko po sobie; dziać się prędko

gambit ˈɡãmbʲit n
gambit
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

gamma ˈɡãmːa n
gamma
nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

ganek ˈɡãnɛk n
veranda
przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

gang ɡãŋk n
bande
(potocznie, potoczny) zorganizowana grupa przestępcza

gangster ˈɡãŋkstɛr n
gangster
osoba należąca do gangu

gapa ˈɡapa n
høved tåbe
(potocznie, potoczny) osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji

gapić się ˈɡapʲit͡ɕ‿ɕɛ v
stirre glo
(potocznie, potoczny) uporczywie się przyglądać, wpatrywać się

gapowicz ɡaˈpɔvʲit͡ʃ n
blind passager
pasażer podróżujący bez biletu

garaż ˈɡaraʃ n
garage
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb ɡarp n
pukkel
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem
(medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;

garbarstwo ɡarˈbarstfɔ n
garveri
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyprawianie skór;

garbarz ˈɡarbaʃ n
garver
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbus ˈɡarbus n
bille
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
garderobe
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy
ogół odzieży, ubrań, które się posiada
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży
(dawniej, dawny) pomieszczenie w którym przechowywano ubrania i w którym przebywały służące zajmujące się nimi

gardzić ˈɡarʲd͡ʑit͡ɕ v
ringeagte
lekceważyć, bagatelizować

gardło ˈɡardwɔ n
hals svælg
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garnek ˈɡarnɛk n
gryde potte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur ɡarʲˈɲitur n
dragt
(odzieżownictwo) (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garnizon n
garnison
(wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

garota ɡaˈrɔta n
garrotte
broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;
urządzenie do wykonywania kary śmierci w Hiszpanii i Portugalii w XIX i XX wieku

garść ɡarʲɕt͡ɕ n
håndfuld
ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasidło n
lyseslukker
narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

gasić ˈɡaɕit͡ɕ v
slukke
przerywać palenie
(technologia, technika, techniczny) wyłączać urządzenie

gaslighting n
gaslighting
(psychologia, psychologiczny) manipulacja polegająca na wpieraniu komuś problemów psychicznych lub niewłaściwego rozumienia rzeczywistości;

gastarbajter ˌɡastarˈbajtɛr n
fremmedarbejder gæstearbejder
obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym

gastroenterolog ˌɡastrɔɛ̃ntɛˈrɔlɔk n
gastroenterolog
(medycyna, medyczny) (zobacz) gastrolog

gastroenterologia n
gastroenterologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;

gastronom n
gastronom
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) specjalista w dziedzinie gastronomi

gastronomiczny ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
gastronomisk
związany z gastronomią, dotyczący gastronomii

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
art
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
slags art
odmiana czegoś, typ, rodzaj

gawron ˈɡavrɔ̃n n
råge
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawędzić v
sludre pludre småsnakke
prowadzić luźną rozmowę

gaz ɡas n
gas
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
(technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
luft tarmluft
(fizjologia, fizjologiczny) gazy: gazowy produkt uboczny trawienia, powstający w jelitach
speeder gaspedal
(motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌt͡ɕɛplarʲˈɲãnɨ n
drivhusgas
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz do dechy ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ n
fart give motor den gas
(środowiskowy) (motoryzacja) pedał gazu wciśnięty do końca

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
sennepsgas
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz spalinowy ˈɡas ˌːpalʲĩˈnɔvɨ n
røggas
gaz powstający w wyniku spalania

gaz syntezowy ˈɡas ˌːɨ̃ntɛˈzɔvɨ n
syngas syntesegas
gaz, w którego skład wchodzi głównie para wodna oraz tlenek węgla;

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
ædelgas
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny ostatniej, 18 grupy układu okresowego;

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
naturgas
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaz łzawiący n
tåregas
(potocznie, potoczny) środek drażniący, który powoduje silne podrażnienie błon śluzowych oczu, nosa, gardła i skóry, prowadząc do łzawienia, kaszlu, pieczenia i trudności w oddychaniu

gaza n
gaze
(włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana
(medycyna, medyczny) materiał opatrunkowy z gazy (1.1);

gazeta ɡaˈzɛta n
avis dagblad
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazetka n
reklameavis tilbudsavis
gazeta zawierająca jedynie reklamę; forma reklamy

gazociąg ɡaˈzɔt͡ɕɔ̃ŋk n
gasledning
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu gazu;

gałka ˈɡawka n
knap
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych
kugle
(dawniej, dawny) kulka używana w głosowaniach
porcja lodów w kształcie kulki
kugle knap
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
muskatnød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałka oczna n
øjeæble
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
branche
(przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp.
gren rand
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu
(przenośnie, przenośnia) odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś

gaśnica ɡaɕˈɲit͡sa n
ildslukker brandslukker slukker
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gaźnik n
karburator
(motoryzacja) urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym

gaża ˈɡaʒa n
gage
wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka)

gdy ɡdɨ conjunction
da når
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈt͡sujɔ̃w̃ proverb
når katten er ude, spiller musene på bordet
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdyby ˈɡdɨbɨ conjunction
hvis
…wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie ɟd͡ʑɛ interrogativePronoun
hvor
służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie ɟd͡ʑɛ pronoun
hvor
…względny, zastępujący określenie miejsca

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą ˈɟd͡ʑɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛt͡sɔ̃w̃ proverb
hvor der handles, der spildes
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟd͡ʑɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕt͡ɕ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈt͡sɔ ˈjɛ̇ɕt͡ɕ proverb
for mange kokke fordærver maden
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdzie pieprz rośnie ˈɟd͡ʑɛ ˈpʲjɛpʃ ˈrɔɕɲɛ adv
hen hvor peberet gror
(przenośnie, przenośnia) bardzo daleko, w nieznane miejsce

gdziekolwiek ɟd͡ʑɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
hvor som helst
w jakimkolwiek miejscu
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieniegdzie ɟd͡ʑɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟd͡ʑɛ adv
her og der hist og her
w niektórych miejscach

gdzieś ɟd͡ʑɛ̇ɕ indefinitePronoun
et eller andet sted
w pewnym miejscu

gej ɡɛj n
bøsse
homoseksualny mężczyzna;

gejowski ɡɛˈjɔfsʲci adj
bøsse
właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

gejsza ˈɡɛjʃa n
geisha
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
gekko
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gen ɡɛ̃n n
gen
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

genealogia ˌɡɛ̃nɛaˈlɔɟja n
genealogi stamtavle
(historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się dziejami rodów
slægtsforskning genealogi
geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje

generacja n
generation
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku
(technologia, technika, techniczny) grupa urządzeń konstruowanych na określonym szczeblu rozwoju technologii

generalny adj
generel
taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego

generator ˌɡɛ̃nɛˈratɔr n
generator
(elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
general
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

generałowa ˌɡɛ̃nɛraˈwɔva n
generalinde
żona generała

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
genetisk
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genetyk n
genetiker
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie genetyki

genetyka ɡɛ̃ˈnɛtɨka n
genetik
dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

genialny adj
genial
znakomity
wybitnie uzdolniony

genitalia ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja n
genitalier kønsdel
(anatomia, anatomiczny) narządy płciowe, narządy rozrodcze;

genitalny adj
genital
związany z genitaliami, dotyczący genitaliów

geniusz ˈɡɛ̃ɲjuʃ n
geni
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

geochemiczny adj
geokemisk
związany z geochemią, dotyczący geochemii

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
geodæsi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofon n
geofon
(geologia, geologiczny) rejestrator sztucznie wywoływanych drgań skorupy ziemskiej

geograf ɡɛˈɔɡraf n
geograf
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
geografi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficznie adv
geografisk
w sposób odnoszący się do geografii

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
geografisk
związany z geografią, odnoszący się do geografii

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
geologi
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
geologisk
związany z geologią

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
geometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometryczny ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ adj
geometrisk
(matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii

geomorfolog n
geomorfolog
specjalista w dziedzinie geomorfologii; badacz kształtu terenu, jego powstania oraz zmian, które zachodzą w czasie, zarówno naturalnych, jak i wpływających na niego działalności człowieka

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
geomorfologi
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geomorfologiczny adj
geomorfologisk
(geologia, geologiczny) związany z geomorfologią, dotyczący geomorfologii

geopolityczny ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ adj
geopolitisk
dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną
związany z geopolityką, zgodny z doktryną geopolityki

geopolityka n
geopolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

geotermalny adj
geotermisk
związany z ciepłem i gorącymi źródłami we wnętrzu Ziemi

gepard ˈɡɛpart n
gepard
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

german ˈɡɛrmãn n
germanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanista ˌɡɛrmãˈɲista n
germanist
(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury niemieckiej
tysklærer
(zawód, zawodowy, zawodowo) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel języka niemieckiego

germanistyka n
germanistik
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizować v
germanisere
(książkowy) narzucać kulturę i język niemiecki

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
germansk
dotyczący Germanów lub Germanii
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący germańskiej rodziny językowej
(książkowy) niemiecki

gerontolog n
gerontolog
(medycyna, medyczny) osoba specjalizująca się w gerontologii

gerontologia n
gerontologi
nauka badająca wpływ procesów starzenia się na organizm człowieka;

gerontologiczny adj
gerontologisk
(medycyna, medyczny) związany z gerontologią, dotyczący gerontologii

gerydon n
gueridon
(dawniej, dawny) niewielki okrągły stolik, jedno- lub trójnożny, używany w wyposażeniu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako podręczny mebel śniadaniowy, także na kwiaty lub bibeloty;
(dawniej, dawny) wysoka ozdobna podstawa pod świecznik, wazę, tacę itp., stosowana w XVI-XVII wieku

gest ɡɛst n
gestus gebærde
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

gestapowiec ˌɡɛstaˈpɔvʲjɛt͡s n
gestapomand
(historia, historyczny, historycznie) funkcjonariusz gestapo

gestykulować ˌɡɛstɨkuˈlɔvat͡ɕ v
gestikulere
poruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi, pokazania czegoś, dania komuś jakiegoś znaku

ghosting n
ghosting
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zachowanie polegające na zrywaniu relacji z bliską osobą – natychmiastowym, całkowitym, bez podawania powodów

giez ɟɛs n
bremse brems hestebremse
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda ˈɟɛwda n
børs
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigabajt n
gigabyte
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 megabajtom;

gigant ˈɟiɡãnt n
gigant
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;
(przenośnie, przenośnia) coś (także organizacja) dużego i silnego

gigantyczny ˌɟiɡãnˈtɨt͡ʃnɨ adj
gigantisk
ogromny, bardzo duży

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
guillotine
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyczny ˌɟĩmnaˈstɨt͡ʃnɨ adj
gymnastisk
związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyk ɟĩmˈnastɨk n
gymnast
sportowiec uprawiający gimnastykę sportową

gin d͡ʒʲĩn n
gin
(spożywczy) rodzaj wysokoprocentowego alkoholu o smaku jałowca;

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
gynækolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
gynækologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekologiczny ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
gynækologisk
(medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginąć ˈɟĩnɔ̃ɲt͡ɕ v
blive tabe
gubić się, zostawać zgubionym
forsvinde
wymierać (o dużej grupie organizmów)
omkomme
umierać, zdychać (o pojedynczych organizmach)

gitara ɟiˈtara n
guitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa n
basguitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨt͡ʃna n
elektrisk guitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
guitarist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

glacjacja n
glaciation
(geologia, geologiczny) zlodowacenie

glacjalny ɡlaˈt͡sʲjalnɨ adj
glacial
związany z glacjałem (okresem lodowcowym)

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
gladiator
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glazura ɡlaˈzura n
glasur
(technologia, technika, techniczny) cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa do produktów cukierniczych

gleba ˈɡlɛba n
jord
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

gleboznawstwo n
jordbundslære
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (rolnictwo, rolniczy) nauka o glebach;

gliceryna ˌɡlʲit͡sɛˈrɨ̃na n
glycerin
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glikogen n
glykogen
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;

glin ɡlʲĩn n
aluminium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina ˈɡlʲĩna n
ler
(geologia, geologiczny) skała osadowa i materiał ceramiczny;

gliniarz ˈɡlʲĩɲaʃ n
strisser strømer strissersvin
(potocznie, potoczny) policjant

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzat͡sʲja n
globalisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalna wioska n
den globale landsby
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) glob ziemski jako wspólne miejsce zamieszkania dzięki mediom elektronicznym;

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔt͡ɕɛˈplɛ̃ɲɛ n
global opvarmning
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
global
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

globus ˈɡlɔbus n
globus globe
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon ɡlɔ̃n n
alge
Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glukoza n
glukose glucose glykose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

glutaminian sodu n
mononatriumglutamat
(chemia, chemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych;

gluten ˈɡlutɛ̃n n
gluten
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmina ˈɡmʲĩna n
kommune
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gminny adj
kommunal kommune
(urzędowy) związany z gminą – jednostką administracyjną, urzędem

gnać ɡnat͡ɕ v
ile
pędzić, spieszyć się, jechać bardzo szybko

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
kontakt
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.;
rede
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;
(przenośnie, przenośnia) dom rodzinny, miejsce pochodzenia
sokkel
(technologia, technika, techniczny) miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty

gniew ɟɲɛf n
vrede
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gniewny adj
gal rasende vred
mający w sobie gniew lub podatny nań

gnić ɟɲit͡ɕ v
rådne op
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) przebywać gdzieś pod przymusem lub w złych warunkach
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) przebywać gdzieś z lenistwa lub wygodnictwa
rådne fordærve forrådne rådne op
ulegać procesowi rozkładu pod wpływem działania drobnoustrojów: bakterii i grzybów

gnostycyzm n
gnosticisme
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

gnostyk n
gnostiker
(filozofia, filozoficzny) zwolennik gnostycyzmu

gnu ɡnu n
gnu
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnój ɡnuj n
gødning møg gylle kogødning komøg
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

go ɡɔ n
go
rodzaj gry planszowej;

gochujang n
gochujang
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsta, ostra koreańska pasta z czerwonej papryki chili, ryżu i fermentowanej soi;

godność ˈɡɔdnɔɕt͡ɕ n
værdighed
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godny ˈɡɔdnɨ adj
værdig
wart, zacny
zasługujący na coś

godzina ɡɔˈd͡ʑĩna n
klokke time
moment w ciągu doby wyrażony w jednostkach czasu
time
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
(edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna

godzina lekcyjna n
undervisningstime
(edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) czas trwania lekcji (45 minut)

godzina policyjna ɡɔˈd͡ʑĩna ˌpɔlʲiˈt͡sɨjna n
udgangsforbud spærretid
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzina wychowawcza n
klassens time
godzina lekcyjna przeznaczona do dyspozycji wychowawcy danej klasy

godzinami adv
i timevis
bardzo długo, wiele godzin

godzinowy adj
time-
odnoszący się do godziny

godziny szczytu n
myldretid
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg

godło ˈɡɔdwɔ n
emblem våben
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

gofrownica ˌɡɔfrɔvʲˈɲit͡sa n
vaffeljern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) maszynka do pieczenia gofrów;

goić v
læge
(medycyna, medyczny) ulegać gojeniu

gol ɡɔl n
mål
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka ɡɔˈlarka n
barbermaskine shaver
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;
fnugfjerner
(elektryczność) urządzenie elektryczne służące do oczyszczania ubrań ze zmechaceń

golarz ˈɡɔlaʃ n
barber
(przestarzałe, przestarzały) fryzjer męski

golenie ɡɔˈlɛ̃ɲɛ n
barbering
(fryzjerstwo, fryzjerski) usuwanie zarostu lub włosów tuż przy powierzchni skóry

golfista ɡɔlˈfʲista n
golfer golfspiller
(sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golić ˈɡɔlʲit͡ɕ v
barbere
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze
barbere sig
usuwać zarost samemu sobie

gonada n
gonade kønskirtel
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) gruczoł płciowy produkujący komórki rozrodcze;

gonadotropina n
gonadotropin
(biochemia, biochemiczny) hormon pobudzający czynność gonad;

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
gondol
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
(lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca
wagonik jednego z rodzajów kolejki linowej

goniec ˈɡɔ̃ɲɛt͡s n
løber
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić ˈɡɔ̃ɲit͡ɕ v
følge jage rende
biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gorczyca ɡɔrˈt͡ʃɨt͡sa n
sennepsfrø sennepskorn
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew

gorliwość ɡɔrˈlʲivɔɕt͡ɕ n
iver
wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

gorliwy adj
ivrig
taki, który wykazuje szczególny zapał

gorset ˈɡɔrsɛt n
korset
część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
bitter
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorzko adv
bittert
w gorzkim smaku
z przykrym odczuciem

gorąco ɡɔˈrɔ̃nt͡sɔ adv
varmt
bardzo ciepło, upalnie

gorący ɡɔˈrɔ̃nt͡sɨ adj
varm
(przenośnie, przenośnia) namiętny
(przenośnie, przenośnia) serdeczny
varm hed
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇t͡ʃka n
feber
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego

gorączka złota ɡɔˈrɔ̃n͇t͡ʃka ˈzwɔta idiom
guldfeber
nagły pęd do poszukiwania złota;

gospodarka rabunkowa ˌɡɔspɔˈdarka ˌrabũŋˈkɔva n
rovdrift
intensywne działanie gospodarcze polegające na czerpaniu maksymalnych korzyści z zasobów naturalnych lub z przedsiębiorstw, z jednoczesnym zaniedbywaniem ich rozwoju i ochrony; głównie w odniesieniu do środowiska naturalnego;

gospodarstwo ˌɡɔspɔˈdarstfɔ n
gård
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie
husholdning husstand
ogół spraw związanych z rodziną, domem

gospodarstwo domowe n
husholdning husførelse hushold
(ekonomia, ekonomiczny) wszelkie czynności i przedmioty składające się na prowadzenie domu
husholdning husstand hushold
(ekonomia, ekonomiczny) ogół osób wspólnie mieszkających i razem się utrzymujących

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
vicevært
(administracja) osoba sprawująca opiekę nad budynkiem mieszkalnym
vært
(biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
osoba przyjmująca gości
(potocznie, potoczny) właściciel domu, lokalu, mieszkania, stancji, pokoju lub pensjonatu przeznaczonego na wynajem

gospodyni ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi n
værtinde
kobieta gospodarująca w domu

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
husmor husmoder
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gostek n
fætter
(potocznie, potoczny) negatywnie o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej

gotlandzki ɡɔˈtlãnt͡sʲci adj
gotlandsk
(przymiotnik) od Gotlandia

gotowany adj
koge
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie gotowania

gotować ɡɔˈtɔvat͡ɕ v
koge
doprowadzać do wrzenia
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia
(przenośnie, przenośnia) czuć ogromną złość, ale nie pokazywać tego wyraźnie

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
færdig beredt
skończony, wykonany
færdig rede forberede berede
przygotowany do czegoś, na coś
færdiglavet
o żywności: wyprodukowany w fabryce i wymagający tylko podgrzania
stiv
(potocznie, potoczny) pijany, odurzony czymś lub martwy

gotycki ɡɔˈtɨt͡sʲci adj
gotisk
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) związany z gotykiem, stylem sztuki średniowiecznej
związany z rodzajem pisma o łamanych i bardzo ozdobnych konturach

gotówka ɡɔˈtufka n
kontanter
pieniądze w postaci banknotów lub monet

gotówkowy adj
kontant
(ekonomia, ekonomiczny) związany z gotówką, dokonywany gotówką

gołobrody adj
skægløs
(przestarzałe, przestarzały) o chłopaku nie golący się jeszcze

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
due
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąb pocztowy n
brevdue
(zootechnika, zootechniczny) odmiana udomowionego gołębia skalnego (Columba livia domestica), którą człowiek od wieków hoduje i tresuje do przenoszenia wiadomości na duże odległości;

gołąbek ɡɔˈwɔ̃mbɛk n
dueunge
(potocznie, potoczny) pisklę gołębia
skørhat
(mikologia, mikologiczny) Russulaceae, grzyb blaszkowy należący do rodziny gołąbkowatych;

gołąbek wymiotny n
stor gift-skørhat
(mikologia, mikologiczny) Russula emetica, gatunek trujących grzybów należący do rodziny gołąbkowatych;

gościniec ɡɔɕˈt͡ɕĩɲɛt͡s n
landevej
szeroka droga
souvenir
(przestarzałe, przestarzały) i (Białystok) podarunek z podróży

gościnność n
gæstfrihed
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny ɡɔɕˈt͡ɕĩnːɨ adj
gæstfri gæstmild
chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gościć v
gæste
podejmować kogo u siebie
besøge gæste
przebywać w jakimś miejscu, być gościem

gość ɡɔɕt͡ɕ n
gæst
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.
osoba, która zatrzymała się w hotelu, w restauracji

goździk ˈɡɔʑd͡ʑik n
nellike
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
kwiat goździka (1.1)
nellike kryddernellike
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;

gra ɡra n
spil
zabawa według ustalonych reguł;
(sport, sportowy) mecz
granie na instrumencie

gra komputerowa n
computerspil
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający prowadzenie elektronicznej gry, w której gracz kontroluje obraz wyświetlany na ekranie;

grabarz ˈɡrabaʃ n
graver
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie ˈɡrabʲjɛ n
rive
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

gracz ɡrat͡ʃ n
spiller
uczestnik gry lub zawodów

grad ɡrat n
hagl
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
(przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradient ˈɡradʲjɛ̃nt n
gradient
płynne przejście jednego koloru w drugi

gradobicie ˌɡradɔˈbʲit͡ɕɛ n
haglvejr
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

graffiti ɡrafˈfʲitʲi n
graffiti
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

graficzny ɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
grafisk
(sztuka) dotyczący grafiki (sztuki)
wyrażony za pomocą rysunku, wykresu

grafit ˈɡrafʲit n
grafit
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

gram ɡrãm n
gram
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka masy, która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨt͡ʃnɨ adj
grammatikalsk grammatisk
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką
zgodny z regułami gramatyki

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
grammatik
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
grammofon pladespiller
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

granat ˈɡrãnat n
granat
(wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;
granatæble
(spożywczy) owoc granatowca
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec;

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
mørkeblå marineblå
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

grand ɡrãnt n
grande
tytuł szlachecki pochodzenia hiszpańskiego;

granica ɡrãˈɲit͡sa n
grænse
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;
linia podziału lub czynniki, które coś różnicują
ograniczony zasięg lub miara czegoś dozwolonego

graniczyć ɡrãˈɲit͡ʃɨt͡ɕ v
grænse
mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit ˈɡrãɲit n
granit
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola ɡrãˈnɔla n
granola
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

grasica n
brissel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

grasować ɡraˈsɔvat͡ɕ v
grassere
o chorobie: szerzyć się, panować

grat ɡrat n
spand vrag
(pogardliwie, pogardliwy) stary, wyeksploatowany, często psujący się pojazd mechaniczny
vrag
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek stary, schorowany

gratis ˈɡratʲis adv
gratis
tak, że nic nie trzeba płacić

gratyfikacja ˌɡratɨfʲiˈkat͡sʲja n
gratiale
dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawitacja ˌɡravʲiˈtat͡sʲja n
gravitation
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈt͡sɨjnɨ adj
gravitations-
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton n
graviton
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać ɡrat͡ɕ v
du fungere virke
być włączonym
spille
o przedmiocie: wydawać dźwięki
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
stemme
(potocznie, potoczny) pasować, odpowiadać

grać na nerwach ˈɡrat͡ɕ na‿ˈnɛrvax v
gå på nerverne
drażnić, denerwować kogoś

grać pierwsze skrzypce ˈɡrat͡ɕ ˈpʲjɛrfʃɛ ˈskʃɨpt͡sɛ v
spille førsteviolin
(przenośnie, przenośnia) być najważniejszym, mieć decydujący głos

grecki ˈɡrɛt͡sʲci adj
græsk
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków
związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

grecki ˈɡrɛt͡sʲci n
græsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Greków i po części Cypryjczyków;

greenwashing n
greenwashing grønvaskning
(społeczny) (ekonomia, ekonomiczny) oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;

gregoriański ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci adj
gregoriansk
odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnt͡sʲci adj
grønlandsk
od Grenlandia

grenlandzkojęzyczny ɡrɛ̃nˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
grønlandsksproget
spisany, stworzony w języku grenlandzkim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem grenlandzkim
taki, który posługuje się językiem grenlandzkim

grill ɡrʲil n
grill
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw
grill kølergrill
(środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską
grillfest
przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są potrawy z grilla (1.1-2)
grillovn
piekarnik elektryczny lub rożen służący do pieczenia potraw

grillować ɡrʲiˈlɔvat͡ɕ v
grille
piec na rusztach

grobowy ɡrɔˈbɔvɨ adj
grav-
odnoszący się do grobu

groch ɡrɔx n
ært
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

grochówka ɡrɔˈxufka n
ærtesuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

gromadzić ɡrɔ̃ˈmad͡ʑit͡ɕ v
samle
składać, zbierać w jednym miejscu
zbierać, kolekcjonować
samle sig
zbierać się w gromadę
zbierać się w większej ilości

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
lækat hermelin
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea Linnaeus, niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

gros ɡrɔ ɡrɔs n
gros
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;

grosz ɡrɔʃ n
gros
(historia, historyczny, historycznie) miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy

grosz do grosza, a będzie kokosza ˈɡrɔʒ dɔ‿ˈɡrɔʃa ː‿ˈbɛ̃ɲd͡ʑɛ kɔˈkɔʃa proverb
mange bække små gør en stor å
dzięki cierpliwemu oszczędzaniu można sobie pozwolić na więcej

grota ˈɡrɔta n
grotte
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteska n
grotesk
(termin typograficzny) krój pisma, w którym linie, z których zbudowane są znaki, mają tę samą szerokość i nie mają szeryfów;
groteske
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;
(sztuka) ornament roślinny, w który wplecione są inne elementy, takie jak: postacie ludzkie, zwierzęta, części uzbrojenia, obrazy lub owoce

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
grotesk
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

grozić ˈɡrɔʑit͡ɕ v
true
straszyć czymś, zapowiadać coś złego
stwarzać stan niebezpieczeństwa, być niebezpiecznym, groźnym

groźba ˈɡrɔʑba n
trussel
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.
zagrożenie; coś, co zagraża

groźny ˈɡrɔʑnɨ adj
farlig
taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu
truende
taki, który wzbudza strach

gruba ryba ˈɡruba ˈrɨba n
stor kanon
(przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo ważny

grubość n
tykkelse
cecha tego, co grube
wymiar w krótszej osi

gruby ˈɡrubɨ adj
tyk
o głosie: niski
tyk fed
mający dużą grubość, średnicę
tyk fed overvægtig
otyły

gruczoł ˈɡrut͡ʃɔw n
kirtel
(anatomia, anatomiczny) narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

gruczoł potowy n
svedkirtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł skórny odpowiedzialny za wytwarzanie potu

gruda ˈɡruda n
klump
pojedynczy kawałek czegoś stwardniałego ukształtowanego w bryły

grudzień ˈɡrud͡ʑɛ̇̃ɲ n
december
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

gruntownie ɡrũnˈtɔvʲɲɛ adv
grundigt
w sposób obejmujący całość, wszystko

grupa ˈɡrupa n
gruppe
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego

grupa docelowa n
målgruppe
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;

grupa etniczna n
etnisk gruppe
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi posiadających wspólne doświadczenia społeczne, kulturowe, narodowe oraz historyczne;

grupa hydroksylowa n
hydroxygruppe hydroxylgruppe
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu tlenu i jednego atomu wodoru;

grupa krwi n
blodtype
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grusza ˈɡruʃa n
pæretræ
(technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1)
pæretræ pære
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

gruszka ˈɡruʃka n
pære
(spożywczy) owoc gruszy;

gruz ɡrus n
murbrok
odłamki rozkruszonego muru, cegły, kamienia itp.
spand
(potocznie, potoczny) wyeksploatowany, zniszczony samochód

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
georgisk
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
georgisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Gruzji;

gruźlica ɡruʑˈlʲit͡sa n
tuberkulose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryf ɡrɨf n
grif
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryfel ˈɡrɨfɛl n
blyantstift stift
(przestarzałe, przestarzały) wkład do ołówka, czyli odpowiednio obrobiony grafit

gryka ˈɡrɨka n
boghvede
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grypa ˈɡrɨpa n
influenza
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
gnaver
ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć ɡrɨɕt͡ɕ v
bide
zatapiać w czymś zęby
atakować lub walczyć zębami

grzanka ˈɡʒãnka n
ristet brød
kromka chleba przyrumieniona z obu stron

grzałka ˈɡʒawka n
dypkoger dyppekoger
zanurzane w wodzie, proste kuchenne urządzenie elektryczne do przygotowywania wrzątku
varmelegeme
(technologia, technika, techniczny) element grzewczy urządzenia;

grzbiet ɡʒbʲjɛt n
ryg
(potocznie, potoczny) plecy
rygnig
górna lub tylna część podłużnej rzeczy

grzebać ˈɡʒɛbat͡ɕ v
begrave
chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem
grave rode
rozgarniać, np. ziemię

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
kam
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;
kam hanekam
(ornitologia, ornitologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów

grzech ɡʒɛx n
synd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzech pierworodny n
arvesynd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzech popełniony w raju przez Adama i Ewę, dziedziczony następnie przez wszystkich ludzi;

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
rangle
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzesznica ɡʒɛʃʲˈɲit͡sa n
synderinde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
synder
ktoś, kto grzeszy

grzeszyć ˈɡʒɛʃɨt͡ɕ v
synde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
svamp
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu

grzybiarz ˈɡʒɨbʲjaʃ n
svampejæger
osoba, która lubi zbierać grzyby

grzybnia n
mycelium
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;

grzybobranie ˌɡʒɨbɔˈbrãɲɛ n
svampejagt svampetur
(mikologia, mikologiczny) zbieranie grzybów

grzybobójczy ˌɡʒɨbɔˈbujt͡ʃɨ adj
svampedræbende
(mikologia, mikologiczny) taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

grzybowa n
svampesuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z grzybów świeżych lub suszonych;

grzywka ˈɡʒɨfka n
pandehår
(fryzyjski) włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna n
bøde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grzęda ˈɡʒɛ̃nda n
bed havebed
wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie

grób ɡrup n
grav
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

guacamole n
guacamole avokadodip
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

guano ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ ˈɡwãnɔ n
guano
(rolnictwo, rolniczy) suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

gudźarati ˌɡud͡ʑaˈratʲi n
gujarati
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;

guglować ɡuɡˈlɔvat͡ɕ v
google
(potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

gujański ɡuˈjä̃j̃sʲci adj
guyansk
odnoszący się do Gujany, państwa

gula ˈɡula n
klump
(potocznie, potoczny) kulista narośl lub zgrubienie

gulasz n
gullasch
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût;

guma ˈɡũma n
gummi
rodzaj rozciągliwego tworzywa;
(potocznie, potoczny) prezerwatywa

guma do żucia n
tyggegummi
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka ˈɡũmka n
elastik
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka
elastik hårelastik
(fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów
viskelæder
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gupik n
guppy
(ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

gust ɡust n
smag
poczucie piękna i harmonii

guz ɡus n
knude
(medycyna, medyczny) patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu

guziec ˈɡuʑɛt͡s n
vortesvin
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik ˈɡuʑik n
knap
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag ˈɡuwak n
gulag
system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwarancja ɡvaˈrãnt͡sʲja n
garanti
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwarantować v
garantere
zapewniać, dawać gwarancję, ręczyć, zabezpieczać

gwatemalski ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci adj
guatemalansk
odnoszący się do państwa Gwatemala

gwałciciel ɡvawʲˈt͡ɕit͡ɕɛl n
voldtægtsmand voldtægtsforbryder
osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałcić ˈɡvawʲt͡ɕit͡ɕ v
voldtage
zmuszać do stosunku płciowego
bryde krænke overtræde
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy

gwałt ɡvawt n
voldtægt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtownie ɡvawˈtɔvʲɲɛ adv
pludselig
nagle, raptownie
voldsomt
intensywnie

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
voldsom
nagły, szybki
voldsom vild
o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy

gwiazda ˈɡvʲjazda n
stjerne
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (publikatory) sławna osobistość w danym środowisku
symbol, znak o promieniście rozchodzących się ramionach

gwiazda betlejemska n
betlehemsstjerne
(systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
stjernebillede
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwinejski ɡvʲĩˈnɛjsʲci adj
guineansk
odnoszący się do państwa Gwinea

gwint n
gevind
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwizd n
fløjt
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór
(ornitologia, ornitologiczny) głos niektórych ptaków (słonki i jarząbka)

gwizdanie ɡvʲizˈdãɲɛ n
fløjtelyd
gwizd (dźwięk)
fløjten
(rzeczownik odczasownikowy) od gwizdać (czynność)

gwizdać ˈɡvʲizdat͡ɕ v
fløjte
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwóźdź ɡvuɕt͡ɕ n
højdepunkt
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza część czegoś
søm nagle
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gybis ˈɡɨbʲis n
gebis
(Górny Śląsk) sztuczna szczęka, trzecie zęby

gyros ˈɡɨrɔs n
gyros
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;

góra ˈɡura n
bjerg
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
(potocznie, potoczny) duża sterta czegoś

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
isbjerg
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

górnik ˈɡurʲɲik n
minearbejder
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin;

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨt͡sʲci adj
højsorbisk øvresorbisk
związany z Górnymi Łużycami

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨt͡sʲci n
højsorbisk øvresorbisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język górnołużycki (1.1);

górny ˈɡurnɨ adj
øvre øverst
taki, który jest na pewnej wysokości, w górze
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taki, który dotyczy wyższej części skali

gówno ˈɡuvnɔ n
lort
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

göteborski ˌɡøːtɛˈbɔrsʲci adj
gøteborgsk
odnoszący się do Göteborgu

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲit͡sa n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
larvefødder
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąszcz ɡɔ̃w̃ʃt͡ʃ n
krat
gęste skupienie drzew lub krzewów

gęgać ˈɡɛ̃ŋɡat͡ɕ v
gække
o gęsiach: wydawać głos

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
gåsehud
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęsiarka n
gåsepige
(rolnictwo, rolniczy) dziewczyna, która zajmuje się pasieniem gęsi

gęsiego ɡɛ̃w̃ˈɕɛɡɔ adv
i gåsegang
o sposobie poruszania się: jeden za drugim, kolejno

gęstość ˈɡɛ̃w̃stɔɕt͡ɕ n
densitet massefylde
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości;

gęstość zaludnienia ˈɡɛ̃w̃stɔʑd͡ʑ ˌzaludʲˈɲɛ̇̃ɲa
befolkningstæthed
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
tyk fyldig tæt
(o włosach lub sierści) bujny
tyk tyktflydende
(o płynach) skondensowany
tæt
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie
(o splotach) mający bardzo drobne oczka

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
gås
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)

gładki ˈɡwatʲci adj
glat
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości
(przenośnie, przenośnia) przebiegający bez trudności i powikłań

gładzica ɡwaˈd͡ʑit͡sa n
rødspætte
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

głaskać ˈɡwaskat͡ɕ v
stryge ae
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
sulten
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mający ochotę na coś

głodny jak wilk ˈɡwɔdnɨ ˈjaɡ ˈvʲilk adj
sulten som en ulv
bardzo głodny

głodować ɡwɔˈdɔvat͡ɕ v
sulte
nie jeść zupełnie lub jeść zbyt mało

głos ɡwɔs n
stemme
dźwięk wydawany przez istoty żyjące
prawo / pozwolenie przemawiania
zdanie, osąd, opinia
zdolność wydawania głosu (1.1)

głoska ˈɡwɔska n
sproglyd fon
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
afstemning
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś
valg
(potocznie, potoczny) wybory

głosować ɡwɔˈsɔvat͡ɕ v
stemme
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa ˈɡwɔva n
hoved
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
(przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka
(przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)
leder overhoved
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
højttaler højtaler højttaler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośno ˈɡwɔɕnɔ adv
højlydt højt
w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
højlydt høj
taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
døvstum
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota ɡwuˈxɔta n
døvhed
utrata zdolności słyszenia;

głuchy ˈɡwuxɨ adj
døv
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu
(przenośnie, przenośnia) ignorujący prośby i skargi
hul
o dźwięku: przytłumiony, niewyraźny, niski

głupi ˈɡwupʲi adj
dum
niemądry, ograniczony intelektualnie
bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać

głupi jak but ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut adj
dum som en dør dum som en skovl dum som et bræt
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) bardzo, beznadziejnie głupi

głupiec ˈɡwupʲjɛt͡s n
nar
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupota ɡwuˈpɔta n
dumhed
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuszec ˈɡwuʃɛt͡s n
tjur
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głód ɡwut n
sult
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;
(przenośnie, przenośnia) uczucie potrzeby osiągnięcia, zdobycia, zrobienia czegoś

główny ˈɡwuvnɨ adj
hoved-
taki, który pełni najważniejszą rolę, jest najistotniejszy

głąb ɡwɔ̃mp n
kålstok
(botanika, botaniczny) (spożywczy) twarda centralna część główki kapusty

głębia ˈɡwɛ̃mbʲja n
dyb
odległość od powierzchni do dna
dybde
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury
miejsce o dużej głębokości

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
dyb
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
dybt
daleko w głębi

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕt͡ɕ n
dybde
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

ha xa interjection
nå
wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia

habit ˈxabʲit n
kutte munkekutte
ubiór zakonny;

haczyk ˈxat͡ʃɨk n
fiskekrog
mały hak do łowienia ryb na wędkę

hafciarnia xafʲˈt͡ɕarʲɲa n
broderi værksted
pracownia hafciarska

hafn xafn̥ n
hafnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
haiku
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

haitański ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci adj
haitisk haitiansk
odnoszący się do państwa Haiti

hak xak n
hage krog
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.
uppercut
(sport, sportowy) zagranie wykonane przez ruszenie ręką po łuku

haker ˈxakɛr n
hacker
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;

hala ˈxala ˈxalɛ n
hal
(architektura, architektoniczny) bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni;
budynek, w którym jest hala (1.1)

halabarda ˌxalaˈbarda n
hellebard
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halal ˈxalal adj
halal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)

halibut xaˈlʲibut n
helleflynder
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halo ˈxalɔ interjection
hallo
wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

halo ˈxalɔ n
halo
zjawisko optyczne, świetlista otoczka widoczna wokół tarczy słonecznej lub księżycowej;

hamak ˈxãmak n
hængekøje
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburski xãmˈbursʲci adj
hamburgsk
związany z Hamburgiem

hamować xãˈmɔvat͡ɕ v
bremse
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulec xãˈmulɛt͡s n
bremse
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;
(przenośnie, przenośnia) czynnik, który powstrzymuje daną osobę przed działaniem

hamulec ręczny xãˈmulɛt͡s ˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ n
håndbremse
(motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

handel ˈxãndɛl n
handel byttehandel
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handlowy xãnˈdlɔvɨ adj
forretningsmæssig handelsmæssig kommerciel
związany z handlem, odnoszący się do handlu

hangar ˈxãŋɡar n
hangar
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hanzeatycki ˌxãw̃zɛaˈtɨt͡sʲci adj
hanseatisk
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący hanzy, należący do hanzy

happening ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk n
happening
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

harcerz ˈxart͡sɛʃ n
spejder
(harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

harfa ˈxarfa n
harpe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harmonia xarˈmɔ̃ɲja n
harmoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element dzieła muzycznego;
ład

harmoniczny adj
harmonisk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbudowany według zasad harmonii muzycznej
oparty na właściwych proporcjach

harmonijny adj
harmonisk
o przyjemnym dźwięku
opierający się na zgodzie, harmonii, przyjaźni
płynny, rytmiczny, melodyjny
tworzący zgodną, estetyczną całość, pełen harmonii

harmonizować v
harmonisere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dopełniać melodię akordami według zasad harmonii
łączyć w zgodną całość

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
tidsplan
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

harować xaˈrɔvat͡ɕ v
knokle pukle
ciężko pracować

harować jak wół xaˈrɔvat͡ɕ ˈjaɡ ˈvuw v
pukle røven ud af bukserne
(potocznie, potoczny) bardzo ciężko pracować

harpia n
harpy
(mitologia, mitologiczny) złośliwy starogrecki kobiecy demon wichru i burzy, w ptasiej postaci porywający dusze zmarłych i będący narzędziem kary bogów wobec ludzi;

harpun ˈxarpũn n
harpun
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

has xas n
hassium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz ˈxaʃɨʃ n
hashish hash
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło ˈxaswɔ n
adgangskode password kodeord
tajny wyraz lub ciąg znaków
signal tegn
znak, sygnał do działania
slagord
myśl przewodnia, idea

hau xaw interjection
vov vuf
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica xawˈbʲit͡sa n
haubits haubitser
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hazard ˈxazart n
hasard
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardowy ˌxazarˈdɔvɨ adj
hasard
związany z hazardem
hasarderet
(przenośnie, przenośnia) narażony na ryzyko, niebezpieczny

hazardzista ˌxazarʲˈd͡ʑista n
hasardspiller
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas ˈxawas n
støj larm
głośne, uciążliwe dźwięki;

hałasować ˌxawaˈsɔvat͡ɕ v
larme støje
wydawać głośne dźwięki zakłócające spokój

hałaśliwie adv
larmende
wywołując hałas

heavy metal n
heavy metal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

heban ˈxɛbãn n
ibenholt
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
hebraisk hebræisk
związany z Hebrajczykami

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
hebraisk hebræisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonistyczny adj
hedonistisk
właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom

hedonizm n
hedonisme
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
hegemoni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hegemoniczny adj
hegemonisk hegemonistisk
związany z hegemonią; mający charakter hegemona; podporządkowujący sobie innych

hej xɛj interjection
hej
zwrócenie czyjejś uwagi
(potocznie, potoczny) forma nieformalnego powitania

hejnał ˈxɛjnaw n
hornsignal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sygnał grany na trąbce, który wzywa do czegoś

hekatomba n
hekatombe
(książkowy) wielka ofiara dla jakiejś sprawy pociągająca śmierć wielu ludzi
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;

hektar ˈxɛktar n
hektar
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hekto- prefix
hekto-
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;

hektolitr n
hektoliter
(jednostka miary) jednostka objętości równa 100 litrom

hel xɛl n
helium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

hematolog ˌxɛ̃maˈtɔlɔk n
hæmatolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka hematologii

hematologia n
hæmatologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się krwią i układem krwiotwórczym;

hemikryptofit n
hemicryptophyte
(botanika, botaniczny) roślina z pąkami zimującymi na lub tuż pod powierzchnią ziemi;

hemofobia n
hæmofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobina n
hæmoglobin
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu

hemoliza ˌxɛ̃mɔˈlʲiza n
hæmolyse
(biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
heparin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

heptagon xɛpˈtaɡɔ̃n n
heptagon
(geometria) figura geometryczna o siedmiu kątach i siedmiu bokach

heptagram n
heptagram
(geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

heraldyka n
heraldik
(heraldyka, heraldyczny) nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb xɛrp n
våben våbenskjold skjold
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;

herbarium n
herbarium
(botanika, botaniczny) zielnik z ułożonymi i opisanymi roślinami;

herbata xɛrˈbata n
te
susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju
(botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)
popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3)
te the
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2);

herbicyd xɛrˈbʲit͡sɨt n
herbicid
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herc xɛrt͡s n
hertz
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

heretycki ˌxɛrɛˈtɨt͡sʲci adj
kættersk hæretisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji

heretyk xɛˈrɛtɨk n
kætter hæretiker
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolennik herezji

herezja xɛˈrɛzʲja n
kætteri hæresi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

hermeneutyka n
hermeneutik
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich;

hermetyczny adj
hermetisk
zrozumiały dla małego grona ludzi
hermetisk lufttæt
(technologia, technika, techniczny) bardzo dokładnie zamknięty, nieprzepuszczający powietrza

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
heroin
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heroizm n
heroisme
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
herpetologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

heterogenny adj
heterogen uensartet
zawierający elementy o różnym pochodzeniu lub cechach

heteronomia n
heteronomi
podleganie normom, których nie ustanowiło się samemu

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
heterofili heteroseksualitet
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej;

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
heteroseksuel
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej
związany z heteroseksualnością, dotyczący heteroseksualności

hetman ˈxɛtmãn n
dronning dame
(szachy, pojęcie szachowe) figura o możliwości poruszania w każdym kierunku;

heurystyka xɛwˈrɨstɨka n
heuristik
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm xɛwm n
hjelm
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hibernacja n
dvale dvaletilstand
(biologia, biologiczny) stan fizjologiczny głębokiego uśpienia, w który zapadają niektóre zwierzęta w odpowiedzi na niesprzyjające warunki środowiskowe, szczególnie zimą

hidżab ˈxʲid͡ʒap n
hijab
(odzieżownictwo) rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena ˈxʲjɛ̃na n
hyæne
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hierarchia xʲjɛˈrarxʲja n
hierarki
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczny adj
hierarkisk
taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hierarchizacja n
hierarkisering
uporządkowanie elementów czegoś według pewnej hierarchii

hieroglif xʲjɛˈrɔɡlʲif n
hieroglyf
starożytne egipskie pismo obrazkowe;
(przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski
(przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne
pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania)

higiena xʲiˈɟɛ̃na n
hygiejne
dbanie o czystość ciała
(medycyna, medyczny) nauka o wpływie środowiska na zdrowie ludzkie

higieniczny adj
hygiejnisk
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕt͡ɕ n
hygroskopi
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

higroskopijny adj
hygroskopisk
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej

hindi ˈxʲĩndʲi n
hindi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii;

hinduizm xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
hinduisme
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiperaktywność n
hyperaktivitet
cecha tego, co hiperaktywne; cecha tych, którzy są hiperaktywni

hiperbola ˌxʲipɛrˈbɔla n
hyperbel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hiperglikemia n
hyperglykæmi
(medycyna, medyczny) wzrost stężenia glukozy we krwi powyżej górnej granicy normy

hipermarket n
hypermarked
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;

hipertekst xʲipɛrˈtɛkst n
hypertekst
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;

hipertonia n
hypertoni
(medycyna, medyczny) nadciśnienie tętnicze
(medycyna, medyczny) patologiczny stan wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych

hiperurykemia n
hyperurikæmi
(medycyna, medyczny) nadmierne stężenie kwasu moczowego we krwi;

hipis ˈxʲipʲis n
hippie
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.

hipnotyzer n
hypnotisør
człowiek stosujący hipnozę

hipnotyzować v
hypnotisere
wprowadzać kogoś w hipnozę

hipnoza xʲipˈnɔza n
hypnose
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen;
siła sugestii, usypianie sugestią

hipochondria n
hypokondri
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨt͡ʃnɨ adj
hypokonder hypokondrisk
związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipochondryk ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk n
hypokonder
człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory

hipokamp n
hippocampus
(anatomia, anatomiczny) element układu limbicznego odpowiedzialny za pamięć, konsolidację i orientację przestrzenną;

hipokryzja ˌxʲipɔˈkrɨzʲja n
hykleri
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipologia ˌxʲipɔˈlɔɟja n
hippologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hipopotam ˌxʲipɔˈpɔtãm n
flodhest
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipoteka ˌxʲipɔˈtɛka n
pant
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotetyczny adj
hypotetisk
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza ˌxʲipɔˈtɛza n
hypotese
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

hirsutyzm xʲirˈsutɨsm̥ n
hirsutisme
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

histerektomia n
hysterektomi
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histeria xʲiˈstɛrʲja n
hysteri
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histerycznie adv
hysterisk
w sposób histeryczny

histeryczny adj
hysterisk
właściwy histerii

histeryk xʲiˈstɛrɨk n
hysteriker
człowiek cierpiący na histerię; taki, który ma ataki histerii

histologia n
histologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

historia xʲiˈstɔrʲja n
historie
nauka zajmująca się badaniem przeszłości;
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia

historiografia n
historiografi
piśmiennictwo historyczne, czyli takie, które opisuje dzieje na podstawie badań naukowych

historiograficzny adj
historiografisk
dotyczący historiografii, właściwy historiografii

historiozofia ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
historiefilosofi
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historyczny ˌxʲistɔˈrɨt͡ʃnɨ adj
historisk
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość
o czymś starym, dawnym
o czymś doniosłym, ważnym

historyk xʲiˈstɔrɨk n
historiker
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpanka xʲiʃˈpãnka n
spansk syge
(potocznie, potoczny) groźna dla życia odmiana grypy, która w latach 1918-1919 wywołała pandemię;

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci adj
spansk
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci n
spansk
(językoznawstwo, językoznawczy) romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hit xʲit n
hit
utwór muzyczny (zazwyczaj piosenka) wyjątkowo modny w danym czasie
przedmiot cieszący się dużą popularnością

hitlerowski ˌxʲitlɛˈrɔfsʲci adj
hitlersk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców

ho-hoń n
Hafferlaf
(książkowy) duże, straszne zwierzę przypominające słonia w uniwersum opowieści o Kubusiu Puchatku;

hobbista n
hobbyist
mężczyzna, który ma jakieś hobby

hobbit ˈxɔbbʲit n
hobbit
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby ˈxɔbbʲi n
hobby
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie;

hodowanie n
avl avling dyrkning
(rzeczownik odczasownikowy) od hodować

hodować xɔˈdɔvat͡ɕ v
avle dyrke opdrætte
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hodowca xɔˈdɔft͡sa n
opdrætter
osoba prowadząca hodowlę (zwierząt, roślin)

hodowla xɔˈdɔvla n
avl avling
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;
avlsbrug avlsgård
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo dokonujące takich czynności w celach zarobkowych

hokeista ˌxɔkɛˈ<sup>j</sup>ista n
hockeyspiller
(sport, sportowy) zawodnik grający w hokej

hokej ˈxɔkɛj n
hockey
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔd͡ʑɛ n
ishockey
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hol xɔl n
hall
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
hollandsk
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
hollandsk
(językoznawstwo, językoznawczy) główny język Holandii;

holistyczny adj
holistisk
całościowy, ogólny

holm xɔlm n
holmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

hologram xɔˈlɔɡrãm n
hologram
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe

homar ˈxɔ̃mar n
hummer
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
homøopati
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny adj
homøopatisk
związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
homøostase
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homerycki ˌxɔ̃mɛˈrɨt͡sʲci adj
homerisk
odnoszący się do Homera lub jego twórczości;

homeryczny ˌxɔ̃mɛˈrɨt͡ʃnɨ adj
homerisk
(książkowy) wspaniały, potężny, ogromny; taki, jak bohaterowie utworów Homera

homiletyka n
homiletik
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homo- ˈxɔ̃mɔ prefix
homo-
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity
pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczających związek z homoseksualnością

homofob n
homofob
osoba odczuwająca silną niechęć do homoseksualistów i homoseksualizmu

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
homofobi
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów, dyskryminacja osób homoseksualnych;

homofobiczny adj
homofobisk
świadczący o niechęci i wrogości wobec homoseksualistów

homofonia ˌxɔ̃mɔˈfɔ̃ɲja n
homofoni
(językoznawstwo, językoznawczy) identyczność fonetyczna między wyrazami o różnej pisowni i różnym znaczeniu
styl utworów muzycznych, w których jeden głos dominuje nad pozostałymi, które stanowią akompaniament

homonimia n
homonymi
(językoznawstwo, językoznawczy) identyczne brzmienie i pisownia wyrazów o różnych znaczeniach

homoseksualista ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
homoseksuel
(seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
homoseksualitet homofili
(seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci;

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
homoseksuel
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
honduransk
odnoszący się do państwa Honduras

honor ˈxɔ̃nɔr n
ære
czyjeś poczucie godności
czyjeś dobre imię związane z czcią, poważaniem, szacunkiem

honorować v
honorere
płacić honorarium
uznawać za ważne, prawomocne

hop xɔp interjection
hoppe
…zachęcający kogoś do wykonania skoku lub do podskakiwania

hop xɔp n
hop
(potocznie, potoczny) skok

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
hormon
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

horoskop xɔˈrɔskɔp n
horoskop
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię
przepowiednia sporządzona na podstawie konfiguracji ciał niebieskich
przepowiednia, zapowiedź przyszłości, przewidywanie

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
horisont
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;
zwykle w lm: (przenośnie, przenośnia) możliwości, perspektywy, plany na przyszłość
(przenośnie, przenośnia) otoczenie, środowisko czegoś lub czyjeś
(przenośnie, przenośnia) zakres, zasięg, np. wiedzy, zainteresowań, myśli
odległość w czasie, na jaką prognozowane jest jakieś zjawisko

horyzontalnie ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalʲɲɛ adv
horisontalt vandret
(książkowy) w sposób ukierunkowany w poziomie

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
horisontal vandret
(książkowy) taki, który ma poziomy kierunek

hospitalizacja ˌxɔspʲitalʲiˈzat͡sʲja n
hospitalisering indlæggelse
(medycyna, medyczny) umieszczenie pacjenta w szpitalu
(medycyna, medyczny) czas pobytu pacjenta w szpitalu

hospitalizowanie n
hospitalisering
umieszczanie pacjenta w szpitalu lub innym zamkniętym zakładzie leczniczym

hospitalizować v
hospitalisere indlægge
umieszczać pacjenta w szpitalu

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
hotdog
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel ˈxɔtɛl n
hotel
(hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hołodomor pn
Holodomor
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;

hrabia ˈxrabʲja n
greve
tytuł szlachecki;

hrabianka xraˈbʲjãnka n
greve datter
córka hrabiego

hrabina xraˈbʲĩna n
grevinde
żona hrabiego

hrywna ˈxrɨvna n
hryvnia
(jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

humanistyczny adj
humanistisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych
(filozofia, filozoficzny) traktujący człowieczeństwo jako najwyższą wartość

humanistyka ˌxũmãˈɲistɨka n
humaniora
grupa nauk dotyczących człowieka, jego wytworów i społeczeństwa ludzkiego;

humanitarny ˌxũmãɲiˈtarnɨ adj
humanitær
szanujący godność człowieka i zwierząt, zgodny z zasadami humanitaryzmu

humbug ˈxũmbuk n
humbug
(przestarzałe, przestarzały) rozpropagowana nieprawda; głośna sprawa, która okazała się nieprawdą

hummus n
hummus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor ˈxũmɔr n
humor
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości
humør sindsstemning
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry

hura ˈxura interjection
hurra
… wyrażający radość i zachęcający do wiwatowania na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś

huragan xuˈraɡãn n
orkan
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

huta ˈxuta n
glasværk
chemiczny zakład przemysłowy, który zajmuje się produkcją szkła lub wyrobów szklanych;
stålværk jernstøberi jernværk
zakład metalurgiczny, w którym wytapia się stal, aluminium lub inne metale

huśtawka xuɕˈtafka n
gynge
przyrząd do bujania dzieci;

huśtać ˈxuɕtat͡ɕ v
svinge
wprawiać w ruch wahadłowy

hybrydowy adj
hybrid
stanowiący wynik działania dwóch lub więcej czynników

hycel ˈxɨt͡sɛl n
hundefanger hunderakker
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów;

hydrant ˈxɨdrãnt n
brandhane
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲit͡ʃnɨ adj
hydraulisk
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
blikkenslager vvs-mand vandmaster
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydro-
hydro-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wodą

hydroakustyczny adj
hydroakustisk
związany z hydroakustyką, dotyczący hydroakustyki

hydrografia ˌxɨdrɔˈɡrafʲja n
hydrografi
(geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
hydrologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydrosfera n
hydrosfære
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
htdrostatik
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymn xɨ̃mn n
hymne
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i i conjunction
og
…łączący słowa i zdania równorzędne
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i tak
alligevel
mimo to, mimo wszystko

i tak dalej adv
og så videre
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i/lub i‿ˈlup conjunction
og/eller
łącznik pomiędzy warunkami, które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie

ich ix pronoun
deres
3. (osoba) lm

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
iktyologi ichthyologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

idea iˈdɛa n
idé ide
myśl przewodnia;
pomysł

idealista ˌidɛaˈlʲista n
idealist
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu
(przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel
osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami

idealistycznie adv
idealistisk
w sposób idealistyczny

idealistyczny adj
idealistisk
(filozofia, filozoficzny) związany z idealizmem
gorliwie służący wzniosłej idei

idealizować v
idealisere
postrzegać kogoś (coś) jako doskonalszego niż w rzeczywistości

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
ideel
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

identyczny ˌidɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ adj
identisk ens
dokładnie taki sam

identyfikacja ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkat͡sʲja n
identifikation
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy
(psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę

identyfikowanie n
identificering
(rzeczownik odczasownikowy) od identyfikować

identyfikować v
identificere
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest
uznawać dwie rzeczy, osoby, sytuacje i tym podobne za takie same

ideolog n
ideolog
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
ideologi
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologiczny ˌidɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
ideologisk
związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiolekt iˈdʲjɔlɛkt n
idiolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy;

idiomatyczny adj
idiomatisk
(językoznawstwo, językoznawczy) swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

idiota iˈdʲjɔta n
idiot
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi, tępak
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) człowiek upośledzony umysłowo w stopniu znacznym

idiotyzm n
idioti idiotisme imbecilitet
(medycyna, medyczny) (przestarzałe, przestarzały) upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym;
idioti idiotisme åndsvaghed
(grubiański, grubiańsko) coś głupiego, nieroztropnego

idol ˈidɔl n
idol
osoba, którą się podziwia

idylliczny ˌidɨlˈlʲit͡ʃnɨ adj
idyllisk
pogodny, beztroski, sielankowy

iglasty iɡˈlastɨ adj
nål
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) związany z roślinami, których liście mają formę igieł
taki, który jest zakończony ostrym szpicem, którego zakończenie przypomina igłę

ignorancja ˌiɡnɔˈrãnt͡sʲja n
uvidenhed
brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorant iɡˈnɔrãnt n
ignorant
człowiek wykazujący ignorancję, odznaczający się brakiem elementarnej wiedzy

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvat͡ɕ v
ignorere
pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem ˈiɡrad͡ʑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
lege med ilden
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
Olympiske Lege
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igła ˈiɡwa n
nål
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
(medycyna, medyczny) podłużny metalowy pręcik pusty w środku wbijany w ciało w czasie wykonywania zastrzyku;

ikebana ˌikɛˈbãna n
ikebana
kompozycja ułożona według zasad sztuki ikebana (1.1)
tradycyjna japońska sztuka układania kompozycji z kwiatów i innych części roślin;

ikonoklasta n
ikonoklast
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych

ikonoklazm ˌikɔ̃ˈnɔklasm̥ n
ikonoklasme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;

ile ˈilɛ interrogativePronoun
hvor mange hvor meget
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze

ile ˈilɛ pronoun
hvor mange hvor meget
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze

iloczyn iˈlɔt͡ʃɨ̃n n
produkt
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz iˈlɔras n
kvotient
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy adj
kvantitativ mængdemæssig
dotyczący ilości

ilość ˈilɔɕt͡ɕ n
kvantitet mængde kvantum
liczba określająca objętość lub masę;

ilustracja ˌiluˈstrat͡sʲja n
illustration
(książkowy) przykład, który wyjaśnia, komentuje lub interpretuje coś, np. wykład, tezę
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;

iluzja n
illusion
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzoryczny ˌiluzɔˈrɨt͡ʃnɨ adj
illusorisk
złudny, pozorny

im ĩm conjunction
jo des jo desto jo jo
im… tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

imadło ĩˈmadwɔ n
skruestik
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imbir ˈĩmbʲir n
ingefær
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imieniny ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ n
navnedag
dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu;

imienniczka ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːit͡ʃka n
navnesøster
kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
navnefælle
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
participium tillægsform tillæsgmåde
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imiesłów przymiotnikowy bierny ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈbʲjɛrnɨ n
præsens participium passiv
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;

imiesłów przymiotnikowy czynny ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈt͡ʃɨ̃nːɨ n
præsens participium aktiv
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania

imiesłów przymiotnikowy przeszły ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈpʃɛʃwɨ n
præteritum participium
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako cel innej czynności, która została wykonana na podmiocie przed czynnością orzeczenia zdania

imiesłów przysłówkowy uprzedni ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨswufˈkɔvɨ uˈpʃɛdʲɲi n
perfektum gerundium
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonywał podmiot przed czynnością orzeczenia zdania

imiesłów przysłówkowy współczesny ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨswufˈkɔvɨ fspuwˈt͡ʃɛsnɨ n
præsens gerundium
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania

imigracja ˌĩmʲiˈɡrat͡sʲja n
indvandring
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
indvandrer immigrant
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrować v
indvandre
przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

imitować ˌĩmʲiˈtɔvat͡ɕ v
efterligne imitere
naśladować coś lub kogoś

imię ˈĩmʲjɛ n
for- og efternavn fornavn og efternavn
imię (1.1) i nazwisko
navn fornavn
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;

immatrykulacja ˌĩmːatrɨkuˈlat͡sʲja n
immatrikulation
(edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej
uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów

immunoglobulina n
immunglobulin immunoglobulin
(biochemia, biochemiczny) białko produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi;

immunologia ˌĩmːũnɔˈlɔɟja n
immunologi
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunologiczny adj
immunologisk
związany z immunologią, dotyczący immunologii

impeachment n
rigsret
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

impedancja n
impedans
(elektryczność) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
imperator
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie w okresie republiki: zwycięski wódz, tytuł cesarza
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy
imperator kejser
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł władcy w niektórych monarchiach

imperatyw n
imperativ
nakaz, zwłaszcza moralny

imperialny adj
imperial
dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
imperie imperium
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie najwyższa władza państwowa (zarówno cywilna jak i wojskowa), należąca do konsulów, a później cesarzy
imperium imperie
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje
(przenośnie, przenośnia) wielkie przedsiębiorstwo lub organizacja mająca placówki w wielu miejscach na dużym obszarze

imponderabilia ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja n
imponderabilier
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

imponować ˌĩmpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
imponere
wzbudzać w kimś uznanie, podziw

imponujący adj
imponerende
wzbudzający uznanie i zachwyt

importować v
importere
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotencja ˌĩmpɔˈtɛ̃nt͡sʲja n
impotens
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

impregnacja n
imprægnering
(technologia, technika, techniczny) nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia

impregnowanie n
imprægnering
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) nasączanie jakiegoś materiału płynem, najczęściej w celu konserwacji

impreza ĩmˈprɛza n
arrangement event
wydarzenie kulturalne lub sportowe
fest party
(potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

impulsywnie adv
impulsivt
w sposób impulsywny

inaczej ĩˈnat͡ʃɛj adv
ellers
w innym przypadku

inaugurować v
inaugurere
dokonywać inauguracji; rozpoczynać uroczyście

ind ĩnt n
indium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeks ˈĩndɛks n
indeks
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji
(statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie
(drukarstwo, drukarski) litera, liczba lub inny znak za pomocą którego rozróżnia się wyrażenia symboliczne, np. a1, a2, a3
uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce;

indeterminizm n
indeterminisme
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
indoeuropæisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnat͡sʲja n
indoktrinering
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indolencja ˌĩndɔˈlɛ̃nt͡sʲja n
indolens
(książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indolog n
hinduist
specjalista zajmujący się się indologią

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
indonesisk
odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci n
indonesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indonezji;

indukcja n
induktion
(fizyka, fizyczny) wzbudzenie prądu albo ładunku elektrycznego pod wpływem czynników elektrycznych lub magnetycznych;
(logika, logiczny) wyciąganie wniosków ogólnych z poszczególnych przypadków składających się na te wnioski;

indukcyjny adj
induktiv
(filozofia, filozoficzny) oparty na metodzie indukcji
(fizyka, fizyczny) dotyczący zjawiska indukcji

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
indisk
związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk ˈĩndɨk n
kalkun
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualność ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɔɕt͡ɕ n
individualitet
człowiek o specyficznych lub szczególnych cechach wyróżniających go na tle otoczenia
zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność

indywidualny ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
individuel
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

inercja ĩˈnɛrt͡sʲja n
inerti
bierne poddawanie się, niechęć do czynu, brak woli podjęcia własnej inicjatywy

infantylny ˌĩnfãnˈtɨlnɨ adj
infantil
o kimś dorosłym: zachowujący się niedojrzale, jak dziecko

infekcja ĩnˈfɛkt͡sʲja n
infektion
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

infiks ˈĩnfʲiks n
infiks
(gramatyka) cząstka słowotwórcza występująca w rdzeniu, wrostek;

infinitezymalny ˌĩnfʲĩɲitɛzɨ̃ˈmalnɨ adj
infinitesimal
nieskończenie mały

inflacja ĩnˈflat͡sʲja n
inflation
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

influenca ˌĩnfluˈ<sup>w</sup>ɛ̃nt͡sa n
influenza
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) grypa

influencer n
influencer
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców

informacja ˌĩnfɔrˈmat͡sʲja n
information
miejsce, w którym udziela się wiadomości z określonej dziedziny
information oplysning
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informatyczny ˌĩnfɔrmaˈtɨt͡ʃnɨ adj
edb informatik
od informatyka

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
it-medarbejder
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
informatik datalogi
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informowanie ˌĩnfɔrmɔˈvãɲɛ n
informering
(rzeczownik odczasownikowy) od informować

informować ˌĩnfɔrˈmɔvat͡ɕ v
informere meddele oplyse underrette
przekazywać wiadomość i objaśniać

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
infrastruktur
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inhalator ˌĩnxaˈlatɔr n
inhalator indåndingsapparat
(medycyna, medyczny) sprzęt służący do inhalacji i terapii dróg oddechowych;

inicjalizować ˌĩɲit͡sʲjalʲiˈzɔvat͡ɕ v
initialisere initiere
nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

inicjał ĩˈɲit͡sʲjaw n
initial
duża, zwykle ozdobna litera rozpoczynająca akapit tekstu

inkluzywny adj
inkludere
taki, który poszerza i obejmuje całość pewnego zbioru
inkludere inklusiv
przeciwstawiający się tworzeniu zamkniętych grup społecznych, których istnienie jest przejawem dyskryminacji ludzi ze względu na ich pochodzenie, płeć, orientację seksualną czy kolor skóry

inkryminować ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvat͡ɕ v
inkriminere
(książkowy) obwiniać, stawiać zarzuty

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
inkunabel
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja ˌĩŋkfʲiˈzɨt͡sʲja n
inkvisition
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

inkwizytor n
inkvisitor
(historia, historyczny, historycznie) członek sądu inkwizycyjnego

inkwizytorski adj
inkvisitorisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z inkwizytorem, dotyczący inkwizytora; złożony z inkwizytorów
mający cechy inkwizytora: podejrzliwy, czujny, bezwzględny, surowy

innowacja n
innovation
proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś
rzecz nowo wprowadzona

innowacyjny adj
innovativ
dający nową jakość; wprowadzający coś zupełnie nowego

inny ˈĩnːɨ adj
forskellig anderleses
odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
anden
nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ
i andre ord
inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

insektycyd n
insekticid
środek owadobójczy

inserat ĩw̃ˈsɛrat n
inserat
(przestarzałe, przestarzały) ogłoszenie opublikowane w prasie

inskrypcja ĩw̃ˈskrɨpt͡sʲja n
indskrift inskription
(książkowy) trwały, pamiątkowy napis zwykle wykuty w kamieniu, czasem wyryty w metalu lub drewnie;

inspiracja ˌĩw̃spʲiˈrat͡sʲja n
inspiration
natchnienie, twórczy zapał, wena

inspirować v
inspirere
dostarczać natchnienia

instalacja ˌĩw̃staˈlat͡sʲja n
installation
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
(technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość
installation installering montage montering
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów

instalator n
montør installatør
(technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować ˌĩw̃staˈlɔvat͡ɕ v
installere
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
installere montere
(technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
installere
(potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instancja n
instans
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji
(informatyka, informatyczny) obiekt klasy, egzemplarz klasyfikatora

instrukcja ĩw̃ˈstrukt͡sʲja n
brugervejledning brugsanvisning manual brugermanual instruktionsbog vejledning
książka lub broszura z opisem działania
instruks instruktion
zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

instruktaż n
instruction
udzielanie komuś instrukcji, wskazówek

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
instrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
(technologia, technika, techniczny) narzędzie
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;

instrument muzyczny n
musikinstrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalny adj
instrumental
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu
instrumentel
przeprowadzany z użyciem niezwykle dokładnego sprzętu
traktowany jako środek do celu

instrumentarium n
instrumentarium
zestaw metod pomagających osiągnąć określony cel
zestaw narzędzi służących wykonywaniu precyzyjnych czynności

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
instinkt
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji
(biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;

instynktownie adv
instinktivt instinktmæssigt
w sposób instynktowny

instytucja ˌĩw̃stɨˈtut͡sʲja n
institution
zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw
organizacja działająca na podstawie tych norm
zespół norm prawnych lub obyczajowych dotyczących organizacji jakiejś dziedziny życia

instytucjonalny ˌĩw̃stɨtut͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
institutionel
związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
institut
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
insulin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy

intarsja ĩnˈtarsʲja n
intarsia
(sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

integracja ˌĩntɛˈɡrat͡sʲja n
integratie
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

intelektualizacja n
intellektualisering
nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych

intelektualny ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
intellektuel
dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nt͡sʲja n
intelligens
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;
intelligentsia
(przenośnie, przenośnia) ogół ludzi wykształconych i wykonujących zawodowo pracę umysłową;

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
intelligent
odznaczający się inteligencją

intencja ĩnˈtɛ̃nt͡sʲja n
intention
chęć, zamiar

intensyfikacja ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkat͡sʲja n
intensivering
sprawianie, że coś jest intensywniejsze, silniejsze; nasilenie czegoś

intensywność ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕt͡ɕ n
intensitet
stopień nasilenia czegoś; natężenie

intensywny ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
intens intensiv
natężony, mocny, nasycony

interagować ˌĩntɛraˈɡɔvat͡ɕ v
interagere
(rzadki, rzadko używany) oddziaływać, prowadzić interakcję

intercyza ˌĩntɛrˈt͡sɨza n
ægtepagt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interdykt n
interdikt
(kościelny) zakaz odprawiania obrzędów religijnych (sakramentów)

interesariusz n
interessent stakeholder
osoba lub organizacja mająca prawnie uzasadniony interes

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nt͡sɨ adj
interessant
ciekawy, zajmujący

interferencja n
interferens
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;
wzajemne oddziaływanie, nakładanie się na siebie czegoś np. zjawisk, sytuacji, części układów

interferon ˌĩntɛrˈfɛrɔ̃n n
interferon
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;

interfiks ĩnˈtɛrfʲiks n
interfiks
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący między dwoma wyrazami, międzyrostek;

interkontynentalny adj
interkontinental
dotyczący spraw, relacji, itp. między kontynentami

interlokutor ˌĩntɛrlɔˈkutɔr n
samtalepartner
(książkowy) osoba prowadząca z kimś rozmowę

intermezzo n
intermedium intermezzo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór napisany na marginesie twórczości
intermezzo mellemspil
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki;

internacjonalny adj
international
(rzadki, rzadko używany) dotyczący wielu narodów lub państw i relacji między nimi

internetowy ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ adj
internet- net-
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

internować ˌĩntɛrˈnɔvat͡ɕ v
internere
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego
pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie

interpretacja ˌĩntɛrprɛˈtat͡sʲja n
fortolkning interpretation
(sztuka) twórcze odtworzenie utworu lub dzieła
wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpretować ˌĩntɛrprɛˈtɔvat͡ɕ v
fortolke interpretere
robić interpretację, analizować znaczenie
rozumieć coś na swój sposób

interpunkcja ˌĩntɛrˈpũŋkt͡sʲja n
tegnsætning interpunktion
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie;

interview ĩnˈtɛrvʲju n
interview
wywiad przeprowadzony przez dziennikarza

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nt͡sʲja n
intervention
wejście pomiędzy, mieszanie się do czegoś, aby osiągnąć zamierzony cel

interwencjonizm ˌĩntɛrvɛ̃nˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
interventionspolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

interwenient ˌĩntɛrˈvɛ̃ɲɛ̃nt n
intervenient
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która interweniuje

interweniować ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvat͡ɕ v
intervenere
mieszać się w sprawy kogoś innego lub innego kraju, w celu uzyskania określonego efektu

interwent n
intervenient
ktoś lub coś, co interweniuje, zwłaszcza przy użyciu siły

intranet n
intranet
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;

intratny ĩnˈtratnɨ adj
lukrativ
przynoszący zysk

introligator ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr n
bogbinder
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

intryga ĩnˈtrɨɡa n
intrige
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu
w utworach fabularnych, zwykle w dramacie: zbieg okoliczności lub umyślne działanie postaci, wywołujące konflikt i prowadzące do zmiany kierunku akcji

intrygancki adj
intrigant
związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach

intryganctwo n
intrigespil
snucie intryg

intrygant n
intrigemager
człowiek czyniący intrygi, działający podstępnie przeciwko komuś

intrygować v
intrigere
robić intrygi, knuć spiski

intuicja ˌĩntuˈ<sup>j</sup>it͡sʲja n
intuition
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
(potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
(psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intymny ĩnˈtɨ̃mnɨ adj
intim
mocno osobisty
związany z erotyką

inwalidztwo n
invaliditet
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną

inwazja ĩnˈvazʲja n
invasion
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;
(przenośnie, przenośnia) masowe i źle postrzegane pojawienie się czegoś

inwencja ĩnˈvɛ̃nt͡sʲja n
opfindsomhed
cecha kogoś, kto jest pomysłowy i wynajduje rzeczy nowe, oryginalne

inwentaryzacja ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzat͡sʲja n
fortegnelse over inventar
spisywanie inwentarza

inwentarz ĩnˈvɛ̃ntaʃ n
inventar inventarium
trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
investor
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować ˌĩnvɛˈstɔvat͡ɕ v
investere
dokonywać inwestycji

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨt͡sʲja n
investering
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;
(ekonomia, ekonomiczny) wydatek przedsiębiorstwa na dobra, które mogą być użyte do produkcji innych dóbr i wykonywania usług
(przenośnie, przenośnia) wyrzeczenie się obecnych, pewnych korzyści na rzecz niepewnych osiągnięć w przyszłości

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
ingeniør
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
ingeniørfag
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iracki iˈrat͡sʲci adj
irakisk
odnoszący się do państwa Irak

irański iˈrãj̃sʲci adj
iransk
odnoszący się do państwa Iran
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do podrodziny języków indoeuropejskich, którymi posługuje się około 75 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową

irlandzki irˈlãnt͡sʲci adj
irsk irlandsk
odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

irlandzki irˈlãnt͡sʲci n
irsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany przez Irlandczyków;

irokez iˈrɔkɛs n
hanekam
włosy ułożone w stojący grzebień, kojarzone z subkulturą punk

ironia iˈrɔ̃ɲja n
ironi
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie ˌirɔ̃ˈɲit͡ʃʲɲɛ adv
ironisk
używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
ironisk
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

iryd ˈirɨt n
iridium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irys ˈirɨs n
iris
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kosaciec, roślina kwiatowa;
(botanika, botaniczny) kwiat irysa (1.1)

irytacja ˌirɨˈtat͡sʲja n
irritation
stan rozdrażnienia

irytować ˌirɨˈtɔvat͡ɕ v
irritere
drażnić, denerwować kogoś
blive irritere blive ophidse
denerwować się, wpadać w irytację

irytujący adj
irriterende
(psychologia, psychologiczny) taki, który irytuje; wywołujący rozdrażnienie

iskra ˈiskra n
gnist
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam ˈislãm n
islam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamista ˌislãˈmʲista n
islamist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik islamizmu
islamkender
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz, znawca islamu

islamistyczny ˌislãmʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
islamistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) dotyczący islamu, oparty na islamie

islamizacja ˌislãmʲiˈzat͡sʲja n
islamisering
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
islamofobi
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamoznawca ˌislãmɔˈznaft͡sa n
islamkender
specjalista w dziedzinie islamoznawstwa / islamistyki

islamski isˈlãmsʲci adj
islamisk
związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki isˈlãnt͡sʲci adj
islandsk
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki isˈlãnt͡sʲci n
islandsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Islandii;

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
eksistens
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja
eksistens skabning
wyodrębniona całość, istota, byt

istnieć ˈistʲɲɛ̇t͡ɕ v
eksistere være være til
być, występować w rzeczywistości

istota iˈstɔta n
væsen
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

istotnie iˈstɔtʲɲɛ adv
betydeligt væsentligt
w znaczącym i/lub znacznym stopniu

istotnie iˈstɔtʲɲɛ particle
rigtigt
…potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

istotny iˈstɔtnɨ adj
essentiel væsentlig betragtelig betydelig fundamental
taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny

iteracja ˌitɛˈrat͡sʲja n
iteration
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;
jedno z powtórzeń działania, algorytmu lub procesu, jeden z etapów powtarzalnego cyklu

iterb ˈitɛrp n
ytterbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr itr̥ n
yttrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iworyjski ˌivɔˈrɨjsʲci adj
ivoriansk
odnoszący się do państwa Wybrzeże Kości Słoniowej, wywodzący się z Wybrzeża Kości Słoniowej

izba ˈizba n
kammer
(urzędowy) organ zajmujący się sprawami jakiegoś zrzeszenia zawodowego, mający na celu jego obronę
(urzędowy) wyższy urząd administracji państwowej

izolacja n
isolation isolering
oddzielenie od otoczenia lub uniemożliwienie kontaktu z otoczeniem
(elektryczność) warstwa materiału o niskiej przewodności elektrycznej;
(fizyka, fizyczny) warstwa materiału o niskiej przewodności cieplnej chroniąca, ograniczająca dopływ lub odpływ ciepła;
isolationsevne
niska przewodność cieplna (cecha izolacji (1.2))

izolacjonista ˌizɔlat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista n
isolationist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej

izolacjonizm ˌizɔlaˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
isolationisme isolationspolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

izolatka ˌizɔˈlatka n
isolationsrum
wydzielona jednoosobowa sala dla chorych, zwykle zakaźnie

izolator n
isolator
materiał izolujący
isolatør
pracownik wykonujący lub montujący izolację

izolowanie n
isolering
(rzeczownik odczasownikowy) od izolować

izolować v
isolere
wydzielać z całości
pokrywać izolacją
oddzielać od otoczenia, nie dopuszczać do zetknięcia

izometryczny adj
isometrisk
(matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami

izotoniczny adj
isotonisk
(chemia, chemiczny) o takim samym stężeniu substancji rozpuszczonych jak w porównywanym roztworze

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
israelsk
odnoszący się do państwa Izrael

ił iw n
ler
(geologia, geologiczny) drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych;

iść iɕt͡ɕ v
gå
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo

iść spać ˈiɕt͡ɕ ˈspat͡ɕ v
gå i seng gå til sengs
udawać się na sen

ja ja n
jeg
jaźń, jestestwo

ja ja personalPronoun
jeg
pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
rigsæble
złota kula z krzyżem, symbol władzy królewskiej;
æble
(spożywczy) owoc jabłoni
przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
adamsæble
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn);

jabłko niezgody ˈjapkɔ ɲɛˈzɡɔdɨ ˈjapw̥kɔ ɲɛˈzɡɔdɨ n
stridens æble
rzecz, sprawa, która skłóca, poróżnia dane osoby

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
æbletræ æble
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Malus Mill., drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht jaxt n
yacht jagt
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jacuzzi d͡ʒaˈkuzʲi n
jacuzzi
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;

jad jadɨ jat n
edder gift
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jad trupi n
liggift
(biochemia, biochemiczny) ptomaina, alkaloid powstający w procesach gnilnych ciał organicznych zawierających białko

jadalny jaˈdalnɨ adj
spiselig
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jagnię ˈjäɟɲɛ n
lam
(zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagoda jaˈɡɔda n
bær
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
jaguar
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jaja ˈjäja n
kugle nosse
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajecznica ˌjäjɛt͡ʃʲˈɲit͡sa n
røræg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko ˈjäjkɔ n
æg
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko (1.2) używane jako produkt spożywczy;

jajko na twardo ˈjäjkɔ na‿ˈtfardɔ n
hårdkogt æg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się zawartości;

jajko sadzone ˈjäjkɔ saˈd͡zɔ̃nɛ n
spejlæg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem

jajnik ˈjäjɲik n
æggestok ovarie
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo ˈjäjɔ n
æg
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

jajowód jäˈjɔvut n
æggeleder ægleder
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak jak conjunction
som
…wprowadzający porównanie
…łączący zdania wtrącone
såvel som
…łączący wymieniane elementy

jak jak pronoun
hvordan hvorledes
…używany w pytaniach o sposób lub stan

jak amen w pacierzu ˈjak ˈãmɛ̃n f‿paˈt͡ɕɛʒu adv
så sikker som amen i kirken
(potocznie, potoczny) coś bardzo pewnego, co na pewno nastąpi

jak grom z jasnego nieba ˈjaɡ ˈːrɔ̃m zʲ‿jasˈnɛɡɔ ˈɲɛba adv
som et lyn fra en klar himmel
(przenośnie, przenośnia) niespodziewanie, szybko, nagle

jak i
så vel som såvel som
fraza łącząca równorzędne części zdania i dodatkowo podkreślająca, że czasownik dotyczy obydwu łączonych części

jak się baby nie bije, to jej wątroba gnije ˈjäc‿ɕɛ ˈbabɨ ɲɛ‿ˈbʲijɛ ˈtɔ‿jɛ̇j vɔ̃nˈtrɔba ˈɟɲijɛ proverb
nu er det gjort, sagde manden, han stod tidlig op og bankede sin kone se, nu er det fra hånden, sagde manden, han havde pryglet sin kone før dag tiden skal gå med noget, sagde manden, bankede sin kone
(seksistowsko) wobec kobiet wolno używać przemocy fizycznej

jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma ˈjäc‿ɕɛ ˈɲɛ‿ma ˈt͡sɔ‿ɕɛ ˈlubʲi ˈtɔ‿ɕɛ ˈlubʲi ˈt͡sɔ‿ɕɛ ˈma proverb
hvis man ikke kan få den man elsker, må man elske den man får
trzeba zadowolić się tym, co jest akurat dostępne

jak słoń w składzie porcelany ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwad͡ʑɛ ˌpɔrt͡sɛˈlãnɨ adv
som en elefant i en glasbutik som en elefant i en porcelænsbutik
w sposób niezręczny, nieumiejętny

jaka matka, taka córka ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈt͡surka proverb
som moderen, så er datteren
córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka

jaki ˈjäci pronoun
hvilken hvordan hvor for en et
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku

jakikolwiek ˌjäciˈkɔlvʲjɛk pronoun
nogen som helst noget som helst
dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
en et en et eller anden andet nogen noget
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jako ˈjakɔ conjunction
som
(przestarzałe, przestarzały) jak

jako ˈjakɔ preposition
som
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakościowy adj
kvalitativ kvalitetsmæssig
odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość ˈjakɔɕt͡ɕ n
kvalitet
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jama brzuszna n
bughule
(anatomia, anatomiczny) jama tułowia położona pomiędzy klatką piersiową a miednicą;

jama ustna ˈjãma ˈustna n
mundhule
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamajski jãˈmajsʲci adj
jamaicansk
odnoszący się do państwa Jamajka
odnoszący się do wyspy Jamajka

jamnik ˈjãmʲɲik n
gravhund grævlingehund
(kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
japansk
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków
odnoszący się do języka japońskiego (2.1)

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Japonii;

jarać ˈjarat͡ɕ v
smøge
(potocznie, potoczny) palić, kopcić (papierosy)

jard n
yard
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmuż ˈjarmuʃ n
grønkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo ˈjaʒmɔ n
spænde
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś
åg
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
røn rønnebærtræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
rønnebær
owoc jarzębiny (1.1)

jasełka jaˈsɛwka n
julespil
widowisko o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich;

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
hule
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛt͡s n
huleboer hulemenneske hulemand
(antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskra n
grøn stær stær
(medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

jaskółka jaˈskuwka n
svale
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasno ˈjasnɔ adv
lyst
(książkowy) beztrosko, pogodnie, radośnie
w jasnym odcieniu
z dużą ilością światła

jasnowidz jasˈnɔvʲit͡s n
clairvoyant
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowidzenie n
clairvoyance klarsyn synskhed klarsynethed skarpsyn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowidzka n
seerske
(ezoteryka) kobieta, której przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnozielony ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
lysegrøn
mający kolor zielony o jasnym odcieniu

jasny ˈjasnɨ adj
klar
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty
lys klar
pełen światła, słońca, nie zaciemniony
o kolorze: mało intensywny

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
høg
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka jaʃˈt͡ʃurka n
firben øgle
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawa ˈjava n
virkelighed
rzeczywistość

jawić się v
fremstå fremtræde
(książkowy) wydawać się, być postrzeganym

jaz jas n
stemmeværk
(technologia, technika, techniczny) zapora, tama;

jazda ˈjazda n
fart kørsel
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazz d͡ʒɛs n
jazz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jazzman n
jazzmand jazzmusikker
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk jazzowy

jałmużna jawˈmuʒna n
almisse
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec jaˈwɔvʲjɛt͡s n
enebær
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc jałowca (1.1), przyprawa
enebær enebærbusk ene
(botanika, botaniczny) Juniperus, roślina iglasta należąca do rodzaju jałowcowatych;

jałowy jaˈwɔvɨ adj
flov
pozbawiony smaku
frugtesløs nytteløs nyttesløs ufrugtbar
podjęty nadaremno
steril
nie zawierający drobnoustrojów
steril ufrugtbar
pozbawiony zdolności do urodzaju albo płodzenia

jałówka jaˈwufka n
kvie
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
jasmin
(botanika, botaniczny) Jasminum L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jechać ˈjɛxat͡ɕ v
køre
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne
ride
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia

jechać na jednym wózku ˈjɛxat͡ɕ na‿ˈjɛdnɨ̃m ˈvusku v
være i samme båd
o osobach, które są w podobnej sytuacji, mają podobny problem, dzielą ten sam los

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
en et
liczba 1

jedenastka ˌjɛdɛ̃ˈnastka n
ellever elver
nazwa liczby 11

jedenastoletni ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
elleveårig 11-årig 11-års elleveårs
mający jedenaście lat
trwający jedenaście lat

jedenasty ˌjɛdɛ̃ˈnastɨ adj
elvte ellevte ellevte
od 11

jedenaście ˌjɛdɛ̃ˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
elve elleve elleve
liczba 11

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈt͡ʃɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
én svale gør ingen sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈt͡ʃɨ̃ɲi proverb
ét bevis er ikke nok én svale gør ingen sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak ˈjɛdnak conjunction
dog alligevel
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowy ˌjɛdnaˈkɔvɨ adj
identisk ens ensartet sammenfaldende
taki sam, identyczny

jednobrzmiący ˌjɛdnɔˈbʒmʲjɔ̃nt͡sɨ adj
enslydende
mający jednakową treść; identyczny co do treści

jednoczesny ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛsnɨ adj
samtidig
odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednocześnie ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛɕɲɛ adv
samtidig
naraz, równolegle
w tej samej chwili, w jednym czasie
zarazem, również (sygnalizuje kontrast w opisie czegoś)

jednoczyć v
forene
łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei
spajać coś z czymś

jednokierunkowy ˌjɛdnɔcɛrũŋˈkɔvɨ adj
ensrette
biorący pod uwagę jeden aspekt; jednostronny
działający, poruszający się w jednym kierunku

jednolity ˌjɛdnɔˈlʲitɨ adj
ensartet homogen
niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednomyślny adj
enstemmig
bez różnic w przekonaniach

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
etbenet
mający jedną nogę

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
enøjet
taki, który ma tylko jedno oko

jednopłat n
monoplan
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednoroczny ˌjɛdnɔˈrɔt͡ʃnɨ adj
enårig 1-årig 1-års enårs etårig etårs
mający lub trwający jeden rok

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛt͡s n
enhjørning
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednoręki ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci adj
enarmet
mający jedną rękę

jednoręki bandyta n
enarmet tyveknægt
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;

jednostajny ˌjɛdnɔˈstajnɨ adj
ensformig monoton
stale taki sam

jednostka jɛdˈnɔstka n
enhed
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis, w którym podawana jest dana wartość
część całości

jednostka pływająca n
fartøj
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) konstrukcja zdolna do samodzielnego pływania;

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznat͡ʃnɨ adj
ensbetydende
o wyrażeniach, zwrotach: znaczący to samo
entydig utvetydig
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedność ˈjɛdnɔɕt͡ɕ n
enhed
wspólnota, unia, zjednoczenie

jedwab ˈjɛdvap n
silke
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

jedwabnik jɛdˈvabʲɲik n
silkeorm
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedwabny szlak n
Silkeruten Silkevejen
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;

jedynak jɛˈdɨ̃nak n
enebarn
osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

jedynie jɛˈdɨ̃ɲɛ particle
bare kun
…ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedynka jɛˈdɨ̃nka n
ener
(potocznie, potoczny) to, co ma numer jeden, np. autobus, trolejbus, tramwaj, pokój (w instytucji, w hotelu itp.), program radia, telewizji
ener ettal
nazwa cyfry 1 i liczby 1

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
eneste unik
istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie jɛˈd͡zɛ̃ɲɛ n
mad spise
coś, co można jeść; żywność, pokarm
spisning
spożywanie pokarmu

jego ˈjɛɡɔ pronoun
dens dets
3. (osoba) lp, rodzaj nijaki
hans
3. (osoba) lp, rodzaj męski

jej jɛ̇j pronoun
hendes
3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
hjort
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);

jelito jɛˈlʲitɔ n
tarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie n
tyndtarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym;

jelito grube n
tyktarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe n
blindtarm
(anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelonek jɛˈlɔ̃nɛk n
hjortekalv
młody jeleń

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡat͡ʃ n
egehjort
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
yemenitisk
odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
mistelten
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
silkehale
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jen jɛ̃n n
yen
(jednostka monetarna) waluta Japonii;

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛt͡s n
krigsfange
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jer jɛr n
kvækerfinke
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jeremiada ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada n
jeremiade
(biblijny) (potocznie, potoczny) biadolenie, lament, skarga

jerzyk ˈjɛʒɨk n
mursejler mursvale
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
høstlig efterår
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
efterår høst
pora roku między latem a zimą;

jesień życia ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ ˈʒɨt͡ɕa n
livets efterår
(przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) starość

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
ask asketræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

jestestwo jɛˈstɛstfɔ n
jeg selv
sfera psychiczno-emocjonalna, uczucia i przeżycia człowieka, jego natura

jeszcze ˈjɛʃt͡ʃɛ particle
en gang til gen-
w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
endnu
…z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej
stadigvæk endnu
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
sø
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuicki adj
jesuitisk
dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie

jezuita n
jesuit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

jezydzki adj
yazidisk
związany z jezydyzmem i jezydami, dotyczący jezydyzmu

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjd͡ʑɛʃ ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakat͡ɕ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
man må hyle med de ulve man er iblandt skik følge eller land fly
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść jɛ̇ɕt͡ɕ v
spise æde
przyjmować pokarmy

jeździć ˈjɛ̇ʑd͡ʑit͡ɕ v
køre
o pojazdach: kursować tą samą trasą
przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji
ride
poruszać się na grzbiecie konia

jeż jɛʃ n
pindsvin
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
hvis om dersom nærmest snarere
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
brombær
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
brombærbusk brombær
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

jidysz ˈjidɨʃ n
jiddisch
(językoznawstwo, językoznawczy) język Żydów aszkenazyjskich;

jod jɔt n
jod
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła ˈjɔdwa n
ædelgran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

joga ˈjɔɡa n
yoga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogurt ˈjɔɡurt n
yoghurt jogurt
(spożywczy) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

joint n
joint
(slangowo) rodzaj skręta zawierający marihuanę;

jol jɔl n
yawl
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;

jola ˈjɔla n
jolle
mała łódź napędzana wiosłami

jon jɔ̃n n
ion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
jordansk
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

jota ˈjɔta n
jota
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dziewiątej litery alfabetu greckiego, ι;

jotacyzm jɔˈtat͡sɨsm̥ n
iotacisme
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)

jowialność n
jovialitet
(rzadki, rzadko używany) pogodne usposobienie i nieco rubaszne poczucie humoru; radość i humor

jowialny adj
jovial
(książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

jubiler juˈbʲilɛr n
guldsmed sølvsmed ædelsmed
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
jubilæum
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś
uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
jødedom judaisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judasz ˈjudaʃ n
dørkikkert dørspion
(budownictwo) przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi
judas
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek fałszywy, obłudny i dopuszczający się zdrady

judaszowe srebrniki ˌjudaˈʃɔvɛ srɛˈbrʲɲici n
judaspenge
(botanika, botaniczny) Lunaria annua L., roślina z gatunku miesiącznica roczna;
(przenośnie, przenośnia) zapłata za zdradę

judo ˈd͡ʒudɔ n
judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

junior ˈjü̃ɲɔr n
junior
(sport, sportowy) zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat
młodszy wiekiem członek rodziny
syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec

junta n
junta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

jura ˈjura n
jura juratid
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurysdykcja n
jurisdiktion
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obszar, na którym obowiązuje jurysdykcja (1.1)

jutland n
jyde jysk hest
(hipologia, hipologiczny) rasa konia domowego wywodząca się z Jutlandii w Danii;

jutlandzki adj
jysk
związany z Jutlandią, dotyczący Jutlandii

jutro ˈjutrɔ adv
i morgen imorgen
następnego dnia po obecnym

jutro ˈjutrɔ n
i morgen imorgen
dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzejszy juˈṭʃɛjʃɨ adj
fremtid
odnoszący się do przyszłości

już juʃ particle
allerede
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń
ikke lang
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
kerne
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
(informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;
kerne nukleus
(biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
testikel
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;

jądro atomowe n
atomkerne
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) centralna część atomu złożona z protonów i neutronów;

jąkać v
stamme hakke
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały
hakke stamme
mówić przerywanymi sylabami, powtarzanymi głoskami, z powodu zdenerwowania lub wady wymowy
stamme
mieć wadę wymowy, polegającą na mówieniu przerywanymi sylabami czy powtarzanymi głoskami

jąkała jɔ̃ŋˈkawa n
stammer
(potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
(potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczmień ˈjɛ̃n͇t͡ʃmʲjɛ̇̃ɲ n
byg
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
byg bygkerne bygkorn
(spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)
bygkorn
(potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

jętka ˈjɛ̃ntka n
hanebjæke hanebånd
(budownictwo) w konstrukcji dachu: element poziomy łączący krokwie;

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
sprog
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
sprog tunge
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
tunge sprog
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
tegnsprog
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi;

język narodowy n
nationalsprog
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa będąca środkiem komunikacji wśród przedstawicieli określonego narodu;

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpt͡sɨ n
fremmedsprog andetsprog
(językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈt͡ʃɨstɨ n
modersmål
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
programmeringssprog
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych;

język regionalny n
regionalt sprog
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;

język sztuczny n
kunstsprog plansprog
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który został utworzony przez człowieka w sposób zamierzony i systematyczny;

język urzędowy n
officielt sprog
(językoznawstwo, językoznawczy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) język o uprzywilejowanym statusie prawnym, używany przez organy władzy i administracji państwowej w komunikacji z obywatelami;

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
sproglig
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językiem

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡sa n
sprogforsker
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

językoznawczy ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡ʃɨ adj
sprogvidenskabelig
dotyczący językoznawstwa, nauki o języku

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
sprogvidenskab
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

kabalista n
kabbalist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) znawca kabały

kabaret kaˈbarɛt n
kabaret
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) budynek ze sceną wystawiającą kabarety (1.1)
płaskie naczynie z przegródkami

kabała n
kabbala
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;

kabel ˈkabɛl n
kabel
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;

kablówka kaˈblufka n
kabel kabel-tv
(potocznie, potoczny) telewizja kablowa

kabowerdyjski adj
kapverdisk
związany z Republiką Zielonego Przylądka

kabura n
hylster pistolhylster
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac kat͡s n
bagrus bagskid tømmermand
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kacerz ˈkat͡sɛʃ n
ketsjer
(rybołówstwo, rybacki) sieć do połowu ryb i raków

kaczka ˈkat͡ʃka n
and
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)
(potocznie, potoczny) nieprawdziwa informacja;
and vildand
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczka dziennikarska ˈkat͡ʃka ˌd͡ʑɛ̇̃ɲːiˈkarska n
and
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczor ˈkat͡ʃɔr n
andrik
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kaczę ˈkat͡ʃɛ n
ælling
(ornitologia, ornitologiczny) pisklę kaczki

kadaweryna ˌkadavɛˈrɨ̃na n
kadaverin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

kadencja kaˈdɛ̃nt͡sʲja n
kadence
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;

kadm katm̥ n
kadmium cadmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadzidło kaˈd͡ʑidwɔ n
røgelse
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kafar ˈkafar n
rambuk brolæggerstempel faldhammer
maszyna do wbijania pali w grunt;

kainowe piętno ˌka<sup>j</sup>ĩˈnɔvɛ ˈpʲjɛ̃ntnɔ idiom
kainsmærke
(biblijny) (potocznie, potoczny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla; oznaka zbrodniarza, bratobójcy

kajak ˈkajak n
kajak
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajdanki n
håndjern
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

kajdany n
lænke
(przenośnie, przenośnia) (podniośle) ograniczenie swobody lub bycie ciężarem
metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajman ˈkajmãn n
kaiman
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kakadu kaˈkadu n
kakadue
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao kaˈkaɔ n
kakao
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;

kakofonia ˌkakɔˈfɔ̃ɲja n
kakofoni
nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kakofoniczny adj
kakofonisk
mający cechy kakofonii

kaktus ˈkaktus n
kaktus
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior kaˈlafʲjɔr n
blomkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;
blomkål blomkålshoved
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)

kalafonia ˌkalaˈfɔ̃ɲja n
kolofonium
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalander n
kalander
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalcyt ˈkalt͡sɨt n
kalk
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
kalejdoskop
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka kaˈlɛka n
krøbling invalid
człowiek dotknięty kalectwem

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
kalender
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;
spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);
plan zawierający ustalone terminy; terminarz

kalendarz gregoriański n
gregoriansk kalender
kalendarz słoneczny obowiązujący obecnie w większości krajów świata;

kalendarz juliański n
juliansk kalender
kalendarz słoneczny opracowany na życzenie Juliusza Cezara przez astronoma greckiego Sosygenesa;

kalenica ˌkalɛ̃ˈɲit͡sa n
kip mønning rygning tagryg tagrygning
(architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kalif ˈkalʲif n
kalif
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat kaˈlʲifat n
kalifat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
californium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kaligraf kaˈlʲiɡraf n
kalligraf
osoba zajmująca się kaligrafią, pisząca zgodnie z jej prawidłami

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
kalligrafi
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kaligrafować ˌkalʲiɡraˈfɔvat͡ɕ v
kalligrafere
pisać zgodnie z zasadami kaligrafii

kalka językowa n
sproglig kalke
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka językowa utworzona przez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub frazy z jednego języka na drugi;

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
lommeregner
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalomel n
kalomel
(chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;

kaloria kaˈlɔrʲja n
kalorie
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;
(potocznie, potoczny) kilokaloria

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
radiator
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna
vaskebræt sixpack
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) wyraziste mięśnie brzucha

kalosz ˈkalɔʃ n
galoche
(obuwnictwo, obuwniczy) gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kamaryla n
kamarilla
(przestarzałe, przestarzały) grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki

kambodżański ˌkãmbɔˈd͡ʒãj̃sʲci adj
cambodjansk cambodiansk
odnoszący się do państwa Kambodża

kambr kãmpr̥ n
kambrium
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
kamæleon
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
(przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamera kãˈmɛra n
kamera filmkamera
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kameruński ˌkãmɛˈrũj̃sʲci adj
camerounsk
odnoszący się do państwa Kamerun

kamfora kãw̃ˈfɔra n
kamfer
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamica n
nyresten stenlidelse stensygdom
(medycyna, medyczny) choroba powodująca powstawanie złogów (kamieni) soli w nerkach, pęcherzyku żółciowym lub moczowodzie;

kamieniołom n
stenbrud
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ adj
stenet
taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
stenet
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
sten
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody
twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
milepæl
(przenośnie, przenośnia) bardzo ważny, przełomowy moment
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński n
møllesten kværnsten
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nagrobny n
gravsten
płyta kamienna na grobie lub nagrobek z płytą wmurowaną w ścianę kościoła

kamień nazębny n
tandsten
(stomatologia, stomatologiczny) twardy osad powstający na powierzchni zębów;

kamień półszlachetny n
halvædelsten
(jubilerstwo, jubilerski) względnie pospolity minerał jubilerski o niższej jakości i wartości

kamień spadł z serca ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ˈspatw̥ ˈs‿ːɛrt͡sa idiom
der falder en sten fra éns hjerte
ktoś poczuł ulgę w związku z czymś; zniknął problem i czuje „lekkość w sercu”

kamień szlachetny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ n
ædelsten smykkesten
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień węgielny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ n
grundsten grundpille hjørnesten
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) kamień fundamentowy jako niewzruszona podstawa wszelkiej konstrukcji, najważniejsza część czegoś
grundsten hjørnesten
(budownictwo) kamień znajdujący się w węgle
(budownictwo) obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne

kamionka kãˈmʲjɔ̃nka n
stentøj
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) twardy materiał ceramiczny stosowany do wyrobu płytek posadzkowych, aparatury kwasoodpornej, rur kanalizacyjnych i naczyń;
naczynie z kamionki (1.1)

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
vest
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kamizelka ratunkowa n
redningsvest
środek ratunkowy w postaci części ubioru ochronnego, której zadaniem jest utrzymać człowieka lub zwierzę na powierzchni wody;

kamp kãmp n
camp
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;

kampania n
felttog
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;
kampagne
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu;

kampania wyborcza n
valgkampagne
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;

kampanologia n
campanologi
nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kamper ˈkãmpɛr n
campingbil autocamper camper
(motoryzacja) samochód kempingowy;

kampus ˈkãmpus n
campus
kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

kamrat ˈkãmrat n
kammerat
towarzysz, kompan

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
camouflage kamuflage
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;
(wojskowość, wojskowy) czynność wykonywana przez żołnierzy w celu ukrycia się przed wrogiem
(wojskowość, wojskowy) ubiór i sprzęt przeznaczony do kamuflażu (1.2)

kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
kano
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
canadisk kanadisk
związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia kãˈnalʲja n
kanalje
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapa kãˈnapa n
sofa
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka kãˈnapka n
smørrebrød mad
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;

kanarek kãˈnarɛk n
kanariefugl
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski adj
kanarisk
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanał ˈkãnaw n
kanal
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową
przewód służący do wentylacji

kancelista ˌkãnt͡sɛˈlʲista n
kancellist
(przestarzałe, przestarzały) pisarz kancelaryjny, niższy urzędnik kancelarii

kandelabr n
kandelaber
stojący kilkuramienny świecznik;

kandydat kãnˈdɨdat n
kandidat ansøger supplikant
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kangur ˈkãŋɡur n
kænguru
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kanibal kãˈɲibal n
kannibal
człowiek, który jada ludzkie mięso

kankan ˈkãŋkãn n
cancan
(choreografia, choreograficzny) francuski, kabaretowy taniec rewiowy;

kanonizacja ˌkãnɔ̃ɲiˈzat͡sʲja n
kanonisering
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kanonizować v
kanonisere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym
(żartobliwie) nadać komuś lub czemuś wysoką rangę

kant kãnt n
kant
brzeg lub krawędź o ostrym załomie

kanton ˈkãntɔ̃n n
kanton
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantyna kãnˈtɨ̃na n
kantine
bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kanwa n
canvas kannevas kanvas
(włókiennictwo) tkanina z mocnych, ułożonych w rzadką kratkę nici, używana jako podkład do haftu i wyszywania włóczką;

kapar ˈkapar n
kapers
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapelan n
kapellan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelmistrz kaˈpɛlmʲisṭʃ n
kapelmester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent

kapelusz kaˈpɛluʃ n
hat
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;
(mikologia, mikologiczny) górna część owocnika grzybów kapeluszowych (podstawczaków);

kapeć ˈkapɛt͡ɕ n
hjemmesko futsko sutsko
(obuwnictwo, obuwniczy) obuwie używane tylko w domu

kapitalik ˌkapʲiˈtalʲik n
kapitæl kapitælskrift
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

kapitalista ˌkapʲitaˈlʲista n
kapitalist
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalistyczny ˌkapʲitalʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
kapitalistisk
związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
kapitalisme
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitalocen n
capitalocæn
(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ kapitalizmu;

kapitan kaˈpʲitãn n
kaptajn
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał kaˈpʲitaw n
kapital
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
(ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy
(przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania

kapitałochłonny ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ adj
kapitalkrævende
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

kapitulacja ˌkapʲituˈlat͡sʲja n
kapitulation
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi
warunki poddania się

kapitulować v
kapitulere
odstępować od swoich planów z powodu trudności
poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się

kaplica kaˈplʲit͡sa n
kapel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kappa ˈkapːa n
kappa
nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

kaprys ˈkaprɨs n
capriccio
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;

kapsel ˈkapsɛl n
kapsel
metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kaptur ˈkaptur n
hætte
(krawiectwo) część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

kapturka kapˈturka n
munk
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia atricapilla, gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych;

kapucyn kaˈput͡sɨ̃n n
kapucinermunk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu braci kapucynów;

kapusta kaˈpusta n
kål
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z liści kapusty (1.1)

kapusta kiszona n
surkål sauerkraut
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;

kapuś ˈkapuɕ n
stikker
(potocznie, potoczny) donosiciel

kapuśniak kaˈpuɕɲak n
kålsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z kapusty, zwykle z kiszonej;

kara ˈkara n
straf
dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna ˈkara t͡ɕɛˈlɛsna n
korporlig afstraffelse
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲt͡ɕi n
dødsstraf
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabela ˌkaraˈbɛla n
let krumsabel
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) lekka, ozdobna, paradna szabla bez kabłąka przy rękojeści;

karabin kaˈrabʲĩn n
riffel gevær
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
maskingevær
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
karabin
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karaibski ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci adj
caribisk
dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego
dotyczący Karaibów (ludu)

karaluch kaˈralux n
kakerlak
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke ˌkaraˈɔkɛ n
karaoke
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karat ˈkarat n
karat
dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty;
karat carat
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

karate kaˈratɛ n
karate
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawan n
rustvogn ligvogn
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana ˌkaraˈvãna n
karavane
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) grupa obładowanych pojazdów poruszających się jeden za drugim

karawanseraj n
karavanestation karavanserai
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

karać ˈkarat͡ɕ v
straffe afstraffe
wymierzać karę

karaś ˈkaraɕ n
karusse
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku karasi (1.1)

karbidówka n
karbidlampe
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;

karbon ˈkarbɔ̃n n
karbon kultiden
(geologia, geologiczny) piąty okres geologiczny paleozoiku;

karczma ˈkart͡ʃma n
værtshus
gospoda na wsi;

karczmarka n
værtinde
kobieta prowadząca karczmę

karczmarz n
vært
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna prowadzący karczmę

karczoch ˈkart͡ʃɔx n
artiskok
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardigan karˈdʲiɡãn n
cardigan
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;

kardiochirurg ˌkardʲjɔˈxʲirurk n
hjertekirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami kardiologicznymi

kardioida n
kardioide
(geometria) krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
hjertelæge kardiolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
kardiologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardiologiczny ˌkardʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
kardiologisk hjertemedicinsk
związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

kardynał karˈdɨ̃naw n
kardinal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

kareta kaˈrɛta n
karet
czterokołowy powóz w kształcie pudła, na resorach, z opuszczanymi oknami w drzwiczkach;

kariera karʲˈjɛra n
karriere
przebieg pracy zawodowej
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

kark kark n
nakke
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karlica karˈlʲit͡sa n
hun dværg
osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

karlik drobny n
dværgflagermus
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Pipistrellus pygmaeus Leach, gatunek ssaka z rzędu nietoperzy;
(zoologia, zoologiczny) nietoperz z gatunku karlików drobnych (1.1)

karma ˈkarma n
foder
(zootechnika, zootechniczny) pokarm dla zwierząt
karma
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

karmel ˈkarmɛl n
karamel
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmin ˈkarmʲĩn n
karmin
barwnik lub pigment w odcieniu karminu (1.1)

karmić ˈkarmʲit͡ɕ v
fodre made
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karmić piersią v
amme give bryst lægge til brystet
(fizjologia, fizjologiczny) żywić potomstwo mlekiem pochodzącym z własnego gruczołu piersiowego

karmnik ˈkarmʲɲik n
foderbræt fuglebræt
(ornitologia, ornitologiczny) drewniana konstrukcja do karmienia ptaków

karnizm n
carnisme karnisme
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karo ˈkarɔ adj
ruder
należący do kar (1.1)

karo ˈkarɔ n
ruder
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karoliński adj
karolingisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Karolem Wielkim lub Karolingami

karp karp n
karpe
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta ˈkarta n
ark blad side
czysty lub zapisany arkusz papieru, często stanowiący część książki
charter charta
dokument określający zasady, do których przestrzegania zobowiązują się dwie lub więcej stron, zwłaszcza podmiotów prawa międzynarodowego
fane faneblad
(informatyka, informatyczny) element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednym oknie
kort
zadrukowany kawałek papieru zawierający zbiór informacji o czymś lub kimś bądź przeznaczony do ich wpisywania
(elektronika, elektroniczny) cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność
(dawniej, dawny) mapa (graficzne odwzorowanie terenu)
kort adgangskort
dokument potwierdzający czyjeś prawo do korzystania z czegoś lub zajmowania się czymś
kort betalingskort
prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług
kort spillekort
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia

karta debetowa n
debitkort
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) karta płatnicza pozwalająca płacić tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku;

karta do gry ˈkarta dɔ‿ˈɡrɨ n
spillekort
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;

karta do głosowania n
stemmeseddel
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach

karta dźwiękowa ˈkarta d͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔva n
lydkort
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;

karta graficzna ˈkarta ɡraˈfʲit͡ʃna n
grafikkort skærmkort
(informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
kreditkort
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci n
hukommelseskort
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

karta perforowana n
hulkort
papierowa karta z wyciętymi otworami będąca nośnikiem informacji

karta płatnicza n
betalingskort
(informatyka, informatyczny) elektroniczny instrument płatniczy;

kartel ˈkartɛl n
kartel
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartka ˈkartka n
rationeringsmærke
bon towarowy na artykuły deficytowe
seddel
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartoflanka ˌkartɔfˈlãnka n
kartoffelsuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa jarzynowa z dużą ilością pokrojonych w kostkę ziemniaków

kartograf karˈtɔɡraf n
kartograf korttegner
specjalista w zakresie kartografii; rysownik map

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
kartografi
nauka o tworzeniu map;

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
kartografisk
dotyczący kartografii

kartogram karˈtɔɡrãm n
kartogram
mapa przedstawiająca graficzne właściwości liczbowe danego zjawiska

karton ˈkartɔ̃n n
karton
gruby, sztywny papier
ilość towaru zawarta w kartonie (1.2)
karton papkasse
tekturowe pudełko

kartoteka n
kartotek
(przestarzałe, przestarzały) zestaw posegregowanych kart papieru z informacjami

karuzela ˌkaruˈzɛla n
karrusel
urządzenie do zabawy, które się kręci;

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
karikatur
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturzysta n
karikaturist karikaturtegner
(sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karzeł ˈkaʒɛw n
dværg
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

kasa ˈkasa n
kasse
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kaseta n
kassette
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kaseta magnetofonowa n
kassettebånd
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;

kasiarz ˈkaɕaʃ n
pengeskab tyv
(potocznie, potoczny) złodziej okradający kasy pancerne

kask kask n
hjelm
rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

kaskada kaˈskada n
kaskade
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;
(przenośnie, przenośnia) seria podobnych zjawisk, które następują kolejno po sobie

kaskader n
stuntman stuntmand
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasta ˈkasta n
kaste
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię;

kastet n
knojern
rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrat ˈkastrat n
kastrat
mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrować kaˈstrɔvat͡ɕ v
kastrere
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
kasino
ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza ˈkaʃa n
gryn
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza gryczana ˈkaʃa ɡrɨˈt͡ʃãna n
boghvedegryn
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza z gryki

kasza jaglana ˈkaʃa jaɡˈlãna n
hirse
(spożywczy) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa

kaszalot kaˈʃalɔt n
kaskelot kaskelothval
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka kaˈʃãnka n
grynpølse blodpølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel ˈkaʃɛl n
hoste
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć ˈkaʃlɛt͡ɕ v
hoste
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kasztan ˈkaʃtãn n
kastanje
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)

kasztanowiec ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛt͡s n
kastanje kastanjetræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;

kaszubski kaˈʃupsʲci adj
kasjubisk
odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

kaszubski kaˈʃupsʲci n
kasjubisk
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat kat n
bøddel skarpretter
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

kataboliczny adj
katabolisk
(biochemia, biochemiczny) związany z procesem, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła

katabolizm n
katabolisme
(biochemia, biochemiczny) proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;

kataklizm n
kataklysme
gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

kataliza n
katalyse
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
katalysator
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynnik będący przyczyną czegoś, przyśpieszający coś

katalizować v
katalysere
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie
(przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

katalog kaˈtalɔk n
katalog
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami
spis zawartości biblioteki

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci adj
catalansk
związany z Katalonią

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
catalansk catalan
(językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katana kaˈtãna n
katana
rodzaj miecza japońskiego;

katar ˈkatar n
katar snue
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;

katarski kaˈtarsʲci adj
qatarsk
odnoszący się do państwa Katar

katarynka n
lirekasse
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
katastrofe
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katastrofalny ˌkatastrɔˈfalnɨ adj
katastrofal
(przenośnie, przenośnia) rozpaczliwy, beznadziejny
mający cechy katastrofy, tragiczny

katastroficzny ˌkatastrɔˈfʲit͡ʃnɨ adj
katastrofisk
(książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę

katedra kaˈtɛdra n
domkirke katedral
(kościelny) główny kościół diecezji;
institut lærestol
szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem
kateder lærestol
greckie krzesło z oparciami, tron

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
kategori
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji
każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki

kategorycznie ˌkatɛɡɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ adv
kategorisk
w sposób kategoryczny

kategoryczny ˌkatɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ adj
kategorisk
zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

kation ˈkatʲjɔ̃n n
kation katjon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda kaˈtɔda n
katode
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki ˌkatɔˈlʲit͡sʲci adj
katolsk
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm ˌkatɔˈlʲit͡sɨsm̥ n
katolicisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik kaˈtɔlʲik n
katolik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

katownia n
torturkammer
sala tortur

kaucja ˈkawt͡sʲja n
kaution pant
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kauteryzować v
kauterisere
(medycyna, medyczny) przypalać chorą tkankę

kawa ˈkava n
kaffe kaffebønne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
(spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój
kaffe kaffeerstatning kornkaffe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) kawa zbożowa
kaffeplante kaffe
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;

kawa zbożowa n
kornkaffe
(spożywczy) napój bezkofeinowy o smaku zbliżonym do kawy, namiastka kawy naturalnej przygotowana z ziaren zbóż;

kawaler kaˈvalɛr n
ungkarl
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty
młody mężczyzna, młodzieniec

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
rytteri kavaleri
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawał ˈkavaw n
vittighed
(potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka

kawałek kaˈvawɛk n
stykke
fragment pewnej całości

kawałkować ˌkavawˈkɔvat͡ɕ v
sønderdele
dzielić coś na kawałki, rozdrabniać

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
café cafe kafe kafé
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior ˈkavʲjɔr n
kaviar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawka ˈkafka n
allike
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kazachski kaˈzaxsʲci adj
kasakhisk
odnoszący się do Kazachów

kazachski kaˈzaxsʲci n
kasakhisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny języków turkijskich, język państwowy Kazachstanu;

kazachstański ˌkazaxˈstãj̃sʲci adj
kasakhisk
związany z Kazachstanem, dotyczący Kazachstanu
charakterystyczny, typowy dla Kazachstanu

kazachstański ˌkazaxˈstãj̃sʲci possessiveAdjective
kasakhisk
należący do Kazachstanu, będący jego własnością

kazanie kaˈzãɲɛ n
prædiken
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca

kazać ˈkazat͡ɕ v
befale beordre
wydać rozkaz zrobienia czegoś

kazeina ˌkazɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
kasein
(biochemia, biochemiczny) białko z mleka ssaków;

kazirodztwo n
incest blodskam
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja nienawiści n
hadsprædikant
osoba siejąca publicznie ideologiczną nienawiść, często podbudowaną religijnie

kazus ˈkazus n
sag
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydarzenie powodujące skutki prawne

kał kaw n
afføring ekskrementer fæces
(fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz kaˈwãmaʃ n
blækhus
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałasznikow n
kalasjnikov
(wojskowość, wojskowy) karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji;

kałuża kaˈwuʒa n
pøl
mokra plama, rozlana ciecz
vandpyt
płytki dołek wypełniony wodą, błotem

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
hver enhver
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk ct͡ɕuk n
tommelfinger tommeltot tommel
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab ˈkɛbap n
kebab
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczup ˈkɛt͡ʃup n
ketchup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

keja n
kaj
(marynarka) nadbrzeże cumownicze

kelner ˈkɛlnɛr n
tjener kelner
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kenijski kɛ̃ˈɲijsʲci adj
kenyansk
odnoszący się do państwa Kenia

keratyna ˌkɛraˈtɨ̃na n
keratin hornstof
(biochemia, biochemiczny) białko występujące w rogach, włosach, paznokciach;

ketokwas n
ketosyre
(chemia, chemiczny) kwas karboksylowy zawierający grupę karbonylową;

keton n
keton
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera grupę karbonylową (>C=O) umieszczoną wewnątrz łańcucha węglowego

keyboard ˈcibɔrt n
keyboard
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;

khaki ˈkaci ˈkxaci adj
kaki
(książkowy) płowo-kasztanowo-cynamonowo-ziemisto-żółty; w odcieniu jasnej oliwki i żółtawego brązu;

khaki ˈkaci ˈkxaci n
kaki kakifarve
(książkowy) kolor płowo-kasztanowo-cynamonowo-ziemisto-żółty

kibel ˈcibɛl n
lokum
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) toaleta albo sam klozet, często zaniedbany

kichać ˈcixat͡ɕ v
nyse
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kiczowaty ˌcit͡ʃɔˈvatɨ adj
kitschet
(sztuka) taki, który jest wyrazem kiczu

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
hvornår når
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia
når da hvornår
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
nogensinde
w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
engang
w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
drikkeglas glas
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;
glas
zawartość kieliszka (1.1)

kielnia ˈcɛlʲɲa n
murske
narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kiepski ˈcɛpsʲci adj
dårlig elendig ringe
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły
(potocznie, potoczny) słaby lub chory

kier cɛr adj
hjerter
należący do kierów (1.1)

kier cɛr n
hjerter
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierować cɛˈrɔvat͡ɕ v
føre lede rette styre
udzielać wskazówek, zawierać wskazówki
wydawać komuś polecenia

kierowca cɛˈrɔft͡sa n
chauffør bilist fører kører
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲit͡sa n
rat
(motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo ˌcɛrɔvʲˈɲit͡stfɔ n
ledelse
kierowanie, zarządzanie czymś lub kimś
zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierownik cɛˈrɔvʲɲik n
leder
osoba wydająca innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierunek cɛˈrũnɛk n
retning
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży

kierunkowskaz ˌcɛrũŋˈkɔfskas n
blinklys blinklygte
(motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się;

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
lomme
(krawiectwo) (odzieżownictwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;
(przenośnie, przenośnia) o czyichś środkach finansowych, funduszach

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛt͡s n
lommetyv
(potocznie, potoczny) ten, kto kradnie przedmioty z cudzych kieszeni

kieszonkowy ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɨ adj
lomme
o małym rozmiarze, mogącym pomieścić się w kieszeni

kiełbasa cɛwˈbasa n
pølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełbasa wyborcza cɛwˈbasa vɨˈbɔrt͡ʃa idiom
valgflæsk
obietnice niemające pokrycia, które kandydat składa swoim potencjalnym wyborcom

kiełbaśnictwo n
pølsemageri
wytwarzanie kiełbas

kij cij n
stok
długi patyk;

kij deszczowy ˈcij dɛʃˈt͡ʃɔvɨ n
regnstav
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu;

kij w mrowisko idiom
hvepserede
coś, co burzy daną strukturę i wywołuje zamęt

kijanka ciˈjãnka n
haletudse
(zoologia, zoologiczny) larwa płazów bezogonowych prowadząca wodny tryb życia;

kilka ˈcilka indefinitePronoun
nogle få
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)

kilo ˈcilɔ n
kilo
(potocznie, potoczny) kilogram

kilo- ˈcilɔ prefix
kilo-
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilogram ciˈlɔɡrãm n
kilogram kilo
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilokaloria n
kilokalorie
(jednostka miary) pozaukładowa jednostka energii równa tysiącowi kalorii

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
kilometer
jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilt cilt n
kilt
(etnografia, etnograficzny) krótka spódniczka w kratkę, tradycyjny strój górali szkockich;

kilwater cilˈvatɛr n
kølvand
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimchi n
kimchi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
kimono
(odzieżownictwo) tradycyjny strój japoński;

kinetyczny adj
kinetisk
(fizyka, fizyczny) odnoszący się do kinetyki, do zmiany położenia danego obiektu

kino ˈcĩnɔ n
biograf bio kino
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kiosk cɔsk n
kiosk
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kisić v
sylte
(spożywczy) poddawać produkt spożywczy fermentacji mlekowej, np. kapustę, ogórki, mąkę żytnią

kit cit n
kit
(budownictwo) masa plastyczna do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kitel ˈcitɛl n
kittel
lekkie ubranie ochronne noszone w pracy lub w celach higienicznych;

kitować v
kitte
uszczelniać kitem

kiur cjur n
curie
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka radioaktywności;
curium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwi ˈki.vʲi n
kiwi
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła ˈciwa n
syfilis
(medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiść ciɕt͡ɕ n
klase
pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz klat͡ʃ n
hoppe
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klakson ˈklaksɔ̃n n
horn
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamka ˈklãmka n
dørhåndtag
dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klan klãn n
klan
(antropologia, antropologiczny) grupa społeczna, składająca się z członków rodu i najbliższych im osób niespokrewnionych, połączona wzajemnym zaufaniem, emocjonalnym wsparciem lub współpracą biznesową;
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.2) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;
(potocznie, potoczny) wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani

klapa ˈklapa n
dæksel klap låg
pokrywa na zawiasach przykrywająca coś

klapek ˈklapɛk n
klipklapper
(obuwnictwo, obuwniczy) lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce;

klarnet ˈklarnɛt n
klarinet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa ˈklasa n
klasse
(edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole
dobry styl
poziom jakości jakiegoś przedmiotu, oceniany na podstawie użytych materiałów, wykonania itp.
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych;
(botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin;
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje
klasse lag
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej

klasa robotnicza n
arbejderklasse
(socjologia, socjologiczny) klasa społeczna obejmująca osoby, które utrzymują się głównie z pracy fizycznej najemnej, zazwyczaj w przemyśle, budownictwie, transporcie czy usługach

klasa społeczna n
socialklasse
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej;

klasizm n
klassisme
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na klasę społeczną; określenie związane z koncepcją walki klas;

klasy n
hinke hinke i paradis hoppe i paradis
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą;

klasyczny klaˈsɨt͡ʃnɨ adj
klassisk
związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian
tradycyjny, uznawany za doskonały w poprzednim okresie
wyróżniający się harmonią i dobrymi proporcjami

klasyfikacja ˌklasɨfʲiˈkat͡sʲja n
kassificering kategorisering klassifikation
ocena kogoś lub czegoś w skali porównawczej
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady
zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.

klasztor ˈklaʃtɔr n
kloster
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klatka ˈklatka n
bur
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
brystkasse bryst
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
opgang trappeopgang trapperum
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klatkować klatˈkɔvat͡ɕ v
klatre
(technologia, technika, techniczny) montować lub demontować segmenty (klatki) wieży żurawia budowlanego w celu zmiany jego wysokości

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
klaustrofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;

klaustrofobiczny ˌklawstrɔfɔˈbʲit͡ʃnɨ adj
klaustrofobisk
odnoszący się do klaustrofobii
(przenośnie, przenośnia) o pomieszczeniu: bardzo ciasny

klauzula klawˈzula n
klausul
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
cembalo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
klaviatur tastatur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych
tastatur
(technologia, technika, techniczny) część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków

klawisz ˈklavʲiʃ n
tast tangent
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

kleisty adj
klæbrig
o właściwościach klejenia się, ciągnący się

klej klɛj n
lim klister
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów;

klejnot n
klenodie
(jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień lub wyrób jubilerski

klementynka n
klementin
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc klementynki (1.1)

klepsydra klɛpˈsɨdra n
timeglas
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;

kleptokracja n
kleptokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy złodziei, osób skorumpowanych;

kler klɛr n
kleresi præsteskab
ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

kleszcz klɛʃt͡ʃ n
flåt blodmide
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
kunde klient
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej, dowolny usługobiorca
klient
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie korzystające z usług dostarczanych przez serwer

klientela ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla n
kundekreds
ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klika ˈklʲika n
klike
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klikać ˈklʲikat͡ɕ v
klikke
(informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

klimat ˈklʲĩmat n
klima
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;
(przenośnie, przenośnia) atmosfera, stosunki między członkami grupy

klimatologia n
klimatologi
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem klimatu

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzat͡sʲja n
aircondition airconditioning klimaanglæg luftkonditionering
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
klimaanlæg
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin klʲĩn n
kile
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
kształt tej maszyny
(krawiectwo) kawałek tkaniny w kształcie trójkąta
reparationsbajer
(potocznie, potoczny) kieliszek alkoholu pity jako lekarstwo na kaca

klinicysta n
kliniker
(medycyna, medyczny) lekarz mający praktykę w klinice, oddziale, w pracy szpitalnej

kliniczny adj
klinisk
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klinika ˈklʲĩɲika n
klinik
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;
(architektura, architektoniczny) budynek będący siedzibą kliniki (1.1)

kloaka klɔˈaka n
kloak
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita kręgowców

klon klɔ̃n n
løn ahorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

kloszard ˈklɔʃart n
bums
odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klown n
klovn
komik cyrkowy
osoba zachowująca się niepoważnie

klub klup n
klub
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny n
natklub
lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz klut͡ʃ n
nøgle
przyrząd do otwierania zamka;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
kod do szyfru;
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego

klucz francuski ˈklut͡ʃ frãnˈt͡susʲci n
skiftenøgle svensknøgle
(technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

klucz wiolinowy n
diskantnøgle G-nøgle violinnøgle
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;

klucznica n
nøgleskab
szafka lub gablotka na klucze

kluczowy kluˈt͡ʃɔvɨ adj
nøgle
podstawowy, najważniejszy

kluczyk ˈklut͡ʃɨk n
bilnøgle
klucz do samochodu

kląć klɔ̃ɲt͡ɕ v
bande forbande
używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych

klęczeć ˈklɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ v
knæle
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

klękać ˈklɛ̃ŋkat͡ɕ v
knæle
zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

kminek ˈkmʲĩnɛk n
kommen
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knajpa ˈknajpa n
knejpe bodega værthus
(potocznie, potoczny) podrzędny typ restauracji

knieja ˈcɲɛ̇ja n
urskov
gęsty las

knot knɔt n
væge
część świecy lub lampy naftowej w postaci sznurka lub taśmy bawełnianej nasączonej paliwem płynnym

ko- kɔ prefix
ko-
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy

koala kɔˈala n
koala koalabjørn
(zoologia, zoologiczny) Phascolarctos cinereus Goldfuss, nadrzewny ssak australijski;

koalicja ˌkɔaˈlʲit͡sʲja n
koalition
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt ˈkɔbalt n
kobolt cobalt
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobiecy kɔˈbʲjɛt͡sɨ adj
feminin
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta kɔˈbʲjɛta n
kvinde
dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra ˈkɔbra n
kobra cobra kobraslange
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

koc kɔt͡s n
tæppe
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

kochanek kɔˈxãnɛk n
elsker
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński
ogólnie o mężczyźnie z punktu widzenia jakości relacji seksualnych

kochanie kɔˈxãɲɛ interjection
skat
służy okazaniu uczucia ukochanej osobie

kochanie kɔˈxãɲɛ n
skat
(potocznie, potoczny) osoba ukochana

kochanka kɔˈxãnka n
elskerinde
kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany kɔˈxãnɨ adj
kær
taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią

kochać ˈkɔxat͡ɕ v
elske
uwielbiać jakąś rzecz
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem
elske elsker
odczuwać miłość do kogoś
elske
być w kimś zakochanym
odczuwać odwzajemnioną miłość do kogoś

koci ˈkɔ.t͡ɕi possessiveAdjective
kat
należący do kota

kocia mama ˈkɔt͡ɕa ˈmãma n
kattemor
(dosłownie) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) kotka mająca kocięta
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) miłośniczka kotów, hodująca je i lubiąca je pieścić

kocia muzyka ˈkɔt͡ɕa ˈmuzɨka n
kattejammer
niemelodyjna, irytująca, hałaśliwa muzyka

kocioł ˈkɔt͡ɕɔw n
kedel
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody)

kocię ˈkɔt͡ɕɛ n
killing
młody kot
(łowiectwo, łowiecki) młody zając, ryś lub żbik

kocur ˈkɔt͡sur n
hankat
samiec kota

kod kɔt n
kode
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod QR n
QR-kode
(informatyka, informatyczny) dwuwymiarowy, matrycowy kod prezentujący dane w postaci czarno-białych kwadratów;

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
stregkode
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy n
postnummer
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod wynikowy n
objektkode
(informatyka, informatyczny) kod utworzony przez translator w wyniku translacji kodu źródłowego;

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
kildekode
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kodować v
kode
szyfrować używając kodu
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
koffein
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kognitywny ˌkɔɟɲiˈtɨvnɨ adj
kognitiv
taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek

kogut ˈkɔɡut n
kok hane
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

kohorta kɔˈxɔrta n
kohorte
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) grupa ludzi, często w agresywnym nastawieniu
(statystyka, statystyczny) zbiór obiektów lub ludzi wyodrębniony w celu analizy statystycznej;

kojarzyć kɔˈjaʒɨt͡ɕ v
associere
rozumieć, widzieć związek między danymi elementami lub pojęciami
przypominać coś komuś; wydawać się komuś podobnym do czegoś

kok kɔk n
knold
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
kokain
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvat͡ɕ v
kokettere
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokos ˈkɔkɔs n
kokos
(spożywczy) owoc palmy kokosowej

kokpit ˈkɔkpʲit n
cockpit
(lotnictwo, lotniczy) pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego lub kosmicznego;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;
(motoryzacja) pomieszczenie dla kierowców w ciężarówce;

koks kɔks n
koks
(technologia, technika, techniczny) stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl ˈkɔktajl n
cocktail
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
molotovcocktail
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolacja kɔˈlat͡sʲja n
natmad middag
posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano kɔˈlãnɔ n
knæ
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
cykelsport cykling
(sport, sportowy) forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolba ˈkɔlba n
kolbe
(botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu;
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;

kolcowój pospolity n
almindelig bukketorn bukketorn
(botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczyk ˈkɔlt͡ʃɨk n
øremærke
znakowana blaszka umieszczana w przekłutym uchu zwierzęcia
ørering ørenring øresmykke
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolec ˈkɔlɛt͡s n
torn
(botanika, botaniczny) twardy, ostro zakończony wyrostek na łodygach, owocach lub liściach roślin

kolega kɔˈlɛɡa n
kollega
towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolegialny adj
kollegial
oparty na wspólnym działaniu grupy osób

kolegium n
kollegie kollegium
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) bursa przy zakładach naukowych dla profesorów i studentów;
grupa pracowników jakiejś instytucji powołanych do omawiania lub rozstrzygania jakichś spraw

kolej ˈkɔlɛj n
bane jernbane
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolej linowa n
kabelbane
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;

kolejka kɔˈlɛjka n
kø række
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;
legetog
zabawka będąca modelem pociągu lub złożona z wagoników
tog
(potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa

kolejność kɔˈlɛjnɔɕt͡ɕ n
rækkefølge orden
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolekcja kɔˈlɛkt͡sʲja n
kollektion
zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon
samling
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)

kolekcjoner ˌkɔlɛkˈt͡sʲjɔ̃nɛr n
samler
osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolekcjonować ˌkɔlɛkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
samle
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolekta n
kollekt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej;

kolektor kɔˈlɛktɔr n
kollektor
(technologia, technika, techniczny) obszar tranzystora, także elektroda doprowadzona do tego obszaru
kollektør
pracownik, ajent, właściciel kolektury

kolektywizm n
kollektivisme
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

kolektywny ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ adj
kollektiv
zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
koriander
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa z suszonych owoców lub liści kolendry (1.3)

koleżanka ˌkɔlɛˈʒãnka n
veninde
towarzyszka nauki lub zabawy

kolizja kɔˈlʲizʲja n
kollision
wypadek samochodowy; zderzenie, stłuczka

kolofon n
kolofon
formuła umieszczona na końcu tekstu z tytułem dzieła, datą i miejscem powstania, imieniem pisarza, czasem jego funkcją i pochodzeniem

kolokwium n
kollokvie kollokvium
sympozjum naukowe, sesja

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
koloni
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;
ludzka jednostka osadnicza;

kolonia bakteryjna n
bakteriekoloni
(biologia, biologiczny) widoczne gołym okiem skupisko wielu komórek bakterii powstałych z jednej komórki lub z jednej jednostki wzrostowej;

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
kolonialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonialny ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ adj
kolonial
związany z terytorium kolonii, dotyczący terytorium kolonii

kolonista ˌkɔlɔ̃ˈɲista n
kolonist
mieszkaniec kolonii

kolonizator ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr n
kolonisator
ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru

kolonizować v
kolonisere
przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolor ˈkɔlɔr n
farve
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;
kulør
(termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;

kolorowanka ˌkɔlɔrɔˈvãnka n
malebog
książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
farverig
wielobarwny, pełen różnych kolorów
(przenośnie, przenośnia) urozmaicony
będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
kolossal
bardzo duży; wielki

kolumbijski ˌkɔlũmˈbʲijsʲci adj
colombiansk
odnoszący się do państwa Kolumbia

kolumna kɔˈlũmna n
column klumme kolumne
stała rubryka w czasopiśmie
klumme kolumne
(drukarstwo, drukarski) obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią;
kolonne
uformowana grupa osób lub pojazdów wojskowych
pionowy rząd liczb, liter, wyrazów
søjle
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
julesang julesalme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

koma ˈkɔ̃ma n
coma koma
(medycyna, medyczny) śpiączka
koma
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety

komar ˈkɔ̃mar n
myg stikmyg
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombajn ˈkɔ̃mbajn n
mejetærsker
(rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

kombinacja n
kombination
łączenie składowych w całość oraz efekt tego działania

kombu n
kombutang
plechy jadalnych wodorostów, najczęściej listownicy japońskiej, używane w kuchniach wielu krajów wschodnioazjatyckich;

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
komedie
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komediodramat n
komediedrama
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
kommentar
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
kommentator
(sport, sportowy) sprawozdawca sportowy
osoba, która komentuje coś

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
kommentere
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercjalizacja ˌkɔ̃mɛrt͡sʲjalʲiˈzat͡sʲja n
kommercialisering
ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych;

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈt͡sɨjnɨ adj
kommerciel
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa kɔ̃ˈmɛta n
komet
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfortowy ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ adj
komfortabel
sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
tegneserie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na historię;

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
skorsten
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
pejs kamin
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
elefanthue
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
skorstensfejer
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat n
politistation
lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisarz n
kommissær
urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
kommission
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet kɔ̃ˈmʲitɛt ˈkɔ̃mʲitɛt n
komité komite udvalg
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komoda kɔ̃ˈmɔda n
kommode
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora kɔ̃ˈmɔra n
kammer
(anatomia, anatomiczny) przestrzeń, zagłębienie w organach u ludzi i zwierząt
wydzielone pomieszczenie

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
gaskammer
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komoryjski ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci adj
comorisk
odnoszący się do państwa Komory

kompaktowość n
kompakthed
cecha tego, co jest kompaktowe

kompaktowy adj
kompakt
(technologia, technika, techniczny) będący prostszej budowy, a jednocześnie zawierający w sobie wiele składników

komparatyw n
komparativ
(gramatyka) stopień wyższy przymiotnika lub przysłówka

kompas ˈkɔ̃mpas n
kompas
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompendium kɔ̃mˈpɛ̃ndʲjũm n
kompendium
książka zawierająca zwięzły wykład podstawowych wiadomości z danej dziedziny wiedzy;

kompetentny adj
kompetent
uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

kompilacja ˌkɔ̃mpʲiˈlat͡sʲja n
kompilation
(informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy
(informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat
wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

kompilator ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr n
kompiler
(informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompilować v
kompilere
(informatyka, informatyczny) przetwarzać kod źródłowy programu (napisany w języku programowania wysokiego poziomu) na kod wykonywalny lub pośredni, który może zostać uruchomiony przez komputer; posługiwać się kompilatorem
zestawiać i opracowywać różne materiały w jedną całość

kompleks niższości n
mindreværdskompleks
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

komplement n
kompliment
grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

komplementariusz n
komplementar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli

kompletnie kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ adv
komplet
w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

kompletny kɔ̃mˈplɛtnɨ adj
komplet
cały, będący w komplecie
całkowity, zupełny

komponować ˌkɔ̃mpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
komponere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny
tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
kompost
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompozycja ˌkɔ̃mpɔˈzɨt͡sʲja n
komposition
(sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego

kompozyt n
komposit kompositmateriale
materiał wytworzony z różnych składników o nowych lub lepszych od nich właściwościach;

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
komponist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę;

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
kompression
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
kompromis
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromitacja ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtat͡sʲja n
kompromittering
utrata dobrej opinii, narażenie się na śmieszność

kompromitować ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtɔvat͡ɕ v
kompromittere
o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność

komputer kɔ̃mˈputɛr n
computer datamat regnemaskine
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

komputer kwantowy n
kvantecomputer
komputer wykorzystujący zasady mechaniki kwantowej do wykonywania niektórych rodzajów obliczeń znacznie szybciej niż konwencjonalne komputery;

komputer osobisty n
personlig computer
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputer stacjonarny n
desktop stationær computer
(informatyka, informatyczny) (elektronika, elektroniczny) mikrokomputer mieszczący się w obrębie stołu nieprzeznaczony do ciągłego przemieszczania;

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
komputer
dotyczący komputera, związany z komputerem

komsomolec n
Komsomol
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek komsomołu

komunalny adj
kommunal kommune
(urzędowy) podlegający samorządowi miejskiemu

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkat͡sʲja n
kommunikation
(książkowy) porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

komunikat ˌkɔ̃mũˈɲikat n
meddelelse
wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja.

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
kommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
kommunisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka kɔ̃ˈmurka n
celle
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
najmniejsza jednostka organizacyjna instytucji bądź przedsiębiorstwa
podstawowy, najmniejszy element składowy jakieś struktury lub urządzenia
małe pomieszczenie, pokój

komórka macierzysta n
stamcelle
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna

koncentracja ˌkɔ̃nt͡sɛ̃nˈtrat͡sʲja n
koncentration
(psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) skupienie uwagi
skupienie, ześrodkowanie, zgromadzenie czegoś w danym miejscu

koncentrat n
koncentrat
artykuł zawierający więcej składników wartościowych niż wyjściowy

koncentrat pomidorowy n
tomatkoncentrat tomatpuré tomatpure
(spożywczy) zagęszczony przecier pomidorowy pozbawiony pestek i skóry

koncern ˈkɔ̃nt͡sɛrn n
koncern
(ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert ˈkɔ̃nt͡sɛrt n
koncert
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsat͡sʲja n
kondensationsreaktion
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
kondensator kapacitor
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondolencje ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nt͡sʲjɛ n
kondolence
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

kondor ˈkɔ̃ndɔr n
kondor
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
konduktør togbetjent
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

kondycja kɔ̃nˈdɨt͡sʲja n
kondition
forma fizyczna, wytrzymałość na wysiłek fizyczny
ogólny stan czegoś

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnat͡sʲja n
etage sal
poziom w budynku

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
vandkande
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈrat͡sʲja n
konføderation
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nt͡sʲja n
konference
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja prasowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nt͡sʲja praˈsɔva n
pressekonference pressemøde
spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konferować v
konferere
(książkowy) obradować, naradzać się, omawiać ważne sprawy

konfesjonał n
skriftestol
(kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfiguracja n
konfiguration opsætning
układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

konfigurować ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvat͡ɕ v
konfigurere
nadawać czemuś jakiś układ, formować coś

konfiskata n
konfiskation konfiskering
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvat͡ɕ v
konfiskere
dokonywać konfiskaty

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
konflikt
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności;

konfliktowy ˌkɔ̃nflʲikˈtɔvɨ adj
konfliktsøgende
taki, który popada w ciągłe konflikty z otoczeniem, nie jest skłonny do ugody

konformizm n
konformisme
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfundować ˌkɔ̃nfũnˈdɔvat͡ɕ v
konfundere
powodować, że ktoś czuje się zakłopotany lub zawstydzony

kongijski kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
congolesisk
odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
kongres
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji

kongresmen kɔ̃ŋˈɡrɛsmɛ̃n n
kongresmedlem
mężczyzna, będący członkiem kongresu

koniak ˈkɔ̃ɲak n
cognac kognak konjak
(spożywczy) rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈt͡ʃɨ̃na n
kløver
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
trekløver
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec ˈkɔ̃ɲɛt͡s n
ende
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
okoliczności końca (1.2)

koniec końców adv
til syvende og sidst i den sidste ende i sidste ende
ostatecznie

koniec świata ˈkɔ̃ɲɛt͡sʲ ˈɕfʲjata n
verdens ende
(potocznie, potoczny) miejsce bardzo odległe
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;

koniecznie adv
absolut nødvendigvis
bezwzględnie, absolutnie

konieczność kɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
nødvendighed
coś, czego nie można uniknąć

konieczny kɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɨ adj
nødvendig
taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
søhest
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;

konina kɔ̃ˈɲĩna n
hestekød
(spożywczy) mięso końskie;

koniokrad kɔ̃ˈɲɔkrat n
hestetyv
złodziej koni

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡat͡sʲja n
konjugation
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkt͡sʲja n
konjunktion
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;

konkatenacja n
konkatenering
(informatyka, informatyczny) łączenie łańcuchów tekstowych

konklawe kɔ̃ŋˈklavɛ n
konklave
(kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia;

konkordancja n
konkordans
(językoznawstwo, językoznawczy) (informatyka, informatyczny) wystąpienie szukanej frazy lub słowa w tekście, ich zestawie lub korpusie językowym z dodatkowym krótkim kontekstem, też: zbiór takich wystąpień
alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków, symboli lub motywów znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg;

konkretny kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ adj
konkret
dobrze określony
o człowieku: logiczny, ścisły
konkret kontant
praktyczny, rzeczowy

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
konkubine
(dawniej, dawny) nałożnica

konkurencja ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nt͡sʲja n
konkurrence
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży
ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

konkurować v
konkurrere
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
konkurrence
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konno ˈkɔ̃nːɔ adv
til hest
o sposobie poruszania się: na koniu

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
hamp
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konsekutywny adj
konsekutiv
(książkowy) następny, kolejny

konsekwencja ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃nt͡sʲja n
konsekvens
skutek czegoś, rezultat
spójność działań, wytrwałość w robieniu czegoś

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
konsensus
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwa kɔ̃w̃ˈsɛrva n
konserves
(spożywczy) zapasteryzowana żywność w hermetycznym, trwałym opakowaniu, najczęściej metalowym;

konserwacja n
vedligeholdelse
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

konserwant n
konserveringsmiddel
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatorium n
konservatorium
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uczelnia wyższa specjalizująca się w edukacji muzycznej i artystycznej

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
konservativ
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów
zachowawczy, nie lubiący zmian

konserwatyzm ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥ n
konservatisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konserwować ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvat͡ɕ v
konservere vedligeholde
chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konsola kɔ̃w̃ˈsɔla n
konsol
(architektura, architektoniczny) ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.;

konsonant kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãnt n
konsonant
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy

konspiracja n
konspiration
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konstantynopolitańczykowianeczka ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃nɔpɔlʲitãj̃n͇t͡ʃɨkɔvʲjãˈnɛt͡ʃka n
lille pige bo i Konstantinopel
sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol ((współcześnie) Stambuł)

konstrukcja kɔ̃w̃ˈstrukt͡sʲja n
konstruktion
proces budowania, konstruowania
układ elementów, sposób ich powiązania

konstruktor kɔ̃w̃ˈstruktɔr n
konstruktør
ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki

konstruktywizm n
konstruktivisme
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstruować ˌkɔ̃w̃struˈ<sup>w</sup>ɔvat͡ɕ v
konstruere
budować, tworzyć konstrukcję

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtut͡sʲja n
grundlov forfatning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;
konstitution
(biologia, biologiczny) stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈt͡sɨjnɨ adj
konstitutionel forfatningsmæssig
dotyczący konstytucji
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
konsul
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsultacja ˌkɔ̃w̃sulˈtat͡sʲja n
konsultation
narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie
zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy

konsument kɔ̃w̃ˈsũmɛ̃nt n
forbruger konsument
(handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr;

konsumować v
konsumere
nabywać i użytkować coś, zużywać
spożywać, jeść

konsumpcja kɔ̃w̃ˈsũmpt͡sʲja n
forbrug konsumering konsumption konsumtion
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie
konsumering konsumption konsumtion
spożywanie, jedzenie

konsystencja ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nt͡sʲja n
konsistens
poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
kontakt
zetknięcie się
(chemia, chemiczny) stały katalizator w układach ciekłych lub gazowych (katalizator kontaktowy)
gniazdo sieci elektrycznej
informator, często tajny
możliwość przekazywania i odbierania informacji
przełącznik światła elektrycznego

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
kontekst sammenhæng
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

konto ˈkɔ̃ntɔ n
konto
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;
(informatyka, informatyczny) przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów
(informatyka, informatyczny) adres i skrzynka poczty elektronicznej

kontrabanda ˌkɔ̃ntraˈbãnda n
kontrabande
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
kontrabas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrabasista ˌkɔ̃ntrabaˈɕista n
kontrabassist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na kontrabasie

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
kontrakt aftale
umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

kontrapunkt n
kontrapunkt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika stosowana w muzyce polegająca na prowadzeniu kilku linii melodycznych, które są ze sobą zharmonizowane;

kontrast ˈkɔ̃ntrast n
kontrast
(książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

kontrastowanie n
kontrastering
(rzeczownik odczasownikowy) od kontrastować

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
kontrol
(potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś

kontroler kɔ̃nˈtrɔlɛr n
kontrollør
osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrolować ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvat͡ɕ v
kontrollere
sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być
rządzić czymś, mieć nad czymś władzę
sprawiać, że coś przebiega tak, jak chcemy

kontrowersja n
kontrovers
niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
kontroversiel
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

kontrreformacja ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmat͡sʲja n
modreformation
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
kontraspionage
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontrybutor n
bidragsyder
osoba wnosząca wkład

kontur ˈkɔ̃ntur n
kontur
linia, zarys kształtu

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
kontinent verdensdel
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontyngent n
kontingent
(wojskowość, wojskowy) jednostki wojskowe jakiegoś kraju, które pełnią służbę w międzynarodowych siłach zbrojnych

kontynuacja n
fortsættelse videreførelse
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvat͡ɕ v
fortsætte
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
liljekonval
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwenans kɔ̃nˈvɛ̃nãw̃s n
konvenies
ogólnie przyjęte normy i obyczaje towarzyskie

konwencja kɔ̃nˈvɛ̃nt͡sʲja n
konvention
(książkowy) przyjęte w jakimś środowisku normy postępowania, myślenia itp.
konvention traktat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa

konwent ˈkɔ̃nvɛ̃nt n
konvent
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach

konwergentny adj
konvergent
(książkowy) zbieżny

konwersja n
konversion
(informatyka, informatyczny) zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii
przemiana, przekształcenie postaci czegoś

konwertować ˌkɔ̃nvɛrˈtɔvat͡ɕ v
konvertere
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) dokonywać zmiany warunków pożyczki
(informatyka, informatyczny) dokonywać zmiany formatu pliku na inny
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmieniać wyznanie na inne

konwertyta ˌkɔ̃nvɛrˈtɨta n
konvertit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która zmieniła jedno wyznanie na inne

konwulsja n
konvulsion
mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała

kooperacja ˌkɔːpɛˈrat͡sʲja n
kooperation
współpraca, współdziałanie

koordynować v
koordinere samordne
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopa ˈkɔpa n
skok
(jednostka miary) (przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk;

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
mine
(górnictwo, górniczy) zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka kɔˈparka n
gravemaskine gravko
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać ˈkɔpat͡ɕ v
grave
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny
sparke
uderzać kogoś / coś nogą

kopenhaski ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci adj
københavnsk
odnoszący się do miasta Kopenhaga

kopenhażanin ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãɲĩn n
københavner
mieszkaniec Kopenhagi

kopenhażanka ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãnka n
københavnerinde københavnerpige
mieszkanka Kopenhagi

koper ˈkɔpɛr n
dild
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

koperek n
dild
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) młode pędy kopru, wykorzystywane do przyprawiania potraw

koperkowy ˌkɔpɛrˈkɔvɨ adj
dild
zrobiony z koperku, zawierający koperek

koperta kɔˈpɛrta n
konvolut kuvert
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia ˈkɔpʲja n
kopi
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiejka kɔˈpʲjɛ̇jka n
kopek
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;

kopiowanie ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ n
kopiering
(rzeczownik odczasownikowy) od kopiować

kopiować kɔˈpʲjɔvat͡ɕ v
kopiere
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopnięcie kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
spark
uderzenie, cios zadany nogą

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci adj
koptisk
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

kopulować ˌkɔpuˈlɔvat͡ɕ v
kopulere
(fizjologia, fizjologiczny) odbywać stosunek seksualny

kopuła kɔˈpuwa n
kuppel
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopyto kɔˈpɨtɔ n
hov
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora ˈkɔra n
bark
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral ˈkɔral n
koral
(mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;
(jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny
kolor różowoczerwony
(biologia, biologiczny) koralowiec

kordialny kɔrˈdʲjalnɨ adj
kordial
(książkowy) serdeczny, przyjazny, wylewny w okazywaniu sympatii

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
koreansk
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
koreansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek ˈkɔrɛk n
kork prop
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału

korekcyjny adj
korrektiv
związany z korekcją, poprawczy

korelacja ˌkɔrɛˈlat͡sʲja n
korrelation
współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

korespondencja ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nt͡sʲja n
brevveksling korrespondance
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)
korrespondance
zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie
korrespondance korrespondens overensstemmelse
dopasowanie

korespondent n
korrespondent
ktoś kto koresponduje

korkociąg kɔrˈkɔt͡ɕɔ̃ŋk n
proptrækker optrækker
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

korkować kɔrˈkɔvat͡ɕ v
stoppe udstoppe
zatkać coś korkiem

kormoran kɔrˈmɔrãn n
skarv ålekrage
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornijski n
kornisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornik ˈkɔrʲɲik n
dødningeur
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag;

korniszon n
cornichon
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały ogórek gruntowy poddany marynowaniu w zalewie octowej;

korodować ˌkɔrɔˈdɔvat͡ɕ v
korrodere
powodować korozję czegoś
ulegać korozji

korona kɔˈrɔ̃na n
krone
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
(jednostka monetarna) waluta w Czechach;
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
(stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie;
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
monarchia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość

korona cierniowa n
tornekrone
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;

koronacja n
kroning
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus n
coronavirus corona
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;

koronować v
krone
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego
(potocznie, potoczny) wkładać komuś diadem, koronę albo wieniec na znak jego zwycięstwa
(przenośnie, przenośnia) stanowić górną część czegoś

korozja n
korrosion
proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

korpulencja ˌkɔrpuˈlɛ̃nt͡sʲja n
korpulence
(rzadki, rzadko używany) poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie

korpulentny ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ adj
korpulent
o człowieku: odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

korpus ˈkɔrpus n
korpus
(anatomia, anatomiczny) tułów człowieka lub zwierzęcia

korumpować v
korrumpere
nakłaniać kogoś do działania wbrew obowiązującym normom w zamian za korzyść materialną lub inną

korupcja kɔˈrupt͡sʲja n
korruption
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

koryfeusz n
koryfæ
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
gang korridor
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;
korridor
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydzielony obszar komunikacyjny, często przebiegający przez terytorium obcego państwa

korzenie kɔˈʒɛ̃ɲɛ n
rod
pochodzenie, rodowód, początki

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
rod
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;
(anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała

korzystać kɔˈʒɨstat͡ɕ v
bruge benytte
używać czegoś
profitere drage fordel
uzyskiwać z czegoś korzyści

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
fordelagtig gunstig
przynoszący korzyść

korzyść ˈkɔʒɨɕt͡ɕ n
fordel fortrin gavn
zysk, pożytek

kos kɔs n
solsort
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku kosów (1.1)

kosa ˈkɔsa n
le
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosiarka kɔˈɕarka n
græsslåmaskine plænteklipper slåmaskine
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosić ˈkɔɕit͡ɕ v
meje
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zabijać, zwykle wiele osób lub zwierząt naraz
meje slå
ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

kosmetologiczny adj
kosmetologisk
dotyczący kosmetologii

kosmetyczka ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃka n
kosmetolog skønhedsekspert
kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;
toilettaske kosmetikpung toiletpung
torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków

kosmetyczny ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
kosmetisk
służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody
dotyczący kosmetyki lub kosmetyków
drobny, niewiele znaczący

kosmiczny kɔsˈmʲit͡ʃnɨ adj
kosmisk
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

kosmogonia n
kosmogoni
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii zajmujący się badaniem początków wszechświata;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór wyobrażeń i opowieści na temat pochodzenia świata;

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
kosmologi
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmologiczny adj
kosmologisk
związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
kosmonaut
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmos ˈkɔsmɔs n
kosmos
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosodrzewina ˌkɔsɔḍʒɛˈvʲĩna n
bjergfyr
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
costaricansk
odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

kosteczka słuchowa kɔˈstɛt͡ʃʲci swuˈxɔvɛ n
øreknogle
(anatomia, anatomiczny) drobna kostka w jamie bębenkowej ucha przenosząca drgania błony bębenkowej do ucha wewnętrznego;

kostka ˈkɔstka n
ankel
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;
kube terning
niewielki przedmiot w kształcie prostopadłościanu

kostka do gry n
terning
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostka lodu n
isterning
lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie

kostka rosołowa ˈkɔstka ˌrɔsɔˈwɔva n
bouillonterning suppeterning
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru

kostnica kɔˈstʲɲit͡sa n
lighus
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kosz kɔʃ n
affaldsspand skraldespand
pojemnik na odpady
kurv
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego
jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)

kosz plażowy ˈkɔʃ plaˈʒɔvɨ n
strandkurv
(turystyka, turystyczny) siedzisko z plecioną osłoną używane na plażach

koszerny adj
kosher
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszmar ˈkɔʃmar n
mareridt
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;
(przenośnie, przenośnia) coś tak skrajnie nieprzyjemnego, strasznego lub wstrząsającego jak koszmar (1.1)

koszmarny kɔʃˈmarnɨ adj
mareridtsagtig
bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

koszt kɔʃt n
omkostning
suma starań o coś
omkostning omkostninger
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować kɔˈʃtɔvat͡ɕ v
koste
mieć jakąś cenę w pieniądzu
smage
(przenośnie, przenośnia) próbować korzystać z czegoś

koszula kɔˈʃula n
skjorte bluse
(odzieżownictwo) (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszulka kɔˈʃulka n
T-shirt
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
basketball basketbold
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot kɔt n
kat
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę drapieżne z rodziny Felidae G. Fischer, o smukłym ciele, miękkiej sierści i długim ogonie
kat hankat
(zoologia, zoologiczny) Felis catus Linnaeus, zwierzę domowe;

kot domowy n
huskat
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;

kot perski ˈkɔt ˈpɛrsʲci n
perser perserkat
(felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach;

kot syjamski ˈkɔt sɨˈjãmsʲci n
siameser siameserkat
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;

kot w worku n
købe katten i sækken
coś nabywanego bez uprzedniego sprawdzenia przez nabywcę

kotek ˈkɔtɛk n
killing
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotek cętkowany n
fiskekat
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku kotków cętkowanych (1.1)

kotka ˈkɔtka n
hunkat
(zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlarz ˈkɔtlaʃ n
kobbersmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik, który wyrabia naczynia metalowe, kotły;

kotlet mielony ˈkɔtlɛt mʲjɛˈlɔ̃nɨ n
frikadelle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj;

kotlet schabowy n
svinekotelet
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularna potrawa wieprzowa kuchni polskiej, panierowany kotlet z cienko ubitego schabu

kotwica kɔtˈfʲit͡sa n
anker
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kowadełko ˌkɔvaˈdɛwkɔ n
ambolt
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków;

kowadło kɔˈvadwɔ n
ambolt
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal ˈkɔval n
smed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

koza ˈkɔza n
ged
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich, z rodzaju Capra;

kozak ˈkɔzak n
kosak
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej pomocniczej jazdy w armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce oraz w Turcji i Prusach;
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca ukraińskiego; muzyka skomponowana do wykonywania tego tańca;
støvle
(obuwnictwo, obuwniczy) zwykle w lm wysoki zimowy but damski ze skóry

kozieradka n
bukkehorn
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;
bukkehornsfrø
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
syndebuk
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;

kołchoz ˈkɔwxɔs n
kolkhoz
(historia, historyczny, historycznie) spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
krave
część ubrania otaczająca szyję;

kołnierz ortopedyczny n
ortopædisk krave
(medycyna, medyczny) opatrunek usztywniający zakładany na szyję i kark;

koło ˈkɔwɔ n
cirkel
(geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;
hjul
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło fortuny n
livshjul lykkehjul lykkens hjul
(mitologia, mitologiczny) (filozofia, filozoficzny) zmienność losu
lykkehjul
urządzenie w formie wirującej, okrągłej tarczy losujące nagrody

koło ratunkowe ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ n
redningskrans
przyrząd w postaci obręczy z lekkiego materiału, służący do ratowania tonącej osoby;

koło wodne n
møllehjul
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;

koło zębate ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ n
tandhjul
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołodziej kɔˈwɔd͡ʑɛ̇j n
hjulmager
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

kołowrotek n
fiskehjul
(wędkarstwo) przyrząd wędkarski w formie szpuli z rączką służący do nawijania i rozwijania zapasu żyłki, zwykle będący częścią wędki spinningowej;
hjulrok rok spinderok
(mechanika) (włókiennictwo) (dawniej, dawny) urządzenie mechaniczne służące do przędzenia nici;

kołpak n
hjulkapsel
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
vuggevise godnatsang
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

koń kɔ̃ɲ n
hest
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach
springer hest
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲit͡ʃnɨ n
hestekraft
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
trojansk hest
(informatyka, informatyczny) typ szkodliwego oprogramowania, które podszywając się pod przydatne lub ciekawe dla użytkownika aplikacje, dodatkowo implementuje niepożądaną, ukrytą przed użytkownikiem funkcjonalność;
(przenośnie, przenośnia) pozornie przyjacielski podarunek, w rzeczywistości stanowiący zagrożenie; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp;

końcowy kɔ̃j̃nˈt͡sɔvɨ adj
endelig slut
ten przed definitywnym końcem; bliski końcowi

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɨ̃na n
lem ekstremitet
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ v
afslutte ende slutte
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca
forårsage medføre resultere
dawać jako wynik, powodować, mieć konsekwencję

końcówka kɔ̃j̃nˈt͡sufka n
endelse
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) końcowy element wyrazu podlegający odmianie

kości zostały rzucone ˈkɔɕt͡ɕi zɔˈstawɨ ʒuˈt͡sɔ̃nɛ idiom
terningerne er kastet terningen er kastet
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościół ˈkɔɕt͡ɕuw n
kirke
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;

kościół słupowy n
stavkirke
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;

kość kɔɕt͡ɕ n
knogle ben
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
terning
wielościan z oczkami służący do gry;

kość czołowa n
frontalknogle pandeben pandebrask pandeskal
(anatomia, anatomiczny) kość tworząca przednią część sklepienia czaszki;

kość guziczna n
haleben
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość nosowa n
næseben
(anatomia, anatomiczny) niewielka, cienka kość parzysta w górnej części nosa, stanowiąca szkielet jego nasady;

kość skroniowa n
tindingeben
(anatomia, anatomiczny) parzysta kość położona po bokach i u dołu mózgoczaszki, ochronna dla ucha;

kość słoniowa ˈkɔɕt͡ɕ swɔ̃ˈɲɔva n
elfenben
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

kożuch ˈkɔʒux n
skind
wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu

krab krap n
krabbe
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;

kradzież ˈkrad͡ʑɛʃ n
tyveri
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina kraˈ<sup>j</sup>ĩna n
land
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region;

kraina mlekiem i miodem płynąca kraˈ<sup>j</sup>ĩna ˈmlɛcɛ̃m i‿ˈmʲjɔdɛ̃m pwɨ̃ˈnɔ̃nt͡sa n
flyde med mælk og honning
(biblijny) miejsce, w którym jest wszystkiego pod dostatkiem

kraina wiecznych łowów n
gå til de evige jagtmarker
(mitologia, mitologiczny) (przenośnie, przenośnia) miejsce przebywania po śmierci w wierzeniach Indian;

kraj kraj n
land rige
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
państwo (obszar państwa)

krajacz do sera ˈkrajad͡ʒ dɔ‿ˈsɛra n
ostehøvl osteskærer
(zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajanka kraˈjãnka n
landsmandinde
kobieta pochodząca z tego samego kraju, regionu

krajobraz kraˈjɔbras n
landskab
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;
(sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury

kraksa n
bilsammenstød crash påkørsel
(potocznie, potoczny) wypadek, w wyniku którego będący w ruchu pojazd zostaje uszkodzony lub rozbity; (także, też) nieszczęśliwe lądowanie samolotu

kran krãn n
vandhane hane
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kraska ˈkraska n
ellekrage
(ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, ptak o jaskrawym upierzeniu, najczęściej owadożerny;

krasnoborowik ceglastopory n
punktstokket indigorørhat
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Neoboletus erythropus (Pers.) C. Hahn, gatunek grzybów jadalnych z rodziny borowikowatych;

krawat ˈkravat n
slips
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawcowa krafˈt͡sɔva n
skrædderkone
żona krawca
skrædderkone skrædderske skræderske
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem

krawiec ˈkravʲjɛt͡s n
skrædder
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawędź ˈkravɛ̃ɲt͡ɕ n
kant
miejsce wyznaczające ostry lub ekstremalny koniec czegoś

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
kantsten fortovskant
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść kraɕt͡ɕ v
stjæle
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacjonizm ˌkrɛaˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
kreationisme
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga);

kreatynina ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna n
kreatinin
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywność n
kreativitet
cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
kreativ
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

kreda ˈkrɛda n
kridt krid
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredowobiały adj
kridhvid
mający odcień zimnej bieli

kredyt ˈkrɛdɨt n
kredit
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

kredytowanie n
kreditering
(rzeczownik odczasownikowy) od kredytować

krem krɛ̃m n
creme
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
solcreme solkrem
krem do ochrony przed słońcem

kremacja krɛ̃ˈmat͡sʲja n
kremering ligbrænding kremation
spalenie ciała zmarłej osoby

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
krematorium ligbrændingsanstalt
budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kreska ˈkrɛska n
streg
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski
(slangowo) porcja narkotyku w proszku rozłożona na płaskiej powierzchni w cienką linię w celu wciągnięcia jej przez nos
(sztuka) sposób rysowania charakterystyczny dla danego rysownika
pozioma linia na podziałce przyrządów mierniczych, oznaczająca odcinek skali

kret krɛt n
muldvarp
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;
(przenośnie, przenośnia) osoba działająca w danej organizacji lub instytucji i przekazująca informacje o niej swojemu mocodawcy

kretyn ˈkrɛtɨ̃n n
kretiner
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

krew krɛf n
blod
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;
(przenośnie, przenośnia) czyjaś natura i temperament
(przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa

krew tętnicza n
arterielt blod
(fizjologia, fizjologiczny) krew płynąca w tętnicach

krewetka krɛˈvɛtka n
reje
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krocze n
mellemkød
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulczy krɔˈɡult͡ʃɨ adj
spurvehøg
odnoszący się do krogulca, należący do krogulca lub wyglądający jak u krogulca

krogulec krɔˈɡulɛt͡s n
spurvehøg
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić ˈkrɔ.<sup>j</sup>it͡ɕ v
skære
oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok krɔk n
skridt
przestawienie nogi, by wykonać ruch
(przenośnie, przenośnia) działanie w określonym celu

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
krokodille
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
krokodilletårer
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
skridttæller
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokus ˈkrɔkus n
krokus
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

kromka ˈkrɔ̃mka n
skive
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronika ˈkrɔ̃ɲika n
aviskronik kronik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odmiana felietonu, cykliczny utwór publicystyczno-dziennikarski, rejestrujący bieżące wydarzenia społeczno-obyczajowe, kulturalne, towarzyskie wraz z odautorskim komentarzem

kropla ˈkrɔpla n
dråbe
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla w morzu ˈkrɔpla ˈv‿mɔʒu idiom
en dråbe i havet
bardzo mała, całkowicie niewystarczająca ilość czegoś

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈt͡ʃarɛ n
dråben der får bægeret til at flyde over
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krople n
dråbe
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dozowany kroplami;

kroplówka krɔˈplufka n
drop
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;

krosta ˈkrɔsta n
bums
(medycyna, medyczny) wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

krowa ˈkrɔva n
ko
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety

krowi ˈkrɔvʲi adj
ko
pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy

krtań kr̥tãɲ n
strubehoved
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy ˈkruxɨ adj
skrøbelig
łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu
skrøbelig spinkel
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby

krucjata kruˈt͡sʲjata n
korstog
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
(przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks kruˈt͡sɨfʲiks n
krucifiks
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruczek ˈkrut͡ʃɛk n
kneb
wybieg, klauzula o nieoczywistych konsekwencjach

kruk kruk n
ravn
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ proverb
den ene ravn hakker ikke øjet ud på den anden den ene ravn hugger ikke øjet ud på den anden
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krupier n
croupier
pracownik kasyna, który odpowiada za grę przy stole;

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
svalegang
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawienie n
blødning
tracenie krwi

krwawić ˈkr̥favʲit͡ɕ v
bløde
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawnik n
røllike
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju krwawników (1.1)

krwawo adv
blodigt
z wielkim okrucieństwem

krwawy adj
blodig
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny
(przenośnie, przenośnia) o fabule, opowieści zawierający dużo opisów przemocy lub śmierci
taki, który zawiera krew, (także, też) będący skutkiem krwawienia
związany z rozlewem krwi

krwiak n
hæmatom blodansamling
(medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie krwi w organizmie;

krwinka biała n
hvidt blodlegeme leukocyt
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) krwinka odpowiadająca za ochronę ustroju

krwinka czerwona n
rødt blodlegeme
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) element komórkowy krwi, nadający jej barwę czerwoną dzięki barwnikowi hemoglobinie, służący przenoszeniu tlenu do komórek ciała

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdaft͡sa n
bloddonor
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiomocz ˈkr̥fʲjɔ̃mɔt͡ʃ n
hæmaturi
(medycyna, medyczny) obecność krwi w moczu

krwiożerczy kr̥fʲjɔˈʒɛrt͡ʃɨ adj
blodtørstig
o zwierzętach: żywiący się mięsem lub krwią upolowanych istot żywych

krwistoczerwony ˌkr̥fʲistɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ adj
blodrød
(książkowy) mający kolor czerwony bliski odcieniowi koloru krwi; intensywnie czerwony

krykiet ˈkrɨcɛt n
kricket
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryl krɨl n
krill lyskrebs
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;

kryminalistyczny adj
kriminalistisk kriminologisk
dotyczący kryminalistyki

kryminalizować v
kriminalisere
(potocznie, potoczny) przypisywać komuś lub czemuś charakter przestępczy, zwykle wbrew faktycznemu stanowi rzeczy
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowo klasyfikować dane działanie jako przestępstwo, penalizować

kryminał krɨ̃ˈmʲĩnaw n
krimi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem

kryminologia ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja n
kriminologi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

kryminologiczny ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
kriminologisk
dotyczący kryminologii, związany z kryminologią

kryptofaszyzm n
kryptofascisme skabsfascisme
ideologia wprowadzająca faszyzm pod przykrywką innych ideologii

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
krypton
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

krystalizować v
krystallisere
(chemia, chemiczny) tworzyć strukturę krystaliczną
krystallisere krystallisere sig
(przenośnie, przenośnia) (o sytuacji) wyłaniać wyraźne zależności, prawidłowości, okoliczności i konsekwencje

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
krystal
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;
krystal krystalglas
(potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

kryterium n
kriterium kriterie kriterium
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyczny krɨˈtɨt͡ʃnɨ adj
kritisk
bardzo trudny, ciężki
surowo lub negatywnie oceniający kogoś lub coś
znajdujący się w decydującej fazie

krytyk ˈkrɨtɨk n
kritiker
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie
(książkowy) osoba oceniająca dzieła sztuki i dzieła naukowe

krytyka ˈkrɨtɨka n
kritik
surowa lub negatywna ocena
krytyka (1.1) wyrażona w formie publikacji
ogół krytyków
recenzowanie dzieł sztuki i kultury

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvat͡ɕ v
kritisere
oceniać negatywnie, wytykać błędy, niepowodzenia, wady

kryzys ˈkrɨzɨs n
krise
zła sytuacja (trwająca dłużej)
(ekonomia, ekonomiczny) załamanie procesu wzrostu gospodarczego
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby, pogorszenie się stanu chorego

krzak kʃak n
busk
(potocznie, potoczny) krzew

krzem kʃɛ̃m n
silicium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemian ˈkʃɛ̃mʲjãn n
silikat
(chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego;

krzesło ˈkʃɛswɔ n
stol
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨt͡ʃnɛ n
elektrisk stol
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krztusiec ˈkʃtuɕɛt͡s n
kighoste
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć ˈkʃɨt͡ʃɛt͡ɕ v
skrige råbe
mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk kʃɨk n
råb skrig vræl
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzykliwy kʃɨkˈlʲivɨ adj
skrigende
o kolorze, barwie, ozdobie jaskrawy, zwracający uwagę swoją jaskrawością

krzywa ˈkʃɨva n
kurve
(geometria) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywa stożkowa ˈkʃɨva stɔʃˈkɔva n
kegelsnit
(geometria) krzywa powstała przez przecięcie powierzchni stożkowej płaszczyzną;

krzywica n
rakitis engelsk syge
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywka n
kamskive
(technologia, technika, techniczny) obracający się element mechanizmu o nieregularnym kształcie, służący do zamiany ruchu obrotowego innego elementu w ruch postępowy;

krzywy ˈkʃɨvɨ adj
krum
wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż kʃɨʃ n
kors kryds
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżak ˈkʃɨʒak n
korsedderkop
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;
stjerneskruetrækker
(technologia, technika, techniczny) śrubokręt o końcówce w kształcie krzyża

krzyżować v
korsfæste
wiązać lub przybijać do krzyża

krzyżowiec n
korsfarer korsridder
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
krydsning
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;
krydsogtværs kryds-og-tværsopgave
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król krul n
konge
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król jest nagi ˈkrulʲ ˈjɛst ˈnaɟi proverb
kejseren er nøgen kejserens nye klæder
stwierdzenie oczywistości, której inni nie chcą lub boją się zauważyć, kiedy wygodniej im jest udawać, że wszystko jest w porządku

król zwierząt ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt idiom
dyrenes konge
lew

król śledziowy n
sildekonge
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
kongerige
(przenośnie, przenośnia) obszar dominacji i wpływów, intensywnego, obfitego występowania czegoś
kongerige rige kongedømme
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;
rige kongerige
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);

królewski kruˈlɛfsʲci adj
kongelig
mający związek z królem lub królową
(przenośnie, przenośnia) bogaty i pełen przepychu, jakby z królewskiego (1.1) dworu

królewsko adv
kongeligt royalt
na sposób królewski, po królewsku

królik ˈkrulʲik n
kanin
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królobójca n
kongemorder
zabójca króla

królowa kruˈlɔva n
dronning
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
(szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman
żona króla

krótki ˈkrutʲci adj
kort
mający małą długość
trwający niedługo
zwięzły, wyrażający treść w niewielu słowach

krótko ˈkrutkɔ adv
kort
od krótki

krótkofalowiec n
kortbølgeamatør
(technologia, technika, techniczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) zwolennik komunikacji przy pomocy radiowych stacji krótkofalowych

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
kortvarig kortlivet
trwający przez krótki czas

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
nærsynethed
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
korthåret
(książkowy) mający krótkie włosy
(zoologia, zoologiczny) mający krótką sierść

krążenie krɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
blodcirkulation blodomløb
(potocznie, potoczny) krwioobieg

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
krydser
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

kręcić ˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ v
dreje
obracać coś

kręcić głową v
ryste på hovedet
(przenośnie, przenośnia) obracając głową na boki wyrażać negatywne uczucie, zwykle dezaprobatę

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
rygsøjle rygrad
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛt͡s n
hvirveldyr
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krępować krɛ̃mˈpɔvat͡ɕ v
binde
(przenośnie, przenośnia) ograniczać komuś swobodę, możliwość działania
mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
vendehals
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny krętogłowów, Jynginae;

ksenofob n
fremmedhader xenofob
osoba negatywnie, wrogo nastawiona do obcokrajowców oraz tego, co obce, pochodzące z zagranicy

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
xenofobi fremmedhad
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenofobiczny adj
xenofobisk
związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
xenon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

kserograf ksɛˈrɔɡraf n
kopimaskine fotokopieringsmaskine kopieringsmaskine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych

ksi ksʲi n
xi
czternasta litera alfabetu greckiego, ξ;

ksiądz cɕɔ̃nt͡s n
præst
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
bog
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;
treść książki (1.1) (np. powieść)

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
kogebog
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲit͡ʃna n
telefonbog
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
hertug
wysoki tytuł szlachecki
prins fyrste
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

księga ˈcɕɛ̃ŋɡa n
bog
część dzieła literackiego

księga wieczysta ˈcɕɛ̃ŋɡa vʲjɛˈt͡ʃɨsta n
grundbog tingbog
urzędowy rejestr określający stan prawny nieruchomości;

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
boghandel
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕt͡ɕ n
bogholderi
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych
bogholderi bogføring
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
bogholder
(księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
fyrstedømme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;
hertugdømme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲit͡ʃka n
prinsesse
córka księcia i/lub księżnej

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s n
måne månen
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
xylofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształcić v
danne
rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru
uddanne
przekazywać swoją wiedzę lub/i umiejętności

kształt kʃtawt n
form skikkelse
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kształtować kʃtawˈtɔvat͡ɕ v
forme danne
nadawać kształt rzeczom

kształty n
figur skikkelse
figura, sylwetka człowieka

kto ktɔ indefinitePronoun
nogen
(zobacz) ktoś

kto ktɔ interrogativePronoun
hvem
…służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto ktɔ pronoun
som der hvem
…służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto pierwej do młyna przyniesie, temu pierwej zmielą ˈktɔ ˈpʲjɛrvɛj dɔ‿ˈmwɨ̃na pʃɨ̃ˈɲɛ̇ɕɛ ˈtɛ̃mu ˈpʲjɛrvɛj ˈzmʲjɛlɔ̃w̃ proverb
den der kommer først til mølle, får først malet først til mølle-princip
kto się pośpieszy, ten prędzej zyska

kto pierwszy, ten lepszy proverb
den der kommer først til mølle, får først malet først til mølle-princip
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
den, der graver en grav for andre, falder tit selv i den
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
morgenstund har guld i mund
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto sieje wiatr, ten zbiera burzę ˈktɔ ˈɕɛ̇jɛ ˈvʲjatr̥ ˈtɛ̃n ˈzbʲjɛra ˈbuʒɛ proverb
den der sår vind, høster storm
kto wywołuje zamęt, niezgodę, może sam paść ofiarą swoich poczynań

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
hvem som helst
bez znaczenia kto

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
nogen
nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który ˈkturɨ pronoun
der som
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego
hvilken hvilket hvilke
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie

którykolwiek indefinitePronoun
hvilken som helst
bez względu na to który
wszystko jedno który

ku ku preposition
mod
…wskazujący kierunek

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
cubansk
związany z państwem lub wyspą Kuba, dotyczący Kuby, pochodzący z Kuby

kubek ˈkubɛk n
krus kop
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubistyczny adj
kubistisk
(sztuka) związany z kubizmem; dotyczący kubizmu
sprowadzony w kształcie do geometrycznych form

kubizm ˈkubʲism̥ n
kubisme
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się na spłaszczeniu perspektywy i zgeometryzowaniu kształtów;
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;

kuc kut͡s n
pony
(zoologia, zoologiczny) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucać ˈkut͡sat͡ɕ v
sidde sætte sig på hug
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharka kuˈxarka n
kokkepige kogekone kogerske
kobieta lub dziewczyna, która gotuje potrawy

kucharz ˈkuxaʃ n
kok
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka mikrofalowa n
mikrobølgeovn mikroovn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchnia ˈkuxʲɲa n
køkken
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
køkken komfur
komplet mebli kuchennych

kuchnia polowa ˈkuxʲɲa pɔˈlɔva n
feltkøkken
mobilny piec kuchenny na kołach, głównie do użytku wojskowego;

kucyk ˈkut͡sɨk n
hestehale
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kufa ˈkufa n
snude
(kynologia, kynologiczny) przednia część głowy psa obejmująca trzewioczaszkę;

kufel ˈkufɛl n
pokal
grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

kujon ˈkujɔ̃n n
terper
(pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kukurydza ˌkukuˈrɨd͡za n
majs
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)
majskolbe majs
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)

kukułka kuˈkuwka n
gøg
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula ˈkula n
kugle
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą
stok
(medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;

kulinaria ˌkulʲĩˈnarʲja n
kogekunst
ogół zagadnień związanych z przygotowywaniem potraw

kulinarny ˌkulʲĩˈnarnɨ adj
kulinarisk
taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

kulminacyjny ˌkulmʲĩnaˈt͡sɨjnɨ adj
kulmination
najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć

kulomiot kuˈlɔ̃mʲjɔt n
kuglestøder
(sport, sportowy) osoba uprawiająca pchnięcie kulą

kult kult n
kult
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;
(przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

kult jednostki n
persondyrkelse personkult
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) kult osoby występujący w autokratycznym systemie władzy, prowadzący do idealizowania i wręcz do deifikacji władcy czy przywódcy;

kultura kulˈtura n
kultur
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
umiejętność obcowania z ludźmi

kulturalny ˌkultuˈralnɨ adj
kulturel
dotyczący kultury, szerzący kulturę
velopdragen
taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
kulturel
dotyczący kultury

kulturoznawczy adj
kulturvidenskabelig
związany z kulturoznawstwem

kulturysta n
bodybuilder
(sport, sportowy) mężczyzna uprawiająca kulturystykę

kum kũm interjection
kvæk
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumkanie n
kvækken
(rzeczownik odczasownikowy) od kumkać

kumkwat ˈkũmkfat n
limequat
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel ˈkũmpɛl n
kumpan
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kuna ˈkũna n
mår
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundel ˈkũndɛl n
gadekryds
(kynologia, kynologiczny) pies niezaliczany do żadnej z ras psów
køter
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) każdy pies (najczęściej zachowujący się niewłaściwie) niezależnie od jego pochodzenia

kunsztowny kũw̃ˈʃtɔvnɨ adj
kunstfærdig
wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

kupa ˈkupa n
pølse
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kał, stolec, odchody

kupcowa n
købmandskone
(przestarzałe, przestarzały) kobieta, która trudni się handlem
(przestarzałe, przestarzały) żona kupca

kupiec ˈkupʲjɛt͡s n
køber
ktoś, kto coś kupuje
købmand
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupowanie ˌkupɔˈvãɲɛ n
indkøb
(rzeczownik odczasownikowy) od kupować

kupować kuˈpɔvat͡ɕ v
købe
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kura ˈkura n
høne
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurczak ˈkurt͡ʃak n
kylling
(spożywczy) mięso z kurczaka (1.1)
większe kurczę (pisklę kury)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kurczaka (1.1)

kurek ˈkurɛk n
hane
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze

kurier ˈkurʲjɛr n
bud
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

kurka ˈkurka n
kantarel
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
grønbenet rørhøne
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurkuma kurˈkũma n
gurkemeje
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z kłączy kurkumy (1.1), barwiąca potrawy na żółto
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurnik ˈkurʲɲik n
hønsehus
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
agerhøne
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs kurs n
kurs
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie
kurs kursus
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
kursus kurs
(edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

kursor ˈkursɔr n
markør musepil cursor
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;

kursować v
kursere
być w obiegu
pendle
przebywać regularnie określoną trasę

kursywa n
kursiv
(poligrafia) pochylone pismo drukarskie, naśladujące pismo odręczne

kurtka ˈkurtka n
jakke
(krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna kurˈtɨ̃na n
tæppe
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurtyzana ˌkurtɨˈzãna n
kurtisane
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka

kurwa ˈkurva interjection
lort
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;

kurwa ˈkurva n
hore
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) do kobiety / o kobiecie
(wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia
hore luder
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurz kuʃ n
støv
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurza ślepota n
mørkeblindhed natteblindhed
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie widzenia w warunkach słabego oświetlenia, niedowidzenie o zmierzchu

kusić ˈkuɕit͡ɕ v
lokke friste
wystawiać na pokusę

kusza ˈkuʃa n
armbrøst
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuszetka n
liggevogn sovevogn
(kolejnictwo) wagon kolejowy z miejscami do leżenia

kuter ˈkutɛr n
kutter
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

kuwejcki kuˈvɛjt͡sʲci adj
kuwaitisk
odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
fætter
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki
ogólniej: dowolny krewny

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
kusine
córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuć kut͡ɕ v
smede
bić młotkiem metal nadając mu kształt

kuć żelazo, póki gorące ˈkud͡ʑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nt͡sɛ proverb
man skal smede mens jernet er varmt
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kuśtykać v
halte
iść kulejąc

kuźnia ˈkuʑɲa n
smedeværksted
warsztat kowala;
smedje
(architektura, architektoniczny) dom z warsztatem kowala

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
kvarter
(metrologia, metrologiczny) czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat ˈkfadrat n
kvadrat
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny;
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
kwadrat- kvadratisk
(matematyka, matematyczny) o funkcji, równaniu, pierwiastku: drugiego stopnia
kvadratisk
zbliżony kształtem do kwadratu, kanciasty

kwalifikacje n
kval kvalificering kvalifikation
etap turnieju sportowego w którym zawodnicy lub drużyny walczą o przejście (czyli zakwalifikowanie się) do kolejnego etapu
kvalificering kvalifikation
umiejętności, wykształcenie, doświadczenie potrzebne do wykonywania zawodu

kwantytatywnie adv
kvantitativt mængdemæssigt
ilościowo

kwarantanna n
karantæne
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc kfart͡s n
kvarts
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark kfark n
kvark
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał ˈkfartaw n
kvartal
trzy miesiące, czwarta część roku

kwas kfas n
syre
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;
(slangowo) narkotyk LSD

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
akrylsyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas askorbinowy ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ n
askorbinsyre
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
salpetersyre
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas benzoesowy n
benzoesyre
(chemia, chemiczny) lekko aromatyczny organiczny związek chemiczny należący do grupy kwasów karboksylowych, o wzorze chemicznym C6H6COOH, używany m.in. jako konserwant spożywczy, kosmetyczny czy farmaceutyczny

kwas chlorogenowy ˈkfas ˌxlɔrɔɡɛ̃ˈnɔvɨ n
chlorogensyre klorogensyre
(biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie;

kwas cytrynowy n
citronsyre
(chemia, chemiczny) dodatek do żywności stosowany jako naturalna substancja zakwaszająca;

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
folsyre
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas masłowy n
smørsyre
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
mælkesyre
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy ˈkfas mrufˈkɔvɨ n
myresyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas nukleinowy n
nukleinsyre
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) (genetyka) organiczny związek chemiczny, który buduje materiał genetyczny organizmów, przechowuje i przekazuje informacje genetyczne

kwas octowy ˈkfas ɔt͡sˈtɔvɨ n
eddikesyre
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas rybonukleinowy n
ribonukleinsyre
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) kwas nukleinowy zbudowany z nukleotydów zawierających rybozę (cukier pięciowęglowy), fosforan oraz jedną z czterech zasad azotowych: adeninę, uracyl, cytozynę lub guaninę; cząsteczka biologiczna, która odgrywa kluczową rolę w przechowywaniu, przekazywaniu i realizacji informacji genetycznej w komórkach;

kwas salicylowy n
salicylsyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);

kwas szczawiowy n
oxalsyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy;

kwas tłuszczowy n
fedtsyre
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;

kwas undecylenowy n
undecylensyre
(chemia, chemiczny) nienasycony kwas tłuszczowy o wzorze sumarycznym C11H20O2 otrzymywany z oleju rycynowego, używany jako lek przeciw grzybicom skóry

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
kulsyre carbonsyre karbonsyre
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasowość n
surhedsgrad
(chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

kwasowy adj
sur
(chemia, chemiczny) dotyczący kwasu

kwatera kfaˈtɛra n
kvarter logi
mieszkanie lub inne pomieszczenie wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
sur
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
sur syrlig
(dosłownie) mający cierpki smak

kwaśny deszcz n
syreregn
(ekologia, ekologiczny) opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, zawierający m.in. produkty przemiany tlenków azotu, dwutlenku siarki i tlenków węgla;

kwestionariusz n
spørgeskema
arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwiat kfʲjat n
blomst
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności

kwiat paproci n
bregneblomst
(mitologia słowiańska) mityczny kwiat mający zakwitać raz w roku podczas przesilenia letniego;

kwiatomat n
blomsterautomat
(neologizm) automat sprzedający bukiety kwiatów

kwiecień ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ̇̃ɲ n
april fåremåned græsmåned
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwinta n
kvint
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał pięciu tonów między dźwiękami

kwintal ˈkfʲĩntal n
centner
jednostka masy równa 100 kg, stosowana w obrocie rolniczym;

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nt͡sʲja n
kvintessens
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ v
blomstre
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty
(przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować

kwitować v
kvittere
potwierdzać podpisem lub wystawieniem dokumentu (kwitu, pokwitowania)
zwięźle podsumowywać

kworum ˈkfɔrũm n
quorum
liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kwota ˈkfɔta n
beløb sum
ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
kynologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
bad
kąpanie kogoś, kąpanie się

kąpielisko ˌkɔ̃mpʲjɛˈlʲiskɔ n
badeanstalt badeland
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) część akwenu przeznaczona do kąpieli
badeby
(turystyka, turystyczny) miejscowość położona nad wodą, w miejscu dogodnym do kąpieli i plażowania, często odwiedzana przez turystów, letników i plażowiczów

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
badebukser
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąt kɔ̃nt n
vinkel
(geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi o wspólnym początku

kąt ostry n
spids vinkel
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze poniżej 90 stopni

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
ret vinkel
(geometria) kąt o mierze 90 stopni;

kąt rozwarty n
stump vinkel
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze większej od 90 stopni lecz mniejszej od 180 stopni

kładka ˈkwatka n
gangbro
prowizoryczny mostek

kłamać ˈkwãmat͡ɕ v
lyve
świadomie mówić nieprawdę

kłamać jak z nut ˈkwãmat͡ɕ ˈjaɡ ˈz‿nut v
lyve så stærkt som en hest kan rende
celowo i bez wahania kłamać, oszukiwać

kłamca ˈkwãmt͡sa n
løgner løgnhals
mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

kłamczuch ˈkwãmt͡ʃux n
løgnhals
(potocznie, potoczny) osoba, która kłamie, zwłaszcza w mało istotnych sprawach

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
løgn
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
løgn har korte ben
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłaść kwaɕt͡ɕ v
lægge
umieszczać coś w jakimś miejscu

kłopot ˈkwɔpɔt n
problem klemme knibe
przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
problematisk
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos kwɔs n
aks
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłusownik kwuˈsɔvʲɲik n
krybskytte vildttyv
(łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłódka ˈkwutka n
hængelås
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłódka miłości ˈkwutka mʲiˈwɔɕt͡ɕi n
kærlighedslåse
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;

kłótnia ˈkwutʲɲa n
skænderi
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
garnnøgle
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

la la interjection
la
…zastępujący słowa śpiewanej piosenki; ułatwiający powtarzanie znanej melodii

la la n
la
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna dźwięku A (szóstego w gamie C-dur);

labilny laˈbʲilnɨ adj
labil
zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
labyrint
(budownictwo) układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

labiryntowy adj
labyrintisk
mający formę labiryntu; związany z labiryntem

laborant laˈbɔrãnt n
laborant
pracownik laboratorium

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
laboratorium laboratorie
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

laboratoryjny ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ adj
laboratorisk
dotyczący laboratorium, odbywający się lub wykonywany w laboratorium

lajk n
like
(potocznie, potoczny) wyraz aprobaty internetowej treści zamieszczonej na portalu społecznościowym poprzez kliknięcie przycisku pojawiającego się przy takich treściach

lajkować lajˈkɔvat͡ɕ v
like
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW

lak lak n
lak
topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;

lakmus ˈlakmus n
lakmus
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

lakoniczny ˌlakɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
lakonisk
zwięźle wyrażony, oszczędny w słowach

laktator n
brystpumpe
urządzenie pozwalające karmiącym kobietom na odciąganie mleka;

laktaza lakˈtaza n
laktase
enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoowowegetarianin ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
lakto-ovo-vegetarianer
wegetarianin jedzący jajka i przetwory mleczne

laktoowowegetarianizm ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
lakto-ovo-vegetarianisme
odmiana weganizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

laktowegetarianizm ˌlaktɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
laktovegetarianisme
odmiana wegetarianizmu wyłączająca z diety poza mięsem również jajka;

laktoza lakˈtɔza n
laktose
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka ˈlalka n
dukke
dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lambda ˈlãmbda n
lambda
nazwa jedenastej litery alfabetu greckiego, λ;

lampa ˈlãmpa n
lampe
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart ˈlãmpart n
leopard
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lampka oliwna n
olielampe
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy

landrynka lãnˈdrɨ̃nka n
bolsje drops
(spożywczy) twardy, lekko przeźroczysty, kolorowy cukierek do ssania;

langusta lãŋˈɡusta n
languster langust
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lansowanie n
lancering
(rzeczownik odczasownikowy) od lansować

lantan ˈlãntãn n
lanthan lantan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci adj
laotisk
odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci n
laotisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Laosu;

laparoskopowy adj
laparoskopisk
związany z laparoskopią, dotyczący laparoskopii

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci adj
lappisk samisk
dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci n
samisk lappisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Laponii;

laptop ˈlaptɔp n
laptop bærbar computer
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa ˈlarva n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngolog ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk n
øre-næse-hals-læge
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła

las las n
skov
gęste zbiorowisko drzew;
(przenośnie, przenośnia) mnóstwo czegoś
(matematyka, matematyczny) acykliczny graf nieskierowany;

lasagne n
lasagne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem
lasagneplade
(spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków;

laser ˈlasɛr n
laser
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;
(potocznie, potoczny) światło lasera (1.1)

laserowy adj
laser
związany z laserem, dotyczący lasera, wykorzystujący do działania światło lasera, powstały ze światła lasera

laska ˈlaska n
sild
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
stang
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)
stok
wydłużony przedmiot służący do podpierania się;

lasso ˈlasːɔ n
lasso
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;

latający spodek ˌlataˈjɔ̃nt͡sɨ ˈspɔdɛk n
flyvende tallerken
(potocznie, potoczny) (zobacz) UFO

latający talerz ˌlataˈjɔ̃nt͡sɨ ˈtalɛʃ n
flyvende tallerken
domniemany powietrzny pojazd kosmitów w kształcie dysku;

latami adv
årevis
ileś lat, przez wiele lat

latarka laˈtarka n
lygte lommelygte
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
fyr fyrtårn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latarnik n
fyrmester fyrpasser
(morski) osoba, która nadzoruje pracę latarni morskiej
lygtemand lygtetænder
(historia, historyczny, historycznie) osoba, która zapala i gasi latarnie uliczne

latawiec laˈtavʲjɛt͡s n
drage
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać ˈlatat͡ɕ v
flyve
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lato ˈlatɔ n
sommer
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latynista ˌlatɨ̃ˈɲista n
latinist
znawca łaciny i kultury rzymskiej

latynizować v
latinisere
(językoznawstwo, językoznawczy) wprowadzać formy łacińskie do języka, nadawać formom językowym postaci łacińskie
(książkowy) przekładać na łacinę

latynoamerykański adj
latinamerikansk
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

lawa ˈlava n
lava
(geologia, geologiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda laˈvɛ̃nda n
lavendel
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

lawina laˈvʲĩna n
lavine
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać lat͡ɕ v
hælde
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

lać jak z cebra ˈlat͡ɕ ˈjak ˈs‿t͡sɛbra v
stå ned i stænger
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

lead lʲit n
lead
(handel, handlowy) potencjalny klient, szansa sprzedażowa;

lecieć ˈlɛt͡ɕɛ̇t͡ɕ v
flyve
przemieszczać się w powietrzu
podróżować samolotem

lecytyna n
lecitin
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej

leczenie lɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
behandling
(rzeczownik odczasownikowy) od leczyć

leczenie objawowe n
symptomatisk behandling
(medycyna, medyczny) leczenie polegające na łagodzeniu objawów choroby

leczniczy lɛt͡ʃʲˈɲit͡ʃɨ adj
helbrede læge
pomagający wyzdrowieć

leczyć ˈlɛt͡ʃɨt͡ɕ v
behandle helbrede hele kurere
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

ledwo ˈlɛdvɔ particle
knap
prawie nie, tylko trochę

legalizować v
legalisere
czynić coś legalnym

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
legende
wymysł, bajka; także przesadzona ocena czyjejś wartości
legende sagn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;

legia cudzoziemska ˈlɛɟja ˌt͡sud͡zɔˈʑɛ̃mska n
fremmedlegion
(wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;

legion ˈlɛɟɔ̃n n
legion
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;
(potocznie, potoczny) masa, rzesza

legislacja ˌlɛɟiˈslat͡sʲja n
lovgivning
tworzenie przepisów prawnych

legowisko n
leje
prymitywne, skromne miejsce służące do leżenia i spania

lejce ˈlɛjt͡sɛ n
tømme
(hipologia, hipologiczny) rzemienne pasy służące do kierowania koniem

lejek n
tragt
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;
przedmiot o kształcie lejka (1.1)

lejkowaty adj
tragtformet
mający kształt lejka, podobny do lejka

lekarski lɛˈkarsʲci adj
lægelig
związany z lekarzem, dotyczący lekarza
medicinsk lægelig
dotyczący leczenia, mający zastosowanie w leczeniu

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
medicin lægemiddel
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz ˈlɛkaʃ n
læge
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz rodzinny ˈlɛkaʃ rɔˈd͡ʑĩnːɨ n
familielæge praktiserende læge
(medycyna, medyczny) lekarz, specjalista medycyny rodzinnej;

lekceważyć ˌlɛkt͡sɛˈvaʒɨt͡ɕ v
ringeagte
traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania
se stort på tage let på
nie przywiązywać do czegoś wagi

lekceważący adj
respektløs
świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja ˈlɛkt͡sʲja n
lektie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment Biblii przeznaczony do czytania na mszy
lekcje (potocznie, potoczny) praca domowa
lektie time
(przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą
time
(edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych

lekki ˈlɛcːi adj
let
o małej wadze, małym ciężarze
o słabej sile, niskim natężeniu
łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia

lekko ˈlɛkːɔ adv
let
delikatnie
w niewielkim natężeniu
w sposób znamionujący lekkość, zwinnie
łatwo

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
letatletik atletik
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkość n
lethed
cecha tego, co lekkie

leksykograf n
leksikograf
(językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii

leksykografia n
leksikografi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;
tworzenie słowników, słownikarstwo

leksykograficzny adj
leksikografisk
dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykon n
leksikon
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
natravn
(ornitologia, ornitologiczny) Caprimulgus europaeus; gatunek ptaków leśnych z rodziny Caprimulgus, o sztywnych piórach otaczających dziób;

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
plogskærben
(anatomia, anatomiczny) płaska kość stanowiąca tylną część przegrody nosowej;

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
lemming
(zoologia, zoologiczny) Lemmus Link, niewielki gryzoń występujący licznie w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
limonade lemonade saftevand
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn;

lemur ˈlɛ̃mur n
lemur
(zoologia, zoologiczny) Lemur Linnaeus, madagaskarska ogoniasta małpiatka o puszystym futrze;

len lɛ̃n n
hør
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina z lnu (1.2)
(włókiennictwo) włókno lnu (1.1)
hørfrø
(spożywczy) nasiona lnu (1.1)

len zwyczajny n
almindelig hør
(botanika, botaniczny) Linum usitatissimum, gatunek rośliny z rodziny lnowatych;

lenicja n
lenisering
osłabienie artykulacyjno-akustyczne dźwięku;

leninizm n
leninisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna stworzona przez Włodzimierza Lenina;

leninowski ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci adj
leninistisk
związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
dovenskab
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch n
dovenlars dovendyr drivert dovendidrik
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować v
dovne dase
(potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwieć lɛ̃ˈɲivʲjɛ̇t͡ɕ v
blive doven
stawać się leniwym, opieszałym

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
doven lad
charakteryzujący się lenistwem

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
god
(zobacz) dobrze
god bedre
powinno się (coś zrobić)

lepiej zapobiegać niż leczyć ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡat͡ɕ ˈɲiʃ ˈlɛt͡ʃɨt͡ɕ proverb
forebyggelse frem for behandling
bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki ˈlɛpʲci adj
klæbrig
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadmiernie spoufalający się
klæbrig klistret
mający właściwości kleju

lepko adv
klistret klæbrigt
posiadając lepkość; w sposób lepki

leporello n
leporello
publikacja w formie tekturowej lub papierowej taśmy złożonej w harmonijkę, stosowana najczęściej do książek dla dzieci, reklam itp.;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕt͡ɕi ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
en fugl i hånden er bedre end ti på taget
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lesba n
lebbe lebber
(pogardliwie, pogardliwy) lesbijka

lesbijka lɛzˈbʲijka n
lesbisk
homoseksualna kobieta;

lesbijski adj
lesbisk
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesotyjski ˌlɛsɔˈtɨjsʲci adj
lesothisk
związany z Lesotho, odnoszący się do państwa Lesotho

letalny adj
letal
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) prowadzący do śmierci

letarg n
letargi
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;
apatia, bezwład

letnik ˈlɛtʲɲik n
sommer gæst
osoba przybyła dla spędzenia letniego wypoczynku w innej miejscowości

leukocyt n
leukocyt
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) komórka krwi pełniąca funkcję ochronną;

lew lɛf n
løve løvinde
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewa ˈlɛva n
stik
(termin karciany) karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

lewatywa ˌlɛvaˈtɨva n
klysma klyster lavement tarmskylning
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;

lewica lɛˈvʲit͡sa n
venstrefløj venstrefløjen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;

lewicowy ˌlɛvʲiˈt͡sɔvɨ adj
venstredrejet venstreorienteret
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewkonia n
levkøj
(botanika, botaniczny) Matthiola R. Br., rodzaj roślin z rodziny kapustowatych;

lewo ˈlɛvɔ n
venstre
w wyrażeniach przyimkowych: lewa strona

leworęczny ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ n
kejthåndet person
osoba leworęczna (1.1)

lewy ˈlɛvɨ adj
venstre
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka
venstre venstreorienteret
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy

leń lɛ̃ɲ n
dovenlars
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo lɛɕˈɲit͡stfɔ n
skovbrug forstvidenskab
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leśny ˈlɛɕnɨ adj
skov
odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

leżak ˈlɛʒak n
liggestol
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć ˈlɛʒɛt͡ɕ v
ligge
zachowywać pozycję poziomą
znajdować się
sidde
o ubraniu dobrze się układać na kimś

leżeć na sercu ˈlɛʒɛt͡ɕ na‿ˈsɛrt͡su v
ligge på hjerte
być bardzo ważnym, być przedmiotem troski

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
libanesisk
odnoszący się do państwa Liban

liberalizować v
liberalisere
wprowadzać lub zwiększać swobodę; luzować ograniczenia

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
liberal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce
nieuznający przymusu, tolerancyjny

libido lʲiˈbʲidɔ n
libido
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libretto lʲiˈbrɛtːɔ n
libretto
tekst utworu muzycznego (opery, operetki, oratorium), scenariusz baletu lub pantomimy;

licencja lʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲja n
licens
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

liceum lʲiˈt͡sɛ<sup>w</sup>ũm n
gymnasium
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichwiarz n
ågerkarl lånehaj
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek udzielający pożyczek na wysoki procent

liczba ˈlʲid͡ʒba n
tal nummer
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
zapis liczby (1.1)

liczba atomowa ˈlʲid͡ʒba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
atomnummer
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba mnoga ˈlʲid͡ʒba ˈmnɔɡa n
flertal
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba nieparzysta n
ulige tal
(matematyka, matematyczny) liczba całkowita niepodzielna przez dwa

liczba parzysta n
lige tal
(matematyka, matematyczny) liczba całkowita podzielna przez 2

liczba pierwsza ˈlʲid͡ʒba ˈpʲjɛrfʃa n
primtal
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna ˈlʲid͡ʒba pɔˈdvujna n
dualis to-tal
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza ˈlʲid͡ʒba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃa n
ental
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba porządkowa ˈlʲid͡ʒba ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔva n
ordenstal ordinaltel
(oficjalnie) liczba naturalna, używana do określenia pozycji w pewnej kolejności

liczbowy adj
numerisk
składający się z liczb, wyrażony, zawarty w liczbach, określany ze względu na liczbę; mający związek z liczbą, liczbami

liczebnik lʲiˈt͡ʃɛbʲɲik n
talord numerale
(gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny n
kardinaltal
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy n
ordenstal
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebnik zbiorowy n
mængdetal
(gramatyka) nazwa liczby określająca liczność grupy elementów

licznik ˈlʲit͡ʃʲɲik n
tæller
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;
urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

liczny ˈlʲit͡ʃnɨ adj
talrig
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek
talrig talstærk
(tylko w lm.) występujący w dużej liczbie

liczydło lʲiˈt͡ʃɨdwɔ n
abacus regnebræt
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;

liczyć ˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ v
regne
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne
tælle
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
zawierać w sobie określoną ilość elementów
regne
spodziewać się
tælle
wymawiać liczby
mieć duże znaczenie

lidar n
lidar
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru odległości poprzez oświetlanie laserem i pomiar odbicia za pomocą czujnika;

lider ˈlʲidɛr n
leder
osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu

lidokaina ˌlʲidɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
lidokain
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;

liga ˈlʲiɡa n
liga
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
zrzeszenie osób, organizacji lub państw

ligatura ˌlʲiɡaˈtura n
ligatur
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;

lilia ˈlʲilʲja n
lilje
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

lima ˈlʲĩma n
lime limefrugt
owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy

limba ˈlʲĩmba n
cembra-fyr
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku sosna limba;

limfa n
lymfe
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

lina ˈlʲĩna n
line tov
elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

lincz lʲĩn͇t͡ʃ n
lynchning
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
lingvist
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistyczny adj
lingvistisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
lingvistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia ˈlʲĩɲja n
linje
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
trasa dla środków lokomocji
wiersz tekstu

linia boczna n
sidelinje
(ichtiologia, ichtiologiczny) narząd czuciowy ryb, wykrywający zmiany w ruchu wody, biegnący wzdłuż boków ciała od głowy do ogona;
(sport, sportowy) jedna z dwóch dłuższych linii ograniczających pole gry
geneal. gałąź rodziny obejmująca krewnych, którzy nie są ani przodkami, ani potomkami danej osoby

linia brzegowa ˈlʲĩɲja bʒɛˈɡɔva n
kystlinje
(geografia, geograficzny) granica między obszarem lądowym a wodnym

linie lotnicze n
flyselskab
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka lʲĩˈɲijka n
lineal
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
lineær
mający związek z linią

link lʲĩŋk n
link
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

linoleum ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
linoleum
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;

lipa ˈlʲipa n
lind
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;
lindeblomst
kwiat lipowy
lindetræ
drewno lipowe

lipaza n
lipase
(biochemia, biochemiczny) enzym rozkładający tłuszcze;

lipiec ˈlʲipʲjɛt͡s n
juli
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

liryczny lʲiˈrɨt͡ʃnɨ adj
lyrisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z liryką, lirykiem
(książkowy) pełny liryzmu, uczuciowości lub poetyczności

lis lʲis n
ræv
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;
rævepels
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)
ræv rævepels
(potocznie, potoczny) człowiek sprytny, przebiegły

lisica lʲiˈɕit͡sa n
hunræv
(zoologia, zoologiczny) samica lisa

list lʲist n
brev
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
papier, na którym napisano list (1.1)

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
åbent brev
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

list przewozowy n
fragtbrev
(handel, handlowy) (transport, transportowy) dokument, który służy jako potwierdzenie zawarcia umowy transportu i jest używany przy przewozie towarów;

lista ˈlʲista n
liste
elementy zapisane w kolejności

lista przebojów n
hitliste
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestawienie najbardziej popularnych piosenek lub albumów muzycznych, rzadziej innych środków przekazu, rzeczy

listek figowy ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ n
figenblad
skąpa przysłona nagości

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
postbud
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad lʲiˈstɔpat n
november slagtemåned
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa ˈlʲistfa n
liste
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby

lit lʲit n
lithium litium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litera lʲiˈtɛra n
bogstav
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki ˌlʲitɛˈrat͡sʲci adj
litterær
mający związek z literaturą

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
litteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
litteraturvidenskab
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

literować v
stave bogstavere
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

literówka ˌlʲitɛˈrufka n
stavefejl
błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
litauisk
odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
litauisk
(językoznawstwo, językoznawczy) bałtyjski język używany przez Litwinów;

litość ˈlʲitɔɕt͡ɕ n
nåde
współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr lʲitr̥ n
liter
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgiczny adj
liturgisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

lizak ˈlʲizak n
slikkepind slikpind slikkepind
twardy cukierek na patyku

lizać ˈlʲizat͡ɕ v
slikke
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizus ˈlʲizus n
spytslikker
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny i usłużny, żeby uzyskać czyjeś względy

liść lʲiɕt͡ɕ n
blad løv
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy ˈlʲiɕt͡ɕ lawˈrɔvɨ n
laurbærblad
(spożywczy) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa;

lobbing n
lobbyarbejde lobbyisme lobbyvirksomhed
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;

lobbować v
lobbye
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych

lobby ˈlɔbbʲi n
lobby
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)

lobbysta n
lobbyist
zawodowy rzecznik czyichś interesów wywierający wpływ na władze publiczne

lobotomia n
lobotomi
(medycyna, medyczny) zabieg neurochirurgiczny, który polega na odcięciu połączeń pomiędzy korą przedczołową oraz innymi strukturami mózgowia;

locha ˈlɔxa n
so
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lockout n
lockout
(ekonomia, ekonomiczny) uniemożliwienie strajku przez zakaz wstępu do fabryki do czasu akceptacji przez pracowników warunków zatrudnienia stawianych przez zarząd

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛt͡s n
gletsjer jøkel bræ
(geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmat͡ʃ n
isbryder
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody ˈlɔdɨ n
is flødeis
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodziarka n
ismaskine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) maszyna do wytwarzania lodów

lodówka lɔˈdufka n
havlit
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis Linnaeus, gatunek morskiej kaczki;
køleskab
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
logaritme
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logiczny lɔˈɟit͡ʃnɨ adj
logisk
związany z logiką, zgodny z logiką
(potocznie, potoczny) mający sens, zrozumiały, rozsądny
konsekwentny, budowany zgodnie z logiką

logika ˈlɔɟika n
logik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logo ˈlɔɡɔ n
logo
znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logopedia n
logopædi
nauka o wadach mowy;

logopedyczny adj
logopædisk
związany z logopedią, dotyczący logopedii

logować lɔˈɡɔvat͡ɕ v
logge ind logge på
(informatyka, informatyczny) autoryzować się w systemie, najczęściej podając hasło
logge
(informatyka, informatyczny) zapisywać jakieś informacje w specjalnym pliku-dzienniku

lojalizm lɔˈjalʲism̥ n
loyalisme
praworządność; postępowanie zgodnie z polityką rządu

lojalnie lɔˈjalʲɲɛ adv
loyalt
w sposób lojalny

lojalny lɔˈjalnɨ adj
loyal
rzetelny, uczciwy w relacjach z innymi

lokaj n
lakaj
człowiek usługujący w bogatym domu lub na dworze panującego

lokalizacja ˌlɔkalʲiˈzat͡sʲja n
lokalisation lokalisering
usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt

lokalnie lɔˈkalʲɲɛ adv
lokalt
w sposób lokalny

lokalny lɔˈkalnɨ adj
lokal
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
lokomotiv
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lombardzista n
pantelåner
(potocznie, potoczny) właściciel lombardu, osoba pożyczająca pod zastaw

londyńczyk lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
londoner
mieszkaniec Londynu

londyński lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci adj
londonsk
pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

lont lɔ̃nt n
lunte
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
lawrencium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

los lɔs n
lod lodseddel
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej
skæbne
wydarzenia, bieg czyjegoś życia
tilfældighed slumpetræf slumptræf tilfælde
przypadek

losować lɔˈsɔvat͡ɕ v
trække
ciągnąć, wybierać losy, liczby, kupony itp.

losowy lɔˈsɔvɨ adj
tilfældig
przypadkowy, niezależny od decyzji
zależny od losu, dotyczący losu, wypadków życiowych

lot lɔt n
flyvning
przemieszczanie się w powietrzu lub w przestrzeni kosmicznej
podróż, np. samolotem, balonem

loteria lɔˈtɛrʲja n
lotteri
gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie
(potocznie, potoczny) sytuacja lub działanie ryzykowne i niepewne, których efekt zależy tylko od przypadku

lotka ˈlɔtka n
balanceklap
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;
fjerbold
(sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona
svingfjer
typ pióra ptasiego

lotnik ˈlɔtʲɲik n
aviatiker
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
lufthavn
(lotnictwo, lotniczy) wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛt͡s n
hangarskib
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lub lup conjunction
eller
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubieżny luˈbʲjɛʒnɨ adj
liderlig
rozpustny, sprośny

lubić ˈlubʲit͡ɕ v
kunne lide
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lud lut n
folk
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność ˈludnɔɕt͡ɕ n
befolkning
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
folkedrab folkemord
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy luˈdɔvɨ adj
folkelig
przeznaczony dla ludu, powszechny

ludożerca ˌludɔˈʒɛrt͡sa n
menneskeæder
człowiek zjadający mięso ludzkie

ludwisarz ludˈvʲisaʃ n
klokkestøber
rzemieślnik odlewający przedmioty z brązu, miedzi, mosiądzu lub spiżu;

ludzki ˈlut͡sʲci adj
menneskelig human
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość ˈlut͡skɔɕt͡ɕ n
menneskehed menneskeslægt
ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

lufa ˈlufa n
løb
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

luka ˈluka n
lakune mangel
brak lub niedobór czegoś
puste miejsce

lukier ˈlucɛr n
glasur
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;

lukratywny adj
lukrativ
przynoszący spore zyski

lukrecja luˈkrɛt͡sʲja n
lakrids
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory
lakridsplante lakrids
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;

luks luks n
lux
(fizyka, fizyczny) jednostka natężenia światła, symbol lx;

luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburt͡ʃɨk n
luxembourger luxemburger
mieszkaniec Luksemburga (stolicy państwa Luksemburg)

luksomierz n
luxmeter
(technologia, technika, techniczny) miernik natężenia oświetlenia

luksus ˈluksus n
luksus
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;
zbędny przedmiot zaspokajający wyszukany gust, wygórowane wymagania

lumen ˈlũmɛ̃n n
lumen
(fizyka, fizyczny) jednostka miary strumienia świetlnego

luminescencja n
luminescens
(fizyka, fizyczny) emisja światła przez materiał w wyniku procesów innych niż termiczne

lunatyk lũˈnatɨk n
søvngænger
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

lunatyzm lũˈnatɨsm̥ n
søvngængeri
(medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;

lupa ˈlupa n
lup forstørrelsesglas
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lura ˈlura n
sprøjt
(potocznie, potoczny) napój o małej zawartości esencji; słaba kawa

lustro ˈlustrɔ n
spejl
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;
(gwara, gwarowe) (łowiectwo, łowiecki) jasna plama sierści na zadzie zwierzyny płowej (sarny, jelenia, dzika)
(gwara, gwarowe) (łowiectwo, łowiecki) błyszcząca kolorowo plama na skrzydłach kaczek; lusterko

lut lut n
loddemetal
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;

lutet ˈlutɛt n
lutetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia ˈlutʲɲa n
lut
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutowanie n
lodning
(rzeczownik odczasownikowy) od lutować

lutować luˈtɔvat͡ɕ v
lodde
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica ˌlutɔvʲˈɲit͡sa n
loddekolbe
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty ˈlutɨ n
februar blidemåned
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luzować v
løsne slække
zmniejszać naprężenie

luźny ˈluʑnɨ adj
løs
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)
nieumocowany
mało restrykcyjny, łagodny, pobłażliwy
swobodny, niewymuszony

lwi lvʲi possessiveAdjective
løve
należący do lwa

lwica ˈlvʲit͡sa n
løvinde hunløve
(zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód lut n
is
stały stan skupienia wody;
(potocznie, potoczny) lodowisko
(potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd lɔ̃nt n
land
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądować lɔ̃nˈdɔvat͡ɕ v
havne lande
(przenośnie, przenośnia) znaleźć się nagle w danej sytuacji
lande
osiadać na czymś – z powietrza lub wody
osadzać statek powietrzny na lądowisku

lądowisko ˌlɔ̃ndɔˈvʲiskɔ n
landingsplads
teren nadający się do startu i lądowania samolotów lub helikopterów; prowizoryczne lotnisko dla samolotów

lędźwie ˈlɛ̃ɲd͡ʑvʲjɛ n
lænd
(anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą

lęk lɛ̃ŋk n
angst
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;
angst frygt
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne

lęk wysokości n
højdeskræk
(zobacz) akrofobia

macać v
palpere
dotykać czegoś palcami, stopą itp., próbując wyczuć, rozpoznać coś

macica maˈt͡ɕit͡sa n
livmoder livmor uterus
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

macierz ˈmat͡ɕɛʃ n
matrix
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica liczb lub innych elementów pewnego pierścienia;

maciupki maˈt͡ɕupʲci adj
bittelille lillebitte
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) mały, malutki

macka n
tentakel
(zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

macocha maˈt͡sɔxa n
stedmoder stedmor
żona ojca, ale nie matka;

madrycki maˈdrɨt͡sʲci adj
madrilensk
odnoszący się do miasta Madryt

madrytczyk maˈdrɨṭt͡ʃɨk n
madrilener
mieszkaniec Madrytu

mafia ˈmafʲja n
mafia
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mafioso maˈfʲjɔzɔ n
mafioso
(kryminologia, kryminologiczny) członek mafii

magazyn maˈɡazɨ̃n n
lager magasin
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów
magasin
czasopismo ilustrowane
(dawniej, dawny) sklep
(wojskowość, wojskowy) zasobnik na naboje
cykliczna audycja radiowa lub telewizyjna
duży sklep z różnorodnym asortymentem

magazynier n
lagermedarbejder
osoba pracująca w magazynie

magia ˈmaɟja n
magi
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;
coś, co wydaje się nadprzyrodzone; niezwykła siła oddziaływania osób, miejsc, wydarzeń

magiczny maˈɟit͡ʃnɨ adj
magisk
związany z magią, dotyczący magii

magister maˈɟistɛr n
kandidat
(edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

magma ˈmaɡma n
magma
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magnes ˈmaɡnɛs n
magnet
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magneto- maɡˈnɛtɔ
magnet-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z magnesem, magnetyzmem

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
båndoptager
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetofon kasetowy n
kassettebåndoptager
(elektronika, elektroniczny) przenośne lub stacjonarne urządzenie do nagrywania lub odtwarzana dźwięku z kaset magnetofonowych;

magnetofon szpulowy ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n ʃpuˈlɔvɨ n
spolebåndoptager
(technologia, technika, techniczny) magnetofon wykorzystujący jako nośnik dźwięku taśmę magnetyczną nawiniętą na szpulę;

magnetowid ˌmaɡnɛˈtɔvʲit n
video videobåndoptager videomaskine videooptager
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
magnetisk
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnez ˈmaɡnɛs n
magnesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnolia maɡˈnɔlʲja n
magnolie magnolia
(potocznie, potoczny) kwiat magnolii (1.1)
magnolie magnolia magnoliatræ magnolietræ
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

mahometanin n
muhamedaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu

maj maj n
maj
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
merian
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨt͡ʃnɨ adj
majestætisk
(książkowy) pełen dostojnej powagi
imponujący okazałością, wspaniałością; wielki, okazały

majonez maˈjɔ̃nɛs n
mayonnaise majonæse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major ˈmajɔr n
major
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majster n
mester
osoba, która bezpośrednio nadzoruje pracę robotników w fabryce lub na budowie
samodzielny rzemieślnik, który prowadzi warsztat i szkoli uczniów
(potocznie, potoczny) dobry fachowiec

majtki ˈmajtʲci n
trusse
(krawiectwo) (odzieżownictwo) dolna część bielizny okrywająca biodra;

majuskuła ˌmajuˈskuwa n
majuskel
(termin typograficzny) duża litera;

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
formue
bogactwo, fortuna
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) stan posiadania

mak mak n
birkes valmuefrø
(spożywczy) nasiona maku (1.2)
valmue
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mak (1.1)

makabryczny ˌmakaˈbrɨt͡ʃnɨ adj
makaber
wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makadamizacja n
makadamisering
(technologia, technika, techniczny) system budowy dróg polegający na pokrywaniu koryta drogi drobno tłuczonymi kamieniami i ugniataniu ich w solidną warstwę

makaron maˈkarɔ̃n n
pasta makaroni
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makaron ryżowy n
rispasta
(spożywczy) makaron z mąki z ryżu

makiawelizm ˌmacaˈvɛlʲism̥ n
machiavellisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

makijaż maˈcijaʃ n
makeup sminke
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz
sminkning
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy

makrela maˈkrɛla n
makrel
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makro ˈmakrɔ n
makro
(informatyka, informatyczny) zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;
(fotografia) (potocznie, potoczny) zdjęcie wykonane techniką makrofotografii

maksimum ˈmaksʲĩmũm n
maksimum
największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksymalizować v
maksimere
(książkowy) zwiększać do maksimum

makulatura ˌmakulaˈtura n
makulatur
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bezwartościowe, mierne książki
niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

makówka maˈkufka n
valmuekapsel
(botanika, botaniczny) owoc maku w formie torebki z nasionami

malaria maˈlarʲja n
malaria
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarka maˈlarka n
malerinde
(sztuka) artystka, która maluje obrazy

malarski adj
malerisk
związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

malarstwo maˈlarstfɔ n
maleri
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz ˈmalaʃ n
maler
(sztuka) artysta, który maluje obrazy
(budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku

malawijski ˌmalaˈvʲijsʲci adj
malawisk
odnoszący się do państwa Malawi

malediwski ˌmalɛˈdʲifsʲci adj
maldivisk
odnoszący się do państwa Malediwy

malezyjski ˌmalɛˈzɨjsʲci adj
malaysisk
odnoszący się do państwa Malezja

malijski maˈlʲijsʲci adj
malisk
odnoszący się do państwa Mali

malina maˈlʲĩna n
hindbær
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malkontent malˈkɔ̃ntɛ̃nt n
gnavpotte krakiler kværulant
człowiek niezadowolony ze wszystkiego, doszukujący się wad we wszystkim i wszystkich.

malowanie ˌmalɔˈvãɲɛ n
maling
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem

malować maˈlɔvat͡ɕ v
male
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
(sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ukazywać coś

malowniczy adj
malerisk
pełny walorów malarskich
przedstawiający coś wyraźnie, w sposób barwny

malstrom ˈmalstrɔ̃m n
malstrøm
(geografia, geograficzny) prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;

maltański malˈtãj̃sʲci adj
maltesisk
(geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltodekstryna n
maltodekstrin maltodextrin
(biochemia, biochemiczny) węglowodan złożony będący produktem częściowej enzymatycznej hydrolizy skrobi;

maltoza n
maltose maltsukker
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;

mama ˈmãma n
mor
(potocznie, potoczny) matka

mamałyga ˌmãmaˈwɨɡa n
majsgrød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej

mambo n
mambo
(choreografia, choreograficzny) kubański taniec tradycyjny

mamka ˈmãmka n
amme
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mamut ˈmãmut n
mammut
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius, wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandala mãnˈdala n
mandala
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

mandaryn n
mandarin
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach;

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
mandarin
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandat ˈmãndat n
bøde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
mandolin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;
mandolin mandolinjern
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ręczna szatkownica do warzyw

mangan ˈmãŋɡãn n
mangan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango ˈmãŋɡɔ n
mango mangofrugt
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

mania ˈmãɲja n
mani
silne, niemalże chorobliwe zainteresowanie czymś, zamiłowanie do czegoś
(medycyna, medyczny) chorobliwy stan psychiczny na nagłych wahaniach nastroju i ześrodkowaniu świadomości na pojedynczej myśli, urojeniu

manicheizm n
manikæisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;

manifest mãˈɲifɛst n
manifest
publiczna deklaracja zawierająca program działania
(urzędowy) wykaz ładunku

manifestować v
manifestere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publicznie wyrażać swoje poglądy

maniok ˈmãɲɔk n
maniok
(spożywczy) jarzyna z bulw jadalnych gatunków manioku (1.2)
maniok maniokplante
(botanika, botaniczny) Manihot Mill., rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju maniok (1.1)

manipulacja ˌmãɲipuˈlat͡sʲja n
manipulation
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje

manipulant ˌmãɲiˈpulãnt n
manipulator
(potocznie, potoczny) ten, kto manipuluje ludźmi, faktami, steruje działaniami innych; człowiek podstępny, przebiegły

manipulować ˌmãɲipuˈlɔvat͡ɕ v
manipulere
(przenośnie, przenośnia) zmieniać coś, aby odpowiadało własnym interesom
kierować kimś, powodować, że ktoś coś robi, bez jego wiedzy i zgody
obsługiwać coś wykorzystując jakiś układ sterowania

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
manometer
przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mansarda mãw̃ˈsarda n
mansard
pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;
mansardtag
(architektura, architektoniczny) dach zbudowany z dwóch części, którego niższa część jest mocniej nachylona niż wyższa

mantykora n
manticore
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

maoista ˌmaɔˈ<sup>j</sup>ista n
maoist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik maoizmu

mapa ˈmapa n
kort landkort
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

mapa drogowa ˈmapa drɔˈɡɔva n
vejkort
(dosłownie) mapa, której głównym celem jest przedstawienie zagadnień związanych z infrastrukturą drogową;

mapa topograficzna ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲit͡ʃna n
topografisk kort
dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

maraton maˈratɔ̃n n
maraton maratonløb
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m;

marcepan marˈt͡sɛpãn n
marcipan
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;

marchew ˈmarxɛf n
gulerod
(botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
margarine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

marginalny ˌmarʲɟĩˈnalnɨ adj
marginal
mniej ważny

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
marihuana marijuana
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
marionet
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków;

marka ˈmarka n
D-mark mark
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) pieniądz, waluta dawniej używana w Niemczech i niektórych innych krajach;
mark
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) średniowieczna jednostka wagowo-pieniężna używana w krajach germańskich;

marketing n
markedsføring marketing
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

markiz n
markis
tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza marʲˈciza n
markise
arystokratka – żona markiza
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

marksistowski adj
marxistisk
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
marxisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada ˌmarmɔˈlada n
marmelade syltetøj
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur ˈmarmur n
marmor
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marnotrawstwo ˌmarnɔˈtrafstfɔ n
spild
niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie

marnować marˈnɔvat͡ɕ v
spilde
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marny ˈmarnɨ adj
ringe
będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
marokkansk
odnoszący się do Maroka

mars mars n
en sur mine
(książkowy) groźna, ponura mina

marskość ˈmarskɔɕt͡ɕ n
cirrose
(medycyna, medyczny) stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności

marsz marʃ n
march
przemieszczanie się, pochód wojsk;
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszczyć v
rynke
pokrywać zmarszczkami
powodować fałdki
reagować na coś powstaniem zmarszczek na twarzy
ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami

martwe pole ˈmartfɛ ˈpɔlɛ n
blind vinkel
fragment przestrzeni wokół pojazdu niewidoczny dla kierującego w żadnym z lusterek;

martwica n
nekrose
(medycyna, medyczny) miejscowe obumarcie tkanek;

martwić ˈmartfʲit͡ɕ v
bekymre
wzbudzać niepokój, obawę, smutek
bekymre sig
niepokoić się, smucić się

martwy ˈmartfɨ adj
død
taki, który umarł

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
jakke
(krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru
søværn flåde
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
sømand
(marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynata n
marinade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynowanie n
marinering
(rzeczownik odczasownikowy) od marynować

marynowany adj
marinere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie marynowania

marynować v
marinere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec ˈmaʒɛt͡s n
marts tordmåned
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
drøm
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marznący deszcz marzˈnɔ̃nt͡sɨ ˈdɛʃt͡ʃ n
isslag
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marznąć ˈmarznɔ̃ɲt͡ɕ v
fryse
odczuwać duże zimno, mróz
przeistaczać się w lód

marzyć ˈmaʒɨt͡ɕ v
drømme
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

marża n
margin
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk;

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
masse hav
bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa ˈmasa n
masse
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;
gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta

masa atomowa n
atommasse
(fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;

masa krytyczna ˈmasa krɨˈtɨt͡ʃna n
kritisk masse
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
perlemor
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra maˈsakra n
massakre
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masarnia maˈsarʲɲa n
pølsefabrik slagteri
wytwórnia wędlin

masaż ˈmasaʃ n
massage
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
massør
osoba zajmująca się masażem

masażystka ˌmasaˈʒɨstka n
massøse massagepige
kobieta wykonująca masaż

mascara maˈskara n
mascara
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj tuszu do rzęs

maselnica n
kærne smørkærne
urządzenie do wyrobu masła
smørkrukke
duża maselniczka

maska ˈmaska n
maske
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;
motorjelm
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik

maskarada n
maskebal maskerade
bal, którego uczestnicy noszą maski i przebrania

maskonur maˈskɔ̃nur n
lunde søpapegøje
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

masochista n
masochist
(książkowy) (psychologia, psychologiczny) człowiek znajdujący satysfakcję w odczuwaniu cierpienia
(seksuologia, seksuologiczny) człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim

masochizm maˈsɔxʲism̥ n
masochisme
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

masowy maˈsɔvɨ adj
masse
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów
przeznaczony, skierowany do dużej liczby ludzi, zwierząt lub przedmiotów

mastka n
nakkeost
(fizjologia, fizjologiczny) mazista, serowata wydzielina gruczołów apokrynowych gromadząca się na zewnętrznych narządach płciowych

masturbacja ˌmasturˈbat͡sʲja n
masturbation
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masyw ˈmasɨf n
bjergmassiv massiv
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

maszt maʃt n
mast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

maszyna maˈʃɨ̃na n
maskine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
skrivemaskine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨt͡ɕa n
symaskine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszyna parowa n
dampmaskine
(technologia, technika, techniczny) parowy silnik tłokowy;

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
maskinist
osoba obsługująca maszynę
togfører lokomotivføreren
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynopisanie n
maskinskrivning
pisanie na maszynie

maszynowo adv
maskinelt
(przenośnie, przenośnia) w sposób mechaniczny; z automatu; bez zastanowienia
(technologia, technika, techniczny) za pomocą maszyny; na maszynie; nie ręcznie

masło ˈmaswɔ n
smør
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
jordnøddesmør peanutbutter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat mat n
mat
(wojskowość, wojskowy) podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych;
skatmat mat
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;
matteret
przedmiot, powierzchnia bez połysku

mata ˈmata n
måtte
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
matematisk
związany z matematyką

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
matematiker
osoba zajmująca się zawodowo matematyką;

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
matematik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac maˈtɛrat͡s n
madras
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia maˈtɛrʲja n
stof
(dawniej, dawny) tkanina, materiał
stof materie
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
materialisme
kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
materiel
dotyczący materii, związany z pojęciem materii
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał maˈtɛrʲjaw n
materiale
to, z czego są wytwarzane przedmioty
zbiór wiadomości z jakiegoś zakresu, na jakiś temat
stof
to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
sprængstof eksplosiv
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka ˈmatka n
moder mor
rodzic płci żeńskiej;

matka chrzestna ˈmatka ˈxʃɛstna n
gudmor gudmoder
(kościelny) kobieta przedstawiająca do chrztu osobę chrzczoną

matowy maˈtɔvɨ adj
mat
bez połysku
świecący rozproszonym światłem

matros ˈmatrɔs n
matros
(potocznie, potoczny) marynarz

matryca maˈtrɨt͡sa n
matrice
(technologia, technika, techniczny) forma służąca do seryjnego odlewania, kucia, toczenia itp. przedmiotów o tym samym kształcie

maurytyjski ˌmawrɨˈtɨjsʲci adj
mauritisk
odnoszący się do państwa Mauritius

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
mausoleum
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mała litera ˈmawa lʲiˈtɛra n
lille bogstav minuskel
(językoznawstwo, językoznawczy) litera pisana tak, jak w środku wyrazu; litera normalnej wielkości

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
få lidt
niewielka ilość czegoś lub kogoś

małomówny ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ adj
fåmælt ordknap
taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

małpa ˈmawpa n
abe
(obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie: osoba prymitywna
abe abekat
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;
snabel-a
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @

małpiarnia mawˈpʲjarʲɲa n
abehus
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie albo budynek przeznaczony dla małp lub małpiatek

małpka ˈmawpka n
kylling
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) mała, zwykle stugramowa, butelka alkoholu (głównie wódki i spirytusu)

mały ˈmawɨ adj
lille liden
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛt͡s n
lillefinger
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż mawʃ n
musling
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
ægteskabelig
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
ægtepar ægtefolk
dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie
ægteskab giftermål
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

małżeństwo wymuszone n
tvangsægteskab
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;

małżonek mawˈʒɔ̃nɛk n
ægtefælle
mąż lub żona (czyiś)

małżowina uszna n
øremusling
(anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia;

maślanka maɕˈlãnka n
kærnemælk
(spożywczy) napój mleczny, pozostający ze śmietany po zrobieniu z niej masła;

maść maɕt͡ɕ n
salve
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

maź maɕ n
ælte
gęsta, kleista substancja

mdleć mdlɛt͡ɕ v
besvime
tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

mebel ˈmɛbɛl n
møbel
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

meblować v
møblere
urządzać wnętrze meblami

mecenas mɛˈt͡sɛ̃nas n
mæcen
osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

mech mɛx n
mos
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechaniczny ˌmɛxãˈɲit͡ʃnɨ adj
mekanisk
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki
pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny
związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

mechanika mɛˈxãɲika n
mekanik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi.
(technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów
sposób działania mechanizmu
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanika kwantowa n
kvantemekanik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;

mechanika nieba n
himmelmekanik astrodynamik astromekanik celest mekanik kredsløbsmekanik orbitalmekanik
(astronomia, astronomiczny) nauka o wzajemnym oddziaływaniu i ruchach ciał niebieskich;

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
mekanisme
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność
(książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

mecz mɛt͡ʃ n
kamp match sportskamp
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet ˈmɛt͡ʃɛt n
moské moske
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal ˈmɛdal n
medalje
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

mediana mɛˈdʲjãna n
median
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

medium społecznościowe n
socialt medie
(społeczny) (socjologia, socjologiczny) serwis internetowy skupiający dużą grupę użytkowników tworzących jego treść i zawierający mechanizmy umożliwiające interakcję między użytkownikami;

meduza mɛˈduza n
gople vandmand meduse
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę wodne o parasolowatym ciele unoszonym przez toń;

medycyna ˌmɛdɨˈt͡sɨ̃na n
medicin lægevidenskab
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;

medyczny mɛˈdɨt͡ʃnɨ adj
medicinsk
(medycyna, medyczny) związany z medycyną, dotyczący medycyny

megafauna n
megafauna
(biologia, biologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarłe zwierzęta dużych rozmiarów;

meitner ˈmajtnɛr n
meitnerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
melankoli
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholijny adj
melankolsk
wyrażający melancholię lub skłonny do niej

melanż ˈmɛlãw̃ʃ n
melange
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) fikcyjna przyprawa, wymyślona na potrzeby powieści Franka Herberta pt. Diuna;
(włókiennictwo) tkanina lub włóczka złożona z nitek o różnych barwach
pomieszanie różnych rzeczy

meldunek mɛlˈdũnɛk n
meddelelse melding
oficjalnie przekazana informacja

melisa lekarska n
hjertensfryd melisse citronmelisse
(botanika, botaniczny) Melissa officinalis L. gatunek byliny z rodziny jasnotowatych stosowanej jako roślina lecznicza;

melizmat n
melisme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu;

melodia mɛˈlɔdʲja n
melodi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramat n
melodrama
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sentymentalny utwór o wartkiej fabule przeplatanej wątkami miłosnymi
sytuacja nadmiernie sentymentalna

melodramatyczny adj
melodramatisk
dotyczący melodramatu

melodyjny adj
melodiøs melodisk
o przyjemnym brzmieniu

meloman mɛˈlɔ̃mãn n
musik elsker
miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej)

melon ˈmɛlɔ̃n n
melon
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) wydatna kobieca pierś
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;

membrana mɛ̃mˈbrãna n
membran
(technologia, technika, techniczny) cienka elastyczna przegroda między dwoma ośrodkami

memorandum ˌmɛ̃mɔˈrãndũm n
memorandum
niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań

menażeria ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja n
menageri
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
mendelevium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

menisk n
menisk
(anatomia, anatomiczny) (zobacz) łękotka
(fizyka, fizyczny) wygięcie powierzchni cieczy przy ściance naczynia powstałe na skutek działania sił napięcia powierzchniowego;

menora mɛ̃ˈnɔra n
Menorah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>at͡sʲja n
menstruation menses
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalny adj
mental
dotyczący sposobu myślenia

mentor ˈmɛ̃ntɔr n
mentor
(książkowy) doświadczony nauczyciel, doradca, wychowawca

menu n
menu
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
menu spisekort menukort
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

merdać ˈmɛrdat͡ɕ v
logre
o psie: machać ogonem najczęściej z radości

merytokracja n
meritokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

mesjanizm mɛˈsʲjä̃ɲism̥ n
messianisme
wiara w nadejście Mesjasza, który zbawi ludzkość

mesmeryzm n
mesmerisme
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) obalona metoda leczenia oparta na założeniu, że każdy organizm zawiera fluid uniwersalny i właściwości magnetyczne (magnetyzm zwierzęcy), dzięki którym można regulować układ nerwowy i zwalczać różne choroby

mesto ˈmɛstɔ adv
mesto
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ponuro, smutno, żałośnie

meta ˈmɛta n
meta
(potocznie, potoczny) melina, nielegalny punkt sprzedaży alkoholu
mål
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
stofskifte metabolisme
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
metafor
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny adj
metaforisk
dotyczący metafory

metakognicja n
metakognition
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal ˈmɛtal n
metal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
(heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metaliczny adj
metallisk
(chemia, chemiczny) o cechach metalu lub zawierający w składzie metal
podobny do metalu

metalurg n
metallurg
osoba zajmująca się metalurgią

metalurgia n
metallurgi
nauka o wytwarzaniu i obróbce metali;

metalurgiczny adj
metallurgisk
związany z metalurgią

metan ˈmɛtãn n
metan methan sumpgas
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metastaza n
metastase
(medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

meteor mɛˈtɛɔr n
meteor
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
meteorologi
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
meteorit
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

methemoglobina n
mæthæmoglobin
(biochemia, biochemiczny) forma hemoglobiny zawierająca żelazo na trzecim stopniu utlenienia i niezdolna przez to do przenoszenia tlenu w organizmie;

metoda mɛˈtɔda n
metode
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu
(informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy

metodologiczny adj
metodologisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z metodologią

metodyczny adj
metodisk
związany z metodą lub metodyką
działający według pewnej metody

metodysta n
metodist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający metodyzm

metodystyczny adj
metodistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z metodystami lub metodyzmem

metodyzm n
metodisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt protestantyzmu zapoczątkowany przez Johna Wesleya;

metr mɛtr̥ n
meter
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr bieżący ˈmɛdr bʲjɛˈʒɔ̃nt͡sɨ n
løbende meter
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
kvadratmeter
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny n
kubikmeter
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro ˈmɛtrɔ n
metro undergrundsbane
(transport, transportowy) podziemna kolej miejska

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
metrologi
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metronidazol ˌmɛtrɔ̃ɲiˈdazɔl n
metronidazol
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
metronom
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
metroseksuel
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

metycylina n
meticilin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk wykorzystywany głównie do leczenia zakażeń skóry, jej tkanek, zapalenia kości, szpiku oraz zapalenia wsierdzia;

mewa ˈmɛva n
måge
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mewa kanadyjska n
bonapartemåge
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus philadelphia Ord, gatunek stosunkowo małej mewy, który występuje głównie w Ameryce Północnej, szczególnie w Kanadzie i na północy Stanów Zjednoczonych

mezzosopranistka n
mezzo mezzosopran mezzosopransangerinde
kobieta, która śpiewa mezzosopranem

mgnienie oka ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ ˈɔka n
øjeblik
moment, chwila

mgła mɡwa n
tåge
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica mɡwaˈvʲit͡sa n
stjernetåge
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mi mʲi n
mi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲit͡ɕɛ conjunction
nemlig
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi
służy wprowadzeniu wyliczenia

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
nominativ nævnefald grundledsfald
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
nævner
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miarowy adj
regelmæssig
powtarzający się w równych odstępach czasu lub przestrzeni

miasteczko mʲjaˈstɛt͡ʃkɔ n
flække
prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią

miasto ˈmʲjastɔ n
by
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miau mʲjaw interjection
miav mjav
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć ˈmʲjawt͡ʃɛt͡ɕ v
mjave
(zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miażdżyca mʲjaʒˈd͡ʒɨt͡sa n
aterosklerose åreforkalkning
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

miech mʲjɛx n
blæsebælg
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach
bælg
(fotografia) mechanizm harmonijkowego wysuwania obiektywu w starych aparatach fotograficznych

miecz mʲjɛt͡ʃ n
sværd
(wojskowość, wojskowy) obosieczna broń z długim, prostym ostrzem;

miecz świetlny mʲjɛt͡ʃ‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
lyssværd
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miednica mʲjɛdʲˈɲit͡sa n
bækken
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;
vaskebalje
duża miska, głównie do mycia lub prania;

miedziany mʲjɛ̇ˈd͡ʑãnɨ adj
kobber
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedź mʲjɛ̇t͡ɕ n
kobber
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce ˈmʲjɛ̇jst͡sɛ n
plads sted
(sport, sportowy) ranga, pozycja
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś
sted plads
obszar lub punkt w przestrzeni

miejsce pracy n
arbejdsplads arbejdssted
instytucja, firma itp., w której ktoś pracuje

miejscownik mʲjɛ̇jsˈt͡sɔvʲɲik n
lokativ
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejscowość mʲjɛ̇jsˈt͡sɔvɔɕt͡ɕ n
by
jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą;

miejscowy mʲjɛ̇jsˈt͡sɔvɨ adj
lokal
(medycyna, medyczny) dotyczący ograniczonego miejsca na ciele
związany z jakimś miejscem

miejscówka n
siddeplads
bilet uprawniający do zajęcia konkretnego siedzenia w środkach transportu publicznego

miejska legenda ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda n
vandrehistorie
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
by bymæssig
związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci n
bybus
(potocznie, potoczny) autobus komunikacji miejskiej (1.1)

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
sandbanke fladvand
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

miernik ˈmʲjɛrʲɲik n
måleapparat måler
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;

mierzenie mʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ n
måling
(rzeczownik odczasownikowy) od mierzyć

mierzyć ˈmʲjɛʒɨt͡ɕ v
måle
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) mieć określoną długość, szerokość lub wysokość
sigte
(wojskowość, wojskowy)celować do kogoś lub czegoś; brać kogoś / coś na cel

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nt͡s n
måned
(jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiączkować v
menstruere
(fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃʲɲik n
månedsblad
czasopismo wydawane co miesiąc;

mieszanina ˌmʲjɛʃãˈɲĩna n
blanding
dwie lub więcej substancji, zmieszanych ze sobą
połączenie różnorodnych rzeczy, osób, pojęć, właściwości (i tym podobne, i temu podobne)

mieszać ˈmʲjɛʃat͡ɕ v
blande
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)

mieszczanin n
borger
(historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego;

mieszczaństwo mʲjɛʃˈt͡ʃãj̃stfɔ n
borgerskab
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;

mieszczuch ˈmʲjɛʃt͡ʃux n
by menneske
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście

mieszek włosowy ˈmʲjɛʃɛɡ vwɔˈsɔvɨ n
hårfollikel hårsæk
(anatomia, anatomiczny) wąska rurka w skórze, z której wyrasta włos;

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
lejlighed bolig
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛt͡s n
indbygger beboer
osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać ˈmʲjɛʃkat͡ɕ v
bo
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć mʲjɛ̇t͡ɕ v
for have
dążyć do oddania czegoś komuś
have
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
dysponować środkami na wykonanie czegoś
czuć coś
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
på
być w coś ubranym
skulle måtte
musieć coś zrobić

mieć cykora ˈmʲjɛ̇t͡ɕ t͡sɨˈkɔra v
kylling
(potocznie, potoczny) bać się

mieć do czynienia v
have at gøre med
mieć związek (np. na podstawie domniemanego podobieństwa) z czymś

mieć dwie lewe ręce ˈmʲjɛ̇d͡ʑ ˈdvʲjɛ ˈlɛvɛ ˈrɛ̃nt͡sɛ v
have ti tommelfingre
być niezdarnym, nie mieć żadnych zdolności manualnych; być fajtłapą lub nie nadawać się do pracy

mieć jaja ˈmʲjɛ̇t͡ɕ ˈjäja v
have nosser
(pospolicie) być twardym, silnym, odważnym, śmiałym, wytrzymałym; posiadać cechy uważane za typowo męskie

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇t͡ɕ ˈmʲjɛ̇jst͡sɛ idiom
finde sted
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć motyle w brzuchu v
sommerfugle i maven
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu

mieć na celu v
have til hensigt
dążyć do czegoś

mieć na imię ˈmʲjɛ̇t͡ɕ na‿ˈĩmʲjɛ v
hedde
posiadać, nosić jakieś imię nadane aktem urodzenia

mieć na myśli v
mene synes tænke
myśleć o kimś lub o czymś

mieć na sobie ˈmʲjɛ̇t͡ɕ na‿ˈsɔbʲjɛ v
have på
być odzianym, ubranym w coś; nosić

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇t͡ɕ naˈd͡ʑɛ̇jɛ v
håbe
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć nierówno pod sufitem ˈmʲjɛ̇t͡ɕ ɲɛˈruvnɔ ˌpɔt‿suˈfʲitɛ̃m v
have rotter på loftet
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być osobą nierozsądną, działającą wariacko lub niemądrze

mieć nóż na gardle ˈmʲjɛ̇t͡ɕ ˈnuʃ na‿ˈɡardlɛ v
have kniven på struben
być w ciężkiej sytuacji, zmuszającej do podjęcia szybkiej, zwykle niekorzystnej dla siebie decyzji

mieć pełne ręce roboty v
have begge hænder fulde have hænderne fulde
mieć dużo pracy

mieć pieniędzy jak lodu v
flyde i penge have penge som græs have penge som skidt have røven fuld af penge svømme i penge vade i penge
być bogatym

migawka mʲiˈɡafka n
lukker
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;

migdał ˈmʲiɡdaw n
mandel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
mandel mandeltræ
(zobacz) migdałowiec
mandel tonsil
(anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek

migdałek n
mandel tonsil
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła;

migdałowiec n
mandeltræ mandel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migiem ˈmʲiɟɛ̃m adv
med det samme
szybko, natychmiast

migiem ˈmʲiɟɛ̃m interjection
med det samme
nakazując natychmiastowe przystąpienie do działania

migotka mʲiˈɡɔtka n
blinkhinde
(anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt;

migrant ˈmʲiɡrãnt n
migrant
osoba migrująca

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
migræne
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mijać ˈmʲijät͡ɕ v
passere
przechodzić, przejeżdżać obok kogoś, czegoś
o czasie, zjawiskach: stawać się przeszłością, przemijać, upływać, kończyć się

mikoryza n
mykorrhiza
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;

mikotoksyna n
mykotoksin
(biochemia, biochemiczny) substancja trująca pochodzenia grzybowego;

mikołajek n
mandstro
(botanika, botaniczny) Eryngium L.; rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mikołajek (1.1)

mikołajki ˌmʲikɔˈwajci n
Sankt Nikolajs dag
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);

mikro- ˈmʲikrɔ
mikro-
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych;
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

mikrob ˈmʲikrɔp n
mikrobe
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) bardzo drobny, jednokomórkowy organizm

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
mikrobiologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobowy adj
mikrobiel
dotyczący mikrobów, zarazków

mikrofala n
mikrobølge
(technologia, technika, techniczny) fala elektromagnetyczna o stosunkowo wysokiej częstotliwości i niskiej długości;

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
mikrofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikronizowany adj
mikroniseret
(technologia, technika, techniczny) poddany lub podawany procesowi mikronizacji

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
mikroorganisme
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroplastik n
mikroplast mikroplastic
mikroskopijne cząstki tworzyw sztucznych wyprodukowane umyślnie lub powstające na skutek degradacji tworzyw, w większości klasyfikacji mające średnicę poniżej pięciu milimetrów, często rozpatrywane jako zanieczyszczenie środowiska;

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
mikroskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
mikroskopisk
bardzo mały, w skali mikro

mila ˈmʲila n
mil
(jednostka miary) jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczenie mʲilˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
tavshed
nieodzywanie się, niemówienie

milczeć ˈmʲilt͡ʃɛt͡ɕ v
tie
nie mówić, nie wydawać głosu
nie chcieć wypowiadać się na jakiś temat

milczeć jak grób ˈmʲilt͡ʃɛt͡ɕ ˈjaɡ ˈːrup v
tavs som graven
milczeć uporczywie, nie odzywać się zupełnie

mile ˈmʲilɛ adv
behageligt rart
od przym. → miły

milenium mʲiˈlɛ̃ɲũm n
årtusinde
okres tysiąca lat

miliard ˈmʲilʲjart n
milliard
liczba o wartości: 1 000 000 000 = 109;

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
milliardær
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

miliardowy ˌmʲilʲjarˈdɔvɨ adj
milliardte
przymiotnik od miliard (1000000000)

milion ˈmʲilʲjɔ̃n n
million
liczba o wartości: 1 000 000 = 106;

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
millionær
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

milionowy ˌmʲilʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
millionte
od milion

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
militær
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzm n
militarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne;

mimika n
mimik
sposób wyrażania emocji, myśli lub reakcji za pomocą ruchów mięśni twarzy

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
trods på trods af
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo wszystko particle
trods alt
niezależnie od okoliczności

mimo że
skønt selvom
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimowolny ˌmʲĩmɔˈvɔlnɨ adj
uvilkårlig
niezależny od woli, powstały lub wykonany mimo woli

mina ˈmʲĩna n
mine
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
wyraz twarzy

minaret mʲĩˈnarɛt n
minaret
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mincerz n
møntslager
(historia, historyczny, historycznie) rzemieślnik zajmujący się biciem pieniądza metalowego;

mineralny adj
mineralsk mineral-
nie będący organicznym

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
mineralogi
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

minerał mʲĩˈnɛraw n
mineral
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimum ˈmʲĩɲĩmũm adv
mindst minimum
w połączeniu z określeniem liczby: co najmniej

minimum ˈmʲĩɲĩmũm n
minimum
najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲit͡ʃka n
minikjole
(krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister mʲĩˈɲistɛr n
minister gesandt
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

minister bez teki n
minister uden portefølje
urzędnik będący członkiem rządu, ale niekierujący żadnym ministerstwem;

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
ministerium
(administracja) urząd państwowy, którego szefem jest minister;

minuskuła ˌmʲĩnuˈskuwa n
minuskel
(termin typograficzny) mała litera;

minuta mʲĩˈnuta n
minut
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

mioklonia n
myokloni
(medycyna, medyczny) krótkotrwały, nagły napad padaczkowy objawiający się raptownym skurczem mięśni;

miotacz ognia n
flammekaster
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) sprzęt służący do wyrzucania ognia na odległość, zwykle w formie strumienia płomieni, wykorzystywany w walce lub do niszczenia przeszkód

miotła ˈmʲjɔtwa n
kost
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mirra ˈmʲirːa n
myrra
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

miseczka mʲiˈsɛt͡ʃka n
skål
każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś

misja ˈmʲisʲja n
mission
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców
(administracja) przedstawicielstwo państwa albo organizacji delegowane w specjalnym celu do innego państwa

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
missionær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska ˈmʲiska n
skål
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;
skål skålfuld
zawartość miski (1.1)

miso ˈmʲisɔ n
miso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;

mistrz mʲisṭʃ n
mester
(rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;
(sport, sportowy) zwycięzca zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw

mistrzostwo mʲiˈsṭʃɔstfɔ n
mesterskab
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
(sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza

mit mʲit n
myte
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;
(potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego

mitolog mʲiˈtɔlɔk n
mytolog
(antropologia, antropologiczny) (historia, historyczny, historycznie) badacz mitologii

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
mytologi
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
nauka zajmująca się mitami

mitologiczny ˌmʲitɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
mytologisk
związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitoza n
mitose
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;

mityczny mʲiˈtɨt͡ʃnɨ adj
mytisk
związany z mitem, mitologią

mizantrop n
misantrop
(książkowy) ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia ˌmʲizãnˈtrɔpʲja n
misantropi
niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny adj
menneskefjendsk misantropisk
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizoandria n
misandri mandehad
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn;

mizoandryzm n
misandri mandehad
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn

mizogin n
kvindehader misogyn
(psychologia, psychologiczny) mężczyzna czujący wstręt do kobiet

mizoginia ˌmʲizɔˈɟĩɲja n
misogyni kvindehad
patologiczne, silne uprzedzenie do kobiet;

mizologia n
misologi
niechęć wobec logicznego rozumowania

miód mʲjut n
honning
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
mjød
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
mjød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
kød
miękka, wewnętrzna część owocu lub narządu

między ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ preposition
mellem
…określający przedział czasowy
…podkreślający pośredni charakter czegoś
…używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
…zaznaczający możliwość wyboru
…używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego
mellem imellem
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami

między innymi adv
blandt andet
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

międzyczas mʲjɛ̃nˈd͡zɨt͡ʃas n
mellemtid
(sport, sportowy) czas zawodnika na pewnym fragmencie wyścigu

międzygminny adj
tværkommunal
zachodzący, odbywający się przy udziale co najmniej dwóch gmin

międzygwiezdny adj
interstellar
(astronomia, astronomiczny) odbywający się, znajdujący się lub zachodzący między gwiazdami

międzykręgowy adj
intervertebral
(anatomia, anatomiczny) umiejscowiony między kręgami kręgosłupa

międzylądowanie n
mellemlanding
(lotnictwo, lotniczy) lądowanie w trakcie dłuższego lotu w celu zatankowania, wymiany pasażerów lub ładunku itp.

międzymięśniowy adj
intermuskulær
(anatomia, anatomiczny) położony między mięśniami

międzymózgowie n
mellemhjerne
(anatomia, anatomiczny) część mózgu między kresomózgowiem a śródmózgowiem;

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nd͡zɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
international
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzyplon mʲjɛ̃nˈd͡zɨplɔ̃n n
mellemafgrøde
(rolnictwo, rolniczy) szybko rosnąca roślina uprawna, wysiewana lub sadzona równocześnie z uprawą główną lub pomiędzy zbiorem a następnym wysiewem roślin ozimych

międzyprzedmiotowy adj
tværfaglig
(edukacja, edukacyjny) związany z więcej niż jednym przedmiotem szkolnym

miękka woda ˈmʲjɛ̃ŋʲca ˈvɔda n
blødt vand
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie niewielką ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące łatwo się pienią;

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
blød
(przenośnie, przenośnia) mający słaby, mało stanowczy charakter
blød sagte
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
muskel
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień sercowy ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈt͡sɔvɨ n
hjertemuskel
(anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca;

mięsisty adj
kødfuld
o roślinach, częściach roślin, owocach: wypełniony soczystą substancją, soczystym miąższem
zawierający w sobie dużo mięsa, ciała

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
kød
dotyczący mięsa
zrobiony z mięsa, zawierający mięso

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
kød
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ n
kanonføde
(wojskowość, wojskowy) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
hakket kød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrt͡sa n
carnivor
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem
kødspiser kødæder
(książkowy) (żartobliwie) osoba lubiąca i często jedząca mięso

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
mynte
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;
myntete
napar, herbata z mięty (1.1)

miętowy mʲjɛ̃nˈtɔvɨ adj
mynte pebbernynte
(rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
barmhjertig godhjertet
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłośnik mʲiˈwɔɕɲik n
elsker
(dawniej, dawny) kochanek
wielbiciel, amator, fan czegoś

miłość ˈmʲiwɔɕt͡ɕ n
kærlighed
uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
osoba, którą się kocha
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym
przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕt͡ɕ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
kærlighed ved første blik
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość platoniczna ˈmʲiwɔɕt͡ɕ ˌplatɔ̃ˈɲit͡ʃna n
platonisk kærlighed
miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna

miły ˈmʲiwɨ adj
rar sød behagelig
wywołujący przyjemne uczucie

miś mʲiɕ n
bamse
zabawka wyobrażająca misia (1.1);
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o tęgim, często powolnym mężczyźnie, chłopcu

mleczaj n
mælkehat
(mikologia, mikologiczny) gatunek grzyba;

mleczaj biel n
peber-mælkehat
(mikologia, mikologiczny) Lactifluus piperatus L., grzyb z rodziny gołąbkowatych o białym kapeluszu i trzonie, wydzielający po nacięciu białe, piekące w smaku mleczko;

mleczaj rydz n
velsmagende mælkehat
(mikologia, mikologiczny) Lactarius deliciosus Gray, grzyb jadalny występujący w Europie, z kapeluszem barwy cielistoczerwonawej lub w różnych odcieniach pomarańczowej;

mleczarka n
mælkepige
roznosicielka lub sprzedawczyni mleka

mleczarnik n
mejerist
(Warszawa) osoba zajmująca się mleczarstwem, pracownik mleczarni

mleczarstwo n
mælkeindustri
przetwórstwo mleka; skup, składowanie i przerób mleka oraz sprzedaż powstałych przetworów

mleczarz ˈmlɛt͡ʃaʃ n
mælkemand
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mlecznobiały ˌmlɛt͡ʃnɔˈbʲjawɨ adj
mælkefarvet mælkehvid
biały jak mleko

mleko ˈmlɛkɔ n
mælk
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm
białawy płyn przypominający mleko (1.2), np. sporządzany z niektórych roślin, wydzielający się ze skał wapiennych (i tak dalej)

mleko kokosowe n
kokosmælk
(spożywczy) przypominający krowie mleko biały, gęsty płyn uzyskiwany z miąższu dojrzałego kokosa;

mleko owsiane n
havremælk
napój otrzymywany z ziaren owsa;

mleko roślinne n
plantemælk
(spożywczy) roślinny zamiennik mleka pochodzenia zwierzęcego

mleko skondensowane n
kondenseret mælk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodzone mleko skondensowane (1.1) spożywane jako przekąska i będące składnikiem deserów;

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
sojamælk
(spożywczy) tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleko w proszku n
mælkepulver
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mleko, z którego usunięto niemal całą wodę w procesie suszenia, pozostawiając suchy proszek

mleć mlɛt͡ɕ v
male formale hakke kværne
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich mʲɲix n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nt͡sɛj
mere eller mindre
szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕt͡ɕ n
minoritet mindretal
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.
mniejsza część jakiejś całości

mniszek lekarski n
almindelig mælkebøtte
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

mnogi ˈmnɔɟi adj
mangfoldig talrig
(książkowy) składający się z dużej liczby czegoś
(książkowy) występujący w dużej ilości

mnożyć ˈmnɔʒɨt͡ɕ v
multiplicere
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;

mnóstwo ˈmnustfɔ n
utal
bardzo dużo

mobbing n
mobning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

mobbingować v
mobbe
nękać, prześladować, dręczyć kogoś w środowisku pracowniczym lub szkolnym, poddawać mobbingowi;

moc mɔt͡s n
kraft magt styrke
siła, umiejętność, zdolność do wysiłku
kraft styrke
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocno ˈmɔt͡snɔ adv
kraftigt stærkt voldsomt
w sposób mocny

mocny jak byk adj
stærk som en okse
(potocznie, potoczny) bardzo silny

mocodawca ˌmɔt͡sɔˈdaft͡sa n
fuldmagtsgiver
osoba upoważniająca drugą (plenipotenta) do działania w jej imieniu

mocować mɔˈt͡sɔvat͡ɕ v
fastgøre forankre montere
przytwierdzać coś do czegoś

mocz mɔt͡ʃ n
urin
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczopędny ˌmɔt͡ʃɔˈpɛ̃ndnɨ adj
urindrivende
taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

moczowód n
urinleder
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moczyć ˈmɔt͡ʃɨt͡ɕ v
væde
powodować, że coś staje się mokre

moda ˈmɔda n
mode
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model ˈmɔdɛl n
model
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modem ˈmɔdɛ̃m n
modem
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

moderator ˌmɔdɛˈratɔr n
moderator
osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach
(fizyka, fizyczny) spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych;

modernistyczny adj
modernistisk
związany z modernizmem, dotyczący modernizmu
podobny do modernizmu, mający cechy modernizmu

modernizacja ˌmɔdɛrʲɲiˈzat͡sʲja n
modernisering
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

modernizm mɔˈdɛrʲɲism̥ n
modernisme
(architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;
(teologia, teologiczny) katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w. uznający potrzebę dostosowania doktryny do sytuacji w danej epoce dziejów Kościoła;

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
bøn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się ˈmɔdlʲit͡ɕ‿ɕɛ v
bede
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modny ˈmɔdnɨ adj
modebetonet modepræget moderigtig
będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

modra kapusta n
rødkål
czerwona kapusta

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
lærk lærketræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;
(technologia, technika, techniczny) drewno z modrzewia (1.1)

moduł n
modul
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikacja n
forandring ændring
(książkowy) zmiana
modificering modifikation
(książkowy) przetworzenie, przerobienie

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvat͡ɕ v
modificere
poddawać coś drobnym zmianom

mokro adv
vådt
będąc przesiąkniętym czy pokrytym wodą lub inną cieczą

mokro n
vådt
odczucie wilgotności

mokry ˈmɔkrɨ adj
våd
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą
obfity w deszcze

mokry sen n
våd drøm
(potocznie, potoczny) sen o treści erotycznej, który często łączy się z polucją

molekularny adj
molekylær
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
molekyle
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
molybdæn
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molo ˈmɔlɔ n
mole
pomost spacerowy wychodzący w morze;

moloch n
molok
(przenośnie, przenośnia) (biblijny) istota demoniczna, potężny podmiot albo przemożne, nienasycone zjawisko, wyrządzające ogrom zła i pochłaniające wiele ofiar
(zoologia, zoologiczny) Moloch horridus – gatunek niewielkiej pustynnej jaszczurki australijskiej o ciele pokrytym kolcami;

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
moment
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon nazw wielkości stosowanych w fizyce;
krótki odcinek czasu

moment pędu n
impulsmoment vinkelmoment
(fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca ruch, zwłaszcza związany z obrotami;

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
monark
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia mɔ̃ˈnarxʲja n
monarki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchia konstytucyjna n
konstitutionelt monarki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę ograniczaną przez konstytucję lub jest jedynie symboliczną głową państwa
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, którego ustrojem jest monarchia konstytucyjna (1.1)

monarchista ˌmɔ̃narˈxʲista n
monarkist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

monarchizm n
monarkisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;

monarszy adj
monarkisk
mający związek z monarchą

moneta mɔ̃ˈnɛta n
mønt
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

monetarny adj
monetær
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
mongolsk
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
mongolsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mongolii;

monistyczny adj
monistisk
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monizmem, dotyczący monizmu

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
monitor skærm
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

monizm n
monisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości;

monocykl mɔ̃ˈnɔt͡sɨkl̥ n
ethjulet cykel unicykel
rower z jednym kołem

monodia mɔ̃ˈnɔdʲja n
monodi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monofizytyzm ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥ n
monofysitisme
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
monoftong
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzat͡sʲja n
monoftongering
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
monogami
(socjologia, socjologiczny) życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

monogamiczny adj
monogamisk monogam
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii

monogamista ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲista n
monogamist
mężczyzna żyjący w monogamii

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
monografi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monograficzny adj
monografisk
związany z monografią, dotyczący monografii; będący monografią

monokl n
monokel
soczewka zakładana na jedno oko, popularna w XIX wieku

monolog mɔ̃ˈnɔlɔk n
monolog
dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
monopol
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;
czyjeś wyłączne prawo do czegoś

monosacharyd n
monosakkarid
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteista ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista n
monoteist
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
monoteisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monotonia ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja n
monotoni
jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

monotonny ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ adj
monoton
ciągle taki sam, bez urozmaicenia

monotypowy adj
monotypisk
(biologia, biologiczny) (systematyka) związany z monotypem, dotyczący monotypu

monstrancja n
monstrans
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monstrualny adj
monstrøs
wyjątkowo brzydki
wyjątkowo dużych rozmiarów lub natężenia

monsun ˈmɔ̃w̃sũn n
monsun
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

morale mɔˈralɛ n
moral
czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki
czyjaś ogólna postawa moralna

moralista ˌmɔraˈlʲista n
moralist
człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne

moralitet ˌmɔraˈlʲitɛt n
moralitet
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) średniowieczny dramat moralizatorski;

moralność mɔˈralnɔɕt͡ɕ n
moral moralitet
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moralny mɔˈralnɨ adj
moralsk
postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością
dotyczący moralności, opisujący moralność

morał ˈmɔraw n
moral
zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morderca mɔrˈdɛrt͡sa n
morder drabsmand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderczyni ˌmɔrdɛrˈt͡ʃɨ̃ɲi n
morderske
(książkowy) forma żeńska od morderca

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
mord drab manddrab
przestępstwo polegające na celowym odebraniu komuś życia

morela mɔˈrɛla n
abrikos abrikostræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
(spożywczy) owoce tego drzewa

morena mɔˈrɛ̃na n
moræne
(geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
morfem
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina mɔrˈfʲĩna n
morfin
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfinista n
morfinist
osoba uzależniona od morfiny

morfinizm n
morfinisme
uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny;

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
blodtest blodundersøgelse
(medycyna, medyczny) badanie składu krwi, w celu ustalenia liczby erytrocytów, leukocytów i zawartości hemoglobiny;
morfologi
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;
(językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;

morfologiczny adj
morfologisk
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii

mormon ˈmɔrmɔ̃n n
mormon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, który wyznaje mormonizm

mormonizm n
mormonisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;

moro ˈmɔrɔ n
camouflagefarve kamuflagefarve
drobny, maskujący wzór na tkaninie w kolorze khaki

mors mɔrs n
hvalros
(zoologia, zoologiczny) Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego;

morski ˈmɔrsʲci adj
hav marin maritim sø
związany z morzem, dotyczący morza
søgrøn
mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor morza

mortadela ˌmɔrtaˈdɛla n
mortadel mortadella
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morze ˈmɔ.ʒɛ n
hav sø
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;

morze Marmara pn
Marmarahavet
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nt͡s n
messing
stop miedzi z cynkiem;

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
messing
wykonany z mosiądzu

moskow n
moscovium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;

moskwianin mɔsˈkfʲjä̃ɲĩn n
moskovit
mieszkaniec Moskwy

most mɔst n
bro
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most linowy ˈmɔst lʲĩˈnɔvɨ n
tovbro
most zbudowany z lin

most zwodzony n
klapbro
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek ˈmɔstɛk n
bro
(stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej
brystben
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
lille bro
(zdrobniale) od: most

moszcz mɔʃt͡ʃ n
most
(spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

moszna ˈmɔʃna n
pung skrotum
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motocykl mɔˈtɔt͡sɨkl̥ n
motorcykel
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motor ˈmɔtɔr n
motor
(przenośnie, przenośnia) siła napędowa

motorniczy ˌmɔtɔˈrʲɲit͡ʃɨ n
sporvognsfører sporvognsstyrer
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

motorowy ˌmɔtɔˈrɔvɨ adj
motor-
związany z motorem, dotyczący motoru (silnika)

motorówka ˌmɔtɔˈrufka n
motorbåd
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem (motorem);

motto ˈmɔtːɔ n
motto
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) cytat poprzedzający treść utworu;
idea, którą się ktoś kieruje, wyrażona cytatem

motyl ˈmɔtɨl n
sommerfugl skurvefugl
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;

motylica wątrobowa n
leverikte
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Fasciola hepatica L., gatunek pasożytniczego płazińca, bytującego ostatecznie w drogach żółciowych roślinożerców;

motyw ˈmɔtɨf n
motiv
(psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy element formy w utworze muzycznym, struktura powstająca w wyniku współdziałania elementów muzycznych;
(sztuka) powtarzający się element kompozycyjny w dziełach sztuki

motywacja ˌmɔtɨˈvat͡sʲja n
motivation
coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

motłoch n
pøbel
(pogardliwie, pogardliwy) tłum chuliganów, hołota

mowa ˈmɔva n
tale
przemówienie, wypowiedź;

mowa ciała n
kropssprog
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈt͡ʃɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
tale er sølv, men tavshed er guld tale er sølv, tavshed er guld æbler af guld i skåle af sølv er ord, som tales i rette tid
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści n
hadtale
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;

mowa niezależna ˈmɔva ˌɲɛzaˈlɛʒna n
direkte tale
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;

mowa zależna ˈmɔva zaˈlɛʒna n
indirekte tale
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji

mozaika mɔˈzajka n
mosaik
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozambicki ˌmɔzãmˈbʲit͡sʲci adj
mocambiquisk mozambiquisk
odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

moździerz ˈmɔʑd͡ʑɛʃ n
morter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
morter mortér
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może ˈmɔʒɛ particle
måske muligvis
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwie mɔʒˈlʲivʲjɛ adv
muligvis muligt
w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕt͡ɕ n
mulighed
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
mulig
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

można ˈmɔʒna v
man kunne
jest możliwe do wykonania
man måtte godt gerne
jest dozwolone; pozwala się na coś

mroczny ˈmrɔt͡ʃnɨ adj
mørk
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy
pogrążony w mroku

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
myretue
(przenośnie, przenośnia) zgromadzenie ludzi, zbiorowisko
myretue myrebo
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mruczeć v
spinde
zazwyczaj o kocie: wydawać cichy, niski, przeciągły dźwięk

mrówka ˈmrufka n
myre
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad mrufˈkɔjat n
myresluger
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkolew mrufˈkɔlɛf n
myreløve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);

mrówkowy mrufˈkɔvɨ adj
myre-
taki jak u mrówki lub mrówek

mrównik ˈmruvʲɲik n
jordsvin
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz mrus n
frost
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza m̥ʃa n
messe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;
messe gudstjeneste højmesse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mszyca ˈm̥ʃɨt͡sa n
bladlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mucha ˈmu.xa n
butterfly
krawat w kształcie kokardy, muszka;
flue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
fluesvamp
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ n
rød fluesvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor jadowity muˈxɔ̃mɔrʲ ˌjadɔˈvʲitɨ n
hvid fluesvamp snehvid fluesvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;

muchomor mglejarka muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka n
grå kampfluesvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
panter-fluesvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;

muchomor sromotnikowy muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ n
grøn fluesvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;

mugol ˈmuɡɔl n
Muggler
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

multiwitamina n
multivitamintablet
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat zawierający szereg rozmaitych witamin, koniecznych do właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka

mumia ˈmũmʲja n
mumie
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mundur ˈmũndur n
uniform
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

mur mur n
mur
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku

murarz ˈmuraʃ n
murer
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murena n
muræne
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

murować muˈrɔvat͡ɕ v
mure
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą

murzyn ˈmuʒɨ̃n n
neger
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca intensywnie i ciężko bez adekwatnego wynagrodzenia
człowiek pracujący anonimowo za kogoś

mus mus n
mos
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przetartych owoców, cukru itp.
mousse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, rodzaj lekkiej, słodkiej pianki na bazie jajek
tvang
(potocznie, potoczny) przymus

musieć ˈmuɕɛ̇t͡ɕ modal
behøve
potrzebować zrobić coś
skulle måtte
być zobowiązanym do zrobienia czegoś

muskowit muˈskɔvʲit n
muskovit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

muskulatura n
muskulatur
(anatomia, anatomiczny) ogół mięśni

musli n
mysli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka płatków zbożowych, suszonych owoców i bakalii

muszka ˈmuʃka n
butterfly
(krawiectwo) rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;
flue
(zdrobniale) mucha; mała mucha
sigtekorn
(łowiectwo, łowiecki) jeden z elementów celownika mechanicznego;

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
musket
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

muszla ˈmuʃla n
strandskal
skorupa małża lub ślimaka

muszla klozetowa n
toilet
ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji;

musztarda muˈʃtarda n
sennep
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

mutacja muˈtat͡sʲja n
mutation
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

mutant ˈmutãnt n
mutant
(biologia, biologiczny) organizm ze zmutowanym kodem genetycznym

muu ˈmuː interjection
muh
onomatopeja imitująca odgłos wydawany przez bydło

muza ˈmuza n
muse
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty

muzak n
dåsemusik muzak
muzyka odtwarzana w tle w przestrzeniach publicznych, zwłaszcza placówkach handlowych czy innych lokalach użytkowych

muzeolog n
museumsmand
specjalista w zakresie muzeologii, zajmujący się zakładaniem i utrzymaniem muzeum

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
museum
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1)
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
muselmand
(potocznie, potoczny) ekstremalnie wygłodzony więzień obozu koncentracyjnego
muslim muhamedaner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
muslimsk
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny muˈzɨt͡ʃnɨ adj
musik-
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk ˈmuzɨk n
musiker
osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka ˈmuzɨka n
musik
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
(potocznie, potoczny) przedmiot szkolny mający na celu umuzykalnienie uczniów

muzykalny ˌmuzɨˈkalnɨ adj
musikalsk
uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

muzykant muˈzɨkãnt n
musikant spillemand
(potocznie, potoczny) osoba grająca na instrumencie muzycznym, nieposiadająca wykształcenia muzycznego

my mɨ personalPronoun
vi
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲit͡ʃka n
sæbeskål
pojemnik na mydło

mydlić oczy v
føre nogen bag lyset
świadomie, celowo wprowadzać w błąd pozorami, okłamywać, oszukiwać

mydło ˈmɨdwɔ n
sæbe
(higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mydło do golenia n
barbersæbe
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bryłka mydła używanego do wytwarzania pianki do golenia

mykologia ˌmɨkɔˈlɔɟja n
mykologi
(mikologia, mikologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów;

mylić ˈmɨlʲit͡ɕ v
forveksle
błędnie identyfikować daną rzecz jako co innego lub daną osobę jako kogoś innego

mylny ˈmɨlnɨ adj
forkert fejlagtig
wynikający z pomyłki, błędu

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
fuglekonge
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz mɨʃ n
mus
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora;
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych

myć mɨt͡ɕ v
vaske
czyścić coś za pomocą wody
vaske sig
czyścić siebie samego za pomocą wody

myśl mɨɕl̥ n
tanke
efekt pracy umysłu
(potocznie, potoczny) pomysł
zbiór powiązanych idei

myśleć ˈmɨɕlɛt͡ɕ v
tænke
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu
chcieć coś zrobić, mieć zamiar
skupiać się nad czymś
mieć zdanie

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛt͡s n
jagerfly jager
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwski mɨɕˈlʲifsʲci adj
jæger
związany z polowaniem, myślistwem

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
jæger
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc mut͡s modal
kunne
być w stanie coś wykonać, zrobić
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się
måtte kunne
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój muj pronoun
min
1. (osoba) lp

mól mul n
møl
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
bogorm
(potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
(przenośnie, przenośnia) osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówca ˈmuft͡sa n
taler foredragsholder
człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

mówić ˈmuvʲit͡ɕ v
sige
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
snakke tale
rozmawiać
tale sige
używać mowy
tale snakke
posługiwać się jakimś językiem

mówić na ty ˈmuvʲit͡ɕ na‿ˈtɨ v
være dus
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mózg musk n
hjerne
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgoczaszka ˌmuzɡɔˈt͡ʃaʃka n
hjernekasse
(anatomia, anatomiczny) grzbietowa, mająca kształt puszki, część czaszki;

mądrala mɔ̃nˈdrala n
besserwisser klogeåge
ktoś wymądrzający się

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕt͡ɕ n
visdom klogskab
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
klog vis
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

mądry Polak po szkodzie ˈmɔ̃ndrɨ ˈpɔlak pɔ‿ˈʃkɔd͡ʑɛ proverb
af skade bliver man klog
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków

mąka ˈmɔ̃ŋka n
mel
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka kukurydziana n
majsmel
(spożywczy) mąka spożądzona z ziaren kukurydzy;

mąka owsiana n
havremel
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna owsa

mąka pszenna n
hvedemel
(spożywczy) mąka wytwarzana z drobno zmielonych zieren pszenicy;

mąka ziemniaczana n
kartoffelmel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mąka uzyskiwana z gotowanych w całości ziemniaków, suszonych i mielonych na proszek;

mąka żytnia n
rugmel
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mand ægtemand
mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik n
martyr
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;
(przenośnie, przenośnia) osoba, która cierpi z powodu swych przekonań

męki Tantala ˈmɛ̃ŋʲci tãnˈtala n
tantaluskvaler
(książkowy) cierpienie wynikające z niemożności zaspokojenia pragnienia rzeczy, które wydają się osiągalne

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
mandlig
dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom
(gramatyka) (zobacz) rodzaj męski

męskość ˈmɛ̃w̃skɔɕt͡ɕ n
maskulinitet
(antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

mężatka mɛ̃w̃ˈʒatka n
en gift kvinde ægtefælle
kobieta, która jest żoną

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈt͡ʃɨzna n
mand
dorosły człowiek płci męskiej;

młode ˈmwɔdɛ n
unge
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodość ˈmwɔdɔɕt͡ɕ n
ungdom
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością
cecha tego, co młode; cecha tego, kto jest młody

młody ˈmwɔdɨ adj
ny
niedawno wyrosły
ung
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ n
brudgom
(potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młodzież ˈmwɔd͡ʑɛʃ n
unge ungdom
młodzi ludzie

młot mwɔt n
hammer
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek mwɔˈtɛt͡ʃɛk n
hammer
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

młotek ˈmwɔtɛk n
hammer
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn mwɨ̃n n
mølle
budynek, w którym zboże miele się na mąkę
maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młyn wodny n
vandmølle
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
møller
człowiek, który miele mąkę w młynie

młynek ˈmwɨ̃nɛk n
kværn mølle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy

młynek do kawy n
kaffemølle kaffekværn
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy

na na preposition
på
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na czczo na‿ˈt͡ʃːɔ adv
på tom mave
przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na dobre i na złe adv
på godt og ondt
na zawsze bez względu na okoliczności

na dłuższą metę idiom
i det lange løb i det lange perspektiv i et langt tidsperspektiv i et langtidsperspektiv på den lange bane
w dalszej perspektywie czasowej, po upływie dostatecznie długiego czasu

na gapę na‿ˈɡapɛ adv
blind passager
jechać bez ważnego biletu – autobusem, pociągiem lub innym publicznym środkiem komunikacji

na gorącym uczynku adv
på fersk gerning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podczas popełniania przestępstwa

na głos adv
højt
tak, że wyraźnie słychać

na lewą stronę na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ adv
vrangen ud
o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz

na ogół na‿ˈɔɡuw adv
sædvanligvis vanligvis
zazwyczaj, przeważnie

na opak adj
modsat omvendt
odwrotny, niż coś powinno być

na opak adv
modsat omvendt
odwrotnie, niż coś powinno być

na oścież na‿ˈɔɕt͡ɕɛʃ adv
på vid gab
o drzwiach, oknie: na całą szerokość

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ adv
udenad
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno na‿ˈpɛvnɔ adv
nok sikkert vist vistnok
z całą pewnością, bez wątpliwości

na podstawie
pga. på basis af på grund af på grundlag af ud fra
wyrażenie zaznaczające, co jest podstawą wykonania danej czynności, dzieła, utworu lub przedmiotu

na przemian na‿ˈpʃɛ̃mʲjãn adv
skiftevis skiftevist vekselvis vekselvist
na zmianę, gdy coś jest przeplecione z czymś innym

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
for eksempel
… poprzedzająca wyliczenie przykładów

na próżno adv
forgæves
na darmo

na równi na‿ˈruvʲɲi adv
på lige fod
w równym stopniu, tak samo, podobnie, jednakowo

na skutek
grundet pga. på grund af
z powodu czegoś

na surowo adv
rå
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez poddania obróbce termicznej

na szczęście na‿ˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕɛ adv
lykkeligvis gudskelov heldigvis til alt held
szczęśliwie, fartownie

na wieki adv
for evig for evigt for stedse for altid
na zawsze

na wszelki wypadek na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk adv
for alle tilfældes skyld for en sikkerheds skyld
przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na własną rękę na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ adv
på egen hånd
samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zawsze adv
for altid for evig for evigt for stedse
bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
skål
zwrot używany przed toastem

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ
udenfor
poza daną ograniczoną przestrzenią

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
ud
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
ude
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na żywo adv
direkte live
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

nabiał ˈnabʲjaw n
mejeriprodukt mælkeprodukt
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabożeństwo n
gudstjeneste
(kościelny) obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;

nabywać v
erhverve
(handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę
dochodzić do czego

nabywca naˈbɨft͡sa n
køber
osoba, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

nabyć v
erhverve købe
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś

nacisk ˈnat͡ɕisk n
tryk
zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie
działanie na coś z pewną siłą
presja, przymus

nacięcie krocza n
episiotomi
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalizować ˌnat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzɔvat͡ɕ v
nationalisere
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczynie naˈt͡ʃɨ̃ɲɛ n
kar
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)
køkkentøj beholder
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne n
blodåre
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

nad nat preposition
over
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia

nad-
over-
…przymiotników, przysłówków i rzeczowników, powstałych z połączenia nad- z rzeczownikiem w bierniku lub narzędniku

nad- prefix
over-
…tworzący czasowniki pochodne

nadal ˈnadal adv
stadigvæk stadig fortsat
w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

nadawać naˈdavat͡ɕ v
sende
zlecać wysłanie za pomocą poczty
udsende sende sende ud
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadawca naˈdaft͡sa n
afsender
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę
ten, kto nadaje komunikat, wiadomość

nadciśnienie n
for høj blodtryk forhøje blodtryk hypertension
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

naddźwiękowy ˌnadʲd͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
supersonisk
poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
håndled
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina ˌnadɡɔˈd͡ʑĩna n
overarbejdstime overtime
(urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadgorliwość n
gesjæftighed geskæftighed
nadmierna gorliwość

nadgorliwy adj
overivrig
nadmiernie, przesadnie gorliwy, wykazujący nadmierny zapał

nadludzki nadˈlut͡sʲci adj
overmenneskelig
taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadmiar ˈnadmʲjar n
overskud
zbyt duża ilość lub liczba czegoś

nadmiernie nadˈmʲjɛrʲɲɛ adv
overdrevent overdrevet
w sposób nadmierny

nadmierny nadˈmʲjɛrnɨ adj
overflødig overdreven overskydende
taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

nadnaturalny ˌnadnatuˈralnɨ adj
overnaturlig
który wykracza ponad to, co jest naturalne

nadnercze nadˈnɛrt͡ʃɛ n
binyre
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadprodukcja ˌnatprɔˈdukt͡sʲja n
overproduktion
wytwarzanie zbyt dużej ilości lub liczby czegoś

nadprzewodnictwo ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲit͡stfɔ n
superkonduktivitet superledning superledningsevne
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

nadprzewodnik ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik n
superleder
(fizyka, fizyczny) ciało, w którym w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadpsuty adj
småfordærvet
(spożywczy) taki, w którym proces psucia się już się rozpoczął

nadstawić drugi policzek natˈstavʲid͡ʑ ˈdruɟi pɔˈlʲit͡ʃɛk v
vende den anden kind til
na zło odpowiedzieć dobrem, na nienawiść miłością; nie odpowiadać przemocą na przemoc

nadstępka n
kølsvin
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;

nadwaga nadˈvaɡa n
overvægt
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;
nadmierna waga czegoś

nadwozie n
karosseri
część górna pojazdu;

nadwzroczność n
langsynethed
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja naˈd͡ʑɛ̇ja n
håb
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nadzorować ˌnadzɔˈrɔvat͡ɕ v
overvåge
sprawować kontrolę nad czymś

nadzwyczajnie ˌnadzvɨˈt͡ʃajɲɛ adv
ekstraordinært
w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

nadzwyczajny ˌnadzvɨˈt͡ʃajnɨ adj
ekstraordinær
szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły
spowodowany szczególnymi okolicznościami lub nieprzewidziany w programie, planie

nagana naˈɡãna n
irettesættelse
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

nagi ˈnaɟi adj
nøgen
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.
(geografia, geograficzny) o terenie, podłożu pozbawiony roślinności
pozbawiony ozdób
nøgen bar
bez ubrania, rozebrany do naga

nagle ˈnaɡlɛ adv
pludselig
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagość ˈnaɡɔɕt͡ɕ n
nøgenhed
brak ubrania na ciele

nagranie naˈɡrãɲɛ n
optagelse
zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
gravsten
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda naˈɡrɔda n
præmie belønning pris
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
brænder
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagły ˈnaɡwɨ adj
pludselig
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek naˈɡwuvɛk n
overskrift rubrik
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
naiv
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

naj- naj prefix
-est -st mest
…służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najczęściej najˈt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕɛ̇j adv
normalt
zwykle

najebany ˌnajɛˈbãnɨ adj
stiv
(wulgarnie, wulgaryzm) pijany, nietrzeźwy

najebać najˈɛbat͡ɕ v
blive beruset fuld stiv
(wulgarnie, wulgaryzm) upić się

najedzony ˌnajɛˈd͡zɔ̃nɨ adj
mæt
taki, który najadł się do syta i nie jest już głodny

najem n
leje
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania

najemnik naˈjɛ̃mʲɲik n
daglejer lønarbejder
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny
lejesoldat lejetropper
(wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
først
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najstarszy zawód świata najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata idiom
kvindens ældste erhverv verdens ældste erhverv
(eufemistycznie) prostytucja

nakaz ˈnakas n
påbud
polecenie, któremu powinno się podporządkować

nakazywać v
beordre påbyde
wydawać nakaz, polecenie, rozkaz
påbyde
stawiać wymagania

naklejka naˈklɛjka n
klistermærke
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;

nakrycie naˈkrɨt͡ɕɛ n
beklædning
coś, co okrywa, zasłania, osłania
dækning
(rzeczownik odczasownikowy) od nakryć
kuvert
naczynia i sztućce na stole

nakrycie głowy n
hovedbeklædning
element stroju zakładany na głowę

nakrywać naˈkrɨvat͡ɕ v
dække
kłaść coś na wierzchu czegoś / kogoś, osłaniając to
układać na stole, przed posiłkiem, zastawę, sztućce, serwetki itp.
gribe
przyłapywać, zastać kogoś na czymś występnym lub wstydliwym

nakręcać v
drive skrue op
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) powodować wzrost lub nasilenie się czegoś
filme
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) realizować film
omvikle vikle vinde
okręcać lub nawijać coś wokół czegoś
pirre stimulere
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wpływać na kogoś, sprawiając że nabiera więcej chęci i energii do działania
skure
kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie
trække trække op
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia

naktuz n
nathus
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

nakład ˈnakwat n
oplag
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nalegać v
insistere
mocno lub uparcie domagać się czegoś

naleśnik naˈlɛɕɲik n
pandekage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć naˈlɛʒɛt͡ɕ v
man skulle måtte burde
(tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się
tilhøre høre til
być w posiadaniu czyimś
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru

należy naˈlɛʒɨ v
burde skulle
powinno się; warto, trzeba, wypada

należyty ˌnalɛˈʒɨtɨ adj
behørig passende tilbørlig
(podniośle) właściwy; taki, jak należy

nalot ˈnalɔt n
belægning
(książkowy) cienka warstwa pyłu, pary itp. osiadła na jakiejś powierzchni
luftangreb
(wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

namawiać nãˈmavʲjät͡ɕ v
opfordre tilskynde
nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać

namibijski ˌnãmʲiˈbʲijsʲci adj
namibisk
odnoszący się do państwa Namibia

namiot ˈnãmʲjɔt n
telt
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętnie nãˈmʲjɛ̃ntʲɲɛ adv
lidenskabeligt
w sposób namiętny; w sposób wywołujący pożądanie lub świadczący o pożądaniu

nanoelektronika n
nanoelektronik
termin odnoszący się do komponentów elektronicznych (zwykle tranzystorów) opartych na strukturach nanometrowych;

nanotechnologia n
nanoteknologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się tworzeniem i zastosowaniem materiałów oraz urządzeń w skali nanometrycznej (1–100 nm) czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek;

napad ˈnapat n
anfald
(medycyna, medyczny) atak (choroby, dolegliwości)
overfald
atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

napalm ˈnapalm n
napalm
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

naparstek naˈparstɛk n
fingerbøl
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastnik naˈpastʲɲik n
angriber
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;
strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napaść ˈnapaɕt͡ɕ n
overgreb
gwałtowny atak (zbrojny, słowny (i tym podobne, i temu podobne))

napis ˈnapʲis n
indskrift inskription påskrift
napisana informacja o czymś

napisać naˈpʲisat͡ɕ v
skrive
wyrazić coś słowami na piśmie

napisy n
rulletekst
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) lista twórców filmu wyświetlana zwykle na jego zakończenie
tekst undertekst
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

napiwek naˈpʲivɛk n
drikkepenge
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napięcie naˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
spænding
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia
stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją
stramning
(rzeczownik odczasownikowy) od napiąć

napletek naˈplɛtɛk n
forhud
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napotykać v
møde træffe
spotykać przypadkiem
spotykać przypadkiem siebie nawzajem
møde
potykać się długo, wiele razy

naprawa naˈprava n
reparation
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę naˈpravdɛ particle
virkeligt
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

naprawiać naˈpravʲjät͡ɕ v
reparere
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

napój ˈnapuj n
drik drink
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój energetyzujący n
energidrik
napój, zwykle gazowany i bezalkoholowy, zawierający substancje pobudzające, takie jak kofeina czy tauryna;

napęd ˈnapɛ̃nt n
drev
(informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące lub zapisujące dane na tzw. nośnikach optycznych (płytach CD i DVD) lub dyskietkach

narażać v
udsætte
wystawiać kogoś lub coś na niebezpieczeństwo lub na szkodliwe działanie

narciarstwo narʲˈt͡ɕarstfɔ n
skiløb
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narciarz ˈnarʲt͡ɕaʃ n
skiløber
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcystyczny adj
narcissistisk
wyróżniający się narcyzmem, związany z narcyzmem

narcyzm n
narcissisme
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkolepsja n
narkolepsi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkoleptyczny adj
narkoleptisk
związany z narkolepsją

narkoman narˈkɔ̃mãn n
narkoman stofmisbruger
osoba uzależniona od narkotyków

narkomański adj
narkoman
dotyczący narkomaństwa lub narkomana

narkotyczny ˌnarkɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
narkotisk
związany z narkotykiem, dotyczący narkotyku

narkotyk narˈkɔtɨk n
narkotikum rusmiddel
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕt͡ɕ n
nationalitet
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
national
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈt͡sʲjalʲism̥ n
nationalsocialisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narodziny ˌnarɔˈd͡ʑĩnɨ n
fødsel
akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka
(przenośnie, przenośnia) powstanie, początek, rozpoczęcie się czegoś

narracyjny adj
narrativ
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację

narta ˈnarta n
ski
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

naruszać naˈruʃat͡ɕ v
krænke overtræde
zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

narwal ˈnarval n
narhval
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;

narybek naˈrɨbɛk n
de ung
(przenośnie, przenośnia) nowa, młoda kadra w jakimś środowisku
fiskeyngel
(ichtiologia, ichtiologiczny) młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;

narzekać naˈʒɛkat͡ɕ v
klage brokke sig
mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narząd płciowy n
kønsorgan
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędzie naˈʒɛ̃ɲd͡ʑɛ n
værktøj
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;
(informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania
(przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy
(przenośnie, przenośnia) metoda, sposób na wykonanie czegoś

naród ˈnarut n
nation
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasienie naˈɕɛ̇̃ɲɛ n
sperm sæd sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;

nasilać v
forstærke intensivere styrke øge
czynić silniejszym, intensywniejszym

nasiono naˈɕɔ̃nɔ n
frø
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;

nastawienie ˌnastaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
holdning attitude indstilling
osobisty stosunek co czegoś
indstilling
element konfiguracji jakiegoś urządzenia

nastolatek ˌnastɔˈlatɛk n
teenager
chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastolatka ˌnastɔˈlatka n
teenagepige
dziewczyna w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastrój ˈnastruj n
humør
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
stemning
wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
derefter dernæst herefter
później, w chwili następnej

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
næste følgende
mający nastąpić, kolejny

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvat͡ɕ v
følge
występować po sobie kolejno
træde på
idąc wchodzić, trafiać na coś

następstwo naˈstɛ̃mpstfɔ n
følge
następowanie po sobie
skutek, rezultat czegoś; zdarzenie następujące w konsekwencji innego zdarzenia/działania

nasycony adj
mæt
pełen czego; będący w stanie sytości
mættet
(chemia, chemiczny) mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze
(chemia, chemiczny) zawierający największą ilość czystej substancji

nasz naʃ pronoun
vores vor
1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
halskæde
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

native speaker n
modersmålsbruger modersmålstaler
osoba posługująca się danym językiem jako językiem ojczystym

natomiast naˈtɔ̃mʲjast conjunction
hvorimod imens mens til gengæld
w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

natron ˈnatrɔ̃n n
natron
(chemia, chemiczny) bezbarwny minerał, uwodniony węglan sodu;

natrętny naˈtrɛ̃ntnɨ adj
påtrængende
taki, który się komuś naprzykrza, taki, który nie daje spokoju, powraca lub powtarza się

natura naˈtura n
natur
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;
ogół cech człowieka lub zwierzęcia

naturalizacja ˌnaturalʲiˈzat͡sʲja n
naturalisering nationalisering
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ adv
naturelt naturligt
w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ interjection
naturligt naturligvis
wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
naturlig
charakterystyczny dla natury

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
med det samme øjeblikkeligt omgående
bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy adj
øjeblikkelig
dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

natężenie ˌnatɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
intensitet styrke
nasilenie danej cechy w odniesieniu do określonej normy lub skali

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈt͡ʃɨt͡ɕɛl n
lærer
osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>ut͡ʃɨˈt͡ɕɛlka n
lærerinde
(edukacja, edukacyjny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
videnskab
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛt͡s n
videnskabsmand forsker
człowiek zajmujący się nauką;

naukowo adv
videnskabeligt
w sposób naukowy

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
videnskabelig
związany z nauką

nawalony adj
fuld stiv
(pospolicie) będący pod wpływem alkoholu lub narkotyków

nawet ˈnavɛt particle
selv
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

nawias ˈnavʲjas n
parentes
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawierzchnia naˈvʲjɛʃxʲɲa n
belægning
górna część drogi, placu, chodnika;

nawigacja n
navigering navigation
(astronautyka, astronautyczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego
(astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

nawigator ˌnavʲiˈɡatɔr n
navigatør
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją
navigator
urządzenie wyznaczające trasę, położenie

nawiązywać v
indlede
zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki
henvise referere
przywoływać jako wzór

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
hinanden
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego
i lige måde
przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu

nawóz ˈnavus n
gødning
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby

nazista naˈʑista n
nazist nazi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazizm ˈnaʑism̥ n
nazisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa ˈnazva n
navn
wyraz lub termin określający coś

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
egennavn
(zobacz) rzeczownik własny

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
efternavn familienavn
nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie n
pigenavn
nazwisko rodowe kobiety przed pierwszym wyjściem za mąż

nazwisko rodowe n
slægtsnavn
nazwisko wpisane w akcie urodzenia będące najczęściej nazwiskiem ojca

nazywać naˈzɨvat͡ɕ v
kalde
określać nazwą, mianem
kalde døbe navngive
nadawać nazwę lub imię
hedde
nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

nazywać rzeczy po imieniu naˈzɨvad͡ʑ ˈʒɛt͡ʃɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu v
kalde en spade for en spade
mówić szczerze, bez ogródek

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvat͡ɕ v
efterligne imitere
powtarzać po kimś jakąś czynność

neandertalczyk ˌnɛãndɛrˈtalt͡ʃɨk n
neandertaler
(przenośnie, przenośnia) (ekspresywnie, ekspresywny) osoba nieokrzesana
neandertaler neandertalmenneske
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;

nefrolog nɛfˈrɔlɔk n
nefrolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka nefrologii

negatyw nɛˈɡatɨf n
negativ
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;
(fotografia) (potocznie, potoczny) klisza negatywowa

negatywnie adv
negativt
w sposób negatywny, ujemnie

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
negativ
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący
stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)

negocjacje n
forhandling
rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.

negocjator n
forhandler
osoba będąca przedstawicielem którejś ze stron negocjacji

negocjować ˌnɛɡɔˈt͡sʲjɔvat͡ɕ v
forhandle
prowadzić rozmowy w celu ustanowienia kompromisu lub dojścia do porozumienia

negroidalny adj
negrid negroid
(antropologia, antropologiczny) mający cechy negroidów, charakterystyczny dla negroidów

nekrolog nɛˈkrɔlɔk n
dødsannonce
afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu
nekrolog
notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

nekromancja n
nekromanti nekromantik
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nektar ˈnɛktar n
nektar
(botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty
(spożywczy) gęsty napój z przecieru owocowego
nektar gudedrik
(mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
neodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszysta ˌnɛɔfaˈʃɨsta n
neofascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu

neofaszystowski ˌnɛɔfaʃɨˈstɔfsʲci adj
neofascistisk nyfascistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom

neofita n
neofyt
człowiek, który zmienił wyznanie na inne
nowy, żarliwy wyznawca jakiejś doktryny, nauki lub ideologii

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
neologisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon ˈnɛɔ̃n n
neon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;
szyld, reklama zbudowana z przezroczystych rurek wypełnionych neonem (1.1), który pod wpływem prądu elektrycznego świeci;

neonazista ˌnɛɔ̃naˈʑista n
nynazist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neonazizmu

neopren nɛˈɔprɛ̃n n
neopren
(chemia, chemiczny) nazwa handlowa syntetycznego kauczuku chloropenowego, który w postaci spienionej jest lekkim i wytrzymałym materiałem stoswanym m.in. do produkcji skafandrów nurkowych;

nepalski nɛˈpalsʲci adj
nepalesisk
odnoszący się do państwa Nepal

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
nepotisme
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptun ˈnɛptũn n
neptunium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd nɛrt n
nørd
osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka ˈnɛrka n
nyre
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw nɛrf n
nerve
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;
(książkowy) zacięcie do czegoś

nerwica n
neurose
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

nerwowo nɛrˈvɔvɔ adv
nervøst
w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nerwowy nɛrˈvɔvɨ adj
nerve
(anatomia, anatomiczny) związany z nerwami, dotyczący nerwów
nervøs
o człowieku: taki, który szybko się denerwuje, ma słabe nerwy
świadczący o zdenerwowaniu, napięciu, niepokoju

nerwus ˈnɛrvus n
nervevrag
(potocznie, potoczny) człowiek nerwowy, łatwo wpadający w gniew

nerwy ˈnɛrvɨ n
nerver
psychiczna odporność
rozdrażnienie, zdenerwowanie, niepokój

nestorianin n
nestorianer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

neurochirurg ˌnɛwrɔˈxʲirurk n
neurokirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami układu nerwowego
(medycyna, medyczny) lekarka - specjalistka w zakresie neurochirurgii

neurolog nɛwˈrɔlɔk n
neurolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka neurologii

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
neurologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego;

neurologiczny adj
neurologisk
(medycyna, medyczny) dotyczący neurologii

neuron ˈnɛwrɔ̃n n
neuron
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatia ˌnɛwrɔˈpatʲja n
neuropati
(medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;

neuroprzekaźnik n
neurotransmitter
(biologia, biologiczny) substancja wydzielana przez synapsy komórek nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi

neutralność ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɔɕt͡ɕ n
neutralitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami
cecha tego, co nie wyraża ocen i emocji
powstrzymywanie się od udziału w toczącym się sporze, konflikcie, zatargu

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
neutral
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny
taki, który nie wyraża ocen, sądów lub emocji
taki, który nie wywołuje skutków (w domyśle zwykle negatywnych)
taki, który zachowuje neutralność polityczną, nie uczestniczy w wojnie między danymi państwami

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
neutrino
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
neutron
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newralgia nɛvˈralʲɟja n
neuralgi
(medycyna, medyczny) nerwoból

nic ɲit͡s indefinitePronoun
intet ingenting ikke noget
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

niczym ˈɲit͡ʃɨ̃m conjunction
som
…przyłączający wyraz lub wyrażenie, które określają podstawę porównania

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnt͡sʲci adj
nederlandsk
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie ɲɛ particle
ikke nej
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
nej ikke
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie (być) ˈɲɛ‿bɨt͡ɕ v
der ingen
forma pomocnicza, wyrażenie nie ma w czasie przyszłym, przeszłym i trybie przypuszczającym

nie chwal dnia przed zachodem słońca ˈɲɛ‿xfal ˈdʲɲa ˌpʃɛd‿zaˈxɔdɛ̃m ˈswɔ̃j̃nt͡sa proverb
ingen kender dagen før solen går ned
nie ciesz się z pozytywnych efektów zbyt wcześnie, bo możesz zapeszyć

nie inaczej ɲɛ iˈna.t͡ʂɛj
netop
sposób potwierdzenia, że coś jest dokładnie tak, jak wcześniej powiedziano, bez żadnych zmian

nie ma ˈɲɛ‿ma v
der være findes ingen ikke
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
der går ikke røg af en brand uden at der er ild i den
nie ma skutku bez przyczyny

nie ma mowy ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ interjection
bestemt ikke det kan der ikke være tale om ikke tale om
o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma róży bez kolców ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlt͡suf proverb
ingen roser uden torne
nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady

nie ma sprawy interjection
ikke noget problem
zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma za co interjection
det var så lidt ingen årsag selv tak jeg beder åh jeg be'r
uprzejma odpowiedź na „dziękuję”

nie na miejscu adv
utilstedelig utilstedeligt
(o zachowaniu) nieadekwatne, niedopuszczalne, niezgodne z normami obyczajowymi i etycznymi

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Rom blev ikke bygget på en dag
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie samym chlebem człowiek żyje ɲɛ‿ˈsãmɨ̃m ˈxlɛbɛ̃m ˈt͡ʃwɔvʲjɛɡ ˈʒɨjɛ proverb
mennesket lever ikke af brød alene
człowiek, oprócz podstawowych potrzeb materialnych, ma także wyższe potrzeby — duchowe

nie taki diabeł straszny, jak go malują ɲɛ‿ˈtaci ˈdʲjabɛw ˈstraʃnɨ ˈjaɡ‿ːɔ maˈlujɔ̃w̃ proverb
fanden er ikke så sort som han afmales
coś okazało się prostsze, niż wyglądało na początku

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈt͡sɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇t͡ɕi proverb
det er ikke alt guld, som skinner det er ikke alt guld som glimrer
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie- ɲɛ prefix
ikke- u-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych
niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik
oznaczający brak lub przeciwieństwo do tego, co oznacza rzeczownik podstawowy
stanowiących nazwę wykonawców czynności lub nosicieli cech
zakończonych na -nie, -cie, oznaczający ich zaprzeczenie
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy
u- ikke-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…

nieadekwatny adj
inadækvat
(książkowy) niezgodny z czymś, niedokładnie czemuś odpowiadający

nieaktywny ˌɲɛakˈtɨvnɨ adj
inaktiv
taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania

nieapetyczny adj
uappetitlig
zniechęcający do jedzenia

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ n
fare
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpiecznie ˌɲɛbɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲɛ adv
faretruende farligt
tak, iż jest to groźnym, ryzykownym

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ adj
farlig
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
blå
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebiesko-czerwony adj
blårød
taki, który ma dwa kolory: niebieski i czerwony

niebieskooki ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci adj
blåøjet
taki, który ma niebieskie oczy

niebinarny adj
nonbinær
taki, który nie identyfikuje się z żadną z dwóch podstawowych płci

niebo ˈɲɛbɔ n
himmel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie
himmel himmerig
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;

nieboszczyk ɲɛˈbɔʃt͡ʃɨk n
afdød
człowiek zmarły

niech ɲɛx particle
lade
…używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 (osoba) lp oraz 3 (osoba) lm

niechęć ˈɲɛxɛ̃ɲt͡ɕ n
mishag
brak chęci, pragnienia czegoś
uprzedzenie, brak pozytywnych uczuć wobec jakiejś osoby lub rzeczy

nieciekawy ˌɲɛ̇t͡ɕɛˈkavɨ adj
kedelig
nieprzyjemny, wzbudzający obawy
kedelig kedsommelig uspændende
niewzbudzający zainteresowania; zwyczajny, przeciętny

niecierpliwość ˌɲɛ̇t͡ɕɛrˈplʲivɔɕt͡ɕ n
utålmodighed
brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

nieczystości n
affald skrald
brudy, śmieci, odchody

nieczystość ɲɛˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ n
urenhed urenlighed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego

nieczysty adj
uren
(sport, sportowy) niezgodny z obowiązującymi przepisami
niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki
o dźwięku: niewyraźny w brzmieniu, zniekształcony
zawierający obce, niepożądane składniki

nieczytelny adj
ulæsbar ulæselig
niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
æblet falder ikke langt fra stammen
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno ɲɛˈdavnɔ adv
for nylig nylig nyligt
w niedalekiej przeszłości

niedawny adj
nylig frisk ny
taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedemokratycznie adv
udemokratisk
w sposób niedemokratyczny

niedemokratyczny adj
udemokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) będący zaprzeczeniem demokracji; inny niż demokratyczny

niedobrowolny adj
ufrivillig
niewynikający z własnej woli, działający pod przymusem

niedobrze ɲɛˈdɔbʒɛ adv
dårligt
źle pod względem fizycznym

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
umoden
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie
o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

niedokrwienie ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ n
iskemi
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕt͡ɕ n
blodmangel anæmi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedokrwistość złośliwa ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔʑd͡ʑ zwɔɕˈlʲiva n
ondartet blodmangel perniciøs anæmi
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna, niedokrwistość niedoborowa wywołana zaburzeniem wchłaniania witaminy B12

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
skod
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedorozwinięty adj
retarderet
(potocznie, potoczny) (psychologia, psychologiczny) opóźniony lub zahamowany w rozwoju umysłowym
underudviklet
nie w pełni rozwinięty; niecałkowicie ukształtowany

niedorzeczny ˌɲɛdɔˈʒɛt͡ʃnɨ adj
absurd meningsløs forrykt irrationel
nie do rzeczy, niemający sensu

niedostateczny adj
utilstrækkelig
(książkowy) niewystarczający, zbyt mały, niespełniający wymagań

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
utilgængelig
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedoświadczenie n
uerfarenhed
brak doświadczenia, orientacji

niedyskrecja ˌɲɛdɨsˈkrɛt͡sʲja n
indiskretion
brak dyskrecji, brak umiejętności zachowania tajemnicy, nieumiejętność milczenia w jakichś sprawach
czyn niedyskretny

niedziela ɲɛ̇ˈd͡ʑɛla n
søndag
siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedzielny ɲɛ̇ˈd͡ʑɛlnɨ adj
søndag
odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli

niedzielny kierowca ɲɛ̇ˈd͡ʑɛlnɨ cɛˈrɔft͡sa idiom
søndagsbilist
(żartobliwie) słaby kierowca, który rzadko jeździ samochodem (zwykle w dni świąteczne)

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈd͡ʑvʲjɛ̇d͡ʑa pʃɨˈswuɡa n
bjørnetjeneste
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć

niedźwiedzica ˌɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇ˈd͡ʑit͡sa n
hun bjørn
(zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź ˈɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇t͡ɕ n
bjørn
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇t͡ɕ pɔˈlarnɨ n
isbjørn
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieelegancki adj
uelegant
taki, który nie jest elegancki

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨt͡ʃnɨ adj
uetisk
niezgodny z etyką

nieformalny ˌɲɛfɔrˈmalnɨ adj
uformel
taki, który nie ma charakteru oficjalnego, nie opiera się na obowiązujących przepisach

niefortunny ˌɲɛfɔrˈtũnːɨ adj
uheldig
nieszczęśliwy, który nie ma szczęścia
który ma niepomyślny przebieg

niegazowany adj
uden brus
(spożywczy) nienasycony dwutlenkiem węgla

niegdyś ˈɲɛɡdɨɕ indefinitePronoun
engang forhen før i tiden førhen i fordums tid i gamle dage
w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

niegroźny adj
harmløs
nieszkodliwy, który nie stanowi zagrożenia dla nikogo ani niczego

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛt͡ʃnɨ adj
uartig
o dziecku: nieposłuszny

niegustowny adj
smagløs usmagelig
w złym guście, bez smaku

nieharmonijny adj
disharmonisk uharmonisk
bez harmonii; pozbawiony harmonii

nieheteronormatywny adj
ikke-heteronormativ
taki, który odbiega od uogólnionych cech, zachowań i norm osób heteroseksualnych

niehigieniczny ˌɲɛxʲiɟɛ̇̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
uhygiejnisk
niezgodny z podstawowymi zasadami higieny

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
irrelevant ubetydelig
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
dunkel
ciemny, słabo oświetlony
dunkel uklar vag
trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

niekaralność n
straffrihed ustraffethed
(odprzymiotnikowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) cecha tego, co jest niekaralne; cecha tych, którzy są niekarani

niekomfortowy adj
ubekvem ukomfortabel
pozbawiony komfortu, niewygodny

niekorzystny adj
ufordelagtig
taki, który przynosi straty

niektóry ɲɛˈkturɨ indefinitePronoun
nogen
niektórzy, niektóre w użyciu rzeczownikowym pewne osoby
nogen vis
pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy

nieleczony adj
ubehandlet
(medycyna, medyczny) o chorobie niepoddany ani niepoddawany zabiegom eliminującym lub ograniczającym wpływ na organizm
(medycyna, medyczny) o pacjencie niepoddany ani niepoddawany zabiegom przywracającym zdrowie lub eliminującym stan chorobowy

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
illegal ulovlig
niezgodny z prawem

nieletni adj
mindreårig umyndig
(potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości

nieletni n
mindreårig umyndig
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia

nieliczny ɲɛˈlʲit͡ʃnɨ adj
få
który nie jest liczny, którego nie jest dużo

nielogiczny adj
ulogisk
sprzeczny z prawidłami logiki

nielojalny adj
illoyal
pozbawiony lojalności

nieludzki ɲɛˈlut͡sʲci adj
umenneskelig
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi
nie taki, jaki jest właściwy człowiekowi, przerastający możliwości czy siły człowieka

niemal ˈɲɛ̃mal particle
næsten
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było

niemetal ɲɛ̃ˈmɛtal n
ikkemetal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡sʲci adj
tysk
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡sʲci n
tysk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemieckojęzyczny ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
tysksproget
spisany, stworzony w języku niemieckim
tysksproget tysktalende
posługujący się językiem niemieckim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim

niemieć ˈɲɛ̃mʲjɛ̇t͡ɕ v
blive stum
tracić mowę, umiejętność wysłowienia się

niemoralny ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ adj
amoralsk umoralsk
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemowlę ɲɛ̃ˈmɔvlɛ n
spædbarn baby
małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemowlęctwo n
spædbarnsalder
okres rozwoju człowieka obejmujący pierwsze dwanaście miesięcy życia od momentu narodzin

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
umulig
taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemuzykalny adj
umusikalsk
taki, który nie ma zdolności muzycznych

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
stum
taki, który nie może mówić
niewymawiany, taki, którego nie słychać (np. o literze)

nienarodzony ˌɲɛ̃narɔˈd͡zɔ̃nɨ adj
ufødt
taki, który się (jeszcze) nie narodził/urodził

nienaruszony adj
intakt uberørt
taki, który nie został naruszony, zachował się w stanie pierwotnym

nienasycony adj
umættelig
(przenośnie, przenośnia) nieznający umiaru; stale pragnący więcej
niemogący się nasycić; niepotrafiący najeść się do syta
umættet
(chemia, chemiczny) posiadający atomy węgla połączone z innymi atomami wiązaniami wielokrotnymi

nienaturalny ˌɲɛ̃natuˈralnɨ adj
unaturlig
taki, który nie wynika z praw natury
niezgodny z normalnym porządkiem rzeczy

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲid͡ʑit͡ɕ v
hade
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawistny adj
hadefuld
wyrażający nienawiść

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕt͡ɕ n
had
silna niechęć, awersja, wrogość;

nieobecność ˌɲɛɔˈbɛt͡snɔɕt͡ɕ n
fravær
brak kogoś w jakimś miejscu
(urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć, dnia pracy itp.

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛt͡snɨ adj
fraværende
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa
(przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej

nieoczekiwany ˌɲɛɔt͡ʃɛciˈvãnɨ adj
uforventet
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
ubøjelig
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodpowiedzialność n
ansvarsløshed uansvarlighed
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieodpowiedzialne; cecha tych, którzy są nieodpowiedzialni

nieodpowiedzialny ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑalnɨ adj
uansvarlig
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać

nieodwołalnie adv
uigenkaldeligt
bez odwołania, bezpowrotnie

nieodwołalny adj
uigenkaldelig
niemożliwy do odwołania, cofnięcia

nieodwracalny adj
irreversibel
taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieokreślony ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
ubestemt
niejasny, nieprecyzyjny, niezupełnie zdefiniowany, niezupełnie określony

nieomylny ˌɲɛɔ̃ˈmɨlnɨ adj
fejlfri ufejlbar ufejlbarlig
(dawniej, dawny) wolny od błędów i odchyleń
ufejlbarlig fejlfri ufejlbar
taki, który się nie myli

nieopanowany adj
ukontrollabel ukontrollerbar
niepanujący nad sobą; niepowściągliwy, gwałtowny
taki, nad którym ktoś nie panuje; niezależny od czyjej woli

nieorganiczny adj
uorganisk
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieostrożnie adv
uforsigtigt
w sposób nieostrożny

nieostrożny ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ adj
uforsigtig
taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

niepalący ˌɲɛpaˈlɔ̃nt͡sɨ n
ikke-ryger ikkeryger
osoba, która nie pali papierosów

nieparlamentarnie adv
uparlamentarisk
w sposób niecenzuralny, naruszający dobre obyczaje

nieparlamentarny adj
uparlamentarisk
wykraczający poza normy obyczajowe lub moralne

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
ulige
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepedagogiczny adj
upædagogisk
niezgodny z zasadami pedagogiki

niepewnie ɲɛˈpɛvʲɲɛ adv
usikkert
od: niepewny

niepewność ɲɛˈpɛvnɔɕt͡ɕ n
usikkerhed
brak pewności

niepewny ɲɛˈpɛvnɨ adj
usikker
ciężki do przewidzenia, niebezpieczny, ryzykowny; taki, który nie jest pewny, oczywisty, jasny
chwiejny, mający wątpliwości lub wzbudzający wątpliwości
taki, na którym nie można polegać, nie zaufany

niepełnoletniość n
mindreårighed
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości

niepełnosprawność ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɔɕt͡ɕ n
invaliditet
bycie niepełnosprawnym, cecha osoby niepełnosprawnej

niepisany ˌɲɛpʲiˈsãnɨ adj
uskreven
taki, który nie jest gwarantowany na piśmie; nie jest spisany

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕt͡ɕ n
uafhængighed selvstændighed
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepokalane poczęcie n
ubesmittet undfangelse uplettet undfangelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego

niepokoić ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>it͡ɕ v
forurolige bekymre
wzbudzać niepokój, martwić
bekymre sig
mieć obawy, martwić się

niepokojący adj
foruroligende
wzbudzający niepokój; zakłócający spokój

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
uro ængstelse ængstelighed
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepoprawny adj
uforbederlig
taki, który nie zamierza lub nie daje się poprawić
ukorrekt
niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami

niepopularny adj
upopulær
niezgodny z opinią ogółu, nielubiany

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
misforståelse
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieporównywalny adj
ikke sammenlignelig usammenlignelig
nie dający się porównać, zbyt różny/odmienny

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
ulydighed
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłuszeństwo obywatelskie n
civil ulydighed
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) świadome złamanie prawa w imię wyższych wartości, walki politycznej lub dobra społeczeństwa;

nieposłuszny adj
ulydig
odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebnie ˌɲɛpɔˈṭʃɛbʲɲɛ adv
unødvendigt unødvendigvis
w sposób niepotrzebny

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
unødvendig
taki, który nie jest potrzebny

niepoważny adj
useriøs
niedający się traktować poważnie
niezachowujący powagi i odpowiedzialności

niepowodzenie ˌɲɛpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
fiasko
przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepożądany adj
uønsket uvelkommen
taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda ɲɛˈpravda interjection
ik' ikke
używany na końcu frazy, w celu wyrażenia chęci potwierdzenia jej prawdziwości przez współrozmówcę, lub otrzymania aprobaty wobec poprzedzającej wykrzyknik frazy; często stosowany wraz z zmianą intonacji

nieprawda ɲɛˈpravda n
usandhed
coś co jest niezgodne z prawdą

nieprawdopodobnie adv
usandsynligt
w sposób nieprawdopodobny

nieprawdopodobność n
usandsynlighed
cecha tego, co nieprawdopodobne

nieprawdopodobny ˌɲɛpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
usandsynlig
pozbawiony cech prawdopodobieństwa, niedający się uznać za prawdziwy

nieprawdziwy ˌɲɛpravʲˈd͡ʑivɨ adj
usand
taki, który nie jest prawdziwy

nieprawidłowo ˌɲɛpravʲidˈwɔvɔ adv
forkert ukorrekt urigtig
w sposób nieprawidłowy

nieprawidłowy ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ adj
ukorrekt
niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe

nieproporcjonalnie adv
uforholdsmæssig uforholdsmæssigt
w sposób nieproporcjonalny

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
intransitiv
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzerwanie adv
uafbrudt
bez przerwy, ciągle, przez cały czas

nieprzerwany adj
konstant stadig uafbrudt ubrudt
trwający bez przerwy

nieprzewidywalność n
uforudsigelighed
cecha tego, co nieprzewidywalne; cecha tych, którzy są nieprzewidywalni

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
uforudsigelig uforventelig
taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzezroczysty adj
ugennemsigtig uigennemsigtig
o substancji nieprzepuszczający światła, nieprzejrzysty

nieprzygotowany ˌɲɛpʃɨɡɔtɔˈvãnɨ adj
uforberedt
taki, który zaniedbał przygotowań

nieprzyjaciel ˌɲɛpʃɨˈjät͡ɕɛl n
fjende
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk
uven
ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
barsk
taki, który nie sprzyja, stanowiący przeszkodę
fjendtlig uvenlig antagonistisk
nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjaźnie ˌɲɛpʃɨˈjäʑɲɛ adv
uvenligt
w sposób nieprzyjazny

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
ubehagelig
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzystępny adj
uforståelig utilgængelig
zbyt zawiły; trudny do zrozumienia
utilgængelig
(psychologia, psychologiczny) zachowujący dystans w relacjach z ludźmi
taki, do którego trudno dotrzeć

nieprzyzwoitość n
uanstændighed usædelighed
brak przyzwoitości

nieprzyzwoity ˌɲɛpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
uanstændig usømmelig anstødelig
niezgodny z powszechnymi zasadami moralnymi (często w kontekście seksualnym)

niepłodny adj
ufrugtbar
o człowieku, zwierzęciu: niezdolny do rozrodu, płodzenia; nie wydający potomstwa
o ziemi, glebie: jałowy, nieurodzajny, pustynny

nieraz ˈɲɛras adv
en gang imellem
wiele razy, często

nierdzewny adj
rustfri
nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

niereformowalny adj
uhelbredelig uforbederlig
taki, którego nie daje się zreformować, naprawić, nawrócić, zmienić

nieregularnie ˌɲɛrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
uregelmæssigt
w sposób nieregularny

nieregularność n
uregelmæssighed
cecha tego, co nieregularne

nieregularny adj
uensartet uregelmæssig
mający kształt, wygląd lub formę inną, nietypową dla obiektów danego typu
uregelmæssig
pojawiający się, działający, występujący w nierównych odstępach czasu
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) taki, który nie podlega danej regule, odbiega od niej

niereligijność n
irreligiøsitet
brak religijności, bycie niereligijnym, niewiara

nierozsądny adj
tankeløs ufornuftig
świadczący o braku rozsądku

nierozwiązywalny adj
uløselig
niemożliwy do rozwiązania lub rozwikłania

nieruchomo ˌɲɛruˈxɔ̃mɔ adv
stille
bez ruchu, nie poruszając się, nie wykonując żadnych ruchów

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕt͡ɕ n
fast ejendom
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;
immobilitet ubevægelighed
stan bezruchu

nierówność ɲɛˈruvnɔɕt͡ɕ n
ujævnhed
brak równości powierzchni, brak gładkości
ulighed
(matematyka, matematyczny) wyrażenia algebraiczne połączone znakiem , ≤ lub ≥, określającym warunek jaki mają spełniać rozwiązania;
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

nierówny ɲɛˈruvnɨ adj
ujævn
mający zmienne tempo
niemający równej, gładkiej, jednolitej powierzchni
inny, różniący się pod względem wielkości, siły, natężenia
mający nieregularny kształt

nieskończenie adv
uendeligt
całkowicie, wielce, bardzo

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɔ̃nɨ adj
endeløs uendelig
(przenośnie, przenośnia) trwający niezwykle długo, nieustający
uendelig endeløs
niemający końca, niekończący się

nieskuteczny adj
ineffektiv
pozbawiący skuteczności, niedziałający

niesmaczny ɲɛˈsmat͡ʃnɨ adj
smagløs usmagelig
(przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku
smagsløs
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) źle smakujący

niespodzianka ˌɲɛspɔˈd͡ʑãŋka n
overraskelse
coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespodziewanie ˌɲɛspɔd͡ʑɛˈvãɲɛ adv
uforventet
w sposób nieoczekiwany, niespodziewany, powodujący zaskoczenie

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
urolig
będący ciągle w ruchu, wciąż podejmujący nowe działania
nerwowy
przejęty niepokojem, lękiem, troską

niesporczak n
bjørnedyr
(zoologia, zoologiczny) Tardigrada, typ bardzo małych zwierząt bezkręgowych;
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z typu niesporczak (1.1)

niesprawiedliwie ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ adv
uretfærdigt
w sposób niesprawiedliwy

niesprawiedliwość ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕt͡ɕ n
uretfærdighed
brak sprawiedliwości
niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niesprawiedliwy ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
uretfærdig
taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niespójny adj
inkohærent inkonsistent modsigelsesfyldt usammenhængende
nieukładający się w logiczną całość

niestabilny ˌɲɛstaˈbʲilnɨ adj
instabil ustabil
chwiejny, który nie ma stabilizacji, który się łatwo zmienia

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
desværre uheldigvis
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

niestosowny adj
upassende
taki, który nie jest dostosowany do okoliczności

niesympatyczny adj
usympatisk
taki, który nie jest sympatyczny; niemiły

nieszczelność n
utæthed
cecha tego, co nieszczelne; brak szczelności

nieszczelny adj
utæt
mający szczeliny, przepuszczający coś

nieszczerość n
uærlighed
cecha tego, co nieszczere; cecha tego, kto jest nieszczery

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕa ˈxɔd͡zɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
en ulykke kommer sjældent alene
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście ɲɛˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕɛ n
ulykke
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń

nieszczęśliwie adv
uheldigt
w sposób sprowadzający nieszczęście

nieszczęśliwy ˌɲɛʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
uheldig
prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń
ulykkelig
nieodczuwający szczęścia, przygnębiony

niesłychanie ˌɲɛswɨˈxãɲɛ adv
uhørt
w sposób niesłychany, bardzo, niesamowicie

niesłychany ˌɲɛswɨˈxãnɨ adj
uhørt
taki, o którym nie słyszano, nadzwyczajny

nietaktowny ˌɲɛtakˈtɔvnɨ adj
taktløs
pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny
świadczący o braku taktu

nietknięty ɲɛˈtʲcɲɛ̃ntɨ adj
intant uberørt vild
(książkowy) zachowany w stanie pierwotnym

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
flagermus
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietrzeźwy ɲɛˈṭʃɛʑvɨ adj
beruset fuld stiv påvirket
pijany, będący w stanie upojenia alkoholowego

nietrzymanie moczu n
urininkontinens
(medycyna, medyczny) niekontrolowany i mimowolny wypływ moczu z pęcherza moczowego

nietykalny adj
ukrænkelig
taki, którego coś chroni, nie można go tknąć

nietypowy ˌɲɛtɨˈpɔvɨ adj
atypisk
inny niż powszechnie spotykany, nie należący do żadnego typu

nieudolność n
uduelighed uformåenhed
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieudolne; cecha tych, którzy są nieudolni

nieudolny adj
uduelig
nie potrafiący dobrze czegoś zrobić

nieuleczalny ˌɲɛ<sup>w</sup>ulɛˈt͡ʃalnɨ adj
uhelbredelig
(medycyna, medyczny) taki, który jest niemożliwy do wyleczenia
uhelbredelig uforbederlig
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) taki, którego nie można zmienić lub przezwyciężyć

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
uundgåelig
taki, którego nie da się uniknąć; taki, który musi zajść

nieuprzejmy adj
uhøflig
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieuważny adj
distræt ukoncentreret uopmærksom åndsfraværende
taki, który robi coś bez skupienia na wykonywanej czynności
uoverlagt
taki, który świadczy o braku skupienia przez osobę wykonującą pewną czynność

nieuzasadniony ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ adj
grundløs
nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia

niewart funta kłaków idiom
ikke fem potter pis værd ikke mange potter pis værd
(potocznie, potoczny) bezwartościowy, nic niewart, do niczego

niewart złamanego grosza ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa adj
ikke fem potter pis værd ikke mange potter pis værd
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

nieważkość n
vægtløshed
(fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia;

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
ugyldig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej

niewdzięczność ɲɛˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ n
utaknemlighed utaknemmelighed
brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny ɲɛˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɨ adj
utaknemlig utaknemmelig
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności
niedający wyników proporcjonalnych do włożonego wysiłku

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
utrolig
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidoczny ˌɲɛvʲiˈdɔt͡ʃnɨ adj
usynlig
taki, którego nie widać

niewidzialność n
usynlighed
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niewidzialne; cecha tych, którzy są niewidzialni

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈd͡ʑalnɨ adj
usynlig
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiele ɲɛˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
få lidt
nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewielki ɲɛˈvʲjɛlʲci adj
lille mindre
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu

niewierność ɲɛˈvʲjɛrnɔɕt͡ɕ n
utroskab
zdrada, bycie niewiernym

niewierny adj
utro
taki, który nie dochował wierności w małżeństwie lub innym związku
taki, który sprzeniewierzył się, zdradził kogoś lub coś

niewierny Tomasz ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ n
tvivlende Thomas
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) człowiek skrajnie nieufny, który nie uwierzy w coś, dopóki tego nie zobaczy i nie dotknie, stwierdzając fakt namacalnie

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕt͡ɕ n
uskyld
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
uskyldig harmløs
taki, który nie ma poważnych konsekwencji
uskyldig ren
taki, który nie zna zła, postępuje czysto, jest nieskalany
uskyldig sagesløs
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewolnica n
slavinde
kobieta będąca własnością innej osoby
kobieta poddająca się czyjejś woli

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲit͡stfɔ n
slaveri
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲit͡ʃɨ adj
slavisk
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
slave træl
osoba będąca w niewoli

niewrażliwy adj
følelsesløs hjerteløs
pozbawiony wrażliwości
usårlig
niepodatny na działanie

niewydolność serca n
hjerteinsufficiens
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej

niewykwalifikowany adj
ufaglært
niemający kwalifikacji, odpowiedniego wykształcenia lub przygotowania

niewyraźny ˌɲɛvɨˈraʑnɨ adj
uklar utydelig
niejasno wyrażony, niejasny, niezupełnie nieokreślony, zagmatwany
taki, któremu brakuje wyrazistości, niezbyt dobrze widzialny, słyszalny lub odczuwalny

niewystarczający adj
utilstrækkelig
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewysłowiony ˌɲɛvɨswɔˈvʲjɔ̃nɨ adj
udtrykkelig uudtalelig
niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów

niewytłumaczalny adj
uforklarlig
nie dający się wytłumaczyć lub wyjaśnić, niemożliwy do wytłumaczenia

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
utvivlsomt givetvis uden tvivl sikkert
najprawdopodowniej tak jest (taki jest stan rzeczy lub wyrażający daną opinię jest o tym przekonany)

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈt͡ɕivɨ adj
forkert
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezadowalający adj
utilfredsstillende
niespełniający oczekiwań, niezbyt dobry, pozostawiający wiele do życzenia

niezadowolenie ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
utilfredshed
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
misfornøjet utilfreds
odczuwający niezadowolenie

niezależnie adv
uafhængigt
bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności)
uanset
bez względu na coś (sugeruje, że jakiś argument nie jest wystarczająco ważny)

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕt͡ɕ n
uafhængighed
bycie niezależnym od kogoś lub czegoś

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
uafhængig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie
samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego
bezstronny, niezwiązany z żadną z grupą społeczną, niekierujący się jej interesem

niezamierzony adj
utilsigtet
przypadkowy

niezamężny ˌɲɛzãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
ugift
zwykle o kobiecie: nie mająca męża, będąca panną; nie będąca żoną, małżonką

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
forglemmigej
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezawodność n
pålidelighed
cecha tego, co nie zawodzi, na czym lub kim można polegać
(technologia, technika, techniczny) cecha systemu poprawnie działającego przez wymagany czas;

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
fornøden nødvendig vital
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛt͡sɨdɔˈvãɲɛ adv
ubeslutsomt
w sposób niezdecydowany

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛt͡sɨdɔˈvãɲɛ n
ubeslutsomhed
nieumiejętność podjęcia decyzji

niezdrowy ɲɛˈzdrɔvɨ adj
usund
chory lub nie do końca zdrowy
szkodliwy dla zdrowia

niezgrabny adj
akavet klodset
niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny

niezidentyfikowany obiekt latający n
uidentificeret flyvende objekt
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

niezliczony adj
utællelig
niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmienny ɲɛˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
uforanderlig
taki, który się prędko nie zmienia; w którym nie zachodzą zmiany

niezmiernie adv
yderst højst overordentlig særdeles
w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie

nieznajomy ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ adj
ukendt
taki, który nie jest komuś znany; obcy, nieznany

nieznajomy ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ n
fremmed
osoba nieznana, obca

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
ukendt
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany
mało znany

nieznośny ɲɛˈznɔɕnɨ adj
uudholdelig ubærlig ulidelig utålelig
taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
uforståelig
niedający się zrozumieć

niezwyciężony ˌɲɛzvɨt͡ɕɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
uovervindelig
taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykle ɲɛˈzvɨklɛ adv
ualmindeligt usædvanligt
w sposób niezwykły, nietypowy

niezwykłość n
usædvanlighed
cecha tego, co niezwykłe

niezwykły ɲɛˈzvɨkwɨ adj
usædvanlig ualmindelig
rzadko spotykany, nietypowy

niezwłocznie ɲɛˈzvwɔt͡ʃʲɲɛ adv
med det samme
bez zwłoki, natychmiast

nieśmiałość ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕt͡ɕ n
generthed genert
cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
genert
niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕt͡ɕ n
udødelighed
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
udødelig
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieść ɲɛ̇ɕt͡ɕ v
bære
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieźle ˈɲɛ̇ʑlɛ adv
ikke dårligt
w miarę dobrze, całkiem dobrze

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
ugift
zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ n
ugift
mężczyzna, który nie ma żony

nieżyczliwie adv
uvenligt
w sposób nieżyczliwy

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
aldrig
w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie ˈɲiɟd͡ʑɛ adv
intetsteds ingen sted
w żadnym miejscu

nigerski ɲiˈɡɛrsʲci adj
nigersk
odnoszący się do państwa Niger

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
nigeriansk
odnoszący się do państwa Nigeria

nijak ˈɲijak adv
på ingen måde
(potocznie, potoczny) (pospolicie) w żaden sposób

nikaraguański ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
nicaraguansk
odnoszący się do państwa Nikaragua

nikczemnik n
kanalje nidding skurk slynger tølper usling
ktoś postępujący niegodziwie

nikiel ˈɲicɛl n
nikkel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
nikotin
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt ɲikt pronoun
ingen
żadna osoba

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
nymfomani
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

niob ɲɔp n
niobium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski ˈɲisʲci adj
lav
mający mały wymiar w pionie
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
oceniany ujemnie w sensie moralnym

nisko ˈɲiskɔ adv
lavt
na niedużej wysokości
na niewysokim poziomie bądź pozycji w rankingu, tabeli

niskobiałkowy ˌɲiskɔbʲjawˈkɔvɨ adj
proteinfattig
mający mały procent zawartości białka, dostarczający organizmowi mało białka

niskokaloryczny ˌɲiskɔkalɔˈrɨt͡ʃnɨ adj
kaloriefattig kalorielet
mający/dostarczający małą ilość kalorii

niskotłuszczowy ˌɲiskɔtwuʃˈt͡ʃɔvɨ adj
fedtfattig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o niskiej zawartości tłuszczu

niszczyciel ɲiʃˈt͡ʃɨt͡ɕɛl n
ødelægger
ten, kto niszczy
destroyer jager
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;

niszczyć ˈɲiʃt͡ʃɨt͡ɕ v
ødelægge
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nitrogliceryna n
nitroglycerin
(chemia, chemiczny) oleista, wybuchowa ciecz o wzorze sumarycznym C3H5N3O9, używana głównie w produkcji dynamitu oraz jako lek rozszerzający naczynia krwionośne;

niuans ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s n
nuance
drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień

niuansować ˌɲu<sup>w</sup>ãw̃ˈsɔvat͡ɕ v
nuancere
ukazywać / wydobywać subtelne, ledwie dostrzegalne szczegóły / różnice

niuton ˈɲutɔ̃n n
newton
(fizyka, fizyczny) jednostka siły w układzie SI;

niwelować v
nivellere
zrównywać dwa różne elementy
łagodzić skutki czegoś

nizina ɲiˈʑĩna n
lavland
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

nić ɲit͡ɕ n
tråd
cienkie włókno używane np. do szycia
długi, cienki obiekt przypominający nić (1.1)

nić Ariadny ˈɲit͡ɕ arʲˈjadnɨ idiom
ariadnetråd
coś, co pomaga wybrnąć z kłopotów; kluczowy element będący rozwiązaniem problemu

niż ɲiʃ conjunction
end
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

niż ɲiʃ n
lavtryk
(meteorologia, meteorologiczny) ośrodek niskiego ciśnienia atmosferycznego;

niżej wymieniony adj
nedennævnt
podany bądź wskazany w dalszej części tekstu lub wypowiedzi

nobel ˈnɔbɛl n
nobelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc nɔt͡s n
nat
okres od zmierzchu do świtu;

nocebo nɔˈt͡sɛbɔ n
nocebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy przyjmowania placebo;

nochal n
nyser
(potocznie, potoczny) (zgrubienie) nos

nocna zmiana ˈnɔt͡sna ˈzmʲjãna n
nathold
grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki nocą
okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocnik ˈnɔt͡sʲɲik n
natpotte potte
naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny ˈnɔt͡snɨ adj
natlig nat-
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocowanie n
overnatning
spędzanie gdzieś nocy, zazwyczaj w obcym miejscu

nocować nɔˈt͡sɔvat͡ɕ v
overnatte
spędzać gdzieś noc, najczęściej w obcym miejscu

noga ˈnɔɡa n
ben
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;

nogawka nɔˈɡafka n
bukseben
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nokaut n
knockout
(sport, sportowy) w sportach walki: cios powalający przeciwnika i uniemożliwiający dalszy pojedynek;

noktowizor ˌnɔktɔˈvʲizɔr n
natkikkert
urządzenie umożliwiające widzenie w ciemności;

nomada nɔ̃ˈmada n
nomade
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) człowiek zmieniający miejsca zamieszkania

nomadyczny adj
nomadisk
związany z nomadyzmem

non stop adj
nonstop
trwający bez przerwy

non stop adv
nonstop
bez przerwy

nonszalancki adj
nonchalant
(książkowy) świadczący o czyjejś nonszalancji, traktujący innych lekceważąco

nordycki nɔrˈdɨt͡sʲci adj
nordisk
(książkowy) północnoeuropejski;

nori n
noritang
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone wodorosty używane jako dodatek do potraw oraz – w formie arkuszy – do przygotowywania sushi;

norka n
mink
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

norma ˈnɔrma n
norm
ogólnie przyjęta zasada;
(technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;

normalny nɔrˈmalnɨ adj
normal
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
najczęściej spotykany, typowy
zdrowy psychicznie i fizycznie
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne

normatywny adj
normativ
określający obowiązujące normy

normański adj
normannisk
związany z Normanami, dotyczący Normanów

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
norsk
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski nɔrˈvɛsʲci n
norsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Norwegii;

nos nɔs n
næse flynæse
dziób samolotu
næse skonæse
koniec buta
næse snude
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;

nosić ˈnɔɕit͡ɕ v
bære
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
have på
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosić imię ˈnɔɕit͡ɕ ˈĩmʲjɛ v
bære navn
(książkowy) mieć nazwę

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛt͡s n
næsehorn
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy nɔˈsɔvɨ adj
nasal
(fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
nostalgi
tęsknota, zwłaszcza za krajem ojczystym

nostalgiczny ˌnɔstalʲˈɟit͡ʃnɨ adj
nostalgisk
(książkowy) taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze n
båre
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

nosówka nɔˈsufka n
hundesyge
(weterynaria, weterynaryjny) groźna choroba zakaźna psów;

notacja nɔˈtat͡sʲja n
notation
pewien ściśle określony sposób zapisu
zbiór znaków notacji (1.1)

nowelizacja n
lovændring
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjęcie nowej lub odnowionej ustawy;

nowicjat nɔˈvʲit͡sʲjat n
noviciat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres próbny kandydata do zakonu;

nowobogacki adj
nouveau riche nyrig
(pejoratywnie, pejoratywny) od niedawna wzbogacony i ostentacyjnie to ukazujący

nowobogacki n
nouveau riche nyrig
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która niedawno się wzbogaciła, a wciąż niemająca dobrego smaku, obycia

nowoczesny ˌnɔvɔˈt͡ʃɛsnɨ adj
moderne
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny
postępowy, niezacofany

nowogrecki ˌnɔvɔˈɡrɛt͡sʲci n
nygræsk
(językoznawstwo, językoznawczy) współczesny język grecki używany powszechnie w Grecji i na Cyprze;

nowojorczyk ˌnɔvɔˈjɔrt͡ʃɨk n
newyorker
mieszkaniec Nowego Jorku (miasta)

nowomowa n
nysprog
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

nowotestamentowy adj
nytestamentlig
związany z Nowym Testamentem, dotyczący Nowego Testamentu

nowotwór nɔˈvɔtfur n
svulst tumor knude
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowozelandzki ˌnɔvɔzɛˈlãnt͡sʲci adj
newzealandsk
odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowość ˈnɔvɔɕt͡ɕ n
nyhed
coś nowego

nowy ˈnɔvɨ adj
ny
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego
kolejny
ny frisk
istniejący od niedawna

nowy ˈnɔvɨ n
ny
osoba, która dopiero od niedawna należy do danego środowiska

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
næsebor
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nośny adj
bæredygtig
(technologia, technika, techniczny) dający możliwość przejęcia przez materiał lub konstrukcję obciążeń zewnętrznych

nożownik n
knivmager
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik produkujący noże
knivstikker
(kryminologia, kryminologiczny) przestępca posługujący się nożem

nożyczki nɔˈʒɨt͡ʃʲci n
saks
małe nożyce;

nudności n
kvalme
(medycyna, medyczny) mdłości, stan poprzedzający wymioty

nudny ˈnudnɨ adj
kedelig
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudysta nuˈdɨsta n
nudist naturist
osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

nuklearny adj
nuklear
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomu
(wojskowość, wojskowy) dotyczący broni działającej na zasadzie rozszczepienia jądra atomu
(wojskowość, wojskowy) dotyczący konfliktu zbrojnego z użyciem broni nuklearnej (1.2)

nuklid n
nuklid
(fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer ˈnũmɛr n
nummer
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru
egzemplarz czasopisma z daną datą
pozycja w programie (zwykle w cyrku)
(przenośnie, przenośnia) żart, przekręt, oszustwo

numerologia n
numerologi
(ezoteryka) pseudonauka badająca rzekome profetyczne właściwości i symbolikę liczb oraz ich wpływ na koleje losu;

numerologiczny adj
numerologisk
związany z numerologią, dotyczący numerologii

numeryczny ˌnũmɛˈrɨt͡ʃnɨ adj
nummerisk
składający się z liczb lub cyfr

numizmatyczny adj
numismatisk
związany z numizmatyką

numizmatyk n
numismatiker
specjalista w dziedzinie numizmatyki, naukowy badacz historycznych monet
numismatiker møntsamler
zbieracz numizmatów

numizmatyka n
numismatik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i klasyfikowaniem monet i medali;

nuncjusz ˈnũnt͡sʲjuʃ n
nuntius
dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nurek ˈnurɛk n
dykker
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych

nurkowanie ˌnurkɔˈvãɲɛ n
dykning
(rzeczownik odczasownikowy) od nurkować

nurkować nurˈkɔvat͡ɕ v
dykke
pływać pod powierzchnią wody

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
stor skallesluger
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nuta ˈnuta n
node
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nylon ˈnɨlɔ̃n n
nylon
(włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;

nynorsk ˈnɨ̃nɔrsk n
landsmål nynorsk
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dwóch oficjalnych języków używanych w Norwegii; (dosłownie) „nowonorweski”;

nypel n
nippel
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;
(technologia, technika, techniczny) tulejka mosiężna z przewężeniem z jednej strony i gwintowanym wewnętrznie kołnierzem z drugiej, łącząca obręcz koła roweru ze szprychą;

nów nuf n
nymåne
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż nuʃ n
kniv
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

o ɔ preposition
mod
…wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu
om på
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o brzasku adv
ved daggry
wczesnym rankiem, gdy wstaje słońce

o czasie ɔ‿ˈt͡ʃaɕɛ adv
rettidig rettidigt
we właściwym (zaplanowanym) momencie

o rzut kamieniem ɔ‿ˈʒut kãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̃m adv
stenkast
niedaleko, w pobliżu, bliziutko

o wiele ɔ ˈvjɛ.lɛ adv
alt for langt
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy

oaza ɔˈaza n
oase
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;
(przenośnie, przenośnia) miejsce spokoju i schronienia

oba ˈɔba collective
begge
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi

obaj ˈɔbaj collective
begge både
dwie konkretne osoby określone rzeczownikiem rodzaju męskoosobowego; i jeden, i drugi

obawa ɔˈbava n
uro angst frygt ængstelighed ængstelse
niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść

obcas ˈɔpt͡sas n
hæl
(obuwnictwo, obuwniczy) część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić ɔpˈxɔd͡ʑit͡ɕ v
fejre
świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces
gå omkring omgå
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie
omgå
omijać, ignorować jakiś problem, zagadnienie
handle
poradzić sobie bez czegoś lub kogoś (określenie najczęściej używane w formie dokonanej)
håndtere
traktować, zajmować się czymś

obcisły ɔpʲˈt͡ɕiswɨ adj
stramtsiddende tætsiddende
o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obciążać ɔpʲˈt͡ɕɔ̃w̃ʒat͡ɕ v
belaste
zwiększać ciężar

obcojęzyczny ˌɔpt͡sɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
fremmedsproget
odnoszący się do innego języka
posługujący się językiem obcym

obcy ˈɔpt͡sɨ adj
fremmed
nienależący do jakiegoś kręgu

obcęgi n
tang
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obdukcja ɔbˈdukt͡sʲja n
obduktion
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;

obecnie ɔˈbɛt͡sʲɲɛ adv
nu til dags i øjeblikket nu om stunder nu aktuelt for nærværende
teraz, aktualnie, w tym momencie

obecność ɔˈbɛt͡snɔɕt͡ɕ n
fremmøde
uczestnictwo w wydarzeniu, spotkaniu, stawienie się
tilstedeværelse
bycie, znajdowanie się

obecny ɔˈbɛt͡snɨ adj
nærværende tilstedeværende
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvat͡ɕ v
begribe fatte
o umyśle, pamięci: rozumieć coś, pojmować coś, przypominać sobie
omfatte
mieścić w sobie
dotyczyć czegoś lub kogoś
omfavne kramme knuse
otaczać ramionami

obelga ɔˈbɛlɡa n
skældsord
obraźliwe słowo skierowane do kogoś

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
obelisk
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

obfitość ɔpˈfʲitɔɕt͡ɕ n
overflod overmål væld
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
rigelig talrig
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obiad ˈɔbʲjat n
middagsmad frokost
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać ˌɔbʲjɛˈt͡sɨvat͡ɕ v
love
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
objekt
rzecz fizycznie istniejąca
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
objektiv
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
objektiv
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń

obierać ɔˈbʲjɛrat͡ɕ v
skrælle pille
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲit͡sa n
løfte
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objawowy adj
symptomatisk
(medycyna, medyczny) dotyczący objawów chorobowych

oblewać ɔbˈlɛvat͡ɕ v
overhælde
pokrywać coś jakąś masą
polewać coś z wierzchu jakimś płynem

oblicze ɔbˈlʲit͡ʃɛ n
ansigt
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś

obliczenie n
beregning
(matematyka, matematyczny) wykonanie działania matematycznego w celu uzyskania wyniku liczbowego

obligacja ˌɔblʲiˈɡat͡sʲja n
obligation
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;

obniżać ɔbʲˈɲiʒat͡ɕ v
nedsætte
umieszczać na niższym poziomie
zmniejszać intensywność
ulegać obniżeniu, opadać poniżej poziomu

obniżyć ɔbʲˈɲiʒɨt͡ɕ v
sænke
uczynić coś niższym
uczynić coś łatwiejszym

obojczyk ɔˈbɔjt͡ʃɨk n
kraveben nøgleben
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obok ˈɔbɔk preposition
ved
w niedużej odległości

obol n
obol
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;

obora ɔˈbɔra n
stald
(zootechnika, zootechniczny) budynek gospodarski dla bydła, miejsce jego przebywania;

obosieczny ˌɔbɔˈɕɛt͡ʃnɨ adj
tveægget
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom
mający ostrze z obu stron

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
pligt
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązek szkolny n
undervisningspligt skolepligt
(edukacja, edukacyjny) wymóg poddania się procesowi edukacji powszechnej;

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
obligatorisk
będący czyimś obowiązkiem
pligtopfyldende pligttro
(o człowieku) dobrze wywiązujący się z obowiązków

obowiązujący adj
gyldig gældende
który ma moc prawną

obowiązywać ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzɨvat͡ɕ v
gælde
być powszechnie uznanym prawem, zasadą, zwyczajem

obozować v
campere slå lejr
przebywać gdzieś, rozbiwszy tam obóz

obracać ɔbˈrat͡sat͡ɕ v
dreje
wprawiać w ruch obrotowy, utrzymywać w takim ruchu, powodować obrót
wprawiać siebie w ruch obrotowy, lub w takim ruchu pozostawać, wykonywać obrót

obraz ˈɔbras n
billede
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
widok na ekranie urządzenia
(informatyka, informatyczny) cyfrowy zapis obrazu (1.1);
scena rozgrywająca się w wyobraźni lub pamięci
billede forestilling
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia
billede maleri
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
billede scene
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odsłona sztuki, baletu lub przedstawienia operowego

obrażać ɔbˈraʒat͡ɕ v
fornærme
sprawiać komuś przykrość

obrażenie ˌɔbraˈʒɛ̃ɲɛ n
skade
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.

obrona ɔˈbrɔ̃na n
forsvar
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja w procesie sądowym mająca na celu uchronienie oskarżonego przed wysoką karą
(sport, sportowy) część drużyny utrudniająca przeciwnikowi zdobywanie punktów
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;

obrotomierz n
omdrejningstæller omdrejningsmåler
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) przyrząd mierzący liczbę obrotów danego urządzenia, pojazdu lub maszyny

obrotowy ˌɔbrɔˈtɔvɨ n
stregspiller
(sport, sportowy) zawodnik w piłce ręcznej, który gra bezpośrednio przed linią pola bramkowego, pomiędzy obrońcami drużyny przeciwnej;

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nt͡sa n
forsvarer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny

obroża ɔbˈrɔʒa n
halsbånd
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus ˈɔbrus n
dug borddug
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrys ˈɔbrɨs n
omrids
linia obwodząca dany przedmiot w określonej płaszczyźnie przekroju
zarys, kontury czegoś

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
omskærelse omskæring
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego lub całkowitego usunięcia łechtaczki, czasem także warg sromowych mniejszych, ze względów rytualnych, religijnych lub estetycznych wśród niektórych ludów afrykańskich;
omskæring omskærelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzezać ɔbˈʒɛzat͡ɕ v
omskære
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych
(książkowy) u kobiet: dokonać zabiegu częściowego lub całkowitego usunięcia łechtaczki, czasem także warg sromowych mniejszych ze względów religijnych lub estetycznych

obrzydliwie ˌɔbʒɨˈdlʲivʲjɛ adv
modbydeligt
(książkowy) w sposób budzący wstręt, niechęć, obrzydzenie

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
afskyelig ulækker modbydelig ækel
(książkowy) budzący odrazę

obrzydzenie ˌɔbʒɨˈd͡zɛ̃ɲɛ n
afsky væmmelse
bardzo silne uczucie niechęci

obróbka ɔbˈrupka n
bearbejdelse behandling
proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrót ˈɔbrut n
omsætning
(ekonomia, ekonomiczny) (księgowość) sumaryczna wartość obrotu (1.3)

obsceniczność ˌɔpst͡sɛ̃ˈɲit͡ʃnɔɕt͡ɕ n
obskønitet
cecha tego, co obsceniczne, bezwstydne, wulgarne

obsceniczny ˌɔpst͡sɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
obskøn
nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych

obserwacja ˌɔpsɛrˈvat͡sʲja n
iagttagelse
dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvat͡ɕ v
observere
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesyjny adj
besat
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obszar ˈɔpʃar n
område
ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

obszar euro ˈɔpʃar ˈɛwrɔ n
euroområde
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar państw, których walutą jest euro

obsługa ɔpˈswuɡa n
betjening
czynność obchodzenia się z czymś lub kimś
zespół osób upoważnionych do zajmowania się czymś

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivat͡ɕ v
betjene
sterować pracą jakiegoś urządzenia, wykonywać czynności potrzebne do jego działania
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia
støtte
o urządzeniach bądź oprogramowaniu: współpracować, umożliwiać działanie

obumarły ˌɔbũˈmarwɨ adj
død
który stał się martwy, który przestał spełniać funkcje życiowe

oburzenie ˌɔbuˈʒɛ̃ɲɛ n
indignation
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem

oburzony ˌɔbuˈʒɔ̃nɨ adj
indigneret
odczuwający oburzenie

oburęczny ˌɔbuˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ adj
ambidekstral ligehåndet
posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
fodtøj skotøj fodbeklædning sko
(obuwnictwo, obuwniczy) wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwiniać ɔbˈvʲĩɲät͡ɕ v
beskylde
przypisywać, zarzucać komuś winę; oskarżać kogoś o zrobienie czegoś złego

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲit͡sa n
omfartsvej ringvej
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwód ˈɔbvut n
kreds
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
omkreds
brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie
omkreds perimeter
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

obwód drukowany n
printplade kort print printkort trykt kredsløb
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;

obwódka ɔbˈvutka n
omrids
linia obwodząca coś wokoło

obycie n
dannelse
umiejętność właściwego zachowania się
erfaring erfarenhed rutine
zapoznanie się i przyzwyczajenie się do czegoś wskutek dłuższego stykania się z tym

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
borger statsborger
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
statsborgerskab
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój ˈɔbuj n
obo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz ˈɔbus n
lejr
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach
impreza wypoczynkowa lub tematyczna, której uczestnicy mieszkają w obozie (1.1)
miejsce, w którym są izolowani więźniowie, uchodźcy lub jeńcy

obóz koncentracyjny ˈɔbus ˌkɔ̃nt͡sɛ̃ntraˈt͡sɨjnɨ n
koncentrationslejr KZ-lejr kz-lejr
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;

obóz zagłady n
udryddelseslejr dødslejr
miejsce zbiorowej eksterminacji ludzi;

obżarstwo ɔbˈʒarstfɔ n
forslugenhed frådseri
nadmierne spożywanie pokarmów

ocean ɔˈt͡sɛãn n
ocean verdenshav
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceaniczny adj
oceanisk
dotyczący oceanu, związany z oceanem

oceanograf ˌɔt͡sɛãˈnɔɡraf n
oceanograf
specjalista w dziedzinie oceanografii (oceanologii)

oceanografia ˌɔt͡sɛãnɔˈɡrafʲja n
oceanografi
nauka o oceanach i morzach;

oceanograficzny adj
oceanografisk
(geografia, geograficzny) związany z oceanografią, dotyczący oceanografii

oceanolog n
oceanolog
specjalista w dziedzinie oceanologii

oceanologia n
oceanologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach

ocena ɔˈt͡sɛ̃na n
karakter
(edukacja, edukacyjny) nota dawana uczniowi lub studentowi
vurdering
opinia kogoś o czymś lub kimś
oszacowanie wartości czegoś

oceniać ɔˈt͡sɛ̃ɲät͡ɕ v
bedømme vurdere
(edukacja, edukacyjny) stawiać ocenę, stopień
vurdere bedømme
wydawać sąd, opinię

ocet ˈɔt͡sɛt n
eddike
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;

och ɔx interjection
åh
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochota ɔˈxɔta n
lyst
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochotniczy ˌɔxɔtʲˈɲit͡ʃɨ adj
frivillig
właściwy ochotnikowi, dotyczący ochotnika, składający się z ochotników

ochotnik n
frivillig
ktoś dobrowolnie zgłaszający się do udziału w czymś

ochra ˈɔxra n
okker
(chemia, chemiczny) farba o barwie żółtobrunatnej otrzymywana z ochry (1.3), używana w malarstwie, przemyśle kosmetycznym, włókienniczym itp;
(mineralogia, mineralogiczny) glinka o żółtym lub brunatnym zabarwieniu wykorzystywana do wyrobu farb
barwa żółtobrunatna

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
beskyttelse
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
rzecz, która przed czymś chroni

ochrona środowiska n
miljøbeskyttelse
(ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;

ochronny ɔxˈrɔ̃nːɨ adj
beskytte
stanowiący ochronę przed czymś; chroniący, dający ochronę

ocierać ɔˈt͡ɕɛrat͡ɕ v
gnide
przesuwać czymś po powierzchni czegoś

oczekiwanie ˌɔt͡ʃɛciˈvãɲɛ n
forventning
pragnienie, żądanie

oczekiwać ˌɔt͡ʃɛˈcivat͡ɕ v
forvente
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś

oczerniać v
bagtale bagvaske
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko w głowie ˈɔt͡ʃkɔ ˈv‿ɡwɔvʲjɛ idiom
øjesten
najważniejsza, droga, kochana komuś osoba lub zwierzę

oczodół ɔˈt͡ʃɔduw n
øjenhule
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczopląs n
nystagmus
(medycyna, medyczny) mimowolne drganie gałek ocznych wywołane chorobą lub wadą wzroku;

oczyszczalnia ścieków ˌɔt͡ʃɨʃˈt͡ʃalʲɲa ˈɕt͡ɕɛkuf n
renseanlæg rensningsanlæg
(ekologia, ekologiczny) zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;

oczyszczać ɔˈt͡ʃɨʃt͡ʃat͡ɕ v
rengøre rense
usuwać nieczystości, brudy; doprowadzać do stanu czystości
rense
(przenośnie, przenośnia) odrzucać zarzuty względem kogoś; uniewinniać kogoś; uwalniać od podejrzeń, oskarżeń lub winy

oczytany adj
belæst forlæst
taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty ˌɔt͡ʃɨˈvʲistɨ adj
åbenbar åbenlys indlysende evident selvklar
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście ˌɔt͡ʃɨˈvʲiɕt͡ɕɛ particle
selvfølgelig naturligvis
partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od ɔt preposition
af
…tworzący konstrukcje opisujące przyczynę omawianego wydarzenia
af fra
za jeden egzemplarz, sztukę
end
…tworzący konstrukcje porównawcze dwóch pojęć
fra
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot
siden
…tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś

od czasu do czasu ɔt‿ˈt͡ʃasu dɔ‿ˈt͡ʃasu adv
nu og da af og til en gang imellem indimellem sommetider til tider
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

od czubka głowy do pięt ɔt‿ˈt͡ʃupka ˈɡwɔvɨ dɔ‿ˈpʲjɛ̃nt adv
fra isse til hæl
całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

od dawna adv
for længst længe
od dłuższego czasu

od deski do deski ɔd‿ˈːɛsʲci dɔ‿ˈdɛsʲci adv
fra ende til anden
od początku do końca

od nowa ɔd‿ˈnɔva adv
på ny
od początku

od razu ɔd‿ˈrazu adv
med det samme
bez zwłoki, natychmiast, z miejsca

od ręki ɔd‿ˈrɛ̃ŋʲci adv
med det samme straks
bez czekania, zaraz, natychmiast

od stóp do głów ɔt‿ˈstub dɔ‿ˈɡwuf adv
fra isse til fod fra isse til hæl fra top til tå
całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

odbierać ɔdˈbʲjɛrat͡ɕ v
berøve fratage
zabierać komuś coś, co miał, posiadał
modtage
o telewizorze, radiu: przyjmować fale ze stacji nadawczej

odbiorca ɔdˈbʲjɔrt͡sa n
modtager
osoba, do której dociera przekaz artystyczny, intelektualny lub informacyjny

odbiornik n
modtager
(technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbyt ˈɔdbɨt n
endetarmsåbning anus
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica ˌɔdbɨtʲˈɲit͡sa n
endetarm
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odbywać ɔdˈbɨvat͡ɕ v
foregå
mieć miejsce, dziać się, dokonywać się

odchody ɔtˈxɔdɨ n
ekskrementer
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz

odchudzać v
prøve forsøge at tabe sig være på slankekur
(fizjologia, fizjologiczny) działać na rzecz zmniejszenia masy ciała lub jego części

odchylenie n
afvigelse
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odstąpienie, zboczenie z ustalonej linii politycznej
idea lub pogląd niezgodne z oficjalnie obowiązującymi
niezgodność czyjegoś zachowania, osobowości (i tym podobne, i temu podobne) ze stanem właściwym
różnica między istniejącym a właściwym stanem czegoś

odcień ˈɔtʲt͡ɕɛ̇̃ɲ n
farvetone farvenuance
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru
nuance
nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna

odcinek ɔtʲˈt͡ɕĩnɛk n
afsnit
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno
fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;

odcisk ˈɔtʲt͡ɕisk n
aftryk
odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym
ligtorn
(medycyna, medyczny) zgrubienie skóry powstałe na skutek ucisku

odcisk palca ˈɔtʲt͡ɕisk ˈpalt͡sa n
fingeraftryk
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odcięta n
abscisse
(geometria) jedna ze współrzędnych, wykreślana na osi poziomej i oznaczana symbolem x;

odczuwać ɔṭˈt͡ʃuvat͡ɕ v
føle opleve
reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów

odczyt n
aflæsning
sprawdzenie wartości zarejestrowanej na przyrządzie pomiarowym
foredrag forelæsning
wykład publicznie wygłoszony zwykle na temat popularnonaukowy

odczytywać ˌɔṭt͡ʃɨˈtɨvat͡ɕ v
aflæse
zapoznawać się ze wskazaniami urządzenia pomiarowego

oddechowy adj
respiratorisk
(fizjologia, fizjologiczny) dotyczący oddechu i oddychania

oddychanie ˌɔdːɨˈxãɲɛ n
vejrtrækning åndedræt respiration
(rzeczownik odczasownikowy) od oddychać

oddychać ɔdˈːɨxat͡ɕ v
ånde trække vejret
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddział ˈɔdʲd͡ʑaw n
afdeling
odrębna i samodzielnie działająca część jakiejś organizacji lub urzędu

oddziaływać ˌɔdʲd͡ʑaˈwɨvat͡ɕ v
påvirke
wpływać, powodować skutek

oddzielać ɔdʲˈd͡ʑɛlat͡ɕ v
adskille skille separere
separować jedną rzecz od drugiej

oddzielić ziarno od plew ɔdʲˈd͡ʑɛlʲid͡ʑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf v
skille klinten fra hveden
wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe

oddzielny ɔdʲˈd͡ʑɛlnɨ adj
særskilt
taki, który stanowi samodzielną całość

odgałęzienie n
afkørsel frakørsel
część odchodząca w bok od trzonu

odgradzać v
afgrænse
ogradzając, oddzielać coś od czegoś

odholowywać v
bugsere slæbe
(motoryzacja) zabierać niesprawny pojazd za pomocą holownika
(przenośnie, przenośnia) odprowadzać kogoś z powrotem, zwykle osobę nietrzeźwą

odjeżdżać ɔdʲˈjɛʒd͡ʒat͡ɕ v
afgå
jadąc, oddalać się

odjąć ˈɔdʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ v
fratrække subtrahere
(matematyka, matematyczny) wykonać działanie odejmowania;

odkrycie ɔtˈkrɨt͡ɕɛ n
afsløring
ujawnienie czegoś, co dotąd było skrywane lub nieznane
opdagelse
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkrywać ɔtˈkrɨvat͡ɕ v
afdække afsløre blotlægge
odsłaniać coś zasłoniętego, ukrytego
opdage
poznawać coś nowego

odkurzacz ɔtˈkuʒat͡ʃ n
støvsuger
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzanie ˌɔtkuˈʒãɲɛ n
støvsugning
(rzeczownik odczasownikowy) od odkurzać

odkurzać ɔtˈkuʒat͡ɕ v
afstøve støve af
usuwać kurz
støvsuge
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕt͡ɕ n
afstand
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami
cecha tego, co odległe
czas dzielący wydarzenia

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
fjern
taki, który wydarzył się dawno temu lub wydarzy się w dalekiej przyszłości
znajdujący się daleko

odlewnia n
støberi
(odlewnictwo, przemysł odlewniczy) zakład przemysłowy lub jego dział, w którym wytwarzane są odlewy;

odlewnik n
støber
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący odlewy
robotnik pracujący przy wytwarzaniu odlewów

odlot ˈɔdlɔt n
afgang flyafgang
start do podróży powietrznej, oddalenie się drogą powietrzną

odlotowy ˌɔdlɔˈtɔvɨ adj
fed
(slangowo) wspaniały, rewelacyjny

odma opłucnowa n
pneumothorax
(medycyna, medyczny) obecność powietrza lub innych gazów w jamie opłucnej;

odmawiać ɔdˈmavʲjät͡ɕ v
nægte
nie zgadzać się

odmiana ɔdˈmʲjãna n
bøjning
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.

odmieniać v
bøje
(gramatyka) nadawać wyrazom odpowiednie formy gramatyczne
forandre ændre
czynić kogoś innym, zmienionym

odmienny ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
forskellig fremmed
różny

odmowa ɔdˈmɔva n
afslag afvisning
wyrażenie braku zgody

odnaleźć ɔdˈnalɛɕt͡ɕ v
finde
trafić na to, czego się szuka

odnawiać ɔdˈnavʲjät͡ɕ v
forny
po pewnym czasie robić coś ponownie
ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe

odnosić ɔdˈnɔɕit͡ɕ v
vedrøre
dotyczyć czegoś

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
angående
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odontolog n
odontolog
specjalista w dziedzinie odontologii

odontologia ˌɔdɔ̃ntɔˈlɔɟja n
odontologi tandlægevidenskab
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów

odontologiczny adj
odontologisk
(medycyna, medyczny) związany z odontologią, dotyczący odontologii

odpad ˈɔtpat n
affald
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);

odpadać v
falde af
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmieniać kurs tak, aby wiatr wiał bardziej od rufy
oddzielać się od miejsca przymocowania

odpoczynek ˌɔtpɔˈt͡ʃɨ̃nɛk n
hvile rast
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odporny ɔtˈpɔrnɨ adj
modstandsdygtig immun resistent upåvirkelig
taki, na którego dana rzecz nie ma wpływu; obojętny

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadat͡ɕ v
stå for være ansvarlig for
być za coś odpowiedzialnym
svare
odpisywać (np. na list)
podobać się
svare til korrespondere
być równoważnym czemuś
svare besvare
udzielać odpowiedzi

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
adækvat
spełniający wymagane warunki

odpowiednik ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲik n
ækvivalent
pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję

odpowiednio ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ adv
henholdsvis
(książkowy) w tej samej kolejności

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑalnɔɕt͡ɕ n
ansvar
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś
ansvarlighed
cecha kogoś, kto jest odpowiedzialny, dojrzały, rozsądny

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑalnɨ adj
ansvarlig
będący przyczyną
kierujący czymś
poważnie traktujący swoje obowiązki
przeznaczony do poniesienia konsekwencji

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇t͡ɕ n
svar
rozwiązanie zadania, zagadki, łamigłówki
svar respons
reakcja na pytanie

odpychający adj
frastødende modbydelig
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpłacać taką samą monetą ɔtˈpwat͡sat͡ɕ ˈtakɔ̃w̃ ˈsãmɔ̃w̃ mɔ̃ˈnɛtɔ̃w̃ v
give igen med samme mønt
odwzajemniać się komuś w taki sam sposób w odwet za coś złego

odpływ ˈɔtpwɨf n
afløb
ujście, otwór, przez który odpływa skądś woda

odpływać ɔtˈpwɨvat͡ɕ v
svømme væk
płynąc, oddalać się

odra ˈɔdra n
mæslinger
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odradzać v
fraråde
radząc, namawiać do zrezygnowania z czegoś

odraza ɔdˈraza n
afsky væmmelse
uczucie wstrętu, obrzydzenia, niechęci do kogoś lub czegoś

odrażający ˌɔdraʒaˈjɔ̃nt͡sɨ adj
afskyelig modbydelig frastødende væmmelig
wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odrzucać ɔḍˈʒut͡sat͡ɕ v
afstøde
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu
afvise
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznać żądania powoda za niedopuszczalne z przyczyn formalnych, na co przysługuje zażalenie a nie apelacja
afvise benægte
unikać potwierdzenia a nawet zaprzeczać
udkaste
oddalać gwałtownie od siebie

odrzutowiec n
jet jetfly
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;

odróżniać ɔdˈruʒʲɲät͡ɕ v
skelne
identyfikować odmienne rodzaje czegoś

odręczny ɔdˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ adj
håndlavet
wykonany ręcznie
håndskrevet
napisany własnoręcznie

odstęp ˈɔtstɛ̃mp n
afstand
odległość w czasie między jakimiś wydarzeniami
afstand distance
odległość między dwoma przedmiotami, obiektami lub dwiema osobami

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
skadeserstatning erstatning godtgørelse kompensation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka ɔtˈːrutka n
modgift
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz n
afspiller
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający odtwarzanie dźwięku lub obrazu i dźwięku
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk

odurzać v
beruse
doprowadzać do częściowego lub pełnego stanu nieświadomości lub niepoczytalności

odurzenie n
beruselse rus
podniecenie wywołane jakąś sytuacją, zjawiskiem
zamroczenie świadomości wywołane środkami odurzającymi

odwaga ɔdˈvaɡa n
mod
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważnik ɔdˈvaʒʲɲik n
lod
przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
modig
taki, który ma odwagę
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze

odwiedzać ɔdˈvʲjɛd͡zat͡ɕ v
besøge
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś
pójść, udać się, wybrać się dokądś

odwiedziny ˌɔdvʲjɛ̇ˈd͡ʑĩnɨ n
besøg
czyjeś przybycie do kogoś, aby zobaczyć się z nim
wizyta u chorego w szpitalu

odwodnienie n
dehydrering
(fizjologia, fizjologiczny) niezdrowy stan organizmu powstały jako rezultat utraty wody przez organizm

odwołanie ˌɔdvɔˈwãɲɛ n
afskedigelse afsættelse opsigelse
usunięcie ze stanowiska
anke klage klagemål
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji
henvisning reference
odniesienie do czegoś
klage klagemål
pismo zawierające prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy

odwoływać v
aflyse annulere
oznajmiać, że coś się nie odbędzie (np. zebranie, przedstawienie)
afskedige
usuwać kogoś ze stanowiska (np. dyrektora, ambasadora)
referere
powoływać się na coś (np. na uprawnienia, uprzednie decyzje), opierać się na czymś (np. na faktach, przykładach)

odwzajemnić v
gengælde
odpowiedzieć tym samym na działanie, zachowanie lub emocje skierowane wobec siebie

odwłok ˈɔdvwɔk n
bagkrop abdomen
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów;

odzież ˈɔd͡ʑɛʃ n
tøj klæde
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odznaczenie ˌɔdznaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
udmærkelse
(rzeczownik odczasownikowy) od odznaczyć
honorowe wyróżnienie w formie emblematu: odznaki, medalu, krzyża lub gwiazdy, przyznawane komuś za wybitny czyn lub osiągnięcia – przez władze, dowództwo wojskowe lub instytucję;

odzwierciedlać v
afspejle gengive
(przenośnie, przenośnia) przedstawiać obraz, oddawać zestaw cech
reflektere spejle
dawać zwierciadlany obraz, lustrzane odbicie
afspejle sig
być wyrażanym w czymś

odór ˈɔdur n
odør
(książkowy) nieprzyjemny zapach

odśnieżarka ˌɔtʲɕɲɛˈʒarka n
snerydder
(technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp.

odświeżać v
genopfriske
czynić ponownie świeżym, przywrócić nowy lub nadać pożądany stan czemuś

odżywiać v
ernære
dostarczać organizmowi lub jego części substancji niezbędnych do wzrostu, zdrowia i dobrego funkcjonowania
fodre
dawać komuś jeść

ofensywny adj
offensiv
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) wyrażający ofensywę

oferować ˌɔfɛˈrɔvat͡ɕ v
tilbyde
proponować coś, składać ofertę

oferta ɔˈfɛrta n
tilbud
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) propozycja zawarcia umowy o pewnej ściśle sprecyzowanej treści
towary lub usługi proponowane klientom

offset ˈɔfsɛt n
offset offsettryk
(drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;

ofiara ɔˈfʲjara n
offer
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi

ofiarować v
ofre
złożyć ofiarę
dać bezinteresownie
poświęcić coś lub kogoś ważkiej sprawie

oficer ɔˈfʲit͡sɛr n
officer
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalnie ˌɔfʲiˈt͡sʲjalʲɲɛ adv
offentligt
w sposób oficjalny

oficjalny ˌɔfʲiˈt͡sʲjalnɨ adj
officiel offentlig
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

oftalmolog ˌɔftalˈmɔlɔk n
øjenlæge oftalmolog
(medycyna, medyczny) okulista

ogier ˈɔɟɛr n
hingst
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
ild
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;
(przenośnie, przenośnia) głębokie zaangażowanie w coś, przeżywanie czegoś
(wojskowość, wojskowy) strzelanie z broni palnej

oglądactwo n
voyeurisme
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;

oglądalność ˌɔɡlɔ̃nˈdalnɔɕt͡ɕ n
seertal
(książkowy) intensywność oglądania programów telewizyjnych;

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndat͡ɕ v
betragte
przypatrywać się komuś lub czemuś

oględziny ˌɔɡlɛ̃ɲˈd͡ʑĩnɨ n
besigtigelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) oglądanie czegoś lub kogoś przez upoważnioną osobę, komisję

ognie świętego Elma ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma n
sanktelmsild
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
bål
ułożony, płonący stos drewna

ogon ˈɔɡɔ̃n n
hale
końcowa część jakiegoś przedmiotu
hale svans
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
kø
(potocznie, potoczny) długa kolejka

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
ogonek
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą

ogonowy adj
kaudal
(anatomia, anatomiczny) związany z ogonem, dotyczący ogona

ograniczać ˌɔɡrãˈɲit͡ʃat͡ɕ v
afgrænse
ujmować w pewną limitowaną przestrzeń; wyznaczać obszar czegoś; otaczać czymś, co oddziela od reszty
begrænse
zmniejszać coś, redukować dostępność czegoś, uszczuplać coś

ograniczenie ˌɔɡrãɲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
begrænsning
norma, przepis, zarządzenie krępujące czyjąś swobodę działania
ograniczony charakter czegoś

ograniczony ˌɔɡrãɲiˈt͡ʃɔ̃nɨ adj
begrænset
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)

ogrodnictwo ˌɔɡrɔdʲˈɲit͡stfɔ n
gartneribranche gartnerierhverv
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami
havearbejde gartneri
(rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
gartner havemand
(ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogrodzenie ˌɔɡrɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
hegn hegning omhegning
przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru
indhegning
(potocznie, potoczny) przestrzeń, która została ogrodzona

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
enorm kolossal kæmpe
mający bardzo duży rozmiar

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
opvarmning
czynność dostarczania ciepła
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać ɔˈɡʒɛvat͡ɕ v
opvarme varme varme op
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogród ˈɔɡrut n
have
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲit͡ʃnɨ n
botanisk have
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród działkowy n
kolonihave
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (społeczny) działka gruntu wykorzystywana przez mieszkańców miast do uprawy warzyw, owoców, roślin ozdobnych oraz do odpoczynku;

ogród zoologiczny ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟit͡ʃnɨ n
zoologisk have zoo
(oficjalnie) teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
almindeligvis generelt
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy

ogólnokształcący adj
almendannende
(edukacja, edukacyjny) kształcący w zakresie wiedzy ogólnej

ogórek ɔˈɡurɛk n
agurk
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego

ogłaszać ɔɡˈwaʃat͡ɕ v
annoncere bekendtgøre meddele tilkendegive udmelde
podawać do wiadomości
kåre
(przestarzałe, przestarzały) nadawać komuś godność, tytuł

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
afskyelig modbydelig væmmelig hæslig
obrzydliwy, budzący wstręt

ojciec ˈɔjt͡ɕɛt͡s n
far fader
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojciec chrzestny ˈɔjt͡ɕɛt͡s ˈxʃɛstnɨ n
gudfar gudfader
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną

ojcostwo ɔjˈt͡sɔstfɔ n
faderskab
bycie ojcem

ojczym ˈɔjt͡ʃɨ̃m n
stedfader stedfar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna ɔjˈt͡ʃɨzna n
hjemland fædreland
kraj, w którym ktoś się urodził;

okamgnienie ˌɔkãmʲɟˈɲɛ̇̃ɲɛ n
øjeblik
bardzo krótki czas, jak mrugnięcie okiem, chwila

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
okarina
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazja ɔˈkazʲja n
anledning lejlighed
sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okazja czyni złodzieja ɔˈkazʲja ˈt͡ʃɨ̃ɲi zwɔˈd͡ʑɛ̇ja proverb
lejlighed gør tyve
możliwość szybkiego, nieoczekiwanego wzbogacenia się jest pokusą do kradzieży

okazywać ˌɔkaˈzɨvat͡ɕ v
vise
pokazywać, przedstawiać coś; dać coś komuś zobaczyć
vise sig
dawać się poznać jako ktoś lub coś; odnosić określony rezultat

okiennica ˌɔcɛ̇̃ɲˈːit͡sa n
skodde
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

oklepany adj
klichéagtig klicheagtig
za bardzo znany z powodu wielokrotnego powtarzania

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
vindue
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
(przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra
vindue rude
oszklony otwór w ścianie

okno na świat ˈɔknɔ na‿ˈɕfʲjat n
vindue til verden
to, co umożliwia kontakt ze światem

oko ˈɔkɔ n
øje
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu
(meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;

oko cyklonu ˈɔkɔ t͡sɨkˈlɔ̃nu n
orkanens øje
obszar ciszy w centrum cyklonu;

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
øje for øje, tand for tand
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okolica ˌɔkɔˈlʲit͡sa ˌɔˈkɔlʲit͡sa n
omegn
obszar, który stanowi jakiś zbiór, całość
omegn omgivelse
obszar wokół czegoś

okolicznik ˌɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik n
adverbial
(gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność ˌɔkɔˈlʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ n
omstændighed
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okoliczność łagodząca n
formildende omstændighed
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fakt ujawniony w toku postępowania sądowego, który może przyczynić się do złagodzenia wyroku osoby uznanej za winną

okop ˈɔkɔp n
skyttegrav
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;
(przenośnie, przenośnia) pozycja lub sposób myślenia zawzięcie bronione

około ɔˈkɔwɔ particle
cirka omkring
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około ɔˈkɔwɔ preposition
cirka omkring
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu
(dawniej, dawny) … określający miejsce dookoła przedmiotu

okołoporodowy ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ adj
perinatal
taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

okres ˈɔkrɛs n
periode
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
(geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;
przedział czasu, czas trwania czegoś

okresowy ˌɔkrɛˈsɔvɨ adj
forbigående midlertidig
trwający lub mający trwać tylko przez pewien czas, chwilowy
periodisk cyklisk
cyklicznie powtarzający się

określać ɔˈkrɛɕlat͡ɕ v
bestemme specificere
definiować, ustalać cechy czegoś

określenie ˌɔkrɛɕˈlɛ̃ɲɛ n
betegnelse
wyrażenie charakteryzujące lub nazywające przedmiot bądź osobę

określony ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
bestemt
zdefiniowany, pewien, sprecyzowany

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
forfærdelig frygtelig skrækkelig
(potocznie, potoczny) o czymś złym, brzydkim, mającym negatywne cechy
frygtelig forfærdelig skrækkelig
wywołujący strach, odrzucający

okrutnie ɔˈkrutʲɲɛ adv
grusomt umenneskeligt
(odprzymiotnikowy) okrutny

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
grusom umenneskelig
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
cirkel
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
rund
mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich
(potocznie, potoczny) o odcinku czasu, o określonej ilości pieniędzy cały, równy, pełny
o ciele posiadający krągłości
o wypowiedzi grzeczny, układny, zgrabnie sformułowany, często jednak powierzchowny

okręt podwodny n
ubåd undervandsbåd
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okręt pustyni n
ørkenens skib ørkenskib
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) wielbłąd

okręt wojenny n
krigsskib
(marynarka) uzbrojony statek wchodzący w skład sił zbrojnych państwa;

okrężnica n
tyktarm
(anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksy- prefix
oxy-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kwasem
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tlenem

oksymetr ɔˈksɨ̃mɛtr̥ n
iltmåler oximeter
(medycyna, medyczny) przyrząd służący do badania procentowej zawartości tlenu w próbce krwi

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
oxymoron
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna ˌɔksɨtɔˈt͡sɨ̃na n
oxytocin
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktan ˈɔktãn n
oktan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

okular ɔˈkular n
okular
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
briller
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛt͡ɕifswɔ̃ˈnɛt͡ʃnɛ n
solbriller
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista ˌɔkuˈlʲista n
øjenlæge
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okulistyczny adj
oftalmologisk
(medycyna, medyczny) związany z okulistyką, dotyczący okulistyki

okultysta n
okkultist
zwolennik okultyzmu

okup ˈɔkup n
løsesum løsepenge
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja ˌɔkuˈpat͡sʲja n
okkupation besættelse
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant ɔˈkupãnt n
besættelsesmagt besætter okkupationsmagt
podmiot zajmujący zbrojnie terytorium innego państwa

okupować ˌɔkuˈpɔvat͡ɕ v
besætte
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa
besætte okkupere
długo zajmować jakieś miejsce w jakimś celu

okład n
omslag
(medycyna, medyczny) zabieg wodoleczniczy z nakładaniem substancji na skórę

okładka ɔˈkwatka n
omslag
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
kæmpe
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;
(astronomia, astronomiczny) stadium ewolucji gwiazdy następujące po okresie gwiazdy ciągu głównego; ma średnicę 10-100 razy większą od Słońca i jasność absolutną 100-1000 razy większą od niego;

olcha ˈɔlxa n
el elletræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;

oleander ˌɔlɛˈãndɛr n
nerie oleander
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;

oleić v
oliebehandle oliere
pokrywać coś olejem w celu upiększenia, zmniejszenia siły tarcia lub ochrony przed zniszczeniem

olej ˈɔlɛj n
olie
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar
(sztuka) obraz namalowany farbami olejnymi

olej arachidowy n
jordnøddeolie jordnødolie
(spożywczy) popularny w kuchni azjatyckiej olej pozyskiwany z orzeszków ziemnych

olej kokosowy n
kokosolie
(spożywczy) olej spożywczy uzyskany z orzechów palmy kokosowej;

olej kukurydziany n
majsolie
(spożywczy) olej wytwarzany z kukurydzy;

olej lniany n
hørfrøolie
(spożywczy) olej wytwarzany z nasion lnu;

olej mineralny n
mineralolie
(technologia, technika, techniczny) środek smarny wyprodukowany ze źródła mineralnego;

olej palmowy n
palmeolie
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy n
ricinusolie
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej ryżowy n
risolie
(spożywczy) olej spożywczy uzyskiwany z plew ryżu

olej rzepakowy n
rapsolie
(spożywczy) olej wytwarzany z nasion rzepaku;

olej sezamowy n
sesamolie
(spożywczy) olej tłoczony z ziaren sezamu;

olej sojowy ˈɔlɛj sɔˈjɔvɨ n
sojaolie
(spożywczy) olej roślinny wytwarzany z ziaren soi;

olej słonecznikowy ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛt͡ʃʲɲiˈkɔvɨ n
solsikkeolie
(spożywczy) olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejowanie ˌɔlɛjɔˈvãɲɛ n
oliebehandling
(budownictwo) impregnowanie podłóg olejami w celu ich konserwacji

olejować v
oliere
pokrywać olejem

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarxʲja n
oligarki fåmandsvælde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ

oligarchiczny adj
oligarkisk
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów

olimpijski ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci adj
olympisk
taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego
związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie

oliwa ɔˈlʲiva n
olivenolie
(spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;

oliwa z oliwek n
olivenolie
(spożywczy) olej spożywczy uzyskany z oliwek

oliwiarka n
oliekande
(technologia, technika, techniczny) zbiornik z oliwą służący do oliwienia

oliwić v
oliere
(technologia, technika, techniczny) smarować coś oliwą

oliwka ɔˈlʲifka n
oliven
(spożywczy) owoc oliwki (1.1)
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;

om ɔ̃m n
ohm
(jednostka miary) (elektryczność) jednostka oporu elektrycznego;

omański ɔ̃ˈmãj̃sʲci adj
omansk
odnoszący się do państwa Oman

ombudsman n
ombudsmand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
omega
(językoznawstwo, językoznawczy) dwudziesta czwarta litera alfabetu greckiego, ω;

omijać ɔ̃ˈmʲijät͡ɕ v
undgå
nie być czyimś udziałem
okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

omlet ˈɔ̃mlɛt n
omelet
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus ɔ̃mʲˈɲibus n
omnibus
(motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

omnipotencja ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃nt͡sʲja n
omnipotens
wszechmoc, wszechwładza

omomierz ɔ̃ˈmɔmʲjɛʒ n
ohmmeter
(elektronika, elektroniczny) przyrząd służący do pomiaru oporu elektrycznego;

on ɔ̃n personalPronoun
han
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona ˈɔ̃na personalPronoun
hun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
onani
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

onanizowanie n
onanering
(rzeczownik odczasownikowy) od onanizować

onanizować ˌɔ̃nãɲiˈzɔvat͡ɕ ˌɔ̃nãɲiˈzɔvat͡ɕ‿ɕɛ v
masturbere onanere
(seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
de
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
de De
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onkolog ɔ̃ŋˈkɔlɔk n
onkolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych

onkologia ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja n
onkologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onkologiczny ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
onkologisk
(medycyna, medyczny) związany z onkologią, dotyczący onkologii

online adj
online
(informatyka, informatyczny) związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

online adv
online
(informatyka, informatyczny) za pomocą Internetu

ono ˈɔ̃nɔ personalPronoun
den det
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
lydord onomatopoietikon
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
ontologi
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

onuca ɔ̃ˈnut͡sa n
fodlap
(odzieżownictwo) pas tkaniny do owijania stopy stosowany zamiast skarpety;

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
oologi
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;

opactwo ɔˈpat͡stfɔ n
abbedi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad ˈɔpat n
bundfald sediment
coś, co opadło
nedbør
(meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;
sedimentation sedimentering
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) oddzielanie się krwinek od osocza we krwi oraz badanie przeprowadzone by zaobserwować to zjawisko

opadać ɔˈpadat͡ɕ v
falde
przekrzywiać się w dół
tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się
usiąść wygodnie
falde hælde skråne
o terenie, drodze: prowadzić w dół

opakowanie ˌɔpakɔˈvãɲɛ n
emballage
to, co służy do przechowywania

opal ˈɔpal n
opal
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z opalu (1.1) mineralnego

opalać ɔˈpalat͡ɕ v
solbade
ogrzewać pomieszczenie za pomocą spalania materiałów takich jak węgiel, koks, drewno
solbade sole sig
poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
solbrændthed
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opalony adj
solariebrun solbrun solbrunet solbrændt sommerbrun
taki, który się opalił

opanowany adj
behersket
taki, który panuje nad swoim zachowaniem

opar n
damp
to, co wyparowuje, unosi się w atmosferze na skutek różnicy temperatur; ulatniająca się woń

opat ˈɔpat n
abbed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatrzność ɔˈpaṭʃnɔɕt͡ɕ n
forsyn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) opieka Boga

opcja ˈɔpt͡sʲja n
option
(finanse, finansowy) kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie;
jedna z możliwości do wyboru

opera ˈɔpɛra n
opera
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

operacja ˌɔpɛˈrat͡sʲja n
operation
działania skierowane na wykonanie określonego zadania
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;

operacyjny ˌɔpɛraˈt͡sɨjnɨ adj
operativ
(wojskowość, wojskowy) związany z określonymi działaniami wojskowymi
związany z wykonaniem określonych zadań
związany z zabiegiem chirurgicznym, używany przy operacjach

operator ˌɔpɛˈratɔr n
operatør
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) autor zdjęć do filmu

operetka n
operette
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

operować ˌɔpɛˈrɔvat͡ɕ v
operere
(medycyna, medyczny) przeprowadzać operację chirurgiczną
betjene operere
posługiwać się czymś
operere
(wojskowość, wojskowy) przeprowadzać akcję bojową
działać w jakimś miejscu, na jakimś terenie

opieka ɔˈpʲjɛka n
pleje
dbanie o kogoś lub coś;

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
plejer
osoba, która się kimś lub czymś opiekuje
værge
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem

opierać ɔˈpʲjɛrat͡ɕ v
støtte
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać
(przenośnie, przenośnia) brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś

opieńka n
honningsvamp
(mikologia, mikologiczny) Armillaria, rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych;

opinia ɔˈpʲĩɲja n
mening
sąd, zdanie na jakiś temat
vurdering
orzeczenie fachowca na jakiś temat

opinia publiczna ɔˈpʲĩɲja puˈblʲit͡ʃna n
offentlig mening offentlig opinion
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;

opis ˈɔpʲis n
beskrivelse
określenie podstawowych cech czegoś

opisywać ˌɔpʲiˈsɨvat͡ɕ v
beskrive
przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opium ˈɔpʲjũm n
opium
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opodatkowanie n
beskatning
(ekonomia, ekonomiczny) nałożenie podatku lub podatków

opodatkować v
beskatte
(ekonomia, ekonomiczny) nałożyć podatek, obłożyć, obciążyć podatkiem

opona ɔˈpɔ̃na n
dæk
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

opora n
støtte
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera
(książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji

oportunista ˌɔpɔrtũˈɲista n
opportunist
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

oportunizm ˌɔpɔrˈtũɲism̥ n
opportunisme
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadat͡ɕ v
fortælle
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ n
fortælling beretning historie
opowiadana historia

opozycja ˌɔpɔˈzɨt͡sʲja n
opposition
przeciwstawienie, przeciwdziałanie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;

opracowywać ˌɔprat͡sɔˈvɨvat͡ɕ v
udarbejde
przygotowywać do ostatecznego kształtu

oprawka n
indfatning ramme
coś w czym się osadza inne przedmioty

oprocentowanie n
rente
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym

oprocentować ˌɔprɔt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
forrente
wyznaczyć procent od sumy

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
software programmel
(informatyka, informatyczny) ogół programów komputerowych

oprowadzać v
rundvise
prowadzić kogoś z miejsca na miejsce pokazując coś

opryszczka n
forkølelsessår herpes
(medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

oprócz ˈɔprut͡ʃ preposition
bortset
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego ˈɔprut͡ʃ ˈtɛɡɔ
desuden for resten forresten i øvrigt
wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

opróżniać ɔˈpruʒʲɲät͡ɕ v
tømme
usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

optyczny ɔpˈtɨt͡ʃnɨ adj
optisk
związany z optyką, dotyczący optyki – działu fizyki traktującego o świetle

optyka n
optik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymalny ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ adj
optimal
najlepszy

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
optimist
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
optimistisk forhåbningsfuld fuld af håb fuld af optimisme håbefuld
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
optimisme lyssyn
wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opublikowanie ˌɔpublʲikɔˈvãɲɛ n
offentliggørelse
podanie czegoś do publicznej wiadomości drukiem albo przez Internet

opublikować v
publicere offentliggøre
ogłosić publicznie jakiś tekst

opus ˈɔpus n
opus
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) oznaczenie w kolejności chronologicznej dzieła danego kompozytora

opustoszały adj
forladt menneskeforladt
o obszarze, regionie, budynku itd.: który został opuszczony przez ludzi i pozostaje niezamieszkały

opuszczać ɔˈpuʃt͡ʃat͡ɕ v
forlade
zostawiać coś, odchodzić od czegoś / kogoś

opuszczony adj
forladt
taki, którego opuszczono

opór ˈɔpur n
modstand
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
w lm przeszkody, utrudnienia

opóźniać v
forsinke
powodować zwolnienie tempa robienia lub osiągnięcia czego
blive forsinke
pojawiać się później, niż należy
wykonywać nie na czas
tabe
wskazywać godzinę wcześniejszą niż rzeczywista

opętanie n
besættelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan bycia owładniętym przez demona;

opłacać ɔpˈwat͡sat͡ɕ v
betale
przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś
betale sig svare sig
być wartym określonych kosztów

opłata ɔˈpwata n
gebyr afgift
kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek ɔˈpwatɛk n
oblat
rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

oranżada ˌɔrãw̃ˈʒada n
orangeade
butelka oranżady (1.1)
napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

oratorium ˌɔraˈtɔrʲjũm n
oratorie oratorium
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;

oratorski adj
oratorisk
potrafiący wypowiedzieć się w sposób właściwy dla oratora, krasomówczo, także: świadczący o takiej umiejętności

orać ˈɔrat͡ɕ v
pløje
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita ɔrˈbʲita n
omløbsbane
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

order ˈɔrdɛr n
orden
wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

ordynarny ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ adj
grov vulgær
wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
oregano
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ ˈɔrɡãn n
organ
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

organella n
organel
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;

organiczny ˌɔrɡãˈɲit͡ʃnɨ adj
organisk
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

organista ˌɔrɡãˈɲista n
organist orgelspiller
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzat͡sʲja n
organisation
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzat͡sʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
ngo NGO regering -s- uafhængig organisation
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizator ˌɔrɡãɲiˈzatɔr n
arrangør organisator
instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia)

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
organisme
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;
(medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka
(przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów

organizować ˌɔrɡãɲiˈzɔvat͡ɕ v
organisere
porządkować coś w określony sposób, nadawać strukturę
organisere sig
tworzyć organizację lub zespół, jednoczyć ludzi wokół celu; zrzeszać się

organy n
orgel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
orgasme
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia ˈɔrʲɟja n
orgie
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orgiastyczny ˌɔrʲɟjaˈstɨt͡ʃnɨ adj
orgiastisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z orgią (ekstatycznymi obrzędami ku czci bogów, w szczególności Dionizosa)
(przenośnie, przenośnia) związany z orgią (przesadzonym zachowaniem)
związany z orgią (grupową zabawą seksualną)

orientacja seksualna n
seksuel orientering
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci;

orientalny ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ adj
orientalsk
związany z Orientem, dotyczący Orientu

ork ɔrk n
ork
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;

orka ˈɔrka n
spækhugger
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
orkester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;

orkisz ˈɔrʲciʃ n
spelt
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
armensk armenisk
związany z Ormianami

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
ornitolog
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
ornitologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ornitologiczny ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
ornitologisk
(biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

ornitoza n
ornitose
(medycyna, medyczny) odzwierzęca choroba zakaźna wywołana przez bakterie Chlamydia psittaci;

ortodoksyjny ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ adj
ortodoks
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom
rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
ortografi retstavning
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortograficzny ˌɔrtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
ortografisk
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
ortopæd
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny ˌɔrtɔpɛˈdɨt͡ʃnɨ adj
ortopædisk
związany z ortopedią lub ortopedami
związany z leczeniem urazów układu kostnego

ortoreksja n
ortoreksi
(psychologia, psychologiczny) obsesja na punkcie spożywania zdrowej żywności;

oryginalny ˌɔrgʲĩˈnalnɘ ˌɔrɘgʲĩˈnalnɘ adj
oprindelig original
taki, który nie jest naśladowaniem lub przeróbką czegoś innego
original
o człowieku: tworzący we własnym stylu, samodzielnie

oryginał ˌɔrɨˈɟĩnaw n
original
rzecz powstała jako pierwsza
(potocznie, potoczny) osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

orzech ˈɔʒɛx n
nød
suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzech laskowy n
hasselnød
(spożywczy) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski n
valnød
(spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)
valnøddetræ valnødtræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Juglans regia L., gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych;

orzech ziemny ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
jordnød
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzechowiec n
nøddekage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z orzechami

orzechowy ˌɔʒɛˈxɔvɨ adj
nøddeagtig
smakujący lub pachnący orzechami

orzeczenie ˌɔʒɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
afgørelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji
udsagnsled
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

orzeszek ziemny n
jordnød peanut
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;

orzeł ˈɔʒɛw n
ørn
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

osa ˈɔsa n
hveps
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osad ˈɔsat n
bundfald sediment
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;

osadzać v
sætte sig
tworzyć osad; być nanoszonym gdzieś

oscyloskop ˌɔst͡sɨˈlɔskɔp n
oscilloskop
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
boligområde
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiem ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otte
liczba 8

osiemdziesiąt ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt cardinalNumeral
firs firstndstyve
liczba 80

osiemdziesiąt cztery ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireogfirs
liczba 84

osiemdziesiąt dwa ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈdva cardinalNumeral
toogfirs
liczba 82

osiemdziesiąt dziewięć ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
niogfirs
liczba 89

osiemdziesiąt jeden ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enogfirs
liczba 81

osiemdziesiąt osiem ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteogfirs
liczba 88

osiemdziesiąt pięć ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femogfirs
liczba 85

osiemdziesiąt siedem ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvogfirs
liczba 87

osiemdziesiąt sześć ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksogfirs
liczba 86

osiemdziesiąt trzy ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treogfirs
liczba 83

osiemdziesiątka n
80'er firser
coś określone liczbą lub numerem 80
nazwa liczby 80

osiemdziesiątkaczwórka n
84'er fireogfirser
coś określone liczbą lub numerem 84
nazwa liczby 84

osiemdziesiątkadwójka n
82'er toogfirser
coś określone liczbą lub numerem 82
nazwa liczby 82

osiemdziesiątkadziewiątka n
89'er niogfirser
coś określone liczbą lub numerem 89
nazwa liczby 89

osiemdziesiątkajedynka n
81'er enogfirser
coś określone liczbą lub numerem 81
nazwa liczby 81

osiemdziesiątkapiątka n
85'er femogfirser
coś określone liczbą lub numerem 85
nazwa liczby 85

osiemdziesiątkasiódemka n
87'er syvogfirser
coś określone liczbą lub numerem 87
nazwa liczby 87

osiemdziesiątkaszóstka n
86'er seksogfirser
coś określone liczbą lub numerem 86
nazwa liczby 86

osiemdziesiątkatrójka n
83'er treogfirser
coś określone liczbą lub numerem 83
nazwa liczby 83

osiemdziesiątkaósemka n
88'er otteogfirser
coś określone liczbą lub numerem 88
nazwa liczby 88

osiemdziesiąty ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ adj
firsende firstndstyvende
od osiemdziesiąt

osiemdziesiąty czwarty ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireogfirsende fireogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt cztery (84)

osiemdziesiąty drugi ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈdruɟi adj
toogfirsende toogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt dwa (82)

osiemdziesiąty dziewiąty ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
niogfirsende niogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt dziewięć (89)

osiemdziesiąty pierwszy ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enogfirsende enogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt jeden (81)

osiemdziesiąty piąty ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femogfirsende femogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt pięć (85)

osiemdziesiąty siódmy ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈɕudmɨ adj
syvogfirsende syvogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt siedem (87)

osiemdziesiąty szósty ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈʃustɨ adj
seksogfirsende seksogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt sześć (86)

osiemdziesiąty trzeci ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treogfirsende treogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt trzy (83)

osiemdziesiąty ósmy ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈusmɨ adj
otteogfirsende otteogfirsindstyvende
od osiemdziesiąt osiem (88)

osiemdziesięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
firsårig
mający osiemdziesiąt lat
trwający osiemdziesiąt lat

osiemnastka ˌɔɕɛ̃mˈnastka n
attener
nazwa liczby 18

osiemnastoletni ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
18-årig 18-års ottenårig ottenårs
mający osiemnaście lat
trwający osiemnaście lat

osiemnasty ˌɔɕɛ̃mˈnastɨ adj
attende
od 18

osiemnaście ˌɔɕɛ̃mˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
atten
18

osiemset ˈɔɕɛ̃msɛt cardinalNumeral
otte hundrede
liczba 800

osiemsetny ˌɔɕɛ̃mˈsɛtnɨ adj
otte hundrede
od osiemset

osierdzie ɔˈɕɛrʲd͡ʑɛ n
hjertesæk
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osioł ˈɔɕɔw n
æsel
(zoologia, zoologiczny) Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
(potocznie, potoczny) głupi człowiek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡat͡ɕ v
nå
docierać do określonego miejsca
docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu
nå opnå
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy
opnå
realizować pewien cel

oskarżać ɔˈskarʒat͡ɕ v
anklage
obwiniać kogoś o coś
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wnosić oskarżenie (do sądu)

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
anklageskrift
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarga wnoszona do sądu, akt oskarżenia
beskyldning anklage
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

osm ɔsm̥ n
osmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osnowa ɔsˈnɔva n
trend
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba ɔˈsɔba n
person
pojedynczy człowiek, ktoś
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
bohater dramatu

osoba fizyczna ɔˈsɔba fʲiˈzɨt͡ʃna n
fysisk person
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;

osoba prawna ɔˈsɔba ˈpravna n
juridisk person
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobisty ˌɔsɔˈbʲistɨ adj
personlig
odnoszący się do pojedynczej osoby
dokonany przez daną osobę
intymny, dostępny tylko dla najbliższych
stanowiący własność danej osoby

osobowość ˌɔsɔˈbɔvɔɕt͡ɕ n
personlighed
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osocze n
plasma
(biologia, biologiczny) zasadniczy płynny składnik krwi, w którym zawieszone są krwinki;

ospa prawdziwa n
kopper
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;

ospa wietrzna n
skoldkopper
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ospały adj
søvnig
powolny, pozbawiony energii, ociężały
taki, który ma potrzebę snu

ostatecznie ˌɔstaˈtɛt͡ʃʲɲɛ adv
endeligt
wreszcie, w końcu
ultimativt
całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca

ostateczny ˌɔstaˈtɛt͡ʃnɨ adj
endelig
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
sidste sidst
znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatni dzwonek n
sidste udkald
ostatnia chwila, w której można podjąć jakieś działanie

ostatnie namaszczenie n
de syges salvelse sidste olie
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) namaszczenie chorych;

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
sidst
ostatnim razem
w niedalekiej przeszłości

osteopatia n
osteopati
metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego

osteopatyczny adj
osteopatisk
związany z osteopatią, dotyczący osteopatii

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
osteoporose
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

osteoskleroza n
osteosklerose
(medycyna, medyczny) proces nadmiernego zwiększenia masy kostnej, skutkujący zwiększoną podatnością na złamania;

ostracyzm ɔˈstrat͡sɨsm̥ n
ostrakisme
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;

ostro ˈɔstrɔ adv
kraftigt
(potocznie, potoczny) bardzo mocno
skarpt
bez rozmycia, wyraźnie
groźnie, twardo, bezpardonowo, nieprzychylnie
w sposób charakterystyczny dla ostrych przedmiotów
stærkt
za pomocą ostrych przypraw

ostroga n
spore
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;
(anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) ostry wyrostek z tyłu odnóży kuraków

ostrość n
skarphed
(fotografia) wyrazistość szczegółów obrazu
przejaw bycia ostrym (jak nóż)
surowość sądów
wyrazistość widzenia, słuchu, węchu

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
forsigtigt
w sposób ostrożny, uważny

ostrożność n
forsigtighed varsomhed
zdolność do działania z rozwagą

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
forsigtig
zrobiony, powzięty z rozwagą, uważnie, oględnie; będący wyrazem czyjejś rozwagi
forsigtig varsom
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry ˈɔstrɨ adj
akut
(medycyna, medyczny) związany z nagłymi i silnymi objawami chorobowymi
skarp
o amunicji: stosowany do zabijania
o obrazie: z dobrze widocznymi zarysami przedmiotów, wyraźny
nieuprzejmy, krytyczny
o nieprzyjemnych warunkach pogodowych: silny, intensywny
o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru
skarp spids
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie
skarp spids stærk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
spids skarp
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°
stærk
o zapachu: intensywny, zwykle nieprzyjemny

ostryga ɔˈstrɨɡa n
østers
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
strandskade
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
æg
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać ɔˈsṭʃɛɡat͡ɕ v
advare
informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
advarsel
akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyć ˈɔsṭʃɨt͡ɕ v
skærpe slibe
czynić ostrym (krawędź czegoś)

oszaleć v
gal
stracić rozsądek pod wpływem silnych uczuć
gal sindssyg vanvittig skør tosset
ulec pomieszaniu zmysłów, wpaść w szał
gal vild skør tosset
zaangażować się nadmiernie, zacząć poświęcać komuś lub czemuś zbyt wiele uwagi lub czasu

oszczep ˈɔʃt͡ʃɛp n
spyd
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

oszczerca n
bagtaler bagvasker
ktoś, kto rzuca oszczerstwo

oszczędności ˌɔʃt͡ʃɛ̃ndˈnɔɕt͡ɕi n
opsparing
(ekonomia, ekonomiczny) zaoszczędzone pieniądze

oszczędzać ɔʃˈt͡ʃɛ̃nd͡zat͡ɕ v
skåne spare
nie zabijać, darowywać życie
sprawiać, by ktoś czegoś nie doznał
spare
zużywać w niewielkiej ilości
zachować część czegoś na później

oszukiwać ˌɔʃuˈcivat͡ɕ v
bedrage snyde
mówić komuś nieprawdę, kłamać
snyde bedrage svindle
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów

oszust ˈɔʃust n
svindler bedrager snyder
ten, kto oszukuje

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
bedrageri svindel snyd
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;
svindel bedrageri snyd
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści

osłaniać v
afskærme skærme
swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym
beskytte skærme værne
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym
dække
okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym

osłona ɔˈswɔ̃na n
afdækning afskærming
coś, co osłania daną rzecz w celu chronienia jej lub przed nią

otaczać ɔˈtat͡ʃat͡ɕ v
indeslutte omgive omslutte
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
omringe
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)

otoczenie ˌɔtɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
omgivelser
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron

otologia n
otologi
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;

otrzymywać ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ v
få modtage
dostawać, być odbiorcą

otręby ɔˈtrɛ̃mbɨ n
klid
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otwartość n
åbenhed
cecha tego, co jest otwarte, skierowane do wszystkich
cecha tego, kto jest otwarty: gotowy na przyjęcie nowych idei lub nieskrywający swoich uczuć lub myśli
szczerość, bezpośredniość

otwarty ɔtˈfartɨ adj
åben
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
o sklepie: czynny, działający
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy

otwieracz ɔtˈfʲjɛrat͡ʃ n
åbner
przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać ɔtˈfʲjɛrat͡ɕ v
åbne lukke op
powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór ˈɔtfur n
hul
dziura lub wgłębienie

otyłość ɔˈtɨwɔɕt͡ɕ n
fedme overvægt
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły ɔˈtɨwɨ adj
fed korpulent overvægtig tyk
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

owad ˈɔvat n
insekt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożerny ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ adj
insektædende
(zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal ˈɔval n
oval
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owalny ɔˈvalnɨ adj
oval
(geometria) mający kształt owalu
przypominający kształtem owal

owca ˈɔft͡sa n
får
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczarek ɔfˈt͡ʃarɛk n
schæfer schæferhund
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach

owczarnia n
fårstald
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie gospodarskie dla owiec;

owczarstwo n
fåreavl
(zootechnika, zootechniczny) produkcja zwierzęca obejmująca chów i hodowlę owiec

owczarz n
fåreavler fåreholder
(rolnictwo, rolniczy) hodowca owiec
fårehyrde
(rolnictwo, rolniczy) osoba wypasająca owce

owies ˈɔvʲjɛs n
havre
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;
(rolnictwo, rolniczy) ziarno owsa (1.1)

owoc ˈɔvɔt͡s n
frugt
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo

owocować ˌɔvɔˈt͡sɔvat͡ɕ v
bære frugt
(przenośnie, przenośnia) przynosić konsekwencje, rezultaty jakiegoś działania
rodzić owoce

owocożerny adj
frugtædende
(zoologia, zoologiczny) żywiący się owocami

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
havregrød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owłosienie ˌɔvwɔˈɕɛ̇̃ɲɛ n
hårvækst
włosy na ciele człowieka lub zwierzęcia

owłosiony ˌɔvwɔˈɕɔ̃nɨ adj
behåret
taki, który ma włosy, owłosienie

oz ɔs n
ås
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;

ozdabiać ɔzˈdabʲjät͡ɕ v
smykke besmykke pynte
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba ɔzˈdɔba n
pynt
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

oznaczać ɔzˈnat͡ʃat͡ɕ v
betegne betyde indebære medføre
być oznaką
betyde betegne
wyrażać określoną treść
markere
znakować, wyróżniać, robić znak

ozon ˈɔzɔ̃n n
ozon
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołtarz ˈɔwtaʃ n
alter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;
(właściwie) nastawa ołtarzowa, dekoracja za ołtarzem (1.1)

ołów ˈɔwuf n
bly
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;
(peryfrastyczny) pocisk wystrzeliwany z broni strzeleckiej

ołówek ɔˈwuvɛk n
blyant
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

ościeżnica n
karm
rama okna lub drzwi zamontowana w otworze ściany;

ośle ucho ˈɔɕlɛ ˈuxɔ n
æseløre æselsøre
zagięty róg książki;

oślepiać v
blinde
pozbawiać wzroku
blænde
poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie
forblinde blænde forblænde
pozbawiać rozumu, uniemożliwiać panowanie nad sobą

oślizgły adj
slimet
(przenośnie, przenośnia) budzący obrzydzenie, odrazę
o śliskiej, gładkiej i wilgotnej powierzchni

oślę n
æselføl
(zoologia, zoologiczny) młode osła

ośmiodniowy ˌɔɕmʲjɔˈdʲɲɔvɨ adj
ottedags
będący w wieku ośmiu dni
trwający osiem dni

ośmiokąt n
ottekant oktogon
(matematyka, matematyczny) figura geometryczna mająca osiem kątów;

ośmiokątny adj
ottekantet
taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmioletni ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
8-årig 8-års otteårig otteårs
mający osiem lat
trwający osiem lat

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲit͡sa n
blæksprutte
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośrodkowy układ nerwowy n
centralnervesystem
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;

oświadczać ɔɕˈfʲjaṭt͡ʃat͡ɕ v
erklære kundgøre meddele
komunikować w podniosły lub formalny sposób

oświadczyny n
frieri
tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą

oświecać v
belyse
(podniośle) uświadamiać coś komuś
(przestarzałe, przestarzały) rzucać światło

oświetlać ɔɕˈfʲjɛtlat͡ɕ v
belyse
rzucać, kierować na coś światło

ość ɔɕt͡ɕ n
fiskeben
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

pacha ˈpaxa n
armhule
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym;

pachnieć ˈpaxʲɲɛ̇t͡ɕ v
dufte lugte
wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachwina paxˈfʲĩna n
lyske
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

pacjent ˈpat͡sʲjɛ̃nt n
patient
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

packa ˈpat͡ska n
fluesmækker
przyrząd do zabijania much

pacyfa paˈt͡sɨfa n
fredssymbol fredstegn peacesymbol peacetegn
znak, symbol pacyfizmu i pokoju;

pacyfikacja ˌpat͡sɨfʲiˈkat͡sʲja n
pacificering
tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej;

pacyfista n
pacifist
zwolennik pacyfizmu

pacyfizm n
pacifisme
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka ˈpat͡ʃka n
pakke
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;
pakke pk.
(handel, handlowy) zawartość małego opakowania

paczkomat n
pakkeautomat
(potocznie, potoczny) automat do nadawania i odbioru paczek;

paczkownia n
pakkeri
miejsce, w którym paczkuje się różne towary

padaczka paˈdat͡ʃka n
epilepsi
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padać ˈpadat͡ɕ v
falde
w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą
zlatywać, lecieć w dół
ginąć gwałtowną śmiercią
o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela
z podmiotem nieżywotnym nastąpić, wybrać cel, zostać wylosowanym

padać jak muchy ˈpadat͡ɕ ˈjak ˈmuxɨ v
dø som fluer
(przenośnie, przenośnia) umierać, ginąć masowo

padlina paˈdlʲĩna n
ådsel
zwierzęce zwłoki

paella n
paella
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pagaj ˈpaɡaj n
pagaj
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce

pager ˈpɛjd͡ʒɛr n
personsøger
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;

pagórek paˈɡurɛk n
høj
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
edderkop
(arachnologia, arachnologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczak n
spindler
(zoologia, zoologiczny) zwierzę bezkręgowe z sześcioma nogami i odwłokiem

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈt͡ʃɨ̃na n
edderkopesppind spindelvæv
skryte działanie wielu osób
spindelvæv edderkopesppind
sieć tkana przez pająka

pakiet ˈpacɛt n
pakke
kilka rzeczy spakowanych razem

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
pakistansk
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakowanie ˌpakɔˈvãɲɛ n
emballagering forpakning
umieszczanie rzeczy razem w paczce, bagażu, plecaku

pakować paˈkɔvat͡ɕ v
pakke
umieszczać rzeczy razem w paczce, bagażu, plecaku

pakt pakt n
pagt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

palacz ˈpalat͡ʃ n
ryger
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palarnia paˈlarʲɲa n
rygerum
wydzielone pomieszczenie przeznaczone do palenia papierosów, tytoniu (obok miejsc, w których nie wolno palić)

palatalizacja n
palatalisering
(fonetyka, fonetyczny) zjawisko wymowy polegające na zmiękczaniu spółgłoski, czyli na dodawaniu artykulacji środkowopodniebiennej, pod wpływem sąsiadującej z nią samogłoski;

palec ˈpalɛt͡s n
finger tå
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący ˈpalɛt͡s ˌfskazuˈjɔ̃nt͡sɨ n
pegefinger
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palec środkowy n
fuckfinger
(przenośnie, przenośnia) obraźliwy gest;
langemand langfinger
(anatomia, anatomiczny) trzeci palec u ręki

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
rygning
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleontolog ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk n
palæontolog
(biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
palæontologi
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
palæstinensisk palæstinsk
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

paleta paˈlɛta n
palet
specjalna owalna deseczka służąca artyście-malarzowi do mieszania farb;
(potocznie, potoczny) dostępny duży wybór rodzajów czegoś, np. towarów
(sztuka) zakres kolorów charakterystyczny dla danego artysty-malarza, stylu lub szkoły malarskiej
uporządkowany zestaw wybranych kolorów;
palle
(potocznie, potoczny) towar mieszczący się na palecie (1.1)
znormalizowana drewniana platforma ułatwiająca przeładunek towarów;

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
palimpsest
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
palindrom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

palisada n
palisade
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych

paliwo paˈlʲivɔ n
brændstof brændsel
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach;

palić ˈpalʲit͡ɕ v
brænde
niszczyć coś za pomocą ognia
ryge
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
fyre
dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień

palić jak smok ˈpalʲit͡ɕ ˈjak ˈsmɔk idiom
ryge som en skorsten
palić dużo, nadmiernie

pallad ˈpalːat n
palladium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palma ˈpalma n
palme palmetræ
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;

paluszek n
fiskefinger
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z cienkiego wypieku, zwykle z solą;

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
minde souvenir
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiętać pãˈmʲjɛ̃ntat͡ɕ v
huske
przechowywać informacje w pamięci i potrafić je odtwarzać
(o przedmiotach) pochodzić z dawnych czasów

pamiętnik n
dagbog
wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ n
hukommelse
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
(informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości

pan pãn n
herr De
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
brudgom gom
mężczyzna w dniu swojego ślubu i wkrótce po nim

panamczyk pãˈnãmt͡ʃɨk n
panamaner
mieszkaniec Panamy (stolicy państwa Panama)

panamski pãˈnãmsʲci adj
panamansk
odnoszący się do państwa Panama

panarabski ˌpãnaˈrapsʲci adj
panarabisk
związany z panarabizmem, głoszący zjednoczenie ludów arabskich

pancerz ˈpãnt͡sɛʃ n
panser
ubranie o cesze pancerza (1.1)
skjold
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
pandeisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
pandemi
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemiczny adj
pandemisk
(medycyna, medyczny) związany z pandemią; mający charakter pandemii

pangermanizm n
pangermanisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich;

pani ˈpãɲi n
fru De
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panierka n
panering
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) chrupiąca powłoka na panierowanej potrawie
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów

panierowanie ˌpãɲɛrɔˈvãɲɛ n
panering
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczanie mięsa, ryb, grzybów lub warzyw w panierce;

panierować v
panere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panika ˈpãɲika n
panik
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panikować v
gå i panik panikke
wpadać w panikę

panna ˈpãnːa n
frøken
dziewczyna, młoda kobieta
frøken jomfru pige
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
brud
kobieta w dniu swojego ślubu

panowanie ˌpãnɔˈvãɲɛ n
herredømme
władza

panować pãˈnɔvat͡ɕ v
herske
być panem, przywódcą czegoś
występować, pojawiać się
regere herske
być panem, władcą kraju, królestwa

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
panslavisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteista ˌpãntɛˈ<sup>j</sup>ista n
panteist
osoba wyznająca panteizm

panteistyczny adj
panteistisk
właściwy panteizmowi

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
panteisme
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon pãnˈtɛɔ̃n n
panteon
(przenośnie, przenośnia) ogół najwybitniejszych przedstawicieli narodu albo jakiejś dziedziny sztuki
ogół bogów jakiejś religii;

pantofel pãnˈtɔfɛl n
tøffel hjemmesko pantoffel sut sutsko
(regionalizm, regionalny) rodzaj obuwia noszonego w domu

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
tøffelhelt
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantomima ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma n
pantomime
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol n
pantoprazol
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papa ˈpapa n
papa
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) tata
tagpap
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;

papier ˈpapʲjɛr n
papir
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier jest cierpliwy ˈpapʲjɛrʲ ˈjɛstʲ t͡ɕɛrˈplʲivɨ proverb
papiret rødmer ikke
na papierze można napisać wszystko bez ryzyka natychmiastowych konsekwencji

papier ryżowy n
rispapir
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny arkusz zrobiony z ryżu;

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
toiletpapir
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ n
værdipapir
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papieros paˈpʲjɛrɔs n
cigaret
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierosowy ˌpapʲjɛrɔˈsɔvɨ adj
cigaret-
dotyczący papierosa

papierowy ˌpapʲjɛˈrɔvɨ adj
papir-
wykonany z papieru

papierowy tygrys n
papirtiger
osoba lub grupa ludzi sprawiająca wrażenie silnej, lecz będąca w rzeczywistości słaba

papiestwo n
pavedømme pavemagt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd papieża, forma rządów papieża

papież ˈpapʲjɛʃ n
pave
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papieżyca n
pavinde
legendarna kobieta wyświęcona na papieża

papilot paˈpʲilɔt n
papillot
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podłużny wałek, najczęściej wykonany z papieru, na którego środkową część zakręca się kosmyk włosów, a następnie zawiązuje wokół

paproć ˈpaprɔt͡ɕ n
bregne
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów;

papryka ˈpaprɨka n
paprika
(spożywczy) czerwona, sypka przyprawa sporządzona z owocu papryki (1.1)
peber peberfrugt
(spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1);

papuga paˈpuɡa n
papegøje
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

par excellence adv
par excellence
w całym tego słowa znaczeniu, w najwyższym stopniu

para ˈpara n
damp vanddamp
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
par
dwie osoby, darzące się uczuciem
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
dwa przedmioty stanowiące komplet
określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części

para wodna ˈpara ˈvɔdna n
vanddamp
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) woda w gazowym stanie skupienia;

parabola ˌparaˈbɔla n
parabel
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;

paradoks paˈradɔks n
paradoks
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalny ˌparadɔˈksalnɨ adj
paradoksal
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmatyczny ˌparadɨɡmaˈtɨt͡ʃnɨ adj
paradigmatisk
dotyczący paradygmatu, właściwy paradygmatowi

parafowanie n
parafering
(oficjalnie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opatrzenie urzędowego pisma podpisem w formie parafy

paragon paˈraɡɔ̃n n
kvittering bon kassebon kassestrimmel
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragraf paˈraɡraf n
paragraf
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;
paragraf paragraftegn
(potocznie, potoczny) znak paragrafu (1.1) §

paragwajski ˌparaˈɡvajsʲci adj
paraguayansk
odnoszący się do państwa Paragwaj

paralela n
parallel
cechy podobne, analogiczne
zestawienie cech podobnych, analogicznych

paralityk n
paralytiker
(medycyna, medyczny) ktoś sparaliżowany

paraliż paˈralʲiʃ n
lammelse paralyse parese
utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paraliżować v
paralysere
utrudniać swobodne funkcjonowanie czegoś

paralotnia ˌparaˈlɔtʲɲa n
paraglider
(sport, sportowy) rodzaj lotni o miękkim płacie nośnym, w formie zbliżonej do spadochronu

paralotniarz n
paraglider
człowiek uprawiający paralotniarstwo

paranoiczny adj
paranoid
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi

paranoja n
paranoia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

paraolimpijski ˌparaɔlʲĩmˈpʲijsʲci adj
paralympisk
związany z paraolimpiadą, dotyczący paraolimpiady

parapsychologia ˌparapsɨxɔˈlɔɟja n
parapsykologi
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;

parapsychologiczny adj
parapsykologisk
(psychologia, psychologiczny) związany z parapsychologią, dotyczący parapsychologii

parasol paˈrasɔl n
paraply
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem
parasol solparasol
przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem

parawan n
skærm
rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazytolog n
parasitolog
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie parazytologii

pardon interjection
pardon
(potocznie, potoczny) przepraszam

pardon n
pardon
(dawniej, dawny) przebaczenie, darowanie

pardwa szkocka n
skotsk rype
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich

parestezja n
paræsthesia
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

parias n
paria
człowiek uważany w jakiejś grupie za gorszego, pogardzany
w Indiach: człowiek należący do jednej z najniższych kast lub będący poza systemem kastowym;

park park n
park
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;
ogół urządzeń, pojazdów w zakładzie

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
nationalpark
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parking ˈparʲcĩŋk n
parkeringsplads p-plads parkering
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parkować parˈkɔvat͡ɕ v
parkere
zostawiać pojazd na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania pojazdu lub innym wolnym miejscu

parlament parˈlãmɛ̃nt n
parlament
gmach, w którym obraduje parlament (1.1)
parlament ting
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;

parlamentarnie adv
parlamentarisk
zgodnie z zasadami parlamentaryzmu i obyczajami panującymi w parlamencie

parlamentarny ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ adj
parlamentarisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parlamentarzysta ˌparlãmɛ̃ntaˈʒɨsta n
parlamentariker parlamentsmedlem
członek parlamentu

parmezan parˈmɛzãn n
parmesan parmesanost
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parodia paˈrɔdʲja n
parodi
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować v
parodiere
dokonywać parodii czegoś

paroksyzm n
paroksysme
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby
(przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu

parowiec n
dampskib
(przestarzałe, przestarzały) statek z napędem parowym;

parowóz paˈrɔvus n
damplokomotiv
(kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

parsować v
parse
(informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jego struktury i dalszego przetwarzania;

partenogeneza n
jomfrufødsel partenogenese
(biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

partia ˈpartʲja n
parti
(zobacz) partia polityczna
(szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców
(przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨt͡ʃna n
politisk parti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partner ˈpartnɛr n
partner
współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu
osoba, którą traktuje się jak równą sobie
osoba, z którą pozostaje się w związku (hetero- lub homoseksualnym)

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
partikel
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partyzana ˌpartɨˈzãna n
partisan
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa o długim, zwężonym, obosiecznym grocie z bocznymi rozgałęzieniami, używana jako broń piechoty w zachodniej Europie od XV wieku, później, od XVII w. jako broń straży i oznaka oficerów piechoty;

parweniusz parˈvɛ̃ɲuʃ n
opkomling parvenu
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która dostała się do wyższych sfer i nieudolnie próbuje je naśladować

paryski paˈrɨsʲci adj
parisisk
związany z Paryżem, dotyczący Paryża

paryżanka ˌparɨˈʒãnka n
pariserinde
mieszkanka Paryża

parzysty paˈʒɨstɨ adj
lige
taki, który występuje w parze

pas pas n
bane kørebane vognbane
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
bælte
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;

pas planetoid n
asteroidebælte
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pas ruchu n
kørebane spor vognbane
(motoryzacja) każdy z podłużnych pasów jezdni wystarczający do ruchu jednego rzędu pojazdów;

pasażer paˈsaʒɛr n
passager
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek ˈpasɛk n
stribe
jedna z naszywek na elementach munduru służąca do określania rangi

paser ˈpasɛr n
hæler
osoba handlująca kradzionymi rzeczami

paserstwo n
hæleri
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;

pasierb ˈpaɕɛrp n
stedsøn stedbarn
syn męża lub żony pochodzący z wcześniejszego małżeństwa

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲit͡sa n
steddatter
córka małżonka z innego małżeństwa

pasja ˈpasʲja n
lidenskab passion
silne zainteresowania, zamiłowanie
passion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa
raseri vrede
gniew

pasjans ˈpasʲjãw̃s n
kabale
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasmo ˈpasmɔ n
bånd
(fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu)
fragment powierzchni w postaci długiego pasa
szereg nici, włosów itp. tworzących jakąś całość

pasować paˈsɔvat͡ɕ v
passe
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
stanowić dobraną parę lub zespół

pasożyt paˈsɔʒɨt n
parasit
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;

pasta ˈpasta n
pasta
(rzadki, rzadko używany) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) makaron włoski
substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować
smørepålæg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa lub półprodukt o konsystencji pasty (1.1)

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tandpasta
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pastelowy ˌpastɛˈlɔvɨ adj
pastel pastelfarvet
taki, który ma delikatne, jasne barwy, przypominający pastele

pasterka paˈstɛrka n
gåsepige
dziewczyna pasąca bydło, gęsi, itp.
julegudstjeneste
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza odprawiana w noc Bożego Narodzenia

pasternak n
pastinak
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzat͡sʲja n
pasteurisering
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasteryzować v
pasteurisere
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze

pasterz ˈpastɛʃ n
fårehyrde
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pastisz ˈpastʲiʃ n
pastiche
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
græsgang græsningsareal
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

pastylka paˈstɨlka n
pastil
lek w postaci małego krążka

pasza ˈpaʃa n
foder dyrefoder
(zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszkwil ˈpaʃkfʲil n
paskvil
publikacja brukająca czyjąś reputację;

paszport ˈpaʃpɔrt n
pas
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet ˈpaʃtɛt n
kludder rod
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja
postej
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
foie gras
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

pat pat n
pat
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;

patchwork ˈpat͡ʃwɔrk n
patchwork
(rzemiosło, rzemieślniczy) technika zszywania kawałków różnych tkanin, dzianiny, skóry itp. tak, aby powstał z nich wzór; także: wyrób wykonany tą techniką;

patelnia paˈtɛlʲɲa n
stegepande pande
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent ˈpatɛ̃nt n
patent
dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;

patetyczny ˌpatɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
patetisk
poważny, doniosły, uroczysty

patogenny adj
patogen sygdomsfremkaldende
(medycyna, medyczny) wywołujący chorobę

patolog n
patolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w zakresie patologii

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
patologi
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób

patologiczny ˌpatɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
patologisk
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby
(socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością

patriarcha paˈtrʲjarxa n
patriark
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim

patriarchalny ˌpatrʲjarˈxalnɨ adj
patriarkalsk
związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ adj
patriotisk
taki, którego cechuje patriotyzm
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
patriotisme
miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrzeć ˈpaṭʃɛt͡ɕ v
kigge se på
kierować wzrok na coś lub na kogoś

patyczek do uszu n
vatpind
plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyna paˈtɨ̃na n
patina
rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu;

pauliński adj
paulinsk
związany z paulinami, dotyczący paulinów

paw paf n
påfugl
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju pawi (1.1)
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek hodowanych w parkach ptaków z rodzaju Pavo i Afropavo, z dużym, kolorowym ogonem;

pawian ˈpavʲjãn n
bavian
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paywall n
betalingsmur
(informatyka, informatyczny) (handel, handlowy) mechanizm ograniczenia dostępności treści na WWW do osób, które wykupią dostęp;

paznokieć pazˈnɔcɛ̇t͡ɕ n
negl
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur ˈpazur n
klo
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac ˈpawat͡s n
palads
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

państwo ˈpãj̃stfɔ n
stat rige
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;
De min dame og herr
zwrot grzecznościowy względem grupy, w której są zarówno kobiety, jak i mężczyźni
herr og fru herskab hr. og fru
pan i pani wobec służby
tytuł grzecznościowy wobec małżeństwa

państwo w państwie n
en stat i staten
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której wewnątrz jednej oficjalnej struktury organizacyjnej powstaje nieoficjalnie inna struktura, która sprawuje faktyczną władzę

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
statslig
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

październik paʑˈd͡ʑɛrʲɲik n
oktober sædemåned
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchać pxat͡ɕ v
skubbe
przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu
(przenośnie, przenośnia) namawiać do czegoś

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
loppemarked kræmmermarked
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi sprzedawanymi tanio, okazyjnymi artykułami dla kolekcjonerów;

pchnięcie kulą ˈpxʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ ˈkulɔ̃w̃ n
kuglestød kuglestødning
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła pxwa n
loppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pedagog pɛˈdaɡɔk n
pædagog
nauczyciel, wychowawca

pedagogiczny adj
pædagogisk
związany z pedagogiką, wychowawczy

pedanteria ˌpɛdãnˈtɛrʲja n
pedanteri
przesadna dbałość o detale

pedał ˈpɛdaw n
pedal
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
bøsse bøsserøv svans
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pedel ˈpɛdɛl n
pedel
(przestarzałe, przestarzały) woźny (zwykle w odniesieniu do woźnego w zakładzie naukowym, w placówkach szkolnictwa wyższego)

pederasta ˌpɛdɛˈrasta n
pæderast
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji mężczyzna utrzymujący homoseksualne kontakty z dojrzewającymi chłopcami;

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
pæderasti
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami;

pediatra pɛˈdʲjatra n
børnelæge pædiater
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy
(medycyna, medyczny) lekarka dziecięca

pediatria pɛˈdʲjatrʲja n
pædiatri
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedofil pɛˈdɔfʲil n
pædofil
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
pædofili
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pedofobia n
pædofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed dziećmi, niechęć wobec dzieci

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
pejorativ nedsættende
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pektyna n
pektin
(tylko w liczbie mnogiej) (biochemia, biochemiczny) mieszanina cukrów pochodzenia roślinnego, mająca właściwości żelujące;

pelikan pɛˈlʲikãn n
pelikan
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

penetracja ˌpɛ̃nɛˈtrat͡sʲja n
penetration
(seksuologia, seksuologiczny) waginalny lub analny stosunek seksualny
zagłębianie się, wnikanie w coś

penetrować v
gennemtrænge penetrere
wnikać w coś, przenikać przez coś

penis ˈpɛ̃ɲis n
penis
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pens pɛ̃w̃s n
penny
drobna moneta używana w Wielkiej Brytanii;

pensja ˈpɛ̃w̃sʲja n
løn lønning
płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu

pensjonat pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat n
pension pensionat
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;

pentagram pɛ̃nˈtaɡrãm n
pentagram
(geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentatoniczny adj
pentatonisk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zapisany w pentatonice

pentatonika n
pentaton pentatonisk skala
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) każda skala zawierająca pięć dźwięków w oktawie;

perfekcjonista ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̇̃ˈɲista n
perfektionist
człowiek dążący do doskonałości

perfekcjonizm ˌpɛrfɛkˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥ n
perfektionisme
dążenie do doskonałości

perfekcyjny adj
perfekt
odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

perfumeria ˌpɛrfũˈmɛrʲja n
parfumeri
sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumować v
parfumere
skrapiać perfumami, aplikować perfumy

perfumy pɛrˈfũmɨ n
parfume perfume
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin n
pergament
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;
dokument zapisany na pergaminie (1.2)
pergament pergamentpapir
papier nieprzepuszczający wilgoci ani tłuszczu

pergola pɛrˈɡɔla n
pergola
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
percussionist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka pɛrˈlʲit͡ʃka n
perlehøne
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perm pɛrm n
perm
(geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permanentny ˌpɛrmãˈnɛ̃ntnɨ adj
permanent varig
taki, który trwa nieprzerwanie, bez przerwy, trwały

permutacja n
permutation
(matematyka, matematyczny) każda ustalona kolejność elementów jakiegoś zbioru

peron ˈpɛrɔ̃n n
perron
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

perpetuum mobile n
evighedsmaskine perpetuum mobile
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;

pers pɛrs n
perser
perski dywan

perski ˈpɛrsʲci adj
persisk
dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski ˈpɛrsʲci n
persisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

personalia ˌpɛrsɔ̃ˈnalʲja n
personalia
dane osobowe, fakty z życiorysu

personalizm n
personalisme
(filozofia, filozoficzny) nurt w fiozofii stawiajacy w centrum osobę ludzką oraz jej godność, wolność, niezależność i niepowtarzalność;

personel pɛrˈsɔ̃nɛl n
personale
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
perspektiv
(przenośnie, przenośnia) odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk
perspektiv synsvinkel
(przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia
perspektiv udsigt
perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości

perspektywa powietrzna ˌpɛrspɛkˈtɨva pɔˈvʲjɛṭʃna n
luftperspektiv
(sztuka) wrażenie przestrzenności w płaskim obrazie uzyskane dzięki rozjaśnianiu i zmniejszaniu nasycenia barw dalszych planów;

persyflaż n
persiflage
(książkowy) złośliwość ukryta pod pozorem uprzejmości

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
kaki
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju persymona (1.1)
(spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2)

peruka pɛˈruka n
paryk
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

perukarz n
parykmager
osoba wytwarzająca peruki

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
peruansk peruviansk
odnoszący się do państwa Peru

perwersja n
perversion
(psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryferie n
periferi
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnice zewnętrzne do centrum miasta
zewnętrzna część czegoś znajdująca się z dala od centrum

peryferyjny adj
perifer
o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii
położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu

peryskop pɛˈrɨskɔp n
periskop
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perła ˈpɛrwa n
perle
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)

pestka ˈpɛstka n
kerne
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji
sten kerne
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono

pesto ˈpɛstɔ n
pesto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;

pestycyd pɛˈstɨt͡sɨt n
pesticid
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
pessimist
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistyczny ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
pessimistisk
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
pessimisme sortsyn
tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

petrochemiczny ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ adj
petrokemisk
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego

petrologia ˌpɛtrɔˈlɔɟja n
petrologi
(geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
sikker
całkowicie przekonany o słuszności

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n pronoun
vis
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewność ˈpɛvnɔɕt͡ɕ n
sikkerhed
całkowite przekonanie o czymś
swoboda w wykonywaniu czegoś

pewność siebie n
selvsikkerhed
(psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny ˈpɛvnɨ adj
sikker
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie
gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
godny zaufania, sprawdzony
gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany

pewny siebie adj
selvsikker
przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełen ˈpɛwɛ̃n adj
fuld
cały, napełniony do końca

pełnia ˈpɛwʲɲa n
fuldmåne
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnoletni adj
myndig
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

pełnomocnictwo ˌpɛwnɔ̃mɔt͡sʲˈɲit͡stfɔ n
fuldmagt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę

pełnomocnik n
fuldmægtig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełnorejowiec ˌpɛwnɔrɛˈjɔvʲjɛt͡s n
fuldrigger
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe

pełny ˈpɛwnɨ adj
fuld
wypełniony w największym możliwym stopniu
zawierający obfitość rzeczy, dóbr (dobra) lub mnóstwo ludzi

piana ˈpʲjãna n
skum
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
gal galen hanegal
głos wydawany przez koguta

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
klaver
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista pʲjä̃ˈɲista n
pianist
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianistka pʲjä̃ˈɲistka n
pianistinde
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

pianistyczny adj
klaverteknisk pianistisk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z pianistyką, dotyczący pianistyki

pianka do golenia n
barberskum
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja z pęcherzykami powietrza rozsmarowywana na skórze podczas golenia w celu zapobieżenia podrażnieniu;

piano nobile n
piano nobile
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);

piasek ˈpʲjasɛk n
sand
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛt͡s n
sandsten
(geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;
sandløber
(zoologia, zoologiczny) Calidris alba, ptak wędrowny;

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲit͡sa n
sandkasse
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;
(informatyka, informatyczny) środowisko testowe w programowaniu komputerowym;

piaskowy pʲjaˈskɔvɨ adj
sand
zbudowany, stworzony z piasku
związany z piaskiem, dotyczący piasku
sandfarvet
mający kolor piasku

piasta ˈpʲjasta n
nav hjulnav
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

picie ˈpʲit͡ɕɛ n
drikeri
(potocznie, potoczny) nadużywanie alkoholu

pide n
pide
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek z ciasta drożdżowego, zwykle o łódkowatym kształcie z różnymi dodatkami, np. mięsnymi i warzywnymi; tradycyjne danie kuchni tureckiej

piec pʲjɛt͡s n
ovn kakkelovn
budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec pʲjɛt͡s v
bage
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota pʲjɛˈxɔta n
infanteri
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek pʲjɛˈt͡suʃɛk n
løvsanger
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka pʲjɛˈt͡ʃarka n
champignon
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczenie pʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
bagning
(rzeczownik odczasownikowy) od piec

pieczony adj
bagt stegt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczętować ˌpʲjɛt͡ʃɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
forsegle
opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć
opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć na zamknięciu w celu zabezpieczenia

pieczęć ˈpʲjɛt͡ʃɛ̃ɲt͡ɕ n
segl
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu
stempel segl
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności

pieg pʲjɛk n
fregne
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
bageri
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarnik pʲjɛˈkarʲɲik n
ovn
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
bager
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
helvede
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielgrzym n
pilgrim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
pilgrimsfærd pilgrimsrejse
wędrówka do świętego miejsca

pielęgnacja ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnat͡sʲja n
pleje
pielęgnowanie kogoś lub czegoś, dbanie o coś lub kogoś

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
sygeplejerske
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarz pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ n
sygeplejer sygepasser
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

pielęgnować ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvat͡ɕ v
pleje
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych
dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnd͡zɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nt͡s n
penge
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nd͡zɛ n
penge
lm od: pieniądz

pieniężny pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ adj
kontant
wypłacany lub płacony w pieniądzach
wyrażony w pieniądzach

pieprz pʲjɛpʃ n
peber
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)
(botanika, botaniczny) roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;

pieprz cytrynowy n
citronpeber
(spożywczy) przyprawa składająca się głównie z mielonego pieprzu czarnego i suszonej skórki z cytryny

pieprz czarny n
sort peber
(botanika, botaniczny) Piper nigrum, gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych;

pieprz kajeński ˈpʲjɛpʃ kaˈjɛ̇̃j̃sʲci n
cayennepeber
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana ze świeżych lub suszonych owoców papryki odmiany Cayenne;

pieprznik n
kantarel
(mikologia, mikologiczny) Cantharellus, rodzaj grzybów z rodziny kolczakowatych;

pieprznik trąbkowy n
tragt-kantarel tragtkantarel
(mikologia, mikologiczny) Craterellus tubaeformis, gatunek grzybów z rodziny kolczakowatych;

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ v
pebre
dodawać pieprzu do jedzenia
skide på
(pospolicie) pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś

pierdnięcie pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
prut
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲit͡ɕ v
bolle
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem

pierdzieć ˈpʲjɛrʲd͡ʑɛ̇t͡ɕ v
prutte
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka n
perestrojka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
peberkage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

piersiówka pʲjɛrʲˈɕufka n
lommelærke
niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
grundstof
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
rod
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;
(matematyka, matematyczny) liczba, która spełnia dane równanie
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;

pierwiastek chemiczny pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ n
grundstof
taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiastek kwadratowy n
kvadratrod
(matematyka, matematyczny) liczba, która podniesiona do kwadratu daje pewną liczbę;

pierworodny ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ adj
førstefødt
urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierwotny pʲjɛrˈvɔtnɨ adj
primær
ten, który funkcjonuje jako pierwszy

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔt͡s n
førstehjælp
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwsza wojna światowa ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
1. verdenskrig første verdenskrig
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwszeństwo pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ n
forrang
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
første først
od liczby 1

pierzga n
bibrød
(pszczelarstwo, pszczelarski) pszczeli pokarm będący sfermentowanym i zakonserwowanym w komórkach plastra pyłkiem kwiatowym;

pieróg ˈpʲjɛruk n
napoleonshat
(odzieżownictwo) (historia, historyczny, historycznie) duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich

pierś pʲjɛrʲɕ n
bryst
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
(anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu

pierścień ˈpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ɲ n
ring
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
krąg naokoło czegoś
(astronomia, astronomiczny) pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planety w obszarze o kształcie dysku;

pierścień pośredni ˈpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ɲ pɔˈɕrɛdʲɲi n
mellemring
(fotografia) element montowany pomiędzy korpusem aparatu a obiektywem zwiększający odległość obiektywu od materiału światłoczułego, dzięki czemu zmniejsza się minimalna odległość fotografowania, a zwiększa się skala odwzorowania;

pies pʲjɛs n
hund
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;
strissersvin
(slangowo) (obraźliwie) policjant, żandarm lub milicjant

pies do towarzystwa ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa n
selskabshund
najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
hyrdehund fårehund
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈt͡sɨjnɨ n
politihund
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies pracujący ˈpʲjɛs ˌprat͡suˈjɔ̃nt͡sɨ n
brugshund
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
førerhund
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pies stróżujący ˈpʲjɛs ˌːtruʒuˈjɔ̃nt͡sɨ n
vagthund
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący bezpieczeństwa posesji przed intruzami

pies towarzyszący ˈpʲjɛs ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nt͡sɨ n
servicehund
(kynologia, kynologiczny) pies specjalnie przeszkolony do pomocy niepełnosprawnym;

piesek ˈpʲjɛsɛk n
hundi
(zdrobniale) od pies
mały pies

pieskie życie ˈpʲjɛsʲcɛ ˈʒɨt͡ɕɛ n
hundeliv
życie nędzne, pełne wyrzeczeń i trudności

piestrzenica n
stenmorkel
(mikologia, mikologiczny) Gyromitra Fr., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;

piestrzenica kasztanowata n
ægte stenmorkel
(mikologia, mikologiczny) Gyromitra esculenta, gatunek trujących grzybów z rodziny krążkownicowatych;

pieszczota pʲjɛʃˈt͡ʃɔta n
kælen
czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszo ˈpʲjɛʃɔ adv
til fods
idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
fodgænger
osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
persille
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nać pietruszki (1.1)
persillerod
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń pietruszki (1.1)

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
stamme
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pień mózgu n
hjernestamme
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
sang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigmej n
pygmæ
(potocznie, potoczny) obraźliwie o mężczyźnie małodusznym
(potocznie, potoczny) obraźliwie o mężczyźnie niskiego wzrostu

pigwa ˈpʲiɡva n
kvæde
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

pijak ˈpʲijak n
drukkenbolt drukmås
osoba nadużywająca alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ adj
fuld beruset påvirket
pod wpływem alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ n
beruset
osoba nietrzeźwa

pijany jak bela pʲiˈjãnɨ ˈjaɡ ˈbɛla adj
fuld som en allike fuld som en høne fuld som en pave
(przenośnie, przenośnia) kompletnie pijany

pijawka pʲiˈjafka n
blodsuger
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych
igle blodigle
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pik pʲik n
spar
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

pikantny pʲiˈkãntnɨ adj
krydret pikant
ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw
pikant
dowcipny z odcieniem nieprzyzwoitości

piknik ˈpʲicɲik n
picnic
rodzaj wypoczynku na łonie natury z jedzeniem zabranym ze sobą;

piksel ˈpʲiksɛl n
pixel
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

pilates n
pilates
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;

pilnik ˈpʲilʲɲik n
fil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować pʲilˈnɔvat͡ɕ v
vogte
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilot ˈpʲilɔt n
pilot
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
fjernbetjening
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pilotowanie n
rundvisning
(rzeczownik odczasownikowy) od pilotować

pin pʲĩn n
PIN-kode pin-kode pinkode
krótki kod dostępu do usługi elektronicznej lub urządzenia;

pinakoteka ˌpʲĩnakɔˈtɛka n
pinakotek
galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

pinczer n
pincher pinscher
(kynologia, kynologiczny) przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;

pinezka pʲĩˈnɛska n
tegnestift
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
pingvin
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pinkwashing n
pinkwashing
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wykorzystywanie w sposób powierzchowny lub obłudny symboliki związanej z kwestiami praw osób LGBT+, rzadziej raka piersi, do celów marketingowych lub wizerunkowych

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
bonde brik
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
brik
przedmiot przemieszczany na planszy w niektórych grach
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
pioner
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk inżynieryjnych
osadnik, który zagospodarowuje nowe tereny

pionowo pʲjɔ̃ˈnɔvɔ adv
lodret vertikalt
w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
lodret vertikal
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo
poruszający się prosto w dół lub w górę
związany z pionem w grach planszowych

piorun ˈpʲjɔrũn n
lyn
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
sang vise
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarka ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka n
sangerinde
artystka, która śpiewa piosenki

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
sanger
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
pyramide
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
(architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
(geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;
(potocznie, potoczny) przedmiot lub sterta czegoś przypominająca kształtem, wyglądem piramidę (1.1)

pirania pʲiˈrãɲja n
piraya piratfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat ˈpʲirat n
pirat
(potocznie, potoczny) przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną
pirat sørøver
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
pyromani
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirotechnika n
pyroteknik
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

piruet n
piruet
(choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

pisanka pʲiˈsãnka n
male påskeæg
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarka pʲiˈsarka n
forfatterinde
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz ˈpʲisaʃ n
forfatter skribent
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać ˈpʲisat͡ɕ v
skrive
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma
tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
skriftlig
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisk pʲisk n
hvin pib piv
cienki, przenikliwy dźwięk

pisklę ˈpʲisklɛ n
fugleunge kylling
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;

pismo klinowe n
kileskrift
(historia, historyczny, historycznie) starożytny system pisma składający się z kombinacji znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą rylca, powstały ok. IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii;

pistacja pʲiˈstat͡sʲja n
pistacienød pistacie
(spożywczy) owoc drzewa pistacjowego

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
pistol
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;
(technologia, technika, techniczny) narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
maskinpistol
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
pissoir
męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)
urinal urinale urinal
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

pitagorejski adj
pythagoræisk
(filozofia, filozoficzny) związany z pitagoreizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Pitagorasa

pitny ˈpʲitnɨ adj
drikkelig
nieszkodliwy i zdatny do picia

piwiarnia pʲiˈvʲjarʲɲa n
ølstue
(gastronomia) lokal, w którym sprzedaje się i konsumuje piwo

piwnica pʲivʲˈɲit͡sa n
kælder
podziemne piętro budynku

piwo ˈpʲivɔ n
bajer øl
(handel, handlowy) butelka, puszka lub kufel piwa (1.1)
øl bajer
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwosz ˈpʲivɔʃ n
øldrikker
miłośnik i znawca piwa

pizza ˈpʲit͡sːa n
pizza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria pʲit͡sˈːɛrʲja n
pizzeria
(gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

pióro ˈpʲjurɔ n
fer
(technologia, technika, techniczny) męska część połączenia ciesielskiego typu „pióro i wpust”
fjer
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
pen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autorstwo dzieła literackiego
pen fjer
przyrząd do pisania

pióro i wpust n
not og fer
(technologia, technika, techniczny) bezgwoździowe połączenie ciesielskie, w którym wypukły profil jednej części (pióro) wchodzi w zagłębienie (wpust) drugiej części

piątak n
femmer
(potocznie, potoczny) pięć złotych lub inna moneta o nominale pięć

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
fredag
piąty dzień tygodnia

piątka ˈpʲjɔ̃ntka n
femmer 5'er
nazwa cyfry 5

piąty ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femte
od 5

pić pʲit͡ɕ v
drikke
spożywać płyny
pić (1.1) alkohol, zwłaszcza nałogowo

pić jak szewc ˈpʲit͡ɕ ˈjak ˈʃɛft͡s idiom
drikke som en svamp drikke som et hul i jorden
pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem

pięciocyfrowy ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɨfˈrɔvɨ adj
femcifret
składający się z pięciu cyfr, mający pięć cyfr

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔkɔ̃nt n
femkant pentagon
(geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
femårig 5-årig 5-års femårs
mający pięć lat
trwający pięć lat

pięciolinia n
nodesystem
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;

pięciomasztowiec ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s n
femmaster
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający pięć masztów

pięciomasztowy ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
femmastet
o żaglowcu: mający pięć masztów

pięcioraczek n
femling
jedno z pięciu dzieci urodzonych podczas jednego porodu

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
skønhed
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękność ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕt͡ɕ n
skønhed
cecha tego, co piękne
piękna kobieta

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
smuk pæn
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
hæl
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa n
akilleshæl
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętnastka pʲjɛtˈnastka n
15'er femtener
coś, co oznaczone jest liczbą 15

piętnastoletni ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
femtenårig 15-årig 15-års femtenårs
mający piętnaście lat
trwający piętnaście lat

piętnasty pʲjɛtˈnastɨ adj
femtende
od 15

piętnaście pʲjɛtˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
femten
liczba 15

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
etage sal
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięć pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ ordinalAdjective
fem
(matematyka, matematyczny) liczba 5

pięćdziesiąt pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt cardinalNumeral
halvtreds
liczba 50

pięćdziesiąt cztery pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireoghalvtreds
liczba 54

pięćdziesiąt dwa pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈdva cardinalNumeral
tooghalvtreds
liczba 52

pięćdziesiąt dziewięć pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
nioghalvtreds
liczba 59

pięćdziesiąt jeden pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enoghalvtreds
liczba 51

pięćdziesiąt osiem pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteoghalvtreds
liczba 58

pięćdziesiąt pięć pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femoghalvtreds
liczba 55

pięćdziesiąt siedem pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvoghalvtreds
liczba 57

pięćdziesiąt sześć pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksoghalvtreds
liczba 56

pięćdziesiąt trzy pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treoghalvtreds
liczba 53

pięćdziesiątka ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka n
50'er halvtredser
(potocznie, potoczny) banknot o nominale pięćdziesięciu (złotych, euro, dolarów itd.); kwota tej wysokości
(potocznie, potoczny) kobieta w wieku 50 lat
coś określone liczbą lub numerem 50
halvtredser 50'er
nazwa liczby 50

pięćdziesiątkaczwórka n
54'er fireoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 54
nazwa liczby 54

pięćdziesiątkadwójka n
52'er tooghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 52
nazwa liczby 52

pięćdziesiątkadziewiątka n
59'er nioghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 59
nazwa liczby 59

pięćdziesiątkajedynka n
51'er enoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 51
nazwa liczby 51

pięćdziesiątkapiątka n
55'er femoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 55
nazwa liczby 55

pięćdziesiątkasiódemka n
57'er syvoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 57
nazwa liczby 57

pięćdziesiątkaszóstka n
56'er seksoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 56
nazwa liczby 56

pięćdziesiątkatrójka n
53'er treoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 53
nazwa liczby 53

pięćdziesiątkaósemka n
58'er otteoghalvtredser
coś określone liczbą lub numerem 58
nazwa liczby 58

pięćdziesiąty ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ adj
halvtredsindstyvende halvtresende
od pięćdziesiąt

pięćdziesiąty czwarty ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireoghalvtredsende fireoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt cztery (54)

pięćdziesiąty drugi ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈdruɟi adj
tooghalvtredsende tooghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt dwa (52)

pięćdziesiąty dziewiąty ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
nioghalvtredsende nioghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt dziewięć (59)

pięćdziesiąty pierwszy ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enoghalvtredsende enoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt jeden (51)

pięćdziesiąty piąty ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femoghalvtredsende femoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt pięć (55)

pięćdziesiąty siódmy ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈɕudmɨ adj
syvoghalvtredsende syvoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt siedem (57)

pięćdziesiąty szósty ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈʃustɨ adj
seksoghalvtredsende seksoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt sześć (56)

pięćdziesiąty trzeci ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treoghalvtredsende treoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt trzy (53)

pięćdziesiąty ósmy ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈusmɨ adj
otteoghalvtredsende otteoghalvtredsindstyvende
od pięćdziesiąt osiem (58)

pięćdziesięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
halvtredsårig
mający pięćdziesiąt lat
trwający pięćdziesiąt lat

pięćset ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛt cardinalNumeral
fem hundrede
liczba 500

pięćsetny pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtnɨ adj
fem hundrede
od pięćset

pięść pʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕ n
næve knytnæve
zaciśnięta dłoń

piła ˈpʲiwa n
sav
(technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piła łańcuchowa n
kædesav
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mechaniczne służące do cięcia drewna, wyposażone w obracający się łańcuch z zębami, który tnie materiał

piłka ˈpʲiwka n
bold
(potocznie, potoczny) zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)
bold boldkast
rzut piłką (1.1); piłka (1.1) lecąca w powietrzu podczas gry
bold kugle
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy
sav
(technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
fodbold
(sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)
fodbold fodboldhold
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇t͡ʃna n
håndbold
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarka ręczna n
håndboldpige
(sport, sportowy) kobieta, która gra w piłkę ręczną (szczypiorniak)

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
fodboldspiller
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
bordfodbold
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piżama pʲiˈʒãma n
pyjamas
strój, który zakłada się, idąc spać;

plac plat͡s n
plads torv
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy n
byggeplads
miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw ˈplad͡z ˈzabaf n
legeplads
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placebo plaˈt͡sɛbɔ n
placebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

placek ziemniaczany n
kartoffelpandekage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) prosta potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;

plaga ˈplaɡa n
plage
masowe, groźne zjawisko, szerzące się i trudne do opanowania

plakat ˈplakat n
plakat
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plama ˈplãma n
plet
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś
część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła

plamka ślepa n
blind plet
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;

plan plãn n
plan
to, co chcemy zrobić
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety
tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych
układ czegoś, szkic

plan miasta ˈplãn ˈmʲjasta n
bykort
mapa miasta zawierająca nazwy ulic i rozmieszczenie obiektów;

planeta plãˈnɛta n
planet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
planetarium
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

planować plãˈnɔvat͡ɕ v
planlægge
zamierzać

plantacja plãnˈtat͡sʲja n
plantage
obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plasować v
placere
(dawniej, dawny) umieszczać kogoś lub coś w określonym miejscu
(sport, sportowy) kierować piłkę w dokładnie określone miejsce
umieszczać na określonym miejscu w klasyfikacji

plaster ˈplastɛr n
plaster
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany
skive
płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

plasterek plaˈstɛrɛk n
skive
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały plaster (porcja czegoś)

plastik ˈplastʲik n
plastik
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne

platoniczny adj
platonisk
o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego

platonizm n
platonisme
(filozofia, filozoficzny) nurt filozoficzny stworzony przez Platona;

platoński adj
platonisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do platonizmu lub do Platona

platyna plaˈtɨ̃na n
platin
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

plaża ˈplaʒa n
strand
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebejski adj
pøbelagtig
mający cechy tego, co pospolite, nieszlachetne

plebejskość n
pøbelagtighed
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest plebejskie; cecha tych, którzy są plebejscy

plebs n
pøbel
ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych, mających obojętny stosunek do kultury

plecak ˈplɛt͡sak n
rygsæk
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy ˈplɛt͡sɨ n
ryg
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;
tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)

plejstocen plɛjˈstɔt͡sɛ̃n n
pleistocæn
(geologia, geologiczny) starsza epoka czwartorzędu;

plejstoceński adj
pleistocæn
(geologia, geologiczny) związany z plejstocenem, dotyczący plejstocenu

plemnik ˈplɛ̃mʲɲik n
sædcelle
(biologia, biologiczny) męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
pleonasme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleść plɛɕt͡ɕ v
flette vikle
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą
sludre vrøvle
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gadać bzdury

pleśń n
skimmelsvamp
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych;

plik plʲik n
bundt
pęk papierów (dokumentów, banknotów)
fil
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;

pliszka ˈplʲiʃka n
vipstjert vipstjært
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
hvid vipstjert
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęściej spotykany w Polsce gatunek pliszki;

plomba n
plombe
(stomatologia, stomatologiczny) wypełnienie dentystyczne w zębie
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zabezpieczający zawierający znak właścicieli lub nadawców;

plon plɔ̃n n
høst
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

ploter n
plotter
(informatyka, informatyczny) komputerowe urządzenie peryferyjne do pracy z dużymi arkuszami;
(nawigacja) urządzenie nawigujące

plotka ˈplɔtka n
rygte
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;

plotkarka plɔtˈkarka n
rygtesmed sladderkælling sladdertaske sladrekælling sladretaske
kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotki

plotkarz ˈplɔtkaʃ n
rygtesmed
osoba zajmująca się plotkami

plotkować plɔtˈkɔvat͡ɕ v
sladre
opowiadać, roznosić plotki

plugawy adj
afskyelig modbydelig ulækker væmmelig ækel
budzący głęboki wstręt

plurale tantum n
plurale tantum
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;

plus plus adj
plus
dodatni

plus plus conjunction
plus
(matematyka, matematyczny) dodać (spójnik łączący składniki przy dodawaniu)
a oprócz tego, ponadto

plus plus n
plus
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera
dodatnia cecha czegoś

plus minus adv
plus / minus
mniej więcej, w przybliżeniu, około

plusk plusk interjection
plask
wykrzyknik naśladujący plusk (1.1)
pjaske plaske
plusnąć, zrobić plusk (1.1)

plusk plusk n
plask
odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

pluskwa ˈpluskfa n
bug
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu
væggelus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

plusz n
plys
(włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną;

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
plysbamse
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja n
plutokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

pluton ˈplutɔ̃n n
deling peloton
(wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)
plutonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

pluć plut͡ɕ v
spytte
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plwocina pl̥fɔˈt͡ɕĩna n
spyt
(fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

plądrować plɔ̃nˈdrɔvat͡ɕ v
plyndre røve
przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨt͡ʃnɨ adj
pneumatisk trykluft
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

pneumatyka pnɛwˈmatɨka n
pneumatik
(fizyka, fizyczny) nauka, dział inżynierii mechanicznej;

pnącze n
klatreplante slyngplante
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o długich pędach, wijąca się ku górze;

po pɔ preposition
efter
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem była miejscem lub właścicielem części przed przyimkiem
på
w danym języku
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch

po chińsku pɔ‿ˈxʲĩj̃sku adv
det er det rene volapük
(przenośnie, przenośnia) zupełnie niezrozumiale

po czym ˈpɔ‿t͡ʃɨ̃m
derefter dernæst
a następnie, później zaś

po drugie pɔ‿ˈdruɟjɛ idiom
for det andet
przy wyliczaniu zaraz po pierwszym

po pierwsze pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ adv
for det første
przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po polsku pɔ‿ˈpɔlsku adv
på polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim

po prawej adv
til højre
określenie położenia znajdującego się na prawo od obiektu względem patrzącego

po prostu pɔ‿ˈprɔstu adv
simpelthen
zwyczajnie, w sposób oczywisty, bez uzasadniania

po szwedzku adv
på den svensk måde på svensk måde
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w sposób właściwy Szwedom, typowy dla Szwedów
på svensk
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku szwedzkim

po trochu adv
efterhånden
niewielkimi częściami, partiami, porcjami, co jaki czas

pobocze pɔˈbɔt͡ʃɛ n
vejkant vejside
skraj drogi; jej część przeznaczona do ruchu pieszych, niektórych pojazdów oraz do postojów

pobożnie pɔˈbɔʒʲɲɛ adv
fromt
w sposób pobożny

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
from
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobranie pɔˈbrãɲɛ n
download downloading downloadning hentning
(informatyka, informatyczny) transfer danych z serwera na urządzenie użytkownika
opkrævning
(ekonomia, ekonomiczny) żądanie otrzymania należności
prøvetagning
wzięcie, pozyskanie czegoś, często w celu późniejszego wykorzystania lub analizy

pobrać ˈpɔbrat͡ɕ v
hente
(informatyka, informatyczny) ściągnąć paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie
tage
wejść w posiadanie czegoś
gifte sig
wziąć ślub

pobyt ˈpɔbɨt n
ophold
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pocałować w dupę ˌpɔt͡saˈwɔvad͡ʑ ˈv‿dupɛ v
du kan rende mig i røven
w trybie rozkazującym, (wulgarnie, wulgaryzm) (zobacz) pocałować w nos

pocałunek ˌpɔt͡saˈwũnɛk n
kys
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocałunek Judasza n
judaskys
(przenośnie, przenośnia) pozornie przyjazny gest, który przypieczętowuje zdradę

pocałunek z języczkiem ˌpɔt͡saˈwũnɛɡ zʲ‿jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃʲcɛ̃m n
tungekys
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (zobacz) francuski pocałunek

pochlebstwo n
smiger
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochodzenie ˌpɔxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
oprindelse
wywodzenie się z czegoś

pochodzić pɔˈxɔd͡ʑit͡ɕ v
stamme
mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś

pochwa ˈpɔxfa n
skede
futerał na broń białą;
skede vagina
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;

pochwiak jedwabnikowy n
silkehåret posesvamp
(mikologia, mikologiczny) Volvariella bombycina (Schaeff.) Singer, rzadki, jadalny gatunek grzyba z rodziny łuskowcowatych

pochłaniać pɔˈxwãɲät͡ɕ v
absorbere optage opsluge
wchłaniać, wciągać, zasysać
koste
o żywiołach, wojnach, itp. spowodować śmierć wielu ofiar, lub inne straty
optage
zaabsorbować czyjąś uwagę
æde
łapczywie zjeść lub wypić

pocisk ˈpɔt͡ɕisk n
projektil
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pociąg ˈpɔt͡ɕɔ̃ŋk n
tog
(transport, transportowy) (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociąg pocztowy ˈpɔt͡ɕɔ̃ŋk pɔt͡ʃˈtɔvɨ n
posttog
pociąg używany do przewozu przesyłek pocztowych, a w niektórych przypadkach do sortowania poczty

pociąg seksualny n
seksuel tiltrækning
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie przez osobę naturalnej chęci odbycia stosunku;

pocić się ˈpɔt͡ɕit͡ɕ‿ɕɛ v
svede transpirere
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku

poczekalnia ˌpɔt͡ʃɛˈkalʲɲa n
venteværelse ventesal venterum
miejsce dla osób, które czekają

poczta ˈpɔt͡ʃta n
post
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
korespondencja, listy
post posthus
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)

poczta elektroniczna n
e-post e-mail elektronisk post
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

poczta głosowa ˈpɔt͡ʃta ɡwɔˈsɔva n
voicemail
(telekomunikacja) usługa sieci telefonicznych umożliwiająca dzwoniącemu nagranie wiadomości głosowej, a abonentowi późniejszy jej odbiór;

poczta pantoflowa ˈpɔt͡ʃta ˌpãntɔˈflɔva n
folkesnak
nieformalny kanał przekazywania informacji; plotki

pocztowy pɔt͡ʃˈtɔvɨ adj
post- postal
związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka pɔt͡ʃˈtufka n
postkort
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie humoru pɔˈt͡ʃut͡ɕɛ xũˈmɔru n
humoristisk sans
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczucie winy n
dårlig samvittighed skyldfølelse
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;

poczwórny adj
firedobbelt firdobbelt
cztery razy większy
powtórzony cztery razy

początek pɔˈt͡ʃɔ̃ntɛk n
begyndelse start
to, od czego się coś zaczyna

początkowo ˌpɔt͡ʃɔ̃ntˈkɔvɔ adv
indledningsvis indledningsvist
na początku, wstępnie

poczęcie pɔˈt͡ʃɛ̃ɲt͡ɕɛ n
befrugtning konception undfangelse
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

pod pɔt preposition
mod
…wskazujący ruch lub położenie kogoś lub czegoś w kierunku przeciwnym do omawianego wyrażenia
under
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia

pod gołym niebem pɔd‿ˈɡɔwɨ̃mʲ ˈɲɛbɛ̃m adv
under åben himmel
na świeżym powietrzu, na zewnątrz budynku, bez zadaszenia

pod kluczem pɔt‿ˈklut͡ʃɛ̃m adv
bag lås og slå bag tremmer under lås og slå
pod kontrolą, w zamknięciu (lub np. w areszcie)

pod rząd adv
i træk
jeden po drugim

pod wpływem pɔt‿ˈfpwɨvɛ̃m adv
påvirke under indflydelse af under indvirken af under indvirkning af under påvirkning af
pod władzą, działaniem czegoś
påvirket
po spożyciu alkoholu

pod wrażeniem ˌpɔd‿vraˈʒɛ̃ɲɛ̃m adj
imponere
pozytywnie zaskoczony

podagra n
podagra
(medycyna, medyczny) dna moczanowa z objawami w stopie

podagryczny adj
fodgigtisk podagrisk podagristisk
(medycyna, medyczny) związany z podagrą lub cierpiący na nią

podagryk n
podagrist
(medycyna, medyczny) chory na podagrę

podanie pɔˈdãɲɛ n
ansøgning
pismo z prośbą skierowane do władz;

podatek pɔˈdatɛk n
skat afgift
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy;

podatek kościelny pɔˈdatɛk ːɔɕˈt͡ɕɛlnɨ n
kirkeskat
(ekonomia, ekonomiczny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;

podatek od wartości dodanej pɔˈdatɛk ˌɔd‿varˈtɔɕt͡ɕi dɔˈdãnɛj n
merværdiafgift meromsætningsafgift moms
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość

podatkowy ˌpɔdatˈkɔvɨ adj
skat
związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik pɔˈdatʲɲik n
skatteyder
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podać ˈpɔdat͡ɕ v
give række
przekazać coś komuś do rąk
servere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) postawić jedzenie na stole

podblaszek n
bøgehat
(mikologia, mikologiczny) Hypsizygus tessellatus, grzyb z rodziny kępkowcowatych

podbródek pɔdˈbrudɛk n
hage
(anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg

podcast n
podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podchwytliwy adj
listig snedig
zawierający element który ma zmylić, wprawić w zakłopotanie lub oszukać

podciąć skrzydła ˈpɔtʲt͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ ˈskʃɨdwa v
stække vinger
(dosłownie) obciąć pióra u skrzydeł drobiu, aby nie latał
(przenośnie, przenośnia) zniechęcić kogoś, odebrać komuś chęci

podczas ˈpɔṭt͡ʃas preposition
under mens i løbet af
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

poddać ˈpɔdːat͡ɕ v
give op opgive
uznać swoją porażkę

podejmować ˌpɔdɛjˈmɔvat͡ɕ v
fortsætte
kontynuować czyjąś czynność (również własną)

podejrzanie ˌpɔdɛjˈʒãɲɛ adv
mistænkelig mistænkeligt
w sposób podejrzany

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
mistænkelig
budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
mistanke
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy
przypuszczenie istnienia, obecności czegoś

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvat͡ɕ v
mistænke
przypuszczać
posądzać

podejrzliwy adj
mistænksom mistroisk
skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podejście pɔˈdɛjɕt͡ɕɛ n
fremgangsmåde
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
fodsål sål
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy
sål
(obuwnictwo, obuwniczy) dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podgląd ˈpɔdɡlɔ̃nt n
preview
wizualna kontrola jakiegoś procesu, działania urządzenia

podglądacz n
voyeur
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) osoba osiągająca satysfakcję seksualną poprzez podglądania nagości lub aktów seksualnych innych osób

podglądać v
belure udspejde udspionere
ukradkiem obserwować

podgrzewać pɔdˈɡʒɛvat͡ɕ v
varme op opvarme varme
dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

podgrzybek n
rørhat
(mikologia, mikologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzyb z rodziny borowikowatych z dawnego rodzaju Xerocomus;

podium ˈpɔdʲjũm n
podie podium
(sport, sportowy) trzystopniowe podwyższenie, na którym dekorowani są zwycięzcy w zawodach sportowych
podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne;

podkolanówka ˌpɔtkɔlãˈnufka n
knæstrømpe
długa skarpetka sięgająca do kolana

podkowa pɔtˈkɔva n
hestesko
metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkreślać pɔtˈkrɛɕlat͡ɕ v
understrege
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę
understrege fremhæve
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt

podkładać v
plante
umieszczać potajemnie

podkładka pod mysz n
musemåtte
(informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
subjekt grundled
(gramatyka) wyraz lub fraza określająca wykonawcę lub odbiorcę czynności;

podmorski adj
undersøisk
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
gane
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podniecać pɔdʲˈɲɛt͡sat͡ɕ v
tænde
wywoływać czymś stan silnego pobudzenia seksualnego
wywoływać stan silnego radosnego pobudzenia nerwowego i uczuciowego

podnosić pɔdˈnɔɕit͡ɕ v
løfte hæve øge
unieść, wziąć coś do góry

podnosić do kwadratu v
kvadrere
(przenośnie, przenośnia) sprawiać, że coś jest bardziej nasilone, niż zwykle

podnóże pɔdˈnuʒɛ n
fod
miejsce u spodu czegoś, co się wznosi

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
lighed
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobnie pɔˈdɔbʲɲɛ adv
ligesom
porównywalnie, w podobnym stopniu

podobno pɔˈdɔbnɔ
angiveligt
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
lignende
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podpalacz n
brandstifter
człowiek umyślnie wzniecający pożar

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
brandstiftelse
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpaska n
hygiejnebind menstruationsbind
(higiena, higieniczny) chłonny wkład zewnętrznie pochłaniający krew menstruacyjną

podpis ˈpɔtpʲis n
underskrift
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvat͡ɕ v
skrive under underskrive undertegne signere
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie
skrive under underskrive undertegne
nadawać ważność dokumentowi poprzez napisanie na nim swojego nazwiska
underskrive signere skrive under underskrive sig
pisać swoje imię i nazwisko

podpora pɔtˈpɔra n
støtte
(przenośnie, przenośnia) wsparcie

podporządkowywać v
underlægge
poddawać czyjejś władzy
underordne
czynić zależnym od czegoś

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
oberstløjtnant
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrabiać v
forfalske
wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał

podrażniony adj
irriteret
(psychologia, psychologiczny) będący objawem podrażnienia
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) będący rezultatem podrażnienia

podrywać pɔdˈrɨvat͡ɕ v
oprykke rykke op
szybko coś/kogoś unosić

podróbka pɔdˈrupka n
kopivare
imitacja jakiegoś przedmiotu, która ma być uważana za oryginał

podróż ˈpɔdruʃ n
rejse
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróż poślubna n
bryllupsrejse
podróż odbywana przez parę nowożeńców

podróżny pɔdˈruʒnɨ n
rejsende
osoba, która podróżuje lub udaje się w podróż

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvat͡ɕ v
rejse
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇t͡ʃʲɲik n
håndbog lærebog
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podstawa pɔtˈstava n
fod
to, na czym coś stoi

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
basal basis-
główny, elementarny

podstęp ˈpɔtstɛ̃mp n
kneb trick
przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podszewka pɔṭˈʃɛfka n
for foer fór
(krawiectwo) cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podtekst n
undertekst
znaczenie tekstu niewyrażone wprost

poduszka pɔˈduʃka n
pude hovedpude
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
airbag sikkerhedspude
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

podwajać v
fordoble doble op
zwiększać dwukrotnie

podwyżka pɔdˈvɨʃka n
lønforhøjelse
podniesienie wysokości uposażenia

podwyższać pɔdˈvɨʃːat͡ɕ v
forhøje
osiągać powiększenie w liczbie, osiągać większe nasilenie
sprawiać, że coś jest wyższe, zwiększać wysokość
zwiększyć intensywność czegoś

podwójnie adv
dobbelt
dwa razy tyle

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
dobbelt
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części
dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś

podwójny podbródek n
dobbelthage
warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominającą podbródek

podwórko pɔdˈvurkɔ n
gård
przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

podzbiór n
delmængde
(matematyka, matematyczny) zbiór zawarty w innym zbiorze; zbiór którego wszystkie elementy należą do innego zbioru

podział ˈpɔd͡ʑaw n
deling
(biologia, biologiczny) jeden ze sposobów rozmnażania bezpłciowego, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych;
deling fordeling
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części
fordeling
istnienie dwóch lub więcej różnych grup, stref czegoś w obrębie czegoś

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
underjordisk
znajdujący się pod powierzchnią ziemi
(przenośnie, przenośnia) konspiracyjny, nieoficjalny, tajny

podziw ˈpɔd͡ʑif n
beundring
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać pɔˈd͡ʑivʲjät͡ɕ v
beundre
darzyć podziwem
oglądać z aprobatą, zachwytem

podłoga pɔdˈwɔɡa n
gulv
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podłogowy ˌpɔdwɔˈɡɔvɨ adj
gulv
znajdujący się w podłodze, na podłodze; przeznaczony na podłogę

podłużny pɔdˈwuʒnɨ adj
langstrakt aflang
wąski, o wydłużonym kształcie

poeta pɔˈɛta n
digter poet
literat piszący wiersze, tworzący poezję

poezja pɔˈɛzʲja n
poesi digtning
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganin pɔˈɡãɲĩn n
hedning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda pɔˈɡarda n
foragt
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
foragtelig
wyrażający pogardę

pogarszać v
forværre
sprawiać, że coś staje się gorsze

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
hedensk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
mening
opinia na określony temat

pogoda pɔˈɡɔda n
vejr
chwilowy stan atmosfery;

pogorzelisko ˌpɔɡɔʒɛˈlʲiskɔ n
brandtomt
miejsce po pożarze
szczątki pozostałe po pożarze

pogranicze ˌpɔɡrãˈɲit͡ʃɛ n
grænseland grænseområde
(geografia, geograficzny) obszar przy granicy dzielącej przestrzenie
(przenośnie, przenośnia) właściwość, sytuacja lub dziedzina bliska lub podobna innej w tej samej kategorii

pogranicznik n
grænsevagt grænsebetjent grænsesoldat
funkcjonariusz straży granicznej

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
pogrom
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
begravelse jordfæstning
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogrzebać v
begrave gravlægge gravsætte
pochować zmarłego

pogrzebowy ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ adj
begravelse
związany z pogrzebem, pochówkiem

pogróżka pɔˈɡruʃka n
trussel
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

pojazd ˈpɔjast n
køretøj
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;
(potocznie, potoczny) samochód

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃɨ adj
enkelt
taki, który jest tylko jeden; osobny

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
beholder
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojmować pɔjˈmɔvat͡ɕ v
begribe fatte forstå
rozumieć

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
i overmorgen overmorgen
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie pɔˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
anelse
rozumienie lub świadomość czegoś, wiedza bądź wyobrażenie na jakiś temat
begreb
termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli

pokal ˈpɔkal n
pokal
duży, pękaty kielich do piwa;

pokarm ˈpɔkarm n
mad føde kost
pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka);

pokaz ˈpɔkas n
fremstilling fremvisning
prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp.

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvat͡ɕ v
pege
wskazywać w jakimś kierunku
vise
dawać możliwość zobaczenia czegoś
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś
demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
fredelig
o spokojnym usposobieniu

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
generation
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń
okres czasu równy wiekowi ludzi w którym zazwyczaj mają dzieci

pokonywać ˌpɔkɔ̃ˈnɨvat͡ɕ v
besejre overvinde slå vinde over
odnosić zwycięstwo nad kimś
komme over overkomme overvinde vinde over
radzić sobie z jakimiś przeszkodami, dalekim dystansem

pokorny adj
ydmyg
nie wywyższający się, skromny

pokrewny pɔˈkrɛvnɨ adj
pårørende
mający wspólne pochodzenie

pokrywa pɔˈkrɨva n
dæksel
przedmiot służący do nakrywania, przykrywania czegoś

pokrywać pɔˈkrɨvat͡ɕ v
dække
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
(zootechnika, zootechniczny) zapładniać
nanosić coś na coś

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
brændenælde nælde
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokrętło pɔˈkrɛ̃ntwɔ n
drejeknap
(technologia, technika, techniczny) mechaniczny element urządzenia do włączania, wyłączania i regulowania czegoś za pomocą obrotów

pokuta pɔˈkuta n
pønitense
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokój ˈpɔkuj n
fred
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
(przestarzałe, przestarzały) spokój
værelse stue
(budownictwo) część mieszkania, izba

pokój dwuosobowy n
dobbeltværelse
pokój przeznaczony dla dwóch osób, najczęściej z jednym łóżkiem

pokój gościnny ˈpɔkuj ɡɔɕˈt͡ɕĩnːɨ n
gæsteværelse
w domku, w rezydencji: dodatkowy pokój dla ewentualnych gości, którzy zdecydują się przenocować

pokój jednoosobowy ˈpɔkuj ˌːɛdnɔːsɔˈbɔvɨ n
enkeltværelse
pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

pokład ˈpɔkwat n
dæk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;

polarnik pɔˈlarʲɲik n
polarforsker
uczony lub podróżnik biorący udział w wyprawach na obszary podbiegunowe

polaryzacja n
polarisation polarisering
(socjologia, socjologiczny) podział społeczności na grupy o skrajnie przeciwstawnych poglądach
polarisering
(fizyka, fizyczny) kierunek ruchu fal lub orientacja elementów układu

pole ˈpɔlɛ n
mark ager
(rolnictwo, rolniczy) część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole bitwy ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ n
slagmark
miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole golfowe n
golfbane
(sport, sportowy) rozległa trawiasta powierzchnia do uprawiania gry w golf;

pole karne n
straffesparksfelt
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole magnetyczne n
magnetfelt magnetisk felt
(fizyka, fizyczny) stan przestrzeni z siłami oddziałującymi na poruszające się ładunki elektryczne;

pole minowe n
minefelt
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której pełno jest pułapek

pole ryżowe n
rismark
(rolnictwo, rolniczy) podtopiony obszar, na którym uprawia się ryż

polec ˈpɔlɛt͡s v
falde
zginąć podczas walki, bitwy
mislykkes
(przenośnie, przenośnia) ponieść fiasko w jakichś staraniach, wysiłkach

polecać pɔˈlɛt͡sat͡ɕ v
anbefale rekommandere
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle
pålægge
mówić komuś, co ma zrobić, wydawać komuś polecenie

polecenie ˌpɔlɛˈt͡sɛ̃ɲɛ n
anbefaling rekommandation
zaprotegowanie kogoś
befaling ordre
nakazanie komuś zrobienia czegoś, także wypowiedź o takiej intencji

polecony ˌpɔlɛˈt͡sɔ̃nɨ n
anbefalet rekommanderet
(potocznie, potoczny) przesyłka rejestrowana, przyjęta za potwierdzeniem nadania i doręczana adresatowi za pokwitowaniem odbioru

polegać pɔˈlɛɡat͡ɕ v
bestå i dreje sig om handle om
na czymś działać według jakiejś reguły, zasady
regne med
na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania
stole på
na czymś opierać się na czymś, ufać czemuś

polemika pɔˈlɛ̃mʲika n
polemik
dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji

polemizować v
polemisere
brać udział w polemice, przedstawiać opinię odmienną niż wygłoszona wcześniej przez kogoś innego

polepszać pɔˈlɛpʃat͡ɕ v
forbedre bedre
zmieniać coś na lepsze
bedre sig forbedre sig
zmieniać się na lepsze, stawać się lepszym, poprawiać się

policja pɔˈlʲit͡sʲja n
politi
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;
(potocznie, potoczny) grupa policjantów

policjant pɔˈlʲit͡sʲjãnt n
politibetjent politimand
funkcjonariusz policji

policjantka ˌpɔlʲiˈt͡sʲjãntka n
politikvinde
kobieta, która pracuje w policji

policzek pɔˈlʲit͡ʃɛk n
kind
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

polifagia n
polyfagi
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nadmierne zwiększenie łaknienia, wzmożony apetyt;

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
polyglot
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami;

polihistor n
polyhistor
ktoś o wszechstronnej wiedzy z różnych dziedzin

polimer n
polymer
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polimeryzacja ˌpɔlʲĩmɛrɨˈzat͡sʲja n
polymerisation polymerisering
(chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);

polip ˈpɔlʲip n
polyp
(medycyna, medyczny) patologiczny, łagodny rozrost błony śluzowej, np. esicy, nosa lub macicy;
polyp polypdyr
(zoologia, zoologiczny) osiadła forma morfologiczna parzydełkowców;

polirytmia n
polyrytme polyrytmik
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jednoczesne wykonywanie dwóch lub więcej rytmów o różnej wartości rytmicznej lub metrycznej, które zachowują swoją odrębność, ale współbrzmią razem

polisa n
forsikringspolice police
(urzędowy) dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia;

polisacharyd ˌpɔlʲisaˈxarɨt n
polysakkarid
(biochemia, biochemiczny) sacharyd będący polimerem zbudowanym z więcej niż 10 częsteczek monosacharydów;

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
polyteisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politologia ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja n
politologi statskundskab
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

politycznie adv
politisk
w sposób dotyczący polityki

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ adj
politisk
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk pɔˈlʲitɨk n
politiker
osoba zajmująca się polityką

polityka pɔˈlʲitɨka n
politik
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
system odgórnie wprowadzonych zasad

polo ˈpɔlɔ n
polo poloskjorte
koszulka z krótkim rękawem i miękkim kołnierzykiem

polon ˈpɔlɔ̃n n
polonium plonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez pɔˈlɔ̃nɛs n
polonæse
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta na polonezie (1.1);

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
jagt
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny
(przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia

polowanie na czarownice ˌpɔlɔˈvãɲɛ ˌna‿t͡ʃarɔvʲˈɲit͡sɛ idiom
heksejagt hekseforfølgelse
(przenośnie, przenośnia) szukanie kogoś, na kogo można zrzucić odpowiedzialność za coś i ukarać go

polować pɔˈlɔvat͡ɕ v
jage
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić
(przenośnie, przenośnia) pożądać, poszukiwać

polski ˈpɔlsʲci adj
polsk
odnoszący się do Polski lub Polaków
odnoszący się do polszczyzny

polski ˈpɔlsʲci n
polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polskość ˈpɔlskɔɕt͡ɕ n
polskhed
cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲit͡sa n
mørbrad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń lub wędlina z tego mięsa

pomagać pɔ̃ˈmaɡat͡ɕ v
hjælpe
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇t͡ʃa n
appelsin orange
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ adj
orange
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
måling
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
tomat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)
(botanika, botaniczny) Lycopersicon Mill., sekcja roślin z rodzaju psianka;

pomidorowa n
tomatsuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa, której głównym składnikiem są pomidory; często podawana z makaronem, ryżem, kluskami lub w postaci kremu;

pomidorówka ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka n
tomatsuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomieszanie z poplątaniem ˌpɔ̃mʲjɛˈʃãɲɛ ˌs‿pɔplɔ̃nˈtãɲɛ̃m n
miskmask pærevælling rodsammen ruskomsnusk
(potocznie, potoczny) chaos, zamęt

pomieszczenie ˌpɔ̃mʲjɛʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
rum lokale
(budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
gravmonument gravmæle
(potocznie, potoczny) nagrobek
monument
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomoc ˈpɔ̃mɔt͡s n
hjælp
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnik pɔ̃ˈmɔt͡sʲɲik n
hjælper
osoba do pomocy przy jakiejś pracy
medhjælper
pracownik pracujący pod czyimś kierunkiem

pompa ˈpɔ̃mpa n
pumpe
(mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
(ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

pompatyczny adj
pompøs
przesadnie wystawny, uroczysty i ceremonialny

pompka ˈpɔ̃mpka n
armbøjning armstrækning pushup
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;
pumpe
(mechanika) niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza

pompować v
pumpe
(potocznie, potoczny) wkładać dużo pieniędzy
wtłaczać dokądś

pompownia n
pumpestation
(budownictwo) (technologia, technika, techniczny) pomieszczenie, w którym znajdują się pompy

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
idé ide
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowy ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ adj
opfindsom
mający wiele pomysłów

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
fejl
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu
forkert nummer
połączenie telefoniczne nawiązane z niewłaściwym abonentem

pomyślnych wiatrów interjection
god vind
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) życzenie pomyślnego przebiegu żeglugi, zwłaszcza statkiem żaglowym

pomścić v
hævne
odpłacić komuś złem za zło, którego się dopuścił

ponad ˈpɔ̃nat preposition
over
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

ponadczasowy ˌpɔ̃naṭt͡ʃaˈsɔvɨ adj
tidløs
zawsze aktualny, nietracący nigdy znaczenia, wartości

ponadto pɔ̃ˈnatːɔ particle
desuden dertil derudover endvidere hertil herudover
nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

poncyria trójlistkowa n
dværgcitron
(botanika, botaniczny) Poncirus trifoliata, roślina cytrusowa z rodziny rutowatych, występująca w Chinach;

poncz n
punch bowle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

ponczo ˈpɔ̃n͇t͡ʃɔ n
poncho
(etnografia, etnograficzny) wierzchnie okrycie z czworobocznego kawałka tkaniny z wyciętym pośrodku otworem na głowę, pierwotnie noszone przez Indian w Ameryce Łacińskiej;

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈd͡ʑawɛk n
mandag
pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
siden da fordi
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

poniżać v
fornedre ydmyge nedværdige
uwłaczać czyjejś godności

poniżej pɔ̃ˈɲiʒɛj adv
forneden nedenfor nedenunder underneden
w dalszej części tekstu

poniżej pɔ̃ˈɲiʒɛj preposition
forneden nedenfor nedenunder underneden
niżej w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia

ponowny pɔ̃ˈnɔvnɨ adj
gentagen gentaget
występujący po raz kolejny

ponton ˈpɔ̃ntɔ̃n n
ponton
nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

ponury pɔ̃ˈnurɨ adj
dyster
pełen smutku, przygnębienia

poparcie pɔˈparʲt͡ɕɛ n
støtte
pomoc, akceptacja, wsparcie otrzymywane od kogoś

poparzenie n
forbrænding
(medycyna, medyczny) obrażenie skóry wskutek działania wysokiej tempteratury lub substancji żrącej

popcorn n
popcorn
prażona kukurydza

popełnić pɔˈpɛwʲɲit͡ɕ v
begå
(żartobliwie) stworzyć marny utwór (np. literacki)
zrobić coś złego

popielaty ˌpɔpʲjɛˈlatɨ adj
askefarvet
mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲit͡ʃka n
askebæger
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popierać pɔˈpʲjɛrat͡ɕ v
støtte bakke op supportere
udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
buste byste
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół ˈpɔpʲjuw n
aske
szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
eftermiddag
okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawa pɔˈprava n
forbedring
zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

poprawiać pɔˈpravʲjät͡ɕ v
rette
usuwać błędy, np. z tekstu

poprawnie pɔˈpravʲɲɛ adv
korrekt
w sposób poprawny, zgodny z poprawnością lub określoną zasadą/przepisem

poprawność n
korrekthed
zgodność z normami

poprawność polityczna pɔˈpravnɔɕt͡ɕ ˌpɔlʲiˈtɨt͡ʃna n
politisk korrekthed
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny pɔˈpravnɨ adj
korrekt rigtig
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzedni pɔˈpʃɛdʲɲi adj
gammel
taki, który był uprzednio (w czasie)

poprzedzać pɔˈpʃɛd͡zat͡ɕ v
forudgå
występować wcześniej
znajdować/przemieszczać się przed kim/czym

poprzez ˈpɔpʃɛs preposition
gennem med ved ved hjælp af vha.
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś

populacja ˌpɔpuˈlat͡sʲja n
population
(statystyka, statystyczny) zbiór jednostek na temat których wyciągane są wnioski poprzez analizę próby statystycznej
population bestand
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕt͡ɕ n
popularitet
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
populær
taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony

popularyzacja ˌpɔpularɨˈzat͡sʲja n
popularisering
upowszechnianie nauki, sztuki, wiedzy o czymś

populista ˌpɔpuˈlʲista n
populist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne

populistyczny ˌpɔpulʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
populistisk
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic

por pɔr n
porre
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;
pore
bardzo mały otwór

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
årstid
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porada pɔˈrada n
råd
wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poradnik n
håndbog manual
publikacja zawierająca wskazówki lub informacje na temat określonej dziedziny

porażenie prądem elektrycznym n
elektrisk stød stød
(medycyna, medyczny) (elektryczność) nagły przepływ prądu elektrycznego przez ciało żywego organizmu;

porażka pɔˈraʃka n
nederlag
przegrana bitwa
poważne niepowodzenie

porcelana ˌpɔrt͡sɛˈlãna n
porcelæn
materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;
wyroby z porcelany (1.1) w ogólności

porcja ˈpɔrt͡sʲja n
portion
określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

porno ˈpɔrnɔ adj
pornografisk
(potocznie, potoczny) pornograficzny

porno ˈpɔrnɔ n
porno pornografi
(potocznie, potoczny) materiał pornograficzny
(potocznie, potoczny) pornografia

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
pornografi
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
pornografisk
związany z pornografią, dotyczący pornografii

poronić v
abortere kaste
(medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porost ˈpɔrɔst n
lav
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

porowaty adj
poret porøs
posiadający małe otwory (pory) na powierzchni

porozmawiać ˌpɔrɔzˈmavʲjät͡ɕ v
snakke tale have en samtale
przeprowadzić rozmowę

porozumienie ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
aftale pagt
dokument potwierdzający uzgodnione warunki
uzgodnienie, zgoda

poroże n
gevir
(łowiectwo, łowiecki) oba rogi samca jeleniowatych

port pɔrt n
havn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
lufthavn
port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

portfel ˈpɔrtfɛl n
portfolio
(finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną
tegnebog
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)
(przenośnie, przenośnia) finanse osobiste

portier ˈpɔrtʲjɛr n
portier
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

porto ˈpɔrtɔ n
portvin
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wzmacniane wino portugalskie;

portorykański adj
puertoricansk puertorikansk
związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

portowiec n
havnearbejder
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik portu

portret ˈpɔrtrɛt n
portræt
(sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portretować ˌpɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ v
portrættere
sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
portugisisk
odnoszący się do państwa Portugalia lub Portugalczyków, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią lub Portugalczykami

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
portugisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Portugalii;

porucznik pɔˈrut͡ʃʲɲik n
løjtnant premierløjtnant
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać pɔˈruʃat͡ɕ v
berøre bevæge ramme
(przenośnie, przenośnia) wzruszać
bevæge
wprawiać coś w ruch
bevæge sig
zmieniać miejsce przebywania, przenosić się z jednego miejsca na drugie

poruszenie ˌpɔruˈʃɛ̃ɲɛ n
sindbevægelse
(książkowy) stan wzburzenia spowodowany jakimiś wydarzeniami, informacją itp.

porzekadło n
mundheld talemåde
utarte powiedzenie, powiedzonko

porzucać pɔˈʒut͡sat͡ɕ v
forlade
opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś
przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
orden ordning
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
kolejność czegoś

porządek dziobania n
hakkeorden
(przenośnie, przenośnia) (socjologia, socjologiczny) hierarchia społeczna w określonej grupie, która określa prawdopodobieństwo doświadczenia agresji ze strony członków grupy;

porządny pɔˈʒɔ̃ndnɨ adj
ordentlig
dobrze urządzony, wykonany; solidny
lubiący porządek
mocny, duży, intensywny
uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

poród ˈpɔrut n
fødsel
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
sammenlignelig sammenligning
(rzeczownik odczasownikowy) od porównać
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

porównawczy adj
komparativ sammenlignende
opierający się na porównaniu

porównywać ˌpɔruvˈnɨvat͡ɕ v
sammenligne jævnføre sidestille
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręczać v
garantere
dawać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności

posag ˈpɔsak n
medgift
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

posiadacz pɔˈɕadat͡ʃ n
ejer indehaver ejermand
ktoś, kto coś ma, posiada

posiadaczka ˌpɔɕaˈdat͡ʃka n
indehaverske
kobieta, która coś ma, posiada

posiadać pɔˈɕadat͡ɕ v
besidde eje have
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości
have
opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

posiadłość pɔˈɕadwɔɕt͡ɕ n
sted
teren i zabudowania należące do kogoś

posiedzenie ˌpɔɕɛˈd͡zɛ̃ɲɛ n
møde
zebranie jakiegoś gremium

posiłek pɔˈɕiwɛk n
måltid
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się
czynność jedzenia czegoś

posiłki pɔˈɕiwʲci n
forstærkning
(wojskowość, wojskowy) wsparcie

post pɔst n
faste
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
czas obowiązywania postu (1.1)

postanowienie ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
bestemmelse
coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

postawa pɔˈstava n
holdning attitude mening
typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;

postawić pɔˈstavʲit͡ɕ v
opstille stille op
podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą
stille
stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś

postać ˈpɔstat͡ɕ n
form
zewnętrzna forma, kształt czegoś
karakter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bohater utworu literackiego, filmu

postać ˈpɔstat͡ɕ v
stå
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) przetrwać jakiś czas
stojąc być gdzieś przez pewien czas

poster ˈpɔstɛr n
poster
plakat, afisz, zwłaszcza reklamowy lub muzyczny

postkolonializm n
postkolonialisme
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nurt badań, teorii i refleksji krytycznej zajmujący się analizą następstw kolonializmu w kulturze, polityce, gospodarce i tożsamości narodowej społeczeństw po okresie kolonialnym

postkolonialny adj
postkolonial
związany z postkolonializmem, dotyczący postkolonializmu

postkomunistyczny adj
postkommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

postmodernista ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista n
postmodernist
osoba związana z postmodernizmem, działająca w nurcie postmodernizmu; współtwórca postmodernizmu

postmodernistyczny adj
postmodernistisk
związany z postmodernizmem, dotyczący postmodernizmu

postmodernizm ˌpɔstmɔˈdɛrʲɲism̥ n
postmodernisme
(sztuka) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) XX-wieczny ruch artystyczny, kulturowy i filozoficzny odrzucający modernistyczny sposób myślenia;

postsocjalistyczny adj
postsocialistisk
pozostawiony po socjalistach lub socjalizmie; będący dziedzictwem socjalizmu

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
fremskridt fremgang
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
behandling
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

postępowość n
progressivitet
cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi

posypywać ˌpɔsɨˈpɨvat͡ɕ v
drysse
rzucając nakładać na coś warstwę czegoś sypkiego, miałkiego

poszkodowany ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ n
skadelidt
osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia

posłaniec pɔˈswãɲɛt͡s n
bud
(urzędowy) pracownik, który ma powierzony obowiązek doręczania dokumentów i przesyłek

posługiwać ˌpɔswuˈɟivat͡ɕ v
tjene
wykonywać za kogoś pracę
bruge anvende benytte
(książkowy) używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

posłuszeństwo n
lydighed
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
lydig
spełniający bez protestu polecenia

pot pɔt n
sved
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potas ˈpɔtas n
kalium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potem ˈpɔtɛ̃m adv
efter senere efter det
później, w chwili następnej

potencjalnie adv
potentielt
w sposób potencjalny, mogąc wystąpić lub pojawić się w określonych warunkach

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjalnɨ adj
potentiel
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potencjał pɔˈtɛ̃nt͡sʲjaw n
potential potentiale
(fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu
potentiel
tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości

potencjometr ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjɔ̃mɛtr̥ n
potentiometer potmeter
(technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

potok ˈpɔtɔk n
bæk å
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
afkom
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop ˈpɔtɔp n
oversvømmelse
(hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach

potrawa pɔˈtrava n
ret madret mad måltid spise
posiłek stworzony z jadalnych składników

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
behov brug
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
nød lærer nøgen kvinde at spinde
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
nødvendig fornøden
taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvat͡ɕ v
behøve
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrzymaj mi piwo v
hold min bajer hold min øl
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) zwrot używany w sytuacjach, gdy ktoś, zazwyczaj sprowokowany, zamierza uczynić coś uważanego za lekkomyślne lub niemożliwe

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ n
bekræftelse
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwierdzić pɔˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ v
bekræfte
stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potworny adj
frygtelig skrækkelig
taki, który budzi przerażenie, strach
skrækkelig
bardzo brzydki

potwór ˈpɔtfur n
monster
(przenośnie, przenośnia) dręczyciel
uhyre monster
straszny stwór

potykać pɔˈtɨkat͡ɕ v
snuble
zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

potęgować ˌpɔtɛ̃ŋˈɡɔvat͡ɕ v
forstærke forøge intensivere styrke øge
wzmacniać, wzmagać

potępiać pɔˈtɛ̃mpʲjät͡ɕ v
fordømme
nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) skazywać na potępienie, skazywać na piekło

potężny pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ adj
diger
o wielkiej mocy
znacznych rozmiarów

poufnie adv
fortroligt
w sposób poufny

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
fortrolig hemmelig konfidentiel
tajny, powierzony w sekrecie

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
alvorlig alvorligt seriøst
w sposób poważny

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
alvorlig
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
mający uznanie u innych osób
odpowiedzialny, godny zaufania
alvorlig seriøs
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą

powidok n
efterbillede
kontrast następczy, wrażenie wzrokowe utrzymujące się po ustaniu bodźca ((na przykład) po patrzeniu na słońce);

powiedzenie ˌpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ n
talemåde
przysłowie, maksyma, popularne zdanie

powiedziałeś A, powiedz B ˌpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑawɛɕ ˈa ˈpɔvʲjɛd͡z ˈbɛ proverb
har man sagt a må man også sige b
jeśli się coś zaczęło robić, należy rzecz dokończyć; używane w sytuacji, w której ktoś miałby ochotę wycofać się z kontynuowania dalszego działania

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ v
sige
wyrazić coś słowami, oznajmić
wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

powieka pɔˈvʲjɛka n
øjenlåg øjelåg
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃxʲɲa pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ n
overflade
zewnętrzna strona
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach

powieszenie ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
hængning
jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
luft
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;
w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔˈpʲisaʃ n
romanforfatter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor powieści

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ n
roman
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powikłanie n
komplikation
(medycyna, medyczny) schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej
skomplikowany splot określonych rzeczy, spraw

powinien pɔˈvʲĩɲɛ̃n modal
burde skulle
musieć
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powinność pɔˈvʲĩnːɔɕt͡ɕ n
skyldighed
obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

powinowactwo ˌpɔvʲĩnɔˈvat͡stfɔ n
svogerskab
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stosunek rodzinny, który zachodzi między jednym z małżonków a krewnymi drugiego małżonka

powitanie ˌpɔvʲiˈtãɲɛ n
velkomst
forma zwrotu grzecznościowego lub gest wykonywany podczas witania się z inną osobą;

powiązany adj
beslægtet relatere
mający związek z czymś; zależny od czegoś

powodować ˌpɔvɔˈdɔvat͡ɕ v
forårsage medføre resultere årsage
być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲa interjection
held og lykke
wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powodzenie ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
held
sukces

powojnie n
efterkrig efterkrigstid
okres następujący po wojnie, okres powojenny

powoli pɔˈvɔlʲi adv
langsomt
wolno, z małą prędkością

powolny pɔˈvɔlnɨ adj
langsom
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli
ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny

powrót ˈpɔvrut n
tilbagevenden tilbagekomst
ponowne przybycie do tego samego miejsca

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
opstand oprør
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstawać pɔˈfstavat͡ɕ v
opstå
zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym
stå op
wstawać, podnosić się, stawać na nogi

powszechny pɔˈfʃɛxnɨ adj
almindelig
dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny
ogólnie stosowany, często używany; codzienny

powtarzać pɔˈftaʒat͡ɕ v
gentage repetere
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił
repetere
ponownie przyswajać jakiś materiał, wiedzę; uczyć się do sprawdzianu, testu, egzaminu

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
over
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś
więcej niż określona wartość liczbowa

powód ˈpɔvut n
grund årsag
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego
sagsøger
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

powódka n
sagsøgerinde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta wnosząca pozew do sądu

powódź ˈpɔvut͡ɕ n
oversvømmelse
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

pozaziemski adj
udenjordisk
pochodzący spoza Ziemi

pozbawiać pɔˈzbavʲjät͡ɕ v
berøve fratage
zabierać, odbierać coś

pozbawienie wolności n
frihedsberøvelse
odebranie komuś swobody wbrew jego woli
fængsling
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym

pozew ˈpɔzɛf n
søgsmål
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
niveau
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
wartość jakiejś mierzalnej wielkości

poziom morza ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa n
havniveau
(geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziomica ˌpɔʑɔ̃ˈmʲit͡sa n
højdekurve
(kartografia, kartograficzny) linia na mapie łącząca punkty znajdujące się na tym samym poziomie;
vaterpas
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu;

poziomo adv
horisontalt vandret
równolegle do podłoża

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
vandret horisontal
prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznawać v
erfare lære
dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji
genkende
rozpoznawać coś po konkretnych cechach lub właściwościach
lære
nauczyć się czegoś
lære at kende
rozpoczynać z kimś znajomość

poznać ˈpɔznat͡ɕ v
lære at kende
zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
rozpoznać kogoś lub coś
møde
nawiązać znajomość z kimś

pozornie adv
tilsyneladende øjensynlig øjensynligt
sprawiając wrażenie prawdziwego

pozostawać ˌpɔzɔˈstavat͡ɕ v
blive forblive
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś
forblive
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się

pozostawiać wiele do życzenia ˌpɔzɔˈstavʲjäd͡ʑ ˈvʲjɛlɛ ˌdɔ‿ʒɨˈt͡ʃɛ̃ɲa v
lade meget tilbage at ønske
nie spełniać oczekiwań

pozostały ˌpɔzɔˈstawɨ adj
anden
taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozwalać pɔˈzvalat͡ɕ v
tillade
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić
umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne

pozwany pɔˈzvãnɨ n
sagsøgte
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo

pozwolenie ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
tilladelse
zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy

pozycja pɔˈzɨt͡sʲja n
position placering
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
position status stilling
ranga kogoś w stosunku do innych osób w grupie
position stilling
konkretne ułożenie ludzkiego ciała
stilling
(sport, sportowy) miejsce zawodnika

pozycja misjonarska n
missionærstilling
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozyton n
positron
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca antycząstką elektronu;

pozytyw n
positiv
(dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny używany w XVII i XVIII w., rodzaj małych organów
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu

pozytywista n
positivist
zwolennik pozytywizmu

pozytywny ˌpɔzɨˈtɨvnɨ adj
positiv
przynoszący korzyści
przychylnie nastawiony
z potwierdzoną obecnością w badaniu

pozywać v
indkalde
wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek
kalde
(dawniej, dawny) wołać, przyzywać, wzywać
sagsøge
wnosić przeciwko komuś skargę do sądu

pozłacany adj
forgylde
taki, który został pokryty warstwą złota

połowa pɔˈwɔva n
halvdel halvpart
jedna z dwóch równych części całości

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
beliggenhed
miejsce znajdowania się czegoś

położna pɔˈwɔʒna n
jordemoder jordemor
(medycyna, medyczny) kobieta pomagająca przy porodach

położnictwo n
obstetrik
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

położniczy adj
obstetrisk
(medycyna, medyczny) związany z położnictwem, dotyczący położnictwa

położony ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ participleAdjective
beliggende
znajdujący się, usytuowany w danym miejscu

południe pɔˈwudʲɲɛ n
middag middagstid
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;
syd middag
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
syd syden
państwa leżące na południu (1.2), blisko równika, w klimacie gorącym lub ciepłym

południk pɔˈwudʲɲik n
meridian
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
sydøstlig
będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
sydvestlig
będący na południowym zachodzie

południowoeuropejski adj
sydeuropæisk
odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
sydkoreansk
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
middag
odbywający się w południe, dotyczący południa (czas)
sydlig søndre
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
sydøst
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
sydvest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać v
synke
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połysk ˈpɔwɨsk n
glans
(mineralogia, mineralogiczny) właściwość powierzchni minerału sklasyfikowana jednym z dziewięciu określeń podobieństwa;
(potocznie, potoczny) błyszczenie się czegoś

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
forbindelse
łączność pomiędzy jakimiś miejscami utrzymywana za pomocą publicznych środków lokomocji
forbindelse samling
(technologia, technika, techniczny) fragment konstrukcji, w którym poszczególne części zespolone są ze sobą mechanicznie
samling
zestawienie przedmiotów, pojęć lub zjawisk w pewną całość
samling forbindelse
(rzeczownik odczasownikowy) od połączyć

pościel ˈpɔɕt͡ɕɛl n
linned sengelinned sengetøj
prześcieradło i powłoczki na pościel (1.1), które można zdejmować i prać
sengelinned sengetøj linned
wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pośladek pɔˈɕladɛk n
balde
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

pośredni pɔˈɕrɛdʲɲi adj
indirekte
nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nt͡sat͡ɕ v
ofre
(książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra

pożar ˈpɔʒar n
brand
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożegnanie n
afsked farvel
(rzeczownik odczasownikowy) od pożegnać

pożyczać pɔˈʒɨt͡ʃat͡ɕ v
låne
dawać coś komuś na pewien czas
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą

pożyczka pɔˈʒɨt͡ʃka n
lån
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, związek wyrazowy lub struktura składniowa przejęte z innego języka lub wzorowane na nim

pożyteczny idiota ˌpɔʒɨˈtɛt͡ʃnɨ iˈdʲjɔta n
nyttige idioter
ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożywny pɔˈʒɨvnɨ adj
næringsrig ernære
posilny, wzmacniający, sycący

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
begær
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

praca ˈprat͡sa n
arbejde
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;
artykuł, tekst lub dzieło plastyczne

praca domowa ˈprat͡sa dɔ̃ˈmɔva n
hjemmearbejde lektier
(edukacja, edukacyjny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracobiorca n
arbejdstager
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie

pracodawca ˌprat͡sɔˈdaft͡sa n
arbejdsgiver
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholik ˌprat͡sɔˈxɔlʲik n
arbejdsnarkoman
osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy

pracoholizm ˌprat͡sɔˈxɔlʲism̥ n
arbejdsnarkomani
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) uzależnienie od wykonywania pracy;

pracować praˈt͡sɔvat͡ɕ v
arbejde
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowity ˌprat͡sɔˈvʲitɨ adj
arbejdsom
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownik praˈt͡sɔvʲɲik n
medarbejder
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

pracownik seksualny n
sexarbejder
mężczyzna, który świadczy płatne usługi seksualne (określenie neutralne, niedeprecjonujące)

praczka ˈprat͡ʃka n
vaskekone
kobieta zawodowo piorąca

pradziadek praˈd͡ʑadɛk n
oldefar oldefader
ojciec dziadka lub babci

pragmatyczny adj
pragmatisk
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący pragmatyki językoznawczej

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
tørst
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

pragnąć ˈpraɡnɔ̃ɲt͡ɕ v
begære
(książkowy) pożądać seksualnie
ønske
(oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
protoindoeuropæisk urindoeuropæisk
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prajęzyk n
ursprog grundsprog protosprog
(językoznawstwo, językoznawczy) język, z którego wywodzą się inne języki;

prakseologia ˌpraksɛɔˈlɔɟja n
prakseologi
nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania;

praktyczny prakˈtɨt͡ʃnɨ adj
praktisk
dbający o sprawy życiowe
o celu: możliwy do osiągnięcia
prawdziwy, realny
przydatny do czegoś
związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce

praktyka ˈpraktɨka n
praktik
okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
świadoma i celowa działalność ludzka

praktykant n
praktikant
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

pralka ˈpralka n
vaskemaskine
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia ˈpralʲɲa n
vaskeri
miejsce, w którym pierze się odzież

pranie ˈprãɲɛ n
vask
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;
vask vasketøj
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych

prasa ˈprasa n
presse
(publikatory) (ekonomia, ekonomiczny) ogół przedsiębiorstw i osób związanych z redagowaniem i wydawaniem czasopism;
(publikatory) ogół czasopism
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;

prasowanie ˌprasɔˈvãɲɛ n
presning
tłoczenie, ściskanie czegoś za pomocą prasy
strygning
wygładzanie ubrania za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.

prasować praˈsɔvat͡ɕ v
presse
tłoczyć, ściskać coś za pomocą prasy
stryge
wygładzać tkaninę za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.

prawa człowieka ˈprava t͡ʃwɔˈvʲjɛka n
menneskerettighed menneskerettighederne
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet n
kvinderettigheder
uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa ręka ˈprava ˈrɛ̃ŋka n
højre hånd højrehånd
(przenośnie, przenośnia) najbliższy, zaufany współpracownik

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
dyreret dyrenes rettigheder
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda ˈpravda n
sandhed
treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
sandsynlighed
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
sandsynligvis
przypuszczalnie, być może

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
sandsynlig
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy
taki, którego można się spodziewać

prawdziwy pravʲˈd͡ʑivɨ adj
rigtig
zgodny z prawdą
virkelig real
rzeczywisty

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈd͡ʑivɨx pʃɨˈjät͡ɕuw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇d͡ʑɛ proverb
i nøden skal man kende sine venner
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawdę mówiąc
helt ærlig helt ærligt ærlig talt ærligt talt
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

prawica praˈvʲit͡sa n
højre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej;

prawidłowo ˌpravʲidˈwɔvɔ adv
korrekt
w sposób prawidłowy

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
korrekt
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)

prawie ˈpravʲjɛ particle
næsten snart
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawnik ˈpravʲɲik n
jurist
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca wykształcenie prawnicze

prawny ˈpravnɨ adj
juridisk
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny
taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie

prawo ˈpravɔ n
højre ret
w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona
lov ret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;

prawo autorskie n
ophavsret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa, która chroni twórców i ich oryginalne utwory przed nieuprawnionym wykorzystaniem;

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
kørekort
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo międzynarodowe ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nd͡zɨ̃narɔˈdɔvɛ n
folkeret international lov
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;

prawowicie ˌpravɔˈvʲit͡ɕɛ adv
legitimt retmæssigt
w sposób prawowity

prawowity ˌpravɔˈvʲitɨ adj
legitim retmæssig
legalny, uzasadniony prawnie, zgodny z prawem, właściwy

prawy ˈpravɨ adj
højre
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce
ærlig
o człowieku: uczciwy, szlachetny

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
praseodym praseodymium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prałat ˈprawat n
prælat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim;

precyzja prɛˈt͡sɨzʲja n
præcision
dokładność, staranność

precyzować v
præcisere
określać dokładnie, z precyzją

precz prɛt͡ʃ adv
væk
w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś

preferować ˌprɛfɛˈrɔvat͡ɕ v
foretrække præferere
dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks ˈprɛfʲiks n
præfiks forstavelse
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoria ˌprɛxʲiˈstɔrʲja n
præhistorie
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny adj
forhistorisk præhistorisk
związany z prehistorią, dotyczący prehistorii

prejudycjalny adj
præjudiciel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) będący bazowym do orzekania w podobnej sprawie

prekariat prɛˈkarʲjat n
prekariat
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

preludium prɛˈludʲjũm n
præludium
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
statsminister premierminister regeringschef
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
premiere
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenumerata ˌprɛ̃nũmɛˈrata n
abonnement subskruption
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr n
abonnent prænumerant subskribent
osoba, która wykupiła prenumeratę

preparat prɛˈparat n
præparat
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki
substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania

presja ˈprɛsʲja n
pres pression
nacisk, przymus wywierany na kogoś w celu zmuszenia go do czegoś

preskryptywny adj
præskriptiv
dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania

prestiż ˈprɛstʲiʃ n
prestige anseelse
(socjologia, socjologiczny) znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu;

prestiżowy adj
prestigefyldt prestigiøs
charakteryzujący się prestiżem

pretekst ˈprɛtɛkst n
påskud foregivelse foregivende
powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
gave
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentować ˌprɛzɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
præsentere forevise fremlægge
pokazywać coś

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
kondom præservativ
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes ˈprɛzɛs n
formand forperson præsident
osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydencki adj
præsidentiel
dotyczący prezydenta lub prezydentury

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
præsident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prima aprilis ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis n
aprilsnar
dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce;

probiotyk prɔˈbʲjɔtɨk n
probiotikum
podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;

problem ˈprɔblɛ̃m n
problem
coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia
interesujące zagadnienie

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
problematisk
budzący zastrzeżenia lub niepewny

problematyka n
problematik
ogół problemów związanych z jakąś dziedziną

proca ˈprɔt͡sa n
slangebøsse
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura ˌprɔt͡sɛˈdura n
procedure
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent ˈprɔt͡sɛ̃nt numeralFraction
procent
(matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces ˈprɔt͡sɛs n
proces
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu;

procesor prɔˈt͡sɛsɔr n
processor
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch strzelniczy ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲit͡ʃɨ n
krudt skydekrudt skydepulver
materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

prochy ˈprɔxɨ n
støv
stałe produkty rozkładu lub spopielenia zwłok

producent prɔˈdut͡sɛ̃nt n
fabrikant fremstiller producent
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży
producent
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu

produkcja prɔˈdukt͡sʲja n
produktion
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów
ogół tego, co zostało wyprodukowane

produkować ˌprɔduˈkɔvat͡ɕ v
producere
tworzyć, wytwarzać coś, często w masowych ilościach

produkt ˈprɔdukt n
produkt
rezultat pracy twórczej
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa

produkt krajowy brutto ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ n
bruttonationalprodukt
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;

produktywność n
produktivitet
cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni

produktywny adj
produktiv
który daje dobre efekty lub wytwarza duże ilości czegoś

profanacja ˌprɔfãˈnat͡sʲja n
blasfemi profanation
znieważenie rzeczy lub miejsca otaczanych powszechnym szacunkiem; zbezczeszczenie czegoś

profesjonalizm n
professionalisme
wysoki poziom kompetencji w wykonywaniu zawodu

profesor prɔˈfɛsɔr n
professor
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;
(edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;

profit ˈprɔfʲit n
profit
(finanse, finansowy) zysk

prognoza prɔˈɡnɔza n
prognose
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody n
vejrudsigt vejrprognose
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;

program ˈprɔɡrãm n
program
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
plan działań
(potocznie, potoczny) broszurka z informacjami o sztuce teatralnej lub operowej, rozprowadzana pośród widzów
(potocznie, potoczny) stacja telewizyjna
(potocznie, potoczny) zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio

program komputerowy n
computerprogram
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;

programista ˌprɔɡrãˈmʲista n
programmør
(informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programmering
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

programować ˌprɔɡrãˈmɔvat͡ɕ v
programmere
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe
(technologia, technika, techniczny) ustawiać parametry działania urządzenia

progresja n
progression
(ekonomia, ekonomiczny) wzrastanie jakiegoś współczynnika
osiągnięcie następnego stadium rozwoju

projekt ˈprɔjɛkt n
projekt
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu
plan działania lub postępowania

projektować v
designe projektere tegne
opracowywać projekt
planlægge
układać plany, zamyślać coś

proklamować ˌprɔklãˈmɔvat͡ɕ v
proklamere
(książkowy) uroczyście podawać do publicznej wiadomości

prokrastynacja n
prokrastinering
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

proktolog prɔˈktɔlɔk n
proktolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
anklager
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

prokuratura n
anklagemyndighed
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;

proletariacki ˌprɔlɛtarʲˈjat͡sʲci adj
proletarisk
(przymiotnik) od proletariat

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
proletariat
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;

proletariusz ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ n
proletar
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prom prɔ̃m n
færge
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promenada ˌprɔ̃mɛ̃ˈnada n
promenade
(przestarzałe, przestarzały) spacer
ulica, aleja spacerowa

promet ˈprɔ̃mɛt n
promethium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promienie zmierzchu n
anti-tusmørkestråler
(meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
stråling
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;
(rzeczownik odczasownikowy) od promieniować

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
radius
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
stråle
wiązka światła wychodząca ze źródła światła;

promować prɔ̃ˈmɔvat͡ɕ v
promovere
dawać uczniowi prawo do przejścia do następnej klasy
działać w celu podniesienia popularności czegoś

promptować v
prompte
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) dawać polecenie sztucznej inteligencji

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
propaganda
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propagandowy ˌprɔpaɡãnˈdɔvɨ adj
propagandistisk
związany z propagandą, będący propagandą, mający cechy propagandy

propagandzista n
propagandamager propagandist
osoba zajmująca się szerzeniem propagandy

propolis n
propolis
(zoologia, zoologiczny) kit pszczeli, balsamiczna substancja wyrabiana przez pszczoły

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
foreslå proponere
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporcja prɔˈpɔrt͡sʲja n
forhold proportion
wzajemny stosunek danych wielkości; stosunek części danej całości wobec siebie nawzajem
proportion
(matematyka, matematyczny) równość dwóch stosunków;

propozycja ˌprɔpɔˈzɨt͡sʲja n
forslag udkast
coś, co się komuś proponuje

proroctwo prɔˈrɔt͡stfɔ n
profeti
przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

proroczy prɔˈrɔt͡ʃɨ adj
profetisk
taki, który niesie w sobie proroctwo; jest proroctwem

prorok ˈprɔrɔk n
profet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) osoba przepowiadająca przyszłość, stawiająca prognozy

prorokini ˌprɔrɔˈcĩɲi n
profetinde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości
(książkowy) kobieta przepowiadająca przyszłość, dalszy bieg zdarzeń, często katastroficznych

prosecco n
prosecco
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) półwytrawne białe wino musujące produkowane w północno-wschodnich Włoszech;

prosektorium n
sektionsstue
(medycyna, medyczny) miejsce, w którym przeprowadza się sekcje zwłok;

prosić ˈprɔɕit͡ɕ v
bede anmode
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię ˈprɔɕɛ n
grisling smågris
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia, do ok. 12 tygodnia życia (później: warchlak)

prosta ˈprɔsta n
linje
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostacki prɔˈstat͡sʲci adj
grov ubehøvlet uforskammet uopdragen
właściwy prostakowi

prostata prɔˈstata n
prostata blærehalskirtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
rektangel
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
rektangulær
mający kształt prostokąta
retvinklet
mający jeden kąt prosty lub wszystkie

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
vinkelret perpendikulær
(geometria) tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostownik n
ekstensor strækkemuskel
(anatomia, anatomiczny) mięsień służący do prostowania kręgosłupa lub stawu w kończynie;

prosty ˈprɔstɨ adj
lige
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
równy
simpel
niewykształcony; zwykły
simpel let
łatwy, o niewielkiej trudności

prostytucja ˌprɔstɨˈtut͡sʲja n
prostitution
proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
prostitueret
kobieta świadcząca usługi seksualne

proszek ˈprɔʃɛk n
pulver
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek
lekarstwo w formie proszku (1.1)

proszek do pieczenia n
bagepulver
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszek do prania n
vaskemiddel vaskepulver
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;

proszę ˈprɔʃɛ
værs'god værsgo værsgo' værsågod
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś

proszę ˈprɔʃɛ interjection
værs'god værsgo værsgo' værsågod
zaproszenie do czegoś lub podkreślenie ofiarowania czegoś

protagonista ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista n
protagonist
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) główna postać utworu literackiego, wokół której toczy się fabuła
bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
protactinium protaktinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protest ˈprɔtɛst n
protest
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś
demonstracja polityczna

protestancki ˌprɔtɛˈstãnt͡sʲci adj
protestantisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z protestantami lub protestantyzmem

protestant prɔˈtɛstãnt n
protestant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protestować ˌprɔtɛˈstɔvat͡ɕ v
protestere
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

protokół prɔˈtɔkuw n
protokol
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton ˈprɔtɔ̃n n
proton
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

protoplazma n
protoplasma
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;

prototyp prɔˈtɔtɨp n
prototype
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

prowadzić prɔˈvad͡ʑit͡ɕ v
føre
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
føre lede
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
køre føre
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci n
occitansk
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

proweniencja ˌprɔvɛ̃ˈɲɛ̃nt͡sʲja n
proveniens
(książkowy) pochodzenie (kogoś lub czegoś) i przejawianie charakterystycznych cech uwarunkowanych tym pochodzeniem

prowincja prɔˈvʲĩnt͡sʲja n
provins
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast

prowincjonalizm n
provinsialisme
podtrzymywanie staromodnych postaw przez mieszkanców prowincji

prowincjonalny adj
provinsiel
związany z prowincją, dotyczący prowincji
o osobie charakteryzujący się brakiem ogłady towarzyskiej, szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom

prowodyr prɔˈvɔdɨr n
anstifter
(pogardliwie, pogardliwy) osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im

prowokacja ˌprɔvɔˈkat͡sʲja n
provokation
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokacyjny ˌprɔvɔkaˈt͡sɨjnɨ adj
provokere
zaczepny, mający charakter prowokacji

prowokator ˌprɔvɔˈkatɔr n
provokatør
osoba dokonująca prowokacji
tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi

prowokować ˌprɔvɔˈkɔvat͡ɕ v
provokere
podburzać do czegoś
provokere fremkalde
wywoływać

prośba ˈprɔʑba n
anmodning begæring
uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

pruski ˈprusʲci adj
preussisk prøjsisk
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców

pruski ˈprusʲci n
preussisk prøjsisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język bałtyjski;

prymas ˈprɨ̃mas n
primas
(kościelny) tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pierwszy skrzypek w kapeli, zwłaszcza cygańskiej

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
primatologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
primitiv
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury
mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę

prymus n
primus
(edukacja, edukacyjny) najlepszy uczeń

prysnąć jak bańka mydlana ˈprɨsnɔ̃ɲt͡ɕ ˈjaɡ ˈbãɲka mɨˈdlãna v
bryste som en sæbeboble
zniknąć, przepaść nagle i bezpowrotnie

pryszcz prɨʃt͡ʃ n
bums
krosta

pryszczyca n
mund- og klovsyge
(weterynaria, weterynaryjny) ostra, bardzo zaraźliwa choroba wirusowa zwierząt parzystokopytnych;

prysznic ˈprɨʃʲɲit͡s n
brusebad
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatny prɨˈvatnɨ adj
privat
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
dotyczący czyichś osobistych spraw
niereprezentujący żadnej instytucji
będący czyjąś osobistą własnością

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzat͡sʲja n
privatisering
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

prywatyzować v
privatisere
(ekonomia, ekonomiczny) przekazywać majątek państwowy podmiotom prywatnym

przebaczenie ˌpʃɛbaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
tilgivelse forladelse
odpuszczenie czyichś win

przebieg ˈpʃɛbʲjɛk n
forløb
odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie

przebiegać pʃɛˈbʲjɛɡat͡ɕ v
forløbe
postępować, rozwijać się w czasie, odbywać się

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
vintergæk sommergjæk
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebywać pʃɛˈbɨvat͡ɕ v
opholde sig
być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas

przebój n
hit slager
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przecena n
prisnedslag prisnedsættelse prisreduktion prissænkning
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) obniżenie ceny sprzedaży towaru

przeceniać pʃɛˈt͡sɛ̃ɲät͡ɕ v
nedsætte sænke
obniżać cenę towaru
overvurdere
zbyt wysoko oceniać, cenić sobie coś lub kogoś

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
transitiv indvirkende
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień pʃɛˈxɔd͡ʑɛ̇̃ɲ n
forbipasserende
osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechowywać ˌpʃɛxɔˈvɨvat͡ɕ v
opbevare
chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu

przecierać pʃɛˈt͡ɕɛrat͡ɕ v
aftørre tørre tørre af
usuwać zanieczyszczenia trąc szmatką

przecież ˈpʃɛt͡ɕɛʃ particle
jo dog
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinek pʃɛˈt͡ɕĩnɛk n
komma
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;
w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego

przeciw ˈpʃɛt͡ɕif preposition
imod
… używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem
mod
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem

przeciwbólowy ˌpʃɛt͡ɕivbuˈlɔvɨ adj
smertestillende
zwalczający ból

przeciwciało ˌpʃɛt͡ɕifʲˈt͡ɕawɔ n
antistof modstof
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwdepresyjny ˌpʃɛt͡ɕivdɛprɛˈsɨjnɨ adj
antidepressiv
działający przeciw depresji, używany przy leczeniu depresji, zapobiegający depresji

przeciwdziałać v
modvirke
przeciwstawiać jakieś działanie innemu działaniu

przeciwgorączkowy ˌpʃɛt͡ɕivɡɔrɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ adj
febernedsættende feberstillende antifebril antifebrilsk feberfordrivende
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce

przeciwieństwo ˌpʃɛt͡ɕiˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
modsætning
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwlotniczy ˌpʃɛt͡ɕivlɔtʲˈɲit͡ʃɨ adj
luftværn
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi

przeciwnie pʃɛˈt͡ɕivʲɲɛ particle
tværtimod tværtom
nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej

przeciwnik pʃɛˈt͡ɕivʲɲik n
modstander
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny pʃɛˈt͡ɕivnɨ adj
modsat
znajdujący się naprzeciw czegoś
omvendt
skierowany w odwrotną stronę

przeciwutleniacz ˌpʃɛt͡ɕivuˈtlɛ̃ɲat͡ʃ n
antioxidant antioxydant
(chemia, chemiczny) związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki;

przeciwzapalny ˌpʃɛt͡ɕivzaˈpalnɨ adj
antiinflammatorisk
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom

przeciąg ˈpʃɛt͡ɕɔ̃ŋk n
gennemtræk
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciętny pʃɛˈt͡ɕɛ̃ntnɨ adj
gennemsnitlig
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
(statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną

przeczyszczający adj
afførende
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie

przed pʃɛt preposition
for
…łączący się z niektórymi czasownikami, służący do wyrażenia przyczyny jakiegoś działania
foran for
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
før inden
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przed- preposition
præ-
pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem

przedawkowanie n
overdosis
zażycie zbyt dużej dawki, zazwyczaj w odniesieniu do leków lub narkotyków

przedawkować v
overdosere
przyjąć zbyt dużą dawkę jakiejś substancji

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
fremfor alt fortrinsvis frem for alt først og fremmest hovedsageligt ikke mindst
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedimek nieokreślony pʃɛdʲˈĩmɛc ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
ubestemt artikel
(gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem nieznanym z kontekstu

przedimek określony pʃɛdʲˈĩmɛk ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestemt artikel
(gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem znanym z kontekstu

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ n
forstad
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
emne
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo
fag skolefag
(edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania
ting
rzecz, obiekt nieożywiony

przedni ˈpʃɛdʲɲi adj
forrest
znajdujący się na przodzie

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
næstsidst
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpotopowy ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ adj
antediluviansk
(potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki
pochodzący sprzed potopu, mający miejsce przed potopem
antediluviansk oldnordisk
(żartobliwie) przestarzały, staroświecki

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
formiddag
okres pomiędzy rankiem a południem

przedpłata n
forudbetaling
(handel, handlowy) forma płatności polegająca na dokonaniu zapłaty za towar lub usługę z góry, czyli przed ich dostarczeniem lub wykonaniem

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
underarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrt͡sa n
entreprenør
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczy adj
foretagsom
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
virksomhed
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
foretagende
(przestarzałe, przestarzały) przedsiębiorstwo, instytucja produkcyjna lub handlowa
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedsprzedaż n
forsalg
(handel, handlowy) przedterminowe umożliwienie zakupu

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjät͡ɕ v
forestille
opisywać, ukazywać coś zwykle w formie artystycznej
introducere
zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś
præsentere
podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu
introducere sig
podawać swoje nazwisko podczas poznawania kogoś, spotkania z kimś

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲit͡ɕɛl n
repræsentant
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
repræsentant eksponent
typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawienie ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
forestilling
występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkolak pʃɛṭˈʃkɔlak n
børnehavebarn
dziecko chodzące do przedszkola, będące w wieku przedszkolnym

przedszkolanka ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka n
børnehavepædagog børnehavepædagogmedhjælper
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
børnehave
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedwczesny pʃɛtˈft͡ʃɛsnɨ adj
forhastet
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwczoraj pʃɛtˈft͡ʃɔraj adv
i forgårs
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedwojenny ˌpʃɛdvɔˈjɛ̃nːɨ adj
før krig -s-
pochodzący sprzed wojny; istniejący, mający miejsce przed wojną; poprzedzający wojnę; zazwyczaj w odniesieniu do II wojny światowej

przedwojnie pʃɛdˈvɔjɲɛ n
førkrigstid
okres poprzedzający wojnę, okres przedwojenny

przedłużacz n
forlænger
coś, co zwiększa zasięg lub trwałość czegoś
forlængerledning
(elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;

przedłużać v
forlænge
czynić coś dłuższym

przedłużenie n
forlængelse
(rzeczownik odczasownikowy) od przedłużyć

przegląd ˈpʃɛɡlɔ̃nt n
syn
czynność przeglądania czegoś w celu dokonania oceny, kontroli itp.

przeglądarka internetowa n
webbrowser internetbrowser
(informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do przeglądania zasobów Internetu;

przeglądać pʃɛˈɡlɔ̃ndat͡ɕ v
browse skimme
oglądać coś pobieżnie wertując

przegroda nosowa pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva n
næseskillevæg
(anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części;

przegrywać pʃɛˈɡrɨvat͡ɕ v
kopiere
nagrywać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem
tabe
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji
grając w grze tracić coś, co było jej stawką

przegryźć ˈpʃɛɡrɨɕt͡ɕ v
bide igennem
o gryzoniach: przedostać się przez jakąś przeszkodę gryząc ją zębami
trække smag
o produktach żywnościowych i płynach: połączyć się, nabrać jednolitego smaku, nasiąknąć przyprawami

przejazd ˈpʃɛjast n
overgang
miejsce, gdzie można przejechać w poprzek jakąś trasę, drogę, zwłaszcza tor kolejowy

przejmować v
overtage
brać coś po innym właścicielu czy zwierzchniku
bekymre sig
odczuwać strach o co lub wzruszenie
traktować coś bardzo poważnie

przejrzystość n
gennemsigtighed transparens
cecha tego, co przejrzyste; cecha tych, którzy są przejrzyści

przejrzysty pʃɛjˈʒɨstɨ adj
klar
taki, który przepuszcza promienie słoneczne

przejście ˈpʃɛjɕt͡ɕɛ n
overgang
(książkowy) faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp.
miejsce, przez które można przejść

przejście dla pieszych n
fodgængerovergang fodgængerfelt
miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne n
grænseovergang
(administracja) miejsce służące do przekraczania granicy państwa;

przejść do historii v
gå over i historien
zostać zapamiętanym ze względu na swoje czyny, cechy lub okoliczności

przejść przez ucho igielne idiom
komme gennem nåleøjet slippe gennem nåleøjet
(przenośnie, przenośnia) przejść przez coś, dostać się gdzieś z trudem

przekaz ˈpʃɛkas n
anvisning bankanvisning postanvisning pengeanvisning
wysłanie pieniędzy poprzez pocztę lub bank
anvisningsblanket
formularz wypełniany przy zlecaniu przesłania pieniędzy poprzez pocztę lub bank

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
relæ
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
bandeord
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś
forbandelse
klątwa, życzenie komuś źle

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
overbevisning
przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu

przekonany adj
overbevist
pewny, całkowicie wierzący w słuszność jakiegoś stwierdzenia lub obserwacji

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvat͡ɕ v
overbevise
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekraczać pʃɛˈkrat͡ʃat͡ɕ v
overstige overgå
przewyższać
overtræde krænke
naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo
overtræde overskride passere
przechodzić, przedostawać się przez coś

przekroczyć Rubikon pʃɛˈkrɔt͡ʃɨt͡ɕ ruˈbʲikɔ̃n v
krydse Rubicon
zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna

przekształcać pʃɛˈkʃtawt͡sat͡ɕ v
ændre omdanne lave om omforme
zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekupka pʃɛˈkupka n
torvekone
(potocznie, potoczny) kobieta zajmująca się drobnym handlem

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
snack mellemmåltid
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przelew ˈpʃɛlɛf n
overførsel
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny

przelotny adj
flygtig forbigående foreløbig
szybko przemijający, nietrwały

przemakać v
blive våd gennemvåd gennemvæde
mocno moknąć
gennemvæde
przepuszczać wilgoć; nasiąkać wodą

przemiana pʃɛ̃ˈmʲjãna n
metamorfose transformation forandring ændring
przejście w stan inny niż bieżący lub poprzedni

przemiana materii n
stofskifte
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych

przemijać v
forgå
kończyć się bezpowrotnie

przemoc ˈpʃɛ̃mɔt͡s n
vold
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
industri
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
industriel
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemytnik pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik n
smugler
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw

przemówienie ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
foredrag
oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕit͡ɕ v
flytte
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji
(językoznawstwo, językoznawczy) umieszczać część wyrazu w kolejnej linijce
przemieszczać coś niosąc
umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach
zmieniać wyznaczoną datę

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
bevægelig mobil
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeoczenie n
overseelse
niezauważenie czegoś, co powinno było zostać dostrzeżone

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
abbedisse priorinde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepełniony ˌpʃɛpɛwʲˈɲɔ̃nɨ adj
overfylde
nadmiernie czymś wypełniony
wypełniony ludźmi ponad normę

przepis ˈpʃɛpʲis n
bestemmelse forskrift
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) element większego zestawu tekstów wytyczającego prawidłowy przebieg określonej dziedziny działalności ludzkiej
opskrift recept
wypróbowany sposób na osiągnięcie określonego celu
opskrift recept formel
tekst zawierający zbiór wiadomości potrzebnych do zrobienia czegoś, zwłaszcza przyrządzenia potrawy

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
vagtel
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
mellemgulv diafragma
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
undskyld
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność
uprzejme zwrócenie na siebie uwagi

przepraszać pʃɛˈpraʃat͡ɕ v
undskylde beklage
wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprosiny n
undskyldning
akt przeproszenia kogoś

przeprowadzać ˌpʃɛprɔˈvad͡zat͡ɕ v
afholde
kierować czymś, wykonywać coś
flytte
przenosić się do nowego miejsca (siedziby, mieszkania, domu); zmieniać adres (zamieszkania)

przeprowadzka ˌpʃɛprɔˈvat͡ska n
flytning
zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina n
brok
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepustowość n
kapacitet
cecha tego, co przepustowe

przepychacz pʃɛˈpɨxat͡ʃ n
svupper
prosty przyrząd służący do mechanicznego przywracania drożności odpływom urządzeń sanitarnych;

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
gennemstrømning
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przeraźliwy adj
frygtelig skrækkelig
o znacznej i niepokojącej intensywności
wzbudzający przerażenie

przerwa ˈpʃɛrva n
mellemrum
wolna przestrzeń otoczona czymś
pause
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole

przerwanie ciąży n
svangerskabsafbrydelse
(medycyna, medyczny) usunięcie płodu lub zarodka

przerywać pʃɛˈrɨvat͡ɕ v
afbryde bryde
przeszkadzać w jakiejś czynności
wstrzymywać działanie, proces na pewien czas
bryde rive
rwąc, dzielić coś

przesadnie pʃɛˈsadʲɲɛ adv
overdrevent
w sposób przesadny; nadmiernie, zbytnio

przesadny pʃɛˈsadnɨ adj
overdreven overdrevet
taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać pʃɛˈsad͡zat͡ɕ v
omplante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wykopywać roślinę z ziemi lub wyjmować z doniczki, aby posadzić ją w innym miejscu lub innym pojemniku
overdrive
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przespać ˈpʃɛspat͡ɕ v
sove igennem
spędzić czas na spaniu
sove over sig
śpiąc, przeoczyć

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
forældet gammeldags
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨt͡ɕ v
skræmme forskrække
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę
blive bange forskrække skræmme
poczuć strach, przerażenie

przestroga n
advarsel
uwaga ostrzegająca przed czymś

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡat͡ɕ v
advare
ostrzegać kogoś przed czymś
følge overholde respektere
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
rum
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy
(fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲit͡ʃna n
ydre rum
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpt͡sa n
forbryder lovbryder lovovertræder
osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczość pʃɛˈstɛ̃mpt͡ʃɔɕt͡ɕ n
kriminalitet
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw
(kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
forbrydelse lovovertrædelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesuwać pʃɛˈsuvat͡ɕ v
flytte rykke
zmieniać położenie
rykke
zmieniać termin

przeszczep ˈpʃɛʃt͡ʃɛp n
transplantat
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała

przeszkadzać pʃɛˈʃkad͡zat͡ɕ v
forstyrre
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
forhindring
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu
forhindring hindring
coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕt͡ɕ n
fortid datid
wszystko to, co już się wydarzyło;

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
overtro
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
overtroisk
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesłuchiwać v
afhøre forhøre
wypytywać kogo w czasie śledztwa

przetwarzanie n
behandling
(rzeczownik odczasownikowy) od przetwarzać

przetwarzać v
behandle
(informatyka, informatyczny) komputerowo opracowywać zebrane dane
konvertere omsætte
zmieniać, nadając inne właściwości

przewaga pʃɛˈvaɡa n
fordel
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający adj
dominerende overvejende
będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
hovedsageligt mest
w przeważającej części

przewidywalny adj
forudsigelig forventelig
taki, który daje się przewidzieć

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvat͡ɕ v
forudse forudsige
prognozować przyszłe zdarzenia

przewijać pʃɛˈvʲijät͡ɕ v
omvikle
ponownie owijać czymś innym niż przedtem
omvikle spole
odwijać z jednej szpuli i nawijać na drugą
scrolle
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment
skifte
zmieniać pieluchę dziecku

przewlekła obturacyjna choroba płuc n
kronisk obstruktiv lungesygdom
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
kronisk
(medycyna, medyczny) o chorobie: mający długotrwały przebieg
vedvarende
(książkowy) trwający długo, ciągnący się, przewlekający się za długo

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
guide
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
leder
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
przywódca duchowy lub ideowy
guide
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;
leder
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi ciepło

przewodzić pʃɛˈvɔd͡ʑit͡ɕ v
lede
(fizyka, fizyczny) być przewodnikiem prądu, ciepła, drgań akustycznych

przewrażliwienie ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
overfølsomhed
zbyt duża wrażliwość; przeczulenie na punkcie czegoś

przewrażliwiony ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɔ̃nɨ adj
overfølsom
(książkowy) nadmiernie wrażliwy, łatwo ulegający emocjom, przeczulony

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
saksespark
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewód ˈpʃɛvut n
ledning
(elektryczność) element obwodu służący do prowadzenia prądu;
(technologia, technika, techniczny) kanał (rura, wąż) umożliwiający przepływ substancji sypkich, cieczy, gazów

przez pʃɛs preposition
af
…wykonawcy czynności w formach strony biernej
gennem igennem
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
i
…czasu trwania czynności
med
…narzędzia użytego do wykonania czynności
på grund af
…przyczyny wykonania czynności

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
forkølelse
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
bestemmelse
cel, dla którego służy dana rzecz

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈt͡ʃɨstɨ adj
gennemsigtig transparent
taki, który przepuszcza światło

przełom ˈpʃɛwɔ̃m n
gennembrud
(książkowy) nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

przełomowy adj
banebrydende
dotyczący przełomu, wprowadzający nagłą, zasadniczą zmianę

przełykać v
synke
(fizjologia, fizjologiczny) przesuwać treść z jamy ustnej w kierunku żołądka

prześcieradło ˌpʃɛɕt͡ɕɛˈradwɔ n
lagen
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ n
forfølgelse
powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

przeżyć ˈpʃɛʒɨt͡ɕ v
opleve
doświadczyć czegoś
overleve
pozostać przy życiu
żyć dłużej od kogoś

przy pʃɨ preposition
ved
…opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność
…opisujący okoliczność
…opisujący orientacyjny czas, okazję
…przyłączający nazwę obiektu, z którym wiążą się charakteryzowane w zdaniu czynności

przybliżony adj
omtrentlig
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybrzeżny pʃɨˈbʒɛʒnɨ adj
kystnær
położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki

przybywać pʃɨˈbɨvat͡ɕ v
ankomme
docierać do pewnego miejsca

przychodzić pʃɨˈxɔd͡ʑit͡ɕ v
komme
przybywać dokądś

przychodzić na świat pʃɨˈxɔd͡ʑit͡ɕ na‿ˈɕfʲjat v
komme til verden
(podniośle) rodzić się

przycisk ˈpʃɨt͡ɕisk n
knap
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
knap tast
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem

przyczepa campingowa n
campingvogn
(motoryzacja) pojazd drogowy, bez własnego silnika, z przeznaczeniem do mieszkania;

przyczyna pʃɨˈt͡ʃɨ̃na n
årsag grund anledning foranledning
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się pʃɨˈt͡ʃɨ̃ɲät͡ɕ‿ɕɛ v
bidrage medvirke
być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przydatny pʃɨˈdatnɨ adj
nyttig
mający zastosowanie

przyducha n
iltsvind
(wędkarstwo) (rybołówstwo, rybacki) obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;

przygnębiająco adv
deprimerende
w sposób wywołujący przygnębienie

przygoda pʃɨˈɡɔda n
eventyr
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygotowanie ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ n
forberedelse klargørelse klargøring præparering
((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić
klargøring
(rzeczownik odczasownikowy) od przygotować

przygotowany adj
berede forberede
będący gotów do czegoś

przygotowawczy adj
forberede
służący przygotowaniu do czegoś

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvat͡ɕ v
forberede
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś
uprzedzać kogoś o czymś, co ma nastąpić; oswajać kogoś z czymś; nastawiać kogoś na coś
forberede sig
stawać się gotowym na coś; zbierać się, szykować się

przygłuchy pʃɨˈɡwuxɨ adj
halvdøv
trochę, częściowo głuchy; słabo, źle słyszący

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
præposition forholdsord
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel pʃɨˈjät͡ɕɛl n
ven
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach
osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈt͡ɕuwka n
veninde
kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
venlig
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźnie pʃɨˈjäʑɲɛ adv
venligt
w sposób przyjazny

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
venskab
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjechać pʃɨˈjɛxat͡ɕ v
ankomme
o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach

przyjemnie pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
behageligt
w sposób przyjemny, z poczuciem przyjemności

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕt͡ɕ n
fornøjelse
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
behagelig
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować pʃɨjˈmɔvat͡ɕ v
ansætte
dać pracę, zatrudniać
modtage
akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji
modtage tage imod
odbierać coś (rzecz, informację)
tage
o lekach: zażywać

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
modtagelse
(rzeczownik odczasownikowy) od przyjąć
selskab
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

przykro mi interjection
beklage jeg beklage
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności
(ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro

przykrywać v
dække
kłaść coś osłaniającego na coś lub na kogoś

przykład ˈpʃɨkwat n
eksempel
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)
osoba (postępowanie) godne naśladowania

przymierzalnia ˌpʃɨ̃mʲjɛˈʒalʲɲa n
prøverum prøvekabine
pomieszczenie w sklepie służące do przymierzania garderoby

przymierzać pʃɨ̃ˈmʲjɛʒat͡ɕ v
prøve
(krawiectwo) zakładać ubranie w celu sprawdzenia czy pasuje

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
adjektiv tillægsord
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
adjektivisk
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymocowywać v
fastgøre fæste fæstne sætte fast
przyczepiać mocno

przymusowo adv
med tvang tvungent
w sposób przymusowy

przymusowy adj
tvungen
narzucony, wynikający z przymusu

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
i det mindste
najmniejszy akceptowalny zakres
mindst
nie mniej niż

przynależeć v
høre til tilhøre
być częścią danej całości

przynależność n
tilhørsforhold tilknytning tilknytningsforhold
należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕit͡ɕ v
bringe
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

przynosowy adj
paranasal
znajdujący się przy nosie

przynęta n
agn madding
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;
lokkemad madding
(przenośnie, przenośnia) to, co kusi, wabi, przyciąga, pociąga

przyoczko n
punktøje
(anatomia, anatomiczny) uproszczony wrażliwy na światło i nietworzący obrazu narząd wzroku u stawonogów;

przyozdabiać v
pynte
ozdabiać coś dodatkowo; czynić coś piękniejszym przez dodanie ozdób

przypadek pʃɨˈpadɛk n
fald kasus
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
sag
przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)
tilfælde træf
losowe, nieplanowane wydarzenie

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
tilfældig
będący wynikiem przypadku

przypisywać ˌpʃɨpʲiˈsɨvat͡ɕ v
tilskrive
uznawać coś za przyczynę czegoś
wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ v
ligne minde
być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
minde
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przyprawa pʃɨˈprava n
krydderi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać pʃɨ.ˈpra.vʲjät͡ɕ v
krydre
dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przypuszczać pʃɨˈpuʃt͡ʃat͡ɕ v
antage formode gætte
uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, bez pewności

przypływ n
flod højvande
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda pʃɨˈrɔda n
natur
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
suffiks endelse
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrząd ˈpʃɨʒɔ̃nt n
redskab værktøj
narzędzie, urządzenie

przyrządzać pʃɨˈʒɔ̃nd͡zat͡ɕ v
tilberede
przygotowywać potrawę lub posiłek

przysiad n
benbøj benbøjning squat
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
ed
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

przyspieszenie kątowe n
vinkelacceleration
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca zmianę prędkości kątowej ciała w jednostce czasu;

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
stoppested
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
busstoppested
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystanek kolejowy n
trinbræt
(kolejnictwo) struktura przy linii kolejowej umożliwiająca wsiadanie i wysiadanie z pociągu;

przystosowywać v
tilpasse
zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań
tilpasse sig
zmieniać się do nowych okoliczności

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕt͡ɕ n
fremtid
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
fremtidig kommende
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości
næste
następny, bliski w czasie

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
ordsprog
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłowiowy ˌpʃɨswɔˈvʲjɔvɨ adj
ordsprogsagtig
dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie

przysługa pʃɨˈswuɡa n
tjeneste
grzeczność wyświadczona komuś

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
adverbium biord
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowo adv
adverbielt
jako przysłówek

przysłówkowy adj
adverbiel
(gramatyka) o funkcji przysłówka

przytulność n
hygge
cecha miejsca, wnętrza albo sytuacji, która sprawia, że ktoś czuje się w nich miło, bezpiecznie i komfortowo; atmosfera sprzyjająca relaksowi i poczuciu domowego ciepła

przytulny adj
hyggeligt
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytułek n
fattighus
placówka schronienia i opieki dla bezdomnych, pokrzywdzonych lub ubogich

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
privilegie privilegium
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
befæstelse fastgørelse fiksering
przymocowanie czegoś za pomocą wiązania
tilknytning
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

przywiązywać wagę ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzɨvad͡ʑ ˈvaɡɛ v
lægge vægt på noget
uważać coś za ważne, istotne, znaczące; nadawać czemuś duże znaczenie

przywracać v
genoprette genskabe genetablere
doprowadzać do pierwotnego czy poprzedniego stanu lub wprowadzać na nowo

przywłaszczać v
tilegne sig
zabierać bezprawnie cudzą własność lub przyznawać sobie prawo do czegoś

przyznawać pʃɨzˈnavat͡ɕ v
bevilge tildele tilkende
przydzielać coś komuś, dawać
erkende
zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne
indrømme
potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoicie ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>it͡ɕɛ adv
anstændigt anstændigvis
w sposób przyzwoity

przyzwoitość n
anstændighed
przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwolenie ˌpʃɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
tilladelse
pozwolenie, zgoda na coś

przyzwyczajenie n
tilvænning
to do czego ktoś się przyzwyczaił

przyłączyć pʃɨˈwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ v
tilkoble tilslutte
(technologia, technika, techniczny) zespolić instalację wewnętrzną założoną w budynku, dzielnicy itp. z elementem układu ogólnego
tilslutte sig
wejść w skład jakiejś grupy, stając się jej częścią
wziąć udział w czymś, co się odbywa

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
acceleration
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

prząść v
spinde
(włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę

próba ˈpruba n
forsøg test
usiłowanie dokonania czegoś
prøve
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu
test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś

próbka ˈprupka n
prøve
mała porcja czegoś przeznaczona do badań
mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

próbować pruˈbɔvat͡ɕ v
prøve forsøge
starać się coś zrobić
smage
sprawdzać smak potrawy lub napoju

próchnica n
karies
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg pruk n
bump vejbump
(motoryzacja) poprzeczne wybrzuszenie na drodze skłaniające kierowcę do ograniczenia prędkości
tærskel
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny
wielkość graniczna
początek

próżnia ˈpruʒʲɲa n
vakuum
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżny ˈpruʒnɨ adj
forgæves nytteløs
o wysiłku, staraniach: niemający szans powodzenia, daremny

prąd prɔ̃nt n
strøm
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
(potocznie, potoczny) energia elektryczna
strumień wody
tendencja, kierunek

prąd elektryczny n
elektrisk strøm
(fizyka, fizyczny) ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym;

prążek n
stribe
długi, wąski pasek, prosty lub wygięty; cienka pręga, linia wyróżniająca się na jakim tle

prędkościomierz ˌprɛ̃ntkɔɕˈt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ n
speedometer fartmåler
(motoryzacja) urządzenie służące do pomiaru prędkości

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕt͡ɕ n
hastighed
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

prędkość kątowa n
vinkelhastighed
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa określająca kąt obrotu ciała w jednostce czasu;

prędzej czy później ˈprɛ̃nd͡zɛj ˈt͡ʃɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
før eller senere før eller siden
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręgierz ˈprɛ̃ŋʲɟɛʃ n
kag
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;

psalm psalm n
salme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
pseudonym kunstnernavn
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psi gwizdek n
dog whistle
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie kodowanego lub sugestywnego języka w przekazach politycznych w celu uzyskania poparcia określonej grupy bez wywołania sprzeciwu opozycji;
hundefløjte
(dosłownie) gwizdek wydający dźwięki o wysokiej częstotliwości, niesłyszalnej przez ludzi, używany do trenowania psów;

psiarz pʲɕaʃ n
hundeejer
(potocznie, potoczny) (pospolicie) właściciel psa
hundeelsker hundeven
(potocznie, potoczny) (pospolicie) miłośnik psów

psina ˈpʲɕĩna n
hundekød
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
forel ørred
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

psuć psut͡ɕ v
beskadige
sprawiać, że coś przestaje spełniać swoją funkcję
forværre
pogarszać
spolere
o dziecku: źle wychowywać
fordærve
uszkadzać się, przestawać spełniać swoją funkcję

psy dupami szczekają
Lars Tyndskids mark jordhul ude hvor kragerne vender
(rubaszny, rubasznie) (pospolicie) o wsi lub mieście zacofanym, ze słabo rozwiniętą komunikacją i usługami

psychiatra psɨˈxʲjatra n
psykiater
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria psɨˈxʲjatrʲja n
psykiatri
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny adj
psykiatrisk
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiczny psɨˈxʲit͡ʃnɨ adj
psykisk
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

psycho- ˈpsɨxɔ prefix
psycho-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką

psychoaktywny adj
psykoaktiv
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne

psychoanaliza n
psykoanalyse
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)
(psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach

psychodeliczny adj
psykedelisk
będący przejawem lub powodujący stan psychodeliczny (1.1-2)

psycholog psɨˈxɔlɔk n
psykolog
(psychologia, psychologiczny) absolwent studiów w dziedzinie psychologii

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
psykologi
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
psykologisk
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący psychologii
stosujący zasady psychologii

psychopata ˌpsɨxɔˈpata n
psykopat
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię

psychopatia n
psykopati
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;

psychopatologia n
psykopatologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne

psychopatyczny ˌpsɨxɔpaˈtɨt͡ʃnɨ adj
psykopatisk
charakteryzujący psychopatę, o cechach psychopaty; świadczący o psychopatii

psychosomatyczny adj
psykosomatisk
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało

psychospołeczny adj
psykosocial
(psychologia, psychologiczny) dotyczący sfery psychicznej i społecznej

psychoterapeuta n
psykoterapeut
specjalista w dziedzinie psychoterapii

psychoterapeutyczny adj
psykoterapeutisk
dotyczący psychoterapii

psychotyczny adj
psykotisk
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza psɨˈxɔza n
psykose
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

pszczelarz ˈpʃt͡ʃɛlaʃ n
biavler
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła ˈpʃt͡ʃɔwa n
bi
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica pʃɛ̃ˈɲit͡sa n
hvede
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
(rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)

pszenżyto pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ n
rughvede triticale
(rolnictwo, rolniczy) sztuczna hybryda żyta i pszenicy;

ptak ptak n
fugl
(ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasi ˈptaɕi adj
fugleagtig
charakterystyczny dla ptaka, posiadający cechy ptaka

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
fugleinfluenza
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptasiarz n
fugleelsker
(ornitologia, ornitologiczny) osoba hobbistycznie zajmująca się ornitologią, obserwator ptactwa

pterodaktyl n
pterodactylus
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury

ptolemeuszowski adj
ptolemæisk
związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza

publicysta n
publicist
autor artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie

publicznie adv
offentligt
w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczność puˈblʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ n
publikum
grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

publiczny puˈblʲit͡ʃnɨ adj
offentlig
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi
taki, który ma swoich świadków, odbywa się w sposób jawny
związany z jakimś urzędem lub z jakąś instytucją nieprywatną

publikacja ˌpublʲiˈkat͡sʲja n
publicering publikation
wydawanie jakiegoś tekstu drukiem
publikation
tekst ((na przykład) książka, artykuł) wydane drukiem

publikować ˌpublʲiˈkɔvat͡ɕ v
udgive publicere offentliggøre
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać

puchacz ˈpuxat͡ʃ n
stor hornugle
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar ˈpuxar n
pokal
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

puchnąć v
bugne
być przepełnionym
svulme hæve
stawać się obrzękniętym

pudel ˈpudɛl n
puddelhund puddel
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder ˈpudɛr n
pudder
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudełko puˈdɛwkɔ n
æske lille kasse
mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

puf puf interjection
pif paf puf puf
wykrzyknik podkreślający gwałtowne zniknięcie czegoś

puf puf n
puf
niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek

pukać ˈpukat͡ɕ v
banke
uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu

pula ˈpula n
pulje
w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania

pularda puˈlarda n
poulard
(zootechnika, zootechniczny) młoda kura, która nie osiągnęła jeszcze wieku dojrzałości, tuczona specjalną dietą w celu uzyskania delikatnego i kruchego mięsa

pulpit ˈpulpʲit n
pult
pochyły blat w ławce szkolnej, biurku lub innym meblu
stolik do pisania z pochyłym blatem
skrivebord
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach;

puls puls n
puls
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca

pulsoksymetr ˌpulsɔˈksɨ̃mɛtr̥ n
iltmåler pulsoxymeter
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne służące do bezinwazyjnego pomiaru saturacji krwi;

puma ˈpũma n
puma
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumpernikiel ˌpũmpɛrʲˈɲicɛl n
pumpernikkel
rodzaj ciemnego chleba wypiekanego z mąki żytniej, z dodatkiem miodu lub melasy;

punkt pũŋkt n
punkt point
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈd͡zɛ̃ɲa n
synsvinkel synspunkt
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę; sposób oceniania i wyjaśniania jakichś zagadnień

punkt wyjścia ˈpũŋɡd ˈvɨjɕt͡ɕa n
udgangspunkt
początkowe położenie, stan inicjujący jakiś proces, podłoże zmiany, źródło wydarzeń

pupa ˈpupa n
ende numse
dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

purchawka n
støvbold
(mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju Lycoperdon

purpura purˈpura n
purpur
ciepły odcień fioletu

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
purpur purpurrød
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

puryna n
purin
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

purystyczny adj
puristisk
związany z puryzmem

puryzm n
purisme
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;
nurt w malarstwie francuskim;

purée n
puré mos
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
eremit
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustkowie puˈstkɔvʲjɛ n
øde ødemark
(książkowy) miejsce lub obszar niezamieszkany przez ludzi, puste

pustułka puˈstuwka n
tårnfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty ˈpustɨ adj
tom
niezawierający niczego

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
ørken
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynny puˈstɨ̃nːɨ adj
ørkenagtig
związany z pustynią, pochodzący z terenów pustyni

puszczać ˈpuʃt͡ʃat͡ɕ v
slippe
przestawać trzymać coś

puszczyk ˈpuʃt͡ʃɨk n
natugle
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszka ˈpuʃka n
dåse
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszka Pandory ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ n
Pandoras æske
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi

puzon n
trombone basun
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

puzonista ˌpuzɔ̃ˈɲista n
trombonist basunist
muzyk, który gra na puzonie

pułapka puˈwapka n
fælde
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
zasadzka, podstęp
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć

pułapka na myszy puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ n
musefælde
proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
oberst
(wojskowość, wojskowy) wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pycha ˈpɨxa interjection
storartet
…służący do wyrażenia zachwycenia nad smakiem czegoś

pycha ˈpɨxa n
hovmod indbildskhed
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈt͡ɕɛ̃w̃stfɔ idiom
pyrrhussejr
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk pɨsk n
snude
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)

pyskówka pɨˈskufka n
kiv skænderi
(potocznie, potoczny) ordynarna kłótnia, ostra wymiana zdań

pysznogłówka n
hestemynte
(botanika, botaniczny) roślina ozdobna, bylina z rodziny jasnotowatych (wargowych);

pyszny ˈpɨʃnɨ adj
hovmodig
pełen pychy
lækker deliciøs
bardzo smaczny

pytanie pɨˈtãɲɛ n
spørgsmål
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji
zagadnienie, problem

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨt͡ʃnɛ n
retorisk spørgsmål
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;

pytać ˈpɨtat͡ɕ v
spørge
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pył pɨw n
støv
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pójść do łóżka ˈpujʑd͡ʑ dɔ‿ˈwuʃka v
gå i seng med nogen
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) odbyć (z kimś) stosunek płciowy

pół puw numeralFraction
halv
jedna z dwóch równych części całości

półautomatyczny adj
halvautomatisk demiautomatisk semiautomatisk
częściowo samoczynny

półbóg ˈpuwbuk n
halvgud
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półfabrykat n
halvfabrikat
produkt któregoś etapu produkcji przeznaczony do dalszej obróbki

półfinał n
semifinale
etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka ˈpuwka n
hylde
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s n
halvmåne
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);
Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

półkula puwˈkula n
halvkugle
(geometria) połowa kuli;
halvkugle hemisfære
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
hemisfære hjernehalvdel
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;

półmetal puwˈmɛtal n
halvmetal metalloid
(chemia, chemiczny) pierwiastek posiadający cechy zarówno metali jak i niemetali;

północ ˈpuwnɔt͡s n
midnat
godzina 24:00
nord
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni ˌpuwnɔt͡snɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
nordøstlig
(geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nadchodzący z północnego wschodu

północno-zachodni ˌpuwnɔt͡snɔ‿zaˈxɔdʲɲi adj
nordvestlig
(geografia, geograficzny) będący na północnym zachodzie

północnoatlantycki adj
nordatlantisk
związany z północnym Atlantykiem lub obszarami wokół niego położonymi

północnoeuropejski adj
nordeuropæisk
odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnoirlandzki adj
nordirsk
związany z Irlandią Północną, dotyczący Irlandii Północnej

północnokoreański puwˈnɔt͡snɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
nordkoreansk
odnoszący się do Korei Północnej

północnoniemiecki adj
nordtysk
(geografia, geograficzny) związany z północną częścią Niemiec

północny puwˈnɔt͡snɨ adj
midnat
odbywający się o północy (o godzinie 24:00), dotyczący tej północy
nordlig nord nørre
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny zachód puwˈnɔt͡snɨ ˈzaxut n
nordvest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półnuta n
halvnode
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty;

półpasiec puwˈpaɕɛt͡s n
helvedesild
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półpiętro n
afstats repos trappeafsats
(architektura, architektoniczny) powierzchnia między piętrami w miejscu zmiany kierunku schodów

półprodukt n
halvfabrikat
niepełny produkt; produkt do dalszej obróbki

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
halvleder
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półpłynny puwˈpwɨ̃nːɨ adj
halvflydende
mający konsystencję gęstego płynu

półrocze n
halvår
połowa roku

półroczny adj
halvårlig halvårs
trwający pół roku

półsamogłoska ˌpuwsãmɔɡˈwɔska n
halvvokal
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;

półtora puwˈtɔra numeralFraction
halvanden
jeden/jedno i pół

półtłusty adj
fedtfattig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mający niewielką ilość tłuszczu

półwysep puwˈvɨsɛp n
halvø
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
da derefter derpå så
potem, następnie
sen
stopień wyższy od późno

późno ˈpuʑnɔ adv
sent
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny ˈpuʑnɨ adj
sen
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów

pęcherz n
blære luftblære
(technologia, technika, techniczny) bańka gazu w odlewie
blære urinblære
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
blære vabel vable blæne
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

pęcherz moczowy n
urinblære
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu;

pęcherzyk żółciowy n
galdeblære
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci;

pędzel ˈpɛ̃nd͡zɛl n
pensel
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzel do golenia n
barberkost
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia

pękać ˈpɛ̃ŋkat͡ɕ v
sprække briste revne springe sprænge
przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu

pękać z zazdrości v
være grøn af misundelse være gul og grøn af misundelse
(przenośnie, przenośnia) odczuwać silne uczucie zazdrości

pęknięcie pɛ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
brud
przerwanie ciągłości jakiejś powierzchni

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
navle
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina n
navlesnor navlestreng
(przenośnie, przenośnia) związek psychiczny ze środowiskiem, z którego się pochodzi
navlestreng navlesnor
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta n
pincet
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

płaca ˈpwat͡sa n
løn honorar lønning vederlag
zarobek, wynagrodzenie za pracę

płaca minimalna n
mindsteløn mindstelønning
(ekonomia, ekonomiczny) prawnie ustalony najniższy dopuszczalny poziom wynagrodzenia pieniężnego za pracę najemną;

płacić ˈpwat͡ɕit͡ɕ v
betale
dawać (przekazywać) pieniądze za coś
(potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje

płacz pwat͡ʃ n
gråd
wylewanie łez;

płaczliwy adj
grædefærdig
skory do płaczu

płakać ˈpwakat͡ɕ v
græde
wylewać łzy, ronić łzy

płakać nad rozlanym mlekiem ˈpwakat͡ɕ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m v
græde over spildt mælk
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaski ˈpwasʲci adj
flad
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

płasko adv
fladt
w płaski sposób

płaszcz pwaʃt͡ʃ n
frakke
(odzieżownictwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;

płaszczka ˈpwaʃt͡ʃka n
rokke
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna pwaˈʃt͡ʃɨzna n
flade
płaska powierzchnia
plan
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;

płatki owsiane n
havregryn
(spożywczy) płatki z owsa, wykorzystywane jako składnik potraw;

płaz pwas n
amfibium
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych;

płciowy ˈpw̥t͡ɕɔvɨ adj
køn kønnet
zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

płetwa ˈpwɛtfa n
finne
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płeć pwɛt͡ɕ n
køn
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płochliwy adj
sky
taki, który się łatwo płoszy

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
flamme lue
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płonąć ˈpwɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ v
brænde
być trawionym przez ogień
silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

płot pwɔt n
hegn
ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płucny adj
pulmonal lunge pulmonær
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco ˈpwut͡sɔ n
lunge
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług pwuk n
plov
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płukać ˈpwukat͡ɕ v
skylle
czyścić, myć coś pod czystą, bieżącą wodą

płyn pwɨ̃n n
væske
substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn do mycia naczyń n
opvaskemiddel
(chemia, chemiczny) płynny środek czyszczący używany podczas zmywania naczyń

płyn ustrojowy n
kropsvæske
(medycyna, medyczny) każdy płyny znajdujący się w organizmie żywym;

płynnie adv
flydende
w sposób płynny, sprawnie

płynność finansowa ˈpwɨ̃nːɔɕt͡ɕ ˌfʲĩnãw̃ˈsɔva n
likviditet
(ekonomia, ekonomiczny) zdolność do terminowego realizowania zobowiązań;

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
flydende
zmienny, niestały, taki, którego nie można dokładnie określić
będący płynem
odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań
taki, którego poszczególne fazy przechodzą łagodnie jedna w drugą

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ v
svømme
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

płyta ˈpwɨta n
album musikalbum
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór utworów jednego wykonawcy dystrybuowany na wielu nośnikach pod jednym tytułem
plade
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości
skive plade
krążek służący do przechowywania muzyki lub danych

płyta gramofonowa n
grammofonplade
płyta z tworzywa sztucznego z zapisanym spiralnie w postaci rowka analogowym nagraniem dźwiękowym;

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
bundkort moderkort systemkort
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płyta winylowa n
vinylplade
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płaski krążek wykonany z różnych materiałów z zapisanym nagraniem dźwiękowym

płytki ˈpwɨtʲci adj
lavvandet
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływactwo n
svømning
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływaczka pwɨˈvat͡ʃka n
svømmerske
forma żeńska od: pływak

pływanie pwɨˈvãɲɛ n
svømning
(rzeczownik odczasownikowy) od pływać;

pływać ˈpwɨvat͡ɕ v
flyde
mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie
svømme
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód pwut n
foster
(biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju
(przenośnie, przenośnia) dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej

płótno ˈpwutnɔ n
lærred
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;
(sztuka) obraz malowany na płótnie (1.2)
(sztuka) tkanina rozpięta na ramie i zagruntowana, przeznaczona do malowania obrazów

queerowy adj
queer
związany z queerem, dotyczący queeru

quiz kwʲis n
quiz
rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar raˈbarbar n
rabarber
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;
rabarber rabarberstilk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

rabat ˈrabat n
rabat
obniżka ceny

rabdomioliza ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza n
rhabdomyolyse
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

rabin ˈrabʲĩn n
rabbiner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabunek n
røveri
zabranie siłą czyjejś własności

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
tyrkisk delight tyrkisk lokum
(cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachować raˈxɔvat͡ɕ v
regne
(przestarzałe, przestarzały) liczyć

rachunek raˈxũnɛk n
konto
(bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe
regning
kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową
liczby oraz rubryki, na których wykonywane są obliczenia
zapisy wpływów i wydatków
obliczenie matematyczne
(księgowość) stan majątku lub kapitału wyrażony liczbowo (wartość, ilość) jako rezultat działalności finansowej lub gospodarczej
(handel, handlowy) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

racja ˈrat͡sʲja n
ration
określona ilość substancji
ret
słuszność, prawda

racjonalizm ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
rationalisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;

racjonalnie ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ adv
fornuftigt rationelt
w sposób racjonalny

rad rat adj
glad
będący w dobrym nastroju

rad rat n
radium
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada ˈrada n
råd
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji

rada ministrów n
ministerråd
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kolegialny organ władzy wykonawczej z premierem na czele;

radio ˈradʲjɔ n
radio
instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych
urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych

radioaktywność n
radioaktivitet
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioaktywny ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ adj
radioaktiv
związany z radioaktywnością

radioamator n
radioamatør
osoba niezawodowo zajmująca się budową i obsługą urządzeń radiowych;

radiolog n
radiolog
lekarz zajmujący się radiologią

radiometria n
radiometri
(fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;

radioodbiornik ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik n
radiomodtager
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radiosłuchacz n
radiolytter
człowiek słuchający audycji radiowych; słuchacz radia

radiotelefon n
radiotelefon
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów za pomocą fal radiowych;

radiotelegrafista ˌradʲjɔtɛlɛɡraˈfʲista n
radiotelegrafist
pracownik, który obsługuje radiotelegraf, przekazuje i odbiera radiotelegramy

radioterapeuta n
radioterapeut
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie radioterapii

radioterapia ˌradʲjɔtɛˈrapʲja n
radiobehandling radioterapi strålebehandling stråleterapi
(medycyna, medyczny) leczenie za pomocą promieniowania jonizującego;

radiowy raˈdʲjɔvɨ adj
radio-
związany z radiem, charakterystyczny dla radia, przekazywany przez radio

radon ˈradɔ̃n n
radon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radować raˈdɔvat͡ɕ‿ɕɛ v
glæde
(książkowy) sprawiać radość, zadowolenie
(książkowy) czuć radość; okazywać wielkie zadowolenie

radość ˈradɔɕt͡ɕ n
glæde fryd
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalizacja n
radikalisering
proces stawania się zwolennikiem radykalizmu politycznego

radykalizm n
radikalisme
postawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do zmian postrzeganych za jedyne słuszne

radykalny ˌradɨˈkalnɨ adj
radikal
którego dążeniem są zasadnicze zmiany społeczne lub polityczne; (także, też) będący wyrazem takich dążeń

radykał n
radikaler
ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

radzić ˈrad͡ʑit͡ɕ v
råde
udzielać komuś rady

ragoût n
ragout
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;

raj raj n
paradis Eden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
skattely
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rak rak n
krebs
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;
kræft
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;

rak jelita grubego n
tyktarmskræft
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;

rak prostaty n
prostatakræft prostatacancer
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego rozwijający się w prostacie

rak płuc n
lungekræft
(medycyna, medyczny) zlokalizowany w płucach najczęstszy nowotwór złośliwy;

rakieta raˈcɛta n
raket missil
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;

rakotwórczy adj
karcinogen kræftfremkaldende carcinogen
(medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

rama ˈrãma n
ramme
oprawa obrazu, lustra lub szyby
(technologia, technika, techniczny) stelaż do którego dopięte są części urządzenia

ramadan rãˈmadãn n
ramadan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego;

ramię ˈrãmʲjɛ n
arm
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna
arm skulder
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
ærme
(krawiectwo) część ubrania od szyi do stawu barkowego

ramię w ramię ˈrãmʲjɛ ˈv‿rãmʲjɛ adv
stå skulder ved skulder
razem, wspólnie, realizując wspólny cel
równo, bez różnicy w odległości

rana ˈrãna n
sår skade
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

ranczo ˈrãn͇t͡ʃɔ n
ranch
(etnografia, etnograficzny) w Ameryce Łacińskiej: gospodarstwo wiejskie specjalizujące się w hodowli bydła lub owiec

ranga ˈrãŋɡa n
rang
stopień wojskowy, dawniej także urzędniczy lub dworski
znaczenie, ważność czegoś bądź kogoś

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
halemejse
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranić ˈrãɲit͡ɕ v
såre
zadać ranę
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia

rannik ˈrãɲːik n
erantis
(botanika, botaniczny) Eranthis, rodzaj bylin z rodziny jaskrowatych;

ranny ˈrãnːɨ adj
kvæstet såret
taki, który ma ranę
morgen
mający miejsce o poranku; taki, który występuje na początku dnia

rano ˈrãnɔ adv
tidlig morgen
wcześnie w ciągu dnia

rano ˈrãnɔ n
morgen
wczesna pora dnia

ransomware n
ransomware
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

raport ˈrapɔrt n
rapport
szczegółowe sprawozdanie

rasa ˈrasa n
race
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasista raˈɕista n
racist
zwolennik rasizmu

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
racistisk
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm ˈraɕism̥ n
racisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

raster n
raster
stosowane głównie w grafice użytkowej rozbicie zróżnicowanego tonalnie obrazu na zagęszczone kropki, linie itp.;

ratel miodożerny n
honninggrævling
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mellivora capensis Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych;

ratować raˈtɔvat͡ɕ v
redde
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik raˈtɔvʲɲik n
redder
osoba niosąca pomoc w nagłej sytuacji

ratunek raˈtũnɛk n
redning
pomoc w niebezpieczeństwie
uniknięcie niebezpieczeństwa

ratusz ˈratuʃ n
rådhus
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja n
ratifikation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

ratyfikować v
ratificere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy

ravioli n
ravioli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj małych włoskich pierogów;

raz 'razɨ ras n
gang
pojedyncza realizacja czynności
jednostka jakiejś wielkości (podawana jako punkt odniesienia przy jej zwielokrotnianiu)
slag
uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia

raz po raz adv
gang på gang igen og igen
w sposób powtarzający się w krótkich odstępach, niemal bez przerwy

razem ˈrazɛ̃m adv
sammen
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rażący adj
grov
bardzo intensywny, wyraźny w swojej złej cesze; rzucający się w oczy

rdza rd͡za n
bladrust rust
choroba powodowana przez rdzę (1.2)
rust
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzawy ˈrd͡zavɨ adj
rustbrun rustfarvet rustrød
brunatnoceglasty, rudawy, mający kolor rdzy

rdzewieć ˈrd͡zɛvʲjɛ̇t͡ɕ v
ruste
(przenośnie, przenośnia) tracić formę i moc, słabnąć, zanikać
(technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń kręgowy n
rygmarv
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;

re- rɛ prefix
gen re-
znowu, ponownie

reagować ˌrɛaˈɡɔvat͡ɕ v
reagere
odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację
(chemia, chemiczny) wchodzić w reakcje chemiczne

reakcja rɛˈakt͡sʲja n
reaktion
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
(chemia, chemiczny) (zobacz) reakcja chemiczna
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ugrupowanie dążące do powrotu do poprzedniego stanu

reakcja chemiczna n
kemisk reaktion
(chemia, chemiczny) każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem;

reakcyjny adj
reaktionær
(pejoratywnie, pejoratywny) sprzeciwiający się wszelkim zmianom, przeciwny postępowi

reaktancja ˌrɛakˈtãnt͡sʲja n
reaktans
(fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;

reaktor rɛˈaktɔr n
reaktor
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

realizacja ˌrɛalʲiˈzat͡sʲja n
realisering
doprowadzenie do wykonania czegoś
spieniężenie papierów wartościowych lub innych dóbr
virkeliggørelse
spełnienie planów lub nadziei

realizm n
realisme
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (gry komputerowe) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim, grze komputerowej lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

realizować ˌrɛalʲiˈzɔvat͡ɕ v
realisere
wcielać w życie, urzeczywistniać coś
(ekonomia, ekonomiczny) zamieniać papiery wartościowe na pieniądze
realisere sig selv
osiągać dobre wyniki w czymś; spełniać swoje pragnienia, dążenia, ambicje

reanimacja n
genoplivelse genoplivning
(przenośnie, przenośnia) przywrócenie do życia, obiegu idei, pomysłu, praktyki
genoplivelse genoplivning genopvækkelse
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania

reanimować v
genoplive
(medycyna, medyczny) przeprowadzać reanimację
(przenośnie, przenośnia) przywracać do życia, obiegu

rebelia rɛˈbɛlʲja n
rebellion
zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebus ˈrɛbus n
rebus
zagadka przedstawiona za pomocą rysunków oraz pojedynczych liter tworzących zaszyfrowane hasło;

recepcja rɛˈt͡sɛpt͡sʲja n
reception
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
(książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce
(dawniej, dawny) galowe przyjęcie

recepta rɛˈt͡sɛpta n
recept
(medycyna, medyczny) pisemne zlecenie wydania leku
(przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania

rechotać rɛˈxɔtat͡ɕ v
kvække
o żabie: wydawać charakterystyczny głos

recydywa n
recidiv tilbagefald
(medycyna, medyczny) nawrót objawów chorobowych
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powrócenie do wsześniejszego procederu przez skazanego;
(przenośnie, przenośnia) ponowne wystąpienie negatywnego zjawiska

recytacja n
recitation
wydeklamowanie utworu literackiego

recytować v
recitere
wygłaszać z pamięci utwór literacki

reda ˈrɛda n
red
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redakcja n
redaktion
instytucja lub jej dział, który zajmuje się opracowywaniem publikacji, np. czasopism lub książek
miejsce w którym pracują dziennikarze, redaktorzy
redaktion redigerig
czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym

redoks adj
redox
(chemia, chemiczny) związany z utlenianiem-redukcją

reelekcja n
genvalg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
refektorium
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
folkeafstemning referendum
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reforma rɛˈfɔrma n
reform
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

reformatorski adj
reformatorisk
(podniośle) dotyczący reformowania albo reformatora

reformować v
reformere
dokonywać reformy

refren ˈrɛfrɛ̃n n
refræn omkvæd
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regał ˈrɛɡaw n
reol
mebel z półkami

regeneracja n
regeneration regenering
(medycyna, medyczny) odzyskiwanie zdrowia, sprawności, równowagi psychicznej itp.

regeneratywny adj
regenerativ
sprzyjający regeneracji, prowadzący do regeneracji czegoś

regenerować ˌrɛɡɛ̃nɛˈrɔvat͡ɕ‿ɕɛ v
regenerere
odnawiać, odświeżać, odtwarzać
o częściach organizmów żywych: odnawiać się
wracać do pełnego zdrowia i sprawności fizycznej

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
regent
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region ˈrɛɟɔ̃n n
region
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

regionalny ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ adj
regional
(przymiotnik) od region

regres n
regres
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) żądanie zwrotu pieniędzy od osoby przez kogoś, kto wypłacił za nią pewną sumę dłużnikowi;

regresja n
regression
(psychologia, psychologiczny) cofanie się do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego;
cofanie się w rozwoju

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
regelmæssigt
w sposób regularny

regularność n
regularitet
cecha tego, co regularne

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
regelmæssig
(gramatyka) posiadający typową odmianę
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

regulator n
regulator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do regulowania przebiegu różnych procesów;
czynnik regulujący

regulowanie ˌrɛɡulɔˈvãɲɛ n
regulering
(rzeczownik odczasownikowy) od regulować

regulować ˌrɛɡuˈlɔvat͡ɕ v
justere regulere
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób
dozować ilość, moc czegoś
regulere
kierować ruchem, obrotem czegoś
regulere styre
ustalać reguły, zasady

reguła rɛˈɡuwa ˈrɛɡuwa n
regel
zasada, według której należy postępować

rehabilitacja ˌrɛxabʲilʲiˈtat͡sʲja n
rehabilitering
(książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów
rehabilitering genoptræning
(medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;

rejestr ˈrɛjɛstr̥ n
register
spis danych, wykaz, lista

rejestrowanie n
registrering
(rzeczownik odczasownikowy) od rejestrować

rejon ˈrɛjɔ̃n n
område
obszar, strefa, określona część

rekin ˈrɛcĩn n
haj
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;
(przenośnie, przenośnia) potentat finansowy bezwzględny w interesach

reklama rɛkˈlãma n
reklame
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;
konkretna postać reklamy (1.1), np. plakat

reklamacja ˌrɛklãˈmat͡sʲja n
reklamation
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;

reklamować ˌrɛklãˈmɔvat͡ɕ v
reklamere
informować o towarach lub usługach, zachwalać je i sugerować ich kupno
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvat͡ɕ v
anbefale
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekompensata n
erstatning godtgørelse kompensation
wyrównanie poniesionych strat czy szkód

rekonstrukcja n
ombygning rekonstruktion
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekonwalescencja n
rekonvalescens
okres, w którym chory powraca do zdrowia
powrót do zdrowia po przebytej chorobie

rekord ˈrɛkɔrt n
rekord
najlepszy wynik;

rekordzista n
rekoldholder rekordindehaver
osoba, która osiągnęła najlepszy wynik w jakiejś dziedzinie

rekreacyjny adj
rekreativ
dotyczący rekreacji, aktywnego wypoczynku

rekrut ˈrɛkrut n
rekrut
(wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

rekwizyt rɛˈkfʲizɨt n
rekvisit
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

relacja rɛˈlat͡sʲja n
relation
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów
stosunek emocjonalny pomiędzy co najmniej dwiema osobami

relatywnie ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ adv
relativt
względnie

religia rɛˈlʲiɟja n
religion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;
(edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary

religijnie ˌrɛlʲiˈɟijɲɛ adv
religiøst
w sposób religijny; zgodnie z zasadami religii, religijności

religijność ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕt͡ɕ n
religiøsitet
życie zgodnie z zasadami religii

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
religiøs
postępujący zgodnie z zasadami religii
religiøs religion
dotyczący religii, opisujący religię

relikt ˈrɛlʲikt n
relikt
pozostałość, szczątek z minionych epok
(biologia, biologiczny) gatunek występujący dawniej powszechnie na danym terenie;

relikwia n
relikvie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

relikwiarz rɛˈlʲikfʲjaʃ n
relikvieskrin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

ren rɛ̃n n
rhenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;
ren
(zoologia, zoologiczny) renifer

rencista rɛ̃ɲˈt͡ɕista n
førtidspensionist invalidepensionist
osoba pobierająca rentę, najczęściej z powodu niezdolności do pracy

renesans n
Renæssancen
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;
renæssance
(książkowy) odrodzenie się czegoś
(sztuka) (architektura, architektoniczny) styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
rensdyr ren
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
renommé ry
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renomowany adj
renommeret
mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem

renowacja ˌrɛ̃nɔˈvat͡sʲja n
renovering
odnowienie, odświeżenie, restauracja

renta ˈrɛ̃nta n
førtidspension
długoterminowe świadczenie z ubezpieczeń społecznych

rentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
røntgen
(fizyka, fizyczny) jednostka dawki promieniowania jonizującego;
røntgen røntgenundersøgelse
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie
røntgenbillede
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) zdjęcie rentgenowskie

rentgenolog n
røntgenolog
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie rentgenologii

rentgenologia n
røntgenologi
nauka o wytwarzaniu promieni rentgenowskich, ich właściwościach i zastosowaniu do celów badawczych, leczniczych i diagnostycznych

rentgenologiczny ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
røntgenologisk
związany z rentgenologią, dotyczący rentgenologii

repatriowanie n
repatriering
(rzeczownik odczasownikowy) od repatriować

reperować v
reparere
przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

replika ˈrɛplʲika n
replik
odpowiedź na czyjeś uwagi lub zarzuty
replika
powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

reporter rɛˈpɔrtɛr n
reporter
dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

represja rɛˈprɛsʲja n
repression undertrykkelse
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku

reprezentacja ˌrɛprɛzɛ̃nˈtat͡sʲja n
repræsentation
grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentant ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt n
repræsentant
osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś
(książkowy) osoba mająca cechy typowe, reprezentatywne dla jakiejś grupy

reprezentować ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
repræsentere
występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem
repræsentere udtrykke
wyrażać coś

reprodukcyjny adj
reproduktiv
dotyczący reprodukcji

reprymenda ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda n
reprimande irettesættelse
nagana, upomnienie, admonicja

republika rɛˈpublʲika n
republik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo posiadające ustrój republiki (1.1)

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
bananrepublik
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanin n
republikaner
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu
członek partii republikańskiej

republikański adj
republikansk
mający cechy przypisywane republikom i republikanizmowi

repulsywny adj
frastødende repulsiv
wzbudzający niechęć, wstręt

reputacja ˌrɛpuˈtat͡sʲja n
anseelse ry renomme reputation
opinia o kimś, dobre imię

resekcja n
resektion
(medycyna, medyczny) zabieg usunięcia narządu wewnętrznego

respekt ˈrɛspɛkt n
respekt
szacunek, poważanie
obawa, onieśmielenie wobec autorytetu lub siły

respektować v
respektere
(dawniej, dawny) otaczać respektem; traktować z szacunkiem
brać pod uwagę, mieć wzgląd na coś lub na kogoś, przestrzegać czegoś w swoim postępowaniu

respirator ˌrɛspʲiˈratɔr n
respirator
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;

restauracja ˌrɛstawˈrat͡sʲja n
restaurant restauration
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;
restauration
(książkowy) odnowienie, odbudowanie

restrykcyjny adj
restriktiv
ograniczający, surowy

reszta ˈrɛʃta n
rest
elementy, które zostały
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retoryczny adj
retorisk
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką

retriever rɛˈtrʲivɛr rʲiˈtrʲivɛr n
retriever
(kynologia, kynologiczny) myśliwski pies aportujący

retroaktywny adj
retroaktiv
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

retrowirus n
retrovirus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Retroviridae wirus posiadający zdolność przepisania kodu genetycznego z RNA na DNA

retsina n
retsina
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

retusz n
retouche
(fotografia) mechaniczna lub chemiczna korekta negatywu lub pozytywu fotograficznego
(przenośnie, przenośnia) drobna korekta usuwająca lub ukrywająca wady, niedociągnięcia

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
reumatisme
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewanżyzm n
revanchisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)

rewerencja n
reverens
(dawniej, dawny) duże uznanie i szacunek
przejaw szacunku, okazywanie komuś czci

rewers ˈrɛvɛrs n
bagside revers
(numizmatyka, numizmatyczny) druga strona monety lub medalu, przeciwieństwo głównej strony;

rewizyta n
genbesøg
wizyta w odpowiedzi na wizytę kogoś innego

rewolucja ˌrɛvɔˈlut͡sʲja n
revolution
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja kulturalna n
kulturrevolution
(historia, historyczny, historycznie) ruch społeczno-polityczny w Chinach;

rewolucjonizować v
revolutionere
dokonywać radykalnych, przełomowych zmian, które zasadniczo odmieniają dotychczasowy stan rzeczy

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈt͡sɨjnɨ adj
revolutionær
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
revolver
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvat͡sʲja n
reservation
dowód zarezerwowania czegoś
reservation bestilling booking reservering
czynność rezerwowania czegoś

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvat͡ɕ v
reservere
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy n
udskifter indskifter reserve reservespiller udskiftnigsspiller
(sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezolucja ˌrɛzɔˈlut͡sʲja n
resolution
(dawniej, dawny) decyzja władz o charakterze rozstrzygającym
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

rezolutny ˌrɛzɔˈlutnɨ adj
beslutsom resolut
bystry, zaradny

rezultat rɛˈzultat n
resultat udfald
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

rezus n
rhesusabe
(zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

rezydować v
residere
(żartobliwie) znajdować się, być położonym
być rezydentem, mieszkać gdzieś

rezygnować ˌrɛzɨɡˈnɔvat͡ɕ v
give op opgive resignere
odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli

reżim n
den daglige rutine den daglige rytme
ścisły tryb postępowania w określonym przypadku
regime
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) rząd, który stosuje ucisk i przemoc

riksza ˈrʲikʃa n
rickshaw
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

riposta rʲiˈpɔsta n
ripost slagfærdig svar
szybka, cięta i trafna odpowiedź

risotto rʲiˈsɔtːɔ n
risotto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

ro rɔ n
rho
nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ;

robaczywy adj
ormstukken ormædt
pełen robaków lub nadjedzony przez robaki

robak ˈrɔbak n
orm
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;

robić ˈrɔbʲit͡ɕ v
gøre
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan
lave gøre
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać

robić kupę v
lave pøller lave pølser lave stort
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) defekować

robić na drutach ˈrɔbʲit͡ɕ na‿ˈdrutax v
strikke
wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać

robić w majtki ˈrɔbʲid͡ʑ ˈv‿majtʲci v
skide i bukserne
(potocznie, potoczny) bardzo się bać, być przerażonym
(potocznie, potoczny) oddawać mocz lub kał, będąc ubranym

robić z igły widły ˈrɔbʲid͡ʑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
gøre en myg til en elefant en lille fjer kan blive til fem høns
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robić z muchy słonia ˈrɔbʲid͡ʑ ˈz‿muxɨ ˈswɔ̃ɲa v
gøre en myg til en elefant
(rzadki, rzadko używany) wyolbrzymiać coś, mówić o czymś z przesadą

robot ˈrɔbɔt n
robot
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota rɔˈbɔta n
arbejde
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym ktoś jest zatrudniony
(potocznie, potoczny) rezultat czyjejś pracy lub działalności
arbejde job
(potocznie, potoczny) działalność zarobkowa
arbejde job opgave
(potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś

robotnica ˌrɔbɔtʲˈɲit͡sa n
arbejder
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace

robotniczy ˌrɔbɔtʲˈɲit͡ʃɨ adj
arbejder
dotyczący robotników

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
arbejder
pracownik wykonujący pracę fizyczną

robótka rɔˈbutka n
håndarbejde
(przestarzałe, przestarzały) przedmiot (np. serwetka, ubranie itp.) wykonany (albo w trakcie wykonywania) ręcznie igłą, na drutach, na szydełku itp.

rock rɔk n
rock
(potocznie, potoczny) (zobacz) rock and roll jako muzyka lub taniec
rock rockmusik
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica rɔt͡ʃʲˈɲit͡sa n
årsdag
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

roczny ˈrɔt͡ʃnɨ adj
årlig
trwający przez rok
obejmujący czas roku

rod rɔt n
rhodium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodentycyd ˌrɔdɛ̃nˈtɨt͡sɨt n
rodenticid
środek gryzoniobójczy

rodeo rɔˈdɛɔ n
rodeo
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rodzaj ˈrɔd͡zaj n
køn
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;
type
typ, odmiana, gatunek

rodzaj nijaki ˈrɔd͡zaj ɲiˈjäci n
intetkøn neutrum
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński ˈrɔd͡zaj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
femininum hunkøn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik rɔˈd͡zajɲik n
artikel kendeord
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik nieokreślony rɔˈd͡zajɲic ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
ubestemt artikel
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)

rodzajnik określony rɔˈd͡zajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestemt artikel
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo rɔˈd͡zɛ̃j̃stfɔ n
søskende
brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic ˈrɔd͡ʑit͡s n
forælder
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice rɔˈd͡ʑit͡sɛ n
forældre
ojciec i matka

rodzice chrzestni n
gudforældre
matka chrzestna i ojciec chrzestny

rodzimy rɔˈd͡ʑĩmɨ adj
hjemmehørende
o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju

rodzina rɔˈd͡ʑĩna n
familie
rodzice wraz z ich dziećmi
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;
(socjologia, socjologiczny) grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;

rodzina językowa rɔˈd͡ʑĩna ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔva n
sprogfamilie
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;

rodzina pszczela n
bifamilie
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gromada osobników pszczoły miodnej zamieszkująca dane gniazdo, stanowiąca strukturę społeczną z określonym podziałem ról;

rodzić ˈrɔd͡ʑit͡ɕ v
føde
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat
blive føde
przychodzić na świat

rodzynek rɔˈd͡zɨ̃nɛk n
rosin
suszone winogrono
ene hane i kurven eneste hane i kurven
(potocznie, potoczny) jedyny mężczyzna (chłopiec) w grupie kobiet (dziewcząt)
ene høne i kurven eneste høne i kurven
(potocznie, potoczny) jedyna kobieta (dziewczyna) w grupie mężczyzn (chłopców)

rogówka n
hjørnesofa
(potocznie, potoczny) (regionalizm, regionalny) kanapa narożna
hornhinde
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej pokryta przezroczystą błoną;

roić v
vrimle
występować licznie

rok rɔk n
år
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok kalendarzowy n
kalenderår
odstęp czasu między godz. 00:00 1 stycznia a godz. 24:00 31 grudnia tego samego roku

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
skudår
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok szkolny ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ n
skoleår
(edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;

rok świetlny ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
lysår
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rokitnik rɔˈcitʲɲik n
havtorn klittorn
krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach
(botanika, botaniczny) Hippophae L., rodzaj roślin krzewiastych z rodziny oliwnikowatych;
(spożywczy) owoc rokitnika (1.2), bogaty w witaminę C

rokoko n
rokoko
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rokowanie n
prognose
(medycyna, medyczny) prognoza, prognostyk, przepowiednia

rola ˈrɔla n
rolle
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
funkcja, odpowiedzialność

rolada rɔˈlada n
roulade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe zawinięte wraz ze słodkim nadzieniem w rulon;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony kawałek zwiniętego w rulon mięsa z nadzieniem

roleta rɔˈlɛta n
rullegardin
zasłona w oknie podnoszona lub opuszczana poprzez zwijanie;

rolka ˈrɔlka n
rulle
szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym
zwinięty papier

rolnictwo rɔlʲˈɲit͡stfɔ n
landbrug
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolnik ˈrɔlʲɲik n
landmand bonde
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨt͡ʃnɨ adj
romantisk
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romantyzm rɔ̃ˈmãntɨsm̥ n
romantisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

romb rɔ̃mp n
rombe
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
rondo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powracającym refrenem i kupletami;
rundkørsel
(motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;

ropa ˈrɔpa n
diesel dieselolie
(potocznie, potoczny) rodzaj paliwa do silnika diesla
pus materie
(medycyna, medyczny) wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
råolie olie
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć v
bulne
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
absces byld
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropociąg rɔˈpɔt͡ɕɔ̃ŋk n
olieledning olierørledning
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu ropy naftowej

ropucha rɔˈpuxa n
tudse
(herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa ˈrɔsa n
dug
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲt͡ɕ v
hæve
o cieście podnosić się
vokse
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
powiększać swoje rozmiary, skalę
o roślinach występować

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
jærv
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rosyjska ruletka rɔˈsɨjska ruˈlɛtka n
russisk roulette
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
russisk
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
russisk
(potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji;
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) lekcja rosyjskiego (2.1)

rosyjskojęzyczny rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
russisktalende
posługujący się językiem rosyjskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim

roszada rɔˈʃada n
rokade
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;
(przenośnie, przenośnia) przetasowanie na stanowiskach

rotacyzm n
rotacisme
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”
wada wymowy, polegająca na nieprawidłowym wymawianiu głoski „r”

rotmistrz ˈrɔtmʲisṭʃ n
ritmester
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;

rotor ˈrɔtɔr n
rotor
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik

rower ˈrɔvɛr n
cykel
(transport, transportowy) jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerownia n
cykelkælder cykelskur cykelstald
wydzielone pomieszczenie przeznaczone na rowery;

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
cyklist
osoba jadąca na rowerze;

rozbiórka rɔzˈbʲjurka n
nedrivning
czynność demontażu budynku

rozbić ˈrɔzbʲit͡ɕ v
brække
uderzeniem, uderzeniami rozłupać coś na części, na kawałki
sønderdele
rozdrobnić coś przez poddanie obróbce mechanicznej

rozbójnik n
røver
(przestarzałe, przestarzały) osoba zajmująca się rozbojem, napadami rabunkowymi

rozchodnik n
stenurt
(botanika, botaniczny) Sedum L., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)

rozchodnik biały n
hvid stenurt
(botanika, botaniczny) Sedum album gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych naturalnie występujący w północnej Afryce, południowej, środkowej i zachodniej Europie oraz zachodniej Azji;

rozchodnik ostry n
bidende stenurt
(botanika, botaniczny) Sedum acre L. gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku rozchodnik ostry (1.1)

rozciągliwy ˌrɔɕt͡ɕɔ̃ŋɡˈlʲivɨ adj
strækbar
dający się rozciągać

rozczarowanie ˌrɔʃt͡ʃarɔˈvãɲɛ n
skuffelse
niespełnienie oczekiwań

rozczarowywać v
skuffe
nie spełniać czyichś oczekiwań, zawodzić czyjeś oczekiwania
blive skuffe
zawodzić się na kimś

rozdawać rɔzˈdavat͡ɕ v
fordele uddele
rozdzielać pomiędzy wiele osób

rozdrabniać v
sønderdele
dzielić na drobne części

rozdzielczość n
opløsning
(informatyka, informatyczny) (poligrafia) miara dokładności obrazowania

rozejm n
våbenhvile våbenstilstand
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozgałęziać v
dele sig forgrene sig grene sig
rozdzielać się w kilku kierunkach

rozgałęzienie ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
forgrening
(botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary

rozglądać się rɔzˈɡlɔ̃ndat͡ɕ‿ɕɛ v
kigge efter
patrzeć uważnie dookoła
zaznajamiać się z sytuacją

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
absolution
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgrzewka rɔzˈɡʒɛfka n
opvarmning
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;
coś zjedzone lub wypite, co rozgrzewa

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
søstjerne
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz ˈrɔskas n
ordre befaling kommando pålæg
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać v
befale beordre
wydawać kategoryczne polecenia

rozkojarzony adj
fraværende ufokuseret ukoncentreret uopmærksom åndsfraværende
zachowujący się lub myślący chaotycznie, nie mogący się skupić

rozkład ˈrɔskwat n
forrådnelse dekomposition råd råddenskab
(chemia, chemiczny) proces lub wynik gnicia
tidsplan
plan czynności następujących w jakimś określonym porządku czasu
tidsplan skema tidstabel
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
køreplan
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozkład prawdopodobieństwa n
sandsynlighedsfordeling
(statystyka, statystyczny) opis prawdopodobieństwa przybierania przez zmienną losową poszczególnych wartości ze zbioru wszystkich możliwych;

rozkładać rɔsˈkwadat͡ɕ v
folde ud udfolde
rozstawiać jakąś rzecz będącą w formie kompaktowej do formy roboczej

rozluźnić rɔzˈluʑɲit͡ɕ v
løsne
uczynić luźnym
afslappe afspænde
(przenośnie, przenośnia) stać się swobodniejszym, mniej rygorystycznym

rozmagnesowywać v
afmagnetisere
sprawiać, że coś przestaje wytwarzać wokół siebie pole magnetyczne

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
rosmarin
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2)

rozmawiać rɔzˈmavʲjät͡ɕ v
snakke tale
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
størrelse mål
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmnażanie ˌrɔzmnaˈʒãɲɛ n
formering
(rzeczownik odczasownikowy) od rozmnażać

rozmnażać v
avle
powodować rodzenie się kogoś, czegoś

rozmowa rɔzˈmɔva n
samtale konversation
ustna wymiana zdań

rozmrażać v
tø tø op
wyprowadzać coś ze stanu zamrożenia

rozmówki rɔzˈmufʲci n
parlør
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

rozpad beta n
betahenfald
(fizyka, fizyczny) promieniotwórczy rozpad jądra atomowego, na skutek którego emitowana jest cząstka beta: elektron lub pozyton;

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
gylp
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach
(krawiectwo) rozcięcie w męskich majtkach

rozpowszechniony adj
udbredt
występujący powszechnie, często, na dużą skalę

rozpoznawalność n
genkendelighed
cecha tego, co łatwo można odróżnić od innych

rozpoznawalny adj
genkendelig
dający się rozpoznać

rozpoznawanie n
behandling drøftelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie, rozpatrywanie danej kwestii
genkendelse
identyfikowanie kogoś lub czegoś

rozpoznawać v
drøfte
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badać, rozpatrywać
genkende
identyfikować kogoś lub coś, wyróżniając spośród innych; badając, stwierdzić, określić coś

rozprzestrzenianie n
spredning
powodowanie występowania czegoś w przestrzeni
udbredelse
czynienie czegoś powszechnym, znanym

rozprzestrzeniać v
sprede
czynić powszechnym, znanym
powodować występowanie czego w przestrzeni
brede sig sprede sig
stawać się powszechnym, znanym
występować na rozległym obszarze

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
fortynder
(chemia, chemiczny) składnik danego roztworu znajdujący się w nim w dominującej ilości
opløsningsmiddel
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpychać się łokciami v
albue albue sig frem
dążyć do osiągnięcia celu w sposób bezwzględny, nie licząc się z innymi ludźmi

rozrabiacz n
ballademager
(potocznie, potoczny) osoba niespokojna i agresywna, skłonna do zakłócania spokoju, wywoływania zamieszania, wszczynania awantur

rozrywać v
rive
niszczyć, rozdzielając gwałtownie na strzępy
rwąc, rozdzielać na części
underholde
(potocznie, potoczny) dawać relaks; prowadzić zabawę

rozrywka rɔzˈrɨfka n
underholdning
działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozróżniać v
adskille skelne
być świadomym różnic, dostrzegać różnice

rozstrzygać v
afgøre beslutte bestemme fastætte
podejmować ostateczną decyzję po etapie rozważań

rozszerzanie ˌrɔsʃɛˈʒãɲɛ n
udvidelse
(rzeczownik odczasownikowy) od rozszerzać

rozsądek rɔsˈːɔ̃ndɛk n
fornuft
intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
fornuftig rationel ræsonnabel
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie n
åndsfraværelse rastløshed åndsfravær
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
distræt åndsfraværende adspredt
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

roztocz n
mide
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;

roztropny adj
fornuftig rationel
kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie
świadczący o roztropności

roztwór ˈrɔstfur n
opløsning løsning
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum ˈrɔzũm n
fornuft
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇t͡ɕ v
forstå
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumny rɔˈzũmnɨ adj
fornuftig
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozważać rɔzˈvaʒat͡ɕ v
overveje
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
gaffeldeling
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwielitka ˌrɔzvʲjɛˈlʲitka n
dafnie
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)

rozwijać rɔzˈvʲijät͡ɕ v
udrulle
rozprostowywać coś zwiniętego
udvikle
kształtować w kimś pewną cechę, umiejętność
rozbudowywać

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
løsning
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania
(rzeczownik odczasownikowy) od rozwiązać
(matematyka, matematyczny) wynik

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvat͡ɕ v
løse
dochodzić do wyniku zadania, testu
szukać odpowiedzi na zagadkę
szukać sposobu usunięcia problemu
likwidować pęta wiążące kogoś
likwidować węzeł lub splątanie

rozwodzić v
skille sig
dokonywać rozwodu, uzyskiwać rozwód

rozwolnienie n
diarré tynd mave tyndskid
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) wydalanie luźnego lub wodnistego stolca

rozwód ˈrɔzvut n
skilsmisse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój ˈrɔzvuj n
udvikling
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozładować ˌrɔzwaˈdɔvat͡ɕ v
aflade
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem
aflæsse
rozpakować coś, opróżnić z ładunku

rozłożyć v
folde ud opslå slå op udfolde
postawić coś złożonego w swej okazałości

rozświetlać rɔɕˈːfʲjɛtlat͡ɕ v
lyse op oplyse
czynić jaśniejszym

roślina rɔɕˈlʲĩna n
plante vækst
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina doniczkowa n
potteplante stueplante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych

roślinność rɔɕˈlʲĩnːɔɕt͡ɕ n
vegetation plantevækst bevoksning vækst
wszystkie rośliny danego terenu

roślinny rɔɕˈlʲĩnːɨ adj
plante vegetabilsk
taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny
plantebaseret
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pochodzenia roślinnego (1.1), pozbawiony produktów odzwierzęcych

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
planteædende herbivor
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rtęć r̥tɛ̃ɲt͡ɕ n
kviksølv
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubato adv
rubato
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) swobodnie

rubato n
rubato
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) swobodne tempo

rubel ˈrubɛl n
rubel
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

rubid ˈrubʲit n
rubidium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin ˈrubʲĩn n
rubin
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

ruch rux n
bevægelse
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
gest, ruszenie częścią ciała
w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka
trafik
sposób poruszania się na drodze

ruch oporu ˈrux ɔˈpɔru n
modstandsbevægelse
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruch posuwisto-zwrotny ˈrux ˌpɔsuvʲistɔ‿ˈzvrɔtnɨ n
frem-og-tilbage bevægelse
(fizyka, fizyczny) ruch prostoliniowy o niezmiennym kierunku i cyklicznie zmiennym zwrocie;

ruch uliczny ˈrux uˈlʲit͡ʃnɨ n
færdsel trafik
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw

ruchać ˈruxat͡ɕ v
bolle kneppe
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

ruchomy ruˈxɔ̃mɨ adj
bevægelig mobil
poruszający się
dający się poruszać
mobil
dający się przenosić

ruda ˈruda n
malm
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudawiec ruˈdavʲjɛt͡s n
al
(geologia, geologiczny) twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni;

rudobrody ˌrudɔˈbrɔdɨ adj
rødskægget
taki, który ma rudy zarost na brodzie

rudy ˈrudɨ adj
rødblond rødhåret
o człowieku lub zwierzęciu: mający rude (1.1) włosy (sierść)

rudymentarny ˌrudɨ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
rudimentær
(książkowy) początkowy, elementarny, podstawowy, pierwotny

rudzik ˈrud͡ʑik n
rødhals rødkælk
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rugby ˈraɡbɨ ˈruɡbɨ n
rugby
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruina ruˈ<sup>j</sup>ĩna n
ruin
stan, w którym coś jest upadłe, zniszczone
obiekt zniszczony

ruiny n
ruin
ogół pozostałości po zniszczonych budowlach

rujnować rujˈnɔvat͡ɕ v
ruinere
burzyć, niszczyć, doprowadzać do ruiny
doprowadzać do katastrofy finansowej
niszczyć czyjeś zdrowie fizyczne lub psychiczne

rukola ruˈkɔla n
rucola rucolasalat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z pikantnych liści rokietty siewnej

ruletka n
roulet roulette
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, której zakończenie trudno przewidzieć
gra hazardowa polegająca na obstawianiu, na którym polu obracającej się tarczy zatrzyma się poruszająca się kulka;
obrotowa tarcza podzielona na ponumerowane pola, używana do gry w ruletkę (1.1)

rum rũm n
rom
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
kamille
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;
kamillete
napar z rumianku (1.1)

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
rumænsk
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
rumænsk
(językoznawstwo, językoznawczy) urzędowy język Rumunii;

runda ˈrũnda n
runde
jeden z powtarzalnych etapów np. gry lub negocjacji
ruch po trasie kończącej się w punkcie wyjścia, okrążenie

runo leśne ˈrũnɔ ˈlɛɕnɛ n
underskov
(leśnictwo) najniższe, przyziemne piętro roślin i grzybów w lesie; splątana warstwa roślin i korzeni, która pokrywa dno lasu;

rupia ˈrupʲja n
rupi
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura ˈrura n
rør
przewód do transportu płynów;
słupek do tańca go-go lub akrobacji sportowych

rura wydechowa n
udstødningsrør
(motoryzacja) rura odprowadzająca gazy w silnikach spalinowych

rurociąg ruˈrɔt͡ɕɔ̃ŋk n
rørledning rørsystem
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;

rusałka ruˈsawka n
rusalka
(mitologia słowiańska) demoniczna istota o kobiecej postaci występująca w mitologii słowiańskiej;

rusałka pawik n
påfugleøje
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);

rusofobia ˌrusɔˈfɔbʲja n
russofobi
(socjologia, socjologiczny) niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

ruszać ˈruʃat͡ɕ v
bevæge
wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu
røre
(potocznie, potoczny) dotykać
(potocznie, potoczny) powodować silne emocje
starte
rozpoczynać działanie
bevæge sig røre sig
wprawiać siebie w ruch lub w nim pozostawać, wykonywać ruch

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
stillads
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruten ˈrutɛ̃n n
ruthenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford n
rutherfordium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rutyna ruˈtɨ̃na n
rutine
postępowanie według utartych szablonów

rwandyjski rvãnˈdɨjsʲci adj
rwandisk
odnoszący się do państwa Rwanda

ryba ˈrɨba n
fisk
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;
(spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;

rybaczka n
fiskerkone
żona rybaka

rybak ˈrɨbak n
fisker
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybik cukrowy ˈrɨbʲik t͡suˈkrɔvɨ n
sølvfisk
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepisma saccharinum, gatunek bezskrzydłego owada często spotykanego w łazienkach i innych pomieszczeniach domowych;
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwierzę z gatunku rybik cukrowy (1.1)

rybitwa rɨˈbʲitfa n
terne
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

rybosom n
ribosom
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

rybołówstwo n
fiskeri
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerz ˈrɨt͡sɛʃ n
ridder
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;
(przenośnie, przenośnia) o mężczyźnie pełnym galanterii w stosunku do kobiet

rycina rɨˈt͡ɕĩna n
gravure
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;

ryjówka n
spidsmus
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju ryjówek (1.1)

rym rɨ̃m n
rim
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rynek ˈrɨ̃nɛk n
marked
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
marked torv basar
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;
torv marked
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

rynek pracy n
arbejdsmarked
(ekonomia, ekonomiczny) układ przepływów zasobów ludzkich regulowany negocjacjami pracodawców i pracobiorców w zakresie warunków zatrudnienia i wynagrodzenia;

rynna ˈrɨ̃nːa n
tagrende
(budownictwo) rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu:

rynsztok n
rendesten
(przenośnie, przenośnia) środowisko ludzi zdemoralizowanych
otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe

rysować rɨˈsɔvat͡ɕ v
tegne
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia
opisywać coś obrazowo, w plastyczny sposób
ridse
robić rysy na jakiejś twardej powierzchni
tegne
ujawniać kierunek rozwoju wypadków

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
tegner
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek rɨˈsũnɛk n
tegning
to, co zostało narysowane;

rysunek techniczny n
teknisk tegning
(technologia, technika, techniczny) rysunek zawierający informacje o działaniu, wykonaniu elementów oraz montażu przedstawianego obiektu;

rytm rɨtm̥ n
rytme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
określony porządek powtarzający się okresowo

rytualny ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
rituel
związany z rytuałem, dotyczący rytuału

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
ritual
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) powtarzane regularnie czynności

rywal n
rival
osoba, która konkuruje w czymś

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
risiko
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda
możliwość wystąpienia niekorzystnych zdarzeń lub efektów

ryzykować ˌrɨzɨˈkɔvat͡ɕ v
risikere
narażać coś cennego na utratę
podejmować ryzyko; działać, licząc się z możliwością niekorzystnego zakończenia

ryzykownie adv
risikabelt
w sposób ryzykowny, niebezpiecznie

ryzykowny ˌrɨzɨˈkɔvnɨ adj
risikabel
wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu

ryś rɨɕ n
los
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryś euroazjatycki n
eurasisk los europæisk los
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś euroazjatycki (1.1)

ryś iberyjski n
iberisk los
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx pardinus Temminck, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w enklawach na Półwyspie Iberyjskim;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś iberyjski (1.1)

ryś rudy n
rødlos
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku rysi rudych (1.1)

ryż rɨʃ n
ris
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
(handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki ˈʒatʲci adj
sjælden
zachodzący rzadko
tynd
półpłynny, mający półpłynną konsystencję
o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach

rzadko ˈʒatkɔ adv
sjældent
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami
tyndt
o elementach w zbiorze: daleko od siebie

rzecz ʒɛt͡ʃ n
sag
sprawa, problem, zagadnienie
ting
wytwór materialny, przedmiot

rzeczniczka n
talskvinde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję

rzecznik n
talsmand
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczownik ʒɛˈt͡ʃɔvʲɲik n
navneord substantiv
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczowość n
saglighed
cecha tego, co jest rzeczowe

rzeczywistość ˌʒɛt͡ʃɨˈvʲistɔɕt͡ɕ n
virkelighed
realistyczność, świat realny
virkelighed realitet
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeczywisty ˌʒɛt͡ʃɨˈvʲistɨ adj
håndgribelig konkret reel virkelig
mający miejsce naprawdę

rzeczywiście ˌʒɛt͡ʃɨˈvʲiɕt͡ɕɛ adv
faktisk reelt
zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeka ˈʒɛka n
flod elv
(hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomo
angiveligt
tak, że coś przypomina, ale jest niewiarygodne lub nieprawdziwe

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
håndværker
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
håndværk
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzepak ˈʒɛpak n
raps
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka n
knæskal
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzesza ˈʒɛʃa n
folkemasse folkemængde menneskemasse menneskemængde
mnóstwo, duża liczba ludzi
rige
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek

rzeszowy adj
rige -s-
związany z rzeszą, dotyczący rzeszy (np.: Rzeszy Niemieckiej lub Monarchii Austro-Węgierskiej)

rzeź ʒɛɕ n
blodbad massakre nedslagtning
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba ˈʒɛʑba n
skulptur
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną
skulptur billedhuggerkunst
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
billedhugger skulptør
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
slagteri
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
slagter
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kat, oprawca
(potocznie, potoczny) sklep mięsny

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
karse
(botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.);

rzodkiew japońska n
japanræddike kinaradise
(botanika, botaniczny) Raphanus sativus acanthiformis, azjatyckie warzywo, długa, biała odmiana rzodkwi;

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
radise
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać ˈʒut͡sat͡ɕ v
dumpe
(potocznie, potoczny) zrezygnować ze związku z kimś
kaste
wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać kłody pod nogi v
spænde ben
usilnie i z rozmysłem komuś przeszkadzać

rzucać nowe światło v
kaste lys over
dostarczać lub stanowić informacje, dzięki którym zmienia się sposób rozumienia sytuacji

rzucać perły przed wieprze ˈʒut͡sat͡ɕ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
kaste perler for svin
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
straffespark
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
hjørnespark
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzygać ˈʒɨɡat͡ɕ v
kaste op
(grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
romer
mieszkaniec Rzymu

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
romersk
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rzymskokatolicki adj
romerskkatolsk
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego

rząd ʒɔ̃nt n
orden
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby
regering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
række
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim lub jeden obok drugiego
(potocznie, potoczny) rząd (1.4) foteli na widowni
styre
sprawowanie władzy

rządzić ˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ v
regere
sprawować władzę, panować
styre
(językoznawstwo, językoznawczy) wiązać z wyrazem określanym jedną z form wyrazu określającego
kierować czymś, zarządzać

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
øjenvippe
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg ruk n
hjørne
miejsce styku dwóch ulic
(sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym
horn
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;
materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt
(dawniej, dawny) pojemnik z rogu (1.7), np. na tytoń, sól, proch strzelniczy
horn valdhorn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕt͡ɕi idiom
overflødighedshorn
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

równanie ruvˈnãɲɛ n
ligning
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości
(rzeczownik odczasownikowy) od równać
ligning reaktionsligning
(chemia, chemiczny) schematyczny zapis reakcji chemicznej

również ˈruvʲɲɛʃ particle
også
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

równik ˈruvʲɲik n
ækvator
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równoczesny adj
samtidig
odbywający się w tym samym czasie

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
parallelt sideløbende
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
parallelogram
(geometria) czworokąt o dwóch parach równoległych boków;

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
parallel
(geometria) o prostych, półprostych, odcinkach, wektorach: mające ten sam kierunek

równoleżnik n
breddegrad breddekreds
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc ruvˈnɔ̃nɔt͡s n
jævndøgn
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równorzędny adj
ligeværdig
o takiej samej wartości pod jakimś względem

równouprawnienie n
ligestilling
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
balance
stabilny stan jakiegoś układu

równość ˈruvnɔɕt͡ɕ n
lighed
cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
lighed ligestilling
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

równy ˈruvnɨ adj
jævn
posiadający gładką powierzchnię
lig
posiadający identyczną wartość

róża ˈruʒa n
rose
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

różaniec ruˈʒãɲɛt͡s n
rosenkrans
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach

różnica ruʒʲˈɲit͡sa n
differens forskel
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
forskel
to, czym się coś od czegoś różni

różnicowanie n
differentiering
(rzeczownik odczasownikowy) od różnicować

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ n
mangfoldighed diversitet
cecha tego, co jest różnorodne

różny ˈruʒnɨ adj
forskellig anderledes
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech

różowy ruˈʒɔvɨ adj
lyserød
mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka ruˈʒɨt͡ʃka n
røde hunde
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

ręcznie ˈrɛ̃n͇t͡ʃʲɲɛ adv
manuelt
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił

ręcznik ˈrɛ̃n͇t͡ʃʲɲik n
håndklæde serviet
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
arm
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna człowieka lub małpy człekokształtnej od barku po palce
hånd
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń;
(termin karciany) wszystkie karty, które gracz trzyma w ręce (1.1)

ręka rękę myje
den ene hånd vasker den anden
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
ærme
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲit͡sa n
handske
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojeść rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕt͡ɕ n
håndtag
część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rżysko ˈrʒɨskɔ n
stubmark
(rolnictwo, rolniczy) pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża

sabotaż saˈbɔtaʃ n
sabotage
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować ˌsabɔˈtɔvat͡ɕ v
sabotere
stosować sabotaż

sacharyd n
sakkarid
(biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan

sad sat n
frugthave
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta n
sadist
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadystyczny adj
sadistisk
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki
cechujący się sadyzmem, okrucieństwem

sadyzm n
sadisme
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera;

sadzenie saˈd͡zɛ̃ɲɛ n
plantning
(rzeczownik odczasownikowy) od sadzić

sadzić ˈsad͡ʑit͡ɕ v
plante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

safari saˈfarʲi n
safari
afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

sajgonka sajˈɡɔ̃nka n
forårsrulle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami;

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
sakramente
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

sakramentalny saˈkrãmɛ̃ntalnɨ adj
sakramental
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z sakramentem, dotyczący sakramentu

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
saxofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

sala ˈsala n
sal
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;
(przenośnie, przenośnia) ludzie zebrani w sali (1.1)

sala królestwa n
Rigssal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy;

salamandra ˌsalãˈmãndra n
salamander
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salaterka ˌsalaˈtɛrka n
salatskål
naczynie służące do podawania jedzenia (najczęściej sałat, owoców)

saldo ˈsaldɔ n
balance saldo
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;

salomonowy adj
salomonisk
sprawiedliwy, mądry

salomonowy wyrok ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk n
salomonisk løsning
decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron

salon ˈsalɔ̃n n
salon
elegancki, ekskluzywny sklep albo zakład usługowy
główny, dzienny pokój w mieszkaniu
reprezentacyjny pokój w domu, rezydencji służący do przyjmowania gości

salto ˈsaltɔ n
salto
skok polegający na obrócenie się do przodu lub do tyłu w powietrzu;

salto mortale n
saltomortale
(sport, sportowy) niebezpieczny skok akrobatyczny połączony z koziołkowaniem

salutować ˌsaluˈtɔvat͡ɕ v
salutere
(dawniej, dawny) strzelać z dział na powitanie

salwa ˈsalva n
salve
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

sam sãm pronoun
alene
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
selve
właśnie taki (a nie inny)
selve selveste
podkreślenie: właśnie ten, a nie inny

sam w sobie adj
i sig selv som sådan
oceniany niezależnie od okoliczności, bez porównania z czymś innym

samar ˈsãmar n
samarium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarytański adj
samaritansk
związany z Samarytanami albo Samarią

samba ˈsãmba n
samba
(choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do samby (1.1)

sambal n
sambal
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry indonezyjski sos chili;

samica sãˈmʲit͡sa n
hun
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec ˈsãmʲjɛt͡s n
han
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej
(pogardliwie, pogardliwy) mężczyzna

samobójca ˌsãmɔˈbujt͡sa n
selvmorder
osoba próbująca zabić samą siebie

samobójczy ˌsãmɔˈbujt͡ʃɨ adj
selvmorderisk
grożący niebezpieczeństwem, bardzo śmiały, ryzykowny
selvmorderisk selvmordstruet siucidal
dotyczący samobójstwa lub samobójcy, mający na celu samobójstwo

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
selvmord
zabicie samego siebie;
(przenośnie, przenośnia) działanie na własną szkodę

samochodowy ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ adj
auto bil
związany z samochodem, dotyczący samochodu

samochodziarz n
bilentusiast
miłośnik samochodów

samochód sãˈmɔxut n
bil
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samochód osobowy sãˈmɔxut ˌɔsɔˈbɔvɨ n
personbil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;

samodzielnie ˌsãmɔˈd͡ʑɛlʲɲɛ adv
autonomt selvstændingt suverænt uafhængigt
samotnie, bez innych
selvstændingt
bez cudzej pomocy, o własnych siłach

samodzielność n
selvstændighed
niezależność, uniezależnienie

samodzielny ˌsãmɔˈd͡ʑɛlnɨ adj
autonom selvstændig suveræn uafhængig
oddzielny, wyłączony z reszty
selvstændig
radzący sobie bez cudzej pomocy

samogwałt n
selvtilfredsstillelse
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
vokal selvlyd
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samokontrola n
selvkontrol selvbeherskelse
kontrolowanie własnych działań; kontrola nad sobą

samolot sãˈmɔlɔt n
flyvemaskine fly
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobrona n
selvforsvar
(książkowy) obrona samego siebie

samookaleczenie ˌsãmɔːkalɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
selvskade
celowe okaleczenie samego / samej siebie;

samostanowienie ˌsãmɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
selvbestemmelse
decydowanie o własnym losie

samotna matka n
enlig mor
(socjologia, socjologiczny) kobieta wychowująca swoje dziecko sama, bez męża

samotność sãˈmɔtnɔɕt͡ɕ n
ensomhed
uczucie braku bliskich osób
życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi

samotny sãˈmɔtnɨ adj
ensom
taki, który jest sam, żyje samotnie

samowar sãˈmɔvar n
samovar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowyzwalacz n
selvudløser
(fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;

samozniszczenie n
selvødelæggelse
zniszczenie siebie samego

samoświadomość ˌsãmɔɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕt͡ɕ n
selvbevidsthed
świadomość siebie, własnych doznań, emocji, potrzeb, myśli, swoich możliwości;

samożywny adj
autotrof
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;

samuraj sãˈmuraj n
samurai
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz ˈsãndat͡ʃ n
sandart
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał ˈsãndaw n
sandal
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

sandałowiec ˌsãndaˈwɔvʲjɛt͡s n
sandeltræ
(botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje

sandwicz n
sandwich
(spożywczy) złożona podwójnie kanapka z wędliną i/lub serem

sangwiniczny adj
sangvinsk
odpowiedni sangwinikowi; porywczy i zmienny

sangwinik sãŋɡˈvʲĩɲik n
sangviniker
(psychologia, psychologiczny) człowiek żywy, porywczy i zmienny

sanie ˈsãɲɛ n
slæde
pojazd na płozach, zaprzęgnięty najczęściej w zwierzęta pociągowe;

sankcja n
sanktion
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
sanskrit
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

saper ˈsapɛr n
sappør minør
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

sardynka sarˈdɨ̃nka n
sardin
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
sardisk sardinsk
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci n
sardisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język sardyński;

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨt͡ʃnɨ adj
sarkastisk
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm ˈsarkasm̥ n
sarkasme
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag sarˈkɔfak n
sarkofag
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna ˈsarna n
rådyr
(zoologia, zoologiczny) Capreolus J.E.Gray, rodzaj ssaka parzystokopytnego;

sarnina sarʲˈɲĩna n
hjortekød
mięso sarny

satanista n
satanist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca satanizmu

satanizm n
satanisme
kult szatana

satelita ˌsatɛˈlʲita n
satellit
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satyna saˈtɨ̃na n
satin
(włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu;

satysfakcja ˌsatɨˈsfakt͡sʲja n
satisfaktion
(książkowy) zadośćuczynienie za krzywdę, urazę
tilfredshed
(książkowy) uczucie zadowolenia ze spełnienia pewnych oczekiwań

satysfakcjonować ˌsatɨsfakt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
tilfredsstille stille tilfreds
dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność

saudyjski sawˈdɨjsʲci adj
saudiarabisk saudisk
odnoszący się do Arabii Saudyjskiej (państwa na Półwyspie Arabskim)

sauna ˈsawna n
sauna
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna n
savanne
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata saˈwata n
salat
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca L.), wiele gatunków jadalnych;
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka saˈwatka n
salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

scena ˈst͡sɛ̃na n
scene
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
(przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;

sceniczny adj
scenisk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru

sceptycyzm st͡sɛpˈtɨt͡sɨsm̥ n
skepticisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczny adj
skeptisk
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk ˈst͡sɛptɨk n
skeptiker
człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schizofrenia ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja n
skizofreni
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schizofreniczny ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
skizofren
(medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) taki, który charakteryzuje się dwoistością, ambiwalencją i wewnętrznymi sprzecznościami

schody ˈsxɔdɨ n
trappe
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
rulletrappe
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schodzić na psy ˈsxɔd͡ʑit͡ɕ na‿ˈpsɨ idiom
gå i hundene
psuć się, zmieniać się na gorsze

schorzenie sxɔˈʒɛ̃ɲɛ n
lidelse
stan chorobowy lub nieprawidłowe funkcjonowanie danego organu

schwytać ˈsxfɨtat͡ɕ v
fange
(książkowy) złapać

scjentologia n
scientologi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;

scrabblista n
scrabblespiller
osoba grająca w Scrabble, zwłaszcza z dużym zaangażowaniem lub zawodowo

scyntygrafia n
skintigrafi
(medycyna, medyczny) obrazowa metoda diagnostyczna polegająca na graficznym przedstawieniu rozpadu wprowadzonych do organizmu radioizotopów;

scysja ˈst͡sɨsʲja n
skænderi
kłótnia, sprzeczka

scyzoryk st͡sɨˈzɔrɨk n
lommekniv
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg ˈsʲibɔrk n
seaborgium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

segment ˈsɛɡmɛ̃nt n
segment
(geometria) część koła ograniczona łukiem oraz jego cięciwą
powtarzający się element składowy

segregacja rasowa ˌsɛɡrɛˈɡat͡sʲja raˈsɔva n
raceadskillelse
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej

seitan n
seitan
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejsmiczny sɛjsˈmʲit͡ʃnɨ adj
seismisk
dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmograf n
seismograf
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmograficzny adj
seismografisk
(geologia, geologiczny) związany z sejsmografią, dotyczący sejsmografii lub sejsmografu

sejsmolog n
seismolog
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
seismologi
nauka o trzęsieniach ziemi;

sekcja ˈsɛkt͡sʲja n
autopsi obduktion sektion
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych
sektion
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania
dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.

sekretarka ˌsɛkrɛˈtarka n
sekretær
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
sekretær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
sekretær kontorassistent kontorist
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby

seks sɛks n
sex
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
oralsex mundsex
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksistowski ˌsɛcɕiˈstɔfsʲci adj
sexistisk
związany z seksizmem, dotyczący seksizmu; dyskryminujący osoby płci przeciwnej

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
sexisme
dyskryminacja ze względu na płeć;

sekstant ˈsɛkstãnt n
sekstant
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;

seksturystyka ˌsɛkstuˈrɨstɨka n
sexturisme
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
seksuel
dotyczący seksu i popędu płciowego

sekta ˈsɛkta n
sekt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam jakiejś religii

sektor ˈsɛktɔr n
sektor
określony dział gospodarki narodowej lub jej część oddzielna z powodu określonego typu własności
wydzielona część jakiejś przestrzeni

sekunda sɛˈkũnda n
sekund
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty;
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia;
(potocznie, potoczny) krótka chwila

seledynek n
sorthovedet honningsuger
Chlorophanes spiza, gatunek ptaka z rodziny tanagr;

selektywny adj
selektiv
reagujący, działający tylko na pewne bodźce z pominięciem innych; zależny od pewnych, ściśle określonych bodźców, sytuacji

selen ˈsɛlɛ̃n n
selen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenologia ˌsɛlɛ̃nɔˈlɔɟja n
selenologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler ˈsɛlɛr n
selleri
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;
(spożywczy) korzeń lub liście selera (1.1)

semafor sɛ̃ˈmafɔr n
semafor
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) system sygnalizacji morskiej za pomocą ruchów chorągiewkami

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
semantik
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

seminarium nauczycielskie n
Lærerseminarium
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) zakład edukacyjny przygotowujący kandydatów na nauczycieli;

semiotyka n
semiologi
(filozofia, filozoficzny) tradycja intelektualno-badawcza, w której głównym przedmiotem zainteresowań jest znak;
semiotik
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe;
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział logiki badający znaki;

semolina ˌsɛ̃mɔˈlʲĩna n
semulje
(spożywczy) mąka otrzymywana z pszenicy twardej (pszenicy durum);

sen sɛ̃n n
drøm
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
søvn sove
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
vintersøvn
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senator sɛ̃ˈnatɔr n
senator
członek izby wyższej parlamentu (senatu)

sennik ˈsɛ̃ɲːik n
drømmebog
książka będąca zbiorem objaśnień snów

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
søvnig
taki, który chce spać; jest śpiący

separatysta ˌsɛparaˈtɨsta n
separatist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy

separatystyczny ˌsɛparatɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
separatistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
separatisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

sepsa ˈsɛpsa n
blodforgiftning sepsis
(medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;

ser sɛr n
ost
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

ser szwajcarski ˈsɛr ʃfajˈt͡sarsʲci n
schweizerost svejtserost
(przestarzałe, przestarzały) żółty ser

seraj n
serail
(architektura, architektoniczny) orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana

serbski ˈsɛrpsʲci adj
serbisk
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski ˈsɛrpsʲci n
serbisk
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce ˈsɛrt͡sɛ n
hjerte
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
(przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
(przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
hjerter
(termin karciany) jeden z kolorów w kartach

serce karczocha ˈsɛrt͡sɛ karˈt͡ʃɔxa n
artiskokhjerte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne dno kwiatowe karczocha

serce krwawi ˈsɛrt͡sɛ ˈkr̥favʲi v
hjertet bløder med blødende hjerte
ktoś przeżywa wielki smutek; cierpi psychicznie

serce się kraje ˈsɛrt͡sɛ‿ɕɛ ˈkrajɛ v
hjerteskærende
ktoś przeżywa silne cierpienie psychiczne, rozdzierający smutek, współczucie

serce z kamienia ˈsɛrt͡sɛ s‿kãˈmʲjɛ̇̃ɲa n
hjerte af sten
o osobie zimnej, złej, nieczułej, niewzruszonej

sercowaty adj
hjerteformet
przypominający kształtem serce

serdecznie sɛrˈdɛt͡ʃʲɲɛ adv
hjerteligt
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczny sɛrˈdɛt͡ʃnɨ adj
hjertelig
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec sɛrˈdɛt͡ʃnɨ ˈpalɛt͡s n
ringfinger
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

serek topiony n
flødeost smelteost smøreost
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kremowy produkt mleczny o półpłynnej konsystencji służący do smarowania kanapek

seria ˈsɛrʲja n
serie
elementy lub wydarzenia następujące po sobie
szereg jednakowych elementów

sernik ˈsɛrʲɲik n
cheesecake ostakage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser;

serologia ˌsɛrɔˈlɔɟja n
serologi
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;

seropodobny ˌsɛrɔpɔˈdɔbnɨ adj
ostelignende
wyglądem i smakiem przypominający ser, imitujący ser

serotonina n
serotonin
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;

serowar sɛˈrɔvar n
ostemager
rzemieślnik wyrabiający sery

serwatka n
valle
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer ˈsɛrvɛr n
server
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;
(informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1)

serwerownia n
serverrum
(informatyka, informatyczny) specjalne, wydzielone pomieszczenie, w którym znajdują się serwery;

serwetka n
serviet
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilizm n
servilitet underdanighed
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności;

serwis ˈsɛrvʲis n
service
obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś
warsztat i zespół osób wykonujący takie usługi
komplet naczyń stołowych;

serwować sɛrˈvɔvat͡ɕ v
servere
podawać coś (zwykle o jedzeniu)

seryjny morderca n
seriemorder
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mężczyzna, który dokonał wielu morderstw

seter szkocki ˈsɛtɛr ˈʃkɔt͡sʲci n
gordonsetter
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie seterów;

setka ˈsɛtka n
hund
(potocznie, potoczny) banknot o nominale 100 (złotych, euro, dolarów itd.); kwota tej wysokości

setny ˈsɛtnɨ adj
hundrede
od 100

sex shop n
sex-butik
(handel, handlowy) sklep z artykułami erotycznymi;

sezam ˈsɛzãm n
sesam
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju sezam (1.1)
sesam sesamfrø
(spożywczy) nasiona (ziarna) sezamu (1.2)

sezamowy adj
sesam
zrobiony z sezamu

sezon ˈsɛzɔ̃n n
sæson
(handel, handlowy) pora roku
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.

sezon ogórkowy n
agurketid
(publikatory) okres w porze letniej, gdy w mediach dominują błahe tematy i zmyślone newsy;

sfera ˈsfɛra n
sfære
przestrzeń okalająca Ziemię
strefa, obszar, zwłaszcza działań lub wpływów

sfinks sfʲĩŋks n
sfinks
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

sfrustrowany ˌsfrustrɔˈvãnɨ adj
frustreret
taki, który przeżywa frustrację

si sʲi n
si
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

siano ˈɕãnɔ n
hø
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siarka ˈɕarka n
svovl
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
svovlbrinte
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatka ˈɕatka n
net
(sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części
przedmiot wykonany z siatki (1.1), np. torba na zakupy (), siatka na włosy, siatka na ryby, ogrodzenie
rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici
układ czegoś, podporządkowany jakiejś zasadzie

siatkówka ɕatˈkufka n
nethinde
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
volleyball volley
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siać ɕät͡ɕ v
så
rzucać nasiona w glebę

siebie ˈɕɛbʲjɛ pronoun
mig dig selv sig
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem

sieciówka ɕɛ̇ˈt͡ɕufka n
kædebutik
(potocznie, potoczny) (handel, handlowy) sklep, market, zakład usługowy itp., posługujący się daną marką jako nazwą własną; często na warunkach franczyzy
netkort
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) karta sieciowa Ethernet lub Wi-Fi

siedem ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syv
liczba 7

siedem grzechów głównych n
syv dødssynder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemdziesiąt ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt cardinalNumeral
halvfjerds halvfjerdsindstyve
liczba 70

siedemdziesiąt cztery ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireoghalvfjerds
liczba 74

siedemdziesiąt dwa ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈdva cardinalNumeral
tooghalvfjerds
liczba 72

siedemdziesiąt dziewięć ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
nioghalvfjerds
liczba 79

siedemdziesiąt jeden ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enoghalvfjerds
liczba 71

siedemdziesiąt osiem ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteoghalvfjerds
liczba 78

siedemdziesiąt pięć ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femoghalvfjerds
liczba 75

siedemdziesiąt siedem ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvoghalvfjerds
liczba 77

siedemdziesiąt sześć ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksoghalvfjerds
liczba 76

siedemdziesiąt trzy ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treoghalvfjerds
liczba 73

siedemdziesiątka ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka n
70'er halvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 70
nazwa liczby 70

siedemdziesiątkaczwórka n
74'er fireoghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 74
nazwa liczby 74

siedemdziesiątkadwójka n
72'er tooghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 72
nazwa liczby 72

siedemdziesiątkadziewiątka n
79'er nioghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 79
nazwa liczby 79

siedemdziesiątkajedynka n
71'er enoghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 71
nazwa liczby 71

siedemdziesiątkapiątka n
75'er femoghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 75
nazwa liczby 75

siedemdziesiątkasiódemka n
77'er syvhalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 77
nazwa liczby 77

siedemdziesiątkaszóstka n
76'er seksoghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 76
nazwa liczby 76

siedemdziesiątkatrójka n
73'er treoghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 73
nazwa liczby 73

siedemdziesiątkaósemka n
78'er otteoghalvfjerdser
coś określone liczbą lub numerem 78
nazwa liczby 78

siedemdziesiąty ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ adj
halvfjerdsindstyvende halvfjerdsende
od siedemdziesiąt

siedemdziesiąty czwarty ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireoghalvfjerdsende fireoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt cztery (74)

siedemdziesiąty drugi ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈdruɟi adj
tooghalvfjerdsende tooghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt dwa (72)

siedemdziesiąty dziewiąty ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
nioghalvfjerdsende nioghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt dziewięć (79)

siedemdziesiąty pierwszy ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enoghalvfjerdsende enoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt jeden (71)

siedemdziesiąty piąty ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femoghalvfjerdsende femoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt pięć (75)

siedemdziesiąty siódmy ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈɕudmɨ adj
syvoghalvfjerdsende syvoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt siedem (77)

siedemdziesiąty szósty ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈʃustɨ adj
seksoghalvfjerdsende seksoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt sześć (76)

siedemdziesiąty trzeci ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treoghalvfjerdsende treoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt trzy (73)

siedemdziesiąty ósmy ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈusmɨ adj
otteoghalvfjerdsende otteoghalvfjerdsindstyvende
od siedemdziesiąt osiem (78)

siedemdziesięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
halvfjerdsårig
mający siedemdziesiąt lat
trwający siedemdziesiąt lat

siedemnastka ˌɕɛdɛ̃mˈnastka n
syttener
nazwa liczby 17

siedemnastoletni ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
17-årig 17-års syttenårig syttenårs
mający siedemnaście lat
trwający siedemnaście lat

siedemnasty ˌɕɛdɛ̃mˈnastɨ adj
syttende
od 17

siedemnaście ˌɕɛdɛ̃mˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
sytten
17

siedemset ˈɕɛdɛ̃msɛt cardinalNumeral
syv hundrede
liczba 700

siedemsetny ˌɕɛdɛ̃mˈsɛtnɨ adj
syv hundrede
od siedemset

siedlisko n
habitat
(ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
syvkant heptagon
(geometria) wielokąt o siedmiu bokach;

siedmioletni ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
7-årig 7-års syvårig syvårs
mający siedem lat
trwający siedem lat

siedziba ɕɛ̇ˈd͡ʑiba n
sæde
miejsce, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja

siedzieć ˈɕɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ v
sidde
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
(potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu
sidde i fengsel sidde
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności

siedzieć z założonymi rękoma ˈɕɛ̇d͡ʑɛ̇d͡ʑ ˌz‿ːawɔʒɔ̃ˈnɨ̃mʲi rɛ̃ŋˈkɔ̃ma v
sidde med hænderne i skødet
siedzieć bezczynnie; nic nie robić

siekacz n
fortand
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
økse
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

sielanka ɕɛˈlãnka n
pastorale
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki idealizujący życie wiejskie;

siemię lniane ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ n
hørfrø
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego

siennik ˈɕɛ̇̃ɲːik n
halmmadras
duży płócienny worek wypełniony słomą (sieczką) lub sianem, służący za materac do spania;

sierp ɕɛrp n
segl
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
august
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpówka n
tyrkerdue
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

sierraleoński ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃j̃sʲci adj
sierraleonsk
odnoszący się do państwa Sierra Leone

sierść ɕɛrʲɕt͡ɕ n
pels
(zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków;

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
sergent
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siew n
såning
(rolnictwo, rolniczy) umieszczanie nasion w przygotowanej ziemi i przykrywanie ich warstwą gleby

sieć ɕɛ̇t͡ɕ n
net
(przenośnie, przenośnia) pułapka
net edderkoppespind spindelvæv
pajęczyna
net garn
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
net internet
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet
net netværk
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś

sień ɕɛ̇̃ɲ n
forstue
pomieszczenie prowadzące do wnętrza domu

sikać ˈɕikat͡ɕ v
tisse
(potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikora ɕiˈkɔra n
mejse
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
musvit
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra ɕiˈkɔra ˈmɔdra n
blåmejse
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

sikora sosnówka ɕiˈkɔra sɔsˈnufka n
sortmejse
(ornitologia, ornitologiczny) Parus ater Linnaeus, ptak z rodziny sikor;

siku ˈɕiku n
pis tis
(potocznie, potoczny) czynność sikania, oddawania moczu

silikon n
silikone
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;

silnia ˈɕilʲɲa n
fakultet
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnie ˈɕilʲɲɛ adv
stærkt
z dużym nasileniem, intensywnie
z dużą siłą, mocno

silnik ˈɕilʲɲik n
motor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny ˈɕilnɨ adj
stærk
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)
intensywnie działający
dosadny

silos ˈsʲilɔs n
silo
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;
(rolnictwo, rolniczy) zbiornik do przygotowywania i przechowywania kiszonki na paszę

singel n
single
(potocznie, potoczny) osoba samotna
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótkie wydawnictwo muzyczne zawierające jeden lub więcej utworów zazwyczaj zapowiadające i promujące album;
(sport, sportowy) gra pojedyncza w tenisie lub badmintonie

sinolog sʲĩˈnɔlɔk n
sinolog
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
sinologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus ˈsʲĩnus n
sinus
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sinusoida ˌsʲĩnuˈsɔjda n
sinuskurve
(matematyka, matematyczny) wykres funkcji sinus

siodło ˈɕɔdwɔ n
sadel saddel
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra ˈɕɔstra n
søster
zakonnica
(podniośle) kobieta bliska komuś pod względem wiary, poglądów, pochodzenia itp.
pielęgniarka
søster nonne
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛt͡s n
søstersøn nevø
syn siostry

sistrum n
sistrum
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;

sito ˈɕitɔ n
si
(przenośnie, przenośnia) selekcja
si sigte
narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiak ˈɕüɕak n
tissemand
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siwy ˈɕivɨ adj
grå
(fryzjerstwo, fryzjerski) o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości

siódemka ɕuˈdɛ̃mka n
7'er syver
coś, co oznaczone jest cyfrą 7
nazwa cyfry 7

siódmy ˈɕudmɨ adj
syvende
od 7

się ɕɛ pronoun
sig
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

siła ˈɕiwa n
kraft
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami;
energia, zdolność do wysiłku
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

siła elektromotoryczna n
elektromotorisk kraft
(fizyka, fizyczny) czynnik powodujący przepływ prądu w obwodzie będący równy różnicy potencjałów na końcówkach otwartego źródła prądu;

siła odśrodkowa n
centrifugalkraft
(fizyka, fizyczny) siła w ruchu obrotowym, skierowana na zewnątrz od osi obrotu;

siła robocza n
arbejdskraft
(ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni

siła wyższa ˈɕiwa ˈvɨʃːa n
force majeure
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;

siły n
styrke
zorganizowana grupa ludzi walczących przeciwko czemuś

siły powietrzne n
luftvåben flyvevåben
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;

siły zbrojne n
væbnede styrker
(wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa;

skakanka skaˈkãnka n
sjippetov
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać ˈskakat͡ɕ v
hoppe
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)

skala ˈskala n
skala
(geografia, geograficzny) (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
(książkowy) wielkość, zakres czegoś
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
(technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
(psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skald skalt n
skjald
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

skalowalny adj
skalerbar
możliwy do zwiększenia lub zmniejszenia skali działania systemu lub przedsięwzięcia

skalp skalp n
skalp
skrawek skóry głowy z włosami zdjęty z głowy pokonanego wroga;

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕt͡ɕ n
fossil
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skand skãnt n
skandium scandium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandal ˈskãndal n
skandale
oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1)
zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje

skandalicznie adv
skandaløst
w sposób skandaliczny

skandaliczny ˌskãndaˈlʲit͡ʃnɨ adj
skandaløs
stanowiący skandal, mający cechy skandalu
taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd

skandynawista n
skandinavist
(historia, historyczny, historycznie) zwolennik skandynawizmu

skandynawizowanie n
skandinavisering
(rzeczownik odczasownikowy) od skandynawizować

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
skandinavisk
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner ˈskãnɛr n
scanner skanner
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;

skanować skãˈnɔvat͡ɕ v
scanne skanne
wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

skansen ˈskãw̃sɛ̃n n
frilandsmuseum friluftsmuseum
(turystyka, turystyczny) muzeum etnograficzne na wolnym powietrzu, którego celem jest prezentowanie kultury ludowej danego regionu;

skarb skarp n
skat
zbiór bardzo wartościowych rzeczy
coś niezwykle wartościowego, drogocennego
osoba kochana, ceniona

skarb państwa n
statskasse
(ekonomia, ekonomiczny) państwowe zasoby finansowe

skarbonka n
bøsse indsamlingsbøsse
skrzynka na datki, np. kościelne
sparebøsse sparegris bøsse
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarga ˈskarɡa n
klage
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) środek odwoławczy przysługujący stronom i innym uczestnikom postępowania przed określonym organem, zmierzający do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu

skarpeta skarˈpɛta n
sok
okrycie (ubiór) stopy;

skarżyć v
klage
występować ze skargą
powiadamiać kogo o czyimś niewłaściwym postępowaniu
wyrażać słownie swoje skargi

skateboardzista n
skateboarder
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na deskorolce

skater n
skater
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na deskorolce

skaut skawt n
spejder
(harcerski) członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skazywać skaˈzɨvat͡ɕ v
dømme idømme ikende
wydawać wyrok skazujący

skała ˈskawa n
bjergart
(geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
klippe
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

skierować sʲcɛˈrɔvat͡ɕ v
rette
nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę

sklep sklɛp n
butik forretning
(handel, handlowy) pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep wolnocłowy n
taxfreeshop
sklep, w którym towary są zwolnione z opłat celnych

skleroza n
sklerose
(medycyna, medyczny) (zobacz) miażdżyca

skoczek ˈskɔt͡ʃɛk n
springer
(sport, sportowy) (wojskowość, wojskowy) (zobacz) skoczek spadochronowy
(sport, sportowy) ktoś specjalizujący się w wykonywaniu skoków
springer hest
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨt͡ʃt͡sɛ n
stangspring
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skoki narciarskie n
skihop
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;

skolioza skɔˈlʲjɔza n
skoliose
(medycyna, medyczny) widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała;

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
indviklet kompliceret
trudny, zawiły

skop skɔp n
bede
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany baran

skorelować v
korrelere
powiązać ze sobą w jedną funkcjonującą całość

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
skorpion
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa skɔˈrupa n
skorpe
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skorupa ziemska skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska n
jordskorpe
(geologia, geologiczny) zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skośnooki ˌskɔɕnɔˈːci adj
skævøjet
mający skośne oczy, niekoniecznie w typie azjatyckim

skrajnie adv
ekstremt yderst
w sposób skrajny, wielce, bardzo

skrajny ˈskrajnɨ adj
yderst
rzadko: będący na skraju czegoś
yderst ekstrem
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skreczować skrɛˈt͡ʃɔvat͡ɕ v
scratche
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych
(sport, sportowy) w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki

skrobać v
kradse skrabe
(potocznie, potoczny) drapać coś lub po czymś
skrabe
trąc czymś ostrym, zdrapywać wierzchnią warstwę czegoś

skrobia n
stivelse
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skrobia kukurydziana n
majsstivelse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) skrobia otrzymywana z pręcików kukurydzy

skrolować v
scrolle
(neologizm) przewijać zawartość ekranu na urządzeniu elektronicznym

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
beskeden
niemający potrzeby wyróżniania się
niewielki

skroniowy skrɔ̃ˈɲɔvɨ adj
temporal tinding
dotyczący skroni

skroń skrɔ̃ɲ n
tinding
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔt͡ʃˈtɔva n
postboks
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrzydlaty skʃɨˈdlatɨ adj
vinget
mający skrzydła

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
ving vinge
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
vinge
część samolotu tworząca siłę nośną;
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
(sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
boks kasse
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;
zawartość skrzyni (1.1)

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
gearkasse
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;

skrzynka ˈskʃɨ̃nka n
kasse
mała skrzynia
pojemnik na butelki z napojami
postkasse
metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

skrzynka pocztowa n
postkasse
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp polny ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ n
Ager-Padderok
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypce ˈskʃɨpt͡sɛ n
violin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
violinist violinspiller
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
krydsning
(przenośnie, przenośnia) produkt połączenia dwóch rzeczy, idei lub gatunków
ułożenie dwóch rzeczy w kształt krzyża
vejkryds kryds
miejsce przecięcia się dróg;

skrót skrut n
forkortelse
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛt͡s n
akronym
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać ˈskrɛ̃nt͡sat͡ɕ v
dreje
zmieniać kierunek poruszania się

skręt skrɛ̃nt n
drejning
(medycyna, medyczny) patologiczne obrócenie się narządu wokół własnej osi, prowadzące do niedrożności, zaburzenia ukrwienia i potencjalnej martwicy
drejning vending
zmiana kierunku ruchu w bok

skręt żołądka n
mavedrejning
(weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ciężka choroba psów polegająca na obrocie żołądka wokół własnej osi i zablokowaniu go;

skupiać v
fokusere koncentrere
(optyka, optyczny) o soczewce: kierować światło w jeden punkt (tzw. ognisko)
koncentrere
koncentrować, zwiększać zagęszczenie
koncentrere samle
zbierać w jednym miejscu
fokusere koncentrere sig
koncentrować się
samle sig
gromadzić się w grupie

skurczowy adj
systolisk
(medycyna, medyczny) dotyczący skurczu, charakteryzujący się skurczami

skurwysyn skurˈvɨsɨ̃n n
horensøn horesøn
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skuteczność skuˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
effektivitet
cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuteczny skuˈtɛt͡ʃnɨ adj
effektiv virkningsfuld
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek ˈskutɛk n
resultat virkning konsekvens udfald
wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter ˈskutɛr n
scooter
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skutkować skutˈkɔvat͡ɕ v
medføre
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wywoływać określone skutki prawne
medføre resultere bevirke forårsage gøre indvirke
przynosić określony skutek, prowadzić do jakiegoś efektu

skyr n
skyr
(spożywczy) islandzki, tradycyjny produkt mleczny, rodzaj kwaszonego mleka;

skóra ˈskura n
hud skind
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
læder skind
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;
skind skræl
zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.

skóra i kości ˈskura i‿ˈkɔɕt͡ɕi idiom
kun være skind og ben være skind og ben
o kimś bardzo chudym, mizernym

skąd skɔ̃nt pronoun
hvorfra
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛt͡s n
gnier
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpstwo ˈskɔ̃mpstfɔ n
gerrighed nærighed
niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
nærig gerrig
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze

składać ˈskwadat͡ɕ v
folde
przekazywać coś komuś w formie ustnej lub pisemnej
samle
gromadzić coś, zbierać
budować coś z elementów, łączyć w jedną całość dwie lub więcej części
bestå
mieć coś za swoje części

składka n
bidrag kontingent præmie
(urzędowy) (administracja) obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu

składnia ˈskwadʲɲa n
syntaks
(informatyka, informatyczny) zestaw reguł określających budowę poprawnych wyrażeń w języku programowania
syntaks ordføjningslære
(językoznawstwo, językoznawczy) dział lingwistyki badający reguły konstrukcji zdań;
syntaks sætningsbygning
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw reguł rządzących budową zdań w danym języku

składnik ˈskwadʲɲik n
ingrediens
część składowa czegoś

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕt͡ɕ n
tilbøjelighed
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha
(przestarzałe, przestarzały) sympatia dla kogoś
upodobanie do czegoś

skłonny ˈskwɔ̃nːɨ adj
tilbøjelig
taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś
taki, który jest podatny na coś; mający predyspozycję do czegoś

slalom ˈslalɔ̃m n
slalom
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang slãŋk n
slang
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slawistyka slaˈvʲistɨka n
slavistik
(edukacja, edukacyjny) studia w dziedzinie slawistyki (1.1)
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

slogan ˈslɔɡãn n
slogan
hasło reklamowe lub propagandowe

slow food n
slowfood
żywność wytwarzana zgodnie z ideą slow food (1.1)

slup slup n
slup
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednomasztowy żaglowiec z grotem i fokiem;

slut-shaming n
slut-shaming slutshaming
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) praktyka zawstydzania i krytykowania ludzi, zwłaszcza kobiet i dziewcząt, postrzeganych jako naruszających czyjeś oczekiwania dotyczące zachowania i wyglądu, poprzez porównanie ich do prostytutek, „dziwek” itp.

smacznego smat͡ʃˈnɛɡɔ interjection
god appetit velbekomme
zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

smaczny ˈsmat͡ʃnɨ adj
velsmagende
mający dobry smak; dobrze smakujący

smak smak n
smag
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakować smaˈkɔvat͡ɕ v
smage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawach, napojach itp.: mieć smak

smar smar n
smøremiddel smørelse
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów;

smarować smaˈrɔvat͡ɕ v
smøre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną
(mechanika) dostarczać do ruchomych części smar
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny)dawać łapówkę

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
smartphone smarttelefon
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażenie smaˈʒɛ̃ɲɛ n
stegning
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obróbka termiczna żywności w gorącym tłuszczu;
(rzeczownik odczasownikowy) od smażyć

smażony adj
stegt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie smażenia

smażyć ˈsmaʒɨt͡ɕ v
stege
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf smɛrf n
Smølf smølf
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek ˈsmɔt͡ʃɛk n
sut
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;
nasadka na butelkę, dzięki której małe dzieci mogą z niej ssać;

smog smɔk n
smog
(ekologia, ekologiczny) zanieczyszczenie powietrza zalegające nad terenami miejskimi;

smok smɔk n
drage
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoła ˈsmɔwa n
tjære
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smród sm̥rut n
stank
przykry zapach

smutek ˈsmutɛk n
tristhed sorg nedtrykthed tristesse
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny ˈsmutnɨ adj
trist
odczuwający smutek, pogrążony w smutku
godny pożałowania, dający powód do smutku
wyrażający smutek, charakteryzujący się smutkiem, nacechowany smutkiem

smycz smɨt͡ʃ n
halserem
mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu
snor hundesnor
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

snajper ˈsnajpɛr n
finskytte snigskytte
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

snob snɔp n
snob
osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snobistyczny adj
snobbet
charakteryzujący się snobizmem

snorkeling n
snorkling
(sport, sportowy) forma obserwacji życia podwodnego, w której nurek unosi się na powierzchni wody z zanurzoną twarzą i wyposażony jest w maskę, fajkę umożliwiającą oddychanie oraz płetwy;

snus snus n
snus
używka na bazie tytoniu, zażywana doustnie przez umieszczenie jej pod dolną lub górną wargą;

sobie ˈsɔbʲjɛ pronoun
migselv sig sigselv
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

sobota sɔˈbɔta n
lørdag
szósty dzień tygodnia;

sobowtór sɔˈbɔftur n
dobbeltgænger
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

sobą ˈsɔbɔ̃w̃ pronoun
hinanden sig sig selv
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem

socjaldemokracja ˌsɔt͡sʲjaldɛ̃mɔˈkrat͡sʲja n
socialdemokrati
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;

socjaldemokrata n
socialdemokrat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk socjaldemokratyczny, zwolennik socjaldemokracji

socjaldemokratyczny adj
socialdemokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z socjaldemokracją lub socjaldemokratami

socjalistyczny ˌsɔt͡sʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
socialistisk
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm sɔˈt͡sʲjalʲism̥ n
socialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjalny adj
social
związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

socjolekt n
sociolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolog sɔˈt͡sʲjɔlɔk n
sociolog
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia ˌsɔt͡sʲjɔˈlɔɟja n
sociologi
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjopatia ˌsɔt͡sʲjɔˈpatʲja n
sociopati
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości podobne do psychopatii, przejawiające się nierespektowaniem podstawowych norm moralnych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie;

socynianin ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
socinianer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

soczewica ˌsɔt͡ʃɛˈvʲit͡sa n
linse
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju soczewica (1.1)
(spożywczy) nasiona soczewicy (1.2)

soczewka sɔˈt͡ʃɛfka n
linse
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;

soczewka kontaktowa sɔˈt͡ʃɛfka ˌkɔ̃ntakˈtɔva n
kontaktlinse
soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;

soczysty sɔˈt͡ʃɨstɨ adj
saftig
zawierający dużo soku, pełen soku

soda oczyszczona n
natron
(chemia, chemiczny) (spożywczy) handlowa nazwa wodorowęglanu sodu;

sofa ˈsɔfa n
sofa
rodzaj niskiej kanapy

soja ˈsɔja n
soja sojabønne
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;
(spożywczy) ziarna soi (1.1)

sojonez n
sojamayo
(spożywczy) (neologizm) wegański zamiennik majonezu na bazie napoju sojowego

sojowy sɔˈjɔvɨ adj
soja
zrobiony z soi

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
allieret
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok sɔk n
juice saft
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;
saft plantesaft
(botanika, botaniczny) płyn w organizmach roślin

sok żołądkowy ˈsɔɡ ˌʒɔwɔ̃ntˈkɔvɨ n
mavesyre
(medycyna, medyczny) jeden z soków trawiennych;

sokoli wzrok sɔˈkɔlʲi ˈvzrɔk n
falkeblik
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo dobry wzrok

sokół ˈsɔkuw n
falk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sola ˈsɔla n
søtunge tunge
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solarium sɔˈlarʲjũm n
solarie solarium
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne
solarie solarium solcenter
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gabinet kosmetyczny świadczący usługi z użyciem solarium (1.1)

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕt͡ɕ n
solidaritet
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solidarny adj
solidarisk
wykazujący się solidarnością

soliter n
solitærplante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) samotne drzewo (krzew) w otwartym terenie, pełniące funkcję dekoracyjną;

solić ˈsɔlʲit͡ɕ v
salte
przyprawiać potrawy solą

solniczka sɔlʲˈɲit͡ʃka n
saltbøsse
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

solny adj
salt
związany z solą, dotyczący soli

somnambulik ˌsɔ̃mnãmˈbulʲik n
søvngænger
(medycyna, medyczny) osoba wykonująca czynności (np. chodzenie, mówienie) nieświadomie podczas snu; lunatyk

sonata sɔ̃ˈnata n
sonate
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonda ˈsɔ̃nda n
meningsmåling
(socjologia, socjologiczny) badanie opinii publicznej
sonde
(astronomia, astronomiczny) bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy;
(medycyna, medyczny) przyrząd w postaci rurki wykorzystywany do badania przewodu pokarmowego lub układu oddechowego

sondaż n
meningsmåling meningsundersøgelse opinionsundersøgelse
badanie opinii publicznej

sondować v
sondere
zgłębiać informacje, przeprowadzać sondaż

sopran ˈsɔprãn n
sopran
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;
(potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

sopranistka ˌsɔprãˈɲistka n
sopransangerinde
kobieta, która śpiewa sopranem

sortowanie n
sortering
dzielenie na grupy według przyjętych kryteriów
porządkowanie, układanie w określonej kolejności

sortować sɔrˈtɔvat͡ɕ v
sortere
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów
układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

sos sɔs n
sovs sauce
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
sojasovs sojasauce
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej;

sos tatarski ˈsɔs taˈtarsʲci n
tatarsauce tatarsovs
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sosjerka sɔˈsʲjɛrka n
sauceskål sovseskål
(gastronomia) naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

sosna ˈsɔsna n
fyr fyrretræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

soul n
soul
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych;

sowa ˈsɔva n
ugle
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowiecki sɔˈvʲjɛt͡sʲci adj
sovjetisk
radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sowietolog n
sovjetolog
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii

spacer ˈspat͡sɛr n
spadseretur
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spadająca gwiazda n
stjerneskud
(przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) meteor

spadać ˈspadat͡ɕ v
falde
tworzyć pochyłość
zmniejszać się
falde styrte
lecieć bezwładnie w dół

spadek ˈspadɛk n
arv
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
faldskærm
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadówa interjection
skride
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

spadź spat͡ɕ n
honningdug
gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
spaghetti spagetti
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalić za sobą mosty ˈspalʲid͡ʑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ v
bryde alle broer bryde alle broer bag sig brænde alle broer brænde alle broer bag sig
(książkowy) uniemożliwić sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zerwać z kimś lub z czymś nieodwołalnie

spalony adj
brændt
zniszczony poprzez ogień

spalony n
offside
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spaniel ˈspãɲɛl n
spaniel
(kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spastyka n
spasticitet
(medycyna, medyczny) utrzymujący się stan zwiększonego napięcia mięśni

spawacz ˈspavat͡ʃ n
svejser
robotnik zajmujący się spawaniem

spawarka n
svejseaggregat svejseapparat svejseværk
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do spawania

spawać ˈspavat͡ɕ v
svejse
(technologia, technika, techniczny) łączyć coś techniką spawania

spazm n
spasme
(medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać spat͡ɕ v
sove
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości
(eufemistycznie) mieć stosunek płciowy

spać jak kamień ˈspat͡ɕ ˈjak ˈːãmʲjɛ̇̃ɲ v
sove som en sten
spać bardzo głęboko

specjalista ˌspɛt͡sʲjaˈlʲista n
specialist
osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie
specialist speciallæge
(medycyna, medyczny) lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe

specjalizować się v
specialisere sig
być znawcą, profesjonalistą w danej dziedzinie; zajmować się czymś profesjonalnie

specjalna operacja wojskowa n
særlig militær operation
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie rosyjskiej operacji na Ukrainie w lutym 2022 r.

specjalny spɛˈt͡sʲjalnɨ adj
speciel
mający szczególne, wyjątkowe właściwości
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

specyficzny ˌspɛt͡sɨˈfʲit͡ʃnɨ adj
specifik
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)
wyróżniający się na tle innych

spedytor n
speditør
(transport, transportowy) osoba lub firma organizująca i nadzorująca transport towarów, pośrednicząca między nadawcą a przewoźnikiem;

spektakularny ˌspɛktakuˈlarnɨ adj
spektakulær
sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

spektrometr n
spektrometer
(fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru widma elektromagnetycznego, w szczególności optycznego;

spekulant spɛˈkulãnt n
spekulant
człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

spekulatywny adj
spekulativ
(ekonomia, ekonomiczny) związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku
dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach

speleolog n
speleolog
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) naukowiec zajmujący się speleologią

speleologia ˌspɛlɛɔˈlɔɟja n
speleologi
(geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

sperma ˈspɛrma n
sæd sperm sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spermacet n
spermacet
(chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota;

spełniać ˈspɛwʲɲät͡ɕ v
opfylde
być zgodnym z wymaganiami
robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

spierać v
banke tæske tæve
bić dotkliwie

spijać śmietankę ˈspʲijät͡ɕ ɕmʲjɛˈtãnkɛ v
skumme fløden
(przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści wynikające z działania, które zostało już wykonane

spiker ˈspʲikɛr n
oplæser speaker
osoba zapowiadająca programy w radio lub telewizji lub czytająca przygotowane teksty

spinacz ˈspʲĩnat͡ʃ n
clips klips papirclips papirklips
(biurowość, biurowy) wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinka do włosów ˈspʲĩnka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hårnål
(fryzjerstwo, fryzjerski) zdobiony przedmiot do spinania włosów, najczęściej dla kobiet

spirala spʲiˈrala n
spiral
(matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego
(potocznie, potoczny) domaciczna wkładka antykoncepcyjna
coś podobnego do spirali (1.1)

spiralny spʲiˈralnɨ adj
spiralformet
taki, który ma kształt spirali

spirulina ˌspʲiruˈlʲĩna n
spirulina
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

spirytualistyczny ˌspʲirɨtu<sup>w</sup>alʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
spiritualistisk
związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕt͡ɕi n
indholdsfortegnelse
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek ˈspʲisɛk n
konspiration
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiłować spʲiˈwɔvat͡ɕ v
file
przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

spiż spʲiʃ n
gunmetal
(chemia, chemiczny) stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem;

splunąć v
spytte
wyrzucić z ust ślinę bądź coś, co się tam znajduje

spocząć v
hvile
(książkowy) usiąść gdzieś aby odpocząć
(książkowy) znaleźć się w jakimś określonym miejscu
zostać pochowanym w jakimś miejscu po śmierci

spod spɔt preposition
underfra
z miejsca poniżej czegoś

spodek ˈspɔdɛk n
underkop
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
bukser
(odzieżownictwo) (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spodziewać się spɔˈd͡ʑɛvat͡ɕ‿ɕɛ v
forvente
przewidywać jakieś zjawisko lub zachowanie
vente
czekać na kogoś / coś

spoilerować ˌspɔjlɛˈrɔvat͡ɕ v
spoile
(slangowo) zdradzać treść filmu lub książki

spojler n
spoiler
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania;
(motoryzacja) element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;

spojówka spɔˈjufka n
bindehinde
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

spokojnie spɔˈkɔjɲɛ adv
roligt
bez problemu, z łatwością, na pewno
bez wydarzeń, które mogłyby zakłócić spokój
monotonnie, jednostajnie
ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

spokojnie spɔˈkɔjɲɛ interjection
bare rolig ro på rolig nu
nawoływanie do spokoju

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
rolig stille
niedoznający i niepokazujący silnych uczuć
pełen ciszy, spokoju, nieburzliwy
stille rolig
o morzu, wodzie: niezmącony

spokój ˈspɔkuj n
ro
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania
cisza, brak hałasu, rumorów
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

sponsor ˈspɔ̃w̃sɔr n
sponsor
osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

spontaniczny adj
spontan
działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadycznie ˌspɔraˈdɨt͡ʃʲɲɛ adv
sporadisk
w sposób sporadyczny, bardzo rzadko

sporadyczny ˌspɔraˈdɨt͡ʃnɨ adj
sporadisk
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sport spɔrt n
sport idræt
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sportowiec spɔrˈtɔvʲjɛt͡s n
idrætsmand sportsmand
(sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sportowy spɔrˈtɔvɨ adj
sportiv sportslig
dotyczący sportu, związany ze sportem
sportslig
przestrzegający fair play

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ v
oprette udarbejde
(książkowy) wykonać, przygotować coś

sposób ˈspɔsup n
metode måde
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu
måde
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spot spɔt n
spot
krótki film reklamowy lub reklama w radiu

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
møde
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spotykać spɔˈtɨkat͡ɕ v
møde træffe
napotykać kogoś, widywać

spowiadać v
skrifte
(przenośnie, przenośnia) opowiadać o osobistych sprawach wybranej osobie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawać grzechy w spowiedzi

spowiednik spɔˈvʲjɛdʲɲik n
skriftefader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇t͡ɕ n
skrifte skriftemål syndsbekendelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo ˌspɔwɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ n
samfund
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność spɔˈwɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
samfund
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny spɔˈwɛt͡ʃnɨ adj
offentlig
taki, który jest własnością społeczeństwa; należy do ogółu ludzkiego
social
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spośród ˈspɔɕrut preposition
imellem mellem
przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

spożycie spɔˈʒɨt͡ɕɛ n
forbrug konsum konsumption konsumtion
(rzeczownik odczasownikowy) od spożyć; zużycie czegoś, konsumpcja

spożywanie ˌspɔʒɨˈvãɲɛ n
indtagelse konsumering konsumption konsumtion
jedzenie albo picie czegoś

spożywać spɔˈʒɨvat͡ɕ v
indtage
(książkowy) jeść albo pić coś

spożywczak n
dagligvarebutik dagligvareforretning
(handel, handlowy) sklep spożywczy

spożywczy spɔˈʒɨft͡ʃɨ n
fødevare-
sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
tørstig
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody
o ziemi, roślinach: wyschnięty

sprawa ˈsprava n
sag
to, co jest dla kogoś ważne

sprawca ˈspraft͡sa n
gerningsmand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia

sprawdzać ˈspravd͡zat͡ɕ v
kontrollere tjekke
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

sprawiać ˈspravʲjät͡ɕ v
forårsage
powodować, by coś się stało

sprawiedliwie ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ adv
retfærdigt
w sposób sprawiedliwy

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕt͡ɕ n
justits
(potocznie, potoczny) władza sądownicza
retfærdighed ret
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
retfærdig
o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością
o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości

spray sprɛj n
spray
płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;
spray spraydåse
pojemnik z taką zawartością

sprośny ˈsprɔɕnɨ adj
fræk
cechujący się brakiem przyzwoitości, wstydu; śmiały w dziedzinie seksu

sprzeciw ˈspʃɛt͡ɕif n
indsigelse indvending modstand
aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeciwiać się spʃɛˈt͡ɕivʲjät͡ɕ‿ɕɛ v
modsætte sig
być przeciwnym czemuś, być przeciwko czemuś lub komuś; nie zgadzać się z na coś (z czymś)

sprzeczny ˈspʃɛt͡ʃnɨ adj
modstridende
niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedawać spʃɛˈdavat͡ɕ v
sælge
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca spʃɛˈdaft͡sa n
sælger
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
salg
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzedażowy adj
salg
związany ze sprzedażą, dotyczący sprzedaży

sprzątaczka spʃɔ̃nˈtat͡ʃka n
rengøringsassistent rengøringskone rengøringsdame
kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

sprzątanie spʃɔ̃nˈtãɲɛ n
rengøring
przywracanie porządku i czystości

sprzątać ˈspʃɔ̃ntat͡ɕ v
rengøre
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
kobling
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) pedał sprzęgła, dźwignia sprzęgła

sprzęt spʃɛ̃nt n
udstyr
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

sprężać ˈsprɛ̃w̃ʒat͡ɕ v
komprimere sammentrykke
kompresować, zmniejszać objętość (o gazie), ściskać, zgniatać (przedmiot)

spust spust n
aftrækker
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

spuszczać ˈspuʃt͡ʃat͡ɕ v
løslade
(kynologia, kynologiczny) uwalniać ze smyczy
sænke
o cenie: obniżać
transportować na dół, zmieniać położenie na niższe, obniżać
o głowie: pochylać
zmieniać swoje położenie na niższe, obniżać się

spycharka spɨˈxarka n
bulldozer
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

spódnica spudʲˈɲit͡sa n
nederdel skørt
(krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;
skørt
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta będąca obiektem pożądania

spójnik ˈspujɲik n
bindeord konjunktion
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór spur n
tvist modsætningsforhold tvistighed uenighed uoverensstemmelse
różnica zdań, stanowisk, interesów

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
konsonant medlyd
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółgłoskowy adj
konsonantisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze spółgłoską, dotyczący spółgłoski

spółka ˈspuwka n
selskab
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;
(potocznie, potoczny) porozumienie, układ

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈt͡sɨjna n
aktieselskab
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka komandytowa n
kommanditselskab
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością n
anpartsselskab selskab med begrænset ansvar
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;

spółka zależna ˈspuwka zaˈlɛʒna n
datterselskab
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu

spóźniać się ˈspuʑɲät͡ɕ‿ɕɛ v
blive komme være forsinket for sent
być za późno, nie przychodzić na czas
tabe
o zegarze wskazywać czas opóźniony w stosunku do rzeczywistego

spłacać v
afbetale
płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

spłukany adj
flad
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

squash n
squash
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

sracz srat͡ʃ n
lokum
(grubiański, grubiańsko) ubikacja

sraczka ˈsrat͡ʃka n
møllebæ tyndskid
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie

srajtaśma srajˈtaɕma n
lortepapir
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) papier toaletowy

srać srat͡ɕ v
skide
(wulgarnie, wulgaryzm) (fizjologia, fizjologiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy
(wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć kogoś lub coś, kpić sobie z czegoś, gwizdać na coś

srebrnobiały adj
sølvhvid
biały o srebrnym odcieniu

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
sølv
przypominający kolor srebra

srebrny medal ˈsrɛbrnɨ ˈmɛdal n
sølvmedalje
medal przyznawany za drugie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

srebrny medalista n
sølvmedaljevinder
(sport, sportowy) sportowiec, który zdobył srebrny medal

srebro ˈsrɛbrɔ n
sølv
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;
(sport, sportowy) srebrny medal
biały, błyszczący metal szlachetny, surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
wyrób, zwłaszcza naczynie, ze srebra (1.2)

sroka ˈsrɔka n
skade husskade
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
stor tornskade
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;

sromotnik bezwstydny n
almindelig stinksvamp præstepik stinksvamp
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Phallus impudicus, gatunek grzyba niejadalnego z rodziny sromotnikowatych;

ssak sːak n
pattedyr
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssaki n
pattedyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mammalia, gromada zwierząt należących do kręgowców;

ssanie ˈsːãɲɛ n
sug
(rzeczownik odczasownikowy) od ssać

ssać sːat͡ɕ v
suge
pić wyciągając z czegoś płyn ustami
(eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny
o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki
powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu
trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem

stabilizacja n
stabilisering
stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia

stacja ˈstat͡sʲja n
station
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją

stacja benzynowa ˈstat͡sʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
tankstation benzinstation tank
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kolejowa n
togstation
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;

stacyjka n
tændingslås
(motoryzacja) przełącznik z zamkiem do uruchamiania silnika pojazdu przy pomocy klucza

staczać się po równi pochyłej ˈstat͡ʃat͡ɕ‿ɕɛ pɔ‿ˈruvʲɲi pɔˈxɨwɛj idiom
på skråplan
stawać się coraz gorszym, tracić na wartości

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
stadion
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;
(historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

stado ˈstadɔ n
flok hjord
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;
hjord
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)
(zootechnika, zootechniczny) hodowlana grupa zwierząt

stagflacja stakfˈlat͡sʲja n
stagflation
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja staɡˈnat͡sʲja n
stagnation
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia ˈstajɲa n
hestestald stald
(zootechnika, zootechniczny) budynek przeznaczony na pomieszczenie dla koni;

stajnia Augiasza ˈstajɲa ːwʲˈɟaʃa n
augiasstald
coś zaniedbanego, zapuszczonego, zabałaganionego, co możliwe jest do uporządkowania jedynie największym wysiłkiem

stal stal n
stål
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit staˈlaɡmʲit n
stalagmit
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt staˈlaktɨt n
stalaktit
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stale ˈstalɛ adv
konstant
(potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
stalinisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalinowski adj
stalinistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizmem albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stalówka staˈlufka n
pennespids
końcowa, robocza część pióra;

stan stãn n
stat
(dawniej, dawny) państwo
stat tilstand
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
tilstand stat
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stan cywilny ˈstãn t͡sɨˈvʲilnɨ n
civilstand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
stilling
pozycja w hierarchii zawodowej
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić stãˈnɔvʲit͡ɕ v
udgøre
być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym
składać się na coś, tworzyć coś

stanąć ˈstãnɔ̃ɲt͡ɕ v
stå op
o człowieku, zwierzętach: powstać, dźwignąć się na nogi

stara miłość nie rdzewieje ˈstara ˈmʲiwɔɕt͡ɕ ˌɲɛ‿rd͡zɛˈvʲjɛ̇jɛ proverb
gammel kærlighed ruster ikke
miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu

stara panna n
gammeljomfru
(pejoratywnie, pejoratywny) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

staranny staˈrãnːɨ adj
omhyggelig
(o osobie) zajmujący się czymś sumiennie
taki, który wykonano ze starannością, pietyzmem, dokładnie

starać się ˈstarat͡ɕ‿ɕɛ v
bestræbe sig
zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starczać v
række være nok være tilstrækkelig
być w wystarczającej ilości albo liczbie

starczowzroczność n
alderssyn gammelmandssyn gammelsyn
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

staro-cerkiewno-słowiański adj
oldkirkeslavisk
odnoszący się do staro-cerkiewno-słowiańskiego (1.1), związany z tym językiem

staro-cerkiewno-słowiański n
oldkirkeslavisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;

staroangielski ˌstarɔãŋʲˈɟɛlsʲci adj
gammelengelsk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Anglii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Anglii

starodawny adj
gammeldags
przynależny dalekiej przeszłości

staromodny adj
gammeldags
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staronordyjski adj
oldnordisk
związany z językami, zwyczajami lub czasami staronordyjskimi, dotyczący języków, zwyczajów lub czasów staronordyjskich

staronordyjski n
oldnordisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

starotestamentowy adj
gammeltestamentlig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

starość ˈstarɔɕt͡ɕ n
alderdom
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕt͡ɕ n
antik antikken
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 roku p.n.e. do schyłku V wieku n.e.;

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
antik forhistorisk
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności
gammeldags
istniejący od bardzo dawna

starszy ˈstarʃɨ adj
ældre
w wieku dojrzałym, niemłody

start start n
start
miejsce, w którym coś zaczyna się
czyjś udział w zawodach, w wyborach itp.
start begyndelse
chwila, w której coś zaczyna się

start-up n
start-up startup startup-virksomhed startupvirksomhed
(ekonomia, ekonomiczny) nowo założone przedsiębiorstwo z szansą na szybki i dochodowy rozwój;

startować starˈtɔvat͡ɕ v
begynde starte
rozpoczynać bieg, wyścig lub inną konkurencję sportową
starte
(potocznie, potoczny) o jakiejś działalności: rozpoczynać się
stawać do zawodów, wyborów

stary ˈstarɨ adj
gammel
mający wiele lat, niemłody
nieaktualny, nieważny
o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia
długo istniejący, mający wieloletnią tradycję

starzec ˈstaʒɛt͡s n
olding
stary mężczyzna

statek ˈstatɛk n
skib fartøj
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną

statek kosmiczny n
rumfartøj rumskib
(astronautyka, astronautyczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statek pasażerski n
passagerskib
(marynarka) statek przeznaczony do przewozu ludzi;

status ˈstatus n
status
położenie, pozycja (np. społeczna)

statyczny staˈtɨt͡ʃnɨ adj
statisk
będący w bezruchu
niepodatny na zmiany

statyka n
statik
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki fizycznej, zajmujacy sie równowagą sił i momentów sił działających na nieruchome ciała materialne

statystyczny ˌstatɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
statistisk
odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka staˈtɨstɨka n
statistik
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

statyw ˈstatɨf n
stativ
(technologia, technika, techniczny) podstawa, najczęściej w postaci trójnogu ze składanymi nogami, wykonana z metalu lub drewna, służąca do stabilizowania mocowanych na niej przyrządów, np. aparatu fotograficznego, kamery, urządzeń geodezyjnych

staw staf n
led
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈt͡ɕɔvɨ n
albueled
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawać ˈstavat͡ɕ v
blive stiv
(potocznie, potoczny) o penisie: przechodzić w stan erekcji
holde op stoppe
przestawać działać
møde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stawiać się (np. w sądzie, na rozprawie)
række
(przestarzałe, przestarzały) wystarczać
stå op
unosić się w kierunku pionowym
blive
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś
tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić

stawiać ˈstavʲjät͡ɕ v
bygge rejse
budować
give
kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol
stille sætte
tak przemieszczać przedmiot, by stał
sætte
określać przedmiot swojego zakładu
sætte vædde
określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu
modsætte sig
(potocznie, potoczny) dawać opór
møde
przybywać na żądanie

stawić czoła v
se i øjnene spille mod stå over for være oppe mod
zmierzyć się z trudnościami lub przeciwstawić się czemuś potężnemu

stać stat͡ɕ v
stå
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych
(potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)

stała ˈstawa n
konstant
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;

stały ˈstawɨ adj
jævn
(elektryczność) o prądzie: nie zmieniający swojego napięcia z upływem czasu
konstant stabil stadig
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień
niezmieniający się

stearyna n
stearin
(chemia, chemiczny) biała lub żółtawa substancja, będąca mieszaniną kwasu palmitynowego, kwasu stearynowego oraz nieznacznej ilości kwasów nienasyconych, stosowana m.in. do produkcji świec, mydeł, past, a także w farmacji i przemyśle;

stek stɛk n
steak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stela n
stele
(archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca czyny władcy

stempel ˈstɛ̃mpɛl n
stempel
przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu;

stenografia ˌstɛ̃nɔˈɡrafʲja n
stenografi
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

stenograficzny adj
stenografisk
związany z stenografią; wykonany metodą stenografii

ster stɛr n
ror
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterburta n
styrbord
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prawa burta statku patrząc z rufy na dziób

sterczeć ˈstɛrt͡ʃɛt͡ɕ v
stikke ud
wystawać poza jakąś powierzchnię, stać na sztorc

stereofoniczny adj
stereofonisk
(elektronika, elektroniczny) (akustyka, akustyczny) taki, który wykorzystuje technikę stereofonii

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
stereotyp
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;
(poligrafia) rodzaj matrycy drukarskiej do druku wypukłego

stereotypowy ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɨ adj
stereotyp
zawsze taki sam, powtarzający się bez zmian
zgodny ze stereotypem, niezmienny, szablonowy, tradycyjny

sterowanie ˌstɛrɔˈvãɲɛ n
styring
(rzeczownik odczasownikowy) od sterować

sterować stɛˈrɔvat͡ɕ v
styre
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczać kierunek za pomocą steru
kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś
kontrolować pracę urządzenia

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
driver
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera

sterylizacja n
sterilisation sterilisering
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.;
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych

sterylizować v
sterilisere
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) niszczyć mikroorganizmy i ich spory
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) pozbawiać płodności

stetoskop n
stetoskop
(medycyna, medyczny) przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania pacjenta;

steward ˈstʲju<sup>w</sup>art n
steward
(lotnictwo, lotniczy) (morski) członek załogi statku lub samolotu obsługujący pasażerów;

stewardesa ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa n
stewardesse
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;
(morski) członkini załogi statku obsługująca pasażerów;

sto stɔ cardinalNumeral
hundrede hundred
liczba 100;

sto stɔ indefiniteCardinalNumeral
hundred hundrede
(przenośnie, przenośnia) bardzo dużo

stochastyczny adj
stokastisk
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek

stocznia ˈstɔt͡ʃʲɲa n
værft
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stoczniowiec n
værftsarbejder
pracownik stoczni

stoicki adj
stoisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do stoicyzmu
(potocznie, potoczny) odznaczający się spokojem, opanowaniem, stoicyzmem

stojak ˈstɔjak n
stander
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać

stok stɔk n
skråning hældning
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

stokrotka stɔˈkrɔtka n
tusindfryd
(potocznie, potoczny) kwiat stokrotki (1.2)

stokłosa n
hejre
(botanika, botaniczny) bromus L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

stolica stɔˈlʲit͡sa n
hovedstad
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stonka ˈstɔ̃nka n
coloradobille
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈt͡ʃãna n
coloradobille kartoffelbille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
tusindben
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży

stop stɔp interjection
standse
= stój(cie), zatrzymaj(cie) się

stop stɔp n
legering
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa ˈstɔpa n
fod
jednostka długości, używana w niektórych krajach;
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)
fod pote
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
fod versefod versfod
najmniejsza jednostka miary wierszowej;

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
grad
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami
(matematyka, matematyczny) maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian;
(poligrafia) (zobacz) stopień pisma
grad mål styrke
wielkość, rozmiar, zasięg, poziom, intensywność, nasilenie jakiejś czynności
grad vinkelgrad
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
karakter
ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów
rang grad
czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych
trin trappetrin
każda z części schodów uniesiona do góry

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
superlativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
komparativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopka ˈstɔpka n
trykfod
(technologia, technika, techniczny) (krawiectwo) część maszyny do szycia dociskająca szytą tkaninę do płytki ściegowej

stopniowanie n
gradbøjning
(gramatyka) odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
gradvis gradvist trinvis trinvist
nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stopniowy stɔpʲˈɲɔvɨ adj
gradvis
(książkowy) mający powolny przebieg, zachodzący etapami

stos stɔs n
ligbål
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego
stabel stak
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosowanie ˌstɔsɔˈvãɲɛ n
anvendelse benyttelse brug
używanie czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosowny stɔˈsɔvnɨ adj
passende formålstjenlig hensigtsmæssig adækvat nyttig rigtig
(książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek stɔˈsũnɛk n
relation forhold sammenhæng
zależność między różnymi elementami
samleje
współżycie seksualne, akt płciowy, stosunek płciowy

stosunek przerywany stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ n
afbrudt samleje coitus interruptus
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥t͡ɕɔvɨ n
samleje
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo adv
relativt forholdsvis forholdsvist
w stosunku do czego lub kogo

stowarzyszać v
forene
łączyć osoby lub grupy osób w jedną organizację dążącą do uskuteczniania wspólnych zamierzeń
forene sig forenes
łączyć się z osobami lub grupami osób w jedną organizację dążącą do uskuteczniania wspólnych zamierzeń

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
forening
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołowy stɔˈwɔvɨ adj
bord-
dotyczący stołu, związany ze stołem

stołówka stɔˈwufka n
kantine
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek ˈstɔʒɛk n
kegle
(geometria) bryła powstała przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

stożkowy stɔʃˈkɔvɨ adj
konisk kegleformet
taki, który ma kształt stożka

strach strax n
angst frygt
(psychologia, psychologiczny) uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
fugleskræmsel
(rolnictwo, rolniczy) kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strachliwy straxˈlʲivɨ adj
ængstelig sky
o osobie, która często i łatwo ulega strachowi

stracić rozum ˈstrat͡ɕit͡ɕ ˈrɔzũm v
gå fra forstanden være fra forstanden
zachowywać się nierozsądnie, irracjonalnie

stracić twarz ˈstrat͡ɕit͡ɕ ˈtfaʃ v
tabe ansigt miste ansigt
stracić honor, mieć powody do wstydu

strajk strajk n
strejke
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajk głodowy n
sultestrejke
głodówka podjęta w ramach protestu;

straszliwy straʃˈlʲivɨ adj
skrækkelig
coś bardzo strasznego, przerażającego

strasznie ˈstraʃʲɲɛ adv
frygteligt skrækkeligt
przerażająco, groźnie, niesamowicie
skrækkeligt
(potocznie, potoczny) bardzo, niezmiernie, nadzwyczaj
skrækkeligt uhyggeligt
bardzo źle, okropnie

straszny ˈstraʃnɨ adj
forfærdelig skrækkelig
(potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
okropny, nieprzyjemny
frygtelig forfærdelig skrækkelig
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

strata ˈstrata n
tab
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strateg ˈstratɛk n
strateg
osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami

strategia straˈtɛɟja n
strategi
ogólny plan działań, szerszy od taktyki
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów

stratosfera n
stratosfære
(geofizyka) druga (nad troposferą) warstwa atmosfery, w której ma miejsce inwersja temperatury;

stratosferyczny adj
stratosfærisk
(geofizyka) związany z stratosferą, dotyczący stratosfery; znajdujący się w stratosferze

straż graniczna n
grænsevagt
(wojskowość, wojskowy) jednostka lub grupa funkcjonariuszy straży granicznej (1.1)

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
brandvæsen
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

strażacki adj
brand-
związany ze strażą pożarną, dotyczący straży pożarnej

strażak ˈstraʒak n
brandmand brandvæsen
osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica n
kontroltårn vagttårn
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;

strażnik ˈstraʒʲɲik n
vagt
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa ˈstrɛfa n
zone område
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
erogen zone
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

strefa klimatyczna n
klimabælte klimazone
obszar Ziemi, przyjmujący zazwyczaj postać równoleżnikowego pasa, w obrębie którego podobny przebieg mają elementy klimatu wybrane jako podstawa wydzielenia strefy (najczęściej temperatura powietrza, opad, ciśnienie atmosferyczne)

streptomycyna ˌstrɛptɔ̃mɨˈt͡sɨ̃na n
streptomycin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy;

stres strɛs n
stress
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

stringi ˈstrʲĩŋʲɟi n
g-streng
(krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

stroboskop n
stroboskop
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

strofa ˈstrɔfa n
strofe vers
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu lirycznego złożona z wersów

stroiciel strɔˈ<sup>j</sup>it͡ɕɛl n
stemmer
osoba, która stroi instrumenty muzyczne

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
stejl brat
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona ˈstrɔ̃na n
art diatese
(gramatyka) forma zdania zależna od wzajemnego stosunku podmiotu i orzeczenia;
side
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona bierna ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna n
lideform passiv
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona czynna ˈstrɔ̃na ˈt͡ʃɨ̃nːa n
aktiv handleform
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności;

stronniczość n
partiskhed
cecha tego, kto jest stronniczy

stront strɔ̃nt n
strontium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strug struk n
høvl
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struktura strukˈtura n
struktur
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
strøm
(przenośnie, przenośnia) duża ilość poruszających się osób lub rzeczy
ciecz lejąca się wąskim pasmem
å bæk
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

struna ˈstrũna n
streng
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa n
stemmebånd
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strusia polityka n
strudsepolitik strudspolitik
sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

struś struɕ n
struds
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych strɨx n
loft
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina strɨxʲˈɲĩna n
stryknin
(chemia, chemiczny) (toksykologia) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

stryczek ˈstrɨt͡ʃɛk n
strik strikke
(książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

stryj strɨj n
onkel farbror farbroder
brat ojca;

stryjenka strɨˈjɛ̃nka n
tante
żona stryja

strzaskać v
knuse smadre
z dużą siłą rozbić na kawałki
blive smadre
rozbić się na kawałki w wyniku uderzenia

strzał sṭʃaw n
skud
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni
(potocznie, potoczny) próba losowego zgadnięcia odpowiedzi
(sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki

strzała ˈsṭʃawa n
pil
pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka ˈsṭʃawka n
pil
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek albo miejsce
(botanika, botaniczny) Sagittaria L., rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych;

strzec sṭʃɛt͡s v
vogte værne
mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś

strzelanina n
skyderi
strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelać ˈsṭʃɛlat͡ɕ v
skyde
(fotografia) wykonywać zdjęcie
(potocznie, potoczny) dawać zgadywaną odpowiedź na pytanie
skyde fyre
oddawać strzał z broni
(sport, sportowy) kierować piłkę do bramki

strzelba ˈsṭʃɛlba n
haglbøsse bøsse haglgevær
długa śrutowa broń myśliwska;

strzelec ˈsṭʃɛlɛt͡s n
målscorer
(sport, sportowy) zawodnik, który strzelił bramkę
skytte
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą

strzemiączko sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇t͡ʃkɔ n
stigbøjle
(anatomia, anatomiczny) kosteczka słuchowa znajdująca się w uchu środkowym człowieka i ssaków;

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
stigbøjle
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzykawka n
sprøjte
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strój struj n
antræk outfit påklædning
określony rodzaj ubioru
stemning
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego

stróż struʃ n
vagt vægter
osoba pilnująca np. budynku

strąk strɔ̃ŋk n
bælg bælgfrugt
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

stręczycielstwo n
alfonseri
przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

student ˈstudɛ̃nt n
student studerende
osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka stuˈdɛ̃ntka n
studine
forma żeńska od: student

studiować stuˈdʲjɔvat͡ɕ v
studere læse
(edukacja, edukacyjny) uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia ˈstudʲɲa n
brønd
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stuk stuk interjection
banken
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) wyraz naśladujący odgłos stukania

stuk stuk n
bank
odgłos powstający przy zderzeniu twardych przedmiotów

stulecie stuˈlɛt͡ɕɛ n
hundredeår
setna rocznica

stulejka stuˈlɛjka n
fimosis forhudsforsnævring phimosis
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;

stuletni stuˈlɛtʲɲi adj
hundredårig
mający sto lat
trwający sto lat

stwardnienie rozsiane stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ n
multipel sklerose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzać v
skabe
powoływać do istnienia

stwierdzać v
konstatere
dochodzić do wniosku

stwierdzenie stfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ n
udsagn
wypowiedź stwierdzająca coś, wypowiedź wyrażająca przekonanie o czymś

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
væsen kræ
zwierzę lub człowiek

stwórca n
skaber
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;
ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

styczeń ˈstɨt͡ʃɛ̃ɲ n
januar glugmåned
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

stygmatyzacja ˌstɨɡmatɨˈzat͡sʲja n
stigmatisering
proces nadawania, często negatywnych, określeń osobom, grupom lub kategoriom społecznym

styl stɨl n
stil
sposób czyjegoś postępowania, zachowania
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

styl życia n
livsstil
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;

stylista stɨˈlʲista n
stylist
osoba tworząca czyjś wizerunek, doradzając odpowiedni strój, makijaż, fryzurę itp.
projektant mody, fryzur, wnętrz itp.

stylistyczny adj
stilistisk
związany ze stylistyką, dotyczący stylistyki

stylizacja n
stilisering
nadawanie czemuś pewnego stylu

stymulacja n
stimulation
(biologia, biologiczny) wywoływanie stanu pobudzenia w organizmie przez bodziec zewnętrzny
pobudzanie do aktywności, rozwoju

stymulować ˌstɨ̃muˈlɔvat͡ɕ v
stimulere
pobudzać do działania

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
stipendium stipendie
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stypendysta n
stipendiat
osoba, która otrzymuje stypendium, jest na stypendium

stówa ˈstuva n
hund
(potocznie, potoczny) banknot o wartości stu podstawowych jednostek monetarnych

stół stuw n
bord
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd stɔ̃nt pronoun
herfra
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz
z tego powodu

stąpać ˈstɔ̃mpat͡ɕ v
træde
stawiać kroki

stępka ˈstɛ̃mpka n
køl
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie n
koncentration
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

stłuczka ˈstwut͡ʃka n
glasaffald
ogół szklanych pozostałości po stłuczonych przedmiotach, recyklingowy surowiec szklarski

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi n
swahili
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subarktyczny adj
subarktisk
związany z obszarem wokół Arktyki, dotyczący obszaru wokół Arktyki

subkultura n
subkultur
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

sublimacja n
sublimation sublimering
(fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia ze stałego na gazowy, z pominięciem fazy ciekłej;

substancja supˈstãnt͡sʲja n
substans
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

substancja czynna supˈstãnt͡sʲja ˈt͡ʃɨ̃nːa n
aktiv substans
(medycyna, medyczny) (biochemia, biochemiczny) substancja jakiegokolwiek pochodzenia, która może spowodować zmiany w procesach fizjologicznych lub biochemicznych organizmów żywych, stanowiąca podstawę leku;

substytucja ˌsupstɨˈtut͡sʲja n
erstatning substitution
zastąpienie jednych rzeczy, pojęć, usług itp. innymi

subtelnie supˈtɛlʲɲɛ adv
subtilt
w sposób subtelny, delikatny; z taktem, z umiarem

subtelność supˈtɛlnɔɕt͡ɕ n
subtilitet
cecha tego, co subtelne

subtelny supˈtɛlnɨ adj
subtil
o niewielkim natężeniu, nieznaczny
wnikliwy, biorący pod uwagę szczegóły
taktfuld
taktowny

suchość n
tørhed
cecha tego, co suche

suchy ˈsuxɨ adj
tør
nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

suchy lód ˈsuxɨ ˈlut n
tøris
(chemia, chemiczny) zestalony dwutlenek węgla;

sudoku suˈdɔku n
sudoku
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufiks ˈsufʲiks n
suffiks endelse
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit ˈsufʲit n
loft
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufler ˈsuflɛr n
sufflør
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

sufrażystka n
suffragette
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);

sugestywny ˌsuɡɛˈstɨvnɨ adj
suggestiv
wywierający silny wpływ na czyjeś myśli i wyobraźnię, narzucający komuś sposób myślenia; bardzo przekonujący

suicydologia ˌsu<sup>j</sup>it͡sɨdɔˈlɔɟja n
suicidologi
(psychologia, psychologiczny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się problematyką samobójstw i szeroko pojętą autodestruktywnością;

suka ˈsuka n
tæve hundhund
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego
tæve mær
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

sukces ˈsukt͡sɛs n
succes
korzystny wynik

sukcesywny adj
gradvis successiv
taki, który dokonuje się etapami

sukienka suˈcɛ̃nka n
kjole
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

sukkub n
succubus
(mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;

suknia ˈsucɲa n
kjole
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukulent suˈkulɛ̃nt n
sukkulent
(botanika, botaniczny) roślina przystosowana do życia na gorących półpustyniach, posiadająca grube mięsiste pędy bądź liście, służące do gromadzenia wody;

sum sũm n
malle
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma ˈsũma n
sum
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania
pewna ilość pieniędzy

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
samvittighed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło;

sundzki adj
øresundsk
dotyczący Sundu, związany z Sundem

super ˈsupɛr adj
super
(potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały

superkontynent ˌsupɛrkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
superkontinent
(geologia, geologiczny) masa lądu składająca się z więcej niż jednego współczesnego kontynentu;

superlatyw n
superlativ
(gramatyka) najwyższy stopień przymiotnika i przysłówka

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
supermarked
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
supernova
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;

supernowoczesny adj
supermoderne
bardzo nowoczesny

superżywność n
superfood superfødevarer supermad
(neologizm) żywność pochodzenia roślinnego o wysokiej wartości odżywczej ((na przykład) wysokiej zawartości polifenoli lub antyoksydantów) mająca korzystne działanie na zdrowie

suplement n
supplement tillæg
(przestarzałe, przestarzały) uzupełnienie czegoś, dodatek do czegoś

suplement diety n
kosttilskud
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek zawierający składniki odżywcze mający stanowić uzupełnienie diety;

suport ˈsapɔrt n
supportband
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;

surowiczy adj
serøs
związany z surowicą, dotyczący surowicy

surowiec suˈrɔvʲjɛt͡s n
råvare råstof
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy suˈrɔvɨ adj
hård
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy
rå
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨt͡ʃnɨ adj
surreel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

sushi ˈsuʃʲi n
sushi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

suspendować v
suspendere
udzielać kary suspensy

susza ˈsuʃa n
tørke
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka suˈʃarka n
tørrestativ
konstrukcja, na której coś zawiesza się lub kładzie, by obeschło

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hårtørrer
(fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów;

suszarnia suˈʃarʲɲa n
tørreri
miejsce, pomieszczenie, w którym coś się suszy, np. pranie, produkty spożywcze

suszony adj
tørret
taki, który przeszedł proces suszenia

suszyć ˈsuʃɨt͡ɕ v
tørre
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody

sutek ˈsutɛk n
brystvorte
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

suwmiarka suvˈmʲjarka n
skydelære
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

sweter ˈsfɛtɛr n
sweater
(odzieżownictwo) grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

switch n
switch
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową;

swobodny sfɔˈbɔdnɨ adj
fri
niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom

swoją drogą
forresten for resten i øvrigt
…używana do wtrącenia czegoś co rzuca nowe światło na wcześniej omawiane zagadnienie

swój sfuj pronoun
sin
należący do wykonawcy czynności

syczeć ˈsɨt͡ʃɛt͡ɕ v
hvæse
emitować dźwięk przypominający głoskę s
mówić ze złością, z pasją

sygnalizacja n
signalering
(książkowy) przekazywanie na odległość umownych znaków

sygnalizować v
signalisere
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnał ˈsɨɡnaw n
signal
znak informacyjny lub ostrzegawczy
bodziec wywołujący reakcję zmysłów
dźwięk sygnalizujący coś
oznaka zapowiadająca nadejście czegoś

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
zionisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

syk sɨk n
hvislen
odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”

sylaba sɨˈlaba n
stavelse
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylur ˈsɨlur n
Silur
(geologia, geologiczny) trzeci okres ery paleozoicznej;

sylwetka sɨlˈvɛtka n
silhuet
kształt, zarys postaci lub rzeczy

symbioza n
symbiose
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
symbol
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
(sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;

symboliczny ˌsɨ̃mbɔˈlʲit͡ʃnɨ adj
symbolsk
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
taki, w którym występują symbole
związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
symmetri
(potocznie, potoczny) właściwość danego przedmiotu, według której możliwe jest podzielenie go na dwie połówki będące swoim lustrzanym odbiciem
równowaga i zgodność pomiędzy poszczególnymi elementami całości
(matematyka, matematyczny) właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego;

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
symfoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symonia n
simoni
(historia, historyczny, historycznie) praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
sympati
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny ˌsɨ̃mpaˈtɨt͡ʃnɨ adj
sympatisk sympatetisk
wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

sympatyk sɨ̃mˈpatɨk n
sympatisør tilhænger
osoba, która z czymś lub z kimś sympatyzuje

sympozjum sɨ̃mˈpɔzʲjũm n
symposium
spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
symptom
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle niepożądanego;

symptomatyczny adj
symptomatisk
charakterystyczny dla czegoś (np. choroby)

symultaniczny adj
simultan
(książkowy) odbywający się, zachodzący jednocześnie

syn sɨ̃n n
søn
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
synagoge
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
synapse
(biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;

synchroniczny adj
synkronisk
(książkowy) odbywający się w tym samym czasie

synchronizacja n
synkronisering
proces doprowadzenia do jednoczesnego działania, zgodności czasu lub rytmu różnych elementów, systemów, urządzeń albo czynności

syndrom n
syndrom
zespół cech charakterystycznych dla określonego, zwykle negatywnego, zjawiska w dziedzinie nauk ścisłych lub humanistycznych

syndykat n
syndikat
(ekonomia, ekonomiczny) związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia

syndykat zbrodni n
forbrydersyndikat
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza używająca brutalnych metod w dążeniu do realizacji zamierzonych celów

synod ˈsɨ̃nɔt n
synode
(administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich
(administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
synonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synonimiczny ˌsɨ̃nɔ̃ɲĩˈmʲit͡ʃnɨ adj
synonym
(językoznawstwo, językoznawczy) od: synonim; bliskoznaczny

synoptyczny adj
synoptisk
(meteorologia, meteorologiczny) związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody
taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości

syntetyczny ˌsɨ̃ntɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
syntetisk
taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę
taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
soveværelse
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena sɨˈrɛ̃na n
havfrue sirene
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
sirene
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
søko
(zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

syrop ˈsɨrɔp n
sirup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)

syrop glukozowy n
glukosesirup
(spożywczy) roztwór wodny o dużej zawartości glukozy oraz maltozy i dekstryn;

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
ahornsirup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

system ˈsɨstɛ̃m n
system
układ urządzeń współpracujących ze sobą;
sposób rozwiązywania, obsługi czegoś
ustrój, sposób organizacji życia

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈt͡sɨjnɨ n
styresystem operativsystem
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
filsystem
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

systematycznie ˌsɨstɛ̃maˈtɨt͡ʃʲɲɛ adv
systematisk
regularnie, powtarzalnie

systematyczny ˌsɨstɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ adj
systematisk
wykonany metodycznie, w sposób uporządkowany, według schematu

systemowy adj
systemisk
odnoszący się do systemu

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>at͡sʲja n
situation
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty adj
mæt
taki, który zaspokoił głód, najadł się

syzyfowa praca ˌsɨzɨˈfɔva ˈprat͡sa n
sisyfosarbejde
(przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów

szabat ˈʃabat n
sabbat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla ˈʃabla n
sabel
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą;
(sport, sportowy) broń szermiercza

szablon ˈʃablɔ̃n n
skabelon
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty
przyrząd służący do mechanicznego odtwarzania liter, kształtów lub całych rysunków

szach ʃax interjection
skak
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach ʃax n
skak
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;
shah
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲit͡sa n
skakbræt
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy ˈʃaxɨ n
skak
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacowanie ˌʃat͡sɔˈvãɲɛ n
skøn vurdering
(rzeczownik odczasownikowy) od szacować

szacować v
vurdere skønne
podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

szacunek ʃaˈt͡sũnɛk n
estimering skøn vurdering
(ekonomia, ekonomiczny) zliczenie wartości materialnej czegoś
respekt
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

szadź ʃat͡ɕ n
rim rimfrost
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa ˈʃafa n
skab
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir ˈʃafʲir n
safir
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;
safirblå
(książkowy) intensywny kolor ciemnoniebieski

szafka nocna n
natbord
niski mebel ustawiany przy łóżku

szal ʃal n
sjal halstørklæde
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛt͡s n
galning
osoba obłąkana, chora umysłowo

szaleć ˈʃalɛt͡ɕ v
rase
tracić panowanie nad sobą

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
galskab sindslidelse sindssyge sindsygeom vanvid
zabawa, dobre bawienie się
galskab sindssyge vanvid
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna

szalik ˈʃalʲik n
halstørklæde
pas materiału służący do owijania szyi

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
sindsyg
chory umysłowo
tosset
charakterystyczny dla osób szalonych (1.1-2)
tosset skør
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
shampoo
płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować ʃãˈnɔvat͡ɕ v
respektere
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szanowny adj
kære
przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

szansa ˈʃãw̃sa n
chance
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szantaż ˈʃãntaʃ n
afpresning
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvat͡ɕ v
afpresse
stosować szantaż wobec kogoś

szantażysta ˌʃãntaˈʒɨsta n
afpresser
ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szara myszka n
grå mus
(dosłownie) mała lub młoda mysz o szarym ubarwieniu
(przenośnie, przenośnia) dziewczyna lub kobieta cicha i skromna, raczej nieśmiała, nie ubierająca się wyzywająco lub nie wyróżniająca się z tłumu

szarawy ʃaˈravɨ adj
grålig
w kolorze podobnym do szarego

szariat ˈʃarʲjat n
sharia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlotka ʃarˈlɔtka n
æblekage
(cukiernictwo) kruche ciasto z jabłkami;

szaroniebieski adj
gråblå
koloru szarego o odcieniu niebieskim

szarotka alpejska n
ægte edelweiss
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leontopodium nivale subsp. alpinum, gatunek rośliny z rodziny astrowatych, występujący w wysokich górach;

szarozielony adj
grågrøn
zielony o szarym odcieniu

szary ˈʃarɨ adj
grå
w kolorze pośrednim między czarnym a białym
bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający

szarytka ʃaˈrɨtka n
sumpmejse
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z gatunku sikora uboga;

szarłat ˈʃarwat n
amarant
(botanika, botaniczny) roślina trawiasta z rodzaju Amaranthus;

szatnia ˈʃatʲɲa n
garderobe omklædningsrum
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szał ʃaw n
raseri
utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość

szałwia ˈʃawvʲja n
salvie
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczać ʃt͡ʃat͡ɕ v
pisse
(grubiański, grubiańsko) oddawać mocz

szczególnie ʃt͡ʃɛˈɡulʲɲɛ adv
især
zwłaszcza
særligt
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu
w sposób wyjątkowy, osobliwy, inaczej niż przeciętnie

szczególny ʃt͡ʃɛˈɡulnɨ adj
særlig
taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie
særskilt særlig
taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę

szczegółowo adv
detaljeret i detalje
w sposób szczegółowy, z uwzględnieniem szczegółów

szczegółowy ˌʃt͡ʃɛɡuˈwɔvɨ adj
detaljeret
mający cechy szczegółu; dokładny

szczekanie ʃt͡ʃɛˈkãɲɛ n
gøen
(kynologia, kynologiczny) wydawanie przez psa, lisa i inne psowate krótkiego, głośnego głosu służącego do komunikacji, wyrażania emocji i ostrzegania
odgłos słyszany, gdy pies szczeka

szczekać ˈʃt͡ʃɛkat͡ɕ v
gø
(zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

szczelina ʃt͡ʃɛˈlʲĩna n
revne sprække
wąski, podłużny otwór

szczelny adj
lufttæt
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczeniak ˈʃt͡ʃɛ̃ɲak n
hvalp
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały

szczenię ˈʃt͡ʃɛ̃ɲɛ n
hvalp
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczepienie ʃt͡ʃɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
vaccination
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku
vaccinering vaccination
(rzeczownik odczasownikowy) od szczepić, nazwa czynności

szczepionka ʃt͡ʃɛˈpʲjɔ̃nka n
vaccine
(medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepić ˈʃt͡ʃɛpʲit͡ɕ v
vaccinere
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczery ˈʃt͡ʃɛrɨ adj
ærlig oprigtig
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

szczodrość n
generøsitet
(książkowy) cecha tego, co szczodre; cecha tych, którzy są szczodrzy

szczoteczka do zębów ʃt͡ʃɔˈtɛt͡ʃka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tandbørste
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka ˈʃt͡ʃɔtka n
børste
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczudłak ˈʃt͡ʃudwak n
stylteløber
(ornitologia, ornitologiczny) Himantopus himantopus, średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych;

szczudło n
stylte
kij z podstawką pod stopę, do chodzenia nad ziemią

szczupak ˈʃt͡ʃupak n
gedde
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły ˈʃt͡ʃupwɨ adj
slank tynd
mający smukły kształt, mało tłuszczu
tynd
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) nieliczny, niewielki, o małej objętości

szczur ʃt͡ʃur n
rotte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczurek ˈʃt͡ʃurɛk n
rotteunge
mały lub młody szczur

szczurołap ʃt͡ʃuˈrɔwap n
rottefænger
człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;

szczurzyca n
rottehun
(zoologia, zoologiczny) samica szczura

szczuć ʃt͡ʃut͡ɕ v
hetze pudse
pobudzać psa do ataku

szczygieł ˈʃt͡ʃɨɟɛw n
stillids stillits
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyny ˈʃt͡ʃɨ̃nɨ n
pis
(pospolicie) mocz

szczypawka ʃt͡ʃɨˈpafka n
ørentvist
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczypać v
knibe nappe nive
ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę

szczypior ˈʃt͡ʃɨpʲjɔr n
purløg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

szczypta ˈʃt͡ʃɨpta n
nip
niewielka ilość jakiejś substancji sypkiej, taka jaką można ująć końcami palców

szczyt ʃt͡ʃɨt n
top tinde
najwyższy punkt góry
topmøde
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób

szczędzić ˈʃt͡ʃɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ v
spare
oszczędnie czegoś używać

szczęka ˈʃt͡ʃɛ̃ŋka n
kæbe
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny

szczęście ˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕɛ n
held lykke
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
lykke
uczucie radości i zadowolenia

szczęście w nieszczęściu n
held i uheld
szczęśliwy przypadek, który sprawił, że nieszczęście nie było tak groźne, jak się wydawało

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃt͡ʃɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
godt nytår
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwej drogi interjection
god rejse
życzenie dobrego i bezpiecznego podróżowania

szczęśliwie adv
heldigvis lykkeligvis til alt held
na szczęście

szczęśliwy ʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
heldig glad
korzystny
heldig lykkelig
przynoszący szczęście
lykkelig glad
odczuwający szczęście

szef ʃɛf n
chef boss
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szef kuchni n
køkkenchef
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) menedżer nadzorujący personel kuchenny

szejk n
sheik
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej
milkshake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

szekel ˈʃɛkɛl n
sekel
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi;
(starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) bliskowschodnia złota lub srebrna moneta
shekel
(jednostka monetarna) waluta Izraela;

szemrany ʃɛ̃mˈrãnɨ adj
lyssky mistænkelig skummel
podejrzany, nieuczciwy, nieczysty

szept n
hvisken
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptać ˈʃɛptat͡ɕ v
hviske
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg ˈʃɛrɛk n
række
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników

szeregowy ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ adj
seriel
ułożony w szereg; znajdujący się w szeregu; kolejny w szeregu

szeregowy ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ n
menig MG
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy;

szeroki ʃɛˈrɔci adj
bred
mający znaczny zasięg, dotyczący różnych spraw, osób, rzeczy
bred vid
mający określony wymiar poprzeczny

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
bredt
na określony wymiar w poprzek
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕt͡ɕ n
bredde
poprzeczny wymiar obiektu
breddegrad
(geografia, geograficzny) (zobacz) szerokość geograficzna

szeryf ˈʃɛrɨf n
sherif
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;
serif skraffering
(drukarstwo, drukarski) w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;

szerzyć ˈʃɛʒɨt͡ɕ v
udbrede udsprede
popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne

szesnastka ʃɛsˈnastka n
sekstener
nazwa liczby 16

szesnastkowy adj
heksadecimal
(matematyka, matematyczny) związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

szesnastoletni ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi adj
16-årig 16-års sekstenårig sekstenårs
mający szesnaście lat
trwający szesnaście lat

szesnasty ʃɛsˈnastɨ adj
sekstende
od 16

szesnaście ʃɛsˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
seksten
16

szewc ʃɛft͡s n
skomager
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

szewc bez butów chodzi ˈʃɛvd͡z bɛz‿ˈbutuf ˈxɔd͡ʑi proverb
smedens hest og skomagerens kone har ofte de dårligste sko
sytuacja, gdy brak komuś rzeczy, które sam wytwarza (bądź ma z nimi częsty kontakt)

sześcian ˈʃɛɕt͡ɕãn n
terning kube
(geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

sześciojęzyczny ˌʃɛɕt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
sekssproget
posługujący się sześcioma językami

sześciokąt ʃɛɕˈt͡ɕɔkɔ̃nt n
heksagon
(geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześcioletni ˌʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
6-årig 6-års seksårig seksårs
mający sześć lat
trwający sześć lat

sześciopak ʃɛɕˈt͡ɕɔpak n
sixpack
(handel, handlowy) paczka zbiorcza po sześć sztuk towaru
vaskebræt sixpack
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) wyraziste mięśnie brzucha

sześć ʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seks
liczba 6

sześćdziesiąt ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt cardinalNumeral
tres tresindstyve
liczba 60

sześćdziesiąt cztery ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireogtres
liczba 64

sześćdziesiąt dwa ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈdva cardinalNumeral
toogtres
liczba 62

sześćdziesiąt dziewięć ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
niogtres
liczba 69

sześćdziesiąt jeden ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enogtres
liczba 61

sześćdziesiąt osiem ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteogtres
liczba 68

sześćdziesiąt pięć ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femogtres
liczba 65

sześćdziesiąt siedem ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvogtres
liczba 67

sześćdziesiąt sześć ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksogtres
liczba 66

sześćdziesiąt trzy ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treogtres
liczba 63

sześćdziesiątka ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka n
60'er tresser
coś określone liczbą lub numerem 60
nazwa liczby 60

sześćdziesiątkaczwórka n
64'er fireogtresser
coś określone liczbą lub numerem 64
nazwa liczby 64

sześćdziesiątkadwójka n
62'er toogtresser
coś określone liczbą lub numerem 62
nazwa liczby 62

sześćdziesiątkadziewiątka n
69'er niogtresser
coś określone liczbą lub numerem 69
nazwa liczby 69

sześćdziesiątkajedynka n
61'er enogtresser
coś określone liczbą lub numerem 61
nazwa liczby 61

sześćdziesiątkapiątka n
65'er femogtresser
coś określone liczbą lub numerem 65
nazwa liczby 65

sześćdziesiątkasiódemka n
67'er syvogtresser
coś określone liczbą lub numerem 67
nazwa liczby 67

sześćdziesiątkaszóstka n
66'er seksogtresser
coś określone liczbą lub numerem 66
nazwa liczby 66

sześćdziesiątkatrójka n
63'er treogtresser
coś określone liczbą lub numerem 63
nazwa liczby 63

sześćdziesiątkaósemka n
68'er otteogtresser
coś określone liczbą lub numerem 68
nazwa liczby 68

sześćdziesiąty ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ adj
tresindstyvende tressende
od sześćdziesiąt

sześćdziesiąty czwarty ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireogtresindstyvende fireogtressende
od sześćdziesiąt cztery (64)

sześćdziesiąty drugi ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈdruɟi adj
toogtresindstyvende toogtressende
od sześćdziesiąt dwa (62)

sześćdziesiąty dziewiąty ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
niogtresindstyvende niogtressende
od sześćdziesiąt dziewięć (69)

sześćdziesiąty pierwszy ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enogtresindstyvende enogtressende
od sześćdziesiąt jeden (61)

sześćdziesiąty piąty ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femogtresindstyvende femogtressende
od sześćdziesiąt pięć (65)

sześćdziesiąty siódmy ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈɕudmɨ adj
syvogtresindstyvende syvogtressende
od sześćdziesiąt siedem (67)

sześćdziesiąty szósty ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈʃustɨ adj
seksogtresindstyvende seksogtressende
od sześćdziesiąt sześć (66)

sześćdziesiąty trzeci ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treogtresindstyvende treogtressende
od sześćdziesiąt trzy (63)

sześćdziesiąty ósmy ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ ˈusmɨ adj
otteogtresindstyvende otteogtressende
od sześćdziesiąt osiem (68)

sześćdziesięcioletni ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
tresårig
mający sześćdziesiąt lat
trwający sześćdziesiąt lat

sześćset ˈʃɛɕsɛt cardinalNumeral
seks hundrede
liczba 600

sześćsetny ʃɛɕˈsɛtnɨ adj
seks hundrede
od sześćset

szkaplerz ˈʃkaplɛʃ n
scapular
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit

szkarlatyna n
skarlagensfeber scarlatina
(medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna, najczęściej dotycząca dzieci, wywoływana przez paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), objawiająca się m.in. gorączką, bólem gardła, czerwoną, drobnoplamistą wysypką czy tzw. malinowym językiem;

szkic ʃʲcit͡s n
skitse
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku
(przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

szkicować v
skitsere
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
skelet
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;
(przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji

szklanka ˈʃklãnka n
glas
szklane naczynie, z którego się pije;
zawartość szklanki (1.1)
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty;

szklany ˈʃklãnɨ adj
glasagtig
przypominający szkło wyglądem lub dźwiękiem

szklarz n
glarmester glarmager
rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkliwo ˈʃklʲivɔ n
tandemalje emalje
(anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

szkocki ˈʃkɔt͡sʲci adj
skotsk
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda ˈʃkɔda n
skade
krzywda, strata

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
skadelig
przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
skadedyr
zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;

szkolny ˈʃkɔlnɨ adj
skole
związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkop ʃkɔp n
pølsetysker
(pogardliwie, pogardliwy) Niemiec;

szkorbut n
skørbug
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła ˈʃkɔwa n
skole
(edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna;
budynek, w którym mieści się szkoła (1.1)
kierunek w sztuce lub nauce
poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa
uczniowie i pracownicy takiej placówki

szkuner ˈʃkũnɛr n
skonnert
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło ʃkwɔ n
glas
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;
glasvare
(przenośnie, przenośnia) zbiorowo naczynia szklane; (także, też) jedno takie naczynie

szkło powiększające n
forstørrelsesglas
(technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu

szkło wodne n
vandglas
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór wodny mieszaniny krzemianów, mający wiele zastoswań w chemii budowlanej, przemysłowej i gospodarczej;

szlachcianka ʃlaxʲˈt͡ɕãnka n
adelsdame adelsfrue adelskvinde
członkini szlachty

szlachcic ˈʃlaxʲt͡ɕit͡s n
adelsmand
członek szlachty

szlachecki ʃlaˈxɛt͡sʲci adj
ædel
związany ze szlachtą, dotyczący szlachty
właściwy dla szlachty

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
ædel
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachtowanie n
slagtning
(rzeczownik odczasownikowy) od szlachtować

szlachtować ʃlaxˈtɔvat͡ɕ v
slagte
(przestarzałe, przestarzały) zarzynać bydło
(potocznie, potoczny) mordować ludzi

szlafmyca n
nathue
(dawniej, dawny) miękka czapka męska nakładana do spania; używana też jako poranne nakrycie głowy

szlafrok ˈʃlafrɔk n
badekåbe morgenkåbe slåbrok
(krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlagier n
slager
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo popularny utwór muzyczny, podbijająca listy przebojów; przebój
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej, charakteryzujący się sentymentalnymi tekstami i prostą, chwytliwą melodią

szlagwort n
parole slagord
hasło, slogan, wpadająca w ucho fraza, często fragment piosenki

szlauch ʃlawx n
slange
(potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa

szlezwicki adj
slesvigsk
związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (krainy w Niemczech i Danii)
związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (miasta w Niemczech)

szlezwiczanin n
slesviger
mieszkaniec Szlezwiku, ktoś pochodzący z tego miasta

szlifierka ʃlʲiˈfʲjɛrka n
slibemaskine sliber
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

szlifierka kątowa ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva n
vinkelsliber kantsliber
(technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;

szlifiernia n
sliberi
(rzemiosło, rzemieślniczy) warsztat pracy szlifierza

szlifować ʃlʲiˈfɔvat͡ɕ v
slibe
(technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować

szlug ʃluk n
smøg
(potocznie, potoczny) papieros

szmaragd ˈʃmarakt n
smaragd
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)
smaragdgrøn
intensywnie zielony kolor

szmaragdowy adj
smaragdgrøn
koloru intensywnie zielonego

szmata ˈʃmata n
klud
kawałek tkaniny, zwykle brudnej
liche, bezwartościowe ubranie

szminka ˈʃmʲĩnka n
læbestift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

sznur ʃnur n
snor
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
snørebånd snørelidse
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznyt ʃnɨt n
snitsår
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) cięcie lub blizna po samookaleczeniu;

szofer n
chauffør
zawodowy kierowca
chauffør fører
(przestarzałe, przestarzały) osoba kierująca pojazdem samochodowym

szok n
chok
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem
(medycyna, medyczny) niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu

szokować v
chokere
wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szokujący adj
chokerende
wzbudzający szok, zdziwienie, zbulwersowanie

szorstki ˈʃɔrstʲci adj
ru
mający niegładką, chropawą powierzchnię
o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie

szorty ˈʃɔrtɨ n
shorts
krótkie spodnie o sportowym kroju

szot n
shot
(spożywczy) (potocznie, potoczny) mała porcja mocnego alkoholu
skøde
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do ustawiania żagla pod właściwym kątem do kierunku wiatru;

szpachlować ʃpaxˈlɔvat͡ɕ v
spartle
likwidować nierówności i otwory w ścianach lub w suficie, nakładając zaprawę gipsową przy pomocy szpachli

szpagat ˈʃpaɡat n
spagat
ćwiczenie gimnastyczne polegające na rozciągnięciu nóg do linii poziomej;

szpak ʃpak n
stær
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag ˈʃparak n
asparges
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpic ʃpʲit͡s n
spids
ostra końcówka czegoś

szpic fiński ˈʃpʲit͡s ˈfʲĩj̃sʲci n
finsk spids
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii;

szpic japoński ˈʃpʲit͡sʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japansk spids japansk spidshund
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii;

szpieg ʃpʲjɛk n
spion
osoba zajmująca się szpiegostwem

szpieg przemysłowy n
industrispion
osoba potajemnie zdobywająca tajemnice handlowe przedsiębiorstwa i przekazująca je zleceniodawcy

szpiegostwo n
spionage
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegostwo przemysłowe n
industrispionage
potajemne zdobywanie tajemnic handlowych pewnego przedsiębiorstwa i przekazywanie ich zleceniodawcy

szpilka ˈʃpʲilka n
knappenål
(krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny
nål
(botanika, botaniczny) wąski, ostry liść u drzew iglastych
stilet
(obuwnictwo, obuwniczy) cienki i wysoki obcas w bucie
stilet stilethæl
(obuwnictwo, obuwniczy) kobiecy but ze szpilką (1.2)

szpinak ˈʃpʲĩnak n
spinat
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpital ˈʃpʲital n
hospital sygehus
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital polowy n
felthospital
(medycyna, medyczny) tymczasowa kliniczna instytucja medyczna obsługująca rannych żołnierzy, ofiary katastrof i klęsk żywiołowych;

szpital psychiatryczny n
psykiatrisk hospital psykiatrihospital
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpros ʃprɔs n
sprosse vinduessprosse
wewnętrzna listwa dzieląca okno (rzadziej drzwi) na części – kwatery

szprycha ˈʃprɨxa n
ege eger
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szpulka ˈʃpulka n
spole
walec, na który nawija się np. nić

szron ʃrɔ̃n n
rim rimfrost
warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztacheta n
stolpe
wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

sztafeta n
stafet
(przenośnie, przenośnia) seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły
(sport, sportowy) bieg ze zmiennikami

sztaluga n
staffeli
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar ˈʃtãndar n
banner
(przenośnie, przenośnia) idea lub wartość, na którą ktoś publicznie się powołuje
banner fane
chorągiew o ustalonych barwach, często ze znakiem (godłem), która jest symbolem zorganizowanej zbiorowości (np. organizacji, związku lub narodu);

sztanga ˈʃtãŋɡa n
stang
(potocznie, potoczny) karton papierosów
vægtstang
(sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

sztokholmczyk ʃtɔkˈxɔlm̥t͡ʃɨk n
stockholmer
mieszkaniec Sztokholmu

sztokholmski ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci adj
stockholmsk
odnoszący się do miasta Sztokholm

sztuciec ˈʃtut͡ɕɛt͡s n
et stykke bestik
przedmiot służący do jedzenia: nóż, widelec lub łyżka;

sztuczna inteligencja n
kunstig intelligens
(informatyka, informatyczny) inteligencja wykazywana przez urządzenia sztuczne;

sztuczna szczęka ˈʃtut͡ʃna ˈʃt͡ʃɛ̃ŋka n
gebis
(stomatologia, stomatologiczny) proteza naturalnego uzębienia

sztuczny ˈʃtut͡ʃnɨ adj
kunstig
imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuczny satelita n
kunstig satellit
(astronomia, astronomiczny) obiekt stworzony przez człowieka, który został wystrzelony w przestrzeń kosmiczną i krąży wokół Ziemi lub innej planety;

sztuka ˈʃtuka n
kunst
(sztuka) twórczość artystyczna
kunst færdighed kunnen
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności
stykke skuespil
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór sceniczny, przedstawienie
stykke styk
pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element

sztuka walki n
kampkunst
(sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

szturchać v
pirke
delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce ˈʃtut͡ɕt͡sɛ n
bestik
komplet sztućców

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
stiv
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany
(przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować

sztywny ˈʃtɨvnɨ n
stiv
(potocznie, potoczny) człowiek kompletnie pijany

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa n
galge
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada ʃufˈlada n
skuffe
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać ˈʃukat͡ɕ v
søge lede kigge
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać igły w stogu siana ˈʃukat͡ɕ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna v
en nål i en høstak
(przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szum uszny n
tinnitus
(medycyna, medyczny) subiektywne, przykre doznanie dźwiękowe odczuwane w uszach lub w głowa z przyczyn wewnętrznych;

szwaczka ˈʃfat͡ʃka n
syerske
kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

szwagier ˈʃfaɟɛr n
svoger
brat żony
mąż siostry

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
svigerinde
siostra żony lub męża
żona szwagra

szwajcarski ʃfajˈt͡sarsʲci adj
schweizisk svejtsisk
związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwalnia n
systue
zakład zajmujący się obróbką tkanin; pomieszczenie pełniące funkcję takiego zakładu lub miejsce, w którym się szyje;

szwankować v
fejle
(potocznie, potoczny) źle funkcjonować

szwedzki ˈʃfɛt͡sʲci adj
svensk
związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

szwedzki ˈʃfɛt͡sʲci n
svensk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Szwecji;

szwedzki stół ˈʃfɛt͡sʲci ˈstuw n
buffet tag selv-bord tag-selv-bord tagselvbord
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (hotelarstwo) sposób serwowania posiłków, polegający na udostępnieniu gościom wielu potraw, z których mogą sobie sami ułożyć posiłek z uwzględnieniem własnych upodobań kulinarnych i dietetycznych;

szwedzkojęzyczny ˌʃfɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
svensksproget
posługujący się językiem szwedzkim
spisany, stworzony w języku szwedzkim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szwedzkim

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
svindel
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes

szyb ʃɨp n
skakt
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szyba ˈʃɨba n
rude
płyta ze szkła;

szybka kolej miejska n
S-tog
kolej charakteryzująca się jednakową długością składu wagonów, dużą częstotliwością kursowania i nierównomiernym natężeniem ruchu w różnych porach doby

szybki ˈʃɨpʲci adj
hurtig hastig
poruszający, odbywający się z dużą prędkością
pokonujący dużą odległość w krótkim czasie

szybko ˈʃɨpkɔ adv
hurtigt
z dużą prędkością

szybkoschnący adj
hurtigttørrende hurtigtørrende
(chemia, chemiczny) o farbach, lakierach: taki, który szybko schnie

szybkość ˈʃɨpkɔɕt͡ɕ n
hastighed
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szycie ˈʃɨt͡ɕɛ n
syning
(rzeczownik odczasownikowy) od szyć, nazwa czynności
(rzeczownik odczasownikowy) od szyć, nazwa efektu czynności

szyderczy adj
hånlig spottende
wyrażający kpinę, szyderstwo

szydełko ʃɨˈdɛwkɔ n
hæklenål
(rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych;

szydło ˈʃɨdwɔ n
syl
ostry kolec na trzonku;

szyfr ʃɨfr̥ n
chiffer kode
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyfrować ʃɨfˈrɔvat͡ɕ v
chifrere
(urzędowy) (wojskowość, wojskowy) zapisywać lub przekazywać informacje za pomocą szyfru

szyja ˈʃɨja n
hals
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem

szyjka n
hals
górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈt͡ɕit͡sɨ n
livmoderhals livmorhals
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szykana n
chikane
(motoryzacja) celowe zwężenie lub przeszkoda na drodze, która zmusza kierowców do zwolnienia
chikane chikaneri
celowe utrudnianie komuś czegoś lub dręczenie go

szykanować v
chikanere
stosować szykany, mocno dokuczać, prześladować

szyld ʃɨlt n
skilt
tablica informacyjna z nazwą umieszczona nad wejściem do sklepu lub zakładu usługowego

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
chimpanse
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szynk n
bodega
(przestarzałe, przestarzały) (gastronomia) miejsce sprzedaży i degustacji napojów alkoholowych;

szynka ˈʃɨ̃nka n
skinke
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynobus ʃɨ̃ˈnɔbus n
skinnebus
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki szynowy pojazd o napędzie spalinowym obsługujący trasy o niewielkiej liczbie podróżnych;

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
chinchilla
(zoologia, zoologiczny) Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szyszka ˈʃɨʃka n
kogle
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyszynka ʃɨˈʃɨ̃nka n
epifyse koglekirtel pinealkirtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu;

szyć ʃɨt͡ɕ v
sy
(krawiectwo) wykonywać odzież, ubrania, także wyszycie, haft na czymś
łączyć brzegi czegoś (np. tkaniny, skóry) za pomocą igły i nici

szóstka ˈʃustka n
sekser sekstal
nazwa cyfry 6

szósty ˈʃustɨ adj
sjette
od 6

sód sut n
natrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka ˈsujka n
skovskade
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sól sul n
salt
(spożywczy) chlorek sodu
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól himalajska n
himalayasalt
(spożywczy) sól kamienna, najczęściej w kolorze różowym;

sól kamienna n
stensalt
(mineralogia, mineralogiczny) kopalina, której głównym składnikiem jest skrystalizowany chlorek sodu

sól morska n
havsalt
(spożywczy) chlorek sodu pozyskany przez odparowanie wody morskiej, stosowany jako przyprawa, konserwant i suplement diety dostarczający mikroelementów

sąd sɔ̃nt n
domstol ret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
ret
(potocznie, potoczny) miejsce, budynek, w którym skład sędziowski rozpatruje pozwy lub akty oskarżenia

sądzić ˈsɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ v
dømme
oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
mene bedømme synes
mieć o czymś jakieś zdanie

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
nabo
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadka sɔ̃w̃ˈɕatka n
naboerske
osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sędzia ˈsɛ̃ɲd͡ʑa n
dommer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;
(sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

słaba płeć ˈswaba ˈpwɛt͡ɕ n
svag køn
(książkowy) kobiety

słabo ˈswabɔ adv
svagt
z niewielką siłą

słabowity adj
skrøbelig svagelig
mający skłonność do słabego zdrowia

słabość ˈswabɔɕt͡ɕ n
svaghed
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych
skłonność ku czemuś
wybijająca się niedoskonałość, słaba strona
brak odporności na zniszczenie

słaby ˈswabɨ adj
svag
posiadający niewielką siłę fizyczną
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny
uległy, nie posiadający silnej woli, psychiki
tynd
mający niewielkie stężenie, niską ilość jakiejś substancji rozpuszczonej w sobie

sława ˈswava n
berømmelse
wielki rozgłos
berømthed
(potocznie, potoczny) sławna osoba

sławić v
hylde hædre lovprise prise rose
(podniośle) głosić czyjąś sławę, wychwalać kogoś

sławny ˈswavnɨ adj
berømt kendt
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki ˈswɔtʲci adj
sød
mający smak cukru
wywołujący miłe uczucie

słodko ˈswɔtkɔ adv
sødt
od: słodki

słodkość ˈswɔtkɔɕt͡ɕ n
sødme
cecha tego, co słodkie

słodować v
malte
(technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodycz ˈswɔdɨt͡ʃ n
sødme
słodki smak
slik
(cukiernictwo) wyrób cukierniczy o słodkim smaku

słodzik ˈswɔd͡ʑik n
sødestof sødemiddel
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru;

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
krukke glaskrukke
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma ˈswɔ̃ma n
halm strå
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomka ˈswɔ̃mka n
strå
źdźbło słomy
sugerør
kawałek słomy lub rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów

słonecznik swɔ̃ˈnɛt͡ʃʲɲik n
solsikke
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus L. – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;
(botanika, botaniczny) Helianthus L., rodzaj roślin;

słoneczny swɔ̃ˈnɛt͡ʃnɨ adj
sol
związany ze słońcem
solfyldt solrig
pełen słońca

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
spæk
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna n
elefantiasis elefantsyge
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słono adv
salt
w sposób smakujący solą

słony ˈswɔ̃nɨ adj
salt
mający smak soli

słowacki swɔˈvat͡sʲci adj
slovakisk
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki swɔˈvat͡sʲci n
slovakisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język słowacki;

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
slovensk
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
slovensk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Słowenii;

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
slavisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik ˈswɔvʲik n
nattergal
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewających z rodziny muchołówek;

słownik ˈswɔvʲɲik n
ordbog
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;
spis słów z tłumaczeniami na inny język
ordforråd gloseforråd leksik vokabular
zasób słownictwa: indywidualny jakiejś osoby lub pewnej zbiorowości

słowo ˈswɔvɔ n
ord
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;
obietnica, przyrzeczenie

słowotwórstwo ˌswɔvɔˈtfurstfɔ n
orddannelse
(rzadki, rzadko używany) tworzenie wyrazów

słoń swɔ̃ɲ n
elefant
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słoń w salonie ˈswɔ̃ɲ f‿saˈlɔ̃ɲɛ idiom
elefanten i rummet
powszechnie znany problem, który jest przez wszystkich ignorowany

słońce ˈswɔ̃j̃nt͡sɛ n
Solen sol
Słońce widziane jako tarcza na niebie
sol
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch swux n
hørelse
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuch absolutny ˈswux ˌapsɔˈlutnɨ n
absolut gehør
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zdolność rozróżniania bezwzględnej wysokości dźwięku;

słuchacz n
lytter tilhører
osoba, która słucha kogoś lub czegoś

słuchawka swuˈxafka n
hovedtelefon høretelefon øretelefon
element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

słuchawki swuˈxafʲci n
øretelefon hovedtelefon høretelefon
(technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha

słuchać ˈswuxat͡ɕ v
lytte høre
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
świadomie odbierać czyjąś mowę
być posłusznym

sługa ˈswuɡa n
tjener
(dawniej, dawny) osoba, która usługuje

słup swup n
søjle
wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słup ogłoszeniowy n
plakatsøjle reklamesøjle
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;

służalczy adj
servil underdanig
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba ˈswuʒba n
tjeneste
służenie komuś
działanie dla jakiejś idei
instytucja powołana do wykonywania pewnej czynności na rzecz społeczeństwa; także praca, dyżur w takiej instytucji
osoby wynajęte do służenia lub zobowiązane do tego (np. z powodu pochodzenia)

służba wojskowa n
militærtjeneste
(wojskowość, wojskowy) wykonywanie działań, obowiązków wojskowych

służyć ˈswuʒɨt͡ɕ v
tjene
być czyimś sługą
pracować w wojsku

służąca swuˈʒɔ̃nt͡sa n
tjenestepige
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

słyszeć ˈswɨʃɛt͡ɕ v
høre
(fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód n
malt
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

ta ta pronoun
dette denne
zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabela taˈbɛla n
tabel
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tablet ˈtablɛt n
tablet
(informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;
tavlecomputer tablet tablet-pc tabletcomputer tavle-pc tablet-PC
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka taˈblɛtka n
tablet pille
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

tablica taˈblʲit͡sa n
skilt
płyta z jakimś napisem, informacją
tavle
(edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

tablica rejestracyjna taˈblʲit͡sa ˌrɛjɛstraˈt͡sɨjna n
nummerplade
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka taˈblʲit͡ʃka n
skilt
mała tablica, płyta z określonym napisem

tabliczka czekolady taˈblʲit͡ʃka ˌt͡ʃɛkɔˈladɨ n
chokoladebar chokoladeplade
(spożywczy) (cukiernictwo) prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia taˈblʲit͡ʃka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
multiplikationstabel
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabloid taˈblɔ<sup>j</sup>it n
tabloid tabloidavis
gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze;

taboret taˈbɔrɛt n
taburet
rodzaj krzesła bez oparcia

tabu ˈtabu n
tabu
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tabularium n
tabularium
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: archiwum (np. domowe, państwowe, wojskowe, świątynne, miejskie);

taca ˈtat͡sa n
bakke
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
takykardi
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka ˈtat͡ʃka n
trillebør
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

taekwondo tɛˈkwɔ̃ndɔ n
taekwondo
(sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate;

tag tak n
tag
(informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;

tahini taˈxʲĩɲi n
tahin tahini tahina tahine
(spożywczy) pasta z nasion sezamu, półprodukt używany do przygotowywania wielu potraw;

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡sa n
hemmelighed
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica handlowa n
forretningshemmelighed
(ekonomia, ekonomiczny) informacja mająca wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa ze względu na to, że nie jest powszechnie znana lub łatwa do odkrycia

tajemnica poliszynela ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡sa ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla n
offentlig hemmelighed
rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡ʃɨ adj
mysteriøs
zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajga ˈtajɡa n
tajga nåleskov
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajlandzki tajˈlãnt͡sʲci adj
thailandsk
odnoszący się do Tajlandii

tajny ˈtajnɨ adj
hemmelig
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajwański tajˈvãj̃sʲci adj
taiwansk taiwanesisk
dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak tak adv
på denne måde
w ten sposób
så
używany do podkreślania cechy przymiotnika
używany do podkreślania cechy przysłówka

tak tak particle
ja
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak czy owak ˈtak ˈt͡ʃɨ ˈɔvak idiom
alligevel uanset hvad under alle omstændigheder
niezależnie od okoliczności; mimo wszystko

tak jest interjection
javel
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) deklaracja podwładnego względem przełożonego wyrażająca posłuszeństwo, pełne zrozumienie treści polecenia i bezwarunkową obietnicę jego wykonania

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
såkaldt
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany
…używana, gdy narrator chce podkreślić swój dystans do danego pojęcia, zwrotu, wyrażenia, powiedzenia

taki ˈtaci pronoun
så
…do wzmocnienia przymiotnika
sådan
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

taki sam ˈtaci ˈsãm adj
samme
identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

takson ˈtaksɔ̃n n
takson
(biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

taksonomia n
taksonomi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksówka taˈksufka n
taxa hyrevogn vogn
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarz taˈksufkaʃ n
taxachauffør taxichauffør
kierowca taksówki

takt takt n
takt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;
wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

taktownie adv
taktfuldt
w sposób taktowny, z taktem

taktowny takˈtɔvnɨ adj
taktfuld
odznaczający się taktem, uprzejmy, kulturalny

taktyka ˈtaktɨka n
taktik
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal tal n
thallium tallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar ˈtalar n
daler
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talent ˈtalɛ̃nt n
talent
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz ˈtalɛʃ n
pladetallerken
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) okrągły element podtrzymujący płytę w odtwarzaczach muzycznych
tallerken
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

tam tãm pronoun
der
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tam i z powrotem idiom
frem og tilbage
o podróży, wyjeździe, udaniu się gdzieś: w kierunku jakiegoś miejsca wraz z drogą powrotną
frem og tilbage hid og did
o chodzeniu: w kółko, bezsensownie

tam, gdzie diabeł mówi dobranoc ˈtãm ˈɟd͡ʑɛ ˈdʲjabɛw ˈmuvʲi dɔˈbrãnɔt͡s idiom
ude hvor kragerne vender
(lekceważąco, lekceważący) o miejscu bardzo odległym, oddalonym od skupisk ludzkich

tampon ˈtãmpɔ̃n n
tampon
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
den der det der
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tancerka tãnˈt͡sɛrka n
danserinde
(choreografia, choreograficzny) kobieta, której profesją jest taniec

tancerz ˈtãnt͡sɛʃ n
danser
(choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu
człowiek, który tańczy

tandem ˈtãndɛ̃m n
tandem
(sport, sportowy) rower dla dwóch osób

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
tangens
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α &#60; π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango ˈtãŋɡɔ n
tango
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

tani ˈtãɲi adj
billig
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
niewiele wart
oferujący towary po niskich cenach

taniec ˈtãɲɛt͡s n
dans
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha ˈtãɲɛd͡z ˈbʒuxa n
mavedans
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanio ˈtãɲɔ adv
billigt
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tantal ˈtãntal n
tantal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tapeta taˈpɛta n
tapet
(budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;
(informatyka, informatyczny) grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;

tapicerka n
polster polstring
to, czym usłane są meble lub wyposażenie samochodu

tapioka n
tapioka
(spożywczy) mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

tara ˈtara n
tara
(handel, handlowy) waga opakowania

taran n
rambuk murbrækker
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;

tarantula ˌtarãnˈtula n
tarantel
(zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

tarcza ˈtart͡ʃa n
skjold
(wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia
(heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca n
skjoldbruskkirtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

targ tark n
torv
miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

targi ˈtarʲɟi n
messe
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

tarka ˈtarka n
rivejern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie
vaskebræt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny zbudowany na wzór tarki (1.1)
dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty

taryfa n
tarif
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

tasiemiec taˈɕɛ̃mʲjɛt͡s n
bændelorm
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

taszczyć ˈtaʃt͡ʃɨt͡ɕ v
slæbe
(potocznie, potoczny) nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

tata ˈtata n
far
(potocznie, potoczny) ojciec

tatarski taˈtarsʲci adj
tatarisk
związany z Tatarami

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
tatovering
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

tatuażysta ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta n
tatovør
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuowanie ˌtatu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
tatovering
wykonywanie tatuażu

tatuować ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvat͡ɕ v
tatovere
wykonywać tatuaż

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
tautologi
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

tańczyć ˈtãj̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ v
danse
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma ˈtaɕma n
bånd
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.
bånd transportbånd
zespół przenośników przemysłowych

taśma filmowa ˈtaɕma fʲilˈmɔva n
filmstrimmel strimmel
celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma miernicza n
målebånd
(technologia, technika, techniczny) taśma z podziałką centymetrową służąca do mierzenia długości

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
hulbånd hulstrimmel
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tchawica txaˈvʲit͡sa n
luftrør
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz txuʃ n
kujon bangebuks
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
ilder
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
fej kujonagtig
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

tchórzostwo txuˈʒɔstfɔ n
fejhed
cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

teatr ˈtɛatr̥ n
teater
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób

teatr anatomiczny n
anatomisk teater
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) amfiteatralna sala do pokazów sekcji zwłok przeprowadzanych dawniej w celu nauki anatomii;

teatralny ˌtɛaˈtralnɨ adj
teatralsk
związany z teatrem, odnoszący się do teatru
obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

technet ˈtɛxnɛt n
technetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny tɛxʲˈɲit͡ʃnɨ adj
teknisk
odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik ˈtɛxʲɲik n
tekniker
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

technika ˈtɛxʲɲika n
teknik
sposób wytwarzania, produkcji
sposób wykonania jakiejś czynności

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
teknologi
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

teistyczny adj
teistisk
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
teisme
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

teksański adj
texansk
odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

tekst tɛkst n
tekst
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) słowa towarzyszące muzyce w ramach piosenki lub pieśni, zwykle śpiewane
(termin typograficzny) (drukarstwo, drukarski) w systemie miar typograficznych Didota: stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)

tekstura n
tekstur
(informatyka, informatyczny) powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych;
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) struktura wewnętrzna czegoś, rozpatrywana w odniesieniu do charakterystyki i ułożenia składników; ;
(drukarstwo, drukarski) najstarszy krój drukarskiego pisma gotyckiego;

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
tektonisk
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
telefon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;
telefon telefonisk opkald telefonisk samtale telefonsamtale
(telekomunikacja) połączenie wykonane za pomocą telefonu (1.1)
telefon telefonnummer
(potocznie, potoczny) numer abonenta

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
mobiltelefon
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefon stacjonarny n
fastnettelefon stationær telefon
(telekomunikacja) aparat telefoniczny zainstalowany na stałe do jednego miejsca;

telefonia ˌtɛlɛˈfɔ̃ɲja n
telefoni
(telekomunikacja) system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów

telefoniczny ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ adj
telefon
charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu
telefonisk
wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telefonista ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲista n
telefonist
(urzędowy) osoba obsługująca centralę telefoniczną

telefonistka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲistka n
telefonistinde
kobieta obsługująca centralę telefoniczną

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvat͡ɕ v
telefonere ringe
rozmawiać z kimś przez telefon

telegraf tɛˈlɛɡraf n
telegraf
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

telegrafista ˌtɛlɛɡraˈfʲista n
telegrafist
(urzędowy) osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

telegram tɛˈlɛɡrãm n
telegram
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przykazywana telegraficznie

telekomunikacja n
telekommunikation
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

telemetria n
telemetri
(technologia, technika, techniczny) technologia umożliwiająca zdalne zbieranie, przesyłanie i analizę danych pomiarowych pochodzących z różnych urządzeń lub systemów

teleologia n
teleologi
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, który postuluje obranie celu za główny aspekt analizy rzeczywistości i przebiegu zdarzeń;

telepatia ˌtɛlɛˈpatʲja n
telepati
(ezoteryka) rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

telepatycznie adv
telepatisk
w sposób telepatyczny, za pomocą telepatii

telepraca n
distancearbejde telearbejde fjernarbejde
(neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

teleprompter n
teleprompter
(telewizja, telewizyjny) urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

teleskop tɛˈlɛskɔp n
teleskop kikkert
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

teleskopowy adj
teleskopisk
(technologia, technika, techniczny) dotyczący teleskopu, związany z teleskopem
(technologia, technika, techniczny) zbudowany z zachodzących na siebie, rozsuwanych i wsuwanych rur lub walców

teletekst tɛˈlɛtɛkst n
tekst-TV tekst-tv
(telewizja, telewizyjny) system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
television fjernsyn
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
fjernsyn
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur ˈtɛlːur n
tellur telur
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

telluryczny adj
tellurisk
(astronomia, astronomiczny) związany z Ziemią

temat ˈtɛ̃mat n
emne tema
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła
tema
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wiodący motyw utworu muzycznego

temblak ˈtɛ̃mblak n
slynge armslynge
(medycyna, medyczny) opaska unieruchamiająca chorą rękę;

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
temperatur
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
(potocznie, potoczny) gorączka

temperatura bezwzględna ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna n
absolut temperatur
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
stuetemperatur
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperatura wrzenia ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˈvʒɛ̃ɲa n
kogepunkt
(fizyka, fizyczny) temperatura, w której prężność pary cieczy równa się ciśnieniu zewnętrznemu i w której ciecz wrze;

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
blyantspidser
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
tempo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego
tempo fart
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

tempomat n
cruise kontrol cruisekontrol fartpilot
(motoryzacja) automatyczny system utrzymywania stałej prędkości samochodu na drodze

temu ˈtɛ̃mu
for siden
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten tɛ̃n pronoun
denne dette
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten sam ˈtɛ̃n ˈsãm adj
lige samme
taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
den der ler sidst, ler bedst
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nt͡sʲja n
tendens
(statystyka, statystyczny) trend, jednostajność wzrostu lub spadku
skłonność do czegoś

tendencyjny ˌtɛ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjnɨ adj
tendentiøs tendensiøs
stronniczy

tenis ˈtɛ̃ɲis n
tennis
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenor ˈtɛ̃nɔr n
tenor tenorstemme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski;
tenor
(środowiskowy) mężczyzna o najwyższej skali głosu

teolog n
teolog
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
teologi
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1)
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ adj
teologisk
(teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretycznie adv
teoretisk
w sposób teoretyczny

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨt͡ʃnɨ adj
teoretisk
mało prawdopodobny
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoria tɛˈɔrʲja n
teori
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;
(potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki
(potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)
(potocznie, potoczny) teoretyczna (w przeciwieństwie do praktycznej) część nauczania bądź egzaminu

teoria spiskowa n
konspirationsteori sammensværgelsesteori
próba wyjaśnienia danej kwestii istnieniem spisku wpływowych grup, odrzucająca oficjalne dowody naukowe i ustalone fakty;

teoria względności n
relativitetsteori
(fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

teorioliczbowy ˌtɛɔrʲjɔlʲid͡ʒˈbɔvɨ adj
talteoretisk
(matematyka, matematyczny) wykorzystujący dorobek teorii liczb, opierający się na teorii liczb, dotyczący teorii liczb

teozoficzny ˌtɛɔzɔˈfʲit͡ʃnɨ adj
teosofisk
związany z teozofią

terabajt n
terabyte
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 gigabajtom;

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
terapeut
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapeutyczny adj
terapeutisk
dotyczący terapii lub terapeuty

terapia tɛˈrapʲja n
terapi
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, proces leczenia

teraz ˈtɛras adv
nu
w tej chwili, obecnie

terb tɛrp n
terbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teren ˈtɛrɛ̃n n
område
pewien określony obszar ziemi
(przenośnie, przenośnia) dziedzina czyjejś aktywność
obszar będący w sferze czyichś wpływów, zainteresowania czy działania

terier ˈtɛrʲjɛr n
terrier
(kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terier brazylijski ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci n
brasiliansk terrier
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów;

terier szkocki ˈtɛrʲjɛr ˈʃkɔt͡sʲci n
skotsk terrier
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy małych (krótkonożnych) terierów;

termin ˈtɛrmʲĩn n
begreb term fagterm fagudtryk
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu
frist
czas przeznaczony na wykonanie czegoś
termin tid tidstermin
określony moment zdarzenia

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
terminologi
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

terminologiczny adj
terminologisk
dotyczący terminologii

termistor tɛrˈmʲistɔr n
termistor
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit ˈtɛrmʲit n
termit
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;

termoakustyczny adj
termoakustisk
(fizyka, fizyczny) związany z powstawaniem i rozchodzeniem się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym albo badaniem tych fal

termoakustyka n
termoakustik
(fizyka, fizyczny) nauka badająca powstawanie i rozchodzenie się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym;

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
termodynamik varmelære
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termografia n
termografi
(medycyna, medyczny) metoda diagnostyczna wykorzystująca podczerwień do wykrywania chorób

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
termometer
przyrząd do pomiaru temperatury;

termoplastyczny adj
termoplastisk
(technologia, technika, techniczny) o tworzywie sztucznym dającym się przetwarzać, kształtować dowolną liczbę razy pod wpływem ogrzewania, bez ulegania rozkładowi chemicznemu

terpentyna n
terpentin
(chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
terrorist
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystyczny ˌtɛrːɔrɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
terroristisk
dotyczący terroru, terrorystów lub terroryzmu

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
terrorisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorialny ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɨ adj
territorial territoriel
dotyczący danego terytorium

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
territorium territorie
(geografia, geograficzny) (administracja) obszar w określonych granicach;

test tɛst n
test
(edukacja, edukacyjny) egzamin, sprawdzian
próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania

test ciążowy ˈtɛstʲ t͡ɕɔ̃w̃ˈʒɔvɨ n
graviditetstest graviditetsprøvesæt svangerskabstest
(medycyna, medyczny) test sprawdzający, czy kobieta jest w ciąży;

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
testamente
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

testosteron ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n n
testosteron
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

testować tɛˈstɔvat͡ɕ v
afprøve
sprawdzać
teste
badać z wykorzystaniem testu

tetrapylon ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n n
tetrapylon
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach;

teściowa tɛɕˈt͡ɕɔva n
svigermor
matka żony lub męża

teść tɛɕt͡ɕ n
svigerfar
ojciec żony lub męża

theta ˈtɛta n
theta
nazwa ósmej litery alfabetu greckiego, θ;

tik tʲik n
spjæt
(medycyna, medyczny) powtarzający się mimowolny skurcz jednego lub kilku mięśni (najczęściej twarzy)

tkactwo n
vævning
(włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkanina tkãˈɲĩna n
stof tekstil tekstilvare
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek wątku i osnowy;

tkanka ˈtkãnka n
væv
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka mięśniowa n
muskelvæv
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka zbudowana z włókien mięśniowych;

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈt͡ʃɔva n
fedtvæv
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkanka łączna n
bindevæv
(anatomia, anatomiczny) tkanka wypełniająca przestrzeń między innymi tkankami i je spajająca;

tlen tlɛ̃n n
ilt oxygen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
oxid ilte
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek magnezu n
magnesiumoxid
(chemia, chemiczny) biały, drobnokrystaliczny proszek, będący produktem reakcji magnezu z tlenem;

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
kulilte
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

to tɔ pronoun
dette denne
…wskazujący, rodzaj nijaki
det
…występujący w funkcji podmiotu

to samo pronoun
det samme en og samme
coś, co jest tożsame z czymś wskazanym do porównania

to znaczy conjunction
dvs. det vil sige
łączy równorzędne części zdania lub zdania współrzędne, pozostające w relacji równoważności; ma za zadanie uściślić, o czym jest mowa

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
toilet
ubikacja w miejscu publicznym

toast ˈtɔast n
skål
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

toczeń n
lupus
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba autoimmunologiczna z grupy chorób reumatycznych atakująca skórę, naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne[potrzebne źródło]

toczyć ˈtɔt͡ʃɨt͡ɕ v
dreje
(technologia, technika, techniczny) nadawać czemuś kształt, obrabiając to na tokarce
rulle trille
przesuwać obracając po ziemi

tofu ˈtɔfu n
tofu
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

tofucznica n
rørtofu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegańskie danie przypominające jajecznicę, lecz bazujące na pokruszonym tofu zamiast jajek

toga ˈtɔɡa n
toga
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

tojad ˈtɔjat n
stormhat
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tok tɔk n
forløb
przebieg wydarzeń, zdarzeń

tokarka tɔˈkarka n
drejebænk
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

toksyczny tɔˈksɨt͡ʃnɨ adj
toksisk
(książkowy) mający właściwości trujące

toksyna tɔˈksɨ̃na n
toksin toxin
substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnt͡sʲja n
tolerance
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;
(technologia, technika, techniczny) dopuszczalny błąd pomiaru lub wykonania jakiejś wielkości;
tolerance tolerans
(biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe;

tolerancyjny ˌtɔlɛrãnˈt͡sɨjnɨ adj
tolerant
szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvat͡ɕ v
tolerere tåle
o organizmie: nie ponosić szkody w wyniku działania określonych bodźców
traktować kogoś lub coś z wyrozumiałością; (także, też) godzić się na obecność jakiejś osoby mimo braku aprobaty dla niej
tåle tolerere
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

tom tɔ̃m n
bog
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

tombak ˈtɔ̃mbak n
tombak
(metaloznawstwo, metalurgia) stop miedzi z cynkiem przypominający złoto;

ton tɔ̃n n
tone
(książkowy) charakter wypowiedzi
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych;
zasady obowiązujące w jakiejś dziedzinie, szczególnie w kwestii zachowania

tona ˈtɔ̃na n
ton
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka masy równa 1000 kilogramów

tonacja tɔ̃ˈnat͡sʲja n
toneart
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny
(językoznawstwo, językoznawczy) zabarwienie uczuciowe wypowiedzi

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ v
drukne
tracić życie w wodzie, topić się
synke
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
zanurzać się pod wodę, znikając w niej

top tɔp n
top
(potocznie, potoczny) krótka damska bluzka, nierozpinana, zwykle dopasowana, bez rękawów lub z krótkimi rękawkami i bez kołnierzyka
(potocznie, potoczny) szczyt popularności, sławy, wysokie miejsce w jakiejś hierarchii, czołowa pozycja

topaz ˈtɔpas n
topas
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)

topinambur ˌtɔpʲĩˈnãmbur n
jordskok
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) słonecznik bulwiasty, Helianthus tuberosus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z bulw topinamburu (1.1)

topić v
drukne
próbować pozbawić życia poprzez zanurzanie w czymś płynnym

topnienie tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
smeltning
proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury;

topograf tɔˈpɔɡraf n
topograf
osoba zawodowo zajmująca się topografią, sporządzająca zdjęcia terenu

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
topografi
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;
ukształtowanie terenu, zespół cech jakiegoś terenu;

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ adj
topografisk
związany z topografią, dotyczący topografii

topola tɔˈpɔla n
poppel poppeltræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;

toporny adj
grov
(potocznie, potoczny) ociężały, bez polotu ani finezji, niestaranny

topór ˈtɔpur n
økse
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor tɔr n
thorium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;

torba ˈtɔrba n
taske
opakowanie wykonane ze skóry lub tworzywa sztucznego, używane do przechowywania lub transportu przedmiotów, często wyposażone w uchwyty lub paski

torbacz n
pungdyr
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torbiel n
cyste
(medycyna, medyczny) patologiczna przestrzeń w ciele wypełniona płynem, stanowiąca miękki guz w kształcie błoniastego woreczka;

torbiel rzekoma n
pseudocyste
(medycyna, medyczny) nienowotworowa przestrzeń jamista wypełniona płynem;

torebka tɔˈrɛpka n
håndtaske
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni
kapsel
(botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory
pose brev
mała torba

torf tɔrf n
tørv
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ n
tørvemose
teren podmokły, porośnięty roślinami, które stopniowo przekształcają się w torf;

tornado tɔrˈnadɔ n
tornado
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;
(przenośnie, przenośnia) coś gwałtownego, żywiołowego

tornister tɔrʲˈɲistɛr n
tornyster
(edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych
(wojskowość, wojskowy) czworokątna sztywna torba noszona na plecach;

torpeda tɔrˈpɛda n
torpedo
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

tors tɔrs n
overkrop
(anatomia, anatomiczny) górna część tułowia u mężczyzny; klatka piersiowa
torso
(sztuka) rzeźba przestawiająca sam tułów

tort tɔrt n
lagkage
(cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortura tɔrˈtura n
tortur
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort

torturować ˌtɔrtuˈrɔvat͡ɕ v
tortere torturere
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

tory ˈtɔrɨ n
spor
tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych

toryczny adj
torisk
(geometria) dotyczący torusa, związany z torusem, w kształcie torusa

toskański tɔˈskãj̃sʲci adj
toscansk
charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii

tost tɔst n
toast
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, (na przykład) tosterze;

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
totalitær
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
totalitarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totalnie tɔˈtalʲɲɛ adv
total totalt
w sposób totalny

totem ˈtɔtɛ̃m n
totem
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

toteż ˈtɔtɛʃ conjunction
altså
(książkowy) …przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

towar ˈtɔvar n
vare
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
selskabelig social omgængelig
dobrze czujący się w obecności innych osób
selskabs-
będący formą rozrywki grupy osób

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
selskab
obecność przy kimś
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach
grupa osób, znajomi

towarzysz broni n
kampfælle våbenbroder våbenfælle
(wojskowość, wojskowy) osoba, która wspólnie z kimś walczy lub walczyła

towarzyszyć ˌtɔvaˈʒɨʃɨt͡ɕ v
ledsage
być, pozostawać przy kimś, asystować komuś
występować razem z jakimś zjawiskiem

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕt͡ɕ n
identitet
cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę
lighed
identyczność, brak różnic

tożsamość płciowa n
kønsidentitet
osobiste poczucie swojej płci społeczno-kulturowej;

tracić ˈtrat͡ɕit͡ɕ v
miste
przestawać posiadać jakąś rzecz
tabe
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji

tracić panowanie nad sobą ˈtrat͡ɕit͡ɕ ˌpãnɔˈvãɲɛ nat‿ˈsɔbɔ̃w̃ v
miste selvbeherskelse
ulegać emocjom, bardzo się denerwować

tradycja traˈdɨt͡sʲja n
tradition overlevering
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie ˌtradɨˈt͡sɨjɲɛ adv
traditionelt
zgodnie z tradycją
(potocznie, potoczny) zgodnie z przyzwyczajeniami, tak, jak zazwyczaj

tradycyjny ˌtradɨˈt͡sɨjnɨ adj
traditionel
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafiło się ślepej kurze ziarno traˈfʲiwɔ‿ɕɛ ˈɕlɛpɛj ˈkuʒɛ ˈʑarnɔ proverb
en blind høne finder også et korn
przypadkowo udało się komuś zdobyć coś/trafić na coś, czego normalnie by nie uzyskał (w ten sposób)

tragedia traˈɡɛdʲja n
tragedie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragicznie adv
tragisk
w sposób tragiczny

tragiczny traˈɟit͡ʃnɨ adj
tragisk
pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
tragikomedie
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne

trajektoria n
bane
(fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat ˈtraktat n
traktat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktor ˈtraktɔr n
traktor
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

traktorzysta ˌtraktɔˈʒɨsta n
traktorfører
kierowca traktora, ciągnika rolniczego

traktować trakˈtɔvat͡ɕ v
behandle
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
sporvogn
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

trans trãw̃s n
trance
(przenośnie, przenośnia) pełne poświęcenie się danej czynności powodujące brak kontaktu z otoczeniem
stan obniżonej świadomości;
trans transperson
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) osoba transpłciowa, nie identyfikująca się z płcią nadaną przy urodzeniu

transfer n
overførsel
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) przekazanie środków
transfer
(sport, sportowy) przejście zawodnika do innego klubu

transfobia n
transfobi
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych;

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
transformator transformer
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transkrybować v
transskribere
dokonywać transkrypcji

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈrat͡sʲja n
translitteration
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

transliterować v
translitterere
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywać tekst pisany w pewnym alfabecie przy użyciu liter innego alfabetu

transmutacja ˌtrãw̃smuˈtat͡sʲja n
transmutation
(chemia, chemiczny) przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny
(historia, historyczny, historycznie) w alchemii: przemiana metalu nieszlachetnego w złoto lub w srebro, następująca pod wpływem kamienia filozoficznego

transnarodowy adj
grænseoverskridende transnational
dotyczący różnych narodów

transoceaniczny adj
oversøisk
przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transparent trãw̃sˈparɛ̃nt n
transparent
duża płachta tkaniny, papieru lub tablica z napisem lub rysunkiem o treści propagandowej lub reklamowej
obraz na materiale transparentnym, oświetlany od tyłu

transplantacja n
transplantation
(medycyna, medyczny) przeszczepianie tkanki, organu lub części komórki

transport ˈtrãw̃spɔrt n
transport
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transportować v
transportere
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transpłciowość n
transkønnethed
odmienność tożsamości płciowej od płci ustalonej przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych;

transpłciowy adj
transkønnet
taki, którego tożsamość płciowa jest inna niż płeć ustalona przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych

transsubstancjacja n
transsubstantiation
(teologia, teologiczny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transwestyta n
transvestit
chłopak lub mężczyzna, ubierający się i zachowujący się jak dziewczyna albo kobieta

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
transistor
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;
transistor transistorradio
(potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy

trapez ˈtrapɛs n
trapez
(geometria) czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

trasa ˈtrasa n
rute
określona droga wyznaczona do przejechania
szlak, droga, arteria

trauma ˈtrawma n
traume trauma
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciała lub organu wskutek obrażenia ciała
(psychologia, psychologiczny) zmiana w psychice powstała wskutek gwałtownego, ciężkiego przeżycia

traumatolog n
traumatolog
(medycyna, medyczny) specjalista zajmujący się leczeniem schorzeń narządów ruchu, stawów, wiązadeł, a czasami także mięśni, ścięgien oraz kości uszkodzonych w skutek urazu

traumatologia ˌtrawmatɔˈlɔɟja n
traumatologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

trawa ˈtrava n
græs
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) marihuana

trawertyn n
frådsten
(mineralogia, mineralogiczny) porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

trawestować ˌtravɛˈstɔvat͡ɕ v
travestere
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

trawianka n
kinesisk sovekutling
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perccottus glenii, gatunek ryby okoniokształtnej;

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
fordøjelse
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawić ˈtravʲit͡ɕ v
fordøje
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

trawnik ˈtravʲɲik n
græsplæne plæne
poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trend trɛ̃nt n
trend
istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;

trendy ˈtrɛ̃ndɨ adj
trendy
modny, na czasie

trener ˈtrɛ̃nɛr n
træner coach
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trening ˈtrɛ̃ɲĩŋk n
træning
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;
ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności

trenować v
træne
podnosić czyjeś umiejętności
(sport, sportowy) kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca
(sport, sportowy) ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie
podnosić swoje umiejętności

treściwy trɛɕˈt͡ɕivɨ adj
indholdsrig
pełen treści, bez zbędnych informacji

treść trɛɕt͡ɕ n
indhold
(medycyna, medyczny) zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa”
to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

trias trʲjas n
trias triastiden
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

trichotillomania n
trikotillomani
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

tricykl ˈtrʲit͡sɨkl̥ n
trehjulet cykel tricykel
(historia, historyczny, historycznie) rower z trzema kołami wynaleziony w 2. połowie XIX w.;

trimaran trʲĩˈmarãn n
trimaran
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

triskaidekafobia ˌtrʲiska<sup>j</sup>idɛkaˈfɔbʲja n
triskaidekafobi
obawa przed liczbą 13; wiara, że trzynastka przynosi pecha;

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
lidt
w niewielkiej ilości

trockizm n
trotskisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trofeum trɔˈfɛ<sup>w</sup>ũm n
trofæ
nagroda w sporcie lub innej rywalizacji
zdobycz wojenna lub myśliwska, przedmiot dumy właściciela

trojaczek n
trilling
jedno z trojga dzieci urodzonych podczas tego samego porodu

trolejbus trɔˈlɛjbus n
trolleybus
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll trɔl n
trold
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi;

trolling ˈtrɔlʲĩŋk n
trolling
(wędkarstwo) kontrowersyjna metoda łowienia drapieżnych ryb polegająca na ciągnięciu przynęty przyczepionej do żyłki lub linki za łódką

tron trɔ̃n n
trone
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

tropikalny ˌtrɔpʲiˈkalnɨ adj
tropisk
typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

tropizm ˈtrɔpʲism̥ n
tropisme
(biologia, biologiczny) ruchy wzrostowe roślin lub ich części oraz ruchy niższych zwierząt pod wpływem działania bodźców, wykonywane przez organizm w kierunku źródła bodźców (tropizm dodatni) lub w stronę przeciwną (tropizm ujemny); zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów;

troposfera n
troposfære
(geofizyka) najniższa warstwa atmosfery Ziemi, która znajduje się bezpośrednio nad powierzchnią planety i rozciąga się do wysokości około 8–18 km, w zależności od szerokości geograficznej (najniższa nad biegunami, najwyższa nad równikiem)

troska ˈtrɔska n
sorg
zmartwienie, kłopot

troskliwy trɔsˈklʲivɨ adj
omsorgsfuld
wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

trubadur n
troubadour trubadur
(historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) poeta, pieśniarz wędrowny

trucizna truˈt͡ɕizna n
gift edder
(toksykologia) substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudnić się ˈtrudʲɲit͡ɕ‿ɕɛ v
beskæftige sig
(książkowy) zajmować się, pracować przy/w czymś w celach zarobkowych

trudno ˈtrudnɔ adv
svært
z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

trudność ˈtrudnɔɕt͡ɕ n
sværhed vanskelighed
właściwość rzeczy trudnych
vanskelighed
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu

trudny ˈtrudnɨ adj
hård svær
niełatwy do zrozumienia
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku

trufla ˈtrufla n
trøffel
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki;

truizm ˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
truisme
wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujak n
giftsvamp
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) trujący grzyb

trująco adv
giftigt
w sposób trujący

trujący truˈjɔ̃nt͡sɨ adj
giftig
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna ˈtrũmna n
kiste ligkiste
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup trup n
lig kadaver
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

trupia czaszka ˈtrupʲja ˈt͡ʃaʃka n
dødningehoved
schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami, będący symbolem śmierci

truskawka truˈskafka n
jordbær
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
drone
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

trutka ˈtrutka n
gift
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników

truć v
forgifte
dawać niezdrowe jedzenie i wywoływać objawy choroby układu pokarmowego

trwać tr̥fat͡ɕ v
vare
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas

trwały ˈtr̥fawɨ adj
holdbar
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność
varig permanent
taki, który nie ulega większym zmianom

tryb orzekający ˈtrɨp ˌɔʒɛkaˈjɔ̃nt͡sɨ n
indikativ
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nt͡sɨ n
bydeform bydemåde imperativ
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

tryb samolotowy n
flytilstand
(telekomunikacja) tryb pracy telefonu komórkowego, w którym przestaje on wysyłać i odbierać sygnały radiowe;

tryb łączący ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈt͡ʃɔ̃nt͡sɨ n
konjunktiv
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybada n
tribade
lesbijka

trygonometria n
trigonometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trylion ˈtrɨlʲjɔ̃n n
trillion
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018;

trylogia n
trilogi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trynidadzki adj
trinidadisk
związany z Trynidadem, dotyczący Trynidadu

tryskać ˈtrɨskat͡ɕ v
sprøjte
wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie

trywialny trɨˈvʲjalnɨ adj
trivial
(książkowy) niewyszukany, pospolity
oczywisty i banalnie łatwy

trzcina cukrowa n
sukkerrør
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzeba ˈṭʃɛba v
der måtte skulle burde det være nødvendig at man du måtte skulle burde
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

trzechsetny ṭʃɛxˈsɛtnɨ adj
tre hundrede
od trzysta

trzeci ˈṭʃɛt͡ɕi adj
tredje
od 3

trzeszczeć v
knirke skratte
wydawać odgłos przypominający trzask lub skrzypienie

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔd͡ʑup n
træskonæb
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć ṭʃɛt͡ɕ v
gnide gnubbe
naciskając, pocierać
lege
(zoologia, zoologiczny) (o rybach) odbywać tarło, wykonywać funkcje rozrodcze

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
ædru sober upåvirket
niepijany

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
humlebi
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
hvepsevåge
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈt͡ʃajnɨ n
gulspurv
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzoda ˈṭʃɔda n
kvæg
(zootechnika, zootechniczny) gromada zwierząt hodowlanych

trzon ṭʃɔ̃n n
stok
(mikologia, mikologiczny) część grzyba, na której opiera się jego kapelusz;

trzustka ˈṭʃustka n
bugspytkirtel pankreas
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzy ṭʃɨ ordinalAdjective
tre
liczba 3

trzy czwarte ˈṭʃɨ ˈt͡ʃfartɛ
tre fjerdedele
część całości równa trzem ćwiartkom, ¾

trzy tysiące n
tre tusind tre tusinde
liczba 3000

trzycyfrowy ˌṭʃɨt͡sɨfˈrɔvɨ adj
trecifret
składający się z trzech cyfr, mający trzy cyfry

trzydrzwiowy ṭʃɨˈḍʒvʲjɔvɨ adj
3-dørs tredørs
mający troje drzwi

trzydziestka ṭʃɨˈd͡ʑɛstka n
30'er trediver
30 lat życia
nazwa liczby 30

trzydziestkaczwórka n
34'er fireogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 34
nazwa liczby 34

trzydziestkadwójka n
32'er toogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 32
nazwa liczby 32

trzydziestkadziewiątka n
39'er niogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 39
nazwa liczby 39

trzydziestkajedynka n
31'er enogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 31
nazwa liczby 31

trzydziestkapiątka n
35'er femogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 35
nazwa liczby 35

trzydziestkasiódemka n
37'er syvtreogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 37
nazwa liczby 37

trzydziestkaszóstka n
36'er seksogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 36
nazwa liczby 36

trzydziestkatrójka n
33'er treogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 33
nazwa liczby 33

trzydziestkaósemka n
38'er otteogtrediver
coś określone liczbą lub numerem 38
nazwa liczby 38

trzydziestodziewięcioletni ˌṭʃɨd͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi adj
niogtrediveårig
mający trzydzieści dziewięć lat
trwający trzydzieści dziewięć lat

trzydziestoletni ˌṭʃɨd͡ʑɛstɔˈlɛtʲɲi adj
trediveårig
mający trzydzieści lat
trwający trzydzieści lat

trzydziesty ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ adj
tredivte
od 30

trzydziesty czwarty ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈt͡ʃfartɨ adj
fireogtredivte
od trzydzieści cztery (34)

trzydziesty drugi ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈdruɟi adj
toogtredivte
od trzydzieści dwa (32)

trzydziesty dziewiąty ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ d͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntɨ adj
niogtredivte
od trzydzieści dziewięć (39)

trzydziesty pierwszy ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈpʲjɛrfʃɨ adj
enogtredivte
od trzydzieści jeden (31)

trzydziesty piąty ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femogtredivte
od trzydzieści pięć (35)

trzydziesty siódmy ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈɕudmɨ adj
syvogtredivte
od trzydzieści siedem (37)

trzydziesty szósty ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈʃustɨ adj
seksogtredivte
od trzydzieści sześć (36)

trzydziesty trzeci ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈṭʃɛt͡ɕi adj
treogtredivte
od trzydzieści trzy (33)

trzydziesty ósmy ṭʃɨˈd͡ʑɛstɨ ˈusmɨ adj
otteogtredivte
od trzydzieści osiem (38)

trzydzieści ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi cardinalNumeral
tredive tredve
30

trzydzieści cztery ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈt͡ʃtɛrɨ cardinalNumeral
fireogtredive fireogtredve
liczba 34

trzydzieści dwa ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈdva cardinalNumeral
toogtredive
liczba 32

trzydzieści dziewięć ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
niogtredive
liczba 39

trzydzieści jeden ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
enogtredive enogtredve
liczba 31

trzydzieści osiem ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈɔɕɛ̃m cardinalNumeral
otteogtredive
liczba 38

trzydzieści pięć ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ cardinalNumeral
femogtredive
liczba 35

trzydzieści siedem ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
syvogtredive
liczba 37

trzydzieści sześć ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈʃɛɕt͡ɕ cardinalNumeral
seksogtredive
liczba 36

trzydzieści trzy ṭʃɨˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi ˈṭʃɨ cardinalNumeral
treogtredive
liczba 33

trzyjęzyczny ˌṭʃɨjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
tresproget tresproglig
napisany w trzech językach
tresproglig
posługujący się trzema językami

trzyletni ṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
3-årig 3-års treårig treårs
mający trzy lata
trwający trzy lata

trzymać ˈṭʃɨ̃mat͡ɕ v
holde
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję
pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji
zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić

trzymać język za zębami ˈṭʃɨ̃mat͡ɕ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi v
holde tand for tunge
(przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzynastoletni ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
13-årig 13-års trettenårig trettenårs
mający trzynaście lat
trwający trzynaście lat

trzynasty ṭʃɨ̃ˈnastɨ adj
trettende
od 13

trzynaście ṭʃɨ̃ˈnaɕt͡ɕɛ cardinalNumeral
tretten
13

trzysta ˈṭʃɨsta cardinalNumeral
tre hundrede
liczba 300

trząść v
ryste
wykonywać ruchy drgania, szarpania
dirre ryste
poddawać się drganiom

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
jordskælv
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójfazowy ˌtrujfaˈzɔvɨ adj
3-faset trefaset
składający się z trzech faz, etapów

trójgliceryd n
triglycerid
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny należący do lipidów;

trójka ˈtrujka n
treer
nazwa cyfry 3

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
trekant triangel
(geometria) wielokąt mający trzy boki;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;

trójkąt prostokątny n
retvinklet trekant
(geometria) trójkąt z jednym z kątów wewnętrznych prostym;

trójkąt równoboczny n
ligesidet trekant
(geometria) trójkąt o wszystkich bokach tej samej długości;

trójkąt równoramienny n
ligebenet trekant
(geometria) trójkąt o co najmniej dwóch bokach tej samej długości;

trójkątny trujˈkɔ̃ntnɨ adj
trekantet triangulær
mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)

trójlistny trujˈlʲistnɨ adj
trebladet
złożony z trzech liści, mający trzy liście

trójmasztowiec ˌtrujmaˈʃtɔvʲjɛt͡s n
tremaster
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek posiadający trzy maszty

trójmasztowy ˌtrujmaˈʃtɔvɨ adj
tremastet
o żaglowcu: mający trzy maszty

trójnogi adj
trebenet
mający trzy nogi

trójnóg ˈtrujnuk n
trefod
przedmiot, sprzęt o trzech nogach

trójskok ˈtrujskɔk n
trespring
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
trompet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąbka słuchowa n
eustakisk rør øretrompet
(anatomia, anatomiczny) kanał, który łączy jamę bębenkową ucha środkowego z górną częścią gardła;

trącać ˈtrɔ̃nt͡sat͡ɕ v
skubbe
szturchać, lekko uderzać

trącić ˈtrɔ̃ɲt͡ɕit͡ɕ v
lugte
wydzielać lekki zapach, raczej nieprzyjemny

trąd trɔ̃nt n
spedalskhed
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik ˈtrɔ̃ɲd͡ʑik n
akne
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trądzik różowaty n
rosacea
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

tsunami tsũˈnãmʲi n
tsunami flodbølge bølge
(geologia, geologiczny) fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi;

tu tu pronoun
her
…miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
der ligger hunden begravet her ligger hunden begravet
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuba ˈtuba n
tube
opakowanie w formie rurki służące do przechowywania substancji półpłynnych
zawartość tuby (1.1)

tukan ˈtukãn n
tukan
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos Linnaeus, barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie;

tul tul n
thulium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tuleja tuˈlɛja n
bøsning
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca

tulipan tuˈlʲipãn n
tulipan
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tunel ˈtũnɛl n
tunnel
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
tunesisk
odnoszący się do państwa Tunezja

turban ˈturbãn n
turban
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turecki tuˈrɛt͡sʲci adj
tyrkisk
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki tuˈrɛt͡sʲci n
tyrkisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turcji;

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
turkmensk
odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turniej n
turnering
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;
turnering ridderturnering
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;

turysta tuˈrɨsta n
turist
osoba uprawiająca turystykę

turystyczny ˌturɨˈstɨt͡ʃnɨ adj
turistet turistisk
związany z turystyką lub turystami

turystyka tuˈrɨstɨka n
turisme
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;
(przenośnie, przenośnia) wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach nie związanych z wypoczynkiem

turystyka aborcyjna n
abortturisme
podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;

turzyca n
star
(botanika, botaniczny) Carex L., rodzaj roślin z rodziny ciborowatych;

tutor ˈtutɔr n
tutor
opiekun studentów na wyższych uczelniach, adiunkt kierujący indywidualnie ich pracą

tuwalski tuˈvalsʲci adj
tuvaluansk
odnoszący się do państwa Tuvalu

tuzin ˈtuʑĩn n
dusin tylvt
(jednostka miary) 12 sztuk

tułów ˈtuwuf n
overkrop torso
(anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn;

tuńczyk ˈtũj̃n͇t͡ʃɨk n
tun
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z tuńczyka (1.1)
tun tunfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż tuʃ adv
næsten
prawie, blisko

twarda woda ˈtfarda ˈvɔda n
hårdt vand
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie dużą ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące trudno się pienią;

twardnieć v
hærde hærdne
stawać się twardym

twardy ˈtfardɨ adj
hård
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem
o koniecznościach, warunkach (i tym podobne, i temu podobne) wymagający wyrzeczeń lub trudu

twardy orzech do zgryzienia ˈtfardɨ ˈɔʒɛγ ˌdɔ‿zɡrɨˈʑɛ̇̃ɲa n
hård nød at knække
trudna sprawa

twarz tfaʃ n
ansigt
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twarzoczaszka ˌtfaʒɔˈt͡ʃaʃka n
ansigtskranie
(anatomia, anatomiczny) część czaszki człowieka i naczelnych;

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
ansigt til ansigt
bezpośrednio

twaróg ˈtfaruk n
kvark
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

tweetować v
tweete twitte
(neologizm) publikować post na Twitterze
(neologizm) publikować posty na Twitterze

twierdza ˈtfʲjɛrd͡za n
borg
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzić ˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ v
påstå
zapewniać o czymś

tworzyć ˈtfɔʒɨt͡ɕ v
skabe
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój tfuj pronoun
din
2. (osoba) lp

twórca ˈtfurt͡sa n
skaber
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

ty tɨ personalPronoun
du De
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci adj
tibetansk
odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
tibetansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tydzień ˈtɨd͡ʑɛ̇̃ɲ n
uge
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
każdy okres siedmiu dni

tygodniami adv
i ugevis
ileś tygodni, przez wiele tygodni

tygodnik tɨˈɡɔdʲɲik n
ugeblad ugemagasin ugeskrift
czasopismo ukazujące się co tydzień;

tygrys ˈtɨɡrɨs n
tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tylda ˈtɨlda n
tilde
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
(termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tylko ˈtɨlkɔ particle
kun bare
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tym samym
dermed hermed
wprowadza ekwiwalencję

tymczasem tɨ̃mˈt͡ʃasɛ̃m adv
i mellemtiden
w tym samym czasie, o którym była mowa

tymczasem tɨ̃mˈt͡ʃasɛ̃m particle
men
sygnalizuje treść niezgodną z oczekiwaniami wyrażonymi w pierwszej części zdania
mens
sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą

tymczasowo adv
midlertidigt midlertidig
nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

tymczasowy ˌtɨ̃mt͡ʃaˈsɔvɨ adj
foreløbig midlertidig temporær
taki, który trwa tylko jakiś czas

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
timian
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

tympanon tɨ̃mˈpãnɔ̃n n
tympanon
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

tynk n
puds
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.

tynkować tɨ̃ŋˈkɔvat͡ɕ v
pudse
nakładać tynk na wewnętrzną lub zewnętrzną ścianę budynku

typ tɨp n
række
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) kategoria w systematyce zwierząt;
type
osoba skupiająca cechy ludzi pewnej kategorii
type art slags
rodzaj, klasa

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
typografi
technika druku wypukłego, drukarstwo;

typowy tɨˈpɔvɨ adj
typisk
często spotykany

tyrać ˈtɨrat͡ɕ v
knokle slide
(potocznie, potoczny) ciężko pracować

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nt͡s n
titusindvis tusindvis
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo
tusinde tusind
liczba 1000

tysiącletni ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛtʲɲi adj
tusindårig
mający tysiąc lat
trwający tysiąc lat

tysięczny tɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ adj
tusinde
przymiotnik od tysiąc

tytan ˈtɨtãn n
titan
(książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;
titan titanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoniówka n
tobaksindustri
(potocznie, potoczny) przemysł tytoniowy

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
tobak
suszone liście tytoniu (1.1);
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł ˈtɨtuw n
titel
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tyć tɨt͡ɕ v
tage på
zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

tyłek ˈtɨwɛk n
rumpe bagdel numse røv
(potocznie, potoczny) pośladki

tête-à-tête adv
tete-a-tete
(książkowy) sam na sam

tête-à-tête n
tete-a-tete
(książkowy) spotkanie dwóch osób

tęcza ˈtɛ̃n͇t͡ʃa n
regnbue
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczowy most n
regnbuebro
metaforyczne określenie miejsca przejścia ukochanych zwierząt domowych w zaświaty

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
sløv døv uskarp
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
længsel hjemve
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tętnica tɛ̃ntʲˈɲit͡sa n
pulsåre
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie z serca;

tężec n
stivkrampe
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tło twɔ n
baggrund
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan
(przenośnie, przenośnia) okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia
podłoże, na którym eksponowany jest dany element

tłok twɔk n
stempel
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłum twũm n
folkemængde folkemasse menneskemasse menneskemængde
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz ˈtwũmat͡ʃ n
oversætter tolk
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;
tolk
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej z jednego języka na drugi

tłumaczenie ˌtwũmaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
forklaring
(rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – wyjaśnianie komuś czegoś
oversættelse
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
(rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć twũˈmat͡ʃɨt͡ɕ v
forklare
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś
oversætte fortolke
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik n
dæmper
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę
lyddæmper
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;
(motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej

tłumić ˈtwũmʲit͡ɕ v
dæmpe
(o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć
ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś
slå ned
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów

tłusty ˈtwustɨ adj
fed
zawierający dużo tłuszczu
(pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku lub zwierzęciu: otyły
(drukarstwo, drukarski) gruby, pogrubiony
pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz

tłuszcz twuʃt͡ʃ n
fedt
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;
(biologia, biologiczny) (potocznie, potoczny) tkanka tłuszczowa składająca się w dużym stopniu z tłuszczów (1.1)
fedt fedtstof
(chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;

u u preposition
ved
…umiejscowienie w bliskości

u góry adv
oppe
w górnej części

u- u prefix
u-
…oznaczający pomniejszenie lub usunięcie

ubezpieczać v
forsikre
zawierać umowę o odszkodowanie w losowym przypadku

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
forsikring
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne
sikring
przyrząd, urządzenie, które ma chronić przed czymś

ubezpieczenie na życie ˌubɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨt͡ɕɛ n
livsforsikring
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubierać uˈbʲjɛrat͡ɕ v
klæde
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie na kogoś

ubijać v
slagte
(potocznie, potoczny) powodować czyjąś śmierć
slå
bijąc w coś, powodować mocniejsze powiązanie cząstek tego, zwiększać gładkość i twardość czego

ubiór ˈubʲjur n
påklædning
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ubogi uˈbɔɟi adj
fattig
posiadający mało dóbr materialnych
nieobfitujący w coś

ubogi uˈbɔɟi n
fattig
osoba uboga (1.1), biedna

ubranie uˈbrãɲɛ n
tøj
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubytek uˈbɨtɛk n
hul
(stomatologia, stomatologiczny) fragment zęba zaatakowany próchnicą

ubój n
slagtning
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych, zwykle dla mięsa,

ubój rytualny ˈubuj ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ n
rituel slagtning
w judaizmie i islamie metoda zabicia zwierzęcia gospodarskiego poprzez przecięcie przełyku i arterii jednym cięciem noża bez uprzedniego ogłuszenia, prowadząca do śmierci przez wykrwawienie

ubóstwiać uˈbustfʲjät͡ɕ v
forgude tilbede
czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać zachwytem

ucho ˈuxɔ n
håndtag
uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki
øre
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
małżowina uszna
øre hank
(krawiectwo) dziurka w igle, przez którą przewleka się nić

ucho igielne n
nåleøje
(krawiectwo) wąski otworek w igle służący do nawlekania nici

ucho wewnętrzne ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ n
indre øre
(anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

ucho środkowe ˈuxɔ ɕrɔtˈkɔvɛ n
mellemøre
(anatomia, anatomiczny) część ucha, w której znajdują się kosteczki słuchowe i trąbka Eustachiusza;

uchodźca uˈxɔt͡ɕt͡sa n
flygtning
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchować v
gemme
(książkowy) obronić przed niebezpieczeństwem, ustrzeć

uchwyt ˈuxfɨt n
holder
(technologia, technika, techniczny) część służąca do umocowania czegoś

uchylać v
ophæve
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynić nieważnym, nieobowiązującym

ucieczka uˈt͡ɕɛt͡ʃka n
flugt
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa

uciekać uˈt͡ɕɛkat͡ɕ v
flygte rømme
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

ucieleśnienie n
inkarnation
to, co uzyskuje realny kształt

uczciwy ut͡ʃʲˈt͡ɕivɨ adj
ærlig
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczennica ˌut͡ʃɛ̃ɲˈːit͡sa n
skolepige
forma żeńska od: uczeń

uczestnictwo ˌut͡ʃɛˈstʲɲit͡stfɔ n
deltagelse
fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś

uczestniczyć ˌut͡ʃɛˈstʲɲit͡ʃɨt͡ɕ v
deltage
brać udział

uczestnik uˈt͡ʃɛstʲɲik n
deltager
osoba biorąca w czymś udział

uczeń ˈut͡ʃɛ̃ɲ n
elev
(edukacja, edukacyjny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczucie uˈt͡ʃut͡ɕɛ n
følelse
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczynek uˈt͡ʃɨ̃nɛk n
handling gerning
zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

uczyć ˈut͡ʃɨt͡ɕ v
lære undervise
przekazywać komuś wiedzę
lære
zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

udar słoneczny n
solstik
(medycyna, medyczny) porażenie spowodowane nadmiernym nasłonecznieniem głowy i karku;

udaremniać v
forpurre hindre kuldkaste
sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

udawać uˈdavat͡ɕ v
lykkes
odnosić dobry, właściwy, pomyślny, pozytywny skutek

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
slag
(rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć

uderzyć uˈdɛʒɨt͡ɕ v
slå
zadać komuś cios
zadać sobie cios ręką lub czymś trzymanym w ręku
zetknąć się gwałtownie jakąś częścią ciała z czymś
slås
uderzyć (1.1) siebie wzajemnie; zderzyć się

udo ˈudɔ n
lår
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udowadniać v
bevise
wykazywać prawdziwość czegoś, przedstawiając na nią dowody

udział ˈud͡ʑaw n
andel
(finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika
andelsbevis
dokument potwierdzający udział (1.2)
deltagelse andel
uczestnictwo w jakimś wydarzeniu

udziec ˈud͡ʑɛt͡s n
lår
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

ufność ˈufnɔɕt͡ɕ n
tillidsfuldhed
skłonność do obdarzania zaufaniem

ufny ˈufnɨ adj
tillidsfuld
mający lub wyrażający zaufanie

ugandyjski ˌuɡãnˈdɨjsʲci adj
ugandisk
odnoszący się do państwa Uganda

ugryzienie ˌuɡrɨˈʑɛ̇̃ɲɛ n
bid
czynność polegająca na chwyceniu zębami i zaciśnięciu szczęki, zwykle w celu zadania bólu, obrony lub spożycia pokarmu
bidemærke bidmærke
ślad na skórze lub powierzchni po ugryzieniu (1.1)

ugryźć ˈuɡrɨɕt͡ɕ v
bide
zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając

ujemny uˈjɛ̃mnɨ adj
negativ
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujście ˈujɕt͡ɕɛ n
udmunding
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienowanie ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ n
stening
forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukamienować ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvat͡ɕ v
stene
zabić kogoś poprzez obrzucenie kamieniami

ukleja ukˈlɛja n
løje
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ v
afslutte fuldføre færdiggøre
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości
przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy

ukośnik n
skråstreg
(termin typograficzny) znak pisarski w postaci ukośnej kreski, używany głównie do oddzielania od siebie słów lub znaków;

ukośny uˈkɔɕnɨ adj
diagonal skrå
nachylony w stosunku do czegoś pod kątem ostrym

ukrainizacja n
ukrainisering
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) przyswajanie lub narzucanie kultury ukraińskiej i języka ukraińskiego;
nadawanie czemuś ukraińskiego charakteru lub właściwości

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
ukrainsk
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
ukrainsk
(językoznawstwo, językoznawczy) wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukryty uˈkrɨtɨ adj
skjule
taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrywać uˈkrɨvat͡ɕ v
gemme
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
korsfæstelse
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

ukwiał n
søanemone
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

ukąszenie ˌukɔ̃w̃ˈʃɛ̃ɲɛ n
stik
(rzeczownik odczasownikowy) od ukąsić
miejsce na ciele, gdzie ktoś lub coś kogoś ukąsiło

układ immunologiczny n
immunforsvar immunsystem
(medycyna, medyczny) układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności;

układ krążenia n
kredsløbssystem
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;

układ moczowy n
urinveje
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów produkujących mocz i odprowadzających go z organizmu

układ nerwowy n
nervesystem
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
periodiske system
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
periodiske system
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ n
solsystem planetsystem
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ trawienny n
fordøjelsessystem
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;

układ zbiorowy ˈukwad zbʲjɔˈrɔvɨ n
overenskomst
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami

ukłuć v
stikke
zranić za pomocą spiczastego przedmiotu

ul ul n
bikube bistade
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulepszenie ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ n
forbedring
(rzeczownik odczasownikowy) od ulepszyć

ulga ˈulɡa n
lettelse
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu
(ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat

ulica uˈlʲit͡sa n
gade
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka uˈlʲit͡ʃka n
stræde gyde smøge
krótka lub wąska ulica

ulicznica ˌulʲit͡ʃʲˈɲit͡sa n
gadepige gadetøs
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka

ulotka uˈlɔtka n
flyveblad
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
favorit yndlings
najbardziej lubiany

umami ũˈmãmʲi n
umami
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;

umeblować v
møblere
wyposażyć pomieszczenie w meble

umiak ˈũmʲjak n
konebåd
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

umiarkowany ˌũmʲjarkɔˈvãnɨ adj
moderat
o poglądach: pośredni między radykalnym a zachowawczym
taki, który nie jest ani zbyt duży, ani zbyt mały
umiejący zachować umiar

umiejętność ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ n
evne
biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umierać ũˈmʲjɛrat͡ɕ v
dø
kończyć swoje życie, przestawać żyć

umieszczać ũˈmʲjɛʃt͡ʃat͡ɕ v
placere
stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać
ustalać komuś miejsce pobytu

umieć ˈũmʲjɛ̇t͡ɕ modal
kunne
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony adj
muskuløs
mający silnie rozwinięte mięśnie

umorzenie n
henlæggelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zamknięcie postępowania sądowego w danej sprawie

umowa ũˈmɔva n
aftale
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjät͡ɕ v
gøre ngt mulig muliggøre
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umundurować v
uniformere
ubrać w mundury

umysł ˈũmɨsw̥ n
sind
siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umywalka ˌũmɨˈvalka n
vask håndvask
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywać ręce ũˈmɨvat͡ɕ ˈrɛ̃nt͡sɛ v
vaske sine hænder
nie brać odpowiedzialności za coś

umyślnie ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ adv
med vilje forsætlig
w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

umyślny adj
forsætlig intentionel
będący przejawem czyjegoś zamierzenia

umówić ũˈmuvʲit͡ɕ v
aftale
ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś
ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś

unia ˈũɲja n
union
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

unicestwiać v
tilintetgøre
powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć

uniemożliwiać ˌũɲɛ̃mɔʒˈlʲivʲjät͡ɕ v
forhindre hindre umuliggøre
sprawiać, że coś jest niemożliwe lub bardzo trudne do zrobienia; znacznie coś utrudniać

uniewinniać ˌũɲɛˈvʲĩɲːät͡ɕ v
frikende frifinde
oczyszczać z zarzutów

uniform ũˈɲifɔrm n
uniform
ujednolicony ubiór wyróżniający członków jakiejś organizacji lub grupy zawodowej;

unikat ũˈɲikat n
unikum
rzecz szczególna, niepowtarzalna, jedyna w swoim rodzaju

unikatowy ˌũɲikaˈtɔvɨ adj
unik
niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać ũˈɲikat͡ɕ v
undgå undvige
starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś

uniwersalny ˌũɲivɛrˈsalnɨ adj
universal universel
obejmujący całość

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
universitet
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
ununpentium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);

upadać uˈpadat͡ɕ v
falde
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą
opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół
tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem

upadek uˈpadɛk n
fald
pogorszenie się stanu, pozycji, znaczenia
przewrócenie się
fald nedstyrtning styrt
spadnięcie

uparty uˈpartɨ adj
stædig
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

uparty jak osioł uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw adj
stædig som et æsel
bardzo uparty

upcykling n
upcycling
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;

upełnomocniać v
give udstede meddele fuldmagt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
slå to fluer med et smæk
załatwić dwie sprawy jednocześnie

upijać uˈpʲijät͡ɕ v
beruse
doprowadzać kogoś do stanu upojenia alkoholowego

upiór ˈupʲjur n
vampyr spøgelse
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

upić ˈupʲit͡ɕ v
blive beruset stiv
wejść w stan upojenia alkoholowego, stać się pijanym

upokorzenie n
ydmygelse
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upomnienie ˌupɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
påmindelse
(administracja) pismo przypominające albo zawierające ostrzeżenie czy naganę

upoważniać v
bemyndige autorisere befuldmægtige
dawać komuś pełnomocnictwo do przeprowadzania czynności formalnych

upragniony adj
attråværdig ønsket
oczekiwany z dużym pragnieniem

upraszczać v
forenkle simplificere
sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób

uprawiać uˈpravʲjät͡ɕ v
dyrke
zajmować się regularnie jakąś czynnością
kultivere
zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprawniony adj
berettiget
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający prawo do czegoś

uproszczenie ˌuprɔʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
forenkling forsimpling simplificering simplifikation
czynienie czegoś prostszym
rezultat uproszczenia (1.1)

uprowadzić v
bortføre kidnappe
zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji

uprzejmość uˈpʃɛjmɔɕt͡ɕ n
venlighed
uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
høflig
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

ups interjection
ups
(potocznie, potoczny) … wyrażający zakłopotanie bądź zaskoczenie

upuszczać v
dræne
odprowadzać skądś nadmiar płynu lub gazu
tabe
pozwalać wypaść z rąk

uran ˈurãn n
uran
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony n
forarmet uran
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

uraz ˈuras n
trauma traume
niechęć w stosunku do osoby, obiektu lub zjawiska będąca konsekwencją krzywdy
traume trauma
uszkodzenie ciała

urbanizacja ˌurbãɲiˈzat͡sʲja n
urbanisering
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;

urlop ˈurlɔp n
ferie
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urlop macierzyński n
barsel barselsorlov
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka

uroczystość ˌurɔˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ n
ceremoni højtidelighed
uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

uroczysty ˌurɔˈt͡ʃɨstɨ adj
ceremoniel højtidelig
obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

uroczyście adv
højtideligt
w sposób odbiegający od zwyczajności czy codzienności

urodzenie ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
fødsel
(rzeczownik odczasownikowy) od urodzić

urodziny ˌurɔˈd͡ʑĩnɨ n
fødsel
fakt narodzenia się
fødselsdag
rocznica dnia narodzin

urodzony ˌurɔˈd͡zɔ̃nɨ adj
født
(książkowy) taki, który posiada skłonności i zamiłowanie do czegoś
pochodzący z danego miejsca

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
urologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

uruchamiać ˌuruˈxãmʲjät͡ɕ v
igangsætte iværksætte
inicjować, rozpoczynać, wprowadzać w życie jakiś proces
igangsætte starte
włączać jakąś maszynę

urwis n
laban
chłopiec lubiący płatać figle

urzeczywistnienie ˌuʒɛt͡ʃɨvʲiˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
realisering virkeliggørelse
spełnienie czegoś, uczynienie czegoś rzeczywistym

urząd ˈuʒɔ̃nt n
myndlighed væsen
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ n
anordning indretning anlæg
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urzędowy ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
officiel
oficjalnie przyjęty

usilny adj
indtrængende
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

usiłować ˌuɕiˈwɔvat͡ɕ v
forsøge
bardzo usilnie starać się; działać w celu osiągnięcia czegoś

uspokajająco adv
berolige
w sposób uspokajający

uspokajający participleAdjective
berolige
taki, który uspokaja

uspokajać ˌuspɔˈkajät͡ɕ v
berolige
przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie

uspokoiciel n
trøster
(dawniej, dawny) ten, kto uspokaja, uspokajający

usta ˈusta n
mund
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać uˈstalat͡ɕ v
bestemme
wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś
bestemme fastlægge fastsætte lægge fast
stwierdzać coś po zbadaniu

ustawa uˈstava n
lov
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustawodawstwo n
lovgivning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie
lovgivning lovgivningsarbejde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowywanie i wydawanie ustaw

ustawowy ˌustaˈvɔvɨ adj
lov relatere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dotyczący ustaw, związany z ustawą
lovbestemt retsbestemt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uregulowany ustawą

ustnie adv
mundtligt
komunikując się słowami wymawianymi

ustnik ˈustʲɲik n
mundstykke
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;
część aparatu służącego nurkowi do oddychania
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia

ustny ˈustnɨ adj
mundtlig
wyrażony, przekazany za pomocą ust

usuwać uˈsuvat͡ɕ v
fjerne
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było
slette
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

usypiać uˈsɨpʲjät͡ɕ v
aflive slå ned
(weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka
dysse i søvn
powodować, że ktoś zasypia
falde i søvn sove ind
zasypiać, zapadać w sen

uszkadzać v
beskadige
psuć coś

uszkodzenie ˌuʃkɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
beskadigelse
(technologia, technika, techniczny) awaria, usterka

uszkodzony adj
beskadige
taki, który uległ uszkodzeniu

uszny ˈuʃnɨ adj
øre-
związany z uchem

usługa uˈswuɡa n
tjeneste
okazana pomoc
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi

utajony adj
latent
będący w utajeniu; trudny do zaobserwowania

utalentowany adj
talentfuld
obdarzony talentem

utarty adj
fast
powszechnie przyjęty

utleniać v
ilte oxidere
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)

utonąć v
drukne
zagubić się w ogromie czegoś
zginąć przez zanurzenie się w wodzie i uduszenie się
synke
opaść na dno

utopia uˈtɔpʲja n
utopi
pomysł, którego nie można zrealizować; coś nierealnego
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utopijny adj
utopisk
właściwy utopii, niemożliwy do urzeczywistnienia

utopizm n
utopisme
utopijne poglądy, plany i marzenia

utrata uˈtrata n
tab
(książkowy) fakt, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś

utrudniać uˈtrudʲɲät͡ɕ v
besværliggøre vanskeliggøre
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrzymywać ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ v
vedligeholde
zachowywać coś w określonym stanie

utwardzacz n
hærdemiddel
substancja, która zmieszana z innymi substancjami może wywołać ich utwardzenie

utworzenie ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
dannelse
zorganizowanie czegoś (stowarzyszenia, instytucji (et cetera))

utwór ˈutfur n
værk
dzieło literackie lub muzyczne

utylitaryzm n
utilitarisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd, którego główna myśl definiuje moralność i etykę czynu jako wypadkowe jego pozytywnych i negatywnych skutków;

uwaga uˈvaɡa interjection
passe på opmærksomhed
uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)

uwaga uˈvaɡa n
bebrejdelse reprimande
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania
bemærkning
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś
opmærksomhed agt
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uważać uˈvaʒat͡ɕ v
anse
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania
finde synes
sądzić coś o kimś lub czymś
passe på
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

uważny uˈvaʒnɨ adj
opmærksom åndsnærværende åndvågen
charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwertura ˌuvɛrˈtura n
ouverture
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwidacznianie n
synliggørelse
(rzeczownik odczasownikowy) od uwidaczniać

uwidaczniać v
synliggøre
pokazywać coś w sposób widoczny

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjät͡ɕ v
elske
otaczać kogoś miłością
bardzo coś/kogoś lubić

uwodzić uˈvɔd͡ʑit͡ɕ v
forføre lokke
porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwolnić uˈvɔlʲɲit͡ɕ v
befri fri
wypuścić na wolność, oswobodzić
usunąć więzy ograniczające ruchy
befri frigøre
oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
afhængighed
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzbrojony po zęby adj
bevæbnet til tænderne rustet til tænderne
(żartobliwie) wyposażony w znaczną ilość broni

uzdolniony adj
begavet
obdarzony ponadprzeciętnymi umiejętnościami

uzdrowiciel n
healer
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił

uziemienie n
jordforbindelse jord
(elektryczność) instalacja odprowadzająca ładunki elektryczne do gruntu;

uziemić v
jorde jordforbinde
(elektryczność) połączyć części urządzenia elektrycznego z ziemią przy użyciu przewodu

uznanie uˈznãɲɛ n
anerkendelse
przyjęcie za prawdę
szacunek, poważanie, podziw

uzus ˈuzus n
brug skik vane
utarty zwyczaj, ustalona praktyka

uzyskiwać ˌuzɨˈsʲcivat͡ɕ v
opnå skaffe
otrzymywać coś o co się zabiegało, starało się otrzymać

ułamek uˈwãmɛk n
brøk
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
brøkdel brøk
fragment całości

ułatwiać uˈwatfʲjät͡ɕ v
lette
sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
smil
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxat͡ɕ‿ɕɛ v
smile
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmiechnięty ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ adj
smile
taki, który się uśmiecha

użycie uˈʒɨt͡ɕɛ n
brug
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytek uˈʒɨtɛk n
anvendelse benyttelse brug
użycie, używanie, użytkowanie

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
bruger
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
brugt
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać uˈʒɨvat͡ɕ v
bruge benytte anvende
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

variétés n
variete varieté
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) rodzaj przedstawienia rozrywkowego składającego się z różnych form scenicznych: piosenek, monologów, tańców i popisów akrobatycznych
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) teatr (instytucja) wystawiający variétés (1.1)

volapük vɔˈlapʲik n
volapyk
(językoznawstwo, językoznawczy) dziewiętnastowieczny język sztuczny oparty na łacinie, niemieckim, francuskim i angielskim;

volkswagen n
Folkevogn
(motoryzacja) samochód produkowany przez firmę Volkswagen;

voyeurystyczny adj
voyeuristisk
związany z voyeuryzmem, dotyczący voyeuryzmu

w f v vu preposition
i
…określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
mod
…określający kierunek czynności
på
…określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności

w biały dzień ˈv‿bʲjawɨ ˈd͡ʑɛ̇̃ɲ adv
ved højlys dag
nie kryjąc się z niczym, jawnie, otwarcie
w ciągu dnia

w celu ˈf‿t͡sɛlu
m.h.p. med henblik på mhp.
przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by

w ciągu ˈfʲ‿t͡ɕɔ̃ŋɡu
i løbet af
wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń

w ciąży adj
gravid svanger
(fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w cztery oczy ˈf‿t͡ʃtɛrɨ ˈɔt͡ʃɨ adv
under fire øjne
na osobności, bez udziału osób trzecich

w dobrej wierze ˈv‿dɔbrɛj ˈvʲjɛʒɛ idiom
i god tro
robić coś pod wpływem dobrej woli, z przekonaniem o słuszności; mieć dobre intencje

w dół adv
ned
w kierunku tego, co znajduje się niżej; coraz niżej

w formie ˈf‿ːɔrmʲjɛ
i form af
w postaci czegoś

w formie ˈf‿ːɔrmʲjɛ adj
i form i træning
w dobrej kondycji

w górę ˈv‿ɡurɛ adv
op
określenie kierunku powyżej czegoś
(hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła
(ekonomia, ekonomiczny) wzrastając, zwiększając swoją wartość

w imieniu v‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu
på vegne
w czyimś upoważnieniu

w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego interjection
Sønnens og Helligåndens navn i Faderens
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę

w każdym razie ˈf‿kaʒdɨ̃m ˈraʑɛ particle
i alle tilfælde i hvert tilfælde under alle omstændigheder
niezależnie od tego, co zostało powiedziane

w końcu ˈf‿kɔ̃j̃nt͡su adv
endeligt til sidst
ostatecznie, wreszcie, nareszcie (najczęściej po długim czekaniu)

w kształcie
i form af
nadając lub przybierając kształt czegoś

w kwiecie wieku ˈf‿kfʲjɛ̇t͡ɕɛ ˈvʲjɛku idiom
i sin bedste alder
w pełni sił/życia, w najlepszym okresie życia, w rozkwicie

w mgnieniu oka ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka adv
øjeblikkeligt på et øjeblik
(potocznie, potoczny) bardzo szybko

w miarę adv
nogenledes nogenlunde
umiarkowanie, dość, dosyć, całkiem, względnie

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
generelt
ogólnie, w sumie, podsumowując
overhovedet
z przeczeniem: zupełnie, nic a nic

w pełni ˈf‿pɛwʲɲi adv
fuldt ud
całkowicie, zupełnie

w porządku
i orden
tak, jak być powinno

w porządku interjection
i orden
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe

w postaci
i form af
w formie czegoś

w praktyce adv
i praksis
w istocie, w rzeczywistości, jako rzeczywista konsekwencja danej okoliczności

w przeciwieństwie do ˌf‿pʃɛt͡ɕiˈvʲjɛ̇̃j̃stfʲjɛ ˈdɔ
til forskel fra i modsætning til
przeciwnie w porównaniu do czegoś, inaczej niż coś

w przybliżeniu adv
omtrent
blisko, ale niedokładnie tak

w ramach
indenfor ramme af som led i
w określonym przedziale; nie wykraczając poza określone normy, przedziały, dyrektywy itp.

w razie
i tilfælde af
wskazuje na warunek

w rzeczywistości ˌv‿ʒɛt͡ʃɨvʲiˈstɔɕt͡ɕi adv
i virkeligheden
naprawdę, w istocie, istotnie, faktycznie, rzeczywiście

w stosunku do f‿stɔˈsũnku ˈdɔ
i forhold til
w porównaniu z
wobec, do, względem

w sumie f‿sũmˈjɛ
alt taget i betragtning
fraza partykułowa, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

w sumie f‿sũmˈjɛ adv
i alt samlet set sammenlagt summa summarum tilsammen total
na moment zakończenia jakiegoś przedsięwzięcia

w szczególności adv
frem for alt først og fremmest i særdeleshed
szczególnie, zwłaszcza

w tym f‿tɨ̃m adv
deriblandt heriblandt herunder
włącznie z
i denne dette
połączenie w + to

w wyniku
som følge af
…tworząca konstrukcje opisujące przyczynę omawianego zjawiska czy wydarzenia

w zależności od vza.lɛʐˈnɔɕ.t͡ɕi ɔt
afhængigt af alt afhængigt af
wskazuje na czynniki, od których zależy stan opisywany; wykładnik zależności

w zasadzie v‿zaˈsad͡ʑɛ
egentlig i princippet i grunden
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko

w zasięgu ręki adv
indenfor rækkevidde
(przenośnie, przenośnia) coś jest łatwo dostępne, łatwo osiągalne
coś jest w pobliżu, niedaleko, na wyciągnięcie ramienia

w związku z ˈvzvjɔw̃s.ku s
i forb. med ifm. i forbindelse med
wskazuje na okoliczność powiązaną z treścią zdania; wykładnik przyczyny

w środku
i midt
wskazuje na położenie w centralnym punkcie lub części

w środku adv
inde indenfor
we wnętrzu czegoś

wachlarz ˈvaxlaʃ n
vifte
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;
(przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność

wada ˈvada n
mangel
cecha obniżająca wartość przedmiotu

wada wymowy n
taleforstyrrelse
(medycyna, medyczny) (językoznawstwo, językoznawczy) zaburzenie aparatu mowy polegające na nieprawidłowym wypowiadaniu dźwięków;

wadliwy vaˈdlʲivɨ adj
defekt
mający wady, usterki, defekty, braki lub błędy

waga ˈvaɡa n
vægt
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru ciężaru;
(potocznie, potoczny) ciężar czegoś lub kogoś
(przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość

wagabunda ˌvaɡaˈbũnda n
vagabond
(książkowy) człowiek lubiący się włóczyć

wagarować v
pjække skulke
opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

wagary vaˈɡarɨ n
pjæk pjækkeri
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

wagon ˈvaɡɔ̃n n
vogn
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło n
pendul
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wakacje vaˈkat͡sʲjɛ n
ferie
(edukacja, edukacyjny) letnia przerwa od zajęć szkolnych

walc valt͡s n
vals
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1);

walczyć ˈvalt͡ʃɨt͡ɕ v
kæmpe
toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walczyć z wiatrakami ˈvalt͡ʃɨd͡ʑ ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi v
kæmpe mod vejrmøller
walczyć z wytworami własnej wyobraźni

walec ˈvalɛt͡s n
cylinder
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
motortromle
pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;
valseværk
(maszynoznawstwo) maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu

walet ˈvalɛt n
bonde knægt
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walizka vaˈlʲiska n
kuffert
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić ˈvalʲit͡ɕ v
banke slå
(potocznie, potoczny) mocno coś lub kogoś uderzać

walić konia ˈvalʲit͡ɕ ˈkɔ̃ɲa v
spille pik rive den af spille den af
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka ˈvalka n
kamp
siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego
(przenośnie, przenośnia) zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś

walka z wiatrakami ˈvalka ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi idiom
kamp mod vejrmøller
walka z czymś nierealnym, urojonym

walkiria n
valkyrie
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

waltornia valˈtɔrʲɲa n
valdhorn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waluta vaˈluta n
valuta
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;
wymienialny środek płatniczy
(potocznie, potoczny) łatwo wymienialny (w danym kraju) środek płatniczy (w Polsce np.: dolar, euro, (dawniej, dawny) marka)

wampir ˈvãmpʲir n
vampyr
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
(zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wanad ˈvãnat n
vanadium vanadin
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanilina n
vanillin
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna ˈvãnːa n
badekar
duże naczynie do kąpieli

wanta ˈvãnta n
vant
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
kalksten
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno n
kalk
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń vapʲɲ̊ n
kalcium calcium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran ˈvarãn n
varan
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warchlak ˈvarxlak n
pattegris
młode dzika w pierwszym roku życia;

warchoł ˈvarxɔw n
kværulant
osoba łamiąca prawo, niepodporządkowująca się władzy, wywołująca kłótnie i zamęt swoją samowolą

warga ˈvarɡa n
læbe
(anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta;

wariancja varʲˈjãnt͡sʲja n
varians
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

wariant ˈvarʲjãnt n
variant
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariat ˈvarʲjat n
tosse fjols
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie, obłąkany

warstwa ˈvarstfa n
lag
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

warsztat ˈvarʃtat n
værksted
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi
værksted værkstedshal
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

warsztaty n
værkstedsundervisning
(edukacja, edukacyjny) zajęcia praktyczne z określonej dziedziny, najczęściej sztuki, których uczestnicy nabywają umiejętności w sposób aktywny

wart vart adj
værd
posiadający pewną wartość
zasługujący na coś, na kogoś

warto ˈvartɔ v
værd
dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

wartownia varˈtɔvʲɲa n
vagthus
pomieszczenie dla wartowników

wartościowy ˌvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ adj
værdifuld
o wysokiej wartości materialnej

wartość ˈvartɔɕt͡ɕ n
værdi
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
zwykle lm zasada moralna, przekonanie
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego

wartość własna n
egenværdi
(matematyka, matematyczny) skalar, dla którego istnieje pewien niezerowy wektor, którego obraz przez dane przekształcenie liniowe równy jest iloczynowi tego skalara i tego wektora;

warunek vaˈrũnɛk n
betingelse forudsætning vilkår
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe
forhold
(tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

warunek konieczny vaˈrũnɛk ːɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɨ n
nødvendig betingelse
(logika, logiczny) warunek, który, musi zostać spełniony, aby zdanie mogło być prawdziwe

warunek wystarczający vaˈrũnɛɡ ˌvɨstart͡ʃaˈjɔ̃nt͡sɨ n
tilstrækkelig betingelse
(logika, logiczny) warunek, który, gdy zostanie spełniony, zapewnia prawdziwość zdania

warunki n
forhold vilkår
stan rzeczy
vilkår
zespół cech potrzebnych do czego

warunkować v
betinge
stanowić warunek czego; wpływać na przebieg
stawiać jako warunek

warunkowy ˌvarũŋˈkɔvɨ adj
betinget
(przymiotnik) od: warunek

warzelnia n
kogeri syderi
zakład zajmujący się warzeniem piwa, soli lub innych produktów spożywczych lub użytkowych

warzywniak vaˈʒɨvʲɲak n
grønthandler
mały sklep, budka lub stragan z warzywami i owocami

warzywo vaˈʒɨvɔ n
grøntsag grønsag
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) chory bez kontaktu ze światem zewnętrznym (np. w śpiączce lub po urazie mózgu)
grøntsag grønsag grøntsag
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warząchew vaˈʒɔ̃w̃xɛf n
grydeske øseske
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana

wasabi n
wasabi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi

wasal ˈvasal n
vasal
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

wasz vaʃ pronoun
jeres
2. (osoba) lm

wata cukrowa ˈvata t͡suˈkrɔva n
candyfloss
(spożywczy) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

watomierz n
wattmeter
(elektryczność) miernik elektryczny wskazujący moc czynną badanego urządzenia lub obwodu;

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
vasektomi
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina n
vaseline
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon ˈvazɔ̃n n
vase
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wał vaw n
aksel
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów;
vold
rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne; ,

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈt͡ɕasta n
kagerulle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałek malarski n
malerrulle malerulle
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do malowania dużych powierzchni

wałkować vawˈkɔvat͡ɕ v
rulle ud
rozpłaszczać kawałek ciasta wałkiem

ważka ˈvaʃka n
guldsmed
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważniak n
vigtigper
(potocznie, potoczny) osoba zarozumiała

ważność ˈvaʒnɔɕt͡ɕ n
gyldighed
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) cecha tego, co ważne, mające moc prawną
vigtighed
cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie

ważny ˈvaʒnɨ adj
gyldig gældende
mający moc prawną, obowiązujący
vigtig
mający duże znaczenie

ważyć ˈvaʒɨt͡ɕ v
overveje
ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś
veje
określać czyjś ciężar za pomocą wagi
mieć jakiś ciężar, masę

wbić nóż w plecy ˈvbʲit͡ɕ ˈnuʃ ˈf‿plɛt͡sɨ v
falde i ryggen
zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia

wbrew vbrɛf preposition
trods
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wcale ˈft͡salɛ adv
overhovedet slet
…używany z przeczeniem „nie”, komunikujący, że jakiś stan nie dotyczy wspomnianego obiektu

wchodzić ˈfxɔd͡ʑit͡ɕ v
komme ind
wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

wchodzić w życie idiom
træde i kraft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zaczynać obowiązywać, stawać się stosowanym, używanym

wcielenie n
kropsliggørelse
(rzeczownik odczasownikowy) od wcielić

wcisnąć gaz do dechy ˈfʲt͡ɕisnɔ̃ɲd͡ʑ ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ v
trykke speederen i bund
(potocznie, potoczny) nacisnąć pedał gazu do oporu, maksymalnie zwiększając szybkość

wciąż fʲt͡ɕɔ̃w̃ʃ adv
fortsat
powtarzając jakąś czynność wiele razy
stadig endnu fortsat stadigvæk
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

wczesny ˈft͡ʃɛsnɨ adj
tidlig
taki, który jest u swojego początku
występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory
w stopniu wyższym i najwyższym → poprzedni, ten, który był przed czymś

wcześnie ˈft͡ʃɛɕɲɛ adv
tidligt
podczas początkowego etapu trwania czegoś
rano, w pierwszych godzinach po świcie

wczoraj ˈft͡ʃɔraj adv
i går
w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczorajszy ft͡ʃɔˈrajʃɨ adj
gårsdagens
taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdowa ˈvdɔva n
enke
kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec ˈvdɔvʲjɛt͡s n
enkemand
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdrożyć v
implementere realisere virkeliggøre
zastosować jakąś koncepcję w praktyce

wdzięczność ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ n
taknemmelighed taknemlighed
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɨ adj
taknemmelig
pełen wdzięczności

weber ˈvɛbɛr n
weber
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinarium n
webinar
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

według ˈvɛdwuk preposition
ifølge
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
…wyrażający autora czegoś

weekend n
weekend
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia;

weganin vɛˈɡãɲĩn n
veganer
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganina n
plantebaseret kød plantekød vegansk kød
(potocznie, potoczny) (spożywczy) wegański zamiennik mięsa

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
veganisme
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

weganizować v
veganisere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) opracowywać wegańską wersję potrawy tradycyjnie zawierającej składniki pochodzenia zwierzęcego

wegański vɛˈɡãj̃sʲci adj
vegansk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
związany z weganizmem, dotyczący weganizmu
(rzadki, rzadko używany) stworzony bez użycia produktów pochodzenia zwierzęcego, (także, też) nietestowany na zwierzętach

wegeburger n
vegetarburger veggieburger
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegański lub wegetariański odpowiednik hamburgera, zawierający kotlet pochodzenia roślinnego w miejsce kotleta mięsnego

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
vegetar vegetarianer
człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
vegetarisme vegetarianisme
sposób odżywiania się charakteryzujący się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
vegetarisk vegetariansk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wegetować v
vegetere
(fizjologia, fizjologiczny) wieść życie ograniczone do procesów fizjologicznych

wehikuł vɛˈxʲikuw n
vehikel
(żartobliwie) środek transportu

wehikuł czasu vɛˈxʲikuw ˈt͡ʃasu n
tidsmaskine
fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

wejście ˈvɛjɕt͡ɕɛ n
indgang
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
(elektronika, elektroniczny) gniazdo (w urządzeniu), do którego wkłada się wtyczkę przewodu podającego sygnał lub energię

wektor własny n
egenvektor
(matematyka, matematyczny) niezerowy wektor, którego obraz przez przekształcenie liniowe równy jest temu wektorowi pomnożonemu przez skalar (tzw. wartość własną);

welomobil n
kabinecykel
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

welur ˈvɛlur n
velour
(włókiennictwo) tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu

wenerolog ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk n
venerolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych

wenerologia ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja n
venerologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
ventilator
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

weranda vɛˈrãnda n
veranda
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

werbalny adj
verbal
wyrażony przy pomocy słów
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący czasownika

weredyk vɛˈrɛdɨk n
sandhedsapostel
osoba, która ma zwyczaj mówić innym to, co myśli, prosto w oczy

wermut n
vermouth
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

wersalka vɛrˈsalka n
sovesofa
rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

wersja ˈvɛrsʲja n
version
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wersor ˈvɛrsɔr n
enhedsvektor
(matematyka, matematyczny) wektor o długości równej 1, zwykle stanowiący bazę przestrzeni (określający układ współrzędnych);

weryfikacja n
verificering verifikation
sprawdzenie zgodności z prawdą

weryfikować ˌvɛrɨfʲiˈkɔvat͡ɕ v
verificere
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

weryzm n
verisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (sztuka) bliski naturalizmowi kierunek w sztukach, powstały we Włoszech w ostatnim ćwierćwieczu XIX wieku;

wesele vɛˈsɛlɛ n
bryllup
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

wesoło vɛˈsɔwɔ adv
lystigt
w pogodnym nastroju

wesz vɛʃ n
lus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;
(obraźliwie) podła osoba

wesz łonowa n
fladlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pthirus pubis, mendoweszka;

wet za wet ˈvɛd za‿ˈvɛt idiom
lige for lige
(książkowy) wzajemnie, w ten sam sposób (zwykle złem za zło)

weteran vɛˈtɛrãn n
veteran
(wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz

weterynaryjny ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ adj
veterinær
związany z weterynarią

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
dyrlæge veterinær
(weterynaria, weterynaryjny) lekarz leczący zwierzęta;

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
indenfor inden indeni
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
intern indre
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezwanie vɛzˈvãɲɛ n
bøn
apel, odezwa

wełna ˈvɛwna n
uld
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

wełniany vɛwʲˈɲãnɨ adj
ulden
wykonany z wełny

whisky n
whisky
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕt͡ɕ n
besked meddelelse oplysning
nowina, informacja
coś, co przekazuje informację

wiadro ˈvʲjadrɔ n
spand
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;
ilość czegoś mieszcząca się we wiadrze (1.1)

wiara ˈvʲjara n
tro
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych;
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga;

wiara góry przenosi proverb
troen kan flytte bjerge
wiara w sukces umożliwia osiągnięcie nawet bardzo trudnych celów i pokonanie nawet największych trudności

wiarygodnie adv
troværdigt
w sposób wiarygodny

wiatr vʲjatr̥ n
vind blæst
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny n
solvind
(astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatrak ˈvʲjatrak n
vindmølle vejrmølle
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatropylność n
vindbestøvning
(biologia, biologiczny) zapylanie kwiatów poprzez wiatr przenoszący pyłki;

wiatrowskaz vʲjaˈtrɔfskas n
vejrhane vindfløj
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiatrówka vʲjaˈtrufka n
luftbøsse
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) karabinek lub pistolet pneumatyczny;

wiać vʲjät͡ɕ v
blæse
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)

wibrować vʲiˈbrɔvat͡ɕ v
vibrere
drgać bardzo szybko, falować
o głosie, dźwięku: zmieniać się rytmicznie; brzmieć raz wyżej, raz niżej
wprawiać coś w drgania wibratorem

wicher n
stormvind
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;

widać ˈvʲidat͡ɕ v
vist vistnok
widocznie, zapewne, pewnie

widelec vʲiˈdɛlɛt͡s n
gaffel
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;

wideoklip ˌvʲidɛˈɔklʲip n
musikvideo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo ˈvʲidmɔ n
spektrum spekter
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
spøgelse
niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;

widoczny vʲiˈdɔt͡ʃnɨ adj
synlig
taki, którego widać

widok ˈvʲidɔk n
udsigt
widziana przestrzeń, krajobraz

widownia vʲiˈdɔvʲɲa n
publikum
wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia
tilskuerplads
miejsce w teatrze, kinie, stadionie itp. przeznaczone dla widzów

widz vʲit͡s n
tilskuer
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko
(przenośnie, przenośnia) bierny obserwator jakichś wydarzeń

widzenie vʲiˈd͡zɛ̃ɲɛ n
besøg
odwiedziny więźnia w więzieniu

widzieć ˈvʲid͡ʑɛ̇t͡ɕ v
se
o organizmach żywych odbierać bodźce wzrokowe
spotykać się
mieć dany pogląd na coś/kogoś

widłonóg vʲidˈwɔ̃nuk n
vandloppe
(zoologia, zoologiczny) skorupiak morski lub słodkowodny wolno pływający lub pasożytniczy;

widły ˈvʲidwɨ n
greb fork
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczna zmarzlina n
permafrost
(ekologia, ekologiczny) stale zamarznięta głębsza warstwa gleby

wieczne pióro n
fyldepen
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wieczność ˈvʲjɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ n
evighed
(książkowy) nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życie pozagrobowe
bardzo długi czas

wieczny ˈvʲjɛt͡ʃnɨ adj
evig
trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczny śnieg n
evig sne
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg, który nie topnieje całkowicie i który utrzymuje się na szczytach gór lub w strefach polarnych przez przynajmniej kilka lat

wieczorem vʲjɛˈt͡ʃɔrɛ̃m adv
i aften om aften
gdy zapada zmierzch

wieczór ˈvʲjɛt͡ʃur n
aften
część doby między zachodem słońca a nocą

wiedeńczyk vʲjɛˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk n
wiener
mieszkaniec Wiednia

wiedza ˈvʲjɛd͡za n
viden kendskab
ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć ˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ v
vide
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedzieć, skąd wiatr wieje ˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ ˈskɔ̃nd ˈvʲjadr ˈvʲjɛ̇jɛ v
vide hvad vej vinden blæser vide hvor vinden bærer hen
znać prawdziwe powody czegoś; orientować się w określonej sytuacji, umiejąc czerpać z niej korzyści dla siebie

wiedźma ˈvʲjɛ̇d͡ʑma n
heks
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiejski ˈvʲjɛ̇jsʲci adj
landlig rural
związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi

wiek vʲjɛk n
alder
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
århundrede
sto lat;

wiek emerytalny ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ n
pensionsalder
(urzędowy) rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę;

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
kamel
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wiele ˈvʲjɛlɛ adv
meget
dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele ˈvʲjɛlɛ indefinitePronoun
mange meget
duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielkanocny ˌvʲjɛlkãˈnɔt͡snɨ adj
påske
związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
stor
o nadzwyczaj dużych rozmiarach
bardzo ważny, znaczący
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu

wielki piec n
højovn
(hutnictwo, hutniczy) piec do wytapiania surówki i rud żelaza

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕt͡ɕ n
størrelse
rozmiary czegoś

wielodniowy ˌvʲjɛlɔˈdʲɲɔvɨ adj
flerdages
trwający wiele dni

wielodzietny ˌvʲjɛlɔˈd͡ʑɛtnɨ adj
børnerig
mający większą niż przeciętna liczbę dzieci

wielogodzinny ˌvʲjɛlɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ adj
timelang
trwający wiele godzin

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ adj
flersproget
napisany w wielu językach
posługujący się wieloma językami

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ adv
gentagne gange
wiele razy

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕt͡ɕ n
multikulturalisme
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
flerårig flerårs mangeårig
trwający lub mający wiele lat

wieloraki adj
mangfoldig
mający wiele form

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
hval hvalfisk
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnik n
hvalfanger
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo połowem wielorybów
hvalfanger hvalfangerskib
(marynarka) statek wielorybniczy

wielowitaminowy adj
multivitamin
(spożywczy) zawierający wiele witamin

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛt͡s n
krans
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
svinekød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wieprzowiny (1.1)
svinekød flæskekød flæsk
(spożywczy) mięso ze świni;

wieprzowy vʲjɛˈpʃɔvɨ adj
svin
(przymiotnik) od wieprz

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
tro trofast
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
trofast tro
wykazujący się wiernością, lojalnością

wierny ˈvʲjɛrnɨ n
trående
ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii

wiersz vʲjɛrʃ n
digt
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki, często rymowany
linje
linia tekstu

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
boremaskine
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

wiertło ˈvʲjɛrtwɔ n
bor
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do wykonywania otworów;

wierzba ˈvʲjɛʒba n
pil piletræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;
piletræ
drewno wierzbowe

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
top spids
(geografia, geograficzny) szczyt góry
(geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; punkt łączący dwie proste

wierzchołek góry lodowej vʲjɛʃˈxɔwɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj n
toppen af isbjerget
(publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska

wierzyć ˈvʲjɛʒɨt͡ɕ v
tro
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
wyznawać religię

wierzący n
troende
osoba wyznająca jakąś religię

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
vietnamesisk
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci n
vietnamesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Wietnamu;

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
blæsende
odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wietrzyk ˈvʲjɛṭʃɨk n
brise luftning
lekki wiatr

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
egern
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieńcowy adj
koronær
(anatomia, anatomiczny) odnoszący się do naczyń odżywiających serce

wieś vʲjɛ̇ɕ n
land
tereny pozamiejskie
landsby
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
bonde bonderøv
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) prostak, człowiek prymitywny
bonde landmand
człowiek mieszkający na wsi

wieść vʲjɛ̇ɕt͡ɕ n
nyhed
(książkowy) nowina, wiadomość

wieża ˈvʲjɛʒa n
tårn
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
Babelstårn
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;
babelstårn
(przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której panuje wielki zamęt, a ludzie nie mogą się porozumieć między sobą

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈt͡ɕiɕɲɛ̇̃ɲ n
vandtårn
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛt͡s n
skyskraber højhus
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wigilia vʲiˈɟilʲja n
juleaften
tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia

wigor ˈvʲiɡɔr n
vigør
energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu

wigwam ˈvʲiɡvãm n
wigwam
(etnografia, etnograficzny) rodzaj nieprzenośnej chaty Indian Ameryki Północnej;

wihajster vʲiˈxajstɛr n
dims dippedut dimsedut dingenot
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wiking ˈvʲicĩŋk n
viking
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wikipedysta ˌvʲicipɛˈdɨsta n
wikipedist
internauta tworzący i edytujący Wikipedię

wiktoriański adj
victoriansk
związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wilczy ˈvʲilt͡ʃɨ adj
ulv
związany z wilkiem, dotyczący wilka

wilczy apetyt ˈvʲilt͡ʃɨ aˈpɛtɨt n
ulvehunger
bardzo duży apetyt

wilczyca vʲilˈt͡ʃɨt͡sa n
ulvinde hunulv
(zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilgotnościomierz n
fugtighedsmåler
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru wilgotności

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
fugtig
trochę mokry

wilgoć ˈvʲilɡɔt͡ɕ n
fugtighed
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk vʲilk n
ulv
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
søulk
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk syty i owca cała ˈvʲilk ˈsɨtɨ i‿ˈɔft͡sa ˈt͡sawa proverb
ulven er fuld og fårene er hele
rozwiązanie problemu z korzyścią dla obu stron

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔft͡ʃɛj ˈskuʒɛ n
ulv i fåreklæder
ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak vʲilˈkɔwak n
varulv
(folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa ˈvʲilːa n
villa
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina ˈvʲĩna n
skyld
czyn niezgodny z normami postępowania

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
elevator
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

windykacja n
inkasso
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przejmowanie majątku na drodze prawnej

windziarz ˈvʲĩɲd͡ʑaʃ n
elevatorfører
(potocznie, potoczny) mężczyzna obsługujący windę

winegret vʲĩnɛˈɡrɛt n
olie-eddike-dressing vinaigrette
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos sałatkowy przygotowany z oliwy i octu (najlepiej winnego) z dodatkiem soli, cukru, musztardy, cytryny i innych przypraw;

winiarnia n
vinbar vinhus vinstue
(handel, handlowy) lokal, gdzie serwuje i sprzedaje się wino
vinhus
wytwórnia wina

winnica vʲĩɲˈːit͡sa n
vingård
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny ˈvʲĩnːɨ adj
skyldig
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego
być zobowiązanym do czegoś
muszący coś komuś oddać

wino ˈvʲĩnɔ n
vin
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

wino lodowe n
isvin
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
vindrue drue
(spożywczy) owoc winorośli

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
vinstok vinbusk vinranke
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.

winyl n
vinyl
(chemia, chemiczny) substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płyta winylowa

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈt͡ʃɛla n
cello violoncel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiosenne porządki n
forårsrengøring
sprzątanie po zimie

wiosenny vʲjɔˈsɛ̃nːɨ adj
forårs-
mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna ˈvʲjɔsna n
forår vår
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
åre pagaj
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wioślarka vʲjɔ̇ɕˈlarka n
roer roerske
(sport, sportowy) kobieta uprawiająca wioślarstwo; taka, która wiosłuje

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
roning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wioślarz ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ n
roer
(sport, sportowy) ktoś uprawiający wioślarstwo
ktoś, kto wiosłuje

wirować vʲiˈrɔvat͡ɕ v
centrifugere
(potocznie, potoczny) suszyć pranie w wirówce
hvirvle
poruszać się ruchem obrotowym

wirtualnie adv
virtuelt
w internecie lub w innej wykreowanej rzeczywistości

wirtualny ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
virtuel
(informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

wirus ˈvʲirus n
virus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusolog n
virolog virusforsker
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie wirusologii

wisielczy humor n
galgenhumor
zdolność dostrzegania zabawnych stron bardzo złej lub trudnej sytuacji, często pozwalająca komuś przetrwać trudne chwile

wisienka na torcie n
kronen på værket
uwieńczenie jakiegoś dzieła
toppen af kransekagen
coś, co jest dodatkiem do czegoś dobrego i sprawia, że jest to jeszcze lepsze

wisieć ˈvʲiɕɛ̇t͡ɕ v
hænge
być przymocowanym do czegoś od góry
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

wiskoza n
rayon viscose viskose
(włókiennictwo) tkanina z wiskozy (1.2)

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
vitamin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
hvilling
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

wiwarium n
vivarium
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

wiza ˈvʲiza n
visum
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek ˌvʲizɛˈrũnɛk n
billede
pierwowzór, odbicie, obraz

wizjonerski adj
visionær
właściwy wizjonerowi, charakteryzujący się wizjonerstwem

wizyta vʲiˈzɨta n
besøg
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
visitkort
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
elm elmetræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

wiązanie vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
binding
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) oddziaływanie między atomami;
splatanie czegoś poprzez tworzenie węzłów

wiązanie kowalencyjne vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ ˌkɔvalɛ̃nˈt͡sɨjnɛ n
kovalent binding
(chemia, chemiczny) rodzaj wiązania chemicznego;

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ v
binde
splatać, tworząc węzeł

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ ˈkɔ̃ɲɛt͡s ˈs‿kɔ̃j̃nt͡sɛ̃m v
få enderne til at nå sammen
dawać radę finansowo

wiązka ˈvʲjɔ̃w̃ska n
bundt
pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;
stråle
światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

wiążący adj
bindende
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający moc prawną, zobowiązujący do przestrzegania

więc vʲjɛ̃nt͡s conjunction
derfor så
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więdnąć ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲt͡ɕ v
visne
(botanika, botaniczny) o roślinach: tracić wodę w komórkach
tracić siły, słabnąć

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕt͡ɕ n
flest flertal
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
fængsel
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności
kara pozbawienia wolności, pobyt w zakładzie karnym

więziennictwo ˌvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲˈːit͡stfɔ n
fængselsvæsen
(urzędowy) system odbywania kary pozbawienia wolności, także ogół zakładów karnych;

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
fange
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więzień polityczny n
politisk fange
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne;

więzień sumienia n
samvittighedsfange
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne, społeczne, religijne itp.;

więzy krwi ˈvʲjɛ̃w̃zɨ ˈkr̥fʲi idiom
blodbånd
stosunek pokrewieństwa między osobami

więź n
bånd
to, co łączy jednostki ze sobą
stan posiadania czegoś wspólnego

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
kirsebær
(spożywczy) owoce wiśni (1.1)
kirsebærtræ kirsebær
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;

wklęsły adj
konkav
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkroczyć na wojenną ścieżkę v
gå på krigsstien være på krigsstien
(przenośnie, przenośnia) rozpocząć walkę, zwykle długotrwałą

wkrótce ˈfkrutt͡sɛ adv
snart
w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt fkrɛ̃nt n
skrue
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wkurzyć v
ophidse pisse af
(potocznie, potoczny) zezłościć lub zdenerwować kogoś

wlecieć v
flyve ind
wpaść do wnętrza czegoś lecąc

wlewać ˈvlɛvat͡ɕ v
hælde komme skænke udøse øse
lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś
fosse ind strømme ind
(przenośnie, przenośnia) dostawać się do wnętrza czegoś w sposób podobny do cieczy

wnikać v
indtrænge trænge ind
przedostawać się do środka, przenikać

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
ansøgning
(urzędowy) prośba przedstawiona w odpowiednim urzędzie
forslag proposition
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu
konklusion
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnioskodawca ˌvʲɲɔskɔˈdaft͡sa n
ansøger forslagsstiller
ten, kto wnioskuje, składa wniosek

wnuczka ˈvnut͡ʃka n
barnebarn datterdatter søndatter
córka syna lub córki

wnuk vnuk n
barnebarn
syn córki lub syna

wnęka ˈvnɛ̃ŋka n
niche
zagłębienie w ścianie, murze

wnętrzności vnɛ̃nˈṭʃnɔɕt͡ɕi n
indvolde
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

wobec ˈvɔbɛt͡s preposition
i påsyn af
(w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie

wobler n
wobler
(wędkarstwo) sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne przypominająca wyglądem i ruchem ich pokarm;

woda ˈvɔda n
vand
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;
często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro

woda kolońska ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska n
eau de Cologne eau de cologne kølnervand
(potocznie, potoczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wyrób perfumeryjny zawierający od 3 do 5% kompozycji zapachowej

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
danskvand mineralvand
naturalna woda lecznicza;

woda ognista n
ildvand
(książkowy) wódka

woda perfumowana n
eau de parfum
wyrób perfumeryjny zawierający od 8 do 15% kompozycji zapachowej

woda po goleniu n
barbersprit
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu

woda sodowa n
sodavand
(spożywczy) woda do picia nasycona dwutlenkiem węgla;
butelka wody sodowej (1.1)

woda słodka n
ferskvand
woda pozbawiona lub zawierająca stosunkowo niewielkie ilości soli

woda toaletowa n
toiletvand
wyrób perfumeryjny zawierający od 4 do 8% kompozycji zapachowej

woda święcona n
vievand
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;

wodewil vɔˈdɛvʲil n
vaudeville
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

wodny ˈvɔdnɨ adj
vand-
nawiązujący do wody lub innych cieczy

wodociąg vɔˈdɔt͡ɕɔ̃ŋk n
vandrør vandledning
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;

wodopój vɔˈdɔpuj n
vandingshul vandingssted
miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorek n
hydrid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;

wodorost vɔˈdɔrɔst n
tang
(botanika, botaniczny) miękka roślina rosnąca w wodzie;

wodorotlenek n
hydroxid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodospad vɔˈdɔspat n
vandfald
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodować vɔˈdɔvat͡ɕ v
søsætte
spuszczać statek na wodę

wodór ˈvɔdur n
brint hydrogen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojenny vɔˈjɛ̃nːɨ adj
militær krigs-
związany z wojną, odnoszący się do wojny

województwo ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ n
voivodskab
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

wojna ˈvɔjna n
krig
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;
(termin karciany) prosta gra karciana;

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
borgerkrig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna religijna ˈvɔjna ˌrɛlʲiˈɟijna n
hellig krig
konflikt, wojna motywowana przyczynami religijnymi;

wojsko ˈvɔjskɔ n
hær armé
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
militær
związany z wojskiem, dotyczący wojska

wok vɔk wɔk n
wok
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

wokabularz ˌvɔkaˈbulaʃ n
vokabular vokabularium
(przestarzałe, przestarzały) słownik

wokanda vɔˈkãnda n
retsliste sagsliste
spis spraw sądowych, ułożony według kolejności ich rozpatrywania w danym dniu

wokół ˈvɔkuw preposition
omkring
ze wszystkich stron

wola ˈvɔla n
vilje
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem
chęć zaistnienia jakiegoś stanu

woleć ˈvɔlɛt͡ɕ modal
foretrække
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego
ville heller
zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

wolfram ˈvɔlfrãm n
wolfram
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolno ˈvɔlnɔ adv
langsomt
w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolność ˈvɔlnɔɕt͡ɕ n
frihed
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
(więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem
uafhængighed frihed
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa

wolność słowa ˈvɔlnɔɕt͡ɕ ˈswɔva n
ytringsfrihed
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny ˈvɔlnɨ adj
fri
mogący postępować zgodnie z własną wolą
nieobciążony czymś niekorzystnym
langsom
odbywający się bez pośpiechu
ledig
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
ledig fri
niezajęty przez coś

wolny rynek ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk n
frit marked
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolontariat n
volontørarbejde
dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

wolt vɔlt n
volt
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

wombat ˈvɔ̃mbat n
vombat
(zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

won vɔ̃n wɔ̃n interjection
skride
nieuprzejme wezwanie do oddalenia się

worek ˈvɔrɛk n
sæk pose
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;
sæk sækfuld
miara ilości: zawartość worka (1.1)

wosk vɔsk n
voks
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

wosk pszczeli n
bivoks
(pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina gruczołów woskowych pszczół służąca do budowania plastrów;

wotum n
votum
(dawniej, dawny) głos oddawany w wyborach
(dawniej, dawny) uroczyste zobowiązanie

wotum nieufności ˈvɔtũmʲ ˌɲɛ<sup>w</sup>ufˈnɔɕt͡ɕi n
mistillidsvotum
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;

wow interjection
wau wauw wow
…(potocznie, potoczny) wyrażający zachwyt, uznanie itp.

wołacz ˈvɔwat͡ʃ n
vokativ tiltalefald
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołać ˈvɔwat͡ɕ v
kalde
nazywać kogoś
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
råbe
przekazywać coś krzykiem

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
oksekød
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woźnica vɔʑˈɲit͡sa n
kusk
osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

wpaść z deszczu pod rynnę ˈfpaʑd͡ʑ ˈz‿dɛʃt͡ʃu pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ v
fra asken og i ilden komme af regn i tagdryp
(przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia

wpisywać fpʲiˈsɨvat͡ɕ v
indskrive
umieszczać tekst, notatkę w zeszycie, księdze
umieszczać swoje nazwisko na jakiejś liście
umieszczać swoje notatki, sentencje w pamiątkowej księdze, sztambuchu

wprost fprɔst adv
direkte
bezpośrednio
direkte ligegud uden omsvøb
szczerze, otwarcie, bez ogródek

wprowadzać fprɔˈvad͡zat͡ɕ v
indføre
(przestarzałe, przestarzały) wnosić, dostarczać coś z zewnątrz
powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację
wtajemniczać kogoś w coś
zaczynać stosować jakąś zasadę/system
indtaste
(informatyka, informatyczny) umieszczać dane w programie, pamięci komputera

wprowadzenie ˌfprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ n
indførelse indføring
zastosowanie, dokonanie czegoś, ogłoszenie jakiegoś planu postępowania
indtastning
wpisanie (hasła lub danych)
introduktion
wstęp, prolog ((na przykład) w utworze literackim)
podstawowe informacje z jakiejś dziedziny

wpłacać v
indbetale
(bankowość, bankowy) dokonywać wpłaty, uiszczać kwotę pieniężną

wpłata n
indbetaling
wpłacenie pieniędzy

wpływ fpwɨf n
indflydelse
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś
najczęściej w lm: korzystne znajomości, stosunki międzyludzkie

wpływać ˈfpwɨvat͡ɕ v
indkomme
(urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym
påvirke influere
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
indflydelsesrig
mający duży wpływ, autorytet

wracać ˈvrat͡sat͡ɕ v
vende tilbage
ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej
vende tilbage komme igen komme tilbage returnere
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrak vrak n
vrag
resztki uszkodzonego statku lub samolotu;
(potocznie, potoczny) wyeksploatowany, zniszczony pojazd, maszyna
(przenośnie, przenośnia) o człowieku schorowanym, niedołężnym, wyczerpanym fizycznie lub psychicznie

wrap rap n
wrap
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;

wraz z
med
(o zdarzeniach) równocześnie z czymś
sammen med
(o osobach, obiektach) razem, wspólnie, łącznie z kimś / czymś

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
indtryk
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwy vraʒˈlʲivɨ adj
følsom
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe
følsom modtagelig sensibel sårbar
taki, który ma słabą odporność
følsom nærtagende sårbar
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji

wrestling ˈrɛstlʲĩŋk n
wrestling
(sport, sportowy) amerykańska odmiana zapasów z elementami popisów;

wreszcie ˈvrɛʃʲt͡ɕɛ adv
langt om længe til sidst endeligt
nareszcie, w końcu

wrodzony vrɔˈd͡zɔ̃nɨ adj
medfødt
właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi ˈvrɔɟi adj
fjendtlig
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy
o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem

wrogo ˈvrɔɡɔ adv
fjendtligt
w sposób wrogi

wrogość ˈvrɔɡɔɕt͡ɕ n
fjendtlighed
nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

wrona ˈvrɔ̃na n
krage
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych;

wrotka ˈvrɔtka n
rulleskøjte
(sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

wrzask n
skrig
bardzo głośny krzyk

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
september fiskemåned
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeszczeć ˈvʒɛʃt͡ʃɛt͡ɕ v
skrige råbe skråle
krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

wrzos vʒɔs n
hedelyng lyng
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

wrzosowisko ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ n
hede
bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzutnia ˈvʒutʲɲa n
døgnboks
udostępniany przez instytucję publiczną zasobnik umożliwiający ludności zdawanie określonych obiektów, bez możliwości ich samodzielnego wyjęcia

wrzód vʒut n
byld ulcus sår
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wrzątek ˈvʒɔ̃ntɛk n
kogende vand
ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

wróbel ˈvrubɛl n
gråspurv spurv
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;
spurv
(ornitologia, ornitologiczny) nazwa niektórych gatunków ptaków z podrodziny wróbli (1.3), a w szczególności z rodzaju: Passer, Gymnoris, Carpospiza, Petronia
wróble (ornitologia, ornitologiczny) Passerinae, podrodzina ptaków z rodziny wróblowatych;

wróbelek vruˈbɛlɛk n
lille spurv
(zdrobniale) wróbel

wróg vruk n
fjende
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

wróżba n
spådom
przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

wróżka ˈvruʃka n
fe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;
spåkone
(ezoteryka) kobieta przepowiadająca przyszłość

wsadzać v
isætte
umieszczać gdzieś
sætte ind
(potocznie, potoczny) zamykać w więzieniu

wsadzić sobie w dupę ˈfsad͡ʑit͡ɕ ˈsɔbʲjɛ ˈv‿dupɛ v
op i røven
(wulgarnie, wulgaryzm) fraza używana zwykle w trybie rozkazującym, wyrażający niechęć do jakiegoś przedmiotu, brak potrzeby posiadania czegoś, darowanego przez kogoś

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
østlig
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód
dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

wschodnioazjatycki adj
østasiatisk
zamieszkujący, występujący w Azji wschodniej
związany z Azją wschodnią

wschodnioeuropejski adj
østeuropæisk
dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodniokaraibski adj
østcaribisk
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodniej części Karaibów

wschodnioniemiecki adj
østtysk
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

wschodzić ˈfsxɔd͡ʑit͡ɕ v
stå op
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód fsxut n
opgang
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
øst
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wschód słońca n
solopgang
zjawisko wyłaniania się słońca zza horyzontu
pora dnia, gdy słońce wyłania się zza horyzont

wskazać v
nævne
zwrócić czyjąś uwagę na coś
pege
pokazać, gdzie ktoś albo coś się znajduje
udnævne udpege
wyznaczyć, polecić kogoś
vise
o przyrządach, urządzeniach: podać zmierzoną wartość

wskazywać fskaˈzɨvat͡ɕ v
indicere indikere pege vise
o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej
pege indicere indikere vise
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje
tyde
(przenośnie, przenośnia) być znakiem czegoś, świadczyć o czymś

wskutek ˈfskutɛk preposition
grundet forårsage på grund af
(książkowy) (zobacz) na skutek

wsparcie ˈfsparʲt͡ɕɛ n
støtte
udzielenie pomocy

wspierać ˈfspʲjɛrat͡ɕ v
støtte
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspomagać fspɔ̃ˈmaɡat͡ɕ v
støtte
pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji

wspominać fspɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ v
huske erindre
sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości
nævne
mówić mimochodem, wzmiankować

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
erindring memoirer
utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora
minde
obraz przeszłości w pamięci
przedmiot przypominający przeszłość
nævnelse
wzmianka, napomknięcie

wspólnota fspulˈnɔta n
fællesskab
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny ˈfspulnɨ adj
fælles
należący lub używany przez kilka osób
charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy

współczesny fspuwˈt͡ʃɛsnɨ adj
nutidig moderne
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy
samtidig simultan synkron
taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym

współczucie fspuwˈt͡ʃut͡ɕɛ n
medfølelse medlidenhed
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć ˈfspuwt͡ʃut͡ɕ v
føle med have vise medfølelse medføle
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik n
faktor
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego
jeden z czynników oddziałujących

współobywatel n
medborger
osoba będąca obywatelem tego samego państwa lub innego terenu, co ktoś inny

współpasażer n
medpassager
osoba podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

współpraca fspuwˈprat͡sa n
samarbejde
wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować ˌfspuwpraˈt͡sɔvat͡ɕ v
samarbejde
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu
dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy

współwłaściciel n
medejer medindehaver
ktoś, kto posiada coś wspólnie z kimś innym

współżycie fspuwˈʒɨt͡ɕɛ n
samleje
(seksuologia, seksuologiczny) utrzymywanie z kimś stosunków płciowych
samliv
obcowanie z kimś, utrzymywanie z kimś kontaktu

współżyć ˈfspuwʒɨt͡ɕ v
samleje
o człowieku: odbywać stosunek seksualny, kopulować

wstawać ˈfstavat͡ɕ v
stå op
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej
wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku
(przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić

wstrzemięźliwy adj
moderat
świadczący o zachowywaniu umiaru
moderat mådeholden tilbageholdende
zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

wstrzykiwać v
indsprøjte
(technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem
indsprøjte injicere sprøjte
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki

wstrząs fsṭʃɔ̃w̃s n
rystelse
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;
bardzo silna emocja
silne, gwałtowne drgnięcie

wstrząsająco adv
ryste
prowokując mocne wrażenie, powodując wstrząs

wstręt fstrɛ̃nt n
væmmelse
intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstrętny ˈfstrɛ̃ntnɨ adj
afskyelig væmmelig modbydelig ækel
wywołujący obrzydzenie

wstyd fstɨt n
skam
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

wstydzić się ˈfstɨd͡ʑit͡ɕ‿ɕɛ v
skamme sig
odczuwać zawstydzenie, być onieśmielonym, speszonym w danej sytuacji

wstąpić ˈfstɔ̃mpʲit͡ɕ v
indtræde træde ind
wejść w szeregi jakiejś organizacji lub grupy

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
bånd
ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstęp wolny n
fri adgang
prawo do bezpłatnego skorzystania z udziału w jakimś wydarzeniu

wszak fʃak particle
jo
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

wszech czasów adj
alle tiders alletiders
oceniany jako bardzo szczególny albo najlepszy na przestrzeni dziejów

wszechmocny fʃɛxˈmɔt͡snɨ adj
almægtig
mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechstronny adj
alsidig
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechwiedzący adj
alvidende
(książkowy) wiedzący wszystko

wszechświat ˈfʃɛxʲɕfʲjat n
univers
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszyscy ˈfʃɨst͡sɨ indefinitePronoun
alle sammen allesammen
ogół ludzi z danego zbioru

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvad͡zɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
alle veje fører til Rom
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
al alt
ogół rzeczy i spraw

wszystko jedno ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ adv
lige meget
nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.)

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲd͡ʑɛ adv
overalt alle vegne
w każdym miejscu

wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej ˈfʃɛ̃ɲd͡ʑɛ ˈdɔbʒɛ ˈalɛ ˈv‿dɔ̃mu najˈlɛpʲjɛ̇j proverb
ude godt, men hjemme bedst øst, vest - hjemme bedst
najwygodniej każdy czuje się we własnym domu

wtedy ˈftɛdɨ pronoun
da så
w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtorek ˈftɔrɛk n
tirsdag
drugi dzień tygodnia

wujek ˈvujɛk n
onkel farbror morbror
brat matki

wulgarnie vulˈɡarʲɲɛ adv
vulgært
w wulgarny sposób

wulgarny vulˈɡarnɨ adj
vulgær
zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański
(sztuka) pozbawiony subtelności, smaku, w złym guście
skrajnie uproszczony
świadczący o czyjejś ordynarności, nieprzyzwoitości, o czyimś grubiaństwie

wulgaryzm vulˈɡarɨsm̥ n
vulgaritet
słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne;

wulkan ˈvulkãn n
vulkan
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny ˌvulkãˈɲit͡ʃnɨ adj
vulkansk
związany z wulkanami i ich aktywnością

wuwuzela n
vuvuzela
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

wy vɨ personalPronoun
I
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny adj
tilgivelig
który można wybaczyć

wybaczać vɨˈbat͡ʃat͡ɕ v
tilgive
dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybieg ˈvɨbʲjɛk n
catwalk
miejsce, po którym poruszają się modelki podczas pokazu mody
gård
ogrodzony teren na zewnątrz budynku przeznaczony dla zwierząt – w ogrodzie zoologicznym, na farmie

wybierać vɨˈbʲjɛrat͡ɕ v
vælge kåre
dokonywać wyboru

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
fremragende
wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyborca vɨˈbɔrt͡sa n
vælger
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wybory vɨˈbɔrɨ n
valg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybryk n
excentricitet narrestreg skarnsstreg
zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
kyst
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch ˈvɨbux n
eksplosion
rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej
udbrud
(przenośnie, przenośnia) nagły początek emocji lub jakiegoś zjawiska społecznego

wybuchać v
eksplodere
(chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej
(fizyka, fizyczny) ulegać rozszczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej
(wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji
(przenośnie, przenośnia) dawać wyraz gwałtownym emocjom

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
eksplosiv
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybór ˈvɨbur n
valg
wybranie jednej z wielu możliwości

wychodzić za mąż vɨˈxɔd͡ʑid͡ʑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ v
gifte sig
wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychowanie fizyczne ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨt͡ʃnɛ n
gymnastik idræt
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia z wychowania fizycznego (1.1)

wychowawca ˌvɨxɔˈvaft͡sa n
klasselærer
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)

wycie ˈvɨt͡ɕɛ n
hyl
(rzeczownik odczasownikowy) od wyć

wycieczka vɨˈt͡ɕɛt͡ʃka n
udflugt tur
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wyciek n
lækage
wydostawanie się płynnie na zewnątrz

wycieraczka ˌvɨt͡ɕɛˈrat͡ʃka n
dørmåtte
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;
vinduesvisker visker rudevisker
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;

wyciąg krzesełkowy ˈvɨt͡ɕɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
stolelift
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wycofywać v
tilbagetrække trække tilbage trække ud
zabierać coś, co było uprzednio dane
trække sig trække sig tilbage trække sig ud
opuszczać jakieś miejsce, cofając się

wyczerpujący adj
udmatte
powodujący wyczerpanie, przynoszący utratę sił

wyczyn ˈvɨt͡ʃɨ̃n n
præstation
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydajność n
effektivitet efficiens performance
cecha tego, co wydajne

wydalina n
afføring ekskrementer fæces lort
(fizjologia, fizjologiczny) materia wydalana przez organizm jako zbędny produkt metabolizmu

wydanie vɨˈdãɲɛ n
udgave oplag
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
begivenhed
to, co się stało
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydarzyć się vɨˈdaʒɨt͡ɕ‿ɕɛ v
ske forekomme hænde indtræffe træffe
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydatek vɨˈdatɛk n
omkostning
kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydawać vɨˈdavat͡ɕ v
offentliggøre udgive udstede
publikować coś
udlevere
przekazywać coś komuś

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲit͡stfɔ n
forlag
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki
udgivelse
dosyć (oficjalnie) książka, broszura, album lub inna rzecz drukowana przez wydawnictwo (1.1)

wydma ˈvɨdma n
klit
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra ˈvɨdra n
odder
(zoologia, zoologiczny) Lutrinae, ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydruk ˈvɨdruk n
udskrift
efekt pracy drukarki, telefaksu lub innego urządzenia drukującego

wydział ˈvɨd͡ʑaw n
afdeling
dział urzędu obejmujący określony zakres spraw
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę

wydzielać vɨˈd͡ʑɛlat͡ɕ v
udskille
(biologia, biologiczny) (o narządach) wytwarzać substancje biorące udział w funkcjonowaniu organizmu
wyznaczać, określać część czegoś

wydzielina n
sekret
(biologia, biologiczny) substancja fizjologiczna produkowana przez komórki gruczołowe

wydłużyć vɨˈdwuʒɨt͡ɕ v
forlænge
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć
uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
udseende
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndat͡ɕ v
se ud
mieć dany wygląd

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
bekvem
taki, który komuś odpowiada z jakiegoś powodu
bekvem komfortabel
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę

wygrana vɨˈɡrãna n
gevinst præmie
nagroda w jakimś konkursie, zysk w hazardzie
sejr
zwycięstwo

wygrywać vɨˈɡrɨvat͡ɕ v
vinde
grając w coś, zdobywać wygraną
zdobywać pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonywać przeciwników, odnosić zwycięstwo

wygłup ˈvɨɡwup n
narrestreg
niepoważne lub kompromitujące zachowanie

wyjawiać vɨˈjavʲjät͡ɕ v
afsløre
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy

wyjazd ˈvɨjast n
afkørsel frakørsel udrejse
fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca
frakørsel
miejsce, w którym można skądś wyjechać
rejse tur
podróż, wycieczka, wyprawa

wyjaśniać vɨˈjäɕɲät͡ɕ v
forklare
czynić coś zrozumiałym

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
forklaring
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
udpluk
fragment, wycinek tekstu
undtagelse
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątek potwierdza regułę vɨˈjɔ̃ntɛk pɔˈtfʲjɛrd͡za rɛˈɡuwɛ proverb
undtagelsen der bekræfter reglen
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
undtagelsesvis
niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
ekstraordinær exceptionel ualmindelig usædvanlig
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjąć ˈvɨjɔ̇̃ɲt͡ɕ v
tage ud udtage
wydostać, wydobyć coś skądś, z wnętrza czegoś

wyjście ˈvɨjɕt͡ɕɛ n
udgang
droga lub otwór, którym się wychodzi
(elektryczność) gniazdo urządzenia podające wynik pracy, dźwięk, sygnał itp.

wyka n
vikke
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych (motylkowatych), częściowo uprawianych jako pastewne;

wykazać vɨˈkazat͡ɕ v
bevise
dowieść, stwierdzić, wykryć
påvise
pokazać, przedstawić, udowodnić, unaocznić (coś w alternatywnie do poprzedniego stanu)
udvise
przejawić, ukazać, dać wyraz

wykałaczka ˌvɨkaˈwat͡ʃka n
pind
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, zaostrzony patyczek służący do wtykania w małe porcje jedzenia, koreczki, aby ułatwić ich branie z talerza
tandstikker
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykańczać v
færdiggøre
doprowadzać do końca wykonanie czegoś
nakke
(potocznie, potoczny) powodować znaczny uszczerbek, zniszczenie lub śmierć
opbruge
zużywać do końca

wykluczać v
udelukke
wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykoleić ˌvɨkɔˈlɛ<sup>j</sup>it͡ɕ v
afspore
(przenośnie, przenośnia) spowodować, że ktoś zdegraduje się, zmarnuje swoje życie
spowodować wypadnięcie pojazdu z szyn

wykolejenie ˌvɨkɔlɛˈjɛ̇̃ɲɛ n
afsporing
(kolejnictwo) wypadnięcie pojazdu z szyn

wykonalny ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ adj
gennemførlig
możliwy do wykonania, realizacji, wprowadzenia w życie

wykonywać ˌvɨkɔ̃ˈnɨvat͡ɕ v
gennemføre udføre
formalnie: spełniać pewne obowiązki
producere
wytwarzać lub produkować coś
udføre gennemføre
odtwarzać, grać (role teatralne lub filmowe, utwory muzyczne)
udføre gennemføre realisere
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku

wykopki n
kartoffelhøst
(rolnictwo, rolniczy) zbiór roślin okopowych, zwłaszcza wykopywanie ziemniaków;

wykorzystanie ˌvɨkɔʒɨˈstãɲɛ n
anvendelse brug udnyttelse
odniesienie korzyści z czegoś lub kogoś
misbrug udnyttelse
niemoralne uzyskanie zysku z cudzego wysiłku, pracy lub cech

wykorzystywać ˌvɨkɔʒɨˈstɨvat͡ɕ v
anvende benytte bruge
mieć korzyść z czegoś lub kogoś, robić użytek z czegoś
udnytte
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby

wykrwawiać v
forbløde
umierać z powodu upływu krwi

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvat͡ʃ ˈkwãmstf n
løgnedetektor
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrywać v
afdække afsløre
ujawniać coś nieznanego lub ukrytego
detektere
stwierdzać obecność czego w czymś poprzez badanie

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
udråbsord interjektion
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
udråbstegn interjektionstegn
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈt͡sɛ̃ɲɛ n
dannelse
(rzeczownik odczasownikowy) od wykształcić (wykształcić się) (nabycie jakiejś cechy na drodze ewolucji lub ontogenezy)
uddannelse
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykształcenie wyższe n
højere uddannelse tertiær uddannelse videregående uddannelse
wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego

wykształcić vɨˈkʃtawʲt͡ɕit͡ɕ v
danne
nadać czemuś jakiś kształt, uformować coś
uddanne
sprawić, że ktoś nauczy się czegoś, posiądzie wiedzę, ukończy szkołę itp.

wykusz ˈvɨkuʃ n
karnap
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykwalifikowany adj
faglært
posiadający odpowiednie kwalifikacje

wykład ˈvɨkwat n
forelæsning foredrag
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładnia vɨˈkwadʲɲa n
fortolkning
wyjaśnienie, wytłumaczenie czegoś

wykładniczy adj
eksponentiel
(matematyka, matematyczny) dotyczący wykładnika
(przenośnie, przenośnia) narastający w szybkim tempie

wykładowca ˌvɨkwaˈdɔft͡sa n
forelæser
(edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlad͡ʑ ˈːɛt͡skɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
kaste barnet ud med badevandet smide barnet ud med badevandet
chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wylogowywać ˌvɨlɔɡɔˈvɨvat͡ɕ v
logge af
(informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym

wymagający adj
krævende
taki, który dużo wymaga, nie jest pobłażliwy

wymagać vɨ̃ˈmaɡat͡ɕ v
kræve
potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
kræve forlange påkræve
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymarły vɨ̃ˈmarwɨ adj
uddød
taki, który już wymarł, wyginął
(przenośnie, przenośnia) opustoszały

wymawiać vɨ̃ˈmavʲjät͡ɕ v
opsige sige op
zrywać umowę
udtale
wyrażać coś dźwiękowo, słownie

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
bytte
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego
udskiftning udveksling afløsning ombytning udbytning veksling
zastąpienie kogoś lub czegoś zamiennikiem

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
antal mængde størrelse
wielkość, rozmiar, ilość
dimension
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;

wymiarować ˌvɨ̃mʲjaˈrɔvat͡ɕ v
dimensionere
(technologia, technika, techniczny) nadawać elementom konstrukcji wymiary

wymienianie ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ n
udveksling
(rzeczownik odczasownikowy) od wymieniać

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲät͡ɕ v
navne
podawać coś z nazwy, wyliczać
veksle
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈt͡ɕɛpwa n
varmeveksler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvat͡ɕ v
brække sig kaste op vomitere
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty vɨ̃ˈmʲjɔtɨ n
bræk opkast
wymiociny, to co zostało zwymiotowane
opkast opkastning
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
yver
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;
(grubiański, grubiańsko) pierś kobieca

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
udtale
(fonetyka, fonetyczny) sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymówka n
undskyldning
wykrętne usprawiedliwienie

wynagrodzenie ˌvɨ̃naɡrɔˈd͡zɛ̃ɲɛ n
gage honorar løn lønning vederlag
pensja, wypłata

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvat͡ɕ v
leje
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę
leje udleje
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
opfindelse
coś, co wynaleziono;

wynaleźć v
opfinde
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik ˈvɨ̃ɲik n
resultat
rezultat, skutek
(matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia)
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu

wyniosły vɨ̃ˈɲɔswɨ adj
hoven hovmodig overlegen
dumny, zarozumiały i wywyższający się nad innych

wynocha vɨ̃ˈnɔxa interjection
skride
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

wyobrażać ˌvɨɔˈbraʒat͡ɕ v
forestille
tworzyć sobą jakiś obraz, symbol
forestille sig
tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)

wyobrażenie ˌvɨɔbraˈʒɛ̃ɲɛ n
forestilling
(rzeczownik odczasownikowy) od wyobrazić
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń

wyolbrzymiać v
overdrive
przedstawiać lub odbierać coś w sposób przesadny

wypadek vɨˈpadɛk n
tilfælde
to, co wydarzyło się lub wydarzy w przyszłości, zdarzenie
ulykke uheld
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypalać vɨˈpalat͡ɕ v
brænde
nagrywać na płytę CD
wykonywać rozpalonym narzędziem wzór, znak na jakimś materiale, powierzchni

wypełniać vɨˈpɛwʲɲät͡ɕ v
fylde ud udfylde
wpisywać dane w pola formularza
fylde udfylde
sprawiać, że coś staje się pełne, uczynić, że coś zajmuje całą określoną przestrzeń

wypełnienie ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
fyldning plombe
(stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba

wypiek ˈvɨpʲjɛk n
bag bagværk
produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia

wypierdalać ˌvɨpʲjɛrˈdalat͡ɕ interjection
fisse af fucke af pisse af
kategoryczne wezwanie do opuszczenia przez kogoś zajmowanego miejsca lub stanowiska

wypisywanie ˌvɨpʲisɨˈvãɲɛ n
udskrivning
usuwanie z listy/rejestru
udstedelse
tworzenie pisemnych dokumentów

wypluć v
spytte ud
(przenośnie, przenośnia) powiedzieć coś nagle, pod wpływem emocji
wyrzucić lub wystrzelić coś pod ciśnieniem z ust lub z pyska

wyposażenie ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ n
udstyr materiel tilbehør
narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wyposażyć ˌvɨpɔˈsaʒɨt͡ɕ v
udstyre
zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś

wypowiedź vɨpɔˈvʲjɛd͡ʑi vɨˈpɔvʲjɛ̇t͡ɕ n
udtalelse
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wyprostowywać v
rette
zmieniać kształt czegoś na bardziej prosty

wyprowadzać v
flytte ud
opuszczać miejsce zamieszkania

wyprowadzka n
fraflytning udflytning
opuszczenie miejsce dotychczasowego zamieszkania, zwykle połączone z przeniesieniem swojego dobytku w inne miejsce

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
udsalg
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzać vɨˈpʃɛd͡zat͡ɕ v
overhale
prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)
(przenośnie, przenośnia) stawać się lepszym od czegoś, rozwijać się

wypukły vɨˈpukwɨ adj
konveks
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś

wypuszczać vɨˈpuʃt͡ʃat͡ɕ v
løslade
wyswobadzać coś lub kogoś, z uwięzienia, zamknięcia, przymocowania
spire
o roślinach: wydawać z siebie pędy, liście, pąki

wyrabiać vɨˈrabʲjät͡ɕ v
få udstede
(potocznie, potoczny) uzyskiwać dokument
ælte
nadawać ciastu odpowiednią konsystencję
fremstille
tworzyć coś

wyraz ˈvɨras n
udtryk
przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy
wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw

wyraz twarzy n
ansigtsudtryk åsyn
emocje ukazujące się na czyjeś twarzy nadające jej dany wygląd

wyraźnie vɨˈraʑɲɛ adv
tydeligt
w sposób łatwy do zaobserwowania lub usłyszenia
tydeligvis
w sposób niepozostawiający wątpliwości

wyraźny vɨˈraʑnɨ adj
tydelig
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty
łatwy do zrozumienia lub odczytania i zauważenia

wyrażać vɨˈraʒat͡ɕ v
udtrykke
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś
przedstawiać, określać coś za pomocą znaków umownych
uzewnętrzniać, okazywać uczucia jakimkolwiek sposobem

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
udtryk
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej
(językoznawstwo, językoznawczy) związek frazeologiczny, którego głównym elementem jest rzeczownik, przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy lub przysłówek

wyrok ˈvɨrɔk n
dom
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrostek robaczkowy vɨˈrɔstɛk ˌrɔbat͡ʃˈkɔvɨ n
blindtarm appendiks
(anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrywkowo adv
stykkevist
uwzględniając tylko niektóre, przypadkowo wybrane części pewnej całości

wyrzucać pieniądze przez okno vɨˈʒut͡sat͡ɕ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nd͡zɛ pʃɛz‿ˈɔknɔ v
kaste penge ud ad vinduet smide penge ud ad vinduet
marnować pieniądze

wyrzucić vɨˈʒut͡ɕit͡ɕ v
kaste smide
gwałtownie nadać czemuś ruch do zewnątrz
smide ud
spowodować, że ktoś wbrew swojej woli opuszcza dane miejsce lub instytucję
smide smide ud smide væk
pozbyć się czegoś

wyrzut sumienia n
dårlig samvittighed
odczuwanie winy po zrobieniu czegoś złego

wyrób ˈvɨrup n
produkt
przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji
produktion
wyrabianie

wyrównanie n
udligning
(sport, sportowy) punkt lub bramka, po których zdobyciu w rozgrywkach następuje remis
sprawienie, aby coś stało się równe

wyróżniać vɨˈruʒʲɲät͡ɕ v
fremhæve
czynić coś wyrazistym
zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
anstrengelse
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoce adv
højst
w bardzo dużym stopniu

wysoki vɨˈsɔci adj
høj
mający duży wymiar pionowy
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
o dźwięku: mający dużą częstotliwość
znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)

wysokie napięcie vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
højspænding
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
højt
(odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokobiałkowy ˌvɨsɔkɔbʲjawˈkɔvɨ adj
proteinrig
mający duży procent zawartości białka, dostarczający organizmowi dużo białka

wysokość vɨˈsɔkɔɕt͡ɕ n
højde
wymiar pionowy czegoś lub kogoś
odległość od pewnego odnośnika, np. gruntu

wyspa ˈvɨspa n
ø
(przenośnie, przenośnia) miejsce znacznie odróżniające się od całego otoczenia na dużym obszarze
ø holm skær
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
øbo øboer
mieszkaniec wyspy

wysportowany adj
sportig sportslig sporty
świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wystarczająco ˌvɨstart͡ʃaˈjɔ̃nt͡sɔ adv
tilstrækkeligt
w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio

wystarczający adj
tilstrækkelig
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczyć vɨˈstart͡ʃɨt͡ɕ v
række
być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć

wystawa vɨˈstava n
udstilling
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystawiać vɨˈstavʲjät͡ɕ v
udstede
tworzyć i udostępniać dokumenty

wystawny vɨˈstavnɨ adj
luksuriøs overdådlig
okazale urządzony lub zorganizowany, świadczący o zamożności

wystrzeliwać ˌvɨsṭʃɛˈlʲivat͡ɕ v
skyde fyre
powodować lot pocisku – kuli karabinowej, rakiety, strzały itp.

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ v
afgå fratræde
opuszczać jakąś organizację, partię
findes forekomme
o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar
optræde spille
odgrywać rolę (w teatrze, filmie)

wysublimować ˌvɨsublʲĩˈmɔvat͡ɕ v
sublimere
nadać czemuś głębszy charakter, wyższą wartość

wysuszenie n
udtørring
sprawienie, że coś jest suche
stan całkowitej suchości, bycie suchym

wysypisko n
affaldsdepot affaldsplads losseplads
miejsce masowego wyrzucania i składowania odpadów

wysyłać vɨˈsɨwat͡ɕ v
sende
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu

wyszło szydło z worka ˈvɨʃwɔ ˈʃɨdwɔ ˈz‿vɔrka proverb
slippe katten ud af sækken
okazało się, jaka jest prawda, ujawniły się prawdziwe intencje

wytrych n
dirk
(technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki;

wytwarzać vɨˈtfaʒat͡ɕ v
producere fremstille fabrikere
produkować na większą skalę, wydawać

wytwórca vɨˈtfurt͡sa n
fabrikant producent fremstiller
ten, kto coś wytwarza, produkuje

wytwórczy adj
produktiv proliferativ
(medycyna, medyczny) dotyczący procesów prowadzących do tworzenia nowych struktur w organizmie, np. tkanek, nowotworów, wydzielin, rozrostów itd.

wytyczna n
retningslinje
założenie określające kierunek i sposób działania

wytłumaczenie n
forklaring
(rzeczownik odczasownikowy) od wytłumaczyć

wyuzdanie ˌvɨ<sup>w</sup>uzˈdãɲɛ n
tøjlesløshed udsvævenhed
nadużywanie swobody seksualnej

wyważać otwarte drzwi v
løbe åbne døre ind rende åbne døre ind sparke åbne døre ind
wymyślać niepotrzebnie to, co zostało już wymyślone lub dowiedzione

wyważony adj
balancere
taki, który charakteryzuje się równowagą, umiarkowaniem lub starannie zachowanymi proporcjami

wywiad ˈvɨvʲjat n
interview
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wywiadówka ˌvɨvʲjaˈdufka n
forældremøde
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

wywoływać ˌvɨvɔˈwɨvat͡ɕ v
forårsage udløse bevirke fremkalde
powodować
fremkalde
wracać pamięcią (do czegoś), przypominać sobie
(fotografia) oddziaływać w sposób chemiczny na materiał światłoczuły w celu uwidocznienia obrazu
skłaniać do wyjścia poprzez wołanie

wywód ˈvɨvut n
deduktion
dowodzenie czego poparte rozumowymi argumentami; argumentacja

wyznaczać vɨˈznat͡ʃat͡ɕ v
bestemme fastlægge
określać wartość czegoś poprzez pomiar lub obliczenia
fastslå
ustalać warunki, takie, jak termin, miejsce lub cenę
markere
określać granicę, trasę lub zasięg czegoś przy pomocy znaków lub linii
udnævne udpege
wskazywać osobę do określonego zadania

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
indrømmelse
przyznanie się do czegoś

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
udfordring prøvelse
trudne zadanie, sytuacja sugerująca chęć zmierzenia się z nią

wyć vɨt͡ɕ v
hyle
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć
o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości
o obiektach nieożywionych: wydawać głuchy, przeciągły dźwięk

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇t͡ʃʲɲɛ adv
udelukkende
wyłączając wszystko inne, wszystkich innych

wyścig ˈvɨɕt͡ɕik n
løb
(przenośnie, przenośnia) staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie
løb kapløb væddeløb
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;

wyśmienicie ˌvɨɕmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ɕɛ adv
udmærket upåklageligt
w sposób wyśmienity

wyśmienity adj
fortræffelig fortrinlig fremragende glimrende perfekt storartet
(książkowy) wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity

wyż n
babyboom
(demografia, demograficzny) wzrost liczby urodzeń;
højde
(geografia, geograficzny) wyżyna, zwykle taka, która obejmuje duże obszary
(przestarzałe, przestarzały) wysoko położone miejsce
højtryk højtryksområde
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wyżeł ˈvɨʒɛw n
pointer
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski z charakterystyczną stójką;

wyższy ˈvɨʃːɨ adj
høj videregående
o edukacji, wykształceniu: związany ze studiami pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitymi studiami magisterskimi, prowadzonymi przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia

wyżymaczka ˌvɨʒɨ̃ˈmat͡ʃka n
vridemaskine
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;

wzajemnie vzaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
hinanden indbyrdes
jeden drugiego, jeden drugiemu

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
gensidig reciprok
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbogacać v
berige
czynić bogatszym

wzbogacenie n
berigelse
uczynienie bogatszym

wzdręga grecka ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛt͡ska n
græsk rudskalle
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;

wzdłuż vzdwuʃ adv
langs
równolegle do dłuższego boku, na całej długości, przez całą długość

wzdłuż vzdwuʃ preposition
langs
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzgląd vzɡlɔ̃nt n
hensyn
branie pod uwagę, liczenie się

względny ˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
relativ
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy
możliwy do zaakceptowania
nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.

wziernik n
speculum spekulum
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów

wziąć byka za rogi v
tage tyren ved hornene
podjąć się czegoś ważnego bez wahania się, bez zastanowienia

wzmacniacz n
forstærker forstærkeranlæg
(fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych

wzmacniać ˈvzmat͡sʲɲät͡ɕ v
forstærke styrke
sprawiać, że coś staje się mocniejsze, silniejsze, trwalsze, liczniejsze

wzniosły adj
højtidelig
podniosły, górnolotny, sugerujący dostojeństwo

wzrastać ˈvzrastat͡ɕ v
stige øge
powiększać się, rosnąć w górę
vokse
wychowywać się

wzrok vzrɔk n
syn
zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrost vzrɔst n
højde
wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
vækst
zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszenie n
sindsbevægelse
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzywać ˈvzɨvat͡ɕ v
indkalde kalde tilkalde
przywoływać do siebie
opfordre tilskynde
zwracać się z apelem do kogoś

wzór vzur n
formel
zapis matematyczny, fizyczny lub chemiczny
mønster
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
model służący jako przykład do powielania w produkcji

wzór sumaryczny n
bruttoformel sumformel kemisk formel molekylformel
(chemia, chemiczny) krótkie przedstawienie składu związku chemicznego zawierające informację o liczbie atomów każdego pierwiastka w cząsteczce

wódka ˈvutka n
vodka
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wówczas ˈvuft͡ʃas pronoun
dengang
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi

wóz albo przewóz idiom
det må bære eller briste
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję

wózek ˈvuzɛk n
vogn
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) samochód
(zobacz) wózek dziecięcy
mały pojazd kołowy;

wózek dziecięcy n
barnevogn
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲit͡sʲci n
kørestol
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
indkøbsvogn
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
gaffeltruck
(motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół vuw n
okse
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać ˈvɔ̃w̃xat͡ɕ v
lugte
badać zapach nozdrzami

wąs vɔ̃w̃s n
overskæg
u ludzi: zarost nad górną wargą;

wąsatka n
skægmejse
(ornitologia, ornitologiczny) Panurus biarmicus, niewielki ptak przypominający sikorę;

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
snæver smal tæt
mający niewielką szerokość

wąskotorowy ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrɔvɨ adj
smalsporet
(kolejnictwo) mający węziej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
forbandt
(architektura, architektoniczny) sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze;
islæt skud
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ
tråd
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
(informatyka, informatyczny) ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację;

wątpić ˈvɔ̃ntpʲit͡ɕ v
tvivle
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕt͡ɕ n
tvivl
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
tvivlsom
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
lever
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobianka ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka n
leverpølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana

wątróbka vɔ̃nˈtrupka n
lever
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wątróbki (1.1)
(spożywczy) wątroba zwierzęca

wąż vɔ̃w̃ʃ n
slange
(herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
giętka rura do transportu wody

węch vɛ̃w̃x n
lugtesans
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;
næse
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

wędkarstwo vɛ̃ntˈkarstfɔ n
fiskeri lystfiskeri sportsfiskeri
rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędrowiec n
vandrende vandrer vandringsmand
ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
vandre
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

wędzarnia n
røgeri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pomieszczenie lub urządzenie do wędzenia

wędzić v
ryge
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

wędzony adj
røget
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
kul
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;
kulstof karbon carbon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
stenkul
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;
opał z węgla kamiennego (1.1)

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
ungarsk
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci n
ungarsk
(językoznawstwo, językoznawczy) ugrofiński język używany przez Węgrów;

węglan ˈvɛ̃ŋɡlãn n
karbonat carbonat
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
kulsvier
(zawód, zawodowy, zawodowo) ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

węglik n
carbid karbid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
kulhydrat
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór n
kulbrinte karbonhydrid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
ål
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
knob knude
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii – prędkości wiatrów;
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;

węzeł chłonny ˈvɛ̃w̃zɛw ˈxwɔ̃nːɨ n
lymfekirtel lymfeknude
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
gordisk knude
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

władca ˈvwatt͡sa n
hersker
(przenośnie, przenośnia) osoba, która sprawuje gdzieś jakąś władzę
hersker regent
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władczyni vwaṭˈt͡ʃɨ̃ɲi n
herskerinde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kobieta władająca (rządząca) w kraju o ustroju innym niż republika

władza ˈvwad͡za n
kraft
możliwość poruszania kończynami ciała
magt
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą
myndighed ledelse styre
(zobacz) władze
regering
ludzie, którzy rządzą

włamanie vwãˈmãɲɛ n
indbrud
(informatyka, informatyczny) bezprawne odczytanie lub zapisanie danych w komputerze albo w sieci komputerowej połączone z pokonaniem zabezpieczeń
napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających

włamać v
bryde ind
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające

własność ˈvwasnɔɕt͡ɕ n
egenskab
właściwość, cecha
ejendom eje
rzecz posiadana przez kogoś

własny ˈvwasnɨ adj
egen
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właściciel vwaɕˈt͡ɕit͡ɕɛl n
ejer indehaver
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właścicielka ˌvwaɕt͡ɕiˈt͡ɕɛlka n
ejerinde
kobieta, która coś posiada

właściwość vwaɕˈt͡ɕivɔɕt͡ɕ n
egenskab
cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy vwaɕˈt͡ɕivɨ adj
karakteristisk typisk
specyficzny, charakterystyczny dla kogoś lub czegoś
kompetent
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podporządkowany w sensie jurysdykcyjnym
passende rigtig
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie ˈvwaɕɲɛ adv
lige netop
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie ˈvwaɕɲɛ particle
netop
…potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy
…potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo

włos vwɔs n
hår
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski ˈvwɔsʲci adj
italiensk
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski ˈvwɔsʲci n
italiensk Italiensk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włosy ˈvwɔsɨ n
hår
owłosienie głowy ludzkiej

włócznia ˈvwut͡ʃʲɲa n
spyd
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włóczęga vwuˈt͡ʃɛ̃ŋɡa n
vagabond landstryger
osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókno ˈvwuknɔ n
fiber
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać ˈvwɔ̃n͇t͡ʃat͡ɕ v
inkludere
wcielać kogoś lub coś do jakiegoś zbioru
tænde starte
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

wścieklizna fʲɕt͡ɕɛkˈlʲizna n
hundegalskab rabies
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wściekłość ˈfʲɕt͡ɕɛkwɔɕt͡ɕ n
raseri
bardzo silna negatywna emocja, intensywna złość

wściekły ˈfʲɕt͡ɕɛkwɨ adj
rasende furiøs rabiat
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

wśród fʲɕrut preposition
blandt iblandt mellem imellem
w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

yeti ˈjɛtʲi n
yeti
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

youtuber n
youtuber
osoba nagrywająca filmiki wideo i umieszczająca je na serwisie internetowym YouTube;

z s z zet preposition
af
…wskazujący przyczynę
fra
…wskazujący punkt początku ruchu
…wskazujący okres
…wskazujący źródło
med
…opisujący związek
…wskazujący zawartość
…wskazujący towarzystwo

z całej siły adv
af al kraft af alle kræfter
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) z zastosowaniem największego możliwego wysiłku, bardzo mocno

z czasem adv
efterhånden med tiden
w miarę upływu czasu, z upływem czasu, z biegiem czasu, stopniowo

z dala adv
langtfra
z dużej odległości, z odległego miejsca

z domu adj
født
nosząca (lub noszący) przed ślubem nazwisko wskazane po tej frazie

z góry ˈz‿ɡurɨ idiom
på forhånd forud i forvejen
zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z hakiem idiom
godt og vel
(potocznie, potoczny) nieco ponad podaną wartość

z krwi i kości ˈs‿kr̥fʲi ː‿ˈkɔɕt͡ɕi adj
af kød og blod
prawdziwy, autentyczny z pochodzenia, z natury; mający charakterystyczne cechy jakiegoś typu

z myślą o
med tanke på
mając na względzie, mając na uwadze, mając na myśli

z okazji
i anledning af
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z otwartymi ramionami ˌz‿ɔtfarˈtɨ̃mʲi ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi adv
med åbne arme
chętnie, bez protestu
serdecznie

z pewnością adv
bestemt sikkert
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z poważaniem ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m idiom
med venlig hilsen m.v.h.
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu s‿pɔˈvɔdu
på grund af grundet i anledning af
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
igen
znowu przywracając pierwotny stan
tilbage
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z przodu adv
forud
będąc przed czymś lub kimś

z prądem ˈs‿prɔ̃ndɛ̃m adj
avec
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) z dodatkiem alkoholu

z reguły z‿rɛˈɡuwɨ adv
som regel i reglen som hovedregel
zazwyczaj, zwykle

z tego powodu
af den grund
…używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego
…używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego

z zimną krwią adv
med koldt blod
bez okazywania emocji

za za preposition
bag
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
efter i
w głosowaniu: zgodnie z pytaniem; popierając kogoś
for
podczas
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem
om
…służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie

za darmo adv
gratis uden beregning
bezpłatnie, gratis

za granicą ˌza‿ɡrãˈɲit͡sɔ̃w̃ adv
i udlandet
poza granicami kraju

za każdym razem adv
hver gang
w sposób ustawiczny, powtarzający się przy każdym podejściu

za kratkami ˌza‿kratˈkãmʲi idiom
bag tremmer bag lås og slå
(potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

za pomocą ˌza‿pɔ̃ˈmɔt͡sɔ̃w̃
ved hjælp af vha.
przy użyciu czegoś

za to
derimod til gengæld
fraza wprowadzająca element kontrastujący natomiast, jednak, lecz

za wszelką cenę adv
for enhver pris
bez względu na wszystko, tak aby osiągnąć cel, nie bacząc na poniesione wysiłki i straty

zaangażowany adj
engagere
mający udział w tworzeniu czegoś, oddany sprawie

zaangażować v
engagere
włączyć kogoś lub coś w działania
zatrudnić, przyjąć do pracy
engagere sig
zainwestować w coś dużo czasu lub energii

zaawansowany adj
avanceret fremskreden
będący w dalszej fazie rozwoju

zabawa zaˈbava n
leg
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawka zaˈbafka n
legetøj
rzecz służąca do zabawy;

zabawny zaˈbavnɨ adj
sjov
wywołujący rozbawienie, śmiech

zabezpieczać ˌzabɛˈspʲjɛt͡ʃat͡ɕ v
beskytte gardere sikre
zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym
betrygge sikre
zapewniać komuś środki do życia
rekvirere
zajmować decyzją władz jakieś przedmioty
sikre
czynić bezpiecznym

zabezpieczenie ˌzabɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
beskyttelse værn
coś, co chroni przed czymś

zabieg ˈzabʲjɛk n
procedure
(medycyna, medyczny) czynność wykonywana przez lekarza lub pielęgniarkę służąca pomocy pacjentowi,

zabijać zaˈbʲijät͡ɕ v
dræbe
pozbawiać życia

zabobon n
overtro
przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu
(potocznie, potoczny) niewłaściwe lub nieuzasadnione przekonanie o czym

zabraniać zaˈbrãɲät͡ɕ v
forbyde
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabroniony adj
forbudt
taki, który jest objęty zakazem

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
forstyrrelse
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zaburzenie osobowości n
personlighedsforstyrrelse
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne charakteryzujące się głęboko zakorzenionymi, trwałymi, nieprzystosowawczymi wzorcami relacji ze środowiskiem, które powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym;

zabytek zaˈbɨtɛk n
fortidsminde kulturminde oldtidsminde oldtidsmindesmærke
budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabójstwo honorowe n
æresdrab skamdrab
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;

zachmurzenie ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ n
skydække
(meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury;

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
vestlig vest-
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód
dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

zachodnioeuropejski adj
vesteuropæisk
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodnioniemiecki adj
vesttysk
(geografia, geograficzny) związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony
(historia, historyczny, historycznie) związany z Republiką Federalną Niemiec (używać dla czasów, gdy RFN współistniała z NRD)

zachorowalność n
morbiditet
liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
bevaring
(rzeczownik odczasownikowy) od zachować
utrzymanie czegoś jako obowiązujące
opførsel adfærd
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;
overholdelse
przestrzeganie, dochowanie nakazu, obowiązku

zachować zimną krew zaˈxɔvad͡ʑ ˈʑĩmnɔ̃w̃ ˈkrɛf v
have is i maven
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji

zachowywać ˌzaxɔˈvɨvat͡ɕ v
beholde
być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)
bevare
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie
bevare gemme holde
o tajemnicy: nie wyjawiać
opføre sig
postępować w jakiś sposób

zachwyt ˈzaxfɨt n
begejstring
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód ˈzaxut n
anstrengelse bestræbelse umage
trud, wysiłek, starania
nedgang
chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem
vest
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nt͡sa n
solnedgang
zjawisko chowania się słońca za horyzont
pora dnia, gdy słońce zachodzi za horyzont

zachęcać zaˈxɛ̃nt͡sat͡ɕ v
opfordre tilskynde
próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zachłannie adv
grådigt
w sposób zachłanny

zaciek ˈzat͡ɕɛk n
skjold
odbarwienie powstałe po wyschnięciu cieczy

zaciemniać v
formørke
zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

zacier n
mæsk
(spożywczy) półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

zaciągać zaˈt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ v
inhalere
paląc tytoń, wciągać dym do płuc
lade sig påmønstre træde i tjeneste
wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

zaczerwienienie ˌzat͡ʃɛrvʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
rødme
(medycyna, medyczny) zmiana koloru skóry polegająca na rozszerzeniu naczyń krwionośnych

zaczynać zaˈt͡ʃɨ̃nat͡ɕ v
begynde
przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zadanie zaˈdãɲɛ n
opgave job
coś, co należy wykonać

zadowalająco adv
tilfredsstillende
w sposób zadowalający

zadowalający adj
tilfredsstillende
wystarczająco dobry

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
tilfredshed glæde
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
tilfreds glad
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadupie zaˈdupʲjɛ n
Lars Tyndskids mark jordhule
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

zadyma n
ballade
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

zagadka zaˈɡatka n
gåde
łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne
intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia

zagadnienie ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
spørgsmål
omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zagranica ˌzaɡrãˈɲit͡sa n
udland
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲit͡ʃnɨ adj
udenlandsk udlænding
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrozić v
true
zacząć stanowić zagrożenie
zasugerować groźne skutki

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
trussel
coś, co jest niebezpieczne

zagęstnik n
fortykningsmiddel
substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

zagęszczać v
fortykke jævne
zwiększać gęstość

zagłuszać v
dæmpe
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) sprawiać, że negatywna emocja jest odczuwana mniej intensywnie
sprawiać, że jakiś zapach jest mniej wyczuwalny przez wydzielany przez siebie aromat
sprawiać, że ktoś lub coś jest gorzej słyszalny przez wydawany przez siebie dźwięk

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
stedord pronomen
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ d͡ʑɛrˈʒaft͡ʃɨ n
ejestedord possessivpronomen possessivt pronomen
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zaimek osobowy n
personligt pronomen personligt stedord
(gramatyka) zaimek, który zastępuje wyraz określający osobę gramatyczną lub rzecz

zaimek pytajny n
spørgende pronomen spørgende stedord interrogativt pronomen
(gramatyka) zaimek tworzący pytanie

zaimek względny n
henførende stedord relativpronomen relativt pronomen
(gramatyka) zaimek, który zastępuje wyraz określający obiekt lub jego właściwości

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
interesse
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zajazd ˈzajast n
kro
karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem

zajezdnia n
remise
miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

zajmować zajˈmɔvat͡ɕ v
beskæftige
zainteresować czymś
fylde optage tage
zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas
tage
znaleźć się w jakiejś klasyfikacji
tage i besiddelse
przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności

zając ˈzajɔ̃nt͡s n
hare
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);

zakaz ˈzakas n
forbud
zabronienie czegoś komuś

zakazany owoc ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔt͡s n
forbuden frugt
coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami

zakazywać ˌzakaˈzɨvat͡ɕ v
forbyde
zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

zakaźny adj
smitsom
(medycyna, medyczny) wywołujący zakażenie

zakażać zaˈkaʒat͡ɕ v
smitte
powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
infektion smitte
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochanie n
forelskelse
rozwinięcie uczucia miłości

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
forelsket
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ n
forelsket
osoba, która się zakochała

zakochiwać się v
forelske sig
zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon ˈzakɔ̃n n
orden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːit͡sa n
nonne søster
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakończenie ˌzakɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
ende
wystający fragment jakiegoś przedmiotu
slutning
ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu

zakres ˈzakrɛs n
felt område
obszar działania, zainteresowań, aktywności itp.
område
granice zasięgu jakiegoś zjawiska

zakrzepica n
trombose
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
sving svingning
zmiany kierunku ruchu
sving vejsving
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakup ˈzakup n
indkøb køb
czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

zakupy zaˈkupɨ n
indkøb
czynność kupowania

zakwas n
surdej
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;

zakwaterowanie n
indkvartering
(turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakąska zaˈkɔ̃w̃ska n
appetitvækker appetizer
potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakład ˈzakwat n
bedrift forretning virksomhed
(handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi
fold
założona, podwinięta część czegoś
institution
instytucja świadcząca usługi lecznicze lub oferująca opiekę wychowawczą
væddemål
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakład pogrzebowy n
bedemandsforretning begravelsesforretning
instytucja zajmująca się organizowaniem pogrzebów

zakład przemysłowy n
industrianlæg
przedsiębiorstwo zajmujące się produkowaniem;

zakładać zaˈkwadat͡ɕ v
antage
przypuszczać
etablere stifte
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.
tage på
ubierać się w coś, ozdabiać się czymś
vædde
robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
gidsel
(kryminologia, kryminologiczny) osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłamany ˌzakwãˈmãnɨ adj
forløjet løgnagtig
o człowieku: nieszczery, fałszywy, obłudny
opierający się na kłamstwie

zakłopotanie n
forlegenhed
poczucie braku pewności siebie w kłopotliwej sytuacji

zakłócenie ˌzakwuˈt͡sɛ̃ɲɛ n
forstyrrelse
niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

zalać v
drukne
(motoryzacja) podać do silnika zbyt dużą ilość paliwa, co uniemożliwia zapłon
overhælde
lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

zalecać v
anbefale
przedstawiać coś jako wskazane

zaległy adj
forfalden
taki, którego nie zrealizowano lub nie opłacono we właściwym czasie

zalesiać zaˈlɛɕät͡ɕ v
beplante
o jakimś obszarze: sadzić na nim las

zaleta zaˈlɛta n
fordel
cecha podwyższająca wartość przedmiotu
dodatnia cecha charakteru

zależeć zaˈlɛʒɛt͡ɕ v
afhænge af bero på komme an på
być uwarunkowanym

zależność zaˈlɛʒnɔɕt͡ɕ n
afhængighed
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym
zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej

zależny zaˈlɛʒnɨ adj
afhængig
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika

zamach ˈzãmax n
attentat
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
statskup
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec ˌzãmaˈxɔvʲjɛt͡s n
attentatmand
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zamarzać zãˈmarzat͡ɕ zãˈmaʒat͡ɕ v
fryse
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamek ˈzãmɛk n
lynlås
(krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny.
lås
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;
slot borg
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃnɨ n
lynlås
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamglony zãˈmɡlɔ̃nɨ adj
tåget
przysłonięty mgłą
widziany niewyraźnie, jak przez mgłę
wypełniony mgłą

zamiar ˈzãmʲjar n
hensigt intention
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
i stedet i stedet for
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast ˈzãmʲjast preposition
i stedet for i stedet
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamierzać zãˈmʲjɛʒat͡ɕ v
agte have i sinde have til hensigt planlægge påtænke
planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamieszanie ˌzãmʲjɛˈʃãɲɛ n
forvirring
zamęt, rozgardiasz; sytuacja, w której panuje chaos

zamieszki zãˈmʲjɛʃʲci n
urolighed
demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

zamieć ˈzãmʲjɛ̇t͡ɕ n
snefog snefygning
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamknij się ˈzãmʲcɲij‿ɕɛ interjection
hold kæft
(potocznie, potoczny) (pospolicie) milcz!

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲt͡ɕ v
lukke
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
holde kæft
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
fryser
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamrażać v
fryse nedfryse
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

zamsz zãmʃ n
ruskind
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

zamykać na klucz zãˈmɨkat͡ɕ na‿ˈklut͡ʃ v
låse
zamykać za pomocą klucza

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
bestilling
(rzeczownik odczasownikowy) od zamówić
druk, formularz z listą zamówionych towarów lub usług
to, co zostało zamówione
bestilling ordre
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić zãˈmuvʲit͡ɕ v
bestille
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zamęt ˈzãmɛ̃nt n
forvirring uorden uro
sytuacja zakłócenia porządku

zamężna zãˈmɛ̃w̃ʒna adj
gift
(o kobiecie) taka, która ma męża

zanieczyszczać v
forurene
czynić nieczystym

zanieczyszczenie ˌzãɲɛt͡ʃɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
forurening
stan bycia zanieczyszczonym

zaniedbany adj
forsømme misrøgte vanrøgte
będący w stanie zaniedbania

zaniedbywać ˌzãɲɛdˈbɨvat͡ɕ v
forsømme
nie troszczyć się

zanik ˈzãɲik n
svind
zanikanie, zamieranie czegoś

zanim ˈzãɲĩm conjunction
før inden førhen
przed jakimś wydarzeniem

zaokrąglać v
afrunde runde af
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaokrąglony adj
afrundet
o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego
rund
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany z wargami ułożonymi w kształt koła

zapach ˈzapax n
lugt
węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
betændelse inflammation
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie mięśnia sercowego ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲa ˌsɛrt͡sɔˈvɛɡɔ n
hjertemuskelbetændelse myokarditis
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,

zapalenie mózgu n
encefalitis encephalitis hjernebetændelse
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych n
meningitis hjernehindebetændelse
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
bronkitis bronkit
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie pęcherza moczowego n
blærebetændelse
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej pęcherza moczowego

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwut͡s n
lungebetændelse
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ n
hudbetændelse
(medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie spojówek n
bindehindebetændelse konjunktivitis
(medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie ucha n
ørebetændelse otitis
(medycyna, medyczny) stan zapalny ucha

zapalenie wyrostka robaczkowego n
blindtarmsbetændelse appendicit appendicitis
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalenie ścięgna n
senebetændelse tendinitis
(medycyna, medyczny) odczyn zapalny w obrębie ścięgna

zapalić zaˈpalʲit͡ɕ v
tænde
wzniecić ogień
(potocznie, potoczny) uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor
sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło

zapalniczka ˌzapalʲˈɲit͡ʃka n
cigarettænder lighter cigartænder
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapalny adj
inflammatorisk
(medycyna, medyczny) dotyczący zapalenia

zapas ˈzapas n
forråd
coś zgromadzonego na później

zapał ˈzapaw n
iver ivrighed
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

zapałka zaˈpawka n
tændstik
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapaść ˈzapaɕt͡ɕ n
kollaps
(medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

zapewne zaˈpɛvnɛ particle
muligvis sikkert
(książkowy) partykuła sygnalizująca, że stwierdzenie jest domysłem mówiącego
(książkowy) użyta samodzielnie sygnalizuje, że mówiący chce wnieść pewne zastrzeżenia do danego stwierdzenia, choć w zasadzie się z nim zgadza

zapewniać zaˈpɛvʲɲät͡ɕ v
forsikre
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno
sikre
powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

zapis nutowy n
nodelinjer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvat͡ɕ v
gemme
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci
notere
trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację

zapięcie zaˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ n
klemme lukketøj lås låsetøj spændbøjle
element umożliwiający powtarzalne łączenie i rozłączanie części większej całości

zaplecze n
base
pomocniczy zespół osób lub środków

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡat͡ɕ v
forebygge
nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

zapominalski adj
glemsom
taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ v
glemme
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapomniany adj
glemme
taki, o którym nikt już nie pamięta i o którego nikt nie dba

zapora zaˈpɔra n
spærring
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

zapowiadać ˌzapɔˈvʲjadat͡ɕ v
annoncere
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapraszać zaˈpraʃat͡ɕ v
indbyde invitere
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
indbydelse invitation
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
indbydelseskort indbydelse
kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzęg ˈzapʃɛ̃ŋk n
spand
zwierzęta pociągowe ciągnące pojazd

zapuścić korzenie zaˈpuɕt͡ɕit͡ɕ kɔˈʒɛ̃ɲɛ v
slå rod
zżyć się z środowiskiem; przyzwyczaić się do jakiegoś miejsca

zapytać zaˈpɨtat͡ɕ v
spørge
zadać pytanie

zapładniać zaˈpwadʲɲät͡ɕ v
befrugte
powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka
dawać natchnienie, inspirować

zapłata zaˈpwata n
belønning
należność za coś
odpłacenie się
zapłacenie należnych pieniędzy

zapłodnienie ˌzapwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
befrugtning
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

zarabiać zaˈrabʲjät͡ɕ v
tjene
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zarastać zaˈrastat͡ɕ v
læge
(medycyna, medyczny) goić się, pokrywając się tkanką

zaraz ˈzaras particle
snart
w krótkim czasie

zarazić zaˈraʑit͡ɕ v
smitte
(przenośnie, przenośnia) rozprzestrzenić pewną swoją cechę lub pomysł
smitte inficere
przenieść na kogoś chorobę

zardzewiały adj
rusten
zniszczony przez rdzę

zarejestrować v
opdage registrere
(potocznie, potoczny) zauważyć
opmåle registrere
(technologia, technika, techniczny) utrwalić w pamięci urządzenia
registrere indregistrere optegne
umieścić na liście, wciągnąć do rejestru
registrere sig
umieścić siebie na liście, wciągnąć siebie do rejestru

zarobek zaˈrɔbɛk n
fortjeneste
wynagrodzenie za wykonaną pracę

zarodek zaˈrɔdɛk n
embryon embryo
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty

zarodnik zaˈrɔdʲɲik n
spore
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;

zarost ˈzarɔst n
skægvækst skæg skægstub stub
owłosienie w dolnej części twarzy

zarośla zaˈrɔɕla n
krat
gęste skupisko krzewów

zarzut ˈzaʒut n
bebrejdelse indsigelse indvending
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarząd ˈzaʒɔ̃nt n
bestyrelse direktion ledelse styrelse
zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością instytucji
nadrzędna jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych

zarówno zaˈruvnɔ
begge både
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu

zasada zaˈsada n
base
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
princip grundsætning
reguła rządząca czymś

zasadniczo adv
i princippet
właściwie, na ogół
principielt
(potocznie, potoczny) opierając się na zasadzie bezkompromisowo

zasadowy ˌzasaˈdɔvɨ adj
basisk
(chemia, chemiczny) mający właściwości zasady

zasilać zaˈɕilat͡ɕ v
forsyne
(elektronika, elektroniczny) dostarczać energii do układu
dostarczać coś niezbędnego, uzupełniać braki

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
rækkevidde
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zaskakiwać v
overraske
sprawiać niespodziankę

zaskoczenie ˌzaskɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
overraskelse
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskórnik zaˈskurʲɲik n
hudorm filipens
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasmarkany adj
snotnæset snottet
z widocznymi oznakami zakatarzenia

zasnąć ˈzasnɔ̃ɲt͡ɕ v
falde i søvn
przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zasoby ludzkie n
HR afdeling hr afdeling personaleafdeling
(zarządzanie) (potocznie, potoczny) dział kadr w danej organizacji
human resource human resources
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) pracownicy lub członkowie danej organizacji (siła robocza stanowiąca jeden ze środków produkcji);

zasolenie n
salinitet saltholdighed
(hydrologia, hydrologiczny) ilość soli (w procentach) w danym zbiorniku wodnym,

zaspać ˈzaspat͡ɕ v
sove over sig
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zastaw n
pant
(ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu

zastawiać v
spærre afspærre blokere spærre af
uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś

zastosowanie ˌzastɔsɔˈvãɲɛ n
anvendelse
użycie czegoś w jakimś celu, w jakiś sposób

zastraszać v
skræmme afskrække intimidere opskræmme
próbować wzbudzić strach i poczucie zagrożenia

zastrzelić v
skyde
strzelając, pozbawić życia

zastrzyk ˈzasṭʃɨk n
indsprøjtning
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku
(przenośnie, przenośnia) coś, co może poprawić czyjąś kondycję albo stan czegoś

zastępować ˌzastɛ̃mˈpɔvat͡ɕ v
erstatte udskifte bytte udveksle
zamieniać coś na coś

zasób ˈzasup n
ressource resurse
pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości

zasób naturalny n
naturresurse naturressource
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;

zasłona zaˈswɔ̃na n
gardin
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasługiwać ˌzaswuˈɟivat͡ɕ v
fortjene
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zataić zaˈta<sup>j</sup>it͡ɕ v
hemmeligholde hemmeligstemple tie
utrzymać coś w tajemnicy, nie wyjawić czegoś

zatem ˈzatɛ̃m conjunction
af den grund altså defor således
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.

zatoka zaˈtɔka n
bihule
(anatomia, anatomiczny) przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;
bugt
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zatrucie n
forgiftning
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrucie pokarmowe n
fødevareforgiftning madforgiftning
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniać zaˈtrudʲɲät͡ɕ v
ansætte
dawać komuś pracę

zatrudnienie ˌzatrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
ansættelse beskæftigelse
bycie pracownikiem, pozostawanie w stosunku pracy

zatrudniony adj
ansat
mający zatrudnienie

zatrudniony n
ansat
człowiek posiadający zatrudnienie

zatruć v
forgifte
dodać substancje toksyczną

zatrzymywać ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ v
anholde arrestere
aresztować
beholde
zachować coś dla siebie
standse stoppe
przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś
unieruchamiać coś
stawać w miejscu

zatyczka zaˈtɨt͡ʃka n
prop
przedmiot, którym zatyka się jakiś otwór

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
tillid tiltro
przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważalny adj
mærkbar
(przenośnie, przenośnia) znaczny
dający się zauważyć

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨt͡ɕ v
bemærke
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś
opdage
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku

zaułek zaˈ<sup>w</sup>uwɛk n
gyde smøge stræde
niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

zawartość zaˈvartɔɕt͡ɕ n
indhold
to, co się w czymś znajduje
ilość jakiegoś składnika w czymś

zawał ˈzavaw n
infarkt
(medycyna, medyczny) miejscowa martwica tkanek serca lub innego narządu wskutek braku dopływu krwi;

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrt͡sa n
hjerteanfald
(medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawias n
hængsel
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawierać zaˈvʲjɛrat͡ɕ v
indeholde
mieć coś wewnątrz siebie, mieć coś za składnik siebie, składać się
indgå
utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

zawiesina n
opslæmning suspension
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;

zawieszenie ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
hjulophæng ophæng
(motoryzacja) układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu;

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
våbenhvile våbenstilstand
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawiły zaˈvʲiwɨ adj
indviklet
trudny do zrozumienia

zawodnik zaˈvɔdʲɲik n
spiller
(sport, sportowy) uczestnik zawodów

zawodny adj
upålidelig
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym
o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
faglig
związany z zawodem, pracą
prof professionel
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawodzić zaˈvɔd͡ʑit͡ɕ v
fejle
robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się
føre lede
prowadzić gdzieś do celu np. drogą, postępowaniem, pomagając
hyle
wzbudzać lub wydawać przeciągłe dźwięki zwykle śpiewem lub wyjąc

zawracać v
afvise
nie wpuszczać i odsyłać z powrotem

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
svimmelhed
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawsze ˈzafʃɛ particle
alligevel stadigvæk
mimo wszystko, jednak, tak czy owak

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
altid konstant
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód ˈzavut n
fag erhverv
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór ˈzavur n
ventil
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfa n
sikkerhedsventil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zawór elektromagnetyczny n
elektromagnetisk ventil
(technologia, technika, techniczny) sterowany cewką elektromagnetyczną zawór do odcinania lub sterowania przepływem cieczy lub gazów;

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
jaloux skinsyg
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku
misundelig
odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność

zazdrościć v
misunde
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość ˈzazdrɔɕt͡ɕ n
jalousi
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
misundelse
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazwyczaj zaˈzvɨt͡ʃaj adv
sædvanligvis vanligvis
w większości przypadków

zaćma ˈzat͡ɕma n
grå stær katarakt
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie zaˈt͡ɕmʲjɛ̇̃ɲɛ n
formørkelse
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;
chwilowa utrata zdolności jasnego myślenia

załamanie ˌzawãˈmãɲɛ n
sammenbrud
osłabienie lub całkowita utrata odporności psychicznej; stan silnego smutku, depresji

załoga zaˈwɔɡa n
mandskab besætning
grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd

założenie ˌzawɔˈʒɛ̃ɲɛ n
indstilling
teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania
indstilling påtagelse
(rzeczownik odczasownikowy) od założyć

założyciel n
grundlægger stifter
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założyć zaˈwɔʒɨt͡ɕ v
tage på
włożyć ubranie/okulary

załącznik zaˈwɔ̃n͇t͡ʃʲɲik n
bilag tillæg
dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum
vedhæftning
plik dołączony do wiadomości e-mail

zaświadczenie ˌzaɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
attest attestation attestering certifikat
dokument potwierdzający coś

zaświaty zaˈɕfʲjatɨ n
dødsrige
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli;

zażalenie n
anke appel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora
klage klagemål
oficjalna skarga

zażenowany adj
flov
taki, który odczuł zażenowanie

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲit͡ʃˈnɔɕt͡ɕi n
sammentræf
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbieracz ˈzbʲjɛrat͡ʃ n
samler
człowiek, który pracuje zbierając owoce, warzywa i inne płody

zbierać ˈzbʲjɛrat͡ɕ v
samle
gromadzić
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
beholder
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiornikowiec n
tanker tankskib
statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbiorowy zbʲjɔˈrɔvɨ adj
kollektiv
odnoszący się do pewnej grupy ludzi lub rzeczy, złożony z wielu jednostek

zbiór zbʲjur n
samling
grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość

zbliżać ˈzblʲiʒat͡ɕ v
nærme
zmniejszać odległość, dystans pomiędzy jakimiś obiektami
nærme sig
podchodzić, przysuwać się do czegoś

zboże ˈzbɔʒɛ n
korn kornsort kornart
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
forbrydelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska n
Katynmassakren
(historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodnia przeciwko ludzkości n
forbrydelse mod menneskeheden
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;

zbroić ˈzbrɔ<sup>j</sup>it͡ɕ v
armere bevæbne
wzmacniać stawiany budynek stalową kratownicą
bevæbne
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia

zbuk zbuk n
rådden æg
zepsute, cuchnące jajko

zbyt zbɨt adv
for
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbędny ˈzbɛ̃ndnɨ adj
overflødig ufornøden unødig unødvendig
taki, bez którego można się obyć

zdalny ˈzdalnɨ adj
fjern
taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie ˈzdãɲɛ n
mening
opinia
sætning
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)

zdarzać ˈzdaʒat͡ɕ v
hænde indtræffe ske finde sted forekomme indtræde
wydarzać się, trafiać się

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
begivenhed
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdawać ˈzdavat͡ɕ v
aflevere
przekazywać przedmioty, stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność
bestå
uzyskiwać pozytywną ocenę
reportere
przedstawiać sprawę

zdawać sobie sprawę ˈzdavat͡ɕ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ v
være klar over
mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś

zdecydowanie ˌzdɛt͡sɨdɔˈvãɲɛ adv
bestemt decideret med bestemthed
w sposób pewny, zdecydowany; bez cienia wątpliwości

zdecydowanie ˌzdɛt͡sɨdɔˈvãɲɛ n
bestemthed
pewność co do podjętej decyzji, działań; stanowczość, stabilność

zdecydowany ˌzdɛt͡sɨdɔˈvãnɨ adj
decideret
niebudzący wątpliwości, niewątpliwy

zdecydować ˌzdɛt͡sɨˈdɔvat͡ɕ v
beslutte vælge
podjąć decyzję

zdekapitować v
dekapitere halshugge
odciąć głowę

zdenerwowany ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãnɨ adj
irriteret sur
odczuwający rozdrażnienie, złość
nervøs
odczuwający niepokój, niepewność

zdeprawowany adj
depraveret
taki, który uległ deprawacji

zderzak ˈzdɛʒak n
kofanger
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zderzenie zdɛˈʒɛ̃ɲɛ n
sammenstød kollision
uderzenie poruszającego się obiektu w inny obiekt

zdezorientowany adj
desorienteret
taki, który utracił rozeznanie w sytuacji

zdjąć zdʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ v
aftage tage af
biorąc, usunąć skąd

zdjęcie rentgenowskie n
røntgenbillede
(medycyna, medyczny) (zobacz) rentgenogram

zdobić ˈzdɔbʲit͡ɕ v
pynte
służyć jako ozdoba
upiększać coś, dodawać elementy dekoracyjne

zdobywać zdɔˈbɨvat͡ɕ v
erobre
odbierać przemocą
zjednywać sobie, pozyskiwać względy
uzyskiwać, osiągać dzięki własnemu wysiłkowi

zdolność ˈzdɔlnɔɕt͡ɕ n
evne
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
dygtig i stand
będący w stanie wykonać określoną czynność

zdrada ˈzdrada n
forræderi
działanie na szkodę narodu lub kraju
odstąpienie od zasad lub wartości
utroskab
niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej

zdradliwy adj
forræderisk
skłonny do zdrady, taki, któremu nie można ufać

zdradzać ˈzdrad͡zat͡ɕ v
afsløre
o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu
afsløre forråde røbe
mimowolnie wykazywać pewne cechy
forråde
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały
være utro
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

zdradziecki adj
forræderisk
taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdrajca ˈzdrajt͡sa n
forræder
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.
ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości

zdrapka ˈzdrapka n
skrabelod
kupon lub karta z polem zdrapki (1.1)
skrabespil
loteria w formie kuponu ze zdrapką (1.2)

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
diminutiv
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
sundhed helse helbred
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowotny zdrɔˈvɔtnɨ adj
sund
korzystnie wpływający na stan zdrowia
sundhedsmæssig
dotyczący zdrowia

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
sund
dobry dla zdrowia
sund rask
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zdrowy rozsądek n
sund fornuft
rzeczowe myślenie

zdrów jak ryba adj
frisk som en fisk
całkiem zdrowy

zdumiewający adj
forbavsende forbløffende
taki, który budzi zdumienie

ze względu na zɛ‿ˈvzɡlɛ̃ndu ˈna
af hensyn til på grund af som følge af
z uwagi na, biorąc pod uwagę

zebra ˈzɛbra n
fodgængerfelt
(potocznie, potoczny) przejście dla pieszych
zebra
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie zɛˈbrãɲɛ n
møde
zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zefir ˈzɛfʲir n
zefyr
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar ˈzɛɡar n
ur
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛt͡ʃnɨ n
solur
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca;

zegarek zɛˈɡarɛk n
ur
niewielkich rozmiarów zegar do użytku osobistego, podręcznego;

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
urmager
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków

zegarmistrzostwo n
urmageri
rzemiosło zegarmistrza

zejman n
sømand
człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

zelandzki adj
sjællandsk
związany z Zelandią (w Danii) lub jej mieszkańcami

zemsta ˈzɛ̃msta n
hævn
odwet za krzywdy

zen zɛ̃n n
zen
szkoła buddyzmu mahajany rodem z Japonii;

zenit ˈzɛ̃ɲit n
zenit
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;
(przenośnie, przenośnia) najwyższy stopień nasilenia czegoś

zepsuty zɛˈpsutɨ adj
afspore demoralisere fordærvet
taki, który posiada cechy moralne niezgodne z ogólnie przyjętymi w społeczeństwie normami
dårlig fordærvet
(o produkcie spożywczym) nienadający się do spożycia

zero ˈzɛrɔ n
nul
cyfra 0
nul nul-
liczba 0;

zerowy zɛˈrɔvɨ adj
nulte
identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zerwać ˈzɛrvat͡ɕ v
afbryde
przerwać coś
rive
oddzielić coś od czegoś, ciągnąć
slå op
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś

zerówka zɛˈrufka n
0. klasse børnehaveklasse nulte klasse
(edukacja, edukacyjny) najwyższy oddział przedszkola lub funkcjonujący samodzielnie, poprzedzający pójście do szkoły; klasa zero

zespół ˈzɛspuw n
band gruppe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa muzyków występująca razem na scenie
syndrom
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;
team
grupa osób realizująca wspólny cel;

zespół Downa n
Downs syndrom
(medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół hipoplazji lewego serca ˈzɛspuw ˌxʲipɔˈplazʲji lɛˈvɛɡɔ ˈsɛrt͡sa n
hypoplastisk venstre hjertesyndrom
(medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;

zestaw ˈzɛstaf n
sæt
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zeszklić v
sautere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lekko podsmażyć, aż nabierze lekko przezroczystego, szklistego koloru, nie doprowadzając przy tym do zarumienienia

zeszyt ˈzɛʃɨt n
hæfte skrivehæfte
(edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły ˈzɛʃwɨ adj
foregående forrige tidligere
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
ekstern ydre
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz
taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp.

zez zɛs n
skelen
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zezwalać zɛˈzvalat͡ɕ v
tillade
(oficjalnie) wydawać komuś zezwolenie na coś; pozwalać, nie zabraniać

zginąć ˈzʲɟĩnɔ̃ɲt͡ɕ v
omkomme
nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi)

zgiąć zʲɟɔ̇̃ɲt͡ɕ v
bøje bukke
zmienić kształt obiektu poprzez zgięcie, zgniecenie

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
rådden
(przenośnie, przenośnia) taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda ˈzɡɔda n
enighed
stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie
stan, w którym nie ma różnic zdania, w którym panuje ta sama opinia

zgodnie ˈzɡɔdʲɲɛ adv
enstemmigt
jednogłośnie, jednomyślnie
i overensstemmelse med
według czegoś, odpowiednio do czegoś
med enighed
w sposób zgodny, harmonijny, bez konfliktu lub sprzeczności

zgodność ˈzɡɔdnɔɕt͡ɕ n
overensstemmelse
jednomyślność
overensstemmelse korrespondens sammenfald
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈd͡zɛ̃ɲɛ n
forsamling
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgrupowanie osób mające na celu obrady lub wyrażenie jakiegoś stanowiska;
większa grupa osób zebranych w jednym miejscu (często w odniesieniu do demonstracji)

zgroza n
rædsel
stan paraliżu psychicznego spowodowanego oburzeniem lub przerażeniem

zgrubiały adj
fortykke
taki, który zwiększył grubość lub twardość

zgryz zɡrɨs n
bid sammenbid
(anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie

zgryźliwy zɡrɨʑˈlʲivɨ adj
spydig
świadczący o zgryźliwości

zgrzebło n
strigle
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;

zgrzyt n
gnidelyd knirk mislyd raslen
odgłos tarcia twardych przedmiotów

zgrzytać zębami ˈzɡʒɨtad͡ʑ zɛ̃mˈbãmʲi idiom
skære tænder
denerwować się, złościć się; odczuwać irytację, gniew

zgubić ˈzɡubʲit͡ɕ v
miste
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu

zgłoszenie n
meddelelse
formalne powiadomienie o czymś

ziarnisty adj
kornet
o substancji mający konsystencję ziarna, zrobiony z ziaren
o wydruku, fotografii, filmie mający widoczne ziarno

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka proverb
mange bække små gør en stor å
oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać

ziarno ˈʑarnɔ n
korn
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
cząstka czegoś

ziele ˈʑɛlɛ n
krydderurt
odpowiednio przyrządzone ziele (1.1), mające zastosowanie w lecznictwie i przemyśle spożywczym;
urt
(botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie n
allehånde
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zielnik ˈʑɛlʲɲik n
herbarium
kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
grøn te
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonawy ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ adj
grønlig
w kolorze podobnym do zielonego

zielono adv
grønt
z użyciem zielonej barwy, z obecnością zieleni

zielononiebieski ˌʑɛlɔ̃nɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
grønblå
mający kolor niebieski o odcieniu zielonym

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
grønøjet
(książkowy) taki, który ma zielone oczy

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
grøn
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
(neologizm) (ekologia, ekologiczny) ekologiczny, odnawialny
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niemający wiedzy na jakiś temat, zwykle młody
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
jord
grunt, podłoże (także w budynku)
land
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna

ziemia niczyja n
ingenmandsland
(geografia, geograficzny) obszar niezamieszkały, nie należący do nikogo; w czasach kolonialnych – obszar niepodbity

ziemia obiecana ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈt͡sãna idiom
forjættede land
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, obiecana nagroda, szczęśliwy cel wędrówki, starań;

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
kartoffel
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemski ˈʑɛ̃msʲci adj
jordisk
(książkowy) doczesny (zwłaszcza w opozycji do życia pozagrobowego)
dotyczący planety Ziemi

ziewać ˈʑɛvat͡ɕ v
gabe
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia;

zima ˈʑĩ.ma n
vinter
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;
(dawniej, dawny) w lm: lata – w odniesieniu do wieku jakiejś osoby lub czasu trwania czegoś

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
kold krig koldkrig
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;
stan w stosunkach międzynarodowych będący trwałym konfliktem, który jednak nie jest rozstrzygnięty poprzez militarną konfrontację

zimno ˈʑĩmnɔ adv
koldt
(przenośnie, przenośnia) w sposób chłodny, obojętny, niechętny
z uczuciem utraty ciepła

zimno ˈʑĩmnɔ n
kulde
odczuwalna subiektywnie niska temperatura

zimnokrwisty adj
koldblodet
(zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia
koldblodig
(książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji

zimny ˈʑĩmnɨ adj
kold
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna
pozbawiony emocji, czysto intelektualny

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
isfugl
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimować v
overvintre
spędzać zimę w określonym miejscu

ziomek ˈʑɔ̃mɛk n
landsmand
osoba pochodząca z tego samego kraju lub tych samych okolic

zięba ˈʑɛ̃mba n
bogfinke finke
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięba zwyczajna n
bogfinke
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla coelebs Linnaeus, mały ptak z rodziny łuszczakowatych;

zięć ʑɛ̇̃ɲt͡ɕ n
svigersøn
mąż córki

zjawa ˈzʲjava n
genfærd genganger gespenst spøgelse
duch osoby zmarłej

zjawiać v
møde
stawiać się gdzieś; przychodzić gdzieś

zjawisko zʲjaˈvʲiskɔ n
fænomen
naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;
(przenośnie, przenośnia) coś niezwykłego, nieprzeciętnego, nienaturalnego lub nie do końca rzeczywistego

zjednoczenie ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
forbund forening union
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności
forening
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;
(przenośnie, przenośnia) połączenie się, stanie się jednością

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈd͡ʒalʲɲa n
legetøjsrutsjebane
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlecenie n
opgave ordre
polecenie lub zamówienie wykonania danej czynności lub usługi
ordring
(rzeczownik odczasownikowy) od zlecić

zleceniodawca n
ordregiver
osoba lub instytucja, która poprzez umowę zobowiązuje kogoś do wykonania określonych zadań

zlew zlɛf n
vask
naczynie, pojemnik na wodę umiejscowione pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewka n
bægerglas
płaskodenne naczynie laboratoryjne ogólnego użytku zwykle o kształcie cylindrycznym;

zlewozmywak ˌzlɛvɔzˈmɨvak n
vask
zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

zmarszczka ˈzmarʃt͡ʃka n
rynke
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
bekymring
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
opstandelse resurrektion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmartwychwstawać v
stå op
odradzać się po śmierci, zaczynać żyć ponownie

zmarły ˈzmarwɨ adj
død
(eufemistycznie) o zwierzęciu, które nie żyje, zdechło
o osobie, która nie żyje

zmarły ˈzmarwɨ n
død
osoba, która umarła, nie żyje

zmiana ˈzmʲjãna n
skift
grupa pracowników pracująca o danej porze
określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników
ændring forandring
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲät͡ɕ v
skifte
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości
veksle
zamieniać, zastępować coś czymś innym

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
variabel
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmienna losowa n
stokastisk variabel
(statystyka, statystyczny) funkcja przyjmująca w wyniku doświadczenia losowego pewną wartość ze zbioru zdarzeń elementarnych według określonego rozkładu prawdopodobieństwa;

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
foranderlig variabel skifte
ulegający zmianom
labil ustadig
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)

zmierzch zmʲjɛʃx n
tusmørke mørkning
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmiękczać ˈzmʲjɛ̃ŋkt͡ʃat͡ɕ v
blødgøre bløde op opbløde
czynić coś bardziej miękkim

zmniejszać ˈzmʲɲɛ̇jʃat͡ɕ v
mindske
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary

zmoknąć do suchej nitki ˈzmɔknɔ̃ɲd͡ʑ dɔ‿ˈsuxɛj ˈɲitʲci v
våd til skindet
zostać bardzo przemoczonym

zmora n
mareridt
dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl
dokuczliwe, powtarzające się zjawisko

zmrocznik gładysz n
dueurtsværmer
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

zmrok zmrɔk n
mørkning tusmørke
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmuszać ˈzmuʃat͡ɕ v
tvinge
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł zmɨsw̥ n
sans
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;
wyczucie czegoś, wrodzony zdolności w jakiejś dziedzinie

zmysłowo zmɨsˈwɔvɔ adv
sanseligt
za pomocą zmysłów, za pośrednictwem zmysłów
sanseligt sensuelt
w sposób namiętny, erotyczny, związany ze zmysłowością

zmysłowy zmɨsˈwɔvɨ adj
sanselig
dotyczący zmysłów, odbierany za pomocą zmysłów
sanselig sensuel
taki, który wzbudza pociąg fizyczny; wiąże się z doznaniami erotycznymi

zmywarka zmɨˈvarka n
opvaskemaskine
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmyślać v
fabrikere finde på opdigte
mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
træthed
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony zmɛ̃n͇ˈt͡ʃɔ̃nɨ participleAdjective
træt
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma czegoś dość, jest czymś znudzony

znaczek pocztowy ˈznat͡ʃɛk pɔt͡ʃˈtɔvɨ n
frimærke
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mała nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służąca jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie znaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
betydning mening
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje
betydning vigtighed
wartość, ważność czegoś, waga

znacznie ˈznat͡ʃʲɲɛ adv
betydeligt meget væsentlig væsentligt
dużo, w dużym/znacznym stopniu, bardzo

znaczny ˈznat͡ʃnɨ adj
betydelig
(książkowy) istotny, duży, ważny

znaczyć ˈznat͡ʃɨt͡ɕ v
betyde
odgrywać ważną rolę
betyde mene forestille
mieć znaczenie, sens
markere
umieszczać znak na czymś
wskazywać, wyznaczać

znacząco adv
betydeligt væsentligt
mocno, silnie, istotnie

znaczący znaˈt͡ʃɔ̃nt͡sɨ adj
betydelig
istotny, ważny, odgrywający dużą rolę

znajdować znajˈdɔvat͡ɕ v
finde
zdobywać to, czego się szuka
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
befinde sig findes
być w jakimś miejscu

znajomość znaˈjɔ̃mɔɕt͡ɕ n
bekendtskab
(edukacja, edukacyjny) wiedza na jakiś temat, umiejętność
relacja osób, opierająca się na utrzymywaniu ogólnych, niezbyt bliskich stosunków
utrzymywanie z kimś ogólnych stosunków

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
bekendt
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak znak n
tegn
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji

znak drogowy ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ n
færdselstavle vejskilt færdselsskilt
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak interpunkcyjny ˈznak ˌĩntɛrpũŋkˈt͡sɨjnɨ n
interpunktionstegn skilletegn
(językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;

znak równości n
lighedstegn
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
vandmærke
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
spørgsmålstegn
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znak zodiaku ˈznaɡ zɔˈdʲjaku n
soltegn stjernetegn zodiaktegn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;

znalazca n
finder
ten, który coś znalazł

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
fund
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znaleźne n
findeløn
nagroda należna znalazcy

znany ˈznãnɨ adj
kendt
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znawca ˈznaft͡sa n
kender
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś

znać znat͡ɕ modal
kende
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
umieć coś, wiedzieć
vide kunne kende
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

znicz zʲɲit͡ʃ n
gravlys
szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami;

zniczek ˈzʲɲit͡ʃɛk n
rødtoppet fuglekonge
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

zniekształcać v
fordreje
przedstawiać w sposób niezgodny z rzeczywistością

zniemczenie n
fortyskning
nadanie czemuś charakteru niemieckiego

zniesławiać v
bagtale bagvaske
przyczyniać się do złej opinii o kimś, poniżenia go

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈt͡ɕawɨ adj
kvindagtig
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

znikać ˈzʲɲikat͡ɕ v
forsvinde
przestawać być w jakimś miejscu
stawać się niewidocznym

znikomy adj
ubetydelig
niewielki, prawie żaden

zniszczenie zʲɲiʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
ødelæggelse
stan tego, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone

zniszczony zʲɲiʃˈt͡ʃɔ̃nɨ adj
ødelagt
(przenośnie, przenośnia) zmęczony, wycieńczony, o niezdrowym wyglądzie
zużyty, uszkodzony

znosić ˈznɔɕit͡ɕ v
lægge
o ptakach składać jajka
tåle
o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych tolerować, wytrzymywać
tolerować coś nieprzyjemnego

znowu ˈznɔvu adv
igen
jeszcze raz, ponownie, na nowo, znów, powtórnie, apiać

znośny ˈznɔɕnɨ adj
tålelig udholdelig
możliwy do zniesienia, akceptowalny, taki, z którym można wytrzymać

zobaczyć zɔˈbat͡ʃɨt͡ɕ v
se
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
obejrzeć

zobojętniały adj
indifferent ligeglad ligegyldig
pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie

zobowiązanie ˌzɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
forpligtelse forpligtigelse
dług
forpligtelse forpligtigelse skyldighed
powinność

zobowiązać ˌzɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ v
forpligte
(książkowy) nałożyć na kogoś obowiązek wykonania jakiejś czynności

zoo ˈzɔː n
zoo
ogród zoologiczny

zoo- ˈzɔː prefix
zoo-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
zoologi
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza ˌzɔɔ̃ˈnɔza n
zoonose
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

zootechnik n
zootekniker
specjalista z zootechniki

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
polarlys nordlys sydlys aurora australis aurora borealis
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać zɔˈstavat͡ɕ v
blive
stawać się kimś/czymś
blive forblive
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
forståelig
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia

zrozumienie ˌzrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
forståelse
wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność
wyrozumiałość, empatia, serdeczny stosunek do kogoś

zrywać ˈzrɨvat͡ɕ v
afrive rive af
odłączać coś silnym szarpnięciem
bryde
kończyć związek z kimś
plukke
o roślinach lub ich owocach zbierać

zrzęda n
gnavpotte lyseslukker
(potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrównoważony ˌzruvnɔvaˈʒɔ̃nɨ adj
bæredygtig
(środowiskowy) zgodny z zasadami zrównoważonego rozwoju

zrównoważony rozwój n
bæredygtig udvikling bæredygtighed
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zręczny ˈzrɛ̃n͇t͡ʃnɨ adj
smidig
umiejący dostosować sposób postępowania do okoliczności tak, aby osiągnąć jakieś korzyści
zwinny

zsyp sːɨp n
affaldsskakt nedfaldsskakt skakt
wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji

zszywacz ˈsʃɨvat͡ʃ n
hæftemaskine heftemaskine
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek za pomocą metalowych zszywek;

zszywka ˈsʃɨfka n
hæfte hefte
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) zszyte numery czasopisma, stanowiące jedną całość, np. rocznik
hæfteklamme hefteklamme
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zuchwały zuxˈfawɨ adj
overmodig
o nadmiernej pewności siebie, lekceważący innych

zupa ˈzupa n
suppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;
(żartobliwie) (przenośnie, przenośnia) woda w jakimś zbiorniku pełna zanieczyszczeń, wyglądająca jak zupa (1.1)

zupa mleczna ˈzupa ˈmlɛt͡ʃna n
mælkesuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj zupy na bazie mleka i produktów zbożowych;

zupełny zuˈpɛwnɨ adj
fuldkommen fuldstændig komplet total
obejmujący całość

zużycie n
forbrug
(rzeczownik odczasownikowy) od zużyć

zwalczanie n
bekæmpelse
(rzeczownik odczasownikowy) od zwalczać

zwalczać v
bekæmpe
działać przeciwko komuś lub czemuś

zwalniać ˈzvalʲɲät͡ɕ v
afskedige fyre opsige
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
løslade frigive give fri sætte fri
wypuszczać kogoś na wolność
opsige sige op
(o pracowniku) rozwiązywać z pracodawcą stosunek zatrudnienia; pozbawiać się pracy

zwarcie ˈzvarʲt͡ɕɛ n
kortslutning
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji

zwiastun ˈzvʲjastũn n
bebuder
osoba, która przynosi wieść o czymś, zwiastuje, oznajmia coś
trailer
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótka zapowiedź filmu
varsel
coś, co zapowiada nadejście jakiegoś zjawiska lub wydarzenia

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
dyr
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;
(przenośnie, przenośnia) człowiek nieokrzesany, brutalny
zwierzę (1.1) niebędące człowiekiem

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
husdyr
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzę hodowlane n
produktionsdyr
(zoologia, zoologiczny) (rolnictwo, rolniczy) zwierzę udomowione lub zwierzę dzikie, które trzymane w odpowiednich warunkach (gospodarstwo rolne, ogród zoologiczny, specjalistyczna ferma), służą jako źródło żywności, materiałów, siły pociągowej, rozrywki lub innego pożytku;

zwierzęcy zvʲjɛˈʒɛ̃nt͡sɨ adj
dyrisk animalsk
związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwilżać ˈzvʲilʒat͡ɕ v
befugte
sprawiać, że coś staje się wilgotne, mokre

związany zvʲjɔ̃w̃ˈzãnɨ adj
forbinde relatere
dotyczący czegoś, mający związek z czymś lub kimś

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
forbindelse
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami

związek chemiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ n
kemisk forbindelse
(chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek małżeński n
ægteskabelig forhold
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zobacz) małżeństwo

związek organiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌɔrɡãˈɲit͡ʃnɨ n
organisk forbindelse organisk stof
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;

związek rządu ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈʒɔ̃ndu n
rektion
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
fagforening
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związek zgody ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈzɡɔdɨ n
kongruens
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;

związkowiec zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvʲjɛt͡s n
fagforeningsmand
członek, działacz związku zawodowego

związkowy zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ adj
faglig
dotyczący związku zawodowego

związywać zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvat͡ɕ v
binde
trwale łączyć końce sznurka, liny itp.
unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem
forbinde
być elementem łączącym
tworzyć połączenie emocjonalne, ekonomiczne, itd.

zwiększać ˈzvʲjɛ̃ŋkʃat͡ɕ v
øge
sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia
stige
stawać się większym

zwodniczy adj
bedragerisk vildledende
wprowadzający w błąd, niespełniający oczekiwań

zwolennik zvɔˈlɛ̃ɲːik n
tilhænger ven
osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zworka ˈzvɔrka n
lus
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);

zwrot zvrɔt n
vending
wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów;
zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót
zmiana, odmiana, przemiana w jakiejś dziedzinie

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
vendekreds
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwycięstwo zvɨˈt͡ɕɛ̃w̃stfɔ n
sejr
zdecydowany sukces w walce lub rywalizacji (najczęściej sportowej), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca zvɨˈt͡ɕɛ̃w̃st͡sa n
vinder
ten, który zwyciężył, wygrał

zwyczaj ˈzvɨt͡ʃaj n
sædvane kutyme
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę
vane sædvane
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby

zwyczajny zvɨˈt͡ʃajnɨ adj
almindelig ordinær
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwykle ˈzvɨklɛ adv
normalt
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
almindelig
niewyróżniający się niczym

zwąchać v
opsnuse
(dawniej, dawny) wyczuć coś przy użyciu węchu

zwężać ˈzvɛ̃w̃ʒat͡ɕ v
smalle smalne
stawać się węższym

zwężenie zvɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
forsnævring indsnævring
miejsce, w którym coś jest wąskie lub węższe

zwłaszcza ˈzvwaʃt͡ʃa particle
især frem for alt først og fremmest i særdeleshed
przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zwłoki ˈzvwɔci n
lig kadaver
ciało martwego człowieka;

zygota n
zygote
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak ˈzɨɡzak n
siksak zigzag
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zysk zɨsk n
profit gevinst
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży

zyskowny zɨˈskɔvnɨ adj
lønsom profitabel
taki, który przynosi zysk

ząb zɔ̃mp n
tand
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu
(technologia, technika, techniczny) jeden z ciągu wystających elementów narzędzia lub przyrządu, służący do cięcia, czesania, chwytania, piłowania, przytrzymywania, rozdzielania itp. czegoś

ząb mleczny n
mælketand
(stomatologia, stomatologiczny) ząb z pierwszego kompletu uzębienia wypadającego w dzieciństwie;

ząbek czosnku ˈzɔ̃mbɛk ˈt͡ʃɔsn̥ku n
hvidløgsfed
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku

zębowa wróżka zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka n
tandfe
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

zębowy zɛ̃mˈbɔvɨ adj
dental
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów
(językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów
tand
(technologia, technika, techniczny) związany z zębami, dotyczący zębów

złamanie zwãˈmãɲɛ n
brud fraktur
(medycyna, medyczny) miejsce, w którym złamała się kość
brækning
(rzeczownik odczasownikowy) od złamać
overtrædelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszenie (przepisów prawa, postanowień umowy itp.)

złamać ˈzwãmat͡ɕ v
brække knække
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części

zło zwɔ n
ondskab onde ondskabsfuldhed
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złodziej ˈzwɔd͡ʑɛ̇j n
tyv
osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela; sprawca kradzieży

złodziejaszek n
småtyv
złodziej dokonujący drobnych kradzieży

złomować zwɔ̃ˈmɔvat͡ɕ v
skrotte
oddawać na złom (złomowisko), wycofywać z użytkowania

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
guldsmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto ˈzwɔtɔ n
guld
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
(sport, sportowy) złoty medal
(jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)

złotoborowik wysmukły n
ribbestokket guldrørhat ribbestokket rørhat
(mikologia, mikologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Aureoboletus projectellus (Murrill) Halling – gatunek grzyba z rodziny borowikowatych;

złoty ˈzwɔtɨ adj
guld gylden
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
gylden guld
mający kolor i połysk złota

złoty ˈzwɔtɨ n
zloty
(jednostka monetarna) jednostka monetarna Polski równa 100 groszom;

złoty spadochron n
gyldent håndtryk
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;

złoty środek ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk n
gyldne middelvej
kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska

złowieszczy adj
ildevarslende
zapowiadający coś złego

złośliwe oprogramowanie n
skadelig software
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
ondartet
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu
ondskabsfuld ondsinet
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość

zły zwɨ adj
dårlig
niepasujący, nieodpowiedni
dårlig ond
kiepski, nieznający się
niesmaczny
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
o zdrowiu, zmysłach słaby
niegrzeczny, nieposłuszny
niekorzystny
ond dårlig
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
sur
agresywny, zdenerwowany (w danej chwili)

à propos a‿prɔˈpɔ
apropos à propos
(książkowy) …wprowadzająca temat wypowiedzi
…wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósemka uˈsɛ̃mka n
ottendedel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym ⅛ całej nuty;
otter
nazwa cyfry 8
bila, zawodnik, tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony cyfrą 8
ottetal
kształt cyfry 8

ósmy ˈusmɨ adj
ottende
od 8

ósmy cud świata ˈusmɨ ˈt͡sutʲ ˈɕfʲjata n
verdens ottende vidunder
coś wyjątkowo zachwycającego

ów uf pronoun
denne dette
ten (o którym już była mowa)

ówczesny ufˈt͡ʃɛsnɨ adj
daværende forhenværende
właściwy wcześniej wspomnianym czasom

øre ˈɛrɛ n
øre
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej;
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;

ćapati n
chapati
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

ćma t͡ɕma n
møl
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćwiczenie t͡ɕfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
øvelse
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza t͡ɕfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ ˈt͡ʃɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
øvelse gør mester
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć ˈt͡ɕfʲit͡ʃɨt͡ɕ v
træne øve
(sport, sportowy) wykonywać aktywność fizyczną w celu poprawy kondycji lub rozrywki
øve
(edukacja, edukacyjny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć t͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕ n
fjerdedel kvart
jedna czwarta, 25%

ćwierćnuta t͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕˈnuta n
fjerdedelsnode
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

ćśśś interjection
schyy ssh sshy
…nakazujący milczenie

Łaba ˈwaba pn
Elben
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łotwa ˈwɔtfa pn
Letland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Ługańsk ˈwu.ɡaɲsk pn
Lugansk Luhansk
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Łukasz ˈwukaʃ pn
Lukas
imię męskie;

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲd͡ʑi ˈɕpʲjɛf n
svanesang
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź ˈwabɛ̃ɲt͡ɕ n
svane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarny n
sortsvane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łach wax n
klud pjalt
zużyta sztuka odzieży

łacina waˈt͡ɕĩna n
latin
(językoznawstwo, językoznawczy) język starożytnych Rzymian;
lekcja łaciny (1.1)

łaciński waˈt͡ɕĩj̃sʲci adj
latinsk
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładnie ˈwadʲɲɛ adv
pænt smukt
w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry

ładny ˈwadnɨ adj
køn
(ironicznie) niedobry, zły, okropny, brzydki
køn lækker net nydelig pæn sød
odznaczający się urodą

ładowarka ˌwadɔˈvarka n
gummiged læssemaskine læsser
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) maszyna ciężka do wykonywania załadunku, np. towarów na samochód lub inny środek transportu;
oplader
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;

ładunek waˈdũnɛk n
ladning last
towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
mild
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny
stille
o rzece, potoku: płynący powoli, mający gładką powierzchnię

łagodzić waˈɡɔd͡ʑit͡ɕ v
lindre
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łajdak ˈwajdak n
skurk slyngel
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy

łamaniec językowy wãˈmãɲɛt͡sʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ idiom
tungebrækker
trudna do wymówienia fraza;

łamać ˈwãmat͡ɕ v
brække
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łamistrajk wãˈmʲistrajk n
skruebrækker strejkebryder
(potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łapa ˈwapa n
pote
noga zwierzęcia niemającego kopyt
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) ręka, dłoń

łapać ˈwapat͡ɕ v
fange
chwytać coś, co znajduje się w ruchu, zostało rzucone
polować na coś lub łowić

łapówka waˈpufka n
bestikkelse
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica waˈɕit͡sa n
væsel brud
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łaska ˈwaska n
nåde
darowanie lub złagodzenie kary
przychylność, wielkoduszność

łaskotać v
kilde kildre
lekko podrażniać miejsca wrażliwe na dotyk

łata ˈwata n
lap
fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie
lægte
drewniana listwa o prostokątnym lub kwadratowym przekroju używana w drewnianych konstrukcjach
plet
fragment sierści zwierzęcia o innym kolorze niż pozostała część sierści

łatać v
lappe
umieszczać łaty

łatwo ˈwatfɔ adv
enkelt let nemt
w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalność n
brandbarhed letantændelighed
(fizyka, fizyczny) cecha tego, co łatwopalne

łatwopalny ˌwatfɔˈpalnɨ adj
brandfarlig letantændelig
wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwy ˈwatfɨ adj
nem
niewymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ława ˈwava n
bænk
deska służąca do siedzenia, długie siedzisko bez oparcia

ławica waˈvʲit͡sa n
stime
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) skupienie, nagromadzenie wielu małych rzeczy
stime fiskestime
skupisko ryb lub innych drobnych zwierząt morskich;

ławka ˈwafka n
bænk
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

ławka rezerwowych n
reservebænk
(sport, sportowy) ławka dla zawodników będących w rezerwie podczas rozgrywki

łazienka waˈʑɛ̃nka n
badeværelse bad
(architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch ˈwãj̃nt͡sux n
kæde
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;
(przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego

łańcuch górski n
bjergkæde
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami

łechtaczka wɛxˈtat͡ʃka n
klitoris kildrer
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łobuz ˈwɔbus n
laban lømmel rod
osoba zachowująca się źle

łodyga wɔˈdɨɡa n
stængel stilk
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łokieć ˈwɔcɛ̇t͡ɕ n
albue alen
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem
alen
(historia, historyczny, historycznie) dawna miara długości (od 0,5 do 0,8 metra)

łom wɔ̃m n
koben brækjærn brækjern
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łono ˈwɔ̃nɔ n
skød
dolna, zewnętrzna część brzucha
wnętrze brzucha kobiety w ciąży

łono Abrahama n
Abrahams skød
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) niebo, miejsce szczęścia wiecznego;

łopata wɔˈpata n
skovl
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;
skovlfuld
ilość materiału mieszcząca się na łopacie (1.1)

łopatka wɔˈpatka n
skulderblad
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łosoś ˈwɔsɔɕ n
laks
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso łososia (1.1)

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
letlandsk lettisk
odnoszący się do języka łotewskiego (2.1)
lettisk letlandsk
odnoszący się do Łotwy

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
lettisk letlandsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Łotwy;

łowca głów n
dusørjæger
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) najemnik zajmujący się wyłapywaniem osób ściganych przez wymiar sprawiedliwości;
headhunter hovedjæger
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się pozyskiwaniem wartościowych pracowników dla firmy lub zawodników do klubu sportowego;
hovedjæger
(etnografia, etnograficzny) wojownik z ludu praktykującego ścinanie i preparowanie głów swoich wrogów

łowiecki adj
jagt
(łowiectwo, łowiecki) odnoszący się do łowiectwa i łowcy

łowić ˈwɔvʲit͡ɕ v
fiske
łapać, chwytać w sieć lub na wędkę

łowić ryby w mętnej wodzie ˈwɔvʲit͡ɕ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔd͡ʑɛ v
fiske i rørte vande
korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łoś wɔɕ n
elg elsdyr
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲt͡ɕi n
dødsleje
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
leje
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łubin n
lupin
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju łubin (1.1)
(botanika, botaniczny) Lupinus L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

łucznictwo wut͡ʃʲˈɲit͡stfɔ n
bueskydning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

łucznik ˈwut͡ʃʲɲik n
bueskytte
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

ług wuk n
lud
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej;

łuk wuk n
bue
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu;
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
każdy kształt przypominający łuk (1.1)
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;

łupież ˈwupʲjɛʃ n
skæl
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łuska ˈwuska n
skal skæl
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuszczyca wuʃˈt͡ʃɨt͡sa n
psoriasis
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łużycki wuˈʒɨt͡sʲci adj
sorbisk
związany z Łużycami lub Łużyczanami

łużycki wuˈʒɨt͡sʲci n
sorbisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka ˈwɨtka n
læg
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łykać v
synke
przesuwać co do gardła, przełyku, żołądka

łykać jak młody pelikan v
sluge råt æde den råt
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) być naiwnym, łatwowiernym i wierzyć w coś bez dowodów

łyko n
bast
(włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.

łysienie wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ n
håraffald hårtab
(medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie;

łyżeczka wɨˈʒɛt͡ʃka n
teske
mała łyżka
teske teskefuld
porcja substancji nabrana łyżeczką (1.2)

łyżka ˈwɨʃka n
ske
(gastronomia) rodzaj sztućca, narzędzie do nabierania pokarmów płynnych lub półpłynnych
miara objętości substancji mieszczącej się w łyżce (1.1)

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
skohorn
proste narzędzie ułatwiające zakładanie butów;

łyżwa ˈwɨʒva n
skøjte
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;

łyżwiarstwo figurowe n
kunstskøjteløb
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łza wza n
tåre
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łódź wut͡ɕ n
båd
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój n
talg tælle
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych

łóżko ˈwuʃkɔ n
seng
mebel przeznaczony do spania;

łącznie ˈwɔ̃n͇t͡ʃʲɲɛ adv
i alt
razem, ogółem, po zsumowaniu

łącznik ˈwɔ̃n͇t͡ʃʲɲik n
kopula
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączyć ˈwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ v
forbinde
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
forbinde forene
jednoczyć, umożliwiać zespolenie
forbinde føje sammen samle sammenføje sammenslutte
spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka ˈwɔ̃ŋka n
eng græsmark
teren gęsto porośnięty trawami;

ŚRK ɛɕ‿ɛr‿ˈka acronym
KV
= (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
Schlesien
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Środkowy Wschód ɕrɔtˈkɔvɨ ˈfsxut pn
Mellemøsten
(geografia, geograficzny) część Azji położona od Wyżyny Irańskiej, po ujście Gangesu i Bajkał;

Święty Mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj pn
julemand
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;

ściana ˈɕt͡ɕãna n
væg mur
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściany mają uszy ˈɕt͡ɕãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
væggene har ører
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg ɕt͡ɕɛk n
sting
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ściek ɕt͡ɕɛk n
spildevand
zanieczyszczona woda

ścieki ˈɕt͡ɕɛ̇ci n
spildevand
płynne odpady

ścierka ˈɕt͡ɕɛrka n
klud
szmata służąca do mycia, ścierania czegoś

ściernica ɕt͡ɕɛrʲˈɲit͡sa n
slibesten
narzędzie ścierne, składające się z ziaren ściernych i nośnika materiału ściernego;

ścierwo ˈɕt͡ɕɛrvɔ n
ådsel
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka ˈɕt͡ɕɛʃka n
sti
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;

ścieżka dźwiękowa ˈɕt͡ɕɛʃka d͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔva n
lydspor soundtrack
oprawa dźwiękowa filmu, spektaklu, audycji zapisana na odpowiednim nośniku;

ścieżka rowerowa n
cykelsti
(transport, transportowy) wydzielona trasa do poruszania się rowerem;

ściółka ˈɕt͡ɕuwka n
førn førne
w lesie: martwe szczątki roślin

ścięgno ˈɕt͡ɕɛ̃ŋɡnɔ n
sene
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa n
akillessene
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ściśliwość n
kompressibilitet
(fizyka, fizyczny) cecha tego, co jest ściśliwe;

ślad ɕlat n
spor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ścieżka dźwiękowa w urządzeniach i oprogramowaniu służącym do rejestracji dźwięku
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś
pozostałość po wydarzeniu lub po obecności kogoś lub czegoś

ślad węglowy n
klimaaftryk
suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych przez daną jednostkę (osobę, organizację, wydarzenie lub produkt);

śledziona ɕlɛˈd͡ʑɔ̃na n
milt
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledztwo n
undersøgelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;

śledź ɕlɛt͡ɕ n
sild
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie ze śledzia (1.1)
teltpløk pløk
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲit͡ʃka n
blind vej
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia

ślepo adv
blindt
w sposób ślepy

ślepota ɕlɛˈpɔta n
blindhed
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie
(przenośnie, przenośnia) niedostrzeganie faktów

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
blind
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności
zamknięty na stałe, bez wyjścia

ślepy pasażer ˈɕlɛpɨ paˈsaʒɛr n
blind passager blindpassager
(potocznie, potoczny) ukryty pasażer, nieposiadający ważnego biletu; zwykle na statku

śliczny ˈɕlʲit͡ʃnɨ adj
allersmukkest dejlig lækker pragtfuld prægtig pæn
taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimak ˈɕlʲĩmak n
snegl
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) papatacz; słodki wypiek z ciasta półfrancuskiego w kształcie okrągłej, spiralnie zwiniętej muszli
(technologia, technika, techniczny) element przekładni ślimakowej;

ślina ˈɕlʲĩna n
spyt mundvand
(fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliwka ˈɕlʲifka n
blomme
(spożywczy) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

ślizgawka n
isbane skøjtebane
teren pokryty lodem używany do jazdy na łyżwach dla przyjemności

ślub ɕlup n
bryllup
akt zawarcia małżeństwa;

śluz ɕlus n
slim
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

śluza n
sluse
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śmiać się ˈɕmʲjät͡ɕ‿ɕɛ v
le grine
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
frimodig ugenert uhæmmet
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi
modig frygtløs taper
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko

śmiałym szczęście sprzyja ˈɕmʲjawɨ̃m ˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕɛ ˈspʃɨja proverb
lykken står den kække bi
zachęta do podjęcia ryzyka

śmiech ɕmʲjɛx n
latter
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈt͡ɕarka n
skraldebil renovationsvogn skraldevogn
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów;

śmieciarz ˈɕmʲjɛ̇t͡ɕaʃ n
skraldemand
(potocznie, potoczny) pracownik zajmujący się bezpośrednio wywozem śmieci

śmiercionośny adj
dødbringende
powodujący lub mogący spowodować czyjąś śmierć

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲd͡ʑɛ̇t͡ɕ v
stinke
o sprawach: wydawać się podejrzanymi
stinke lugte
wydzielać nieprzyjemny zapach

śmierdzący ɕmʲjɛrˈd͡zɔ̃nt͡sɨ adj
ildelugtende stinkende
taki, który śmierdzi, cuchnie

śmiertelnie adv
dødeligt
do granic wytrzymałości
w sposób powodujący śmierć lub prowadzący do niej

śmiertelność ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕt͡ɕ n
dødelighed
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę
podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
dødelig
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć ɕmʲjɛrʲt͡ɕ n
død dødsfald
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie adv
komisk morsomt
wywołując śmiech, wesołość

śmieszny ˈɕmʲjɛʃnɨ adj
sjov
wywołujący śmiech
oryginalny, dziwny

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
fløde
(spożywczy) ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanowiec n
flødekage
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z bitą śmietaną

śmieć ɕmʲjɛ̇t͡ɕ n
affald skrald
coś do wyrzucenia, odpadek

śmigłowiec n
helikopter
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
morgenmad
poranny posiłek;

śnieg ɕɲɛk n
sne
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora
śnieg (1.1) leżący na ziemi, przedmiotach
(dawniej, dawny) (przenośnie, przenośnia) kokaina

śnieżnobiały ˌɕɲɛʒnɔˈbʲjawɨ adj
snehvid
(książkowy) biały jak śnieg, bardzo biały

śnieżyca ɕɲɛˈʒɨt͡sa n
snestorm
intensywny i obfity opad śniegu połączony z silnym wiatrem;

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨt͡ɕ v
sne
padać (o śniegu)

śnić ɕɲit͡ɕ v
drømme
widzieć sen podczas spania
(przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie

śpiew ɕpʲjɛf n
sang
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;
przyjemne dla ucha dźwięki wydawane przez niektóre ptaki

śpiewaczka ɕpʲjɛˈvat͡ʃka n
sangerinde
forma żeńska od: śpiewak

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
sanger
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewanie ɕpʲjɛˈvãɲɛ n
sang
o ludziach: wykonywanie melodii głosem
o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię

śpiewać ˈɕpʲjɛvat͡ɕ v
synge
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzać podczas przesłuchania tajemnice

śpiewnik ˈɕpʲjɛvʲɲik n
sangbog
książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek

śpioch ɕpʲjɔx n
syvsover sovetryne
człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór ˈɕpʲivur n
sovepose
(turystyka, turystyczny) worek do spania;

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
gennemsnitlig
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
medium mellem mellemstor middelstor
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy

średnica ɕrɛdʲˈɲit͡sa n
diameter
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
(geometria) długość średnicy (1.1)

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
semikolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio ˈɕrɛdʲɲɔ adv
i gennemsnit
przeciętnie, zazwyczaj

średnio-wysoko-niemiecki ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛt͡sʲci n
middelhøjtysk
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛt͡ʃɛ n
middelalder
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ adj
middelalderlig
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa ˈɕrɔda n
onsdag
trzeci dzień tygodnia;

środek ˈɕrɔdɛk n
center
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi
middel
coś, co ułatwia działanie

środek antykoncepcyjny n
antikonceptionsmiddel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży

środek transportu n
transportmiddel
jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki n
middel
(urzędowy) ogół posiadanych zasobów materialnych i finansowych

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
massemedium massemedie
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środki produkcji ˈɕrɔtʲci prɔˈdukt͡sʲji n
produktionsmiddel
ekonomia marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środkowa n
median
(geometria) odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku;

środkowy ɕrɔtˈkɔvɨ adj
central midterst
znajdujący się w środku

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
miljø
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie
grupa ludzi zajmująca się tym samym zawodem, np. aktorzy
miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej

śruba ˈɕruba n
bolt
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
skruetrækker
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śryż ɕrɨʃ n
sjapis
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) cząsteczki lodu wymieszane z wodą, tworzące gąbczastą masę, powstające w zbiornikach wodnych po opadnięciu temperatury poniżej 0°C;

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ n
centralforretningskvarter
centrum; główna, centralna część miasta

świadczenie ɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
ydelse
(urzędowy) zobowiązanie przekazywania lub wykonywania czegoś na czyjąś rzecz

świadczyć ˈɕfʲjaṭt͡ʃɨt͡ɕ v
vidne
być dowodem
yde
wykonywać dla kogoś pewną czynność

świadectwo ɕfʲjaˈdɛt͡stfɔ n
bevis certifikat
dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie

świadek ˈɕfʲjadɛk n
vidne
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
osoba, która widziała coś na własne oczy

świadek Jehowy ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ n
Jehovas Vidne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕt͡ɕ n
bevidsthed
zdawanie sobie sprawy z czegoś;
stan przytomności
wiedza o istnieniu samego siebie

świadomy ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ adj
bevidst
mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony
taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś

świat ɕfʲjat n
verden
cała Ziemia

świat arabski ˈɕfʲjat aˈrapsʲci n
den arabiske verden
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
verdensanskuelse verdensbillede
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światło ˈɕfʲjatwɔ n
lys
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłoczuły ˌɕfʲjatwɔˈt͡ʃuwɨ adj
lysfølsom
wrażliwy na światło

światłomierz n
lysmåler
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru natężenia światła;

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
fotofobi lysfølsomhed
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
lysleder
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świderki ɕfʲiˈdɛrʲci n
pastaskrue skrue
(spożywczy) rodzaj makaronu o kształcie sprężynek

świeca ˈɕfʲjɛt͡sa n
lys kerte
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła;

świecić ˈɕfʲjɛ̇t͡ɕit͡ɕ v
lyse skinne
emitować, produkować światło

świecki ˈɕfʲjɛt͡sʲci adj
sekulær
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecznik ˈɕfʲjɛt͡ʃʲɲik n
lysestage kandelaber
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk ɕfʲjɛrk n
gran
(leśnictwo) drewno z drzewa świerkowego
gran grantræ
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerzb ɕfʲjɛʃp n
fnat skab
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetnie ˈɕfʲjɛtʲɲɛ adv
fedt pissegodt sejt skidegodt
bardzo dobrze

świeżo upieczony adj
nybagt
(dosłownie) upieczony przed chwilą
(przenośnie, przenośnia) niedawno awansowany, mianowany, nominowany do obecnej pozycji

świeżość ˈɕfʲjɛʒɔɕt͡ɕ n
friskhed
cecha tego, co jest świeże

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
frisk
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
svin gris
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower;
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)

świniopas ɕfʲĩˈɲɔpas n
svinedreng svinepasser
człowiek, który pasie świnie

świnić v
grise svine svine til tilsvine
(potocznie, potoczny) brudzić, zanieczyszczać

świnka ˈɕfʲĩnka n
fåresyge
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
marsvin
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku świnka morska (1.1)

świnka-skarbonka n
sparegris
skarbonka w kształcie świnki

świntuch n
frækkert
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) ktoś zachowujący się nieprzyzwoicie
svin gris
(potocznie, potoczny) osoba, która brudzi, nie zachowuje porządku

świt ɕfʲit n
daggry
okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
tempel
(przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie związane z jakąś działalnością, zwykle uroczystą
tempel helligdom
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święta krowa ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva n
hellig ko
(przenośnie, przenośnia) osoba z różnego powodu uprzywilejowana, której się pobłaża i pozwala na zbyt wiele
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krowa o specjalnym statusie w Indiach;

święta wojna ˈɕfʲjɛ̃nta ˈvɔjna n
hellig krig
wojna prowadzona z przyczyn religijnych
długotrwały, zaciekły spór toczony z przyczyn ideologicznych

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
helligdag
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

świętokradztwo n
helligbrøde
znieważenie lub zbezczeszczenie kogoś lub czegoś uznawanego za święte

świętopietrze n
Peders-penge Peters-penge Peterspenge
(kościelny) katolicka opłata na rzecz papiestwa, wnoszona w średniowieczu przez kraje uznające zwierzchnictwo Kościoła katolickiego, a współcześnie dobrowolnie oddawana przez parafian w niedzielę najbliższą dniowi św. Piotra i Pawła (29 czerwca);

świętować ɕfʲjɛ̃nˈtɔvat͡ɕ v
fejre
obchodzić coś uroczyście

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
hellig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego
(potocznie, potoczny) (ironicznie) niewinny, bez winy

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
julemanden
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świństwo ˈɕfʲĩj̃stfɔ n
svineri
(potocznie, potoczny) nikczemny, podły czyn służący skrzywdzeniu kogoś

źdźbło ʑd͡ʑbwɔ n
strå
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy (w tym zbóż);

źle ʑlɛ adv
dårligt
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źrebić się ˈʑrɛbʲit͡ɕ‿ɕɛ v
fole
(zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
føl
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica ʑrɛ̃ˈɲit͡sa n
pupil
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródło ˈʑrudwɔ n
kilde
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań

Żmudź pn
Samogitien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd ʒɨt n
jøde
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydóweczka n
jødepige
(zdrobniale) od: Żydówka

Żydówka ʒɨˈdufka n
jødinde
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael

Żytomierz ʒɨˈtɔ̃mʲjɛʃ pn
Zjytomyr
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej;

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s pn
Frugtbare halvmåne
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba ˈʒaba n
frø
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabka ˈʒapka n
brystsvømning
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;
frosch
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element smyczka do gry na skrzypcach;
gardinklips
spinka do przypinania firan lub zasłon na karniszu;
skobeslag
blaszka przybijana do obcasa lub szpica buta;

żabnica ʒabʲˈɲit͡sa n
havtaske
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żabojad ʒaˈbɔjat n
frøæder
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) lub (lekceważąco, lekceważący) Francuz

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
ingen
…informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel ˈʒaɟɛl n
sejl
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛt͡s n
sejlskib
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka ʒaɡˈlufka n
sejlbåd sejler
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żal ʒal n
anger ruelse
skrucha, wyrzuty sumienia
sorg
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żaluzja ʒaˈluzʲja n
persienne
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;

żandarm ˈʒãndarm n
gendarm
funkcjonariusz żandarmerii, francuskiej formacji policyjnej utrzymującej porządek na terenach wiejskich i małych miasteczkach
funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej
politisoldat
(dawniej, dawny) policjant

żarcie ˈʒarʲt͡ɕɛ n
æde
(pospolicie) jedzenie dla człowieka
pokarm dla zwierząt

żarliwie adv
ivrigt
z wielkim zapałem

żart ʒart n
vittighed vits joke
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żarówka ʒaˈrufka n
pære elpære
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żałoba ʒaˈwɔba n
sorg
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
ynkelig
wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować ʒaˈwɔvat͡ɕ v
angre fortryde
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad
klage
(staropolski) użalać się, skarżyć się
sørge
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym

że ʒɛ conjunction
at
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebrak ˈʒɛbrak n
tigger
ten, kto żebrze

żebrać ˈʒɛbrat͡ɕ v
tigge
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro ˈʒɛbrɔ n
ribben
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeby ˈʒɛbɨ conjunction
for at
…łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeglarstwo n
fritidssejlads lystsejlads sejlads
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;
sejlads
(dawniej, dawny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) odmiana transportu wodnego, która wykorzystuje statki żaglowe;

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
sejler søfarer
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować ʒɛɡˈlɔvat͡ɕ v
sejle
przemieszczać się po wodzie środkiem transportu, szczególnie żaglowym

żel ʒɛl n
gel
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
gelatine
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
strygejern
urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna n
jerntæppe
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazo ʒɛˈlazɔ n
jern
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) przedmiot z żelaza (1.1) lub jego stopu

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
armeret beton jernbeton
= (budownictwo) żelazobeton;

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
støbejern
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żenujący adj
pinlig flov
wprawiający w zakłopotanie, krępujący, onieśmielający, zawstydzający

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
kvindelig feminin
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija ˈʒmʲija n
hugorm giftslange
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żniwa ˈʒʲɲiva n
høst
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;
pora roku, kiedy wykonuje się te prace

żona ˈʒɔ̃na n
kone hustru
kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
gift
zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
jonglør
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonglować v
jonglere
szybko, na przemian i cyklicznie podrzucać kilka przedmiotów
(pejoratywnie, pejoratywny) zręcznie operować czymś (np. przepisami, słowami), żeby osiągnąć własne cele
zręcznie posługiwać się jakimiś przedmiotami

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
soldat
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołnierzyk ʒɔwʲˈɲɛʒɨk n
tinsoldat
zabawka w formie drobnej figurki żołnierza

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
mave bug
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądkowy adj
gastrisk
związany z żołądkiem, dotyczący żołądka

żreć ʒrɛt͡ɕ v
æde
(pospolicie) (obraźliwie) o człowieku: jeść chciwie, łapczywie lub niechlujnie
o zwierzęciu: jeść
ætse
o rdzy lub substancji chemicznej: niszczyć, przeżerać

żrący adj
ætsende
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żubr ʒupr̥ n
visent europæisk bison
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa ˈʒuxfa n
underkæbe
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuk ʒuk n
skarabæ
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych;

żul ʒul ˈʒulɛ n
bums
(pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) pijak

żuraw ˈʒuraf n
trane
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;
kran
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
tranebær
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żwawy ˈʒvavɨ adj
livlig
pełen werwy i temperamentu

żwir ʒvʲir ˈʒvʲirɨ n
grus
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życie ˈʒɨt͡ɕɛ n
liv
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;
czas życia (1.1)
(przenośnie, przenośnia) przebieg i sposób bytowania, istnienia

życiodajny adj
livgivende
(książkowy) (podniośle) dający życie; podtrzymujący istnienie

życiowy ʒɨˈt͡ɕɔvɨ adj
liv
związany z życiem, dotyczący życia

życzenie ʒɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ n
ønske
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)

życzliwy ʒɨt͡ʃˈlʲivɨ adj
velvillig
przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć ˈʒɨt͡ʃɨt͡ɕ v
ønske
składać życzenia
pragnąć czyjegoś szczęścia
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd ʒɨt n
jøde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
jødisk
związany z Żydami, ich religią, kulturą

żydówka n
jødinde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni judaizmu

żyjątko ʒɨˈjɔ̃ntkɔ n
lille mikroskopisk smådyr
niewielkie stworzenie, organizm mikroskopijnych rozmiarów

żylak ˈʒɨlak n
åreknude
(medycyna, medyczny) nadmierne rozszerzenie żyły;

żyletka ʒɨˈlɛtka n
barberblad
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żylny adj
venøs
(anatomia, anatomiczny) związany z żyłą, dotyczący żyły

żyrafa ʒɨˈrafa n
giraf
(zoologia, zoologiczny) Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
lysekrone
ozdobna, najczęściej wieloramienna, lampa wisząca pod sufitem

żyto ˈʒɨtɔ n
rug
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych;
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)

żywcem adv
i levende live
tak, że ktoś lub coś żyje podczas pewnej czynności, której jest obiektem

żywe srebro ˈʒɨvɛ ˈsrɛbrɔ n
have kviksølv i enden have kviksølv i kroppen
(przenośnie, przenośnia) o osobie bardzo ruchliwej, energicznej, aktywnej
kviksølv
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rtęć

żywica ʒɨˈvʲit͡sa n
harpiks
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywiec n
slagtekvæg slagtekylling
(rolnictwo, rolniczy) zwierzęta przeznaczone do uboju
levende madding
(wędkarstwo) żywa przynęta z małych rybek

żywioł ˈʒɨvʲjɔw n
element
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywność ˈʒɨvnɔɕt͡ɕ n
føde
ogół produktów spożywczych;

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
hæk
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywotność ʒɨˈvɔtnɔɕt͡ɕ n
levetid
czas działania, sprawności czegoś

żywotny ʒɨˈvɔtnɨ adj
livlig
aktywny, mający dużo energii, czynny
vital
ważny, aktualny, pilny, istotny

żywy ˈʒɨvɨ adj
levende
będący w użyciu
przejawiający oznaki życia
jasny, jaskrawy, niestonowany
żwawy, szybki
pełen życia, energiczny

żywy duch n
ikke en levende sjæl ikke en mors sjæl ikke en sjæl
jakakolwiek osoba

żyzny ˈʒɨznɨ adj
frugtbar
(rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów
(rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony

żyć ʒɨt͡ɕ v
leve
bytować w jakichś warunkach
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
obcować z kimś
trwać

żyć jak pies z kotem ˈʒɨt͡ɕ ˈjak ˈpʲjɛs ˈː‿kɔtɛ̃m v
leve som hund og kat
żyć w ciągłej niezgodzie, nienawiści, kłótni

żyć na kocią łapę ˈʒɨt͡ɕ na‿ˈkɔt͡ɕɔ̃w̃ ˈwapɛ v
bo på polsk
(żartobliwie) żyć w wolnym związku, bez ślubu, w konkubinacie

żyć na walizkach v
bo i en kuffert leve i en kuffert
nie mieć stałego miejsca zamieszkania, ciągle zmieniać miejsce pobytu, żyć w podróży

żyła ˈʒɨwa n
åre vene
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żółcieć v
gulne
stawać się żółtym, przybierać żółtą barwę

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
gult kort
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka ʒuwˈtat͡ʃka n
gulsot
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtawy ʒuwˈtavɨ adj
gullig
lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółtko ˈʒuwtkɔ n
æggeblomme
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;
æggeblomme blomme
(spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów

żółty ˈʒuwtɨ adj
gul
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw ʒuwf n
skildpadde
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲt͡ɕi n
leopardskildpadde
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates

żółć ʒuwʲt͡ɕ n
galde
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;
(przenośnie, przenośnia) gniew, zdenerwowanie, oburzenie, irytacja

żądać ˈʒɔ̃ndat͡ɕ v
forlange kræve
domagać się czegoś kategorycznie

żądlić v
stikke
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbijać żądło

żądny adj
sulten tørstig
pragnący czegoś w sposób niepohamowany

żądza ˈʒɔ̃nd͡za n
begær
silne pragnienie, chęć
begær lyst attrå
fizyczne pożądanie

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
brod
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;
(przenośnie, przenośnia) atut, niebezpieczna broń kogoś

żłobek ˈʒwɔbɛk n
vuggestue
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia;