iet suffix
it
(scheikunde) duidt de aanwezigheid aan van een complex anion waarin het centrale atoom de belangrijkste oxidatietoestand onder de hoogste bezit, gewoonlijk is dat twee ladingseenheden lager dan de hoogste
(mineralogie) de meest gebruikelijke uitgang voor de naam van een mineraal, soms afgeleid van de vindplaats, soms van de beschrijver, soms van andere namen

ADHD n
TDAH
(psychologie), (initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, een gedragsziekte met concentratiestoornissen en hyperactiviteit

Aarde /ˈardə/ pn
Terra

Abazijns n
abazí
(taal) West-Kaukasische taal gesproken in Rusland en Turkije door een kleine 50.000 personen

Abchazisch /ɑpˈxazis/ n
abkhaz
(taal) een taal die in Abchazië gesproken wordt

Abessinië pn
Abissínia

Achilles pn
Aquil·les
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie, zoon van Peleus, de koning van de Myrmidonen in Thessalië, en de Nereïde Thetis

Aconcagua pn
Aconcagua
(toponiem) een berg in Argentinië, de hoogste van Zuid-Amerika.

Acre pn
Acre
braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noord van het land. Hoofdstad is Rio Branco

Adam pn
Adam

Adriatische Zee pn
mar Adriàtica
(toponiem) randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen Italië en het Balkanschiereiland

Afghaans /ɑf.ˈxans/ /ɑf.ˈχans/ /ɑv.ˈɣaːns/ adj
afganès
(demoniem) gerelateerd aan Afghanistan

Afghanistan /ɑf.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑf.ˈχa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑv.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ pn
Afganistan
(toponiem: land) een land gelegen in Centraal-Azië

Afrika pn
Àfrica
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan

Afrikaans /afriˈkaːns/ adj
africà
(demoniem) komende van of betreffende het continent Afrika

Afrikaans /afriˈkaːns/ n
afrikaans Afrikaans
(taal) een van het Nederlands afstammende taal die wordt gesproken in Zuid-Afrika en Namibië

Aken pn
Aquisgrà
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen

Alagoas pn
Alagoas
(toponiem) Braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noordoost van het land. Hoofdstad is Maceio

Albanees /ɑɫbaˈneːs/ n
albanès
(taal) taal die vooral in Albanië en Kosovo gesproken wordt
(demoniem) (mannelijke) inwoner van Albanië, of iemand afkomstig uit Albanië

Albanië /ɑlˈbaːni.jə/ /ɑɫˈbani.jə/ pn
Albània
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro

Alemannisch n
alamànic
(taal) verzamelnaam voor een groep Duitse dialecten die gesproken worden door ongeveer zes miljoen mensen in Zuid-Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Liechtenstein en Oost-Frankrijk

Aleoeten pn
illes Aleutianes
(toponiem: eiland) keten van vulkanische eilanden in Alaska, die zich boogvormig uitstrekt en een scheiding vormt tussen de Grote Oceaan en de Beringzee

Algerije /ɑl.ɣə.'rɛɪ̯.jə/ /ɑɫ.ɣə.'rɛː.jə/ /ɑɫ.χə.'rɛɪ̯.jə/ pn
Algèria
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens

Algerijns adj
algerià
(demoniem) uit/afkomstig van Algerije

Algiers /ɑɫˈxiːrs/ /ɑɫˈɣiːrs/ pn
Alger
(toponiem) hoofdstad van Algerije

Allah pn
Al·là
(religie) God bij moslims of in het Arabisch

Allerheiligen pn
Tots Sants
een rooms-katholieke feestdag op 1 november ter gezamenlijke verering van alle heiligen van de Kerk

Alpen pn
Alps
(toponiem: gebergte) gebergte dat Italië van de rest van Europa scheidt

Altaar pn
Altar
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 16u31m en 18u06m en tussen declinatie −68° en −45°)

Amazone pn
Riu Amazones

Ameland pn
Ameland

Amerika /aˈmɪːriˌka/ abbreviation
Amèrica
1 en 2

Amerikaan n
americà
(demoniem) inwoner van de Verenigde Staten van Amerika

Amerikaans adj
americà estatunidenc
(demoniem) betreffende of komende van Amerika

Amerikaanse toverhazelaar n
hamamelis
(bloemplanten) Hamamelis virginiana een struik uit de familie Hamamelidaceae . De soort komt van nature voor in Noord-Amerika van Nova Scotia westwaarts tot Minnesota en van zuid en centraal Florida tot het oosten van Texas

Amhaars n
Amhàric
(taal) een taal die in Ethiopië gesproken wordt

Amharisch n
amhàric
(taal) een taal die in Ethiopië gesproken wordt

Amos /aˈmɔs/ pn
Amós
(religie) boek in de Bijbel en de Tenach, waarin de profeet Amos een hoofdrol speelt

Amsterdam /ɑmstər'dɑm/ pn
Amsterdam
(toponiem) de hoofdstad van Nederland, gelegen in de provincie Noord-Holland

Andaloesië pn
Andalusia

Andalusië pn
Andalusia

Andes pn
Andes

Andorra pn
Andorra
(toponiem: land) een kleine staat in Europa die grenst aan Frankrijk en Spanje

Andorrees adj
andorrà
(demoniem) van/uit Andorra

Andromeda pn
Andròmeda
(mythologie) figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie, namelijk de dochter van de Ethiopische koning en koningin Cepheus en Cassiopeia.
(astronomie) spiraalvormig extragalactisch sterrenstelsel (melkwegstelsel) in het gelijknamige sterrenbeeld

Angelsaksisch /ɑŋəl'sɑksis/ n
anglosaxó
(taal) een West-Germaanse taal die tussen ca. tussen 400 en 1100 werd gesproken en die geldt als de rechtstreekse voorloper van het Middelengels

Angola /ɑŋ.ˈ(g)ɣo.la/ /ɑŋ.ˈgo.la/ pn
Angola
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan

Anguilla pn
Anguilla

Anjerrevolutie /ˈɑ.nʲər.re.voˌly.si/ /ˈɑ.ɲər.re.voˌly.tsi/ pn
revolució dels Clavells
(geschiedenis) (politiek) de geweldloze militaire staatsgreep die op 25 april 1974 in Portugal plaatsvond en die een definitief einde maakte aan het autocratische bewind na het tijdperk van Salazar.

Anna pn
Aina
(vrouwelijke naam) meisjesnaam

Antarctica pn
Antàrtida
(werelddeel) het continent rond de zuidpool van de aarde

Antigua en Barbuda /ɑn.ˌti.(g)ɣ<sup>ʊ</sup>a.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ /ɑn.ˌti.gwa.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ pn
Antigua i Barbuda
(toponiem: land) eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan

Antiochië pn
Antioquia
(toponiem) een provinciehoofdstad in Turkije

Antwerpen /ˈantˌwɛrpə(n)/ /ˈɑntˌʋɛrpə(n)/ /ˈɑntˌβ̞ɛrpə(n)/ pn
Anvers
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Arabisch /ɑ'rabis/ adj
àrab
(demoniem) verwijzend naar de Arabische taal, cultuur, het alfabet of Arabië

Arabisch /ɑ'rabis/ n
àrab Àrab
(taal) een taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden
àrab
een van het Aramitisch afgeleid alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Arabisch, Perzisch, Pashto, Urdu en Oeigoers

Arabië pn
Aràbia

Arafurazee pn
mar d'Arafura
(toponiem) randzee van de Indische Oceaan, gelegen tussen Noord-Australië en de oostelijke eilanden van Indonesië

Aragon pn
Aragó

Aragonees n
aragonès
(taal) taal gesproken in Aragon
aragonès aragonesa
(demoniem) Een inwoner van Aragon

Aramees /araˈmes/ adj
arameu

Arcadië pn
Arcàdia

Arctische Oceaan pn
Oceà Àrtic
(aardrijkskunde) uitgestrekte zee ten noorden van de continenten Azië en Noord-Amerika , waarin het grote ijsveld van de Noordpool ligt

Ardèche pn
Ardecha
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk die ontspringt in het gelijknamige departement op een hoogte van ongeveer 1400 meter in het "Forêt de Mazan". Zij mondt bij Pont-Saint-Esprit op een hoogte van 50 meter uit in de Rhône.

Arend pn
Àguila
(sterrenbeeld) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u40m en 20u35m en tussen declinatie −12° en +19°)

Argentijn /ˌɑrɣɛnˈtɛɪ̯n/ /ˌɑrɣɛnˈtɛːn/ /ˌɑrχɛnˈtɛɪ̯n/ n
argentí
(demoniem) iemand van Argentijnse komaf

Argentinië /ˌɑrɣɛnˈtini.jə/ /ˌɑrχɛnˈtini.jə/ pn
Argentina
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ adj
armeni
(demoniem) betreffende Armenië of het Armeens

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ n
armeni
(taal) een taal die wordt gesproken in Armenië

Armenië /ɑrˈmeni.jə/ /ɑrˈmeːni.jə/ pn
Armènia
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is een van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran

Arnhem pn
Arnhem

Aromaans /aroˈmans/ n
aromanès
(taal) een Romaanse taal die in de Balkan gesproken wordt

Arpitaans /ɑrpiˈtaːns/ n
Arpità
(taal) een Romaanse taal die gesproken wordt in Oost-Frankrijk (centraal Rhônedal en Savoie), in het grootste deel van Franstalig Zwitserland en in Noordwest-Italië (vooral in het Aostadal), verdeeld in vele dialecten. Het taalgebied wordt ook wel Arpitanië genoemd.

Aruba /a.ˈru.ba/ /a.ˈry.ba/ pn
Aruba
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee.

Assam pn
Assam
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het noordoosten van het land. Hoofdstad is Dispur

Assepoester /ˈɑsəˌpustər/ pn
Ventafocs
(vrouwelijke naam) het meisje dat hoofdpersoon is het het gelijknamige sprookje

Asturisch n
asturià
(taal) een taal die gesproken wordt in Asturië

Asturië pn
Astúries
(toponiem) één van de 17 autonome regio's van Spanje die in het noordwesten van het land ligt

Aswoensdag n
Dimecres de cendra
(religie) (christendom) eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd, en daarmee de eerste dag na carnaval

Athene pn
Atenes
(toponiem) de hoofdstad van Griekenland

Atlantis pn
Atlàntida
(mythologie) mythologisch eiland dat in de zee zou zijn gezonkenTraditioneel wordt dit eiland meestal gesitueerd ten westen van Europa en Afrika

Atlantische Oceaan pn
Oceà Atlàntic
(aardrijkskunde) de tweede grootste oceaan op aarde, gelegen tussen Europa en Afrika enerzijds en Noord- en Zuid-Amerika anderzijds

Atlas pn
Atles
(mythologie) figuur uit de Griekse mythologie die het hemelgewelf op zijn schouders droeg
(toponiem) gebergte in Noord-Afrika

Australisch /aʊ̯ˈstraːlɪs/ /ɔʊ̯ˈstraːlis/ /ʌʊ̯ˈstralis/ adj
australià
(demoniem) van Australië

Australië /aʊ̯ˈstraːli.jə/ /ɔʊ̯ˈstrali.jə/ /ʌʊ̯ˈstrali.jə/ pn
Austràlia
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels

Austronesisch /ɑustro'nezis/ adj
austronèsic
behorend tot een groep van verwante talen die vooral worden gesproken in Zuidoost-Azië en het gebied van de Indische en de Grote Oceaan

Avignon pn
Avinyó
(toponiem) een stad in Frankrijk

Aymara n
aimara
(taal) een Indiaanse taal die in Zuid-Amerika wordt gesproken

Azerbeidzjan /ˌazərbɛɪ̯ˈdʒan/ /ˌazərbɛːˈdʒan/ pn
Azerbaidjan
(toponiem: land) een Aziatisch land dat grenst aan Rusland, Iran, Armenië en Georgië

Aziatisch adj
asiàtic
(antropologie) (pregnant) betreffende volkeren, culturen of gebruiken afkomstig uit Zuidoost- of Oost-Azië

Azië pn
Àsia
(toponiem) (werelddeel) een continent ten oosten van Europa

Bahama's /ba.ˈha.mas/ /ba.ˈɦa.mas/ /bɑ.ˈɦa.mas/ pn
Bahames
(toponiem: land) een onafhankelijk Engelssprekend land in het Caraïbisch gebied

Bahrein /ba.ˈrɛɪ̯n/ /bɑx.ˈrɛːn/ /bɑχ.ˈrɛɪ̯n/ pn
Bahrain
(toponiem: land), (toponiem: eiland) een eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden

Bakoe pn
Bakú
(toponiem) de hoofdstad van Azerbeidzjan

Balearen pn
Illes Balears

Bambara n
bambara bamana
(taal) de nationale taal van Mali

Bangladesh /ˌbɑŋ.(g)ɣə.la.ˈdɛʃ/ /ˌbɑŋ.lɑ.ˈdɛʃ/ pn
Bangla Desh Bangladesh
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges

Barbados /ˈbɑr.ba.ˌdɔs/ pn
Barbados
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bestaande uit één enkel eiland, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen. Het wordt ook wel Little England genoemd

Barcelona pn
Barcelona

Baskenland /'bɑskən,lɑnd/ pn
País Basc
een geografische regio bij de Spaans-Franse grens tegen de Golf van Biskaje
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s gelegen in het noorden van Spanje

Baskisch n
basc èuscar
(taal) taal die wordt gesproken door de Basken

Beieren pn
Baviera

Beiers n
bavarès
(taal) taal gesproken door ten minste 12 miljoen mensen in Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Hongarije en Italië

Beiroet /bɛɪrut/ pn
Beirut
(toponiem) hoofdstad van Libanon

Belg /bɛlx/ /bɛɫx/ /bɛɫχ/ n
belga
(demoniem) een staatsburger van België

Belgisch /ˈbɛl.ɣɪs/ /ˈbɛɫ.ɣis/ /ˈbɛɫ.χis/ adj
belga
(demoniem) met betrekking tot België

België /ˈbɛlɣijə/ /ˈbɛɫɣijə/ /ˈbɛɫχijə/ pn
Bèlgica

Belgrado pn
Belgrad
(toponiem) de hoofdstad van Servië

Belize /be.ˈliː.zə/ pn
Belize
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee

Bengaals n
bengalí
(taal) een taal die in Bangladesh en West-Bengalen gesproken wordt

Bengaalse tijger n
tigre de Bengala
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris tigris , een ondersoort van de tijger, komt voor in Bangladesh, Bhutan, Myanmar, China, India en Nepal

Benin /be.ˈnin/ /ˈbe.nɪn/ pn
Benín
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee

Berbers n
amazic

Beringstraat pn
estret de Bering
de zeestraat tussen de Grote Oceaan en de Noordelijke IJszee

Beringzee pn
mar de Bering
(toponiem) is de zee in het noordelijk deel van de Grote Oceaan

Berlijn pn
Berlín
(toponiem) de hoofdstad van Duitsland
(toponiem) één van de zestien Duitse deelstaten.

Bermuda pn
Bermudes
(toponiem: land) eilandengroep in de Atlantische Oceaan, een overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk en een bekend belastingparadijs

Betelgeuze /ˈbe.tɔɫ.ˌχø.zə/ /ˈbe.təl.ˌɣø.zə/ /ˈbe.təɫ.ˌɣø.zə/ pn
Betelgeuse
(astronomie) de één na helderste ster in het sterrenbeeld Orion, na Rigel

Bethlehem pn
Betlem
(toponiem) stad in Judea, bekend als de geboorteplaats van Jesus

Bhutan /bu.ˈtan/ /bu.ˈtɑn/ pn
Bhuton Bhutan
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent

Biafra pn
Biafra

Boedapest pn
Budapest
(toponiem) de hoofdstad van Hongarije

Boeddha n
Buda

Boekarest pn
Bucarest
(toponiem) de hoofdstad van Roemenië

Bohemen pn
Bohèmia
(toponiem) historische landstreek in de Tsjechische Republiek

Bokmål n
bokmål
(taal) meest gebruikte schrijfwijze van het Noors

Bolivia /boˈlivi.ja/ pn
Bolívia
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili

Bologna pn
Bolonya
(toponiem) een stad in Italië

Bonaire pn
Bonaire
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee. Het is een bijzondere gemeente van Nederland

Boogschutter pn
Sagitari
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 november tot ca. 22 december

Borneo pn
Borneo

Bosnisch /ˈbɔsnis/ /ˈbɔsnɪs/ n
bosnià
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Bosnië

Bosnië en Herzegovina /ˈbɔsni.jə ɛn ˌhɛrtsəɣoˈviːna/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəɣoˈvina/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəχo(ʊ̯)ˈvina/ pn
Bòsnia i Hercegovina
(toponiem: land) republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië

Botswana /bɔ.ˈts<sup>ʊ</sup>a.na/ /bɔts.ˈʋa.na/ /bɔts.ˈβ̞a.na/ pn
Botswana
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika

Boudewijn /ˈbʌʊdəˌʋɛɪn/ /ˈbʌːdəˌβ̞ɛːn/ pn
Baldoví
(mannelijke naam) een jongensnaam

Bourgondisch adj
borgonyó
(demoniem) op Bourgondië betrekking hebbend

Bourgondië pn
Borgonya
(toponiem) een van de 26 regio's van Frankrijk

Brandenburg pn
Brandenburg
(toponiem) een deelstaat in het oosten van Duitsland

Brazilië /braˈzili.jə/ pn
Brasil
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees

Bretagne pn
Bretanya
(toponiem) een schiereiland in het noordwesten van Frankrijk

Bretons n
bretó
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Bretagne

Brit n
britana

Brits /brɪts/ adj
britànic
(demoniem) gerelateerd aan Groot-Brittannië, afkomstig uit Groot-Brittannië

Brittannië pn
Bretanya

Brugge pn
Bruge Bruges
(toponiem) een Vlaamse provinciehoofdstad

Brunei /bry.ˈnɛɪ̯/ /bry.ˈnɛː/ n
Brunei
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië

Brunswijk pn
Braunschweig

Brussel pn
Brussel·les
(toponiem) de hoofdstad van België
(metonymisch), (geopolitiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd

Bulgaars /bɵɫˈγ̊aːrs/ n
búlgar
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Bulgarije

Bulgaarse n
búlgara

Bulgarije pn
Bulgària
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Burkina Faso /bur.ˌki.na.ˈfa.so/ /bur.ˌki.na.ˈfɑ.so/ pn
Burkina Faso
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo

Burundi /bu.ˈrun.di/ pn
Burundi
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania

Byzantijn n
bizantina

Byzantijns adj
bizantí

Caledonië pn
Caledònia

Californië pn
Califòrnia
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. De staat grenst aan de Pacifische Oceaan en aan de Mexicaanse deelstaat Baja California, alsmede aan de Amerikaanse deelstaten Nevada, Oregon en Arizona.

Cambodja /kɑm.ˈbɔ.dja/ /kɑm.ˈbɔ.tʃa/ pn
Cambodja
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee

Cambridge pn
Cambridge

Canada /ˈka.na.da/ /ˈkɑ.nɑ.da/ pn
Canadà
(toponiem: land) een soevereine staat in de noordelijke helft van Noord-Amerika

Canarische Eilanden pn
Illes Canàries

Canberra pn
Canberra
(toponiem) de federale hoofdstad van Australië, gelegen in het Australisch Hoofdstedelijk Territorium

Cantabrië pn
Cantàbria
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s en provincie in het noorden van Spanje gelegen ten oosten van Asturië en ten westen van Baskenland met de hoofdstad Santander.

Capri pn
Capri

Caracas /karákas/ pn
Caracas
(toponiem) de hoofdstad van de Zuid-Amerikaanse staat Venezuela.

Carthago pn
Cartago

Castilië pn
Castella
(toponiem) (geschiedenis) landstreek in Spanje en met Aragon historisch een van de beide koninkrijken waaruit Spanje opgebouwd is. Aan het eind van de 15e eeuw waren er drie koninkrijken op het Iberisch Schiereiland: Portugal, Castilië en Aragon

Castilië en León pn
Castella i Lleó

Castilië-La Mancha pn
Castella - la Manxa

Catalaans n
català
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Catalonië

Catalonië pn
Catalunya
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans

Caïro pn
El Caire
(toponiem) de hoofdstad van Egypte

Cebuano n
cebuà
(taal) een taal die op de Filipijnen en met name op het eiland Cebu gesproken wordt

Centraal-Afrikaanse Republiek /sɛn.ˌtral.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /sɛn.ˌtral.ɑ.fri.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ /sɛn.ˌtraɫ.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ pn
República Centreafricana
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten

Centraal-Azië pn
Àsia Central

Centraal-Koerdisch n
kurd
(taal) Iraanse taal gesproken door 6 miljoen mensen in Irak en Iran

Cepheus pn
Cefeu
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u01m en 8u30m en tussen declinatie +51° en +89°)

Ceuta pn
Ceuta

Ceylon pn
Ceilan

Chaldea pn
Caldea

Chennai pn
Chennai
(toponiem) hoofdstad van de Indiase deelstaat Tamil Nadu. De voormalige naam van de stad was Madras

Chileens adj
xilè

Chili /ˈʃi.li/ pn
Xile
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte

China /ˈʃi.na/ pn
Xina
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Volksrepubliek China

Chinees /ʃi.ˈnes/ adj
xinès
(demoniem) betreffende China; gemaakt in China

Chinees /ʃi.ˈnes/ n
xinès xinesa
(taal) de voornaamste taal die in China gesproken wordt

Chinese kool n
col xinesa
(groente) bladeren van Brassica rapa subsp. pekinensis

Christus /ˈxrɪstʏs/ pn
Crist

Colombia /ko.ˈlɔm.bi.ja/ pn
Colòmbia
(toponiem: land) een land in het noordwesten van Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan de Caribische Zee, in het oosten aan Venezuela, in het zuidoosten aan Brazilië, in het zuiden aan Peru en Ecuador, en in het westen aan Panama en de Grote Oceaan

Colombiaan n
colombià
(demoniem) een inwoner van Colombia of persoon die de Colombiaanse nationaliteit bezit

Comorees n
comorià
(taal) Bantoetaal gesproken op de Comoren, Madagaskar, Mayotte en Réunion

Comoren /ko.ˈmoː.rə(n)/ /ko.ˈmo̝ː.rə(n)/ pn
Comores
(toponiem: land) staat gevestigd op de gelijknamige eilanden

Constantinopel pn
Constantinoble

Cornisch /ˈkɔrnis/ /ˈkɔrnɪs/ n
Còrnic
(taal) een Keltische taal die gesproken wordt in Cornwall

Cornwall pn
Cornualla
(toponiem) schiereiland in het zuidwesten van Engeland

Corsica /'kɔrsɪkɑ/ pn
Còrsega
(toponiem: eiland) Frans eiland in de Middellandse Zee, gelegen tussen Sardinië en Ligurië

Corsicaans n
cors
(taal) een taal die op Corsica gesproken wordt

Costa Rica /ˌkɔs.ta.ˈri.ka/ pn
Costa Rica
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Panama en Nicaragua

Cuba /ˈky.ba/ pn
Cuba
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba

Curaçao /ky.ra.ˈsʌʊ̯/ /kyː.ra.ˈzaʊ̯/ pn
Curaçao
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee
(toponiem: land) een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Cyprioot n
xipriota
(demoniem) een inwoner van Cyprus, of iemand afkomstig uit Cyprus

Cyprus /ˈki.prʏs/ /ˈsi.prʏs/ pn
Xipre
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus

DNA n
ADN
(initiaalwoord), (afkorting) (biochemie) (genetica) de afkorting voor desoxyribonucleic acid (desoxyribonucleïnezuur), een hoogmoleculaire verbinding als basis van de genen en chromosomen

Daciër n
daci
(geschiedenis) een inwoner van het voormalige rijk Dacië

Daniël pn
Daniel
(mannelijke naam) jongensnaam

David pn
David

Deen /den/ /deːn/ n
danès
(demoniem) een inwoner van Denemarken

Deens /dens/ /deːns/ n
danès
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken in Denemarken

Deense /ˈdensə/ /ˈdeːnsə/ n
danesa

Delhi pn
Delhi
(toponiem) het nationaal hoofdstedelijk territorium van India waarin de nationale hoofdstad New Delhi gelegen is. Het territorium is gesitueerd in het noorden van het land

Den Haag pn
La Haia
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland en tevens de stad waar de Nederlandse regering zetelt

Denemarken /ˈdenəˌmɑrkə(n)/ /ˈdeːnəˌmɑrkə(n)/ pn
Dinamarca
(toponiem: land) een Scandinavisch land in Noord-Europa

Deuteronomium /dewteɾoˈnomjum/ pn
Deuteronomi

Deventer /'devəntər/ adj
Deventer
uit Deventer afkomstig, van Deventer, op Deventer betrekking hebbend

Djibouti /(d)ʒi.ˈbu.ti/ /dji.ˈbu.ti/ pn
Djibouti
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst

Dominicaanse Republiek /ˌdo.mi.ni.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /ˌdo.mi.ni.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ pn
República Dominicana
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en samen met de Dominicaanse Republiek het eiland Hispaniola vormt

Donau pn
Danubi
(toponiem: rivier) Donau een rivier in Europa die in het Zwarte Woud in Duitsland ontspringt en naar de Zwarte Zee stroomt

Draak pn
Dragó
(astronomie) sterrenbeeld nabij de noordelijke hemelpool (tussen rechte klimming 9u18m en 21u00m en tussen declinatie +48° en +86°)

Drenthe /ˈdrɛntə/ pn
Drenthe
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Groningen, Overijssel en het Duitse Nedersaksen wordt begrensd

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ adj
alemany alemanya
(demoniem) betreffende Duitsland of het Duits

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ n
alemany alt alemany
(taal) een West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België

Duitse /ˈdœʏ̯tsə/ /ˈdœːtsə/ n
alemanya
(demoniem) een vrouw van Duitse komaf

Duitse Democratische Republiek pn
República Democràtica Alemanya

Duitse herdershond n
pastor alemany
hond uit een oorspronkelijk in Duitsland gefokt ras voor het hoeden van schapen, dat nog het dichtst bij de wolf staat

Duitser /ˈdœʏ̯tsər/ /ˈdœːtsər/ n
alemany
(demoniem) een inwoner van Duitsland

Duitsland /ˈdœʏ̯tslɑnt/ /ˈdœːtslɑnd/ /ˈdœːtslɑnt/ pn
Alemanya Alemània
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft

Eerste Wereldoorlog pn
Primera Guerra Mundial
(geschiedenis), (militair) een militair conflict op wereldschaal dat van 28 juli 1914 tot 11 november 1918 plaatsvond

Efeze /e.ˈfe.zə/ pn
Efes
(toponiem) in de oudheid een grote Ionische haven- en handelsstad

Efeziërs pn
Efesis
(religie) boek in het Nieuwe Testament, traditioneel opgevat als een brief van Paulus aan de christenen in Efeze

Egeïsche Zee pn
Mar Egea

Egypte /e.ˈɣɪp.tə/ /e.ˈχɪp.tə/ pn
Egipte
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië

El Salvador /ɛl.ˈsɑl.va.dɔr/ /ɛɫ.ˈsɑɫ.va.dɔr/ pn
El Salvador
(toponiem: land) land in Midden-Amerika dat grenst aan Guatemala, Honduras en de Stille Oceaan

Elzas /ˈɛlzɑs/ pn
Alsàcia
(toponiem) regio in het oosten van Frankrijk

Elzassisch /ɛlˈzɑsis/ n
alsacià
een verzameling Alemannische dialecten die in de Elzas (Frankrijk) gesproken worden

Engeland n
Anglaterra
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ adj
anglès anglesa
(demoniem) als van, in of betrekking hebbend op Engelsen, Engeland of het Engels

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ n
anglès anglesa
(taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca

Engelse hoorn n
corn anglès
(muziekinstrument) een grotere en lagere uitvoering van de hobo

Engelsman /ɛ.ŋɔɫs.mɑn/ /ɛ.ŋəls.man/ /ɛ.ŋəɫs.mɑn/ n
anglès
(demoniem) iemand die in Engeland woont

Equatoriaal-Guinea /ˌe.kwa.toː.ri.al.ɣi.ˈne.ja/ /ˌe.kʋa.to̝ː.ri.aɫ.χi.ˈne.ja/ /ˌe.kβ̞a.toː.ri.aɫ.ɣi.ˈne.ja/ pn
Guinea Equatorial
(toponiem: land) een land in Afrika grenzend aan Gabon en Kameroen

Eritrea /ˌeː.ri.ˈtre.ja/ /ˌɪː.ri.ˈtre.ja/ pn
Eritrea
(toponiem: land) een Afrikaans land grenzend aan Soedan, Ethiopië, Djibouti en de Rode Zee

Eritrees /eriˈtres/ adj
eritreu
(demoniem) met betrekking tot of afkomstig van Eritrea

Erlangen pn
Erlangen
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Beieren
een stadsdistrict in de Duitse deelstaat Beieren

Esperanto n
esperanto
(taal) een internationale kunsttaal die oorspronkelijk ontworpen is door Ludovico Zamenhof

Estisch /ˈɛstis/ /ˈɛstɪs/ n
estonià
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Estland

Estland /ˈɛslɑnd/ /ˈɛstlɑnt/ pn
Estònia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa dat grenst aan Letland en Rusland

Ethiopië /ˌe.ti.ˈjo.pi.jə/ pn
Etiòpia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika grenzend aan Eritrea, Djibouti, Somalië, Kenia en Soedan

Eurazië pn
Euràsia
(toponiem) de naam van de grootste landmassa op aarde die de continenten Europa en Azië omvat

Europa /øːˈroːpa/ /ʏːˈropa/ pn
Europa
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt

Europeaan /ˌøːropeˈjaːn/ /ˌʏːropeˈjan/ n
europeu
(demoniem) bewoner van het Europese continent of iemand die daarvan afkomstig is

Europees /øːroˈpeːs/ /ʏːroˈpes/ adj
europeu
(demoniem) afkomstig van of betreffend het continent Europa of de EU

Europees Hof voor de Rechten van de Mens pn
Tribunal Europeu de Drets Humans

Europees Parlement pn
Parlament Europeu

Europese Centrale Bank pn
Banc Central Europeu

Europese Commissie pn
Comissió Europea

Europese Hof voor de Rechten van de Mens pn
Tribunal Europeu de Drets Humans

Europese Investeringsbank pn
Banc Europeu d'Inversions

Europese Ombudsman pn
Defensor del Poble Europeu

Europese Raad pn
Consell Europeu

Europese Rekenkamer pn
Tribunal de Comptes Europeu

Europese Unie /ˌøː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ /ˌʏː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ pn
Unió Europea
(toponiem: land), (geopolitiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat

Eva pn
Eva
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef

Exodus pn
Èxode

Extremadura pn
Extremadura

Ezechiël pn
Ezequiel

Ezra pn
Esdres

Faeröer /ˈfæːrøːə̯r/ /ˈfɛːrʏːr/ pn
illes Fèroe Illes Fèroe
(toponiem: land) een land met zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken dat bestaat uit de onder 1. genoemde eilandengroep (: Føroyar; : Færøerne)

Faeröers n
feroès feroés
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken op de Faeröer

Falklandeilanden pn
Illes Malvines

Februarirevolutie pn
revolució de Febrer
(geschiedenis) (politiek) revolutie in februari 1917 in Rusland

Fenicisch adj
fenici

Fiji /ˈfi.(d)ʒi/ /ˈfi.dʒi/ pn
Fiji
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn

Filemon pn
Filemó
(religie) naam van een boek uit het Nieuwe Testament, in de vorm van een brief van Paulus gericht aan Filemon, een leider van de christelijke kerk in Klein-Azië

Filipijnen /ˌfi.li.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛː.nə(n)/ pn
Filipines
(toponiem: land) republiek in Oost-Azië bestaande uit een archipel van 7107 eilanden

Filipijns /fili'pɛɪns/ n
filipí
(taal) de officiële taal van de Filipijnen

Filippenzen pn
Filipencs

Finland /ˈfɪnlɑnd/ /ˈfɪnlɑnt/ pn
Finlàndia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland

Fins /fɪns/ adj
finlandès finès finesa finlandesa
(demoniem) betreffende Finland of het Fins

Fins /fɪns/ n
finès finlandès llengua finesa
(taal) een taal die wordt gesproken in Finland

Flevoland /ˈflevoˌlɑnt/ /ˈfleːvoˌlɑnd/ /ˈfleːvoˌlɑnt/ pn
Flevoland
(toponiem: provincie) een provincie in het midden van Nederland, die door het IJsselmeer, Friesland, Gelderland, de provincie Utrecht en Noord-Holland wordt omringd, en bestaat uit de Noordoostpolder en het eiland Flevoland

Formule 1 pn
Fórmula 1
(sport) sinds 1946 de hoogste categorie wedstrijden in het autoracen, die vanaf 1950 een jaarlijks wereldkampioenschap vormen

Frankfurt am Main pn
Frankfurt del Main

Frankisch adj
franc

Frankrijk /ˈfrɑŋkrɛɪ̯k/ /ˈfrɑŋkrɛːk/ pn
França
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra

Frans /frɑns/ adj
francès
(demoniem) betreffende Frankrijk of het Frans

Frans /frɑns/ n
francès
(taal) een Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin

Frans-Polynesië pn
Polinèsia Francesa

Fransman /ˈfrɑns.man/ /ˈfrɑns.mɑn/ n
francès
(demoniem) iemand uit Frankrijk

Franstalig adj
francòfon
de Franse taal sprekend

Fries n
frisó
(demoniem) m; een inwoner van Friesland, een lid van het Friese volk
(taal) o; Westerlauwers Fries, de Friese taal die wordt gesproken in Friesland
frisó frisó occidental
(taal) o; een Friese taal of de Friese talen, d.w.z. het Westerlauwers Fries, het Saterfries en het Noord-Fries.

Friesland /ˈfrislɑnd/ /ˈfrislɑnt/ pn
Frísia
(toponiem: provincie) (toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Groningen, Drenthe, Overijssel en Flevoland wordt begrensd

Gabon /'ɣa.bɔn/ /ɣa.'bɔn/ /χa.'bɔn/ pn
Gabon
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Gabonese Republiek

Gabonees adj
gabonès
(demoniem) op Gabon betrekking hebbend

Galaten pn
Gàlates
(religie) boek van het Nieuwe Testament in de vorm van een brief van Paulus aan de christenen in Galatië

Galicisch adj
gallec gallega
betreffende Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland

Galicisch n
gallec
(taal) Romaanse taal gesproken in Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland; door velen beschouwd als een dialect van het Portugees

Galicië /ɣɑˈlisɪə/ /ʝɑˈlisɪə/ pn
Galícia
(toponiem) Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland
Galítzia
(geschiedenis) historische landstreek op de noordhellingen en het voorland van de Karpaten die tegenwoordig tot Polen en Oekraïne behoort

Galilea pn
Galilea

Gallisch n
gal
(taal) de uitgestorven Keltische taal die in Gallia gesproken werd, gewoonlijk onderverdeeld in Cisalpijns- (xcg) en Transalpijns-Gallisch (xtg)

Gambia /'ɣɑm.bi.ja/ /'χɑm.bi.ja/ pn
Gàmbia
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Gambiaans adj
gambià

Gazastrook pn
franja de Gaza
(toponiem) exclave van Palestina tussen Egypte, Israël en de Middellandse Zee

Gelderland /ˈɣɛldərˌlɑnd/ /ˈɣɛɫdərˌlɑnt/ /ˈχɛɫdərˌlɑnt/ pn
Gelderland
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door de Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen wordt omringd

Genesis pn
Gènesi

Gent pn
Gant
(toponiem) Vlaamse provinciehoofdstad van Oost-Vlaanderen, België

Genua pn
Gènova
(toponiem) een stad in Noordwest-Italië

Georgisch /ɣeˈjɔrɣis/ /ɣeˈjɔrɣɪs/ /χeˈjɔrχis/ n
georgià
(taal) de taal die in Georgië gesproken wordt

Georgië /ɣeˈjɔrɣi.jə/ /χeˈjɔrχi.jə/ pn
Geòrgia
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus. De officiële taal is het Georgisch

Gerard /ˈɣeː.rɑrd/ /ˈɣeː.rɑrt/ /ˈχɪː.rɑrt/ pn
Gerard
(mannelijke naam) jongensnaam

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ adj
alemany
betrekking hebbend op de taal der Germanen en de talen die er van afstammen

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ n
alemany
(taal) de taal die eertijds door de Germanen gesproken werd

Ghana /'ɣa.na/ /'χa.na/ pn
Ghana
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Ghana

Ghanees adj
ghanès
(demoniem) op Ghana betrekking hebbend

Gibraltar pn
Gibraltar

Goa pn
Goa
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Panaji

God pn
Déu
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is

Godin pn
Dea
(religie) naam voor het vrouwelijk opperwezen (bijvoorbeeld binnen Wicca )

Goede Vrijdag /ˌɣudə.ˈvrɛɪ̯.dɑx/ pn
Divendres Sant
de vrijdag voor Pasen

Golf van Mexico pn
golf de Mèxic
(toponiem) zee die begrenst wordt door Mexico, de Verenigde Staten van Amerika en Cuba

Goot /χot/ n
goda
(geschiedenis) lid van een Oost-Germaans volk dat een grote rol gespeeld heeft in de ondergang van het West-Romeinse Rijk.

Gotisch n
gòtic
(taal) de uit de oostelijke tak van de Germaanse talen stammende en uitgestorven taal der Goten uit de eerste eeuwen van de jaartelling, vooral bekend van de bijbelvertaling van Ulfilas

Gotland /ˈɣɔtlɑnt/ /ˈʝɔtlɑnt/ pn
Gotland
(toponiem: eiland) Zweeds eiland in de Oostzee

Grenada /ɣre.ˈna.da/ /ɣrɛ.ˈna.da/ /χre.ˈna.da/ pn
Grenada
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied in Midden-Amerika

Griek /ɣrik/ /χrik/ n
grec
(demoniem) een inwoner van Griekenland, of iemand afkomstig uit Griekenland

Griekenland /ˈɣrikə(n)ˌlɑnd/ /ˈɣrikə(n)ˌlɑnt/ /ˈχrikə(n)ˌlɑnt/ pn
Grècia
(toponiem: land) een land in het zuiden van Europa

Grieks /ɣriks/ /χriks/ n
grec
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Griekenland en op Cyprus

Groenland /ˈɣrun.lɑnd/ /ˈɣrun.lɑnt/ /ˈχrun.lɑnt/ pn
Grenlàndia
(toponiem: eiland) groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken

Groenlands adj
grenlandès

Groningen /ˈɣroːˌnɪŋə(n)/ /ˈχroˌnɪŋə(n)/ pn
Groningen
(toponiem) hoofdstad van de provincie GroningenGroningen (stad) ; reisgids: Groningen (stad)
(toponiem: gemeente) gemeente in de provincie Groningen waarin de stad Groningen ligtGroningen (gemeente)
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Drenthe en het Duitse Oost-Friesland wordt begrensdGroningen (provincie) ; reisgids: Groningen (provincie)

Groot-Brittannië /ˌɣroːd brɪˈtɑni.jə/ /ˌχrot brɪˈtɑni.jə/ pn
Gran Bretanya
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid

Grote Meren pn
Grans Llacs d'Amèrica del Nord Grans Llacs
(toponiem) de naam voor de 5 grote meren op of nabij de grens tussen de Verenigde Staten en Canada

Grote Oceaan pn
Oceà Pacífic Pacífic
(aardrijkskunde) de oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Guadeloupe pn
Guadalupe

Guatemala /ˌgʋɑ.tə.ˈma.la/ /ˌgβ̞ɑ.tə.ˈma.la/ /ˌɣ<sup>ʊ</sup>a.tə.ˈma.la/ pn
Guatemala
(toponiem: land) land in Midden-Amerika, officieel de Republiek Guatemala

Guernsey pn
Guernsey

Guinee /ɣi.ˈne/ /χi.ˈne/ pn
Guinea República de Guinea
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Guinee

Guinees adj
guineà
(demoniem) op Guinee betrekking hebbend

Gujarati n
gujarati
(taal) een taal die oorspronkelijk in Gujerat gesproken wordt, maar de taal wordt nu ook in Uganda, Tanzania, Kenia en Pakistan gesproken

Guyana /ɣi.ˈja.na/ /ɣβ̞i.ˈja.na/ /χi.ˈja.na/ pn
Guyana
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Coöperatieve Republiek Guyana

Göttingen /ˈgœtɪŋən/ pn
Göttingen
een district in de Duitse deelstaat Nedersaksen

Habakuk pn
Habacuc
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Habakuk een hoofdrol speelt

Haggai pn
Ageu
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Haggai een hoofdrol speelt

Hamburg n
Hamburg

Handelingen van de apostelen pn
Fets dels Apòstols

Hausa n
haussa
(taal) taal die in Niger en Nigeria gesproken wordt en, als een lingua franca door veel anderen in Afrika

Hawaïaans n
hawaià
(taal) Polynesische taal gesproken door 20 duizend mensen in de Amerikaanse staat Hawaï

Haïti /ha.ˈhi.ti/ /ɦa.ˈi.ti/ /ɦɑ.ˈi.ti/ pn
Haití
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied

Haïtiaans adj
haitià

Haïtiaans Creools /haʔitiˈjanskreˌjols/ n
crioll haitià
(taal) taal gesproken door 6 000 000 mensen in Canada, de Verenigde Staten, de Dominicaanse Republiek, Haïti, Puerto Rico, de Kaaimaneilanden, de Bahama's en Frans-Guyana

Hebreeuws n
hebreu
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) de officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken

Heer /her/ n
Senyor
(religie) de christelijke aanduiding voor God

Heilige Geest n
Esperit Sant
(religie) God de geest, de derde persoon van de goddelijke Drie-eenheid

Heilige Stoel n
Santa Seu
de pauselijke regering

Hemelvaart pn
Ascensió
(religie) het moment en de herdenking ervan in het christendom en de islam dat Jezus Christus na zijn verrijzenis naar God Zijn Vader in de hemel is gegaan

Hemelvaartsdag n
Ascensió
Christelijke feestdag waarin gevierd wordt dat Jezus na de opstanding naar de Hemel ging

Hendrik /ˈhɛndrɪk/ pn
Enric
(mannelijke naam) mannelijke voornaam met de betekenis "heer van het huis"
spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter h

Hercules pn
Hèrcules
(mythologie) Romeinse halfgod, gelijkgesteld met de Griekse Heracles
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u47m en 18u56m en tussen declinatie +4° en +51°)

Hermes pn
Hermes

Hettitisch n
hitita
(taal) een dode taal die in het huidige Turkije werd gesproken (De Hettieten zijn een antiek volk dat een Indo-Europese taal sprak, en een koninkrijk stichtte rond de stad Hattusa (het tegenwoordige Boğazkale in noord-centraal Turkije))

Hildesheim pn
Hildesheim
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Nedersaksen
een district in de Duitse deelstaat Nedersaksen

Hindi n
hindi
(taal) een taal die vooral gesproken wordt in de noordelijke staten van India

Hitlergroet n
salutació hitleriana

Hobart pn
Hobart
(toponiem) Hoofdstad van de Australische deelstaat Tasmanië

Hof van Justitie van de Europese Unie pn
Tribunal de Justícia de la Unió Europea

Holland /ˈɦɔlɑnt/ pn
Holanda
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat
(toponiem: land)(spreektaal) (Noord-Nederlands) als pars pro toto heel Nederland.

Holocaust /ˈholokaust/ pn
Holocaust

Honduras /hɔn.ˈdyː.rɑs/ /ɦɔn.ˈduː.rɑs/ pn
Hondures
(toponiem: land) een land in Centraal Amerika, officieel de Republiek Honduras

Hondurees adj
hondureny
(demoniem) op Honduras betrekking hebbend

Hondurees n
hondureny
(demoniem) inwoner van Honduras

Hongaar /hɔŋ(g).ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈχar/ n
hongarès
(demoniem) iemand afkomstig uit Hongarije

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ adj
hongarès
(demoniem) betreffende Hongarije of het Hongaars

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ n
hongarès
(taal) een taal die wordt gesproken in Hongarije

Hongaarse /hɔŋ(g).ˈɣar.sə/ /ɦɔŋ.ˈɣar.sə/ /ɦɔŋ.ˈχar.sə/ n
hongaresa

Hongarije /ˌhɔŋ(g)ɣaˈrɛɪ̯.jə/ /ˌɦɔŋɣaˈrɛː.jə/ /ˌɦɔɴχaˈrɛɪ̯.jə/ pn
Hongria
(toponiem: land) land in het midden van Europa, ten oosten van Oostenrijk en ten noorden van de Balkan

Hongkong /hɔŋˈkɔŋ/ pn
Hong Kong
(toponiem: land) een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China die bestaat uit 236 eilanden en grenst aan de Zuid-Chinese Zee

Hooglied pn
Càntic dels Càntics
(religie) boek in de Bijbel met liefdespoëzie

Hosea pn
Osees Oixea

Hubbleruimtetelescoop pn
telescopi espacial Hubble
(astronomie) bepaalde telescoop die als een kunstmaan rond de aarde draait

Hudsonbaai pn
Badia de Hudson
(toponiem) binnenzee in Noordoost-Canada

IJsland /ˈɛɪ̯slɑnd/ /ˈɛɪ̯slɑnt/ /ˈɛːslɑnt/ pn
Islàndia
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland

IJslander /ˈɛɪ̯sˌlɑndər/ /ˈɛːsˌlɑndər/ n
islandès
(demoniem) een inwoner van IJsland, of iemand afkomstig uit IJsland

IJslands /ˈɛɪ̯slɑnds/ /ˈɛɪ̯slɑnts/ /ˈɛːslɑnts/ n
islandès
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken op IJsland

IP-adres /i'peʔadrɛs/ n
adreça IP
(informatica) een combinatie van getallen waarmee een computer in een IP-netwerk kan worden herkend

Iberisch /iˈbeːris/ /iˈbɪːris/ /ɪˈbeːrɪs/ n
ibèric
(taal) een uitgestorven taal van onduidelijke verwantschap die gesproken werd in delen van wat nu Spanje is tussen de zevende eeuw vóór en de tweede eeuw ná Christus

Iberisch Schiereiland pn
Península Ibèrica
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen

Ido n
Ido

Ier /iːr/ n
irlandès

Ierland /ˈiːrlɑnd/ /ˈiːrlɑnt/ pn
Irlanda
(toponiem: eiland) een groot eiland in Noordwest-Europa

Iers /iːrs/ n
irlandès gaèlic irlandès
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Ierland

Ierse /ˈiːrsə/ n
irlandès

India /ˈɪn.di.ja/ pn
Índia
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh

Indische Oceaan /ˌɪndisəˌosiˈan/ /ˌɪndisˌə̯osejˈaːn/ pn
Oceà Índic
(toponiem) de oceaan die tussen Oost-Afrika en Zuid-Azië ligt

Indonesisch /ɪndo'nezis/ n
indonesi
(taal) een taal die voornamelijk in Indonesië gesproken wordt

Indonesië /ˌɪn.do.ˈne.zi.jə/ pn
Indonèsia
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië

Internationaal Monetair Fonds pn
Fons Monetari Internacional

Ionische Zee pn
mar Jònica
(toponiem) Randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen Zuid-Italië en West-Griekenland

Irak /i.ˈrɑk/ pn
Iraq
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt

Iran /i.ˈrɑn/ pn
Iran
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran

Islamabad pn
Islamabad

Israël /ˈɪs.ra.hɛl/ /ˈɪs.ra.ɛɫ/ pn
Israel
1. land in het Midden-Oosten, gelegen aan de Middellandse Zee

Italiaan /italiˈjaːn/ n
italià
(demoniem) een persoon die uit Italië komt

Italiaans /italiˈjaːns/ n
italià
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland

Italië /iˈtaːli.jə/ pn
Itàlia
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Slovenië, de officiële taal is het Italiaans

Ivoorkust /i.ˈvoːr.kʏs/ /i.ˈvoːr.kʏst/ /i.ˈvo̝ːr.kʏst/ pn
Costa d'Ivori
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republique de Côte d'Ivoir

Jahwe /ˈjɑːwe/ pn
Jahvè

Jahweh /ˈjɑːwɛ/ pn
Jahvè

Jakobus /jaˈkobʏs/ pn
Jaume

Jamaica /(d)ʒa.mɛɪ̯.ka/ /dʒɑ.mɑɪ̯.ka/ pn
Jamaica
(toponiem: land) een land in het Caraïbisch gebied ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola

Janus pn
Janus
(mythologie) god uit de Romeinse mythologie
(astronomie) maan van Saturnus

Japan /jaˈpɑn/ /jɑˈpɑn/ pn
Japó
1. een land in het oosten van Azië

Japanner n
japonès japonesa

Japans /jɑ'pɑns/ adj
japonès japonesa
(demoniem) betreffende Japan of het Japans

Japans /jɑ'pɑns/ n
japonès
(taal) een taal die in Japan gesproken wordt

Japanse talen pn
llengües japòniques
(taalkunde) taalfamilie van Japans en een tiental verwante talen die in Japan worden gesproken

Javaans n
javanès
(taal) een taal die door meer dan 75 miljoen mensen op Java en Bali gesproken wordt

Jehova /jeˈhova/ pn
Jehovà

Jemen /ˈjemən/ /ˈjeːmən/ pn
Iemen
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Republiek Jemen

Jena pn
Jena
(toponiem) een universiteitsstad in de Duitse deelstaat Thüringen
een district in de Duitse deelstaat Thüringen

Jeremia pn
Jeremies

Jesaja pn
Isaïes

Jezus /ˈje.zʏs/ pn
Jesús
(religie) centrale figuur in het Nieuwe Testament

Jezus Christus pn
Jesucrist
1. Jezus van Nazareth

Jiddisch n
jiddisch
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken

Job /'jɔb/ pn
Job

Jodin /joˈdɪn/ n
jueva

Joegoslavië pn
Iugoslàvia

Johannes pn
Joan
een van Jezus' twaalf discipelen, traditioneel beschouwd als schrijver van een Evangelie en drie brieven in het Nieuwe Testament; volgens sommige opvattingen zou de auteur een andere volgeling van Jezus zijn

Jood /jot/ n
jueva jueu

Jordanië /jɔr.ˈda.ni.jə/ pn
Jordània
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

Joël /joˈʔel/ pn
Joel

Judas pn
Judes
(religie) boek in de Bijbel, in de vorm van een brief van Judas Taddeüs

Julirevolutie pn
Revolució francesa de Juliol

Jupiter /ˈjypiˌtɛr/ pn
Júpiter

Kaap Hoorn pn
Cap d'Hornos

Kaap de Goede Hoop pn
Cap de Bona Esperança
(toponiem) naam van de zuidwestelijkste punt van Afrika

Kaapstad pn
Ciutat del Cap
(toponiem) één van de hoofdsteden van Zuid-Afrika, gelegen bij de Kaap de Goede Hoop

Kaapverdië /kab.ˈvɛr.di.jə/ /kap.ˈfɛr.di.jə/ pn
Cap Verd
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Kachin n
Kachin
(taal) Tibeto-Birmaanse taal gesproken door 900 duizend mensen in Myanmar

Kameroen /ˌka.mə.ˈrun/ pn
Camerun
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Republiek Kameroen

Kannada n
kanarès
(taal) taal die in de Indische staat Karnataka gesproken wordt

Kantonees n
cantonès
(taal) een Chinese taal gesproken door ongeveer 54 miljoen mensen in het zuiden van China en ook buiten het land

Karelisch n
carelià
(taal) een aan het Fins verwante taal die wordt gesproken in Karelië, Rusland en Finland

Karelië /kɑˈrelɪə/ pn
Carèlia
historische regio in Noord-Europa, die gedeeltelijk deel uitmaakt van Finland maar voor het grootste deel in Rusland gelegen is

Karnataka pn
Karnataka
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Bangalore

Kasjoebisch n
caixubi
(taal) een Westslavische taal die gesproken wordt in het oosten van Pommeren

Kaspische Zee pn
mar Càspia
(toponiem) een grote door land omsloten zoutwatervlakte op de grens van Europa en Azië

Kazachs n
kazakh
(taal) een taal die van oorsprong door de Kazachen in Kazachstan gesproken werd

Kazachstan /ˈka.zɑx.stɑn/ /ˈka.zɑχ.stɑn/ pn
Kazakhstan
(toponiem: land) een land in Centraal-Azië en het uiterste oosten van Europa

Kazak n
kazakh
(demoniem) een inwoner van Kazachstan, of iemand afkomstig uit Kazachstan

Kaïn pn
Caín
(religie) oudste zoon van Adam en Eva die uit afgunst zijn broeder Abel doodsloeg

Kelt /kɛɫt/ n
celta
lid van een Indo-Europees volk waarvan na de Romeinse tijd de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven

Kelten /kɛɫtən/ n
celtes
alleen meervoud Indo-Europees volk waarvan de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven

Keltisch /ˈkɛl.tis/ /ˈkɛɫ.tis/ adj
cèltic
met betrekking tot Kelten

Kenia /ˈke.ni.ja/ pn
Kenya
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan

Kerstmis /ˈkɛrs(t)məs/ /ˈkɛrsmɪs/ /ˈkɛrstmɪs/ n
Nadal
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie

Keulen pn
Colònia

Keuls n
kölsch
een lokaal, Ripuarisch dialect dat in Keulen wordt gesproken

Khmer n
jemer
(taal) taal die in Cambodja gesproken wordt

Kiev pn
Kíiv
(toponiem) de hoofdstad van Oekraïne

Kirgizisch n
kirguís
(taal) de taal die in Kirgizië gesproken wordt

Kirgizië /kɪr.ˈɣi.zi.jə/ /kɪr.ˈχi.zi.jə/ pn
Kirguizistan
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is

Kiribati /ˌki.ri.ˈba.ti/ pn
Kiribati
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Kiribati

Klaagliederen pn
Lamentacions

Klein Duimpje pn
Polzet

Klingon n
klingon klíngon
(taal) een kunsttaal die uitgevonden is door Marc Okrand voor Star Trek-films

Koerdisch n
kurd
(taal) een taal die door de Koerden gesproken wordt

Koeweit /ˈkuwɛɪ̯t/ /ˈkuʋɛɪ̯t/ /ˈkuβ̞ɛ:t/ pn
Kuwait
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf

Kolossenzen pn
Colossencs

Kongo-Vrijstaat pn
Estat Lliure del Congo

Koningen pn
Reis

Koraalzee pn
mar del Corall
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen het noordoosten van Australië, Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonszee

Koran pn
Alcorà
(religie) (de tekst van) het heilig boek van de islam

Korea /koˈre.ja/ pn
Corea
(toponiem: land) een schiereiland in Oost-Azië

Koreaans /koreˈjaːns/ n
coreà
(taal) taal die in Korea gesproken wordt.

Korintiërs pn
Corintis

Kosovo /ˈkɔsɔˌvo/ pn
Kosovo
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt

Kozak n
cosac
(demoniem) lid van een hoofdzakelijk Slavisch ruitervolk dat rondtrok over de zuidelijke steppes van het Russische rijk

Krakau pn
Cracòvia
(toponiem) na Warschau en Łódź de op twee na grootste stad van Polen

Kreeft pn
Cranc
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 21 juni tot ca. 23 juli

Kreeftskeerkring n
tròpic de Càncer
(aardrijkskunde)(astronomie) de breedtecirkel die op het noorderlijk halfrond de bovengrens vormt van het gebied waarin de zon zich in een loodrechte positie boven het aardoppervlak bevindt

Kremlin pn
Kremlin

Kreta pn
Creta
(toponiem: eiland) bij Griekenland behorend eiland in de Egeïsche Zee

Krim krɪm pn
Crimea
(toponiem) een schiereiland aan de noordkust van de Zwarte Zee

Krim-Tataars n
tàtar de Crimea
(taal) een van de Turkse talen, gesproken door ongeveer een half miljoen mensen, oorspronkelijk van de Krim afkomstig, maar door een deportatie in 1944, nu vooral in Oezbekistan en Kirgizië, maar ook in Moldavië, Roemenië en Turkije gesproken

Kroatisch /kroˈwatis/ /kroˈwaːtɪs/ n
croat
(taal) een taal die vooral in Kroatië gesproken wordt

Kroatië /kroˈwatsi.jə/ /kroˈwaːsi.jə/ pn
Croàcia
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten zuiden van Hongarije

Kronieken n
Cròniques

La Mancha pn
La Manxa

La Rioja pn
La Rioja

Laos /ˈla.ɔs/ pn
Laos
(toponiem: land) een land in Azië grenzend aan Myanmar, China, Vietnam, Cambodja en Thailand

Laotiaans n
laosià
(taal) een taal die in Laos gesproken wordt

Latijn n
llatí llatina
(taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap

Latijnse alfabet n
alfabet llatí
de reeks lettertekens oorspronkelijk gebruikt om teksten in het Latijn te schrijven en tegenwoordig met aanpassingen voor veel talen gebruikt

Leeuw pn
Lleó
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 juli tot ca. 23 augustus

Leiden pn
Leiden

Leo pn
Lleó
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter l

Leonees n
lleonès asturlleonès
dialect van het Asturisch, gesproken in Spanje

Lesotho /le.'sɔ.to/ pn
Lesotho
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Lesotho

Letland /ˈlɛtlɑnd/ /ˈlɛtlɑnt/ pn
Letònia
(toponiem: land) een Europees land aan de Oostzee

Lets /lɛts/ n
letó
(taal) de officiële taal van Letland

Leuven /ˈløːˌvə(n)/ pn
Lovaina
(toponiem) de provinciehoofdstad van Vlaams-Brabant in België

Leviticus pn
Levític

Libanon /ˈli.ba.nɔn/ /ˈli.bɑ.nɔn/ pn
Líban
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Libanese Republiek

Liberia /li.'beː.ri.ja/ /li.'bɪː.ri.ja/ pn
Libèria
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Liberia

Libisch adj
libi
(demoniem) op Libië betrekking hebbend

Libië /ˈli.bi.jə/ pn
Líbia
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Grote Libisch-Arabische Socialistische Volks-Jamahiriyah

Liechtenstein /ˈlixtə(n)ˌstɛɪ̯n/ /ˌlixtə(n)ˈstɛːn/ /ˌliχtə(n)ˈstɛɪ̯n/ pn
Liechtenstein
(toponiem: land) een klein land in Europa gelegen tussen Zwitserland en Oostenrijk

Limburg /ˈlɪm.bʏrx/ /ˈlɪm.bʏrχ/ pn
Limburg
(toponiem: provincie) een provincie in België, in het oosten van Vlaanderen, die in Vlaanderen aan Vlaams-Brabant en de provincie Antwerpen grenst, en verder aan Wallonië en aan de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant grenst

Limburgs /ˈlɪm.bʏrxs/ /ˈlɪm.bʏrχs/ n
limburguès
(taal) verzamelnaam van een reeks variëteiten van de West-Germaanse taalfamilie, gesproken in Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse staatsgrens, in de buurt van Budel, de Voerstreek en in Selfkant in Duitsland

Litouwen /liˈtaʊ̯.wə(n)/ /liˈtɑuwə(n)/ /liˈtɔʊ̯.β̞ə(n)/ /ˈliˌtʌʊ̯.β̞ə(n)/ pn
Lituània
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)

Litouwer /liˈtaʊ̯.wər/ /ˈlitɔʊ̯.β̞ər/ /ˈlitʌʊ̯.β̞ər/ n
lituà
(demoniem) een inwoner van Litouwen, of iemand afkomstig uit Litouwen

Litouws /liˈtaʊ̯s/ /ˈlitɔʊ̯β̞s/ /ˈlitʌʊ̯s/ adj
lituà lituana
(demoniem) betreffende Litouwen of het Litouws

Litouws /liˈtaʊ̯s/ /ˈlitɔʊ̯β̞s/ /ˈlitʌʊ̯s/ n
lituà
(taal) een Baltische taal die wordt gesproken in Litouwen

Lodewijk pn
Lluís
(mannelijke naam) eigennaam van Frankische herkomst: Hlodovech lat. Clovis

Lombardije pn
Llombardia

Londen /ˈlɔndən/ pn
Londres
(toponiem) de hoofdstad van Engeland en het Verenigd Koninkrijk

Lotharingen pn
Lorena

Lucas pn
Lluc
(religie) naam van een van Jezus' volgelingen, traditioneel beschouwd als schrijver van een van de Evangeliën

Luik /lœʏ̯k/ /lœːk/ pn
Lieja
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Lukas /ˈlykɑs/ pn
Lluc

Lulliaans adj
lul·lià

Luxemburg /ˈlyksəmˌbʏrx/ /ˈlyksəmˌbʏrχ/ pn
Luxemburg
(toponiem: land) een land in Europa, omgeven door Frankrijk, België en Duitsland
(toponiem) de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg
(toponiem: provincie) een provincie in Wallonië (België)

Luxemburger /ˈlyksəmˌbʏrɣər/ /ˈlyksəmˌbʏrχər/ n
luxemburguès
(demoniem) een inwoner of iemand die afkomstig is van het Groothertogdom Luxemburg

Luxemburgs /ˈlyksəmˌbʏrxs/ /ˈlyksəmˌbʏrχs/ adj
luxemburguès
(demoniem) betreffende Luxemburg of het Luxemburgs

Lviv pn
Lviv

Maagd pn
Verge
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 23 augustus tot ca. 23 september

Maagdeneilanden pn
illes Verges

Maas /mas/ pn
Mosa
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in Frankrijk en via België en Nederland opgaat in de Rijn-Schelde-delta

Macau pn
Macau
(toponiem: land) een stad op een eiland aan de zuidkust van China, ten westen van Hong Kong

Macedonisch n
macedònic macedoni
(taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Noord-Macedonië

Macedonië /ˌmasəˈdoni.jə/ /ˌmasəˈdoːni.jə/ pn
Macedònia
historisch Grieks koninkrijk
de grootste regio van Griekenland
(geschiedenis) land in de Balkan, sinds 12 februari 2019 heet het land officieel Noord-Macedonië

Macedoniër /ˌmasəˈdoni.jər/ /ˌmasəˈdoːni.jər/ n
macedoni
(demoniem) een inwoner van Macedonië, of iemand afkomstig uit Macedonië

Madagaskar /ma.da.'ɣɑs.kɑr/ /ˌma.dɑ.'χɑs.kɑr/ pn
Madagascar
(toponiem: land) staat op het bovengenoemde eiland, de Republiek Madagaskar

Madrid pn
Madrid

Malagasy n
malgaix
(taal) macrotaal die op Madagaskar gesproken wordt

Malawi /ma.'la.wi/ /ma.'la.ʋi/ /ma.'la.β̞i/ pn
Malawi
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst

Malayalam n
malaiàlam
(taal) een taal die in Kerala (een staat van India) gesproken wordt

Maldiven /mɑl.ˈdi.və(n)/ /mɑɫ.ˈdi.və(n)/ pn
Maldives
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan

Maleachi pn
Malaquies

Maleis /mɑ.ˈlɛɪs/ n
malai
(taal) een Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt

Maleisië /maˈlɛ:zi.jə/ /maˈlɛɪ̯zi.jə/ pn
Malàisia
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee

Mali /'ma.li/ pn
Mali
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Mali

Malta /ˈmɑlta/ /ˈmɑɫta/ pn
Malta
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino

Maltees /mɑlˈteːs/ /mɑɫˈtes/ n
maltès maltés
(taal) een Semitische taal die wordt gesproken op Malta

Maltese /mɑlˈteːsə/ /mɑɫˈtesə/ n
maltesa
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Malta, of een vrouw afkomstig uit Malta

Manaus pn
Manaus

Mantsjoe n
manxú
(taal) taal die door de Mantsjoes gesproken werd

Manx n
manx
(taal) een Keltische taal die (als tweede taal) wordt gesproken op het eiland Man

Maori n
maori
(taal) taal die door de Maori's wordt gesproken

Maria pn
Maria

Maria-Boodschap n
Anunciació
het hoogfeest ter gedachtenis van de aankondiging (annunciatie) van de geboorte van Jezus aan Maria. In de Orthodoxe en Katholieke Kerk valt deze feestdag op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis

Marokkaan /ˈmɑrɔˌkan/ n
marroquí
(demoniem) inwoner van Marokko, iemand uit Marokko, persoon met de Marokkaanse nationaliteit

Marokko /ma.ˈrɔ.ko/ pn
Marroc
(toponiem: land) een land in het uiterste noordwesten van Afrika

Mars pn
Mart

Marshallees n
marshallès
(taal) een taal die op de Marshalleilanden gesproken wordt

Marshalleilanden /mɑr.ʃəl.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəl.ɛː.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəɫ.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ pn
Illes Marshall illes Marshall
(toponiem: land) een land in Oceanië

Martinique pn
Martinica

Matteüs pn
Mateu

Mauritanië /ˌmaʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmɔʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmʌʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ pn
Mauritània
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Islamitische Republiek Mauritanië

Mauritius /maʊ̯.'ri.si.jəs/ /mɔʊ̯.'ri.si.jəs/ /mʌʊ̯.'ri.tsi.jəs/ pn
Maurici
(toponiem: land) een land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek Mauritius

Mayotte pn
Mayotte

Melanesië pn
Melanèsia

Melbourne pn
Melbourne
(toponiem) Tweede grootste stad van Australië en hoofdstad van de deelstaat Victoria

Melilla pn
Melilla

Melkweg pn
via làctia
(astronomie) het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.

Mercurius pn
Mercuri

Mesopotamië n
Mesopotàmia
Historische land tussen de rivieren Eufraat en Tigris, het huidige Irak

Messias /mɛˈsijɑs/ n
Messies
(religie) Christus, Heiland

Mexico /ˈmɛg.zi.ˌko/ /ˈmɛk.si.ˌko/ pn
Mèxic
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico

Micha /miˈxa/ /ˈmiʃa/ pn
Miquees
(religie) naam van meerdere personen uit de Bijbel
Leviet, nakomeling van Kehat, zoon van Uzziël (4x: 1 Kron. 23:20 +)
afstammeling van Ruben, zoon van Simi, vader van Reaja (1 Kron. 5:5)
een van de Levieten die zich na terugkeer uit de ballingschap in Babel verbinden om de Tora te onderhouden (Neh. 10:12)
man uit het gebied van Efraïm met een eigen heiligdom; de stam Dan rooft beelden en kleding daaruit; andere naam: Michajehu (19x: Recht. 17:5 +)
profeet uit Moreset in de tijd van de koningen Jotam, Achaz en Hizkia van Juda; zijn woorden staan in een naar hem genoemd Bijbelboek (Jer. 26:18, Mi. 1:1)
vader van Abdon of Achbor; andere naam: Michaja (2 Kron. 34:20)
vader van Mattanja, Leviet; andere naam: Michaja (Neh. 11:17, 11:22, 1 Kron. 9:15)
zoon van Jimla, profeet in de tijd van koning Achab van Israël; andere naam: Michajehu (2 Kron. 18:14)
zoon van Mefiboset of Meribbaäl (5x: 2 Sam. 9:12, 1 Kron. 8:34 +)
(religie) boek in de Bijbel en de Tenach, waarin de profeet Micha uit Moreset een hoofdrol speelt
(mannelijke naam) jongensnaam

Middelfrans n
francès mitjà francés mitjà
(taal) een taal die werd gesproken van ongeveer 1340 tot 1611 in een groot deel van Frankrijk en de rechtstreekse voorloper was van het moderne Frans

Middelhoogduits n
alt alemany mitjà
(taal) Hoogduitse dialecten die in het tijdperk van de hoge middeleeuwen (1050-1350) in grote delen van Duitsland werden gesproken; ontstaan uit het Oudhoogduits en overgegaan in het Vroegnieuwhoogduits

Middellandse Zee pn
Mar Mediterrània
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië

Midden-Oosten n
Orient Mitjà
(aardrijkskunde) regio die bestaat uit Zuidwest-Azië en het noordoosten van Afrika

Milaan pn
Milà
(toponiem) stad in het noordwesten van Italië

Moezel pn
Mosel·la
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt bij de Col de Bussang in de Vogezen op 735 meter hoogte en na 544 kilometer bij Koblenz in de Rijn uitmondt

Moldavië /mɔlˈdaːvi.jə/ /mɔɫˈdavi.jə/ pn
Moldàvia
(toponiem: land) een land en regio in Zuidoost-Europa grenzend aan Oekraïne en Roemenië

Monaco /moˈnako/ /ˈmo.na.ko/ pn
Mònaco
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst
(toponiem) de hoofdstad van Monaco

Mongolië /mɔŋ.ˈ(g)ɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈχo.li.jə/ pn
Mongòlia
(toponiem: land) een land in Azië en omringd door China in het zuiden en Rusland in het noorden

Mongools n
mongol mogol
(taal) macrotaal die de officiële taal van Mongolië is en die ook in China en Rusland gesproken wordt

Montenegrijns /ˌmɔntəneˈgrɛɪ̯ns/ /ˌmɔntəneˈgrɛːns/ /ˌmɔntəneˈɣrɛɪ̯ns/ n
montenegrí
(taal) vorm van het Servo-Kroatisch, gesproken in Montenegro

Montenegro /ˌmɔntəˈnegro/ /ˌmɔntəˈneːɣro/ pn
Montenegro
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië

Montserrat /mɔnsɛ'rɑ/ pn
Montserrat

Moravië pn
Moràvia

Mordovië pn
Mordòvia
(toponiem) autonome republiek van Rusland, gelegen tussen Moskou en de benedenloop van de Wolga

Mozambique /ˌmo.zɑm.ˈbik/ /ˌmo.zɑm.ˈbɪk/ pn
Moçambic
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de republiek Mozambique

Murcia pn
Múrcia

NAVO n
OTAN
(regering) (militair) coalitie van westerse landen die militair samenwerken om elkaars veiligheid te garanderen

Nahuatl /ˈna.wɑtl̥̩/ /ˈna.wɑtl̩/ n
Nàhuatl nàhuatl
(taal) benaming voor een groep van verwante talen die door de Nahua, oorspronkelijke bewoners van Mexico, gesproken wordenNahuatl wordt door taalkundigen gezien als een zogenaamde macrotaal, er bestaat geen "Standaardnahuatl".

Nahum /ˈnahʏm/ pn
Nahum
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Nahum een hoofdrol speelt

Namen pn
Namur
(toponiem: provincie) een provincie in het oosten van België

Namibië /na.'mi.bi.jə/ pn
Namíbia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika

Napels pn
Nàpols
(toponiem) stad in Italië, hoofdstad van de regio Campanië

Napolitaans adj
napolità
(demoniem) afkomstig uit, met betrekking tot, of zoals gebruikelijk, in Napels

Narom n
narom
(taal) gesproken door enkele duizenden sprekers in Maleisië (wikidata: Narom )

Nauru /na.ˈu.ru/ /naˈuru/ /ˈnaʊ̯.ru/ pn
Nauru
(toponiem: land) een land in de Stille Oceaan

Navajo n
navaho
(taal) taal die het zuidwesten van de Verenigde Staten wordt gesproken door 170 duizend Navajo's'

Navarra pn
Navarra

Nederduits n
baix alemany
(taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in Noord-Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet de Hoogduitse klankverschuiving hebben ondergaan

Nederfrankisch /ˈne.dər.ˌfrɑŋ.kis/ n
baix fràncic
de verzamelnaam voor een aantal West-Germaanse talen en taalvariëteiten die van het Oudnederfrankisch afstammen

Nederland /ˈnedərˌlɑnt/ /ˈneːdərˌlɑnd/ /ˈneːdərˌlɑnt/ pn
Països Baixos Holanda
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden

Nederlander /ˈne.dər.ˌlɑn.dər/ n
holandès
(demoniem) een inwoner van Nederland of persoon die de Nederlandse nationaliteit bezit

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ adj
holandès holandesa
(demoniem) met betrekking tot Nederland of de Nederlandse taal

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ n
neerlandès holandès
(taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname

Nederlandse /ˈne.dər.ˌlɑn.tsə/ /ˈne.dər.ˌlɑnd.sə/ n
holandesa
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Nederland

Nederlandse Antillen /ˌne.dər.lɑnt.sə.ɑn.ˈtɪ.lə(n)/ /ˌneː.dər.lɑnt.sə̯an.ˈtɪ.lə(n)/ pn
Antilles Neerlandeses
(geschiedenis) (toponiem) voormalig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden dat uit de eilandgebieden Aruba (tot 1986), Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten bestond. Het bestond van 1954 tot 2010

Nederlandse Gebarentaal n
llengua de signes neerlandesa
gebarentaal gebruikt door de dovengemeenschap van Nederland

Nedersaksisch n
baix alemany
(taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in het noorden van Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet hebben deelgenomen aan de Hoogduitse klankverschuiving

Nehemia pn
Nehemies

Nepal /ˈnepɑɫ/ /ˈneːpɑl/ pn
Nepal
(toponiem: land) een land in Azië, gelegen in de Himalaya tussen India en China (Tibet)

Neptunus pn
Neptú

New York /nuˈjɔːrk/ pn
Nova York
m (toponiem) deelstaat van de Verenigde Staten

Nibelungenlied n
Cant dels Nibelungs

Nicaragua /ˌni.ka.ˈra.gβ̞a/ /ˌni.ka.ˈra.ɣuwa/ /ˌni.kɑ.ˈra.gʋa/ pn
Nicaragua
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Honduras en Costa Rica

Nieuw-Caledonië pn
Nova Caledònia

Nieuw-Zeeland /niβ̞.ˈze.lɑnt/ /nyʊ̯.ˈze.lɑnd/ pn
Nova Zelanda
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.

Nieuw-Zuid-Wales pn
Nova Gal·les del Sud
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuidoosten van het land, met als hoofdstad Sydney

Nieuwe Testament pn
Nou Testament
(religie) (christelijk) samenstelling van Bijbelboeken die de komst van Christus en het christelijk geloof beschrijven

Nieuwjaar n
any nou cap d'any
(jaarwisseling) feestdag ter gelegenheid van het begin van een nieuw jaar van de gebruikte kalender

Niger /'ni.ɣər/ /'ni.χər/ pn
Níger
(toponiem: land) een land in West-Afrika
(toponiem: rivier) een rivier in West-Afrika

Nigeria /ni.'ɣeː.ri.ja/ /ni.'χɪː.ri.ja/ pn
Nigèria
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Nijmegen pn
Nimega

Nobelprijs n
Premi Nobel
een jaarlijkse geldprijs voor wetenschappers en anderen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd

Nogai n
nogai
(taal) Turkse taal gesproken door 87 duizend mensen in het zuiden van Rusland

Noor /noːr/ /no̝ːr/ n
noruec
(demoniem) een inwoner van Noorwegen

Noord-Afrika /nɔːrt ˈafrɪkɑ/ /nɔːrt ˈɑfrɪkɑ/ pn
Àfrica del Nord
(toponiem) gedeelte van het Afrikaanse continent ten noorden van de Sahara

Noord-Amerika pn
Amèrica del Nord
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan

Noord-Brabant /noːrd.ˈbra.bɑnt/ /no̝ːrd.ˈbra.bɑnt/ /ˌnoːrd.bra.bɑnd/ pn
Brabant Septentrional
(toponiem: provincie) een provincie in het zuiden van Nederland, die aan Gelderland, Limburg, Zeeland, Zuid-Holland en België grenst

Noord-Europa pn
Europa del Nord
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd noordelijk deel van Europa

Noord-Holland /noːrt.ˈɦɔ.lɑnt/ /no̝ːr.ˈtɔ.lɑnt/ /ˈnoːrd.hɔ.lɑnd/ pn
Holanda Septentrional
(toponiem: provincie) een provincie in het noordwesten van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee

Noord-Korea /ˌnoːrt koˈre.ja/ /ˌno̝ːrt koˈre.ja/ pn
Corea del Nord
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Democratische Volksrepubliek Korea

Noordelijk Territorium pn
Territori del Nord
(toponiem) Australisch territorium gelegen in het noorden van het land. Hoofdstad is Darwin

Noordereiland pn
Illa del Nord

Noordpool pn
pol Nord
(aardrijkskunde) gebied tussen 66,5 en 90 graden noorderbreedte, noordpoolgebied

Noordzee /ˈnoːrdzeː/ /ˈnoːrtseː/ /ˈno̝ːrtse/ pn
Mar del Nord mar del Nord
(toponiem) zee tussen Groot-Brittannië, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Nederland en België

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ adj
noruec noruega
(demoniem) betreffende Noorwegen en/of het Noors

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ n
noruec
(taal) de taal die wordt gesproken in Noorwegen

Noorwegen /ˈnoːrˌweɣə(n)/ /ˈnoːrˌβ̞eɣə(n)/ /ˈno̝ːrˌʋeχə(n)/ pn
Noruega Norvègia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft

Normandië /nɔrˈmɑndɪə/ pn
Normandia
(toponiem) een streek in het noorden van Frankrijk

Novemberrevolutie pn
Revolució Alemanya

Numeri /ˈnumeɾi/ pn
Nombres

Obadja /oˈbɑtja/ pn
Abdies
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Obadja een hoofdrol speelt

Occitaans adj
occità occitana
1. een taal die in het zuiden van Frankrijk gesproken wordt

Oceanië /oseˈjani.jə/ /oseˈjaːni.jə/ pn
Oceania
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië

Odessa pn
Odessa

Oeganda /u.'ɣɑn.da/ /u.'χɑn.da/ pn
Uganda
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Oeganda

Oekraïens /ukraˈɦins/ /ukraˈʔins/ n
ucraïnès
(taal) een Slavische taal die in Oekraïne gesproken wordt

Oekraïne /ukraˈɦinə/ /ukraˈʔinə/ pn
Ucraïna
(toponiem: land) een land in Oost-Europa met als hoofdstad Kiev

Oekraïner /ukraˈɦinər/ /ukraˈʔinər/ n
ucraïnès
(demoniem) een inwoner van Oekraïne

Oezbeeks n
uzbek
(taal) een taal die verwant is aan het Turks en die door de Oezbeken gesproken wordt

Oezbekistan /us.ˈbe.kɪ.stɑn/ /uz.ˈbe.kɪ.stɑn/ pn
Uzbekistan
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten

Oktoberrevolutie pn
Revolució d'Octubre de 1917

Olympische Spelen /o.ˌlɪm.pi.sə.ˈspe.lə(n)/ pn
Jocs Olímpics
(sport) vierjaarlijks sportevenement dat zijn oorsprong in de stad Olympia in de Griekse landstreek Elis heeft

Olympische Winterspelen pn
Jocs Olímpics d'hivern
evenement dat eens in de vier jaar wordt gehouden waarbij allerlei wintersporten competitief beoefend worden door sporters die hun land vertegenwoordigen

Oman /o.ˈman/ /ˈo.mɑn/ pn
Oman
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Sultanaat Oman

Onzevader pn
Parenostre
(religie) titel van het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de Bergrede

Oost-Azië pn
Àsia Oriental

Oost-Europa pn
Europa de l'Est

Oost-Timor /os.ˈti.mɔr/ pn
Timor Oriental
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië

Oost-Vlaanderen /ostˈflandərə(n)/ pn
Flandes Oriental
(toponiem: provincie) Belgische, Vlaamse provincie met als provinciehoofdstad Gent

Oostenrijk /ˈostə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛːk/ pn
Àustria
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden

Oostenrijker /ˈo.stə.ˌrɛɪ̯.kər/ /ˈo.stə.ˌrɛː.kər/ /ˈos.tə(n).ˌrɛɪ̯.kər/ n
austríac
(demoniem) een inwoner van Oostenrijk of persoon die de Oostenrijkse nationaliteit bezit

Oostzee pn
mar Bàltica
(toponiem) zee die tussen Zweden en de Baltische staten ligt

Openbaring n
Apocalipsi
(religie) laatste boek van de Bijbel

Opper-Volta pn
Alt Volta

Oranje-Vrijstaat pn
Estat Lliure d'Orange

Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling pn
Organització de Cooperació i Desenvolupament Econòmic

Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa pn
Organització per a la Seguretat i la Cooperació a Europa

Ossetisch n
osset
(taal) een taal uit de centrale Kaukasus

Ossetië pn
Ossètia

Ottawa pn
Ottawa
(toponiem) de hoofdstad van Canada

Oude Testament n
antic testament
(religie) reeks boeken in de christelijke Bijbel die zijn ontleend aan de joodse Tenach

Oudfrans n
francès antic
(taal) het Frans zoals dat in het noorden van Frankrijk gesproken werd van de 10e tot de 14e eeuw

Oudgrieks n
grec antic
(taal) een nu dode taal die werd gesproken in Griekenland

Oudhoogduits n
alt alemany antic
(taal) de voorloper van het huidige Duits in de periode 700-1050

Oudkerkslavisch n
antic búlgar
(taal) de Slavische taal die rond de negende eeuw rond Thessaloniki gesproken werd

Overijssel /ˌovəˈrɛɪ̯sɔɫ/ /ˌovəˈrɛɪ̯səl/ /ˌovəˈrɛːsəɫ/ pn
Overijssel
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door Friesland, Drenthe, Gelderland, Flevoland en de Duitse deelstaten Nedersaksen en Noord-Rijnland-Westfalen wordt begrensd

Oxford pn
Oxford

Pacifische Oceaan pn
Oceà Pacífic Pacífic
(aardrijkskunde) oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Pakistan /ˈpa.kɪ.ˌstɑn/ pn
Pakistan
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan

Palau /pa.ˈlaʊ̯/ /pa.ˈlɔʊ̯/ /pa.ˈlʌʊ̯/ pn
Palau
(toponiem: land) een eilandenstaat in Oceanië

Palestina pn
Palestina

Palmzondag pn
Diumenge de Rams
(religie) de zondag voor Pasen

Panama /ˈpa.na.ma/ /ˈpɑ.nə.ma/ pn
Panamà
(toponiem: land) een land in Centraal-Amerika dat grenst aan Costa Rica en Colombia

Panamakanaal pn
Canal de Panamà

Panamees n
panameny
(demoniem) iemand afkomstig uit Panama

Papiamento n
papiament
(taal) taal die wordt gesproken op een aantal eilanden in het Caribisch gebied, waaronder de Benedenwindse Eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao en daar officiële status heeft

Papoea-Nieuw-Guinea /ˌpa.pu.wa.niβ̞.ɣi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.niβ̞.χi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.nyʊ̯.ɣi.ˈne.ja/ pn
Papua Nova Guinea
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat

Paraguay /ˈpa.ra.gʋɑɪ̯/ /ˈpa.ra.gβ̞ɑɪ̯/ /ˈpa.ra.ɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ /ˈparaˌɡwe/ pn
Paraguai
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Republiek Paraguay, dat geheel door land omsloten wordt

Parijs pn
París
(toponiem) de hoofdstad van Frankrijk

Parijzenaar n
parisenc
(demoniem) een inwoner van Parijs, of iemand afkomstig uit Parijs

Pasen n
Pasqua
(religie) (feest) het belangrijkste feest van het christendom, waarbij de Opstanding van Jesus centraal staat

Pasjtoe n
paixtu
(taal) Iraanse taal die vooral in Afghanistan en Pakistan door 50 tot 60 miljoen Pathanen wordt gesproken

Patagonië pn
Patagònia
(toponiem) benaming voor het zuidelijke deel van Zuid-Amerika, tussen de rivier de Colorado en de Straat van Magellaan

Peru /peˈru/ pn
Perú
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Perzisch n
persa
(taal) een Indo-Iraanse taal die gesproken wordt in Iran, Afghanistan en Tadzjikistan

Peshawar pn
Peshawar

Petrus pn
Pere
(religie) naam waaronder Simon, zoon van Jona, één van de twaalf discipelen van Jezus, bekend is geworden; als heilige beschouwd als bewaker van de hemelpoort (Matt. 16:18, Marcus 3:16, Lucas 6:14, Joh. 1:43)
(religie) naam van twee boeken in het Nieuwe Testament (1 Petrus en 2 Petrus) in de vorm van brieven van de discipel Petrus

Picardië /pɪˈkɑrdɪʲə/ pn
Picardia
(toponiem) regio in Noord-Frankrijk, noordoostelijk van Normandië

Pieter pn
Pere
(mannelijke naam) jongensnaam

Pinksteren pn
Pasqua Granada
(religie) (feest) Christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neerdaalt

Piëmontees n
piemontès
(taal) taal gesproken door 3 106 620 mensen in Italië, Argentinië, Australië en de Verenigde Staten

Pluto pn
Plutó
Romeinse god van de onderwereld en de rijkdom
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet

Po /po/ pn
Po
(toponiem: rivier) belangrijkste stroom in Noord-Italië

Polen /ˈpolə(n)/ /ˈpoːlə(n)/ pn
Polònia
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)

Polynesië pn
Polinèsia
(toponiem) eilanden in de Grote Oceaan of Stille Oceaan die samen Oceanië vormen

Pool /pol/ /poɫ/ /po̝ɫ/ n
polonès
(demoniem) een inwoner van Polen, of iemand afkomstig uit Polen

Pools /poɫs/ /poːls/ /po̝ɫs/ n
polonès
(taal) een taal die in Polen gesproken wordt.

Poolse /pol.sə/ /poɫ.sə/ /po̝ɫ.sə/ n
polonesa
(demoniem) een vrouw van Poolse komaf

Portugal /'pɔrtyɣɑl/ pn
Portugal
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ adj
portuguès portugués
(demoniem) verwijzend naar Portugal of naar de Portugese taal

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ n
portuguès portugués
(taal) Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola
portugalesa portugesa portugès
(demoniem) inwoner van Portugal of een persoon van Portugese afkomst

Praag /prax/ /praç/ pn
Praga
(toponiem) hoofdstad van Tsjechië

Prediker pn
Eclesiastès

Proto-Indo-Europees n
protoindoeuropeu
(taal) hypothetische, gereconstrueerde taal waar vele Europese talen, waaronder het Nederlands en het Frans, van afstammen

Provençaals n
provençal
(taal) vorm van het Occitaans, gesproken door 354 500 mensen in Frankrijk, Italië en Monaco

Pruisen pn
Prússia

Psalmen pn
Salms
(religie) boek in de Bijbel met lofliederen op God

Puerto Rico pn
Puerto Rico
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee

Punjabi n
panjabi
(taal) taal die in de Punjab, zowel in India als in Pakistan gesproken wordt en die volgens sommige taalkundigen onderverdeeld wordt in twee talen: Oost-Punjabi (pan) en West-Punjabi (pnb)

Pyreneeën pn
Pirineus
(toponiem: gebergte) een gebergte op de grens van Frankrijk en Spanje

Qatar /ka'tar/ /ka'tɑr/ pn
Qatar
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten

Quechua n
quítxua
(taal) macrotaal die door indianen in Ecuador, Peru en Bolivia wordt gesproken

Raad van Europa pn
Consell d'Europa

Raad van de Europese Unie pn
Consell de la Unió Europea

Ram pn
Àries
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 21 maart tot ca. 20 april

Rechters pn
Jutges

Reto-Romaans n
romanx
(taal) Romaanse taal die gesproken wordt door 40.000 mensen in Zwitserland

Rijn /rɛɪ̯n/ /rɛːn/ pn
Rin
(toponiem: rivier) één van de langste en belangrijkste rivieren van Europa die op de grens ligt tussen Midden- en West-Europa

Ripuarisch n
fràncic ripuari
(taal) een Rijnfrankisch dialect dat behoort tot de Middelduitse dialectgroep

Rode Kruis pn
Creu Roja

Rode Zee pn
Mar Roja
langgerekte binnenzee, gelegen tussen Azië en Afrika

Roemeens /ruˈmens/ /ruˈmeːns/ adj
romanès
(demoniem) betreffende Roemenië of het Roemeens

Roemeens /ruˈmens/ /ruˈmeːns/ n
romanès
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Roemenië

Roemenië /ruˈmeni.jə/ /ruˈmeːni.jə/ pn
Romania
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten noorden van Bulgarije

Roma pn
romanins
alleen meervoud volk in Europa en Azië dat traditioneel een zwervend bestaan leidt

Romanes /romaˈnɜs/ n
romaní
(taal) een ander woord voor Romani, taal die door veel zigeuners wordt gesproken, verwant aan het Hindi

Rome /ˈro:mə/ pn
Roma
(toponiem) de hoofdstad van Italië

Romeins adj
romà
(demoniem) met betrekking tot Rome

Romeinse Rijk /roˈmɛɪnsə rɛɪk/ pn
Imperi romà
(geschiedenis) een historisch rijk dat op zijn hoogtepunt de gehele Middellandse Zeeregio in handen had

Roodkapje pn
Caputxeta Vermella

Rottumeroog pn
Rottumeroog

Rus n
rus
(demoniem) een inwoner van Rusland

Rusland pn
Rússia
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië

Russisch /ˈrʏsis/ adj
rus
(demoniem) betreffende Rusland of het Russisch

Russisch /ˈrʏsis/ n
rus
(taal) een Slavische taal die gesproken wordt in Rusland

Rwanda /ru.ˈwɑn.da/ /ru.ˈʋɑn.da/ /ˈrβ̞ɑn.da/ pn
Rwanda Ruanda
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt

SI-stelsel abbreviation
Sistema Internacional d'Unitats
1. Internationaal Stelsel van Eenheden

Saba pn
Saba

Sahara pn
Sàhara
(toponiem) grootste zandwoestijn op aarde, gelegen in Noord-Afrika

Saint Vincent en de Grenadines /sent.ˌvɪn.sɛnt.ɛn.də.χre.na.ˈdi.nəs/ pn
Saint Vincent i les Grenadines
(toponiem: land) land in het Caraïbisch gebied

Saksen pn
Saxònia
(toponiem) deelstaat in het oosten van Duitsland en vroeger van de Duitse Democratische Republiek

Salomo pn
Salomó
koning van Israël

Salomonseilanden /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛː.lɑn.də(n)/ pn
illes Salomó Illes Salomó
(toponiem: land) land in Melanesië, bestaande uit een aantal eilanden beoosten Nieuw-Guinea

Samaria pn
Samaria

Samoa /sa.ˈmo.wa/ pn
Samoa
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat

Samoaans n
samoana
(taal) een taal die gesproken wordt door 370.337 mensen in Samoa, Amerikaans-Samoa, Fiji, Nieuw-Zeeland, Tonga en de Verenigde Staten

Samogitisch n
samogitià
(taal) Baltische taal gesproken door 500 duizend mensen in Litouwen

Samuel pn
Samuel

San Marino /ˌsan maˈrino/ pn
San Marino
(toponiem: land) een dwergstaat in Italië met republikeinse staatsinrichting

Sanskriet n
sànscrit
(taal) klassieke taal en een van de officiële talen van India

Sao Tomé en Principe /saʊ̯.to.ˌme.je̞n.prɪn.ˈtsi.pə/ /ˌsa.o.to.me.ʔɛn.ˈprɪn.si.pə/ /ˌsʌu.to.me.ɛn.ˈprɪn.si.pə/ pn
São Tomé i Príncipe
(toponiem: land) land en eilandengroep aan de westkust van Afrika in de golf van Guinea

Saoedi-Arabië /sa.ˌu.di.ɑ.ˈra.bi.jə/ /zaʊ̯.di.ja.ˈra.bi.jə/ pn
Aràbia Saudita
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Azië

Sardinië n
Sardenya
(toponiem: eiland) een Italiaans eiland in de Middellandse Zee

Sardisch n
sard
(taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 1,3 miljoen mensen op Sardinië

Satan /ˈsatɑn/ pn
Satanàs

Saturnus pn
Saturn
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel
een van de Romeinse goden

Saudi-Arabië /saˌudiaˈrabijə/ pn
Aràbia Saudita
(toponiem: land) land in het zuidwesten van Azië

Saul /saˈul/ pn
Saül
(mannelijke naam) jongensnaam

Sava /ˈsa.va/ pn
Sava
(toponiem: rivier) een rivier in Zuidoost-Europa met een lengte van 940 km

Scandinavië pn
Escandinàvia
(politiek) Denemarken, Noorwegen en Zweden

Schelde /ˈsχɛldə/ pn
Escalda
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in de gemeente Gouy in noordelijk Frankrijk en door Henegouwen en Vlaanderen via Gent en Antwerpen naar de Noordzee stroomt

Schiermonnikoog pn
Schiermonnikoog

Schorpioen pn
Escorpió
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 oktober tot ca. 22 november

Schot n
escocès
(demoniem) een persoon afkomstig uit Schotland

Schotland /ˈsxɔtlɑnt/ /ˈsçɔtlɑnt/ pn
Escòcia
(toponiem) één van de delen van het Verenigd Koninkrijk

Schots n
escocès
(taal) een Engels dialect dat gesproken wordt in Schotland

Schots-Gaelisch /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lis/ /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lɪs/ /ˌsχɔts.χa.ˈe.lis/ n
escocès
(taal) Keltische taal die door ongeveer 60.000 personen wordt gesproken op de Schotse eilanden en in mindere mate in het westen van Schotland

Sefanja pn
Sofonies

Seine pn
Sena
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk. Zij heeft een lengte van 776 km en een stroomgebied van 79.000 km², en ligt geheel binnen Frans grondgebied

Semitisch /seˈmitis/ adj
semític
(Jiddisch-Hebreeuws) van de Semieten of het Semitisch
(taal) behorend of met betrekkint tot de taalfamilie waartoe het Arabisch en het Hebreeuws behoren

Senegal /ˈse.ne.ˌɣɑl/ /ˈse.ne.ˌχɑɫ/ pn
Senegal
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Servisch /ˈsɛrvis/ /ˈsɛrvɪs/ n
serbi
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Servië

Servië /ˈsɛrvi.jə/ n
Sèrbia
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Serviër /ˈsɛrvi.jər/ n
Serbi
(demoniem) een inwoner van Servië, of iemand afkomstig uit Servië

Servo-Kroatisch /sɛrvoːkroːˈaːtis/ n
serbocroat

Seychellen /se.ˈʃɛ.lə(n)/ /sɛɪ̯.ˈʃɛ.lə(n)/ pn
Seychelles
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek der Seychellen

Siberië pn
Sibèria

Siciliaans n
sicilià
(taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)

Sicilië /sɪˈsɪlɪʲə/ pn
Sicília
(toponiem: eiland) Italiaans eiland ten zuiden van het Italiaanse schiereiland

Sierra Leone /ˌsʲɛ.rɑ.le.ˈjo.ne/ /ˌʃæː.ra.le.ˈjo.nə/ /ˌʃɛ.ra.le.ˈjo.nə/ pn
Sierra Leone
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Sierra Leone

Silezië /siˈleziˌʲə/ pn
Silèsia
(geschiedenis) een historische regio in Midden-Europa die zich uitstrekt aan weerszijden van de midden- en bovenloop van de Oder

Singapore /sɪŋ.(g)ɣa.poːr/ /sɪŋ.gɑ.poːr/ /sɪŋ.gɑ.po̝ːr/ pn
Singapur
(toponiem: land) een stadstaat in Zuidoost-Azië

Sint Eustatius pn
Sint Eustatius

Sint Maarten /sɪnt.'maːr.tən/ pn
Sant Martí
(toponiem: eiland) eiland in het noordoostelijke gedeelte van de Caraïbische Zee

Sint-Petersburg pn
Sant Petersburg
(toponiem) een stad in Rusland, het voormalige Leningrad

Sirius pn
Sírius
(astronomie) de heldere (dubbel-)ster in het sterrenbeeld de 'Grote Hond'

Slangendrager pn
Serpentari
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u58m en 18u42m en tussen declinatie −30° en +14°)

Slavisch adj
Eslau

Slavisch n
Eslau

Sloveens /sloˈvens/ /sloˈveːns/ /sloˈweːns/ n
eslovè
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Slovenië

Slovenië /sloˈveni.jə/ /sloˈveːni.jə/ /sloˈweːni.jə/ pn
Eslovènia
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa

Slowaaks /slo.ˈwaks/ /slo.ˈʋaks/ /slo.ˈβ̞aks/ n
eslovac
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Slowakije

Slowakije /ˌslowaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloʋaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloβ̞aˈkɛː.jə/ pn
Eslovàquia
(toponiem: land) een land in Midden-Europa; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Sneeuwwitje pn
Blancaneu

Soedan /su.ˈdɑn/ /zu.ˈdaːn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Soendanees /sundaˈnes/ n
sondanès
(taal) taal die vooral in het westen van Java gesproken wordt

Somalisch n
somali
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Somalië

Somalië /so.'ma.li.jə/ pn
Somàlia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Somalische Republiek

Sorbisch n
sòrab
(taal) een groep Slavische talen die wordt gesproken in het oosten van Saksen en het zuidoosten van Brandenburg

Spaans /spaːns/ adj
castellà espanyol
(demoniem) met betrekking tot Spanje of het Spaans

Spaans /spaːns/ n
espanyol castellà
(taal) een Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's

Spaanstalig adj
castellanoparlant
Spaans als moedertaal hebbend

Spanjaard /ˈspɑ.ɲard/ /ˈspɑɲ.jart/ n
espanyol
(demoniem) een inwoner van Spanje, of iemand afkomstig uit Spanje

Spanje /ˈspɑ.ɲə/ /ˈspɑɲ.jə/ pn
Espanya
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland met als officiële naam: Reino de España

Spitsbergen pn
Svalbard
(toponiem: eiland) een Noors eiland

Spreuken /ˈspɾøkə(n)/ n
Proverbis

Sri Lanka /sri.ˈlɑŋ.ka/ pn
Sri Lanka
(toponiem: land) een republiek in Azië gelegen op een eiland ten zuiden van India

Steenbok pn
Capricorn
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 december tot ca. 20 januari

Steenbokskeerkring n
tròpic de Capricorn

Stier pn
Taure
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 20 april tot ca. 21 mei

Stille Oceaan pn
Oceà Pacífic Pacífic
(aardrijkskunde) de oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Stille Zaterdag pn
Dissabte Sant
(religie) (christendom) dag na Goede Vrijdag en voor Pasen

Stockholm pn
Estocolm
(toponiem) de hoofdstad van Zweden

Straat Torres pn
estret de Torres
(toponiem) zeestraat tussen het Australisch vasteland en Papoea-Nieuw-Guinea

Straatsburg n
Estrasburg
(toponiem) hoofdstad van de Franse regio Grand Est en thuisplaats voor diverse Europese instanties

Sudan /suˈdɑn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Sumatra pn
Sumatra

Suriname /ˌsy.ri.ˈna.mə/ pn
Surinam
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Swahili n
suahili
(taal) een Bantoetaal die veel gesproken wordt in Oost-Afrika

Swaziland /ˈswa.zi.ˌlɑnd/ /ˈsʋa.zi.ˌlɑnt/ /ˈsβ̞a.zi.ˌlɑnt/ pn
Swazilàndia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)

Sydney pn
Sydney
(toponiem) de grootste stad van Australië en de hoofdstad van de deelstaat Nieuw-Zuid-Wales

Syrië /ˈsi.ri.jə/ /ˈzi.ri.jə/ pn
Síria
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Arabische Republiek Syrië

T-shirt n
samarreta
(kleding) dun kledingstuk voor het bovenlichaam met korte mouwen en zonder kraag

Tadzjieks n
tadjik
(taal) de officiële taal van Tadzjikistan en een variant van het Perzisch

Tadzjikistan /taˈdʒikɪˌstɑn/ pn
Tadjikistan
(toponiem: land) een land in een land in Centraal-Azië met als hoofdstad Doesjanbe

Tagalog n
tagal
(taal) taal die op de Filipijnen gesproken wordt

Tahitiaans n
tahitià
(taal) een Polynesche taal uit de Oceanische tak van de Austronesische talen gesproken op Tahiti

Taiwan /tɑj'ʋɑn/ pn
Taiwan

Taiwanees n
taiwanès

Tallinn /'tɑlɪn/ pn
Tallinn
de hoofdstad van Estland

Talmoed /ˈtɑlmut/ n
Talmud
voor joden gezaghebbend commentaar bij het Oude Testament
(Jiddisch-Hebreeuws) verzameling van de amoraïtische discussies bij de Misjna, bestaand uit Misjna en Gemara samen
(Jiddisch-Hebreeuws) bekorting van: Talmoed Bavli

Talossaan n
talossana
(demoniem) een inwoner van Talossa

Talossaans adj
talossà
(demoniem) met betrekking tot Talossa of het Talossaans

Talossaans n
talossà
(taal) een kunsttaal gemaakt in 1980 door R. Ben Madison voor zijn micronatie Talossa

Tamil n
tàmil
(taal) taal die gesproken wordt in India, Sri Lanka, Singapore, en Maleisië

Tanger pn
Tànger

Tanzania /ˌtɑn.za.ˈni.ja/ pn
Tanzània
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan

Tasmanië pn
Tasmània

Tasmanzee pn
mar de Tasmània
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen Australië en Nieuw-Zeeland

Tataars n
tàtar
(taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Telugu n
telugu
(taal) een Dravidische taal met ongeveer 70 miljoen sprekers in India en de officiële taal van Andhra Pradesh, een deelstaat daarvan

Tenerife pn
Tenerife
(toponiem: eiland) het grootste eiland van de Canarische Eilanden, een tot Spanje behorende eilandengroep in de Atlantische Oceaan

Terschelling pn
Terschelling

Tessalonicenzen pn
Tessalonicencs
(religie) naam van twee boeken uit het Nieuwe Testament in de vorm van brieven van Paulus aan de christenen in Thessaloniki: 1 Tessalonicenzen en 2 Tessalonicenzen

Texaan n
texana
(demoniem) een inwoner van Texas, of iemand afkomstig uit Texas

Texel pn
Texel

Thai n
tailandès tai
(taal) de officiële taal van Thailand

Thailand /ˈtɑɪ̯.lɑnt/ /ˈtɛɪ̯.lɑnd/ pn
Tailàndia
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette

Theems pn
Tàmesi
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Engeland en de op een na grootste van Groot-Brittannië

Thora /ˈtora/ pn
Torà
de eerste vijf heilige boeken van de Tenach, die de kern van het joodse geloof uitmaken; dit zijn ook de eerste vijf boeken van het Oude Testament van de christenen
het geheel van teksten die voor het joodse geloof gezaghebbend zijn: de Tenach, en soms ook de verdere uitleg in Misjna, Talmoed en Midrasj;
de hele joodse leer

Thracisch n
traci
(taal) uitgestorven Indo-Europese taal uit de Balkan

Tiber pn
Tíber
(toponiem: rivier) de rivier die stroomt door Rome in Italië

Tibet pn
Tibet
(toponiem) voormalig land in Azië
autonome regio van de Volksrepubliek China die een deel van 1. omvat

Tibetaan n
tibetà
(demoniem) inwoner van Tibet, of iemand afkomstig uit Tibet

Tibetaans n
tibetà
(taal) een taal die wordt gesproken in Tibet en buiten Tibet door een grote groep vluchtelingen

Tigrinya n
Tigrinya
(taal) taal gesproken door meer dan 5 miljoen mensen in Eritrea, Ethiopië, Duitsland en Israël

Tilburg pn
Tilburg

Timorzee pn
mar de Timor
Randzee van de Indische Oceaan, gelegen tussen Noordwest-Australië en Timor

Timoteüs pn
Timoteu

Titus /ˈtitʏs/ pn
Titus

Togo /'to.ɣo/ /ˈto.χo/ pn
Togo
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Toki Pona n
toki pona
(taal) bepaalde minimalistische kunsttaal

Tokio pn
Tòquio
(toponiem) de hoofdstad van Japan

Tonga pn
Tonga

Toscane pn
Toscana

Trinidad en Tobago /ˌtrinidɑd ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaχo/ pn
Trinitat i Tobago
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied, officieel de Republiek Trinidad en Tobago

Triëst pn
Trieste

Troje pn
Troia

Tsjaad /tʃad/ /tʃat/ pn
Txad
(toponiem: land) een land in Centraal-Afrika, officieel de Republiek Tsjaad

Tsjechisch /ˈtʃɛxis/ /ˈtʃɛxɪs/ /ˈtʃɛχis/ n
txec
(taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Tsjechische Republiek

Tsjechische Republiek pn
República Txeca
(toponiem: land) een land in Midden-Europa

Tsjechië /ˈtʃɛxi.jə/ /ˈtʃɛχi.jə/ pn
Txèquia
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Tsjecho-Slowakije pn
Txecoslovàquia
(geschiedenis) (toponiem) een vroegere staat in Europa, ten zuiden van Polen (van 1918 tot 1993)

Tsjernobyl /tʃɛnobil/ pn
Txernòbil

Tsjetsjeens n
txetxè
(taal) een taal die in Tsjetsjenië gesproken wordt

Tsjetsjenië pn
Txetxènia
(toponiem) een autonome republiek van de Russische Federatie, gelegen in de Noordelijke Kaukasus

Tunesië /ty.ˈne.zi.jə/ /tʏ.ˈne.zi.jə/ pn
Tunísia
(toponiem: land) land in Noord-Afrika, officieel de Republiek Tunesië

Turijn pn
Torí
(toponiem) de hoofdstad van de regio Piëmont en de provincie Turijn

Turk /tʏrk/ n
turc
(demoniem) een inwoner van Turkije, of iemand afkomstig uit Turkije

Turkije /tʏrˈkɛɪ̯.jə/ /tʏrˈkɛː.jə/ pn
Turquia
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië

Turkmeens n
turcman
(taal) de taal die door de Turkmenen in Turkmenistan en Afghanistan gesproken wordt

Turkmenistan pn
Turkmenistan

Turks /tʏrks/ n
turc
(taal) een taal die vooral in Turkije gesproken wordt

Turkse lelie n
marcòlic
(bloemplanten) bepaald soort tuinplant, Lilium martagon uit de leliefamilie (Liliaceae )

Tuvalu /ˌtu.va.ˈlu/ pn
Tuvalu
(toponiem: land) een land in Oceanië

Tweede Wereldoorlog pn
Segona Guerra Mundial
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties

Tweelingen pn
Gèminis
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 21 mei tot 21 juni

U-bocht n
canvi de sentit
bocht van 180°

Uranus pn
Urà

Urdu n
urdú
(taal) officiële taal van Pakistan en een van de officiële talen van India

Uruguay /ˈu.ru.ˌgʋɑɪ̯/ /ˈu.ru.ˌgβ̞ɑɪ̯/ /ˈuruˌɡwe/ /ˌu.ru.ˈɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ pn
Uruguai
o (toponiem: land) een land in het zuidoosten van Zuid-Amerika, genoemd naar de gelijknamige rivier

Utrecht /ˈytrɛx/ /ˈytrɛxt/ /ˈytrɛχt/ pn
Utrecht
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Utrecht

VN /veˈɛn /vərˌenəxdəˈna(t)sis pn
ONU
wereldwijde organisatie waarin alle landen kunnen samenwerken

Vaderdag n
dia del pare
(feest) een dag waarop vaders extra verwend worden

Valencia pn
València

Valenciaans n
valencià
(taal) Catalaans zoals dat gesproken wordt in Valencia en omgeving

Valentijnsdag n
Dia de Sant Valentí
14 februari, de dag van de verliefden.

Vanuatu /va.nu.ˈwa.tu/ pn
Vanuatu
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Vanuatu

Vaticaanstad /vatiˈkanstɑt/ /vatiˈkaːnstɑd/ /vatiˈkaːnstɑt/ pn
Ciutat del Vaticà
(toponiem: land) land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel

Veiligheidsraad pn
Consell de Seguretat de les Nacions Unides
(politiek) orgaan van de Verenigde Naties met als primaire verantwoordelijkheid het handhaven van de internationale veiligheid en vrede

Venetiaans n
vènet
(taal) een taal die in de Veneto-regio gesproken wordt

Venetië / pn
Venècia
(toponiem) een stad en de bijbehorende provincie in het noordoosten van Italië

Venezolaan /ˌvenəzoˈlan/ /ˌvenəzoˈlaːn/ n
veneçolana
(demoniem) een inwoner van Venezuela

Venezuela /ˌvenəzyˈweːla/ /ˌvenəzyˈβ̞ela/ /ˌvenəzyˈβ̞eːla/ pn
Veneçuela
(toponiem: land) een land in het noorden van Zuid-Amerika

Venus pn
Venus
(astronomie) vanaf de zon de tweede planeet van ons zonnestelsel

Verenigd Koninkrijk /vəˈrenəχt ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /vəˈreːnəxt ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ /vəˈreːnɪx ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ pn
Regne Unit Regne Unit de la Gran Bretanya i Irlanda del Nord

Verenigde Arabische Emiraten /vɛrenəɣdə arabisə emiratən/ pn
Emirats Àrabs Units
(toponiem: land) land in het Midden-Oosten, officieel de Verenigde Arabische Emiraten

Verenigde Arabische Republiek pn
República Àrab Unida
unie van Egypte en Syrië van 1958 tot 1961, en de officiële naam van Egypte van 1961 tot 1971

Verenigde Naties n
Organització de les Nacions Unides

Verenigde Staten pn
Estats Units
(toponiem: land) een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'

Verenigde Staten van Amerika /və.ˌre.nəx.də.ˈsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmeː.ri.ka/ /və.ˌreɪ̯.nəχ.də.ˌsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmɪː.ri.ka/ /vɛ.ˌʁe.nɪx.də.ˈsta.tə(n).va.na.ˈmeː.ʁi.ka/ pn
Estats Units
(toponiem: land) een land dat een deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten, vaak kortweg Amerika genoemd

Victor pn
Víctor
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse en het ITU/NAVO-spellingalfabet voor de letter v

Vietnam pn
Vietnam

Vietnamees n
vietnamita
(taal) de officiële taal van Vietnam

Vissen pn
Peixos
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 19 februari tot 21 maart

Vlaams adj
flamenc
(demoniem) betrekking hebbende op Vlaanderen of de Vlamingen

Vlaams n
flamenc
(taal) Nederlands zoals dat in Vlaanderen gesproken wordt

Vlaams-Brabant pn
Brabant Flamenc
(toponiem: provincie) Belgische, Vlaamse provincie met als provinciehoofdstad Leuven

Vlaamse gaai n
gaig
(zangvogels) bepaald soort kraaiachtige vogel, Garrulus glandarius

Vlaanderen pn
Flandes
(geschiedenis) het gebied dat zich uitstrekt over een deel van Noord-Frankrijk, Noord-België en Nederland dat deel was van het graafschap Vlaanderen

Vlaming /'vlamɪŋ/ n
flamenc
(demoniem) een inwoner van Vlaanderen of iemand afkomstig uit Vlaanderen

Vlieland pn
Vlieland

Voerman pn
Cotxer
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u35m en 7u27m en tussen declinatie +28° en +56°)

Volapük n
volapük
(taal) een kunstmatige taal die in 1880 door Johann Martin Schleyer gemaakt werd

Volkenbond pn
Societat de Nacions

Vosje pn
Guineueta
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 21u28m en tussen declinatie +19° en +29°)

Vuurland pn
Terra del Foc
(toponiem: provincie) (toponiem: eiland) een archipel aan de zuidpunt van Zuid-Amerika

Waals adj
való
(demoniem) betrekking hebbend op Wallonië of de Walen

Waals n
való
(taal) een Gallo-Romaanse taal die verwant is aan het Frans en die in Wallonië gesproken wordt

Waals-Brabant pn
Brabant Való
(toponiem: provincie) Belgische, Waalse provincie met als provinciehoofdstad Waver

Waddenzee pn
Mar de Wadden
(toponiem) een binnenzee die aan de ene kant grenst aan de Waddeneilanden en de Noordzee en aan de andere kant begrensd wordt door het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken

Wales pn
Gal·les pais de Gal·les
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa

Walkure pn
valquíria
(mythologie) Germaanse strijdgodin uit de Noordse mythologie

Wallonië /ʋɑˈlonɪə/ pn
Valònia

Warschau pn
Varsòvia
(toponiem) hoofdstad van Polen

Waterman pn
Aquari
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat, van ca. 20 januari tot ca. 19 februari

Weegschaal pn
Balança
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 september to ca. 23 oktober

Weichsel pn
Vístula
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Polen

Weimarrepubliek pn
República de Weimar

Welsh n
gal·lès
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Wales

Welshe n
gal·lesa
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Wales, of een vrouw afkomstig uit Wales.

Wenen pn
Viena
(toponiem) de hoofdstad van Oostenrijk

Wereldgezondheidsorganisatie pn
Organització Mundial de la Salut

Wereldhandelsorganisatie pn
Organització Mundial del Comerç
(handel) (politiek) (economie) intergouvernementele organisatie die toeziet op de naleving van afspraken over de handel tussen landen

West-Australië pn
Austràlia Occidental
(toponiem) grootste van de Australische deelstaten, gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Perth

West-Bengalen pn
Bengala Occidental
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het oosten van het land. Hoofdstad is Calcutta

West-Europa pn
Europa Occidental
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd westelijk deel van Europa wat in ieder geval de landen Andorra, België, Frankrijk, Monaco en Nederland omvat

West-Europeaan n
europeu occidental
(demoniem) een inwoner van West-Europa, of iemand afkomstig uit West-Europa

West-Vlaams n
flamenc occidental
(taal) een verzameling Vlaamse dialecten gesproken in West-Vlaanderen en een klein deel van Nederland en Frankrijk

West-Vlaanderen pn
Flandes Occidental
(toponiem: provincie) Belgische, Vlaamse provincie met als provinciehoofdstad Brugge

Westelijke Sahara pn
Sàhara Occidental

Wijchen /ˈʋixə(n)/ pn
Wijchen

Wijsheid n
Saviesa

WikiWoordenboek pn
Viccionari
(wikitaal), (Wikimedia) de Nederlandstalige versie van Wiktionary

Wikipedia pn
Viquipèdia
(wikitaal), (Wikimedia) een door de Wikimedia Foundation gecreëerde rechtenvrije encyclopedie op het internet, die door iedereen te wijzigen en aan te vullen is

Wikipediaan n
viquipedista
(wikitaal), (Wikimedia) een gebruiker [2] op Wikipedia.

Wiktionary /ˈwikʃoˌnɛri/ /ˈʋɪkʃəˌnɛri/ pn
Viccionari
(wikitaal), (Wikimedia) deelproject van de Wikimedia Foundation met als doel het produceren van een compleet en rechtenvrij woordenboek en thesaurus in zoveel mogelijk talen

Willem /ˈwɪləm/ /ˈʋɪləm/ /ˈβ̞ɪləm/ pn
Guillem
(mannelijke naam) een jongensnaam
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter w

Wit-Rusland /wɪt.ˈrʏs.lɑnd/ /ʋɪt.ˈrʏs.lɑnt/ /β̞ɪt.ˈrʏs.lɑnt/ pn
Bielorússia
(toponiem: land) een land in Oost-Europa

Wit-Russisch /ˌwɪtˈrʏsɪs/ /ˌʋɪtˈrʏsis/ /ˌβ̞ɪtˈrʏsis/ n
bielorús belarús
(taal) een Slavische taal die vooral in Wit-Rusland wordt gesproken

Witte Donderdag pn
Dijous Sant
(religie) (christendom) dag voor Goede Vrijdag

Wotisch n
vòtic
(taal) Finoegrische taal die door de Woten in Ingrië gesproken werd

X-benen n
genoll valg
alleen meervoud (medisch) afwijking van de normale stand van de benen, waarbij de knieën naar binnen gericht zijn

Zacharia pn
Zacaries Zacarià
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Zacharia, zoon van Iddo, een hoofdrol speelt

Zagreb [ˈzɑː.greb] pn
Zagreb
(toponiem) hoofdstad van Kroatië

Zambia /'zɑm.bi.ja/ pn
Zàmbia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten

Zaïre /za.ˈiː.rə/ pn
Zaire

Zeeland /ˈzelɑnt/ /ˈzeːlɑnd/ /ˈzeːlɑnt/ pn
Zelanda
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Brabant, Zuid-Holland, België en de Noordzee grenst

Zeus /zœys/ pn
Zeus
(mythologie) Griekse god, hoofd der goden, heersend vanaf de berg Olympus

Zimbabwe /zɪm.ˈbɑ.b<sup>ʊ</sup>ə/ /zɪm.ˈbɑp.wə/ pn
Zimbabwe Zimbàbue
(toponiem: land) land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zimbabwe

Zoeloe n
zulú
(taal) Bantoetaal die door 12 miljoen mensen in Zuid-Afrika wordt gesproken

Zuid-Afrika /zœʏ̯t.'a.fri.ka/ /zœː'.dɑ.fri.ka/ /zœːt.'a.fri.ka/ pn
Sud-àfrica Àfrica del Sud
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen

Zuid-Afrikaanse heek n
lluç de Sud-àfrica
(voeding) de voor consumptie geschikte delen van Merluccius capensis

Zuid-Amerika /ˌzœʏ̯t aˈmɪːrika/ /ˌzœːd aˈmeːrika/ pn
Amèrica del Sud
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan

Zuid-Australië pn
Austràlia Meridional
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Adelaide

Zuid-Carolina pn
Carolina del Sud
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Carolina ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan de deelstaten Noord-Carolina en Georgia.

Zuid-Chinese Zee pn
mar de la Xina Meridional
is een randzee van de Grote Oceaan en ligt ten zuiden van China

Zuid-Europa pn
Europa Meridional
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd zuidelijk deel van Europa

Zuid-Holland /zœʏ̯.ˈtɔ.lɑnt/ /zœːt.ˈɦɔ.lɑnt/ /ˈzœːd.hɔ.lɑnd/ pn
Holanda Meridional
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Zeeland en de Noordzee grenst

Zuid-Korea /ˌzœʏ̯t koˈre.ja/ /ˌzœːt koˈre.ja/ pn
Corea del Sud
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden

Zuidereiland pn
Illa del Sud
(toponiem: eiland) grootste eiland van Nieuw-Zeeland, gelegen ten zuidwesten van het Noordereiland en ervan gescheiden door de Straat van Cook

Zuidpool pn
pol Sud
(aardrijkskunde) het met ijs bedekte landplateau rond 90 graden zuiderbreedte

Zwaan pn
Cigne
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 19u07m en 22u01m en tussen declinatie +28° en +61°)

Zwarte Zee pn
mar Negra
de zee die ligt ingeklemd tussen Europa en Klein-Azië

Zweden /ˈzweːdə(n)/ /ˈzʋedə(n)/ /ˈzβ̞eːdə(n)/ pn
Suècia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ adj
suec sueca
(demoniem) betreffende Zweden of het Zweeds

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ n
suec
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken in Zweden en delen van Finland.

Zwitser /ˈzwɪtsər/ /ˈzʋɪtsər/ /ˈzβ̞ɪtsər/ n
suís
(demoniem) een inwoner van Zwitserland, of iemand afkomstig uit Zwitserland

Zwitserland /ˈzwɪtsərˌlɑnd/ /ˈzʋɪtsərˌlɑnt/ /ˈzβ̞ɪtsərˌlɑnt/ pn
Suïssa
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans

Zürich pn
Zuric

aai n
carícia
streling, liefkozing waarbij je met je hand over de huid van een ander strijkt

aaien v
acariciar
overgankelijk zachtjes met de hand iets strelen als liefkozing

aak n
barcassa
v/m (scheepvaart) lang vaartuig met een platte bodem en een brede boeg meestal gebruikt om vracht te vervoeren, vrachtschip

aal n
ಹಾವುಮೀನು
mestvocht

aalbes n
grosella riber
(bloemplanten) Ribes rubrum een bes, oorspronkelijk uit het westen van Europa: België, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Noord-Italië en Noord-Spanje. Het is een bladverliezende struik, normaal 1 tot 1,5 meter hoog, soms 2 m, met een handlobbig blad met vijf lobben. De bloemen zijn onopvallend geelgroen en de eetbare bessen zijn vaak felrood, soms wit of roze

aals n
donzell
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )

aalscholver n
corb marí cormorà
(gentachtigen) benaming voor vogels uit het geslacht Phalacrocorax , pelikaanachtige en visetende zwarte watervogels die na een duik hun vleugels moet laten drogen in het bijzonder de soort Phalacrocorax carbo

aambeeld n
enclusa

aambeien n
morenes
alleen meervoud (medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus (benaming voor de aandoening)

aan adj
a
actief, in bedrijf

aan preposition
a
verbonden met, tegen, tegenaan

aanaarden v
calçar
overgankelijk (landbouw) de grond rondom ophogen, met aarde bedekken

aanbeeld n
enclusa
(techniek) (gereedschap) (metaalbewerking) het smeedblok waarop de smid het gloeiend metaal smeedt

aanbevelen v
saludar
overgankelijk over iets of iemand bij iemand (positief) vertellen en adviseren om datgene/diegene te gebruiken/in te schakelen

aanbevelenswaardig adj
recomanable
een aanbeveling verdienend, navolgenswaardig

aanbeveling n
recomanació

aanbidder n
admirador

aanbidding n
adoració
(religie) een verering, een eerbiedvolle bewondering, adoratie

aanbieden v
exposar
oferir
ditransitief iets gratis geven dus zonder geldelijke vergoeding, aanreiken, bieden, offreren, presenteren
overgankelijk iets tegen bepaalde voorwaarden of prijs verhandelbaar stellen

aanbod n
oferta
een aanbieding

aandacht n
atenció
(psychologie) gerichte belangstelling of interesse

aandachtig adv
devot
op een wijze de getuigt van aandacht en interesse

aandeel n
acció
(economie) waardepapier dat de mede-eigendom in het vermogen van een onderneming bewijst

aandeelhebber n
accionista
(economie) eigenaar van aandelen, actionaris

aandeelhouder n
accionista
(financieel) een houder van één of meer bewijzen van aandeel

aandelenmarkt n
mercat de valors
(economie) de handel in aandelen in het algemeen

aandenken n
record
een herinnering
een object ter herinnering ergens aan

aandrift n
impuls

aandrijven v
accionar
overgankelijk doen bewegen

aandrukken v
premsar
overgankelijk vaster drukken

aandurven /'ʔan.dɵr.və(n)/ v
gosar
overgankelijk de moed hebben om te beginnen met, durven te doen

aanduwen v
premsar
vaster duwen

aangeboren adj
innat
bij de geboorte verkregen eigenschappen

aangenaam adj
agradable
een positief gevoel oproepend

aangeven v
indicar
overgankelijk aanreiken, in handen geven

aangezicht n
cara

aangezien conjunction
atès que
geeft onderschikkend een reden aan.

aangrenzend adj
contigu
rechtstreeks grenzend aan iets anders

aanhalingsteken n
cometes
(taalkunde) leesteken om geciteerde woorden van die van de auteur te onderscheiden

aanhanger n
remolc
(transport) rijdend object dat achter de auto gehangen kan worden voor het vervoeren van goederen

aanhangwagen n
remolc

aanhouden v
arrestar
overgankelijk, (juridisch) arresteren

aanhouding n
detenció

aanklagen v
inculpar
overgankelijk, (juridisch) iemands handelingen bij een gerechtelijke instantie aanhangig maken.

aanklager n
acusador
(juridisch) iemand die een strafzaak aanspant

aanklampen v
abordar
(scheepvaart) enteren
overgankelijk aanspreken, vaak op hinderlijke wijze
inergatief aanhaken, zich net aan bij de rest voegen

aankomen v
arribar
ergatief een bestemming bereiken

aankomst n
arribada
de bestemming bereiken, het aankomen

aankondigen v
anunciar
overgankelijk bekendmaken, verklaren
overgankelijk voorspellen

aankondiging n
anunci

aanleg n
aptitud
geneigdheid, talent, begaafdheid

aanloop n
embranzida
(sport) een loop of tred voorafgaand aan een sprong, duik, enzovoort

aanmaken v
fabricar
overgankelijk een bepaalde substantie produceren

aanmelden v
inscriure's
wederkerend zich opgeven, melden dat je ergens aan deel wilt nemen
wederkerend (informatica) zich bekend maken met gebruikersnaam en wachtwoord

aanmeren v
amarrar

aanmoedigen v
alenar
overgankelijk moed inspreken, aansporen

aanname n
suposició

aanpasbaar adj
adaptable
in staat om zich aan te passen

aanpassen /ˈaːmpɑsə(n)/ v
adaptar
overgankelijk aansluiten, voegen naar, bruikbaar maken, passend maken

aanraakscherm /ˈanrakˌsxɛrm/ /ˈanrakˌsχɛrm/ n
pantalla tàctil
(techniek), (informatica) een beeldscherm dat ook als invoerapparaat voor een computer kan worden gebruikt door het scherm aan te raken

aanraken v
tocar
overgankelijk fysiek contact maken met iets

aanraking n
contacte
het aanraken

aanranding n
agressió sexual
een fysieke aanval op iemand met als doel seksuele handelingen af te dwingen

aanrecht n
marbre
vaste tafel met kastjes langs keukenwand voorzien van een waterbestendig aanrechtblad

aanroepen v
invocar
overgankelijk met roepen iemands aan aandacht vragen
overgankelijk bidden tot
(informatica) een subprogramma uitvoeren

aansmeren v
encolomar
ditransitief aanpraten, listig verkopen

aanspraak n
dret
(juridisch) het recht om het bezit of genot van iets te vorderen
pretensió
de gelegenheid om te praten

aansprakelijk adj
responsable
verantwoordelijk, om vergoeding of betaling aangesproken kunnen worden

aansprakelijkheid n
responsabilitat

aansteken v
encendre
overgankelijk doen ontbranden

aansteker n
encenedor
(gereedschap) apparaatje om vuur te maken

aanstelling n
nomenament
benoeming in een functie, dienst etc.

aanstrijken v
fregar

aantal n
nombre
een onbepaalde maar telbare hoeveelheid

aantekenboek n
llibreta

aantonende wijs n
mode indicatiu
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

aantrekkelijk adj
atractiu
bekoorlijk, fijn, leuk, knap

aantrekken v
atreure
overgankelijk, (natuurkunde) dankzij een kracht objecten naar zich toe doen bewegen
ergatief, (economie) een opwaartse trend, een stijgende lijn vertonen
posar-se
overgankelijk, (kleding) iets ~: kleding aandoen

aanvaardbaar adj
acceptable
te aanvaarden, acceptabel, gepast

aanval n
atac
een poging de tegenpartij geweld aan te doen of van zijn positie te beroven en daarbij de eigen positie te verbeteren

aanvallen v
atacar

aanvaller n
atacant
iemand of iets die aanvalt
davanter
(sport) een persoon in de voorste linie

aanvang n
començament

aanvangen v
començar
overgankelijk beginnen, starten

aanvankelijk adj
inicial
in het begin, oorspronkelijk

aanvoegende wijs n
mode subjuntiu
(taalkunde) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen

aanvullen /ˈanvʏlə(n)/ v
reomplir
overgankelijk het ontbrekende bijvoegen

aanvullend adj
suplementari
die of dat aanvult

aanwezig adj
present

aanwijzing n
encàrrec
inlichting of voorschrift over hoe men moet handelen

aanzienlijk adj
considerable
voornaam, groot, belangrijk, erg, niet te verwaarlozen

aap n
mico
(primaten) benaming voor soorten uit de orde primaten (Primates ) waartoe ook de mens behoort

aar n
espiga
bloeiwijze van granen
bovenste deel van de halm van gras- of graangewassen

aardaker n
guixó tuberós
(bloemplanten) bepaald soort plant, Lathyrus tuberosus uit het geslacht Lathyrus

aardamandel n
xufa

aardappel n
patata
(bloemplanten) bepaald soort plant, Solanum tuberosum , uit de nachtschadefamilie

aardappelpuree /ˈardɑˌpəɫpyˈre/ n
puré de patates
(voeding) een puree van zeer fijn gemaakte, met melk aangemengde aardappels

aardappelsalade n
amanida de patata
(voeding) een salade die gemaakt wordt uit aardappelen

aardas n
eix de la Terra

aardbei \ˈaːrt.bɛi̯\ n
maduixa
(fruit) eetbare vrucht van planten uit het geslacht Fragaria

aardbeiboom n
arbocer arboç
(bloemplanten) bepaald soort plant, Arbutus unedo uit de heifamilie Ericaceae , een tot 3 m hoge struik of zelden een tot 12 m hoge boom met een matgrijze, gegroefde stam

aardbeiklaver n
trèvol maduixer
(bloemplanten) bepaald soort plant, Trifolium fragiferum uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae of Fabaceae )

aardbeving n
terratrèmol sisme
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel

aarde /ˈardə/ n
terra
(astronomie) de wereld, de bewoonbare planeet van ons zonnestelsel
de grond waarin de planten groeien

aardewerk n
pisa

aardgas /artxɑs/ n
gas natural
een gas dat uit de aarde komt en dat grotendeels uit methaan bestaat

aardkorst /ˈart.kɔrst/ n
escorça terrestre
(geologie) het buitenste gedeelte van de planeet Aarde

aardkunde n
geologia

aardkundige n
geòleg
(beroep) een wetenschapper die de aarde, haar geschiedenis en de processen die haar vormen en gevormd hebben, bestudeert

aardmuis n
talpó muntanyenc
(knaagdieren) Microtus agrestis , een zoogdier uit de orde van knaagdieren

aardpeer /ˈartpɪːr/ n
nyàmera
(bloemplanten) bepaald soort zonnebloem, Helianthus tuberosus , die als vaste plant wordt gekweekt

aardrijkskunde /ˈardrɛiksˌkʏndə/ n
geografia

aards adj
terrestre
betrekking hebbende op de aarde, tot de aarde behorend

aardvarken /ˈaːrtfɑrkə(n)/ n
porc formiguer
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )

aardverschuiving n
esllavissada
(geologie) het naar beneden schuiven van een grote massa grond

aardwetenschap n
ciències de la terra

aardworm n
cuc de terra

aarmunt n
menta verda
(bloemplanten) sterk geurende, vaste plant, Mentha spicata uit de lipbloemenfamilie Lamiaceae

aarsmade /ˈarsmadə/ n
oxiür
(wormen) Enterobius vermicularis een kleine, maar onschadelijke, parasitaire rondworm (van ca. 5–10 mm lengte) die voorkomt in de darmen van de mens. Het wormpje is geelwit van kleur en is bij onvoldoende licht, en zonder een loep of een (binoculaire) microscoop, amper zichtbaar. Infecties met aarsmaden zijn herkenbaar aan de jeuk die in het gebied rond de anus (endeldarm) van de gastheer optreedt direct nadat een vrouwtje haar eitjes gedurende de nachtelijke uren op de huid van haar gastheer heeft afgezet. De verspreiding van de maden en de jeuk zijn alleen te voorkomen met een eenvoudige wormenkuur of door langdurige en strenge hygiënische maatregelen. De eitjes van aarsmaden worden het snelst verspreid via het intensieve lichamelijke contact tussen spelende kleuters en peuters. Besmetting met Enterobius vermicularis wordt enterobiasis genoemd

aartsbisdom /ˈaːrz.bɪz.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪs.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪz.dɔm/ n
arxidiòcesi arquebisbat
(religie) het belangrijkste gebied van een kerkprovincie, dat geleid wordt door de aartsbisschop

aartsbisschop /ˈaːrzbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsχɔp/ n
arquebisbe
(religie) (beroep) de voornaamste bisschop van een kerkprovincie

aartsdiocees /ˈaːrz.di.jo.ˌses/ /ˈaːrʦ.di.ʲo.ˌses/ n
arxidiòcesi
(religie) het belangrijkste gebied van een kerkprovincie, dat geleid wordt door de aartsbisschop

aartsengel n
arcàngel
(religie) een hemelgeest in een rang boven een engel

aartshertog n
arxiduc
(adel) een keizerlijke prins in het vroegere Oostenrijk-Hongarije

aartshertogdom n
arxiducat

aartshertogin n
arxiduquessa
(adel) adellijke titel, vrouw van een aartshertog

aartspriester n
arxipreste

aarzelen /ˈarzələ(n)/ v
dubtar
inergatief onzeker zijn, twijfelen

aarzelend adj
vacil·lant
met twijfel en onzekerheid

aarzeling n
hesitació
onzekerheid, twijfel, weifel

aas n
as
speelkaart die met A aangeduid wordt; vaak hoogste in het spel

aaseter n
carronyaire

aasgier /'as.xir/ n
voltor
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel, Neophron percnopterus , een van aas levende gier

abacus /ˈɑbɑkʏs/ n
àbac
(wiskunde) raam met staven waarop balletjes kunnen schuiven om kinderen te leren rekenen
(bouwkunde) dekplaat van een kapiteel

abattoir /a.bɑ.ˈtwaːr/ /ɑ.bɑ.ˈtβ̞ar/ n
escorxador
een bedrijf waar dieren geslacht worden

abbatiaal adj
abacial
betrekking hebbend op een abt of een abdij

abbreviatie n
abreviatura
afkorting, het inkorten van een woord of een frase

abces n
abscés
(medisch) een ophoping van pus in het lichaam, daarbij een onnatuurlijke holte vormend

abdicatie n
abdicació

abdij /ɑbˈdɛɪ̯/ /ɑbˈdɛː/ n
abadia
klooster met aan de leiding een abt of abdis

abdis /ɑbˈdɪs/ n
abadessa
(religie) bestuurster van een abdij

abdomen n
panxa

abdominaal /ˌɑbdoʊmiˈnaːɫ/ adj
abdominal
(medisch) de onderbuik betreffend

abductie n
abducció
wegvoering

aberratie n
aberració

ablatie n
ablació

ablatief /ˌɑb.la.ˈtif/ /ˌɑb.la.ˈtiːf/ n
ablatiu
(grammatica) de zesde naamval die onder meer de instantie aangeeft waarvan iets uitgaat of vertrekt

ablaut /ˈɑb.laʊ̯t/ /ˈɑp.lɔʊ̯t/ /ˈɑp.lʌʊ̯t/ n
apofonia
(taalkunde) de op het Indo-Europees teruggaande regelmatige afwisseling van bepaalde wortelklinkers in etymologisch verwante woorden en woorddelen, die niet door de klankomgeving wordt bepaald

abnormaal adv
anormal
ongewoon, bijzonder

abnormaliteit n
anormalitat
onregelmatigheid

abominabel /ɑbomɪˈnabəl/ adj
abominable
bijzonder slecht.

abonnee /ɑbɔ'ne/ n
abonat
iemand die op iets geabonneerd is

abonnement n
abonament

abonneren /ɑbɔ'nerə(n)/ v
abonar-se subsriure
wederkerend zich ~ op een abonnement aangaan

abortus /ɑ'bɔrtəs/ n
avortament

abortuskliniek n
clínica d’avortament

abrikoos n
albercoc albercoquer

abrikozenboom n
albercoquer
(bloemplanten) bepaald soort boom waaraan abrikozen groeien, Prunus armeniaca

abscis n
abscissa
(wiskunde) de afstand tot de opstaande as van een coördinatenstelsel

absint /ɑp'sɪnt/ n
absenta
(drinken) sterkedrank op basis van anijs, absintalsem Artemisia absinthium , venkel en een aantal aanvullende kruiden

absintalsem n
donzell
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermout en de (klassieke) absint.

absolutie /ɑpso'lysi/ n
absolució
het vergeven van de zonden

absoluut /ɑpso'lyt/ adj
absolut
niet beschouwd in betrekking tot iets soortgelijks
volledig, volkomen
beslist, zeker
geheel onafhankelijk en zonder binding met iets of iemand anders

absorberen /ɑpsɔr'berə(n)/ v
absorbir

absorptie n
absorció

abstractie /ɑp'strɑksi/ n
abstracció
een begrip dat los staat van de dagelijkse werkelijkheid

abstraheren v
abstraure
overgankelijk (kunst) van een herkenbaar figuratief beeld een minder herkenbaar of zelfs een non-figuratief beeld maken. Het is ook mogelijk om bij het abstraheren van beeldende aspecten zoals vorm, kleur, ruimte en licht uit te gaan

absurd /ɑpsʏrt/ adj
absurd
erg onlogisch

abt /ɑb/ /ɑpt/ n
abat
(religie) (beroep) het hoofd van een abdij

academie n
acadèmia

academisch /ɑkɑ'demis/ adj
acadèmic

acanthus n
acant

acarologie n
acarologia
(dierkunde) tak van de zoölogie die zich bezighoudt met de studie van mijten en teken, de orde Acarina

acceleratie n
acceleració
(natuurkunde) toename van de snelheid

accent n
accent
de manier waarop iemand de klanken uitspreekt

acclimatiseren v
aclimatar
ergatief aan een andere omgeving wennen

accommodatie n
acomodació
voorzieningen ten behoeve van het (aangenaam) verblijf van personen
aanpassing (aan de omstandigheden)

accordeon n
acordió
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd

accumulatie n
acumulació
ophoping

accumuleren v
acumular

accusatief /ˌɑkusaˈtif/ /ˌɑkyzaˈtiːf/ n
acusatiu
(grammatica) naamval voor het lijdend voorwerp

acerola n
acerola
(bloemplanten) bepaald soort plant, Malpighia emarginata uit de familie Malpighiaceae

acetaat n
acetat
(scheikunde) een ester of zout afgeleid van azijnzuur

aceton n
acetona
kleurloze vloeistof die als oplosmiddel wordt gebruikt met als chemische formule: C3H6O

acetylcholine /ˌɑsəˈtilxoˌlinə/ /ˌɑsəˈtiɫχoˌlinə/ /ˌɑsɛˌtylxoˈlin(ə)/ n
acetilcolina
(biologie), (scheikunde) een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen

acetyleen /ˌɑ.sə.ti.ˈlen/ n
acetilè
(scheikunde) een verbinding van waterstof en koolstof met de samenstelling H2C2, die als gasvormige brandstof voor het vormen van fel licht en hete vlammen gebruikt wordt

acetylsalicylzuur /xxxx/ n
àcid acetilsalicílic
(scheikunde) carbonzuur met een pijnstillende en koortsverlagende werking, onder de naam aspirine heel vaak gebruikt als geneesmiddel

achilleshiel n
taló d'Aquil·les
kwetsbare plaats of plek

achillespees n
tendó d'Aquil·les

acht cardinalNumeral
vuit huit
"8", het getal tussen zeven en negen

achtbaan /ˈɑxtbaːn/ n
muntanya russa
een attractie (meestal op de kermis) bestaand uit een karretje dat over een baan met bochten, stijgingen en dalingen rijdt

achtendertig cardinalNumeral
trenta-huit
"38", het getal tussen zevenendertig en negenendertig, dertig plus acht

achtendertigste ordinalAdjective
trenta-vuitè
nummer achtendertig in een rij.

achtentachtig cardinalNumeral
vuitanta-vuit
"88", het getal tussen zevenentachtig en negenentachtig, tachtig plus acht

achtentwintig cardinalNumeral
vint-i-huit
"28", het getal tussen zevenentwintig en negenentwintig, twintig plus acht

achtenveertig cardinalNumeral
quaranta-huit
"48", het getal tussen zevenenveertig en negenenveertig, veertig plus acht

achtenvijftig cardinalNumeral
cinquanta-vuit
"58", het getal tussen zevenenvijftig en negenenvijftig, vijftig plus acht

achtenzestig cardinalNumeral
seixanta-huit
"68", het getal tussen zevenenzestig en negenenzestig, zestig plus acht

achter preposition
darrere

achterblijver n
cuer

achterdochtig adj
suspicaç

achtergrond n
bagatge
de indirecte oorzaak van actualiteiten, de achterliggende oorzaak of betekenis

achterkleinkind /ˈɑxtərklɛɪŋkɪnt/ n
besnet
(familie) het kind van iemands kleinkind

achterland n
rerepaís
(economie) streek die geografisch verder weg ligt, maar economisch verbonden is met een voorliggende streek of stad, meestal aangeduid gezien vanaf zee

achterlaten v
abandonar deixar
overgankelijk dumpen, weggaan van, verlaten, niet meenemen

achterna /ɑxtər'na/ adv
darrere
iemand of iets volgend

achternaam n
cognom
een naam die van geslacht op geslacht en indien gewenst door het huwelijk overgedragen wordt

achtersteven n
popa
(scheepvaart) de achterzijde van een schip

achteruitkijkspiegel n
retrovisor mirall del mig
een spiegel aan een auto of (motor)fiets waarmee men de situatie op de weg achter zich kan zien

achtervoegsel /'ɑx.tər.vux.səl/ n
sufix
(taalkunde) een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

achtervolging n
perseguiment

achthoek n
octàgon
een vorm met acht hoeken

achthoekig /ɑxt'ɦukəx/ adj
octagonal
de vorm van een (meestal regelmatige) achthoek hebbend

achthonderd /ˈɑxtˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
vuit-cents
"800", het getal tussen zevenhonderdnegenennegentig en achthonderdeen, acht maal honderd

achting n
estima
aanzien, respect

achtste /ˈɑxstə/ n
vuitè

achttien cardinalNumeral
divuit
"18", het getal tussen zeventien en negentien, tien plus acht

achttiende ordinalAdjective
dihuité

acidose n
acidosi

acne n
acne

acoliet n
acòlit
(religie) in de Rooms-katholieke Kerk een misdienaar die ouder is dan 16 jaar
aanhanger

acrobaat n
acròbata
(beroep) artiest die allerlei moeilijke gymnastische toeren uithaalt (vaak werkend in een circus)

acroniem n
acrònim

acrylonitrilbutadieenstyreen n
acrilonitril butadiè estirè

acteur /ɑkˈtør/ n
actor
(beroep) persoon die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, toneelspeler, iemand die acteert

actie n
acció

actief /ɑk'tif/ adj
actiu
(druk) met iets bezig zijnde

actiefilm n
pel·lícula d'acció

actievoerder n
activista

actinium n
actini
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide

activeren v
activar
overgankelijk werkzaam maken

activiteit n
activitat
(natuurkunde) mate waarin radioactieve stoffen uiteenvallen, radioactiviteit

actrice n
actriu
(beroep) vrouw die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, vrouw die acteert

actualiteit n
actualitat

actueel /ɑktyˈwel/ adj
actual

acupunctuur n
acupuntura
(medisch) een Chinese behandelingsmethode waarbij, ter genezing van een kwaal of ter bestrijding van pijn, op bepaalde plaatsen naalden in de huid worden gestoken

acuut /aˈkyt/ adj
agut
plots ontstaan, op korte termijn verlopend, meestal ook spoedeisend ingrijpen vereisend

adamsappel /ˈadɑmzɑpəl/ n
garganxó
(anatomie) vooruitstekende gedeelte van het strottenhoofd bij de man

adaptatie n
adaptació
(medisch) (biologie) aanpassingsvermogen

addendum n
addenda
op zichzelf staande toevoeging aan een boek of ander document

adder n
escurçó
(reptielen) een bepaalde soort giftige slangen uit de familie van adders, Vipera berus
(scheldwoord), (figuurlijk) een gevaarlijk en onbetrouwbaar persoon

adel n
noblesa
(maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was

adelaar /ˈadəˌlar/ n
àguila àliga
(havikachtigen) benaming voor sommige soorten grote roofvogels

adelaarsvaren n
falguera (aquilina)

ademen /ˈa.də.mə(n)/ v
respirar
inergatief (biologie) de voor het leven nodige lucht inzuigen en weer uitdrijven

ademhalen /ˈa.də.ˌma.lə(n)/ v
respirar
inergatief door levende wezens inblazen en uitblazen van lucht om zuurstof te krijgen

ademhaling n
respiració
(biologie) uitwisseling van gassen door levende wezens

ademhalingssysteem n
aparell respiratori
(biologie) het systeem van luchtopname via de neus of mondholte, door de luchtpijp (trachea) met zijn vertakkingen naar de longen waardoor een organisme van zuurstof wordt voorzien

adenoom n
adenoma
(medisch) goedaardig klierweefselgezwel

ader n
vena
(anatomie) een vat waardoor zuurstofarm bloed vanuit de weefsels naar het hart beweegt

aderlating /ˈa.dər.la.tɪŋ/ /ˈaː.dər.laː.tɪŋ(g)/ n
sagnia
(medisch) de handeling van het aderlaten
(figuurlijk) een groot verlies

adhesie /ɑtˈhezi/ n
adhesió
(medisch) een vergroeiing van organen
(natuurkunde) onderlinge aantrekkingskracht tussen ongelijke moleculen zonder dat er sprake is van een chemische binding

adjectief n
adjectiu
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

adjectivum n
adjectiu
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

administratie /ˌɑtminɪsˈtrasi/ /ˌɑtminɪsˈtratsi/ n
administració
(bedrijfskunde) de plaats waar gegevens zorgvuldig worden vastgelegd zodat ze later terug te vinden of te controleren zijn
(politiek) beheer of bestuur

administratrice n
administrairitz

admiraal n
almirall
(militair) (beroep) opperbevelhebber van een oorlogsvloot

admiraliteit n
almirallat

admittantie n
admitància
(natuurkunde) (elektrotechniek) de reciproke complexe impedantie

adolescent n
adolescent
(medisch) jeugdig persoon, puber (met een leeftijd tussen de 15 en 20 jaar)

adopteren v
adoptar
overgankelijk een kind aannemen en verzorgen alsof het iemands eigen kind is

adoptie n
adopció

adoreren v
adorar
overgankelijk aanbidden, verafgoden, vereren

adres /aˈdrɛs/ n
adreça
aanduiding van de plaats, straat en huisnummer waar iemand woont of iets is gevestigd

adresboek n
llibreta d'adreces
een boek met alfabetisch en/of systematisch geordende adressen

advent /ɑtˈfɛnt/ n
advent
(religie) de tijd waarin de komst en wederkomst van Jezus Christus worden verwacht

adventskalender n
calendari d'advent
(kerst) (religie) de kalender bestaat vaak uit een platte kartonnen doos waarin 24 genummerde vakjes zijn aangebracht, elk nummer staat voor een datum van 1 tot 24 december, elke avond mag in de adventstijd een vakje met de juiste datum geopend worden en het daarin gevonden snoepje is dan van jou

adverteerder n
anunciant

advertentie n
anunci
een aankondiging in een krant, reclameblad, tijdschrift los van de redactionele inhoud

advies /ɑt'fis/ n
consell
een gegeven aanbeveling

adviseren /ɑtfiˈzerə(n)/ v
aconsellar
ditransitief raad geven aan

adviseur n
assessor
(beroep) deskundige die adviseert, een mentor, raadgever, raadsman, raadsvrouw

advocaat /ɑtfoˈkat/ n
advocat
(juridisch), (beroep) pleiter, verdediger in rechtszaken

advocate n
advocada
(beroep), (juridisch) vrouwelijke vorm van advocaat

aerodynamica n
aerodinàmica

aerofoon n
aeròfon
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die een toon voortbrengen door een trillende luchtkolom

aeroob adj
aeròbic
(biologie) zuurstof behoevend

aerosol /ˌæːroˈzol/ /ˌɛːroˈzɔɫ/ n
aerosol
(scheikunde) een colloïdale suspensie van deeltjes vloeistof of vaste stof in een gasvormig medium

af en toe adv
a vegades de vegades
op onregelmatige tijden, met tussenpozen

afasie n
afàsia
(medisch) het onvermogen te spreken

afbeelden v
copiar

afbijtmiddel n
decapant
chemisch product voor het zeer drastisch schoonmaken bijv. het verwijderen van verflagen. Ook te gebruiken voor het ontstoppen van een afvoer

afbreekbaarheid n
degradabilitat
het kunnen breken van een molecuul in kleinere atomen of moleculen

afdaling n
baixada

afdankertje n
deixalla
een voorwerp of persoon dat iemand wil weggooien maar dat door iemand anders toch nog als tweedehandsje gebruikt wordt (ook in figuurlijke zin)

afdingen v
regatejar
inergatief ~ op: door onderhandelen een prijs omlaag zien te krijgen

afdruk n
empremta
resultaat van het afdrukken op papier of ander materiaal

affectatie n
afectació
een schijnbare gemoedsgesteldheid die niet met de werkelijkheid overeenstemt, gemaaktheid
(meestal gebruikt in België) het toewijzen van een baan

affiniteit /ɑfiniˈtɛit/ n
afinitat
een geestelijke verwantschap
(scheikunde) de geneigdheid om verbindingen te vormen
(natuurkunde) de aantrekking die bij de aanraking van twee verschillende stoffen plaatsvindt

affix n
afix
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

affricaat /ˌɑfriˈkat/ n
africada
(taalkunde) een combinatie van twee medeklinkers, waarvan de eerste een plosief is en de tweede een homorgane wrijfklank

affuit n
encavallament

afgod /'ɑfxɔt/ n
ídol

afgrond /ˈɑfxrɔnt/ /ˈɑfχrɔnt/ /ˈɑvɣrɔnd/ n
abisme
een grote steile diepte

afhangen v
dependre
onpersoonlijk ~ van: naargelang iets verandert mee veranderen

afhankelijk adj
dependent

afhankelijkheid n
dependència

afkeurenswaardig /ˌɑfkørənsˈʋardəx/ adj
culpable
afkeuring verdienend

afkomstig adj
originari
komende van/uit

afkorting /ɑfkɔrtɪŋ/ n
abreviatura
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken

aflaat /ˈɑflat/ n
indulgència
(religie) een kwijtschelding van tijdelijke straffen die men zou moeten ondergaan na het sterven, binnen de rooms-katholieke traditie

afleiden v
distreure
overgankelijk de aandacht van iemand naar een ander onderwerp laten gaan

afleiding n
distracció
een gebeurtenis of activiteit die de gedachten op iets anders richt
derivació
(taalkunde) een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander
(wiskunde) een serie logisch uit elkaar volgende uitdrukkingen die laten zien hoe een bepaalde formule volgt uit definities en axioma's

afleveren v
lliurar
ditransitief brengen naar en achterlaten op de plek van bestemming

aflevering n
capítol
elk onderdeel van een tv-serie dat op regelmatige tijden wordt uitgebracht of uitgezonden

aflossen v
rellevar
overgankelijk de plaats innemen van, in zijn taak vervangen

aflossing n
pagament a termes
een bedrag waarmee een schuld wordt afgelost in termijnen

afmelden v
sortir
wederkerend (informatica) de sessie binnen een programma beëindigen

aforisme n
aforisme
(letterkunde) korte spreuk met een kernachtige boodschap

afpersing /ˈɑf.pɛr.sɪŋ/ n
xantatge
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

afranselen v
batre
overgankelijk mishandelen door middel van het toedienen van slaag

afrikaantje n
clavell de moro
een geslacht van eenjarige planten Tagetes , uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae ), waarvan vele tientallen soorten die van nature voorkomen in de warmere streken van Midden-Amerika en vooral in Mexico

afrit n
sortida
(verkeer) een verkeersweg waarlangs men van een autoweg of autosnelweg af kan rijden

afronden v
arrodonir
overgankelijk (statistiek) (economie) het vervangen van een getal met te veel decimalen door het meest dichtbije getal met het gewenste aantal decimalen
overgankelijk scherpe hoeken rond maken

afschaffen v
abolir suprimir abrogar renunciar a
overgankelijk tot een einde brengen

afscheiden v
secretar
overgankelijk een stof voortbrengen en afgeven aan de omgeving

afspelen v
tocar
overgankelijk opgenomen geluids- of beeldmateriaal opnieuw laten horen of zien
overgankelijk tot het einde toe spelen
overgankelijk iets door veelvuldig bespelen bederven en onbruikbaar maken
wederkerend zich ~: gebeuren, plaatsvinden

afspraak n
acord
een overeenkomst om elkaar te ontmoeten

afstammeling n
descendent

afstand /ˈɑfstɑnt/ n
distància
de (meetbare) ruimte tussen twee niet samenvallende objecten

afstandsbediening n
comandament a distància
(elektrotechniek) een toestel dat vanaf afstand een ander toestel bestuurt

afstoffen /ˈɑfstɔfə(n)/ v
desempolsar
overgankelijk ontdoen van stof

aft /ɑf/ /ɑft/ n
afta
een kleine zweer in de mond ten gevolge van een virus

aftreding n
dimissió
het ontslag nemen uit een ambt of functie

aftrekken v
restar
overgankelijk, (wiskunde) rekenkundige bewerking waarbij een getal met een getal verminderd wordt

aftrekking /ˈɑftrɛkɪŋ/ n
subtracció
(wiskunde) rekenkundige bewerking waarbij een getal van een ander getal afgetrokken wordt

afvaardigen /ˈɑˌfaːrdəɣə(n)/ v
delegar
overgankelijk iemand machtigen om iets te vertegenwoordigen, meestal een vereniging of een staat

afvallige n
apòstata

afvalligheid n
apostasia
het ontrouw worden aan zijn geloof

afwaswater n
aigua de fregar
het sop waarin met het eetgerei schoonmaakt of -gemaakt heeft

afwezig adj
absent
niet op een bepaald tijdstip en plaats

afwezigheid n
absència
het afwezig zijn op een bepaald tijdstip en plaats

afwijzing /'ɑfʋɛɪzɪŋ/ n
rebuig
een bericht dat op een voorstel of aanzoek niet ingegaan wordt

afzetten v
amputar
overgankelijk, (biologie): het leggen van eieren door vissen e.d

afzonderen /ˈɑfˌsɔnd(ə)rən/ v
aillar
overgankelijk afscheiden, scheiden

afzuigkap /ˈɑfzœʏχkɑp/ /ˈɑfzœːxkɑp/ n
campana d'aspiració
een huishoudelijk apparaat in de keuken dat de kookluchtjes moet afvoeren

agaat n
àgata
o (mineraal) een doorzichtige, maar soms ook opake variëteit van trigonaal kwarts en een subvariëteit van chalcedoon
m een stenen voorwerp bestaande of vervaardigd uit [1]

agenda /a.ˈɣɛn.da/ /a.ˈχɛn.da/ n
agenda
een notitieboek waarin afspraken genoteerd worden
een lijst van te bespreken punten op een vergadering

agentuur n
agència

aggregatietoestand n
estat de la matèria
(scheikunde) (natuurkunde) elk van de toestanden, afhankelijk van druk en temperatuur, waarin een stof kan voorkomen

agio n
àgio

agnosticisme n
agnosticisme

agnosticus n
agnòstic
(religie) iemand die ten aanzien van het bovennatuurlijke stelt dat dit niet te kennen valt

agnostisch adj
agnòstic

agoeti n
agutí
(knaagdieren) benaming voor Zuid-Amerikaans knaagdieren uit het geslacht Dasyprocta , die ongeveer 40 cm lang kunnen worden

agorafobie n
agorafòbia

agressie n
agressió

agressief adj
agressiu agressiva
geneigd om aan te vallen, het initiatief nemend en doordrijvend om een overwinning of resultaat te behalen

agressiviteit n
agressivitat
de neiging tot agressie
het agressief zijn

agrimonie /aɣriˈmoni/ n
agrimònia
(bloemplanten) benaming voor overblijvende, kruidachtige planten uit het geslacht Agrimonia dat behooort tot de rozenfamilie (Rosaceae )

agronomie n
agronomia
(landbouw) (wetenschap) studie van de landbouw

ahorn /a.ˈhɔrn/ n
acer
(bloemplanten) een boom of heester van het geslacht Acer

ahornsiroop n
xarop d'auró
(voeding) zoete stroop afkomstig van de esdoorn

aids n
SIDA
(medisch) (afkorting) een virusziekte waarbij het natuurlijke afweersysteem van het lichaam steeds verder afgebroken wordt

aker /'akər/ n
gla
(verouderd) eikel, vrucht van de eik

akkerkool n
herba de les mamelles
(bloemplanten) bepaald soort plant, Lapsana communis uit de composietenfamilie (Asteraceae )

akkerpaardenstaart n
cua de cavall petita

akkerwinde n
corretjola

akkoord n
acord
(muziek) samenklank van minimaal 3 verschillende tonen

akoestiek /ˌakusˈtik/ n
acústica
(natuurkunde) (muziek) de voortplanting van klank in een besloten ruimte en de ervaring die deze voortplanting bezorgd aan de luisteraar

aktetas n
cartera
platte en rechthoekige tas van stevig materiaal, geschikt voor papieren en boeken

al adv
ja
reeds

alarmeren /ɑlɑr'merən/ v
alarmar
overgankelijk door alarm oproepen of bijeenroepen

albast n
alabastre

albatros n
albatros
(buissnaveligen) benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae , grote zeevogels met lange vleugels

albe n
alba

albinisme n
albinisme
(biologie) het ontbreken van pigmentkleurstof in de huid

alchemie n
alquímia
(wetenschap) vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen

alchemist n
alquimista

alcohol n
alcohol
(scheikunde) elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding

alcoholisme n
alcoholisme

alcoholmisbruik n
abús de l'alcohol
de overmatige consumptie van alcoholische drank

alexandrijn n
alexandrí

alfa /ˈɑlfa/ n
alfa
aanduiding of markering van de eerste in een volgorde

alfabet n
alfabet abecedari
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde

alfabetisch /ɑlfɑ'betis/ adj
alfabètic
gerangschikt volgens de letters van het alfabet beginnend bij de A en eindigend bij de Z

alfabetiseren /ɑl.fa.bæː.tɪ.ˈzeː.rə(n)/ /ɑɫ.fa.be.ti.ˈzɪː.rə(n)/ v
alfabetitzar
overgankelijk lezen en schrijven aanleren

alfalfa n
alfals
(groente) ontkiemde zaden van luzerne Medicago sativa

algebra /ˈɑɫɣəbra/ n
àlgebra
(wiskunde) een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden

algemeen n
general

algoritme n
algorisme algoritme

alibi //ˈaː.liˌbi/ n
coartada
(juridisch) het kunnen aantonen dat men elders was tijdens het zich voltrekken van een misdaad, waardoor men uitgesloten kan worden van beschuldiging

alinea /aˈlinija/ n
alinea

alk /ɑlk/ n
cauet
bepaald soort zeevogel die veel op de zeekoet lijkt, maar een dikkere snavel heeft, Alca torda

alkaan n
alcà

alkali n
àlcali

alkaloïde n
alcaloide
(biochemie), (medisch) (scheikunde) een stikstof bevattende plantenbase (vaak giftig)

alkeen n
alquè

alkoof n
alcova
(bouwkunde) een kleine raamloze zijkamer, vaak gebruikt als slaapkamer

alleen /ɑl.ˈen/ adj
només
zonder gezelschap

alleen /ɑl.ˈen/ adv
només
slechts

allegorisch adj
al·legòric
betrekking hebbend op het uitbeelden van een abstract begrip

allel /ɑ.ˈlɛl/ /ɑ.ˈlɛɫ/ n
al·lel
(biologie) elk van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen

allergeen n
al·lergen
(medisch) stof die overgevoeligheid veroorzaakt

allergie /ˌɑlɛrˈɣi/ n
al·lèrgia
(medisch) een ziek makende reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen).

allergisch adj
al·lèrgic
(medisch) overgevoelig

allergologie n
al·lergologia
(medisch) wetenschap die allergieën bestudeert

alles indefinitePronoun
tot
al het mogelijke, de gehele verzameling of hoeveelheid zonder uitzondering

alleseter n
omnívor

alliantie n
aliança
een bondgenootschap, verbond

alligator n
alligàtor al·ligàtor
(reptielen) een grote krokodilachtige uit het geslacht Alligator

alliteratie n
al·literació

allochtoon adj
al·lòcton
(sociologie) uit een ander land of plaats afkomstig
(geologie) (van gesteenten) zich bevindend op een andere tectonische plaat na een overschuiving

allofoon n
al·lòfon
(taalkunde) een alternatieve vorm die een foneem in een bepaalde fonologische context aanneemt

alluviaal adj
al·luvial

alluvium /ɑˈlʏvijʏm/ n
al·luvió
(geologie) sediment van los materiaal (regoliet) dat door stromend water is afgezet

almacht /ɑɫmɑxt/ n
omnipotència
absolute macht, macht over alles

almachtig adj
omnipotent

almanak n
almanac

alnico n
alnico

alomtegenwoordigheid n
omnipresència

aloë n
àloe
(bloemplanten) benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaatHet natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.

aloë vera n
àloe vera
(bloemplanten) bepaald soort succulent, Aloe vera uit de affodilfamilie (Asphodelaceae )

alpaca n
alpaca
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Vicugna pacos uit Zuid-Amerika uit de familie van de kameelachtigen (Camelidae )
plata alemanya
(metallurgie) een zilverkleurige metaallegering met als voornaamste bestanddelen koper, nikkel en zink

alpenanemoon n
anemone alpina
(bloemplanten) bepaald soort overblijvende plant die te vinden is in de meeste Europese gebergtes, Pulsatilla alpina uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae )

alpineskiën v
esquí alpí
(sport) sport waarbij men op ski's een heuvel of berg afdaalt

alruin n
mandràgora
(bloemplanten) bepaald soort Zuid-Europese verdovende en bedwelmende overblijvende plant, Mandragora officinarum uit de nachtschadefamilie (Solanaceae ), die de giftige alkaloïden atropine en scopolamine bevat en vroeger werd gebruikt als narcoticum, pijnstiller en deels ook als hallucinogeen middel, onder meer in heksenzalf

als /ɑls/ /ɑs/ conjunction
si
indien

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel phraseologicalUnit
quan el gat no hi és, les rates ballen
(spreekwoord) als er geen toezicht is, doet men waar men zin in heeft

alsmede conjunction
així com
en ook

alstublieft adv
per favor
(formeel) toevoeging als beleefde aandrang bij een verzoek of versterking bij een bevel

alt n
contralt
m (muziek) lage vrouwenstem
m (muziekinstrument) (afkorting) altinstrument, vaak de altviool
v (muziek) vrouw die een altstem bezit

altaar n
altar
offertafel voor godsdienstige plechtigheden

alternatief /ɑltərnaˈtif/, /ɑltɛrnaˈtif/ n
alternatiu
een andere mogelijkheid of methode

alternator n
alternador

alterneren v
alternar
(medisch) elkaar afwisselen

althans conjunction
almenys
geeft in het gedeelte na althans meer specifiek (en tegengesteld) aan wat er bedoeld wordt, in ieder geval

altijd adv
sempre
op elk moment, blijven
telkens opnieuw
in elk geval

altruïsme n
altruisme

altruïstisch adj
altruista
zichzelf opofferend ten gunste van andere mensen

altviool /ˈɑltfiˌjoːl/ n
viola
(muziekinstrument) een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool

aluminium /alyˈminijʏm/ n
alumini
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

aluminiumbrons n
bronze d'alumini

alver n
alburn

alvleesklier n
pàncrees
(anatomie) een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen

amalgaam /amɑl'ɣaːm/ n
amalgama
(metallurgie) (medisch) legering van kwikzilver en een ander metaal, bijvoorbeeld zilver, vroeger veel gebruikt voor vullingen van kiezen

amandel n
ametlla
(plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit
ametller ametlla
(voeding) eetbare pit van de amandelvrucht

amandelboom n
ametller

amandelspijs n
massapà
(voeding) een mengsel van amandelen en suiker dat wordt gebruikt in o.a. gevulde speculaas en boterletters

amandelwolfsmelk n
lleteresa de bosc

amarant n
amarant
(bloemplanten) een geslacht Amaranthus van eenjarige, kruidachtige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae). Het geslacht komt met zo'n zestig soorten wijdverspreid voor van gematigde tot tropische streken. Tot het geslacht behoren verscheidene sier- en voedselgewassen
(voeding) zaden van Amaranthus cruentus , Amaranthus caudatus of Amaranthus hypochondriacus

amaril n
esmeril

amatrice n
aficionada
vrouw die iets als hobby doet en dus niet beroepsmatig

ambachtelijk adj
artesanal
volgens de methoden van het oude ambacht

ambarella n
spondias dulcis

ambassade n
ambaixada embaixada
(diplomatie) de officiële vertegenwoordiging van de ene regering in de hoofdstad van de andere

ambassadeur n
ambaixador
(politiek) (beroep), (diplomatie) iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.

ambitie /ɑmˈbi(t)si/ n
ambició

ambitieus adj
ambiciós
vol van de wens en het vertrouwen om iets te bereiken

ambivalent adj
ambivalent
op hetzelfde moment twee verschillende, meestal positieve en negatieve gevoelens hebbend

ambivalentie n
ambivalència
twee verschillende waarden of mogelijkheden hebbende

ambrozijn n
ambrosia

ambtenaar n
funcionari
(beroep) iemand die aangesteld is in een door de overheid beheerde dienst

ambulance n
ambulància
(verkeer), (medisch) voertuig om gewonden of zieken van en naar het ziekenhuis te brengen

ambulant adj
ambulatori
(medisch) in staat om te lopen

americium n
americi

amethist n
ametista
(mineraal) een vaak prachtig violet gekleurde vorm van kristallijn kwarts, die kleine hoeveelheden titaan en ijzer bevat

amfetamine n
amfetamina
(scheikunde) stimulerend middel, uit de groep van de wekaminen

amfibie n
amfibi
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen

amfibisch adj
amfibi
geschikt zowel voor in het water als op het land

amfitheater n
amfiteatre

amfoor n
àmfora
een door de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren

amfoteer adj
amfòter
(scheikunde) de eigenschap hebbend om zowel als zuur en als base op te kunnen treden

amine n
amina
(scheikunde) een organische verbinding die kan worden beschouwd afgeleid te zijn van ammoniak door vervanging van één of meer N-H-bindingen door N-C-bindingen

aminozuur n
aminoàcid

ammoniak n
amoníac
(scheikunde) een chemische verbinding van stikstof en waterstof met samenstelling NH3

ammonium n
amoni

ammoniumnitraat n
nitrat d'amoni
(scheikunde) NH4NO3, het ammoniumzout van salpeterzuur

ammunitie n
munició

amnesie n
amnèsia
(medisch) geheugenverlies

amnestie n
amnistia
(juridisch) een verklaring dat afgezien zal worden van strafvervolging voor een bepaalde groep

amnion n
amni
(anatomie) lamsvlies, het binnenste der eivliezen van het embryo in het moederlichaam

amoebe n
ameba
(protisten) eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes

amorf /a.'mɔrf/ adj
amorf
(materiaalkunde) zonder duidelijk geordende structuur

amplitude n
amplitud

amplitudemodulatie n
amplitud modulada

amputatie n
amputació

amputeren v
amputar
overgankelijk, (medisch) een lichaamsdeel chirurgisch verwijderen

ampère n
ampere

ampèremeter n
amperímetre
(natuurkunde) (elektrotechniek)(elektronica) een instrument om de elektrische stroom, uitgedrukt in ampère, te bepalen

amuseren v
divertir
overgankelijk op aangename wijze een indruk op iemand maken, iemand doen (glim)lachen

amylase n
amilasa

anaal adj
anal
(medisch) met betrekking tot de darmuitgang van de mens

anabolisme n
anabolisme
(biologie) opbouw bij de stofwisseling waarbij simpele stoffen omgezet worden tot chemisch ingewikkeldere stoffen

anachoreet n
anacoreta

anachronisme n
anacronisme

anachronistisch adj
anacrònic
niet passend in de tijdsvolgorde of in de periode waarin het wordt gepresenteerd

anaconda /anaˈkɔnda/ n
anaconda
(reptielen) zeer grote en zware wurgslang uit het geslacht Eunectes in het bijzonder Eunectes murinus

anafylaxie /ˌa.na.fi.lɑkˈsi/ n
anafilaxi
(medisch) een medische term voor een snelle systemische allergische reactie

anagram n
anagrama

anale seks n
sexe anal
(seksualiteit) seks waarbij de anus en het rectum een rol spelen

analfabeet n
analfabet
iemand die niet kan lezen of schrijven

analfabetisme n
analfabetisme
het niet kunnen lezen of schrijven

analgeticum n
analgèsic
(medisch) pijnstillend middel

analist n
analista

analogie n
analogia
een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking

analyse /ɑnɐ'liːzə/ n
anàlisi

analyseren v
analitzar
overgankelijk gedetailleerd en nauwkeurig bekijken

anamnese n
anamnesi
(medisch) een vraaggesprek naar de ziektegeschiedenis

anamorfose n
anamorfosi

ananas n
pinya ananàs
(fruit) Ananas comosus (ook: Ananas sativus), een vrucht van de ananasplant

anarchisme n
anarquisme

anarchistisch adj
anàrquic
(politiek) (filosofie) betrekking hebbend op of volgens het anarchisme

anatomie n
anatomia

anatomisch adj
anatòmic
(medisch) met betrekking tot de anatomie

anatoom n
anatomista
(beroep), (medisch) een persoon die kennis draagt van de (menselijke) anatomie

ander adj
l'altra
niet deze

ander n
l'altra
diegene die je niet zelf bent

andesiet n
andesita

andijvie n
endívia
(plantkunde) (voeding) (groente) Cichorium endiva , een eetbaar eenjarig gewas dat nauw verwant is aan witlof

andoorn n
betònica

andreaskruis n
creu de Sant Andreu
(heraldiek) kruis van twee even lange, schuingeplaatste balken

androgynie n
androgínia

androloog n
andròleg

androïde n
androide

anekdote /a.nɛg.ˈdo.tə/ n
anècdota
(letterkunde) een amusant, kort verhaal

anekdotisch adj
anecdotari

anemie n
anèmia
(medisch) bloedarmoede, een gebrek aan rode bloedcellen

anemisch adj
anèmic
(medisch) aan bloedarmoede lijdend

anemoon /ɑnəmon/ n
anemone
(plantkunde) een plant van het geslacht Anemone

anesthesie n
anestèsia

angel n
ham
vishaak

angelologie n
angelologia
(religie) leer van de Engelen

angina pectoris n
angina de pit
(medisch) hartkramp, pijn op de borst

angiotensine n
angiotensina

anglicanisme n
anglicanisme

anglicisme n
anglicisme
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Engels of gevormd naar Engels voorbeeld

angst /ɑŋst/ n
por
het gevoel dat er onheil of gevaar dreigt

anijs n
anís
(bloemplanten) bepaald soort schermbloemige plant, Pimpinella anisum

anijszaad n
anís
(voeding) het zaad van de anijsplant

anion n
anió

anjer n
clavell

anker n
àncora
(scheepvaart) onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker
(bouwkunde) ijzeren voorwerp om muren, kozijnen en balken onderling te verbinden bijv. muuranker, balkanker, bintanker, blindanker, gevelanker, gripanker, haakanker, klauwanker, kozijnanker, sieranker, spouwanker, steenanker, strijkbalkanker, ankerplaat
(techniek) boogvormig deel in een uurwerk, dat met zijn beide armen beurtelings tussen de tanden van het schakelrad grijpt

ankeren v
ancorar
inergatief (scheepvaart) het anker laten zakken met de bedoeling het schip hiermede aan de bodem van het vaarwater vast te leggen, voor anker gaan, voor anker leggen
iets vastmaken met ankers

annexatie /ˌɑnɛkˈsatsi/ n
annexió
het (met geweld) grondgebied toeëigenen

annexeren /ˌɑnɛkˈsɪːrə(n)/ v
annexar
overgankelijk het toeëigenen van een grondgebied

annonce n
anunci
aankondiging, bekendmaking (m.n. van een overlijdensbericht)

annuleren /ɑny'lerə/ v
anul·lar
overgankelijk iets afgelasten

anoniem adj
anònim
naamloos

anonimisering n
anonimització
verwijderen van gegevens die zouden kunnen leiden tot de identificatie van de persoon waarover het gaat

anorectisch adj
anorèctic
(medisch) lijdend aan of betrekking hebbend op anorexia nervosa

anorexia n
anorèxia
(medisch) magerzucht, eetstoornis

anorexie n
anorèxia
(medisch) verlies van eetlust

anorganisch adj
inorgànic
(scheikunde) niet tot de koolstofverbindingen behorend

anosmie /a.nɔsˈmi/ n
anòsmia

anoxie n
anòxia

ansjovis n
anxova

antenne n
antena
(natuurkunde), (elektronica) een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum

antibioticum n
antibiòtic

antichrist n
antichrist

anticlimax n
anticlímax
(letterkunde) een weinig spannende, soms teleurstellende ontknoping van het verhaal

antideeltje n
antipartícula
(natuurkunde) een deeltje waarvan een aantal fysische eigenschappen dezelfde zijn, maar andere eigenschappen (waaronder de lading) precies tegengesteld

antidepressivum /ˌɑntideprɛˈsivʏm/ n
antidepressiu
(medisch) een middel tegen ziekelijke neerslachtigheid

antidiabeticum n
antidiabètic
(medisch), (farmacologie) geneesmiddel ter behandeling van suikerziekte

antidotum n
antídot
(medisch) een tegengif

antiek adj
antic
oud, maar waardevol
met betrekking tot de klassieke Grieks-Romeinse oudheid

antiek n
antic
oude kunst-, sier- en gebruiksvoorwerpen, die verzameld en verhandeld worden

antifoon n
antífona
(muziek), (religie) vers dat gezongen wordt als inleiding of afsluiting van een psalm

antigeen n
antigen
(medisch) lichaamsvreemde afweeropwekkende stof

antiheld n
antiheroi
(letterkunde) een hoofdpersonage in een verhaal met niet de typerende positieve eigenschappen van een held

antilichaam n
anticós anticòs

antilope /ɑnti'lopə/ n
antílop
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor slanke holhoornige hoefdieren die voornamelijk in Afrika leven

antimaterie n
antimatèria
(natuurkunde) materie die in alles de omgekeerde eigenschappen heeft in vergelijking met de normale materie

antimoon n
antimoni

antioxidans n
antioxidant

antioxidant n
antioxidant
(scheikunde) stof die reacties tegengaat waarbij elektronen worden uitgewisseld

antipyreticum n
antipirètic
(medisch) (farmacologie) een koortswerend middel

antiquariaat n
llibreria d'ocasió
winkel of bedrijf dat oude en tweedehands boeken verhandelt en verkoopt

antisemiet n
antisemita
iemand die een hekel heeft aan joden

antisepticum n
antisèptic

antistollingsmiddel n
anticoagulant
(farmacologie), (medisch) een middel dat gebruikt worden om de natuurlijke stollingsneiging van het bloed te onderdrukken

antithese n
antítesi
(taalkunde) het tegenovergestelde, iets met een tegengestelde betekenis

antitoxine n
antitoxina

antivries n
anticongelant
een stof die veelal aan koelwater wordt toegevoegd om het vriespunt ervan te verlagen om bevriezen ervan te voorkomen

antoniem adj
antònim
het bezitten van een tegengestelde betekenis

antoniem n
antònim
(taalkunde) een woord waarvan de betekenis tegengesteld is aan die van een ander woord

antraciet /an.tra.ˈsit/ /ɑn.tra.ˈsit/ n
antracita
een vorm van steenkool die sterk verhit is geweest

antropologie n
antropologia

antropoloog n
antropòleg

antroponymie n
antroponímia
de studie naar de oorsprong van de voor- en familienamen van mensen.

antwoord /ˈɑnt.ʋɔːrt/ n
resposta
de reactie op een vraag, van repliek voorzien (mondeling of schriftelijk)

antwoordapparaat n
contestador automàtic

antwoorden /ˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
contestar respondre
overgankelijk het geven van een antwoord

anus n
anus
(anatomie) opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten

aorta /aˈɔrta/ n
aorta
(anatomie) de slagader die van het hart naar het lichaam, behalve de longen, loopt

apart adj
particular
op zichzelf, afzonderlijk van het andere, afgezonderd, gescheiden, afzonderlijk
bijzonder, opmerkelijk, oorspronkelijk, origineel, exclusief, speciaal

apathie n
apatia
(medisch) lusteloosheid, gebrek aan emotie, motivatie of enthousiasme

apenstaartje /ˈapəˌstartʃə/ n
arrova
(informatica) internetsymbool: @, at-sign

aperitief n
aperitiu
een eetlust opwekkende alcoholische drank die voor de maaltijd genuttigd wordt

apocalyps n
apocalipsi
(religie) einde van de wereld, zoals beschreven in het Bijbelboek Openbaringen

apocalyptisch adj
apocalíptic

apocrief adj
apòcrif
(bij uitbreiding) niet als gezaghebbend erkend, ongeloofwaardig, niet echt

apodictisch adj
apodíctic

apogeum n
apogeu

apologie n
apologia
een mondelinge of schriftelijke verdediging van een persoon, zaak of leer tegen onrechtvaardige aanvallen

apoptose n
apoptosi
(biologie) geprogrammeerde celdood

aporofobie n
aporofòbia

apostel /ɑˈpɔstəl/ n
apòstol
elk van de voornaamste twaalf leerlingen van Jezus en eerste verkondigers van het christendom

apostolisch adj
apostòlic

apostrof n
apòstrofe
(retorica) stijlfiguur waarbij de redenaar zich opeens direct richt tot een ander dan het eigenlijke publiek, meestal een afwezige persoon of een verpersoonlijkt voorwerp of idee

apotheek /apo'tek/ n
farmàcia
(medisch) plaats waar men geneesmiddelen en andere gezondheidsproducten kan kopen

apotheker n
farmacèutic

apparaat n
dispositiu
(techniek) een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft

appel /ɑ.ˈpɛl/ /ɑ.ˈpɛɫ/ /ˈɑ.pəl/ /ˈɑ.pəɫ/ /ˈɑpəɫ/ n
poma
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).

appelboom n
pomer
boom waaraan appels groeien

appelsap /ˈɑpəlˌsɑp/ n
suc de poma
o (drinken) een vruchtensap die uit appels bereid is

appelsien /ˌɑpəlˈsin/ n
taronja
(fruit) (België, Limburg) een sinaasappel

appeltaart n
pastís de poma
(voeding) gebak gevuld met stukjes vruchten van de appelboom

applaudisseren /ɑplɔudi'serə/ v
aplaudir
inergatief in de handen klappen om goedkeuring of bewondering te tonen

applaus /ɑ'plɔus/ n
aplaudiment
geklap in de handen als teken van goedkeuring of bewondering

april /ɑˈprɪl/ n
abril
(tijdrekening) vierde maand van het jaar

aquarel n
aquarel·la
(schilderkunst) verf op waterbasis
(schilderkunst) schildertechniek die gebruikmaakt van 1)
(schilderkunst) schilderij, meest op daartoe vervaardigd papier, gemaakt met 2) en 1)

aquarium /ɑˈkʋariˌʲʏm/ n
aquari aquàrium
glazen bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, lagere dieren en/of planten te verzorgen, te tonen en/of te kweken.

ara n
ara guacamai
(papegaaiachtigen) grote bontgekleurde vogel uit Zuid-Amerika

arachnologie n
aracnologia
(dierkunde) tak van de zoölogie die zich bezighoudt met de studie van de spinachtigen Arachnida

arbeid n
treball
(natuurkunde) energie die door een krachtbron geleverd wordt bij verplaatsing van een voorwerp

arbeiden v
treballar
inergatief werk verrichten met name met de handen

arbeider n
obrer
(beroep) iemand die voor een loon handmatige arbeid verricht

arbeidersbeweging n
moviment obrer

arbeidsloon n
salari
inkomsten die men ontvangt door het uitvoeren van werk

arbeidsrecht n
dret laboral
(juridisch) (economie) privaatrechtelijk vakgebied dat de contractuele aspecten van arbeidsverhoudingen en de rechtsposities van werknemers en werkgevers regelt

arbiter n
àrbitre

arbitrage n
arbitratge
(juridisch) het resultaat van het handelen van een arbiter

arbitrair adj
arbitrari

archaïsch adj
arcaic
behorend tot of betrekking hebbend op een zeer oud tijdperk

archaïsme n
arcaisme

archeologie /ˌɑr.xe.ˌjo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.xɛ.jo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.χe.ˌjo.lo.ˈχi/ n
arqueologia
(wetenschap) studie van de niet-geschreven overblijfselen van het verleden

archeoloog n
arqueòleg

archetype n
arquetip

archief n
arxiu

archipel n
arxipélag
(verouderd) een eilandenzee

architect n
arquitecte
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan

architectonisch adj
arquitectònic
betrekking hebbend op de architectuur

architectuur n
arquitectura
(kunst), de bouwstijl van een gebouw, bouwstijl

architraaf n
arquitrau

archivaris /ɑrxivaːrɨs/ n
arxiver
(beroep) een persoon die een archief beheert

archiveren v
arxivar
overgankelijk iets geclassificeerd opslaan om het later gemakkelijk terug te vinden

are n
àrea

arend n
àliga àguila
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen

argeloos adj
càndid
zonder zich van mogelijk gevaar bewust te zijn, naïef, onschuldig

arginine n
arginina

argon /ˈɑrɣɔn/ n
argó
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18

argument /ˌɑrɣyˈmɛnt/ n
argument
(communicatie) een aangevoerd feit in een discussie om een zienswijze te ondersteunen

aria n
ària

aristocraat n
aristòcrata
een persoon die lid is van de aristocratie; iemand met een adellijke titel

aristocratie n
aristocràcia
(politiek) regeringsvorm waarbij de heerschappij in handen is van een kleine groep, de zogenaamde aristocraten, waarvan wordt verondersteld dat zij van nature de meest geschikte bestuurders zijn

aristocratisch adj
aristocràtic
(adel) volgens de principes van een aristocratie

aritmie n
arítmia
(medisch) onregelmatige hartslag

ark /ɑrk/ n
arca

arm /ɑrṃ/ n
braç
dierlijk lichaamsdeel met dezelfde functie als de menselijke arm

armband n
braçalet

armleuning n
reposabraços

armoede /ˈɑrəmude/ n
pobresa
(economie) de toestand waarin iemand leeft die zeer weinig middelen voor zijn levensonderhoud heeft

armvol n
braçada
een hoeveelheid die men in één keer in zijn armen kan dragen

aroma /a'roma/ n
aroma
(voeding) (aangename) geur van spijzen, dranken, genotmiddelen enz

aromatisch adj
aromàtic
(medisch): met geurstof
(scheikunde): voldoend aan de regel van Hückel , volgens welke een organische verbinding aromatisch is als het molecuul aan de boven- en benedenzijde een ringvormige wolk van gedelokaliseerde π-elektronen heeft en het aantal daarvan 4n+2 is. (n = 0,1,2...)

arrangement n
arrangement
(muziek) een compositie geschikt maken voor een andere instrumenten, of een andere muzikale stijl.

arrestatie n
detenció
(juridisch) een aanhouding door de sterke arm der wet

arresteren v
arrestar
overgankelijk, (juridisch) van overheidswege in hechtenis nemen

arrogant adj
arrogant

arrogantie n
arrogància

arseen n
arsènic

artefact n
artefacte
een door mensenhand gemaakt kunstvoorwerp of -product
(geschiedenis) een bewerkt voorwerp uit prehistorische tijd
(medisch) een kunstmatig veroorzaakte misvorming; zelf toegebracht letsel

arterieel adj
arterial
(medisch) met betrekking tot de arteriën

arteriosclerose n
arteriosclerosi

artiest n
artista

artificieel adj
artificial
kunstmatig (ook (medisch))

artikel /ɑrˈtiːkəl/ n
article
(grammatica) woordsoort die standaard voor een zelfstandig naamwoord staat

artillerie n
artilleria
(militair) het wapen dat vuursteun geeft aan de eigen troepen

artisanaal adj
artesanal
(economie) op de originele of traditionele manier gemaakt, het is een juridisch niet beschermde en daarom vaak misbruikte term

artisjok n
carxofa carxofera
(bloemplanten) Cynara scolymus (groente) een soort plant waarvan de vlezige schutbladeren van de gesloten bloemknop als groente worden gegeten

artritis n
artritis
(medisch) gewrichtsontsteking

artrose n
artrosi
(medisch) een aandoening van het gewrichtskraakbeen

arts n
metge
(medisch) (beroep) een geneeskundige die bevoegd is een praktijk uit te oefenen

as n
cendra
(scheikunde) verbrandingsresidu b.v. vliegas, potas, loodas
overblijfsel van iets dat verbrand is
eix
(wiskunde) denkbeeldige lijn (aslijn) door het midden van een voorwerp, ruimte of vlak

asbak /ˈɑzbɑk/ n
cendrer
opvangbak voor as en peuken van sigaretten en sigaren

asbest n
asbest
(mineraal) verzamelnaam van een aantal silicaten met een vezelige structuur

ascetisme n
ascetisme

ascorbinezuur n
àcid ascòrbic

aseksualiteit n
asexualitat

asfalt n
asfalt

asiel n
asil

aspect n
aspecte
kant of zijde waar je naar kijkt (aan een kwestie of object)

asperge n
espàrrec
(bloemplanten) Asparagus officinalis subsp. officinalis een plant die in het wild vooral voorkomt in kuststreken en langs rivieren. De plant wordt vanwege de jonge scheuten geteeld als groente. Er zijn witte, groene en paarse asperges op de markt. De witte zijn onder de grond gegroeid en uit het licht gehouden, de groene en paarse asperges hebben wel zon gezien. In Noordwest-Europa zijn witte het meest gebruikelijk, in landen als Italië groene

aspirine n
aspirina
(medisch), (farmacologie) een middel tegen allerlei kwalen met als werkzame stof acetylsalicylzuur

assertief /ɑsɛrˈtif/ adj
assertiu

assertiviteit n
assertivitat
het opkomen voor jezelf zonder agressief over te komen

assimileren v
assimilar
overgankelijk doen opgaan van een minderheidsgroep in een gevestigde gemeenschap, waarbij de geabsorbeerde groep onderscheidende kenmerken verliest

assist n
assistència
(sport) beslissende voorzet bij een balsport m.n. bij voetballen waardoor een andere speler kan scoren

associatie n
associació

associëren v
associar
tot compagnon maken of nemen

assortiment n
assortiment
aanbod van producten door een leverancier

astaat n
àstat

astatium n
àstat
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool At en atoomnummer 85. Het is een metalliek zilverkleurig metalloïde

aster n
àster
(bloemplanten) een geslacht Aster uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae). Vanwege de prachtige bloei (in bloemhoofdjes) zijn er veel cultivars als tuinplant gekweekt

asterisk /ˈɑs.tə.ˌrɪs(x)/ /ˈɑs.tə.ˌrɪsk/ n
asterisc
typografisch symbool in de vorm van een sterretje in superscript met vijf of zes punten (* of ٭)

asteroïde n
asteroide
(astronomie) een klein vast hemellichaam dat net als een planeet om de zon draait

astma n
asma
(medisch) een ziekte die, door vernauwing van de luchtwegen, benauwdheid en hoestbuien veroorzaakt

astmapatiënt n
asmàtic
(medisch) iemand die lijdt aan de longziekte astma en last heeft van aanvallen van benauwdheid en hoesten

astrologie /ɑstrolo'gi/ n
astrologia
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde

astroloog n
astròleg
(beroep) een beoefenaar van de astrologie

astronaut /ˌɑstroˈnaʊ̯t/ /ˌɑstroˈnɔʊ̯t/ /ˌɑstroˈnʌʊ̯t/ n
astronauta
(ruimtevaart) (beroep) een (Amerikaanse) ruimtevaarder

astronomie n
astronomia
(wetenschap) de wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

astronomisch adj
astronòmic

astronoom n
astrònom

asymmetrisch adv
asimètric

asymptomatisch adj
asimptomàtic
(medisch) zonder ziekteverschijnselen

asymptoot /a.sɪmp.ˈtot/ n
asímptota
(wiskunde) een lijn die door een kromme of functie willekeurig dicht benaderd wordt, maar deze nooit raakt. De limiet naar oneindig van een functie

asynchroon adj
asíncron

ataxie /atɑkˈsi/ n
atàxia
(medisch) een onzekere gang bij het lopen

atelier n
taller
de werkruimte van een kunstenaar

atheïsme /ˌa.te.ˈjɪsmə/ /ˌɑ.te.ˈjɪsmə/ n
ateisme
(religie) de overtuiging of het geloof dat goden niet bestaan

atheïst /ˌa.te.ˈjɪst/ /ˌɑ.te.ˈjɪst/ n
ateu
een persoon die niet gelooft in het bestaan van goden

atlas /ɑtlɑs/ n
atles
satijn

atleet /ɑtlet/ n
atleta
(sport) iemand die grote prestaties op sportief gebied verricht

atletiek n
atletisme
sporttak waarin vooral lopen, springen en werpen aan bod komen

atmosfeer n
atmosfera
een gasvormig omhulsel van een planeet of maan
(eenheid) een natuurkundige eenheid voor de gasdruk

atmosferisch adj
atmosfèric

atol n
atol

atoom n
àtom

atoomkern n
nucli atòmic

atoomklok n
rellotge atòmic

atoommassa n
massa atòmica
(scheikunde) de massa van een atoom, uitgedrukt in de atomaire massa-eenheid u

atoomnummer n
nombre atòmic
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald

atrium n
atri
(medisch) voorkamer van het hart
(bouwkunde) een centrale ruimte in een gebouw

atrofie n
atròfia
(medisch) verschrompeling van organen

attaché n
agregat

attest n
certificat
schriftelijk bewijs

attestering n
certificació
de keer dat men officieel verklaart of getuigt dat iets voldoet aan de gestelde eisen

attitude n
actitud
een houding; een denkwijze; een opstelling

attometer n
attòmetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−18 meter of 0,000.000.000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool am

attributie n
atribució

attributief /ɑtrɪbʏˈtif/ adj
atributiu
(taalkunde) bijvoeglijke bepaling, attribuut (woordgroep die een eigenschap definieert van een gerelateerd element)

attribuut n
atribut
(informatica) tot het wezen (de entiteit) behorende eigenschap

aubergine /obɛrˈʒinə/ n
albergínia
(groente) purperachtige, vlezige vrucht van deze plant

audiovisueel adj
audiovisual
zichtbaar en hoorbaar

auditief adj
auditiu
(medisch) met betrekking tot het gehoor

auermetaal n
ferroceri

augurk /ʌuˈɣɵrk/ /ʌˈʝʏrk/ n
cogombret
(bloemplanten) (voeding) Cucumis sativus een vrucht van de plant Cucumis sativus uit de komkommerfamilie die wordt ingelegd in azijn of pekel om te fermenteren. De vers gegeten komkommer en de augurk zijn verschillende cultuurvormen van dezelfde soort met verschillende eigenschappen. De vruchten die gebruikt worden voor het maken van de augurk zijn kleiner en hebben over het algemeen een dunnere schil dan de vers gegeten komkommer. De augurk mag geen smaak van zichzelf hebben; de komkommersmaak moet geheel ontbreken

augustus /aʊ̯.ˈɣʏs.tʏs/ /ɑuˈɣʏstʏs/ /ɔʊ̯.ˈɣʏs.təs/ /ʌʊ̯.ˈχʏs.təs/ n
agost
(tijdrekening) de achtste maand van het jaar

aura /ˈʌurɑ/ n
aura
energieveld dat mensen en ook andere levende wezens zou omgeven
(medisch) beginverschijnselen van een astmatische of epileptische aanval

auscultatie n
auscultació
(medisch) luisteren naar lichaamsgeruis van bijv. hart of longen

ausculteren v
auscultar
overgankelijk (medisch) luisteren naar de geluiden in het lichaam

autarkie n
autarquia

auteur /ɑu̯tœːr/ n
autor
(beroep) persoon die aan de basis staat van een origineel geschreven werk

auteursrecht n
drets d'autor

authenticatie n
autenticació
(telecommunicatie) (informatica) het proces waarbij iemand nagaat of een gebruiker, een andere computer of applicatie daadwerkelijk is wie hij beweert te zijn

authenticiteit n
autenticitat

authentiek adv
autèntic

autisme ʌuˈtɪsmə ʌˈtɪsmə n
autisme
(psychologie) een ontwikkelingsstoornis in de hersenen, zich bij personen uitend in een moeilijk contact maken met de omgeving

autistisch /ʌuˈtɪstɪs/ /ʌˈtɪstɪs/ adj
autista
lijdend aan autisme

auto /ɑʊ̯to/ n
cotxe automòbil
(verkeer)(techniek) voertuig met drie of meer wielen, een motor en een carrosserie

auto-immuun adj
autoimmune
(medisch) met betrekking tot afweerstoffen gericht tegen de eigen lichaamsweefsels

autobiografie n
autobiografia

autobiografisch adj
autobiogràfic

autobus n
autobús
(verkeer) een groot voertuig voor het vervoeren van een groot aantal passagiers

autochtoon adj
autòcton
oorspronkelijk in een bepaald gebied thuishorend

autocratie n
autocràcia

autocratisch adj
autocràtic

autolyse n
autòlisi

automatisch adj
automàtic
niet bestuurd door de hand van de mens
vanzelfgaand
gedachteloos.

automatiseren v
automatitzar
overgankelijk automatisch doen werken

automatisering n
automatització

automatisme n
automatisme

automobilist n
automobilista
(verkeer) een bestuurder van een auto, chauffeur

autonomie /aʊ̯.to.no.ˈmi/ /ɔʊ̯.to.no.ˈmi /ʌʊ̯.to.no.ˈmi/ n
autonomia

autonoom /ˌʌʊtoˈnom/ adj
autònom
(politiek), (techniek), (filosofie), (medisch), (psychologie) op zichzelf staand, zelfstandig, onafhankelijk

autoped n
patinet

autopsie n
autòpsia
een lijkschouwing

autorijschool /ˈɑʊ̯.to.ˌrɛɪ.sxol/ n
autoescola

autoritair adj
autoritari

autrice /ɑu̯ˈtri.sə/ n
autora
(beroep) vrouw die origineel geschreven werk voortbrengt

aviair adj
aviari

avocado /ɑvoˈkado/ n
alvocat alvocater
(fruit) (voeding) Persea americana een tropische vrucht van de avocadoboom

avocadoboom /ˌavoˈkadobom/ n
alvocater
(plantkunde) Persea americana , immergroene boom uit Midden-Amerika die de avocadoperen voortbrengt

avond n
vespre capvespre poqueta nit
dagdeel tussen de middag en de nacht, ongeveer van 18:00 tot 22:00 uur

avondeten n
sopar
(voeding) een maaltijd die 's avonds genuttigd wordt

avondklok n
toc de queda
(politiek), (militair) verbod om zich op straat te begeven na een zekere tijd

avondlijk adj
de la tarda
gedurende de avond

avonturier n
aventurer
iemand die graag het avontuur opzoekt

avontuur n
aventura
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn

avontuurlijkheid n
afany d'aventures
neiging om ongewone dingen te willen beleven

axioma n
axioma
(wiskunde) een basisbegrip dat zonder bewijs aangenomen moet worden

ayatollah n
aiatol·là
de titel van een hoge sjiitische geestelijke

azalea n
azalea
sierstruik van het geslacht rhododendron

azijn /aˈzɛɪn/ /aˈzɛːn/ n
vinagre
(scheikunde) verkregen door oxidatie van verdunde alcohol (CH3-COOH) (wikidata: azijn )

azijnzuur n
àcid acètic
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH3COOH (wikidata: azijnzuur )

azimut /azimɵt/ n
azimut
(astronomie), (landmeetkunde) de hoek in het horizontale vlak, vaak met de noord- of zuidpool als uitgangspunt

azuur n
atzur

baai n
badia
(geologie) een landinwaartse uitstulping van een zee of oceaan

baal n
bala
een stapel bijeengebonden plantaardig materiaal zoals hooi of tabak

baan /baːn/ n
via
(verkeer) een verkeersweg of fysiek afgegrensd weggedeelte, voor rijverkeer of voor het opstijgen en landen van vlieg- en ruimtevaartuigen
(techniek) het rechthoekige bovenblad van een aambeeld
òrbita
(natuurkunde) het traject van een projectiel of hemellichaam

baard /baːrt/ n
barba
(haar) typisch mannelijke gezichtsbeharing op en rond de kin

baarmoeder n
matriu úter
(medisch), (anatomie) voortplantingsorgaan van vrouwen waarin de vrucht zich ontwikkelt

baarmoederhals n
coll uterí
(biologie) smal en buisvormig gedeelte van de baarmoeder dat aan een kant in de vagina eindigt en aan de andere kant overgaat in het baarmoederlichaam

baars n
perca
(straalvinnigen) Perca fluviatilis , roofvis met rode stekelvinnen, die voorkomt in zoetwater

babbelen v
xerrar
inergatief gezellig praten over zaken van weinig belang

babbittmetaal n
metall de Babbitt

baby /ˈbe.bi/ n
bebè
een mens in de eerste fase van zijn leven

babyfles n
biberó

bacil n
bacil
(medisch) (bacteriën) benaming voor soorten uit de klasse Bacilli die de vorm van een staafje of een komma hebben

back-up n
còpia de seguretat
(informatica) een reservekopie van bestanden en andere gegevens die wordt gemaakt voor het geval het origineel verloren gaat

bacterie n
bacteri

bacterievuur n
foc bacterià
(plantkunde) plantenziekte veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora

bacteriofaag /bɑkteriɔfaɣ/ n
bacteriòfag
(biologie) een virus dat bacteriën infecteert

bacteriologie n
bacteriologia
(biologie), (medisch) een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van bacteriën

bacteriologisch adj
bacteriològic

bacterioloog n
bacteriòleg
(biologie), (medisch), (beroep) een wetenschapper die zich bezighoudt met de bacteriologie

bacteriëmie n
bacterièmia
(medisch) de aanwezigheid van bacteriën in het bloed

bad /bɑt/ n
bany
(sanitair), (techniek) voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer

baden v
banyar
inergatief een bad nemen
overgankelijk in bad doen

badjas n
barnús

badkamer n
bany cambra de bany
(sanitair), (vertrek) een vertrek waar men zich kan wassen en verzorgen

badkleding n
vestit de bany banyador
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

badkuip /ˈbɑtˌkœy̆p/ n
banyera
(sanitair) een waterreservoir (kuip) waarin één of enkele personen zich kunnen wassen en baden

badminton n
bàdminton
(sport) sport waarbij een shuttle met behulp van een racket over een net geslagen moet worden

badpak n
banyador vestit de bany
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

bagage /ba.ˈɣaːʃ/ /ba.ˈχa.zʲə/ n
equipatge
een verzameling van eigendommen van een reiziger

bagagewagen n
carro de maletes
een aanhangwagen voor het vervoer van bagage

bagatelliseren v
minimitzar
overgankelijk iets ernstigs onbelangrijk doen voorkomen

bajonet n
baioneta
een steekwapen bovenop de loop van een geweer

bakbanaan /ˈbɑgbaˌnaːn/ n
plàtan de cuinar

bakboord n
babord
(scheepvaart) de linkerzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

bakeliet n
baquelita

baken n
balisa
een markering, meer in het bijzonder gebruikt in de lucht- en scheepvaart voor herkenningstekens

bakken v
fornejar
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter

bakker n
forner
(beroep) iemand die brood en taarten bakt om ze te verkopen

bakkerij n
fleca forn
(economie) (bedrijf) een werkplaats waar men brood, koek, banket en dergelijke, bakt in een oven, een broodbakkerij

bakpapier n
paper vegetal
(huishouden) (kookkunst) speciaal geprepareerd papier dat in de oven gebruikt wordt om te bakken etenswaar niet aan de bakplaat of de bakvorm te laten kleven (wikidata: bakpapier )

baksteen n
maó
(bouwkunde) uit klei of leem gebakken steen

bal n
pilota
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen
ball
een danspartij

balalaika n
balalaica
(muziekinstrument) een driesnarig Russisch tokkelinstrument

balanitis /balaˈnitɪs/ n
balanitis
(medisch) ontsteking van de eikel (glans penis) bij de man

balans n
equilibri
evenwicht.
balanç
(economie) een volledige opsomming van de waarde van alle bezit en alle tegoeden en schulden meestal aan het einde van een boekjaar

baldakijn n
dosser
stoffen overdekking als ornament, meestal boven een troon, altaar of hemelbed

balkaniseren v
balcanitzar
(politiek) een land staatkundig in kleine, onderling vijandige, onderdelen versnipperen

balken /ˈbɑlkə(n)/ /ˈbɑɫkə(n)/ v
bramar
inergatief (dierengeluid) het geluid van een ezel maken

balkon n
balcó
een bouwkundig onderdeel op een etage dat uit de gevel naar voren springt

ballade n
balada

ballast n
llast
(scheepvaart) vervanging van de nuttige lading door iets dat voldoende weegt om een schip te stabiliseren

ballenjongen n
aplegapilotes
(sport) een jongen die langs het veld staat om de spelers van (nieuwe) speelballen te voorzien

ballenmeisje n
aplegapilotes
(sport) een meisje dat langs het veld staat om de spelers van (nieuwe) speelballen te voorzien

ballet /bɑˈlɛt/ n
ballet
(dans) een artistieke dansvorm

ballingschap n
exili
gedwongen verblijf elders dan waar men thuis is

ballistiek n
balística
(wetenschap) leer die de banen van projectielen bestudeert

ballon n
globus baló
een feestartikel bestaande uit een dun rubberen zakje dat met gas of lucht kan worden gevuld

balpen n
bolígraf boli
(teken- en schrijfmateriaal) een pen die met een bal of kogel de inkt op het papier overbrengt

balsamicoazijn n
vinagre balsàmic

balsem n
bàlsam

balspel n
esport de pilota

balzak n
escrot
(anatomie) huidplooi waarin de testikels liggen

bamboe /'bɑmbu/ n
bambú
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn

bamboescheut n
brot de bambú

banaan n
banana plàtan
(fruit) een vrucht van de bananenboom, Musa

bananenrepubliek n
república bananera
(politiek) een van de Midden-Amerikaanse staten zoals Honduras, Nicaragua, El Salvador of Guatemala, eens zo genoemd vanwege de bananenindustrie die daar alles overheerste
(figuurlijk) (pejoratief) een in politiek en economisch opzicht corrupt en instabiel land, dat bovendien vaak rijk is aan grondstoffen

bananenschil n
pela de plàtan
de schil van een banaan

band /bɑnt/ /bɛnt/ n
neumàtic
ring om een voorwerp

bank /bɑŋk/ n
banc
(waterbeheer) een ondiepte in het water
(bouwkunde), (financieel) gebouw waarin een als bij [2] genoemde financiële instelling gevestigd is

bankbiljet n
bitllet
(financieel) een betaalmiddel uitgegeven door een (centrale) bank van papier of kunststof dat is bedrukt met een tekst waaruit een tegenwaarde blijkt

banket /bɑŋ'kɛt/ n
banquet
(voeding), (feest) een feestelijke en vaak ook officiële maaltijd

banketbakker n
pastisser
(beroep) een bakker die voornamelijk taarten, klein gebak en chocolade maakt

bankier n
banquer
(beroep) iemand die financiële diensten verleent

bankrekening n
compte bancari
(economie) (financieel) een rekening-courant bij een bank

bankroet n
bancarrota
de toestand van een rechtspersoon die, blijkens rechterlijk onderzoek, niet in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen

bankschroef n
mordassa
(gereedschap) een handig hulpmiddel om werkstukken in vast te houden

banneling /ˈbɑnəlɪŋ/ n
exiliat
persoon die op last van de regering zijn eigen land heeft moeten verlaten

banshee n
banshee

barbaar n
bàrbar

barbaars adj
bàrbar
strijdig met onze zeden en gewoonten

barbarisme /bɑrbɑˈrɪzmə/ n
barbarisme
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit een andere taal of gevormd naar een andere taal

barbeel n
barb
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in de middenlopen van rivieren, Barbus barbus

barbituraat n
barbitúric
(farmacologie) Een slaapmiddel in de vorm van een barbituurzuur verbinding

barcode n
codi de barres
(informatica) een op artikelen, verpakkingen afgedrukte reeks smalle en brede streepjes waarmee in gecodeerde vorm productinformatie is vastgelegd die met een scanner kan worden gelezen

bard /bɑrt/ n
bard
(middeleeuwen), (cultuur), (dichtkunst), (verouderd) een zanger en dichter bij de oude Kelten en Galliërs

baren v
donar a llum
overgankelijk op de wereld brengen

baret n
boina
(hoofddeksel), (militair) plat hoofddeksel zonder klep, o.a. in gebruik bij militairen

bariet n
baritina

bariton n
baríton
een man die een stem tussen bas en tenor bezit

barium n
bari

barnsteen n
ambre

barok n
barroc
een 17e eeuwse kunststroming die er naar streeft grootste, dramatische momenten en beweging uit te drukken

barometer /ˈbaroˌmetər/ n
baròmetre
(natuurkunde), (meteorologie) een instrument dat de luchtdruk meet, weerglas

baron n
baró
(adel) adellijke titel, in rang tussen jonkheer en burggraaf

barones n
baronessa
(adel) vrouwelijke baron

baronie n
baronia

barrage n
presa
(sport) een bij gelijke stand van een wedstrijd of partij toegevoegde beslissende ronde

barricade n
barricada
straatversperring die de doorgang door een straat onmogelijk maakt

barsten v
esclatar
ergatief heftig breken of uiteenspatten

baryon n
barió

bas-reliëf n
baix relleu

basaal adj
basal
fundamenteel
(medisch) aan of bij de basis liggend

basalt n
basalt
(geologie) een mafisch vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma

base /bazə/ /bes/ n
base
(scheikunde) een stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst: arrheniusbase
(scheikunde) een ion of molecuul dat de neiging heeft een proton op te nemen: brønstedbase

basilicum /baˈsilikəm/ n
alfàbega alfàbrega
(plantkunde) (kruid) Ocimum basilicum , een keukenkruid

basiliek n
basílica

basis n
base
grondslag
(wiskunde) grondvlak of grondlijn van een wiskundige figuur

basiskennis n
noció
de eerste beginselen van een onderwerp of vakgebied beheersen

basisonderwijs n
educació primària
(onderwijs) de reguliere scholing voor kinderen van 4 tot 12 jaar, dat op de basisschool gegeven wordt

basketbal n
basquetbol bàsquet
(sport) een sport gespeeld door twee teams van vijf spelers die punten scoren door een bal in de korf van de tegenstander te gooien
bal voor het spelen van basketbal

basmati n
arròs Basmati
geurige rijst uit India (wikidata: basmati )

bassaxofoon n
saxòfon baix
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

bassist n
baixista
(muziek), (beroep) iemand die contrabas speelt

bastaard n
bastard
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk

bataljon n
batalló

batist n
batista
een fijn, doorschijnend weefsel dat gemaakt kan zijn van linnen, wol, katoen, zijde of zelfs kunstzijde

batterij n
bateria
(elektronica) een elektrotechnische component waarin elektrische energie kan worden opgeslagen

bauxiet n
bauxita
een mineraal dat een belangrijk erts van aluminium vormt. Bauxiet bestaat voor een groot deel uit aluminiumoxide; daarnaast bevat het, afhankelijk van de oorsprong, ook verbindingen van titanium, ijzer en silicium

baviaan n
babuí
(primaten), Papio , een aap van het geslacht Papio (bavianen) binnen de familie Cercopithecidae met een korte staart en een vooruitstekende snuit

beademingsapparaat n
respirador mèdic

beantwoorden /bə.ʔˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
respondre
overgankelijk de reactie op een vraag geven

beatgeneratie n
Generació beat

bebaard adj
barbut
voorzien van een (lange) baard

bebossen v
aforestar
overgankelijk met bomen bedekken

becommentariëren v
comentar
van commentaar voorzien; kritiek hebben op

becquerel n
becquerel

bed /bɛd/ /bɛt/ n
llit
(meubel) een meubel gemaakt om in te slapen

bedankt interjection
gràcies
uitspraak om waardering en erkenning te tonen in dagelijks gebruik.

bedekken v
cobrir
overgankelijk iets over iets heen plaatsen zodat het niet zichtbaar is

bedelen v
pidolar
inergatief om een aalmoes vragen.

bederfelijk adj
perible
dat iets kan verrotten of vergaan en daardoor niet meer bruikbaar of eetbaar is

bederven /bə'dɛrvə(n)/ v
fer-se malbé
overgankelijk (figuurlijk) iets verpesten, verknoeien
overgankelijk iemand te veel verwennen
ergatief verrotten, oneetbaar worden

bedevaart n
pelegrinatge

bediening n
servei
de groep van personen die eten en of drinken brengen in een horecagelegenheid

bedlegerig /bɛdleɣərəɣ/ adj
allitat
niet in staat uit bed te komen

bedoeïen n
beduí
nomadische arabier

bedreigd adj
en perill
(biologie) mogelijk op het punt staand van uitsterven (als soort)

bedreigen v
amenaçar
een gevaar zijn

bedriegerij n
engany
het iemand met kwade bedoelingen in de waan brengen

bedrijf /bəˈdrɛɪ̯f/ /bəˈdrɛːf/ n
empresa
(bedrijfskunde) organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren

bedroeven v
adolorar
overgankelijk triest stemmen, verdriet aandoen

beek /bek/ n
rierol
een kleine, ondiepe, doorwaadbare waterloop

beeld n
imatge
driedimensionaal kunstwerk

beeldhouwer n
escultor escultora
(beeldhouwkunst), (beroep) een beoefenaar van de beeldhouwkunst

beeldhouwwerk /'beltɦɑʊʋɛrk/ n
escultura
(beeldhouwkunst) een kunstwerk vervaardigd door het houwen van steen

beeldscherm n
pantalla

been /beːn/ n
cama pota
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam
os
(anatomie) stof waaruit benen/botten bestaan

beenhouwer n
carnisser
(België) een verkoper van vlees

beenmerg n
medul·la òssia
(anatomie) een sponsachtige, rode substantie die zich in het binnenste van beenderen bevindt

beer /beːr/ /bɪːr/ n
ós
(roofdieren) groot viervoetig zoogdier uit de familie Ursidae

beerput n
pou negre
een put waarin fecaliën verzameld worden

beest /beːst/ n
bèstia
(dierkunde) dier, met de nadruk op het aardse, niet-menselijke aspect

beet /beɪt/ /beːt/ n
mossegada
m een samenklemming tussen de kaken

beetje /ˈbeːtʃjə/ n
un xic
kleine hoeveelheid

beflijster n
merla de pit blanc
(zangvogels) bepaald soort lijster, Turdus torquatus , die sterk op de merel lijkt met één duidelijk verschil, namelijk de witte band (bef) over de borst

begeerte n
desig
sterk verlangen naar iets, hebzucht

begeleiden /bə.ɣə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ /bə.ɣə.ˈlɛː.də(n)/ /bə.χə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ v
acompanyar
overgankelijk iemand op zijn weg vergezellen

begeleiding n
acompanyament
personen die iemand vergezellen of bewaken

begeren v
desitjar
overgankelijk sterk verlangen om iets te bezitten

begijnhof n
beguinatge
een hofje waar vrouwen als geestelijke zusters tezamen leefden, zonder een kloostergelofte af te leggen

begin /bəˈχɪn/ n
començament principi
het eerste deel, het op gang komen

beginnen v
començar
inergatief voor het eerst gaan doen

beginpunt n
punt de partida

beginsel /bəˈɣɪnsəl/ n
principi
regel waar je je in ieder geval aan wilt houden

begonia n
begònia
(bloemplanten) een geslacht Begonia van bloeiende planten uit de begoniafamilie

begraafplaats n
cementiri
een plaats waar overledenen begraven liggen

begrafenis n
enterrament
ceremonie waarbij een overledene in een kist aan de aarde wordt toevertrouwd, de ceremonie wanneer de laatste eer aan iemand wordt gegeven

begrafenisondernemer /bəˈɣrafənɪsɔndərˌnemər/ n
director de pompes fúnebres
(beroep) een persoon die meestal op verzoek van de nabestaanden, als die er zijn, de begrafenis van overledenen vanaf het afleggen tot en met de begrafenis of crematie verzorgt

begraven v
enterrar
overgankelijk iets onder de grond stoppen
overgankelijk een overledene in een kist aan de aarde toevertrouwen

begrijpelijk adj
comprensible

begrijpen /bə.χrɛɪ.pə(n)/ v
entendre
overgankelijk met het verstand vatten, snappen

begrip n
comprensió
het verstaan of begrijpen van iets

begroeten v
saludar
overgankelijk bij de ontmoeting een teken van erkenning en welwillendheid geven aan iemand

begroting /bəˈɣrotɪŋ/ n
pressupost
(financieel) raming van de te maken uitgaven voor de komende tijd

begunstigen v
afavorir
overgankelijk iemand al dan niet financieel voordeel schenken

beha /beˈɦaː/ n
sostenidor
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen dat de borsten ondersteunt

behagen /bə.ˈhaː.ɣə(n)/ n
agradar
het zich op zijn gemak voelen, het plezier aan iets beleven

behandelen v
tractar
overgankelijk medisch verzorgen

behandeling n
tractament
(medisch) een handeling gericht op herstel

beheerder n
administrador
(beroep) een persoon die een systeem (al dan niet beroepsmatig) regelt en onderhoudt

behoefte /ˈbə'huftə/ n
necessitat
iets wat benodigd of zeer wenselijk is

behoeven /bəˈhuvə(n)/ v
necessitar
overgankelijk nodig hebben

behoren v
pertànyer
onderdeel zijn van
absoluut ~ te onderdeel uitmaken van wat gebruikelijk is of tot de fatsoensnormen gerekend wordt, dienen, horen

behulpzaam adj
útil

beiaard n
carilló
(muziekinstrument) een in kerktoren, of vrijstaande klokkentoren (campanile), opgesteld muziekinstrument, dat bestaat uit een reeks van klokken en wordt bespeeld via een speciaal manuaal door een beiaardier, of ook wel door een mechaniek wordt aangestuurd

beige adj
beix

beignet n
bunyol
(voeding) gebak gemaakt van gefrituurd beslag dat ook wel gevuld kan worden met een vrucht, groente, vlees of vis zit

beitel n
cisell
(gereedschap) een staafvormig, scherp stuk gereedschap met een punt of wigvormige snede aan de "kopse kant"

bek /bɛk/ n
bec
(anatomie) snavel van vogels
morro
(anatomie) mond van dieren
(anatomie), (dysfemisme) mond van een mens

bekend adj
familiar
vertrouwd

bekennen /bəˈkɛnə(n)/ v
confessar
overgankelijk iets laak- of strafbaars toegeven

bekentenis n
confessió
(juridisch) een verklaring waarin men toegeeft een bepaalde daad gepleegd te hebben

bekerglas n
vas de precipitats

bekeuring n
multa
een boete die wordt opgelegd voor het overtreden van een wet

bekken n
pelvis
(anatomie) het gebeente tussen beide heupen

bekladden v
difamar
overgankelijk, (figuurlijk) iemands goede naam schaden

beklagen v
queixar-se
wederkerend zich ~: ontevredenheid uiten, klachten indienen

beklemtonen v
emfasitzar
overgankelijk de nadruk leggen op iets

beklimmen v
escalar
overgankelijk naar de top van iets, zoals een berg, klimmen

beknopt adj
breu
tot het belangrijkste en noodzakelijkste teruggebracht

bekritiseren v
criticar
overgankelijk kritiek uiten op iets of iemand, zeggen dat iets of iemand niet goed is

belachelijk /bəˈlɑɣələk/ /bəˈlɑχələk/ adj
ridícul
lachwekkend, om uit te lachen, idioot, bespottelijk, vreemd

belang n
interès
iets wat belangrijk is voor een persoon, iets wat iemand veel voordeel (of nadeel) kan opleveren

belangeloos /bəˈlɑŋəlos/ adj
desinteressat
uit liefdadigheid

belangrijk adj
important greu
van grote betekenis

belangstelling n
interès
bereidheid en verlangen aandacht aan iets te schenken

belasting n
impost
(juridisch) (financieel) door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie van die overheid
càrrega
(techniek) de mate waarin een machine belast wordt, ofwel het vermogen dat van de machine verlangd wordt door de aangesloten apparatuur

belastingbetaler n
contribuent
iemand die belasting betaalt (in de ogen van de rijken een sukkel)

belastingparadijs n
paradís fiscal

beledigen v
insultar
overgankelijk (nare) opmerkingen maken tegen of over een persoon die dat niet leuk vindt

belediging n
insult ultratge
een krenking van iemands gevoel van eer of eigenwaarde

beleefd adj
educat
van goede omgangsvormen getuigend, fatsoenlijk

beleefdheid n
cortesia
een sociale vaardigheid, die de omgang in de maatschappij vergemakkelijkt

beleg /bəˈlɛx/ n
setge
(militair) langdurige uitsluiting van de buitenwereld door een vijandige strijdmacht

belegeren v
assetjar
overgankelijk met een leger omsingeld houden

beleggen v
invertir
overgankelijk, (financieel) geld steken in een naar verwachting winstgevende onderneming [1] of in waardepapieren

beleid /bə.ˈlɛit/ n
política
een plan van aanpak voor het oplossen van problemen in de meest ruime zin

belemmeren /bəˈlɛmərə(n)/ v
impedir
overgankelijk een factor vormen die een gebeurtenis of handeling (bijna) onmogelijk maakt

belemmering n
obstacle
wat hinder en oponthoud veroorzaakt

beletselteken n
punts suspensius
(typografie) een leesteken bestaand uit drie puntjes (…) dat een ellips aanduidt

belezen adj
lletrat

belfort n
campanar
(bouwkunde), (middeleeuwen) een stedelijke wachttoren met een stormklok

belhamel /bɛlhaməl/ n
esqueller
(dierkunde) een gecastreerd mannelijk schaap dat met een bel om zijn nek vaak de kudde leidt

belichamen v
encarnar
overgankelijk een denkbeeld of gevoel vormgeven in iets tastbaars

belichten /bə.ˈlɪx.tə(n)/ /bə.ˈlɪχ.tə(n)/ v
il·luminar
overgankelijk licht schijnen op iets

bellen /ˈbɛlən/ v
dringar
inergatief de deurbel over laten gaan, schellen, aanbellen
door middel van een bel een signaal geven
door middel van een bel roepen

beloega n
balena blanca
(walvisachtigen) bepaald soort tandwalvis, de grondeldolfijn Delphinapterus leucas

belofte n
promesa
een mondelinge of schriftelijke verklaring waarin men iets belooft

belonen v
premiar
overgankelijk een prestatie of goede daad met geld of op een andere manier erkennen

beloning n
guardó

beloven v
promesa prometre
overgankelijk toezeggen dat iets gedaan zal worden

bemanning n
tripulació
de personen die het benodigde werk aan boord van een schip of vliegtuig verrichten

bemoeial n
fresseta
iemand die zich bemoeit met zaken van anderen (die hem niet aangaan)

benadering n
aproximació
(wiskunde) getalswaarde die voor een bepaald praktisch doel voldoende dicht in de buurt ligt van de exacte waarde van die grootheid

benadrukken /bəˈnadrʏkə(n)/ v
emfatitzar

beneden /bəˈnedən/ preposition
sota

benig adj
ossi

benijden v
envejar
overgankelijk wensen dat men zelf mocht hebben wat een ander heeft en met de nodige pijn ervaren dat dat niet het geval is, jaloers zijn

benijdenswaardig adj
envejable
dat iets de moeite waard is om benijd te worden

benoeming /bə.ˈnu.mɪŋ/ n
nomenament
het toewijzen van een ambt aan iemand

benzeen n
benzè

benzine /bɛn'zinə/ n
benzina
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel

beo n
minà

beoordelen v
jutjar
overgankelijk tot een oordeel komen over iets

bepalen v
determinar
overgankelijk vaststellen, voorschrijven, regelen
overgankelijk beslissend beïnvloeden

beperking /bə.ˈpɛr.kɪŋ/ n
restricció
iets dat ervoor zorgt dat er mogelijkheden begrensd worden

beproeven v
assajar
overgankelijk onderzoeken of het de juiste is

bereid adj
disposat
akkoord gaand, instemmend: bereid tot actie

bereik n
abast
de afstand die afgelegd kan worden, de invloed die uitgeoefend kan worden

bereiken /bə'rɛɪkən/ v
abastar
overgankelijk fysiek het doel halen
overgankelijk het informeren van personen

berg /bɛrx/ n
muntanya munt
(geologie) een substantiële opzichzelfstaande verhoging van de aardkorst
muntanya
(figuurlijk), (informeel) een grote hoeveelheid

bergachtig adj
muntanyós
met bergen

bergbeklimmer n
alpinista
(sport) iemand die zich toelegt op het alpinisme

bergeend n
ànec blanc
(eendvogels) Tadorna tadorna , een forse bijna gansachtige eend

bergen v
salvar
overgankelijk het in de haven brengen van een schip met problemen
overgankelijk in veiligheid brengen

berggeit n
isard
(evenhoevigen) een soort geit die leeft op rotsachtige ondergrond in de bergen

beriberi n
beri-beri
(medisch) ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (thiamine)

bericht n
missatge
(communicatie) overgebrachte mededeling, mogelijk over een recente gebeurtenis

berichten v
informar
overgankelijk van nieuws voorzien over iets, ergens inlichtingen over krijgen

beril n
beril

berin n
óssa
(roofdieren) vrouwelijk dier uit de berenfamilie, Ursidae

berispen v
retreure
overgankelijk op strenge wijze zeggen dat het gedrag wordt afgekeurd

berk /bɛrk/ n
bedoll beç
(plantkunde) geslacht Betula van katjes dragende loofbomen of struiken, kenmerkend is het in horizontale banden afschilferende schors

berkelium n
berkeli

beroemd /bə'rumt/ adj
famós
onder velen bekend en bewonderd

beroemdheid n
celebritat
iemand die bekend is bij een groot publiek

beroep n
professió
(economie) een bezigheid waarmee men de kost verdient
apel·lació
(juridisch) dringend verzoek om hulp of bijstand, appel

beroerte n
ictus
(medisch) een acute beschadiging van de hersenen die veroorzaakt wordt door een bloeduitstorting in de hersenen

berouw n
penediment
het betreuren van een eerdere kwalijke daad, spijt, schuldgevoel

beroven v
robar
overgankelijk iemand met geweld zijn bezit ontnemen

beryllium /bəˈrilijʏm/ n
beril·li berilli
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4

bes /bɛs/ n
baia
erfwoord (fruit) kleine vrucht

beschaamd adv
avergonyit
vol met de neiging zich te verbergen voor anderen, verlegen

beschadigen v
danyar
overgankelijk het toebrengen van schade

beschaving /bə.ˈsxa.vɪŋ/ /bə.ˈsχa.vɪŋ/ n
civilització
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen

bescheiden /bə'sxɛi(d)ə/ adj
modest
geen te hoge verwachtingen van zichzelf hebbend
niet de indruk makend te hoge verwachtingen van zichzelf te hebben
niet groots of talrijk

beschermen v
protegir
overgankelijk er zo goed mogelijk voor zorgen dat er niets verkeerd gebeurt

beschermheilige n
sant patró
een heilige onder wiens bescherming een bepaalde persoon of groep staat

bescherming /bə.ˈsxɛr.mɪŋ/ /bə.ˈsχɛr.mɪŋ/ n
protecció
een beveiliging

beschikbaar /bə'sxɪkbar/ adj
disponible
waarover beschikt kan worden, voorhanden

beschikbaarheid n
disponibilitat
De mogelijkheid om, indien nodig te kunnen beschikken over mensen, diensten of hulpmiddelen

beschimmelen /bəˈsxɪmələ(n)/ v
florir-se
ergatief aangevreten worden door schimmels

beschouwen v
considerar
overgankelijk bekijken als, beoordelen, vinden
wederkerend denken over

beschrijven v
descriure
overgankelijk in woorden uitdrukken

beschrijving /bə.ˈsrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛː.vɪŋ/ n
descripció
op schrift gestelde kenmerken van iets of iemand

beschuldigen /bəˈsxʌldəgə/ v
acusar
overgankelijk iemand de schuld geven van iets

beschuldigend adj
acusatiu
op een manier die aangeeft dat een ander iets verkeerds heeft gedaan

beschuldiging /bə.ˈsxʏl.di.ɣɪŋ/ /bə.ˈsxʏɫ.də.ɣɪŋ/ /bə.ˈsχʏɫ.də.χɪŋ/ n
acusació
het aangeven dat iemand iets moreel of gerechtelijk verkeerds heeft gedaan

besef n
consciència
een reëel bewustzijn, notitie

beseffen v
adonar-se
overgankelijk het reëel bewust worden van iets, zich realiseren

beslaan v
ferrar
overgankelijk een paard van een hoefijzer voorzien

beslag n
barreja
(kookkunst) vloeibaar deeg (mengsel van een vaste stof, zoals meel of kalk, met een vloeistof)

beslissen v
decidir
overgankelijk vaststellen wat er gaat gebeuren

beslissing /bə.ˈslɪ.sɪŋ/ n
decisió

besluiteloos adj
indecís
niet in staat een besluit te nemen en daardoor inactief

besluiten /bəˈslœytə(n)/ v
decidir
overgankelijk vaststellen hoe het moet, het maken van een keuze

besmetten /bə'smɛtə(n)/ v
infectar
overgankelijk blootstellen aan een ziektekiem, gif of radioactief materiaal en dan drager worden van de ziektekiem, gif of radioactief materiaal.

besnijden v
circumcidar
overgankelijk (bij mannen) de voorhuid van de penis verwijderen

besnijdenis /bəˈsnɛidənɪs/ n
circumcisió

besnord adj
bigotut
een snor dragend; in het bezit zijn van een snor

bespreking /bə.ˈspre.kɪŋ/ n
discussió
een mondeling overleg
een tekst met een oordeel, een rescensie

besprenkelen v
aspergir
overgankelijk druppels van een vloeistof ergens over strooien

bestaan v
existir
absoluut daadwerkelijk in het universum voorkomen, het zijn, mogelijk zijn

bestand n
fitxer
(informatica) een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking), computerbestand, databestand of gegevensbestand

bestek n
coberts
(huishouden) deel van het gerei waarmee het eten aan tafel behandeld wordt, als verzamelnaam voor messen, vorken en lepels

bestellen /bəˈstɛlə(n)/ v
encomanar
overgankelijk in de toekomst laten leveren door dat eerder af te spreken

bestemming /bə.ˈstɛ.mɪŋ/ n
destinació
het eindpunt van een route, het doel

bestialiteit n
bestialitat

bestuderen v
estudiar
overgankelijk je er grondig in verdiepen

bestuiving n
pol·linització

besturingssysteem n
sistema operatiu
(informatica) een geheel van systeemapplicaties dat de uitvoering van andere programma's bestuurt

bestuurder /bəˈstyrdər/ n
conductor
(beroep), (bedrijfskunde) een persoon die een bedrijf of organisatie leiding geeft

betaalrekening n
compte corrent
(financieel) bankrekening waarmee alle betalingen gedaan worden, dit is meestal ook de rekening waarop het loon wordt ontvangen

betalen /bə.ˈtaː.lə(n)/ v
pagar
ditransitief geld (of andere zaken) geven aan iemand om de kosten te voldoen

betaling /bə.ˈta.lɪŋ/ n
pagament
het overhandigen of overboeken van geld in ruil voor goed of dienst

betekenen v
significar
overgankelijk ergens voor staan, als inhoud hebben, veroorzaken

betekenis n
accepció significat
wat iets betekent, waar iets voor staat

beter /'beːtər/ adj
millor

beteuterd adj
avergonyit
teleurgesteld

betogen v
argumentar
overgankelijk een opvatting bepleiten door een serie argumenten als een verhaal presenteren

betoging /bə.ˈto.ɣɪŋ/ /bə.ˈto.χɪŋ/ n
manifestació
(politiek) openbare samenkomst van velen met als doel een steunbetuiging of protest te laten horen

betovergrootvader n
rebesavi
(familie) vader van een overgrootouder

betrekkelijkheid n
relativitat

betrekking /bə.ˈtrɛ.kɪŋ/ n
relació
band of relatie tussen personen of groepen

betreuren v
lamentar
overgankelijk leedwezen tonen over iets, iets jammer vinden

betreurenswaardig /bətrørən'swardəx/ adj
lamentable
waard betreurd te worden

betrouwbaarheid n
fiabilitat

betrouwbaarheidsinterval /bə.ˈtraʊ̯.bar.hɛɪ̯ds.ˌɪn.tər.ˌvɑl/ /bə.ˈtrɔʊ̯β̞.bar.ɦɛːts.ˌɪn.tər.ˌvɑɫ/ /bə.ˈtrʌʊ̯.bar.ɦɛɪ̯ts.ˌɪn.tər.ˌvɑɫ/ n
interval de confiança
(statistiek) een statistische intervalschatting voor een parameter

betweter /bɛtwetər/ n
setciències
persoon die meent alles beter te weten dan anderen

beuk n
faig
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fagus sylvatica , een Europese hardhoutboom die inheems is in de Benelux en tot 46 meter hoog kan wordenWordt ook gebruikt als (deel van de) aanduiding voor andere bomen uit het geslacht Fagus .

beukennootje n
faja
dim. tant. (voeding) vrucht van de beuk, Fagus sylvatica

beul /bøːl/ n
botxí botxina
(beroep) traditioneel de uitvoerder van overheidswege opgelegde lijfstraffen en aangesteld om ter dood veroordeelden te executeren
botxí
(pejoratief) wreedaard

beurs n
borsa
(economie), (handel) het beursgebouw waar effecten (waardepapieren) gekocht en verkocht worden
beca
(financieel) toelage voor iemand die studeren wil
fira
(financieel), (handel) tentoonstelling waar producenten in een bepaalde brache, nieuwe producten tonen, of het gebouw waarin zulke tentoonsellingen gehouden kunnen worden

beurt /bøːrt/ n
torn
gelegenheid of opdracht die bewust telkens aan een andere persoon uit een groep gegeven wordt

bevallen /bə.'vɑ.lə(n)/ v
plaure
ergatief iets als aangenaam ervaren

bevatten /be'vatən/ v
contenir
overgankelijk omvatten, in zich sluiten

beveiliging /bə.ˈvɛɪ̯.lə.χɪŋ/ /bə.ˈvɛɪ̯.lɪ.ɣɪŋ/ /bə.ˈvɛː.lə.ɣɪŋ/ n
protecció
de genomen maatregelen die er zo goed mogelijk voor zorgen dat er niets verkeerds gebeurt

bevel n
ordre
verplicht uit te voeren opdracht zonder enige tegenspraak; verbaal geuit gebod

beven v
tremolar
inergatief hard en heftig trillen door angst of door kou

bever n
castor
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis

bevestigen v
fixar
overgankelijk vastmaken

bevestiging /bə.ˈvɛs.ti.ɣɪŋ(g)/ /bə.ˈvɛs.tə.ɣɪŋ/ /bə.ˈvɛs.tə.χɪŋ/ n
confirmació
het bevestigen, het mededelen aan iemand dat iets is zoals gevraagd is of verondersteld wordt

beving n
tremolor
(seismologie) aardbeving, het trillen van de grond

bevoegd adj
competent

bevolking n
població
(demografie) alle inwoners van een bepaald land, staat of gebied

bevolkingsgroei n
creixement de la població
(demografie) de toename van de hoeveelheid bevolking

bevoordelen v
afavorir
overgankelijk iemand ~: aan iemand bijzondere gunsten verlenen

bevorderen v
ascendir
overgankelijk een hogere rang verlenen aan iemand
fomentar
overgankelijk aanmoedigen, promoten, stimuleren, verbeteren

bevorderlijk adj
favorable
de eigenschap bezittend iets te bevorderen

bevrediging n
satisfacció
de beantwoording aan een sterk verlangen

bevriezen /bə'vrizə(n)/ v
congelar
ergatief door afkoeling in vaste toestand komen
overgankelijk iets door afkoeling in vaste toestand doen komen

bevrijden v
alliberar
overgankelijk iemand of een bevolking van gevangenschap of onderdrukking verlossen

bevrijding /bə.ˈvrɛɪ̯.dɪŋ/ /bə.ˈvrɛː.dɪŋ/ n
alliberament
het vrij maken van mensen die gevangen gehouden of onderdrukt worden.

bevroren adj
gelat
door afkoeling in vaste toestand gekomen; volledig met ijs bedekt

bewaargeving n
lliurament
(juridisch) overeenkomst waarbij de nemer zich tegenover de gever verbindt een roerend goed dat de gever hem toevertrouwt, onder verplichting om het te bewaren en in natura terug te geven

bewaarnemer n
dipositari
(juridisch) iemand die een roerend goed voor een ander in bewaring ontvangt

bewaken /bə'wakə(n)/ v
custodiar
overgankelijk toezicht houden op de veiligheid van iets of iemand

bewaking /bə.ˈwa.kɪŋ/ /bə.ˈʋa.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞a.kɪŋ/ n
vigilància

bewapenen /bə.ˈwaː.pə.nə(n)/ v
armar
overgankelijk iets of iemand van wapens voorzien

bewaren v
conservar
overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet verloren raakt; behouden

bewegen /bə.ˈweː.ɣə(n)/ /bə.ˈʋe.χə(n)/ /bə.ˈβ̞e.ɣə(n)/ v
moure
inergatief van plaats veranderen, niet stilstaan

beweging /bə.ˈwe.ɣɪŋ(g)/ /bə.ˈʋe.χɪŋ/ /bə.ˈβ̞e.ɣɪŋ/ n
moviment
in de staat verkeren waarin de locatie steeds verandert
van plaats/positie veranderen
een organisatie

beweren v
sostenir
overgankelijk iets met stelligheid verklaren waarvan het voor anderen niet duidelijk is of het waar is

bewerken /bə'wɛrkə(n)/ v
adaptar
overgankelijk veranderen om iets voor een of ander doel geschikt te maken
editar
overgankelijk, (informatica) een bestand of map wijzigen om voor een ander doel geschikt te maken
afaiçonar
iets met een mes anders maken

bewerking /bə.ˈwɛr.kɪŋ/ /bə.ˈʋɛr.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɛr.kɪŋ/ n
edició
een verandering om iets voor een bepaald doel geschikt te maken

bewieroken v
afalagar
(religie) wierookdampen over iets of iemand aanbrengen
(figuurlijk) iemand lof toezwaaien

bewijs n
prova
datgene wat de juistheid van een bewering onweerlegbaar vast (kan) leggen

bewolkt /bəˈʋɔɫkt/ adj
ennuvolat nuvolós
met wolken bedekt

bewonderaar n
admirador
een persoon die iemand bewondert, de fan, supporter, aanhanger

bewonderen v
admirar
overgankelijk bekijken met respect, iets zo goed vinden dat je het haast een wonder vindt

bewonderenswaardig adj
admirable
wat het verdient bewonderd te worden

bewondering /bə.ˈwɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈʋɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɔn.də.rɪŋ/ n
admiració
het bekijken met enig ontzag

bewoner n
habitant
iemand die in of op iets woont

bewusteloos /bəw'ɤstəlos/ adv
inconscient
in een toestand waarin men het bewustzijn voor de omgeving is verloren, buiten kennis, in comazijn

bewusteloosheid n
desmai
de staat van het bewusteloos zijn

bewustzijn /bə'wɤ(st)sɛin/ n
consciència
(psychologie) een toestand waarin men gewaarwordingen uit zijn omgeving ondergaat en besef heeft van het eigen ik, wakker

bezaansmast abbreviation
arbre de mitjana
1. de achterste mast van een zeilschip

bezem n
escombra
(gereedschap) (huishouden) een huishoudelijk voorwerp om stof en vuil bij elkaar te vegen

bezeten adj
endimoniat
onder de invloed van een boze geest zijn

bezetten v
ocupar
overgankelijk in gebruik hebben zodat iemand anders er geen gebruik van kan maken

bezetting /bə.ˈzɛ.tɪŋ/ n
ocupació
toestand waarbij het grondgebied van een land wordt bestuurd door een ander land
het aantal van elk type instrument dat in een orkest meespeelt
exclusief gebruik

bezienswaardigheid n
curiositat
een plaats die of een voorwerp dat door velen bezocht en bekeken wordt

bezig /bezəx/ adj
ocupat
aan het werken
altijd aan het werken, vlijtig

bezit n
possessió
datgene wat men bezit of heeft
(juridisch) het houden of genieten van een goed, dat iemand in persoon, of door een ander in zijn feitelijke macht heeft, alsof het aan hem toebehoort

bezitten /bə'zɪtə(n)/ v
posseir
overgankelijk iets in eigendom hebben

bezitter n
posseïdor
(juridisch) iemand die het bezit van iets heeft, maar niet noodzakelijk ook DE eigendom

bezitting n
possessió
dat wat iemand in eigendom heeft, dat wat van iemand is

bezoedelen v
embrutar
overgankelijk te schande maken
overgankelijk vuil maken

bezoek /bə'zuk/ n
visita
het bezoeken, de visite
de personen die op visite zijn of komen, de verzamelde bezoekers

bezoeken /bəˈzukə(n)/ v
visitar
overgankelijk bij iets of iemand langsgaan of langskomen

bezoeker n
visitant
een persoon die iemand of iets bezoekt

bezopen adj
begut
bijzonder dronken

bezorgd adj
ansiós
met zorgen beladen

beëdigen v
prestar jurament
overgankelijk iemand installeren in een ambt door de ambtseed af te nemen

beïnvloeden /bəˈɪnvludə(n)/ v
influir
overgankelijk iemand of iets proberen te veranderen, invloed nemen op

biatlon n
biatló
(wintersport) een skisport waarbij de deelnemers op bepaalde punten in een langlaufcircuit met een geweer op een doel moeten

bibliothecaresse /ˌbiblijotekaˈrɛsə/ n
bibliotecari
(beroep) beheerster van een bibliotheek

bibliothecaris /ˌbiblijote'kaːrɪs/ n
bibliotecari
(beroep) beheerder van een bibliotheek

bicarbonaat n
bicarbonat

bidden v
pregar resar
inergatief (religie) in gebed zijn, een godheid iets vragen

bidet n
bidet
(huishouden), (sanitair) soort van aan de muur bevestigde kom of bak voor het met behulp van water reinigen van de geslachtsdelen, billen en anus na gebruik van het toilet, of om de voeten te wassen

bidsprinkhaan n
mantodeu
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Mantodea , roofdieren die hun prooi met de voorpoten vangen

bidstoel /ˈbɪt.stul/ /ˈbɪt.stuɫ/ n
reclinatori

biecht n
confessió
(religie) het belijden van de eigen zonden aan een priester, zodat deze de zonden in naam van Jezus vergeeft, en de biechteling met de kerk verzoent

biechtstoel n
confessionari
een meubelstuk dat bedoeld is voor het aanhoren en afleggen van de biecht

biefstuk n
bistec
(voeding) een lap rundvlees, kalfsvlees of paardenvlees van de bovenbil

bier n
cervesa birra
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden

bieslook n
cibulet porradell
(plantkunde) bepaald soort plant Allium schoenoprasum uit de familie van de ui Allium
(kruid) groene sprietjes van Allium schoenoprasum (wikidata: bieslook )

biet n
remolatxa

bifobie n
bifòbia

big /bɪx/ /bɪχ/ n
porcell
(veeteelt) (evenhoevigen) een jong van het varken

bij /bɛɪ̯/ n
abella
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing

bijbal n
epidídim
(anatomie) orgaan dat bij de man achter de teelbal (testis) in de balzak (scrotum) is gelegen

bijbel n
bíblia
(religie) exemplaar van de Bijbel, het heilige boek van de christenen

bijdrage /ˈbɛːdraʝə/ /ˈbɛːɪdraɣə/ n
contribució
wat men als zijn aandeel geeft tot een gemeenschappelijk doel

bijdragen v
contribuir
overgankelijk iets ~ aan: een aandeel leveren

bijeneter n
abellerol
(scharrelaarvogels) benaming voor veelkleurige en insectenetende vogels uit de familie Meropidae

bijenkorf n
rusc
(imkerij) kunstmatige behuizing waarbinnen een bijenvolk zijn raten kan bouwen, oorspronkelijk in de vorm van een gevlochten korf

bijenteelt /ˈbɛː.jə(n)ˌteɫt/ n
apicultura
(veeteelt) het houden van bijen

bijgeloof /ˈbɛɪ̯.ɣə.ˌlof/ /ˈbɛɪ̯.χə.ˌlof/ /ˈbɛː.ɣə.ˌlof/ n
superstició
een geloof in iets extra's en onnatuurlijks

bijgelovig adj
supersticiós
vatbaar voor bijgeloof, van personen

bijl /bɛɪ̯l/ /bɛːɫ/ n
destral
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt

bijlage n
fitxer adjunt
document dat bij een ander document of stuk tekst als aanhangsel is toegevoegd
(informatica) een bestand dat bij een e-mail is meegezonden

bijna /'bɛɪ.na/ adv
gairebé quasi
op zo'n manier dat het niet veel scheelt of iets is zo

bijnaam n
sobrenom
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak

bijnier n
glàndula adrenal

bijten /ˈbɛi̯tə(n)/ v
mossegar
overgankelijk iets afsnijden of afscheuren door tanden tegen elkaar te duwen tijdens vechten of om te eten

bijvoeglijk naamwoord /bɛɪ̯ˌvuχlək ˈnamʋo̞rt/ /bɛːˌvuxlək ˈnamβ̞oːrt/ /ˌbɛɪ̯vuɣ(ə)lɪk ˈnaːmwoːrd/ n
adjectiu
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

bijvoet n
altimira
(bloemplanten) Artemisia vulgaris , een plant uit de composietenfamilie Asteraceae

bijvoorbeeld abbreviation
per exemple
1. als voorbeeld, om tot voorbeeld te dienen

bijwoord n
adverbi
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt

bijziend adj
miop
alleen van dichtbij scherp kunnen zien

bijzin /bɛizɪn/ n
oració subordinada
(taalkunde) een deel van een uiting dat een ondergeschikte rol speelt ten opzichte van de hoofdzin

bijzit n
concubina
een vrouw die met een man leeft, zonder met hem gehuwd te zijn

bikini n
biquini
(kleding), (zwemmen) tweedelige zwemkleding voor de vrouw

bikken v
manducar
inergatief (informeel) het nuttigen van voedsel.

bil /bɪl/ n
natja
(anatomie) elk van beide lichaamsdelen gevormd door de grote spieren die het bekken aan de achterkant bedekken

bilateraal adj
bilateral
(medisch) aan twee kanten, in twee richtingen (buitenkanten)

biljart n
billar
(spel) spel waarbij door middel van een lange, dunne houten stok (de keu), ballen in een rechthoekige bak met lage randen worden bespeeld
carambole-biljart, specifiek biljartspel waarbij de speelbal twee andere 2 ballen moet raken

biljoengoud n
billó

bilzekruid n
jusquiam
(plantkunde) (kruid) (medisch) Hyoscyamus niger een of meer inheemse giftplanten uit de nachtschadefamilie met een stinkende geur, kleverige, behaarde en getande bladeren en trechtervormige vuilgele bloemen

binden v
lligar
vastmaken (evt. figuurlijk), bevestigen

binder n
enquadernador
(beroep) afkorting voor boekbinder

bindsla n
enciam llarg
(plantkunde) slasoort Lactuca sativa var. longifolia met een stevige rechte krop (wikidata: bindsla )

bindvlies n
conjuntiva
een slijmvlies dat de sclera en de binnenste zijde van de oogleden bedekt

bindvliesontsteking n
conjuntivitis
(medisch) een ontsteking van het bindvlies dat de buitenkant van het oogwit en de binnenkant van de oogleden bekleedt

bindweefsel /ˈbɪntˌʋeːf.səl/ n
teixit conjuntiu
(anatomie) een vorm van weefsel dat deel uitmaakt van alle organen van het lichaam van mens en dier en een steunende, dan wel verzorgende functie heeft

bingo interjection
bingo
een uitroep gebruikt door spelers van bingo om aanspraak te maken op een overwinning

bingo n
bingo
(spel) kansspel, waarbij elke speler een eigen formulier met rijen nummers heeft en hierop die nummers aftekent die door een spelleider willekeurig worden getrokken en omgeroepen, totdat een speler een complete rij afgetekende nummers heeft en "Bingo!" roept

binnen preposition
dins

binnenband /ˈbɪnənˌbɑnt/ n
cambra
(techniek) binnenste band, de band waarin de lucht aanwezig is

binnengaan v
entrar
ergatief ergens in gaan

binnenoor n
orella interna
(anatomie) binnenste deel van het oor achter het middenoor

binnenschip n
barcassa
(scheepvaart), (transport) schip dat hoofdzakelijk dient voor goederenvervoer op de binnenwateren.

binnenstad /ˈbɪnə(n)ˌstɑt/ n
centre de la ciutat
een, meestal oud, stadscentrum

binnenweg n
drecera
(verkeer) een minder belangrijke weg meestal vooral voor plaatselijk verkeer of als sluiproute gebruikt

biochemicus n
bioquímic
(beroep) een wetenschapper die de biochemie beoefent

biochemie /'bioˌxemi/ n
bioquímica
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen

biochemisch adj
bioquímic
(medisch) (scheikunde) met betrekking tot de chemische omzetting van stoffen in levende wezens

biocide /bio:sidə/ n
biocida

biodiversiteit /ˈbiodivɛrsiˌtɛɪt/ n
biodiversitat
soortenrijkdom, het aantal verschillende diersoorten

biograaf n
biògraf
(beroep) levensbeschrijver

biografie n
biografia

biografisch adj
biogràfic

biologie /ˌbiʲoloˈɣi/ /ˌbiʲoloˈχi/ n
biologia
(wetenschap) de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

biologisch /ˌbijo'loːɣis/ adj
biològic
gebaseerd op de levende natuur
van gelijke afstamming
afkomstig van dier- en milieuvriendelijke landbouw en veeteelt

bioloog /ˌbioˈlox/ /ˌbioˈloχ/ n
biòleg
(biologie) (beroep) een wetenschapper die de biologie beoefent

biomassa n
agromassa

bionica n
biònica

bioscoop n
cinema
(media) gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken

biosfeer n
biosfera

biotoop n
espai vital
een gebied met een uniform landschapstype waarin bepaalde organismen kunnen gedijen

bisdom /ˈbɪzdɔm/ n
seu
(religie) kerkrechtelijk afgebakend gebied dat onder de bevoegdheid van een bisschop staat

biseksualiteit n
bisexualitat

biseksueel /bisɛksye:l/ adj
bisexual
(psychologie) (lhbt) seksueel gericht op beide geslachten

bismut n
bismut

bisschop /bɪsxɔp/ n
bisbe
(religie) (beroep) een christelijke geestelijke die aan het hoofd staat van een bisdom

bit /bɪt/ abbreviation
mos
1. in de informatica en de computertechnologie de kleinste eenheid van informatie

bit /bɪt/ n
mos
(paardrijden) een metalen staaf die een paard in de bek gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken

bitter adv
amarg
boos, verdrietig, teleurgesteld

bivakkeren /bivɑ'kerən/ v
bivaquejar
inergatief in de open lucht een kamp hebben

bivakmuts n
passamuntanyes
(hoofddeksel) muts die het hele hoofd bedekt, nek inbegrepen, met openingen om door te kijken en te ademen

bizar adj
estrafolari

bizon n
bisó
(evenhoevigen) Noord-Amerikaans zoogdier, Bison bison , uit de familie van de holhoornigen (Bovidae )De wetenschappelijke naam van de soort werd als Bos bison in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De wisent of "Europese bizon" is een nauw verwante soort.

blaas n
bombolla
(anatomie) hol orgaan dat gevuld is met een hoeveelheid gas en/of vloeistof (hiermee wordt in het dagelijks spraakgebruik meestal de urineblaas bedoeld)

blaasinstrument n
instrument aeròfon instrument de vent
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarvan de klank wordt voortgebracht door een luchtstroom

blad /blɑt/ n
fulla full
(beschrijvende plantkunde) plat, groen onderdeel van planten dat groeit aan een tak
fulla
(teken- en schrijfmateriaal) vel papier

bladerdeeg /ˈbladərˌdex/ n
pasta fullada
een deegsoort die in rechthoekige plakken wordt gebruikt en bestaat uit dunne laagjes

bladgroen n
clorofil·la

bladluis n
pugó
(halfvleugeligen) Aphidoidea klein plantenetend schadelijk insect dat zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) passief voedt met sappen uit het floëem. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de stiletten een floëemvat aanprikken

bladsteel n
pecíol

bladwijzer n
punt de llibre
strook kaartkarton, leer of stof om een bladzijde in een boek mee te markeren, zonder dat die bladzijde daarvan schade oploopt
(informatica) een bewaarde hyperlink in een webbrowser of andere computersoftware

bladzijde /ˈblɑtsɛidɚ/ n
pàgina
elk van de beide zijden van een blad papier in boek, krant of tijdschrift

blaffen v
bordar
inergatief (dierengeluid) geluid maken dat kenmerkend is voor een hond

blamage n
humiliació
een afgang veroorzaakt door eigen falen

blankvoorn n
madrilleta vera
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Rutilus rutilus zeer algemeen in heel Europa ten noorden van Pyreneeën en Alpen levende vis, maar niet in Schotland en Ierland; hij komt ook voor in grote delen van W.-Azië

blaten /ˈblatə(n)/ v
belar
inergatief (dierengeluid) het geluid van een schaap maken

blauw /blʌʊ/ adj
blau blava
(kleur) de kleur blauw hebbend

blauw /blʌʊ/ n
blau
(kleur) primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

blauwborst n
cotxa blava
(zangvogels) bepaald soort lijsterachtige, Luscinia svecica , die bij ons plaatselijk algemeen broedt in vochtige gebieden

blauwe bes n
nabiu blau
(plantkunde) Vaccinium corymbosum , een plant uit de heifamilie (Ericaceae )#:▸ Alleen de bloesem van de appel, braam en blauwe bes zijn roze. Alle andere fruitgewassen hebben witte bloesem.

blauwe bosbes n
nabiu
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Vaccinium myrtillus uit de heidefamilie (Ericaceae ) waarvan de bessen eetbaar zijn

blauwe gaai n
gaig nord-americà
(zangvogels) witte kraaiachtige met lavendelblauw verenkleed op de rug en kop die voorkomt in Noord-Amerika Cyanocitta cristata

blauwe reiger n
bernat pescaire
(roeipotigen) bepaald soort grote vogel, Ardea cinerea , met een lengte van circa 90 cm

blauwe vinvis n
balena blava
(walvisachtigen) Balaenoptera musculus een baleinwalvis uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De blauwe vinvis is het grootste dier dat op aarde leeft en wordt gemiddeld ongeveer 26 tot 30 meter lang en kan 150 tot 170 ton zwaar worden

blauwig /ˈblʌʊəχ/ /ˈblʌːβ̞əx/ adj
blavenc
op blauw lijkend

blauwogig adj
ullblau
met blauwe ogen

blazen /'bla.zə(n)/ /'ble.zə(n)/ v
bufar
inergatief een luchtstroom veroorzaken

bleek adj
pàl·lid
gering van kleur

bleekheid n
pal·lidesa
het witter, minder donkergekleurd zijn dan normaal, vaak als teken van ziekte

blefaritis n
blefaritis
(medisch) ontsteking van een ooglid

bleken v
blanquejar
overgankelijk witter of lichter doen worden

blijven /blɛ.və(n)/ v
restar
koppelwerkwoord ~ + predikaat niet veranderen, voortduren
modaal werkwoord ~ + onbepaalde wijs niet veranderen, voortduren, doorgaan
ergatief ergens vertoeven en er niet weggaan

blik n
llauna
(pregnant) vertind dun plaatstaal (wikidata: blik )

blikopener n
obrellaunes

bliksem /blɪksəm/ n
llamp
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading

blind adj
cec orb
niet in staat te zien

blinddoek n
bena
over de ogen gebonden reep ondoorzichtige stof om het zien te verhinderen

blinde n
cec
iemand die niet kan zien

blindedarmontsteking n
apendicitis

blindheid /'blɪndɦɛɪt/ n
ceguesa ceguetat
een toestand waarin men niet in staat is te zien

bloed n
sang
lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen

bloedarmoede n
anèmia

bloedbank n
banc de sang

bloedblaar n
sangtraït
een holte in of onder de opperhuid, waarin bloed zit

bloedcel n
cèl·lula sanguínia

bloeddruk n
pressió arterial

bloeden /'bludən/ v
sagnar
inergatief het vloeien van bloed uit het lichaam

bloedgroep n
grup sanguini

bloedheet adj
xafogós
bijzonder warm, met name van weersgesteldheid

bloedhond n
gos coniller
Brits hondenras, hoogbenig, kortharig, grote kop met losse huid, lange hangende oren en een lange staart

bloeding n
hemorràgia

bloedonderzoek n
anàlisi de sang

bloedplasma n
plasma sanguini
de vloeistof van het bloed waar geen bloedlichaampjes meer in zitten maar nog wel stollingseiwitten

bloedproef n
mostra de sang
onderzoek van bloed met name naar de aanwezigheid van alcohol of drugs

bloedserum n
sèrum sanguini

bloedsomloop n
circulació de la sang

bloedtransfusie n
transfusió de sang

bloeduitstorting n
hematoma
(medisch) ophoping van bloed in of onder de huid na een bloeding, meestal gepaard met een zwelling en een blauwe plek

bloedvat n
vas sanguini
(anatomie) kanaal waardoor bloed stroomt

bloedworst /'blutʋɔrst/ n
botifarra negra
(voeding) vleeswaar vervaardigd van het bloed en het vet van een varken

bloedzuiger n
sangonera
(medisch) (wormen) benaming voor dieren uit de onderklasse Hirudinea , waarvan de bekendste soorten zich met zuignappen hechten aan de huid van andere dieren en zich voeden met hun bloed

bloeien v
florir
inergatief het dragen van open, actieve bloeiwijzen
inergatief overdrachtelijk het bijzonder goed maken

bloem n
flor
(plantkunde) een deel van plant met zaden

bloemist n
florista
(beroep) iemand die bloemen en planten verkoopt en boeketten en bloemstukken samenstelt, bloemenverkoper

bloemkool n
coliflor bròquil blanc
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt

bloemlezing n
antologia

bloempot n
pot test
pot van aardewerk of kunststof waarin men een plant kweekt

bloes n
brusa
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met knoopjes aan de voorzijde

blok n
bloc
vaak hoekig massief stuk materiaal

blokfluit n
flauta dolça
(muziekinstrument) een eenvoudig houten blaasinstrument dat recht voor de mond wordt bespeeld

blokkade n
bloqueig

blokken /ˈblɔkə(n)/ v
empollar
inergatief heel hard studeren

blokschaaf n
plana ribot
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken

blond /blɔnd/ /blɔnt/ adj
roget ros
(kleur) een lichte haarkleurvariant

blozen v
tornar-se vermell
inergatief rood worden in het gezicht, bijvoorbeeld van verlegenheid of schaamte

blunder n
pas en fals
een onverwacht domme, vaak erg publieke, daad die meestal iemands geloofwaardigheid aantast

blut /blɵt/ adj
pelat
(financieel) geen geld meer hebbend

boa n
boa
(reptielen) wurgslang uit de onderfamilie Boinae , sommige soorten kunnen erg lang worden

bocht n
revolt
(verkeer) van richting veranderende, gebogen weg of pad, kromming
badia
brede baai aan de kustlijn

bode n
missatger
(beroep) iemand die gezonden wordt om een bericht, dienst, voorwerp enz. af te leveren

bodemkunde /ˈbodəmˌkʏndə/ n
edafologia

boe interjection
bu

boeddhist n
budista
(religie) volger van de leer van Boeddha

boeg n
proa
(scheepvaart) de voorkant van een schip

boegbeeld n
mascaró de proa
(scheepvaart) een beeld dat ter versiering aangebracht werd op de voorsteven van een schip

boegspriet n
bauprès
(scheepvaart) uitstekend rondhout aan de voorsteven van een zeilschip

boei /buj/ n
boia
(scheepvaart) een drijvend en verankerd voorwerp om de vaargeul in ondiepe wateren aan te geven

boeien /bujə(n)/ v
captivar
overgankelijk iemands vrijheid beperken door hem vast te binden aan hand of voet; in de boeien slaan
overgankelijk iemands aandacht vasthouden

boek n
llibre
een ingebonden bundel bedrukte of beschreven vellen papier

boekanier n
bucaner

boekbinder n
enquadernador

boekdeel /ˈbuɡdel/ n
volum
drukwerk dat zoveel bladzijden heeft dat het in aparte band kan worden gebonden, maar waarvan de inhoud onderdeel is van een groter werk

boeken /ˈbukən/ v
reservar
overgankelijk reserveren van bijvoorbeeld een hotelkamer

boekenkast /ˈbu.kə.ˌkɑs/ /ˈbu.kə.ˌkɑst/ n
prestatgeria
een kast voor de opslag en het laten zien van boeken

boekenlegger n
assenyalador
strook kaartkarton, leer of stof om een bladzijde in een boek mee te markeren, zonder dat die bladzijde daarvan schade oploopt

boekensteun n
aguantallibres
(meubel) hulpmiddel dat ervoor zorgt dat boeken rechtop blijven staan op een niet geheel gevulde boekenplank

boekhandel n
llibreria
boekwinkel

boeklong /ˈbu.klɔŋ(g)/ /ˈbu.klɔŋ/ n
fil·lotràquea
(zoötomie) een long die gestapeld en gevouwen is in weefsel, zo dat de gevouwen structuur er onder de microscoop uitziet als de bladzijden van een boek, en die gelegen in een speciale lichaamsholte

boekweit n
fajol
(voeding) gepelde zaden van Fagopyrum esculentum , geschikt voor een glutenvrij dieet

boekwinkel /ˈbuk.wɪŋ.kəl/ /ˈbuk.ʋɪŋ.kɔɫ/ /ˈbuk.β̞ɪŋ.kəɫ/ n
llibreria
(economie) een winkel waar boeken verkocht worden

boemerang n
bumerang
een gebogen werpstok die de neiging heeft, als het geen doel getroffen heeft, terug te keren naar de werper

boer /buːr/ n
granger
(landbouw) (beroep) landbouwer, agrariër, landman
sota
(kaartspel) speelkaart waarvan de waarde meestal tussen die van de 10 en de vrouw ligt

boerderij n
casa de camp
(landbouw) een woning met bedrijfsruimte van een boer
granja
(landbouw) een onderneming van een boer

boeren /buːrən/ v
eructar
een boer laten

boerenkool /burə'kol/ n
col verda
(groente) sterk gekrulde bladeren van Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata

boerenstand n
pagesia
de klasse van de boeren

boerenwormkruid pn
tanarida
(plantkunde) Chrysanthemum vulgare Tanacetum vulgare een of meer samengesteldbloemige planten van de soort Chrysanthemum vulgare, vroeger gebruikt als wormafdrijvend middel.

boerenzwaluw /ˈburə(n)ˈzwalyw/ n
oreneta oreneta comuna
(zangvogels) Hirundo rustica , een kleine trek- en zangvogel

boerka n
burca
(kleding) het gehele lichaam, inclusief gezicht en ogen, verhullend gewaad dat vrouwen volgens streng islamitische opvattingen in het openbaar behoren te dragen

boerkini n
burkini

boete n
multa
een bedrag dat je moet betalen als je een overtreding hebt begaan

boetedoening n
penitència

boeten /ˈbutən/ v
expiar
inergatief ~ voor: straf ondergaan, nadeel ondervinden van een foute handeling

boetiek n
boutique

bof /bɔf/ n
galteres
(medisch) infectieziekte waarbij men een dik hoofd krijgt

bohrium n
bohri
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

bok n
boc
(dierkunde) mannelijke geit

boksbeugel n
puny americà
een gevechtswapen bestaande uit een stuk ijzer dat men gebruikt om mee te slaan

boksen n
boxa
(sport) een tactische vechtsport

bokser n
boxejador
(sport) een persoon die het boksen beoefent

bokshandschoen n
guant de boxa
handschoen die gedragen moet worden tijdens het boksen

bokvis n
boga bogarró
(straalvinnigen) straalvinnige vis Boops boops uit de familie van zeebrasems Sparidae (wikidata: bokvis )

bol n
globus esfera
(wiskunde) (o.a. stereometrie) driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer

bolbliksem n
llamp en bola
(meteorologie) een helder oplichtend bolvormig object met een diameter van maximaal 40 centimeter, dat soms waargenomen wordt in de buurt van een blikseminslag en dan gedurende meerdere seconden zichtbaar is

bolder n
bol·lard
(scheepvaart) een stevig bevestigingspunt op een schip of de kade om een schip aan vast te leggen

bolderik n
niella
(plantkunde) Agrostemma githago een plant uit de anjerfamilie Caryophyllaceae

bolderkar n
cotxet
een vierwielige ongemotoriseerde bak die wordt voortgetrokken aan een hendel vooraan.

bolsjewiek n
bolxevic
(politiek) lid van een factie van de marxistische Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP) die zich afsplitsten van de mensjewistische factie bij het Tweede Partijcongres in 1903

bolsjewisme n
bolxevisme

bom /bɔm/ n
bomba
vernietigingstuig dat gevuld is met explosieven

bomauto n
cotxe bomba
auto geladen met explosieven gebruikt als wapen bij terroristische aanslagen

bombardement n
bombardeig
(militair) beschieting met bommen, het werpen van bommen

bombarderen v
bombardejar
overgankelijk bommen of andere projectielen afvuren op iets of iemand

bommenwerper n
bombarder
(militair) (luchtvaart) een oorlogsvliegtuig dat is ontworpen voor het werpen van bommen op gronddoelen.

bonbon n
bombó
(snoepgoed) een lekkernij bestaande uit een omhulsel van chocolade en een vulling van room, likeur, crème of iets dergelijks

bonenkruid n
sajolida

bonobo n
bonobo
(primaten) Pan paniscus een mensaap en daarmee een van de primaten. De bonobo staat samen met haar naaste verwant de chimpansee (Pan troglodytes) van alle levende diersoorten het dichtst bij de mens. De bonobo stond vroeger ook bekend als dwergchimpansee

bont /bɔnt/ n
pell

boodschap n
missatge
(communicatie) overgebracht bericht

boodschappentas n
bossa de la compra
een tas waarin men de boodschappen kan doen bij het winkelen

boodschapper /ˈbotsxɑpər/ n
missatger
(beroep) (verouderd) iets dat, of iemand die berichten overbrengt naar personen die door de afzender niet rechtstreeks aangesproken kunnen worden, of bereikbaar zijn, door afstand, tijdverschil of slechte onderlinge verhoudingen, tegenwoordig zou men zeggen: koerier

boog /box/ n
arc corba
een wapen waarmee een pijl weggeschoten kan worden -> handboog
arc
(wiskunde) een cirkelboog
(bouwkunde) een deel van een bouwwerk waar iets of iemand onderdoor kan gaan(vgl. spitsboog, triomfboog)

boogschieten n
tir amb arc
(sport) een sport waarbij pijlen worden weggeschoten naar een doel met behulp van een boog

boogschutter n
arquer
(sport) iemand die schiet met een boog

boom n
arbre
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft

boomgaard n
horta
een stuk grond met vruchtbomen

boomhei n
bruc boal

boomkangoeroe /ˈbom.kɑn.ɣə.ru/ /ˈbom.kɑn.χə.ru/ n
cangur arborícola
(buideldieren) een dier uit het geslacht der boomkangoeroes (Dendrolagus)

boomklever n
pica-soques
(zangvogels) bepaald soort vogeltje, Sitta europaea , met een blauwe rugzijde en een oranjegele buikzijde dat bij het zoeken naar voedsel in de schorsspleten in de boomstam op en neer kan klimmen

boomkunde /ˈbom.kɵn.də/ /ˈbom.kʏn.də/ n
dendrologia

boomleeuwerik /ˈbom.leː.β̞əˌrɪk/ /ˈbom.lɪː.β̞əˌrɪk/ n
cotoliu
(zangvogels) een vogelsoort die inheems is in Nederland en België uit de familie Alaudidae, Lullula arborea

boomstam /'bomstɑm/ n
tronc
(bosbouw), (plantkunde) een rechtop gaande houten schacht van een boom

boomvalk n
albanell
(valkachtigen) kleine sierlijke valk, Falco subbuteo , familie van de torenvalk

boon n
fesol
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet (wikidata: boon )

boor n
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5

boormachine n
trepant
(gereedschap) machine waarmee men kan boren

boosheid n
dolenteria
de hoedanigheid van het kwaadaardig zijn

boot /boʊt/ /boːt/ n
barca
(scheepvaart) klein vaartuig

bootsman n
contramestre nostramo
(beroep), (scheepvaart) een rang gelijk aan sergeant bij de marine en de hoogste onderofficier bij de koopvaardij

boraat n
borat
(scheikunde) zout van boorzuur met de chemische formule BO33−

borax n
borax

bord /bɔRd/ /bɔrt/ n
plat
(huishouden) een schijfvormig voorwerp dat wordt gebruikt om voedsel van te eten
pissarra
(communicatie) (transport) een vlak voorwerp waarop een voor veel mensen bedoelde tekst of teken is gezet, bijv. in het verkeer

bordeel n
bordell
(seksualiteit) een huis waarin tegen betaling seksuele diensten worden aangeboden

bordspel n
joc de taula joc de tauler

borduren v
brodar
overgankelijk met naald en draad versieringen aanbrengen op een stuk weefsel

borduurwerk n
brodat
iets wat men geborduurd heeft op aan het borduren is

boren v
foradar perforar
overgankelijk met een werktuig dat om zijn as draait een rond gat in iets maken

borgtocht n
caució
(juridisch) (burgerlijk recht) een overeenkomst waarbij de borgsteller garant staat voor de schulden van de schuldenaar.
(juridisch) (strafrecht) het voorlopig vrijlaten van een gevangene tegen storting van een borgsom

borium n
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde

borrel n
aiguardent
(drinken), klein glaasje met sterke drank, gedistilleerd
aperitiu
(metonymisch) gezellige samenkomst waar ook alcoholische dranken worden geschonken, meestal vergezeld van een hapje

borst /bɔrst/ n
pit
(anatomie) elk van de twee vooruitstekende klieren bij vrouwen waaruit zich de moedermelk afscheidt

borstbeen n
estern
(anatomie) plat been waaraan de ribben aan de voorzijde vastgehecht zijn

borstel n
raspall
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht

borstkas n
tòrax
(anatomie) geraamte van de borst die de borstholte begrenst

borstvoeding n
alletament lactància

bos n
bosc
(ecologie) groep bomen

bosanemoon n
buixol

bosbes n
nabiu blueberry
(plantkunde) plant uit het geslacht Vaccinium
nabiu
(plantkunde) Vaccinium myrtillus wilde bessendragende struik in Europa

bosbouw /ˈbɔsbɑuw/ n
silvicultura
(bosbouw) het systematisch bosbeheer (teelt en verzorging van bossen) voor de productie van hout

bosbrand n
incendi forestal
(bosbouw) brand van of in een bos

bosui n
ceba tendra ceballot cebeta
(groente) een jonge, onvolgroeide geboste ui met blad

bosuil n
gamarús
(uilen) bepaald soort vogel, Strix aluco die zowel overdag als 's nachts kan jagen

boswilg n
gatsaule
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix caprea , die inheems is in de Benelux en tot 14 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae

bot adj
rom
(gereedschap) niet scherp, stomp, wat snijdens scherp had moeten zijn

bot n
plana
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Platichthys flesus

botanicus n
botànic

boter /ˈbotər/ n
mantega
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet

boterbloem n
ranuncle
(bloemplanten) een geslacht Ranunculus van een aantal meestal overblijvende, kruidachtig planten met helder gele of soms witte bloemen uit de familie Ranunculaceae . Het geslacht omvat onder andere de boterbloemen en de waterranonkels. Afhankelijk van de taxonomische opvatting telt het tussen de 250 tot 600 soorten

boterham /ˈbotərhɑm/ n
llesca
een belegde snee brood

botsen /ˈbɔt.sə(n)/ v
col·lidir
ergatief met een flinke snelheid tegen elkaar aankomen
ergatief in een conflict of ruzie geraken

botsing /ˈbɔt.sɪŋ/ n
col·lisió
het botsen

bougie n
bugia
(motortechniek) het onderdeel van een verbrandingsmotor dat door een vonk het mengsel van brandstofdamp en lucht in de cilinder tot ontploffing brengt

bouillon n
brou
(kookkunst) (voeding) een aftreksel van magere vleesresten, beenderen of vis dat vaak de basis van een soep is

boulimie n
bulímia
(medisch) boulimia nervosa, psychologische toestand waarin een persoon terugkerende eetbuien heeft

bouquet n
aroma

bouwen /ˈbɑu̯ə(n)/ v
construir edificar
overgankelijk, (bouwkunde) een constructie oprichten door het samenvoegen van onderdelen

bouwkunde n
enginyeria de la construcció
(wetenschap), (techniek) de leer van het bouwen van alles wat voor bewoning of huisvesting van mensen en hun bedrijvigheden bedoeld is

boven /ˈboː.vən/ adv
dalt
bovenaan, erboven, niet beneden, niet eronder

boven /ˈboː.vən/ preposition
dalt
op een plaats hoger gelegen dan

bovenbeen n
cuixa
(anatomie) de bovenste helft van een been

bovendien /bovənˈdin/ adv
a més
op de koop toe, daarenboven

bovenlicht n
tarja
(bouwkunde) een hoog geplaatst raam, boven een deur of in het dak

bovennatuurlijk /bovəˈnɑtyrlək/ adj
sobrenatural
behorende tot een orde van dingen, die buiten het bereik van de menselijke zintuigen ligt, hetzij in de zin van goddelijk, of in verband met spokerij en toverij

bowling n
bitlles
(sport) een sport waarbij de speler door middel van een bowlingbal moet proberen om alle tien de pins omver te gooien

boycot n
boicot

boycotten v
boicotejar
overgankelijk iemand uitsluiten, niet meer willen werken voor, leveren aan of kopen bij

braakbal n
egagròpila

braakmiddel n
emètic
(farmacologie) middel dat overgeven opwekt

braam n
mora
(fruit) Rubus, zwarte vrucht van de braamstruik

braden v
fregir
overgankelijk, (kookkunst) vlees bereiden door het in olie of vet te verhitten

braken /brakə(n)/ v
vomitar
overgankelijk het verwijderen van voedsel en/of andere stoffen uit de maag via de mond en soms de neus.
overgankelijk na het roten kneuzen of breken van vlas- of hennepstengels

brand /ˈbrɑnd/ /ˈbrɑnt/ n
incendi
verbranding met vuur

brandblusser n
extintor
een draagbaar toestel dat dient om een kleine of een beginnende brand te bestrijden

branden v
cremar
absoluut verteerd worden door vuur

brandewijn n
brandi
(drinken) een soort sterke drank

brandhout n
llenya
hout dat gebruikt wordt om te verbranden

brandnetel n
ortiga
(bloemplanten) Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt
(bloemplanten) Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt

brandstichter n
incendiari
iemand die expres brand veroorzaakt

brandstichting n
incendi criminal

brandstof n
combustible carburant
stof waaruit door middel van verbranding of een ander chemisch proces energie wordt gewonnen

brandstofcel n
pila de combustible
(natuurkunde) een elektrochemisch toestel dat chemische energie van een doorgaande reactie direct omzet in elektrische energie, waarbij anders dan bij een batterij of accu voortdurend nieuwe reagentia van buiten kunnen worden aangevoerd

brandweerkazerne n
caserna de bombers

brandweerman n
bomber
(beroep) speciaal voor het bestrijden van branden opgeleid lid van de brandweer

brasem n
brema
(straalvinnigen) bepaalde karperachtige vissoort Abramis brama

breedband /ˈbred.bɑnd/ /ˈbred.bɑnt/ n
banda ampla
(techniek) een internetverbinding met een hoog debiet; vooral gebruikt in tegenstelling tot een inbelverbinding

breedgeschouderd adj
espatllut
breed van borst en schouders, breedgebouwd

breedte n
amplada
(wiskunde)afmeting loodrecht op de hoogte of de lengte

breedtegraad n
latitud
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, parallel aan de evenaar, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen

breekijzer n
palanqueta
(gereedschap) stevige metalen stang, meestal voorzien van een gespleten einde, de koevoet, gebruikt om zaken open te breken

breeuwen v
calafatar
overgankelijk (scheepvaart) het dichten van de naden van de scheepshuid met vezels en pek

breien /ˈbrɛ.jə(n)/ v
fer mitja tricotar
overgankelijk een weefsel vervaardigen uit een gesponnen draad met behulp van twee of meer pennen

breken v
trencar
ergatief (algemeen) in stukken uiteenvallen
overgankelijk in stukken uiteen doen vallen

brekingsindex n
índex de refracció

brengen /ˈbrɛŋ.ə(n)/ v
aportar
overgankelijk ergens heen gaan om iets of iemand daar af te geven

bretel n
elàstics
(kleding) elk van de draaglinten die moeten belettten dat de broek of rok afzakt

breuk n
fracció
(wiskunde) de uitkomst (quotiënt) van een deling van twee of meer gehele getallen

bridge n
bridge
(kaartspel) een spel gespeeld door vier spelers, verdeeld in twee paren en gespeeld in dertien slagen
(muziekinstrument) de kam van een elektrische gitaar

brief /brif/ n
carta
(communicatie), (letterkunde) een (traditioneel op papier) geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden

briefkaart n
postal
een korte brief in de vorm van een kaart meestal met voorgedrukte postzegel

briefopener n
obrecartes tallapapers
een doorgaans sierlijk mesje dat men gebruikt om briefomslagen met te openen

bries /bris/ n
brisa
(meteorologie) zachte frisse wind

brievenbus n
bústia

bril n
ulleres
(optica) optisch instrument dat gebruikt wordt om het zicht te verbeteren of de ogen te beschermen

brilbeer /ˈbrɪl.beːr/ /ˈbrɪɫ.beːr/ /ˈbrɪɫ.bɪːr/ n
ós d'antifaç
(roofdieren) Tremarctos ornatu de enige nu nog levende soort in het geslacht Tremarctos van de beren (Ursidae) met grote cirkels rond de ogen, als een bril. Het is de enige berensoort die zijn oorsprong in Zuid-Amerika heeft

brilduiker n
morell d'ulls grocs
(eendvogels) Bucephala clangula , duikeend die in boomholtes nestelt uit de familie Anatidae

briljant n
brillant
slijpvorm voor onder andere diamant

broccoli /ˈbrɔkɔlɪ/ n
bròcoli
(groente) de nog gesloten bloemknoppen van deze plant die als groente worden gegeten. Van de groenten bevat broccoli de meeste glucosinolaten die mogelijk een werking tegen kanker zouden kunnen hebben

brochure n
fullet

broeden /'bru.də(n)/ v
incubar
inergatief (dierkunde) een gelegd ei met lichaamswarmte warm houden

broeder /brudər/ n
germà
een kloosterling die geen priester is of die daarvoor wordt opgeleid
een lid van een christelijke gemeente

broedermoord n
fratricidi
moord van de ene broer op een andere broer, ook figuurlijk gebruikt

broederschap n
fraternitat
kerkelijk goedgekeurde vereniging van leken met een godvruchtig doel
vereniging van beroepsgenoten
vriendschappelijke betrekking als tussen broers

broeikas n
hivernacle
een met glas overdekte kas voor het kweken van gewassen

broeikaseffect n
efecte hivernacle

broeikasgas n
gas hivernacle

broek /bruk/ n
pantalons
(kleding) kledingstuk dat het onderlichaam en beide benen, elk met een afzonderlijke pijp omhult

broer /bruːr/ n
germà
(familie) een mannelijk kind van dezelfde ouders

brokaat n
brocat
zijdeweefsel met ingeweven, meestal grote figuren, vaak met goud- of zilverdraad doorweven

bromfiets n
ciclomotor

bromide n
bromur

brommer n
ciclomotor

bron /ˈbron/ n
font origen
daar waar men informatie vandaan haalt
het begin van een waterloop

bronchitis n
bronquitis
(medisch) ontsteking van de luchtpijptak

bronforel n
truita de rierol
(straalvinnigen) bepaalde vissoort, Salvelinus fontinalis , die behoort tot de zalmachtigen

brons n
bronze

brood /broːt/ n
pa
(voeding) een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

broodboom n
arbre del pa
(plantkunde) boom Artocarpus altilis Artocarpus communis van het geslacht Artocarpus , met grote, eetbare vruchten (wikidata: broodboom )

broodje n
entrepan
(voeding) klein brood, vaak versierd, belegd of in een speciale vorm, voor één persoon

broodrooster n
torradora

broodvrucht n
fruit del pa
(groente) vrucht van de broodboom Artocarpus altilis (wikidata: broodvrucht )

broom n
brom

broos adj
fràgil
niet stevig

brouwer n
cerveser
(beroep) iemand die bier maakt om te verhandelen (tegenwoordig ook wel als hobby)

brouwerij /brɔuə'rɛi/ n
cerveseria
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het brouwen van bier

brug /brʏx/ /brʏχ/ n
pont
(bouwkunde), (verkeer), (waterbeheer) kunstmatige weg over een diepte

bruid /brœy̯t/ n
núvia
een vrouw die in het huwelijk treedt

bruidegom n
nuvi
man die in het huwelijk treedt, het is de mannelijke vorm van bruid en dat is opmerkelijk want er zijn veel meer vrouwelijke vormen van mannelijke woorden

bruidspaar n
nuvis
De twee mensen die met elkaar in het huwelijk treden

bruidsschat n
dot
een gift die een vrouw van haar ouders meekrijgt als ze in het huwelijk treedt.

bruikleen n
comodato
(juridisch) lening waarbij de uitlener aan de ontlener om niet een niet-vervangbare goed in gebruik verleent, onder de verplichting dat de ontlener, na daarvan gebruik te hebben gemaakt of na een bepaalde tijd, dat goed teruggeeft

bruin adj
marró
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruin n
marró
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruine kiekendief n
arpellot de marjal
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel, Circus aeruginosus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

bruinhemd n
camisa negra
(historisch) lid van de SA in nazi-Duitsland

bruinkool n
lignit

bruinvis /ˈbrœy̯nvɪs/ n
marsopa
(walvisachtigen) kleine, solitair of in los school levende tandwalvis uit de familie Phocoenidae , zich kenmerkend door zijn stompe snuit, spatelvormige tanden, lage driehoekige rugvin en horizontale staartvin, en die tijdens het zwemmen uit het water opspringt

brulaap n
aluata
(primaten) Amerikaanse apen die een brullend lawaai kunnen produceren van het geslacht Alouatta uit de familie grijpstaartapen (Atelidae)

brus /brʏs/ n
germanes
(familie) een ander kind van dezelfde ouders, m.n. wanneer diegene zorgtaken op zich neemt

brutaal adj
insolent
(verouderd) beestachtig
geen respect hebbend voor iets of iemand, onbeschoft, lomp
(figuurlijk) vrij in het uiten van zijn gemoed, vrijpostig

bruut /ˈbryt/ adj
brutal
nietsontziend en gewelddadig

btw n
IVA
(initiaalwoord) omzetbelasting die een ondernemer betaald over de verkoopprijs, waarbij hij de belasting die deel uitmaakte van zijn inkoopprijzen weer mag aftrekken

buffel 'bɵfəl n
búfal
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor een aantal zware holhoornige rundersoorten met vaak forse hoorns

bugel /ˈby.χəɫ/ /ˈbyː.ɣəl/ n
fiscorn
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument in Bes of Es of sporadisch ook wel C met drie ventielen, dat een belangrijk instrument is in fanfare-orkesten

buideldier n
marsupial
(dierkunde) zoogdiersoort uit de infraklasse Marsupialia waarvan de wijfjes een buidel hebben, waarin hun vroeggeboren jongen verder in opgroeien

buigen /bœʏ̯χə(n)/ /bœːɣə(n)/ v
corbar
onovergankelijk krom worden, (door vervorming) doen afwijken
blincar
inergatief een buiging maken
wederkerend zich ~ over: aandacht besteden aan iets

buiging n
reverència
buiging (beweging), knikkende beweging met hoofd en bovenlichaam om een persoon van hoge status te begroeten; artiesten maken na een optreden meestal een buiging naar het publiek.

buik /bœʏ̯k/ /bœːk/ n
panxa ventre
(anatomie) het onderste deel van de voorkant van de romp van mens of dier dat van boven door het middenrif en van onderen door de bekkengordel begrenst is

buikdans n
dansa del ventre

buikloop n
diarrea

buikspreker n
ventríloc

buil n
tamís de farina
grote zeef voor het zeven van meel

buis n
tub
een hol, cilindrisch voorwerp

buisklokken n
campana tubular
alleen meervoud (muziekinstrument) een samenstel van gestemde langwerpige holle cilinders die met een mallet worden aangeslagen

buit /bœʏ̯t/ /bœːt/ n
botí
goederen gewonnen door diefstal of verovering

buiten /ˈbœʏ̯tə(n)/ /ˈbœːtə(n)/ adv
fora

buitenechtelijk adj
extramatrimonial
niet binnen het raamwerk van het huwelijk

buitenissig adj
extravagant

buitenland n
estranger
ieder land buiten het eigene

buitenlands adj
estranger
op het buitenland betrekking hebbend

buitenspel n
fora de joc

buizerd n
aligot comú aligot
(havikachtigen) bepaald soort middelgrote roofvogel, Buteo buteo , die vooral van veldmuizen leeft

bukken /ˈbɵkən/ v
acotar
wederkerend zich ~: het lichaam geheel voorover buigen (om bij iets lagers te komen)

bul /bʏl/ n
toro
(dierkunde) mannelijk rund en het mannetje van sommige andere zoogdieren en zeezoogdieren
butlla
pauselijke oorkonde

buldog n
buldog
stevig gebouwde hond met een grote kop en afhangende liphoeken, destijds gefokt om tegen stieren te vechten

bulgur n
bulgur
(voeding) gestoomde, daarna gedroogde en vervolgens grof gemalen of gebroken tarwekorrels, meestal durumtarwe

bulldozer n
buldòzer
(werktuigbouwkunde) zware van rupsbanden voorziene machine om terreinen te egaliseren met behulp van een schuiver die stenen en aarde kan verplaatsen

bult n
bony

bultrug /ˈbʏltrʏx/ n
balena amb gep
(walvisachtigen) Megaptera novaeangliae een relatief grote vinvis, die zich van andere vinvissen onderscheidt door zijn lange borstvinnen, zijn gedrongen lichaam en de knobbels op zijn bek en onderkaak. Volwassen bultruggen variëren in lengte van 12 tot 16 meter en wegen zo'n 25 à 30 ton

bumper n
para-xocs
stootstang voor en achter op de auto

bundel n
farcell
zijdelings bijeengehouden verzameling langwerpige voorwerpen

bunker n
búnquer
uitgegraven en met beton zwaar versterkte verdedigingsstelling

bunsenbrander n
cremador Bunsen
(scheikunde) gasbrander met regelbare luchttoevoer die men gebruikt in een laboratorium

bunzing n
turó
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela putorius , klein marterachtig, behendig roofdiertje

burcht n
castell
kasteel, plaats versterkt met een gracht, aarden wal en/of zware stenen muren

bureau n
taula d'escriure
(meubel) een werkmeubel voor administratief- en studiewerk
oficina
een (politie)kantoor

bureaucratie n
burocràcia

buret n
bureta
(scheikunde) een lang, dun, cilindrisch stuk glaswerk met een nauwkeurig geijkte maatverdeling en een kraantje aan de onderzijde

burgemeester n
alcalde
(beroep), (politiek) hoofd van het gemeentebestuur

burgemeesteres n
alcaldessa

burger n
ciutadà
inwoner van een stad of staat die bepaalde wettelijke rechten en plichten heeft
paisà
lid van de burgerbevolking, in tegenstelling tot een strijdende partij of ordedienst

burgerlijk /ˈbʏrɣərlək/ adj
burgès
tot de burgers behorend, tot de middenstand behorend

burgermaatschappij n
societat civil
de samenleving van niet-militairen

burgeroorlog n
guerra civil
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is

burgerrechten n
drets civils
1. een recht dat men geniet als staatsburger van een land

burggraaf n
vescomte
(leenstelsel), (adel) edelman, lager dan een graaf maar hoger dan een baron

burggravin n
vescomtessa

bus /bɵs/ n
bus
(verkeer) vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal passagiers (autobus)

bushalte /ˈbʏshɑltə/ /ˈbʏshɑɫtə/ n
estació del bus
(verkeer) een plek waar een bus stopt en mensen in en uit de bus kunnen stappen

buskruit n
pólvora
(scheikunde), (militair) een ontplofbaar mengsel van fijngepoederde kool, zwavel en salpeter

buste n
bust
vrouwenborst, boezem, vrouwenbovenlijf
borstbeeld

bustehouder n
sostenidor
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen

butaan n
butà
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C4H10

buur /byr/ n
veí
een persoon die in andermans omgeving woont

buurman n
veí
een man naast wie men woont

buurt /byrt/ n
barri
een (deel van een) wijk

buurvrouw n
veïna
vrouw woonachtig in het belendende huis

bèta n
beta

cabaret /ˌkɑbɑˈrɛ(t)/ n
cabaret
(kunst) kleinkunst, vermaak met toneel, zang, dans, en voordracht

cabotage n
cabotatge

cacao /kakaˈoː/ /kaˈkɑu/ n
cacau
(voeding) (drinken) product verkregen uit de bonen van de cacaoboom dat onder andere wordt gebruikt voor de bereiding van chocolade

cacaoboom /kɑˈkʌʊbom n
cacau
(bloemplanten) Theobroma cacao een boom waarvan uit de vruchten de cacao wordt gewonnen

cactus n
cactus
(plantkunde) een vetplant met stekels

cactusvijg n
figa de moro
(fruit) Opuntia ficus-indica een stekelige vrucht van de Opuntia

cadeau /kaˈdoː/ n
regal
iets dat men aan iemand geeft zonder tegenprestatie, meestal ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis

cadmium n
cadmi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

cafeïne n
cafeïna
(scheikunde) een alkaloïde met structuurformule C8H10N4O2 die van nature wordt aangetroffen in koffiebonen en theebladeren en een stimulerende werking heeft

café /kɑ'fe/ n
cafè
(horeca) een uitgaansgelegenheid waar men hoofdzakelijk dranken kan nuttigen

cala /ˈka.la/ /ˈkaː.la/ n
cala
(geologie) een kleine ronde baai langs een steile kust met een nauwe doorgang naar de open zee

calcium n
calci
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

calciumcarbonaat n
carbonat de calci

calculeren v
calcular
overgankelijk iemand berekent iets

californium n
californi
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98

calorie n
caloria
(thermodynamica), (eenheid), (verouderd) een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal

calqueerpapier n
paper de calc

calvinisme n
calvinisme
(religie) gereformeerde substroming binnen het Christendom waarin o.a. het voorbestemd zijn centraal staat

camera /ˈkaməˌra/ n
camera
(fotografie) een apparaat om beelden mee te registreren

camoufleren /kɑmuflerən/ v
camuflar
overgankelijk een voorwerp onopvallend maken

camping /ˈkɑmpɪŋ/ /ˈkɛmpɪŋ/ n
càmping
(kamperen) een terrein met voorzieningen om te kamperen

campus /ˈkɑmpʏs/ n
campus
universiteitsterrein met woningen voor studenten en docenten

candela n
candela

candidiasis n
candidosi
(medisch) schimmelziekte van huid en slijmvliezen

canon /'ka.nɔn/ n
cànon
(muziek) de strengste vorm van een meerstemmige compositie, waarin de stemmen elkaar in de tijd verschoven imiteren

cantaloupe n
cantaloup
(plantkunde) variëteit Cucumis melo var. cantalupensis van de meloenplant Cucumis melo (wikidata: cantaloupe )

cantate n
cantata

cantharel /ˌkɑntaˈrɛɫ/ n
rossinyol
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

canvas n
canemàs

capaciteit n
capacitat
mogelijkheid om iets te bevatten, hoeveelheid ruimte die voor een bepaald doel gevuld kan worden

capibara /ˌkapiˈbaːra/ n
capibara
(knaagdieren) Hydrochoerus hydrochaeris een knaagdier uit de familie Caviidae. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lange oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, de natuurlijke biotoop. Het komt voor in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentië

capillariteit /ˌka.pɪ.la.ri.ˈtɛɪ̯t/ n
capil•laritat

capitulatie n
capitulació
internationaalrechtelijke verklaring dat een partij de strijd tijdens een oorlog opgeeft

capituleren v
capitular
inergatief het verzet staken, zich overgeven

capsule n
càpsula
een omhulsel, veelal van gelatine met een medicijn erin

capuchon /ˌka.py.ˈʃɔ̃ː/ /ˌkɑ.py.ˈʃɔn/ n
caputxa
(hoofddeksel), (kleding) hoofdkap bevestigd aan een kledingstuk

caracal n
caracal
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Caracal caracal , een slanke, middelgrote, niet gevlekte kat van 6–22 kg met een korte staart en lange oorpluimenHet dier leeft afhankelijk van het leefgebied van verschillende prooisoorten, voornamelijk knaagdieren en vogels en komt voor in heel Afrika, het Arabische schiereiland, het Midden-Oosten, centraal en zuidwest-Azië tot in India. Hij leeft in droge bossen, savannes, struikgewas, heuvelachtige steppen en dorre bergachtige streken. De soort staat wereldwijd op de lijst van de IUCN als niet-bedreigde soort, ondanks dat er weinig bekend is over de populatieontwikkeling in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied.

carbonaat n
carbonat

carcinoom n
carcinoma
(medisch) kankergezwel, bestaande uit epitheelcellen

cardiologie /kɑrdijolo'xi/ n
cardiologia
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen, diagnosticeren en behandelen van hartziekten

cardiologisch adj
cardiològic
(medisch) met betrekking tot hartziekten

cardioloog /kɑrdijo'lox/ n
cardiòleg

cardiomyopathie /ˌkɑr­.di­.jo­ˌmi­.jo­.pa­ˈti/ n
cardiomiopatia
(medisch) hartspierziekte

carnaval n
carnaval carnestoltes
(feest) volksfeest waarbij onder meer grote verkleedpartijen plaatsvinden, en dat plaatsvindt gedurende de vier dagen die aan de vastentijd voorafgaan

carnivoor /kɑrniˈvor/ n
carnívor
(dierkunde) een vleesetend dier

caroteen n
carotè

carrosserie n
carrosseria
(verkeer), (techniek) koetswerk van een motorisch voertuig (meestal een auto of bus)

cartograaf n
cartògraf
(aardrijkskunde) (beroep) iemand die land-, zee- en/of luchtkaarten maakt

cartografie n
cartogrfia cartografia
(aardrijkskunde) de kunst en wetenschap van het vervaardigen van land-, zee- en/of luchtkaarten

cashew n
anacard

casino n
casino
een gelegenheid waar in een luxe omgeving gegokt wordt

cassave n
iuca
(plantkunde) (voeding) Manihot esculenta , een eetbare wortelknol waarvan cassavemeel wordt bereid

cassette n
casset
(techniek) een behuizing voor video- en audiobanden

castratie n
castració
(medisch) ontmanning, het volledig verwijderen van de teelballen bij de man

castreren v
castrar
overgankelijk een sterilisatie uitvoeren van een man of mannelijk dier door verwijdering van de zaadballen

catacombe n
catacumba
een ondergrondse ruimte of gangenstelsel, de ruimte onder de tribunes van een stadion

cataloog n
catàleg
geordende lijst met beschikbare zaken

catamaran n
catamarà
vaartuig met twee drijvende delen (de rompen), die boven de waterlijn parallel aan elkaar gemonteerd zijn

catastrofe n
catàstrofe
een algemene ramp

catechismus n
catecisme
(religie) (onderwijs) de leer van een godsdienst in de vorm van vragen en antwoorden gebruikt in het godsdienstonderwijs aan jongeren en leken

categorie n
categoria
onderdeel van een rangschikking, rang, groep

causaal adj
causal
oorzakelijk

cavalcade n
cavalcada
optocht te paard

cavalerie n
cavalleria
(militair) (geschiedenis) strijdmacht te paard

cavia n
conillet d'índia cobaia
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit het geslacht Cavia , van oorsprong afkomstig uit Zuid-Amerika, die vooral als huisdier gehouden worden

cayennepeper n
pebre de caiena
(specerij) (verse of gedroogde) vrucht van Capsicum annuum of Capsicum fastigiatus gebruikt als scherpe specerij (wikidata: cayennepeper )

ceder /ˈsedər/ n
cedre
(coniferen) benaming voor bomen uit het geslacht Cedrus dat behoort tot de dennenfamilie

cel n
calabós
(juridisch), (misdaad) een kleine ruimte waar iemand voor straf moet zitten (in een gevangenis)
cèllula cèl·lula
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit

celesta n
celesta
(muziekinstrument) een slagwerkinstrument met een klavier waarmee metalen staven worden aangeslagen

celfysiologie n
fisiologia cellular
(biologie) de wetenschap van de functies en processen binnen organische cellen

celkern /sɛlkɛrən/ n
nucli
(biologie) het organel dat de genetische code (DNA) bevat

cellist n
violoncel·lista
(muziek) (beroep) musicus die een violoncello of kortweg een cello bespeelt

cello n
violoncel
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de cellist tussen de knieën wordt gehouden

celluloid n
cel·luloide
stof bestaande uit nitrocellulose o.a. gebruikt voor de drager van fotografische en cinematografische film.
film, in contrast met video

cellulose /ˌsɛ.ly.ˈlo.zə/ n
cel·lulosa
een polysacharide die door nagenoeg alle planten wordt gemaakt en die de plant stevigheid geeft

celwand /sɛlʋɑnd/ n
paret cel·lular
(biologie) een sterk omhulsel dat een cel om het plasmamembraan heen kan synthetiseren

cement n
ciment
(bouwkunde) een bouwmateriaal bestaande uit kalk, zand en grind

censor n
censor
(oudheid) een hoge ambtenaar met absolute macht in de Romeinse republiek

censureren v
censurar
overgankelijk bewust informatie uit de media weghalen

cent /sɛnt/ n
centau

centimeter /'sɛntiˌmetər/ n
centímetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

centraal adj
central
in het midden gelegen

centrale verwarming n
calefacció central
een verwarmingssysteem, waarbij de warmte voor de verwarming van de vertrekken van een gebouw, centraal wordt opgewekt en met behulp van een warmteoverbrengend medium wordt overgebracht naar deze vertrekken.

centraliseren v
centralitzar
overgankelijk op één punt samenbrengen

centrifugaalpomp n
bomba centrífuga
(werktuigbouwkunde) pomp die een vloeistof verpompt door het met een draaiend rad (rotor of waaier) naar buiten te slingeren

centrifuge n
assecadora centrifuga
(techniek) toestel dat gebruikmakend van de middelpuntvliedende kracht, de mogelijkheid biedt om stoffen te scheiden, te zuiveren of te drogen

centrum n
centre
middelpunt,in het midden gelegen

cerebraal adj
cerebral
(medisch) met betrekking tot de grote hersenen

ceremonie n
cerimònia
een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden, dan wel als religieus ritueel

cerium n
ceri

certificaat /ˌsɛrtifiˈkat/ n
certificat
een schriftelijk bewijs

cervicaal adj
cervical
(medisch) met betrekking tot de hals en de nek (de cervix)

cesium n
cesi

cessie n
cessió
(juridisch) overdracht van een vorderingsrecht door de oorspronkelijke schuldeiser (de cedent) aan een derde (de cessionaris)

chakra n
txakra
(religie) een energiecentrum in oosterse culturen

champagne /ʃɑmˈpɑɲə/ n
xampany cava
(drinken) een witte of rosé schuimwijn uit de champagnestreek in Frankrijk, die in het bijzonder bij feestelijke aangelegenheden wordt geschonken

champignon /ˌʃɑmpiˈjɔn/ n
xampinyó
(voeding), (schimmels) een eetbare en speciaal gekweekte witte paddenstoel; Agaricus bisporus en Agaricus bitorquis

chantage n
xantatge
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

chaos n
caos
grote wanorde, ongeordendheid, verwarring

chaostheorie n
teoria del caos
(wetenschap) deelgebied van de wiskunde en natuurwetenschappen dat zich bezighoudt met het gedrag van dynamische systemen zoals dat sterk door hun begintoestand wordt bepaald

chaotisch adj
caòtic

charisma n
carisma
persoonlijke uitstraling

charivari n
xivarri
(geschiedenis) volksgericht waarbij een of enkele personen die de sociale normen hadden overtreden publiekelijk werden gestraft

charlatan /ˈʃar.la.tan/ n
xarlatà

charmant adj
encantador
aangenaam in omgang

charme /sjarme/ n
encant
de eigenschappen van iemand waardoor die persoon aardig, leuk en vriendelijk wordt gevonden

chatten /ˈtʃɑtə(n)/ /ˈtʃɛtə(n)/ v
xatejar
inergatief op synchrone wijze met elkaar korte tekstberichten uitwisselen

chauffeur /ʃaʊ̯.ˈføːr/ /ʃo.ˈføːr/ /ʃo.ˈfʏːr/ n
xofer
(verkeer) de bestuurder van een motorvoertuig (ook (beroep))

chauvinisme n
xovinisme

chauvinist n
xovinista

chazan /χaˈzɑn/ n
hazan
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) voorzanger in de synagoge, die de dienst leidt

cheeta n
guepard
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Acinonyx jubatus , zeer snelle Afrikaanse katachtige

chemicus n
químic

chemie n
química
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

chemisch adj
químic
(scheikunde) dat wat tot de chemie behoort, volgens de chemie

chemisch element n
element químic

chemotherapie n
quimioteràpia
(medisch) behandeling van kanker met medicijnen

cheque /ʃɛk/ n
xec

cherimoya n
xirimoier
(fruit) eetbare hartvormige vrucht van Annona cherimola

cherub /ˈxerʏp/ n
querubí
(Jiddisch-Hebreeuws) deels menselijk, deels dierlijk wezen met vleugels en één of meer gezichten waarvan de functie verband houdt met het goddelijke (91×: Gen. 3:24, Ex. 25:18 +, Num. 7:89, 1 Sam. 4:4, 2 Sam. 22:11, 1 Kon. 6:23 +, 2 Kon. 19:15, Jes. 37:16, Ez. 9:3 +, Ps. 18:11 +, 1 Kron. 13:6 +, 2 Kron. 3:7 +)

chi n
khi

chilipeper /'ʃílipepər/ n
bitxo
(plantkunde) vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)
(specerij) gedroogde specerij gemaakt van de vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)

chimaera n
quimera

chimpansee /ˌʃɪm.pɑn.ˈse/ n
ximpanzé
(primaten) Pan troglodytes een Afrikaanse mensaap. Zijn nauwste verwant is de dwergchimpansee of bonobo (Pan paniscus). Beide chimpansees worden beschouwd als de nauwste nog levende verwanten van de mens. Sommige wetenschappers beschouwen de relatie tussen mens en chimpansee op basis van DNA-onderzoek als nauw genoeg om de chimpansee en de bonobo net als de mens in het geslacht Homo te plaatsen

chimère n
quimera

chinchilla n
xinxilla

chip n
xip
(elektronica) (informatica) klein stukje halfgeleiderkristal waarop geïntegreerde circuits zijn aangebracht

chirurg /ʃi'rʏr(ə)x/ n
cirurgià
(medisch) (beroep) een specialist die operaties verricht

chirurgie n
cirurgia
(medisch) de wetenschap van en de vaardigheid in het opereren

chloor n
clor

chloroform n
cloroform

chocolade /ˌʃo.ko.ˈla.də/ /ˌʃɔko.ˈla.də/ n
xocolata
(voeding) (drinken) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

cholera /χoləra/ n
còlera
(medisch) een zeer besmettelijke infectieziekte die de darmen aantast

cholesterol n
colesterol
(biochemie) vet dat in je lichaamscellen zit, zoals galvet, lichaamsvet

chordofoon n
cordòfon
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten waarbij de toon wordt geproduceerd door een trillende snaar

choreografie n
coreografia

christelijk /krɪs.tə.lək/ adj
cristià
te maken hebbend met het christendom, confessioneel, gelovig

christen /ˈkrɪs.tən/ n
cristià
(religie) belijder van de christelijke godsdienst

christendom /ˈkrɪ.stən.ˌdɔm/ n
cristianisme
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament

chromaticiteit /ˌxromatisiˈtɛɪt/ /ˌɣromatisiˈtɛɪt/ /ˌχromatisiˈtɛɪt/ n
cromaticitat
de kwaliteit van een kleur zoals gedefinieerd door zijn kleurvolheid en helderheid

chromosomaal /ˌɣro.mo.zo.ˈmal/ /ˌɣro.mo.zo.ˈmaɫ/ /ˌχro.mo.zo.ˈmaɫ/ adj
cromosòmic
(biologie) (medisch) met betrekking tot de chromosomen, de eiwitten die erfelijke informatie bevatten

chromosoom /ˌχroʊmoʊˈsoʊm/ n
cromosoma
(biologie) staafachtig lichaampje in de celkern dat drager van erfelijke eigenschappen is

chronisch /ˈxronis/, /ˈkronis/ adj
crònic
voortdurend, aanhoudend, nooit helemaal genezend

chronologie /xrono.lo'ɣiː/ n
cronologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het rangschikken in de tijd van historische gebeurtenissen

chronologisch adj
cronològic
naar tijdstip gerangschikt

chroom n
crom

chylomicron /ˌxi.lo.mi.ˈkrɔn/ /ˌχi.lo.mi.ˈkrɔn/ n
quilomicró
(biologie) een grote door darmwandcellen geproduceerde lipoproteïne, waarin lipiden uit het voedsel van de darmwandcellen naar andere weefsels worden getransporteerd

cicade n
cikala cigala
(halfvleugeligen) Auchenorrhyncha groot, halfvleugelig insect behorend tot een groep van insecten die vertegenwoordigd wordt door ongeveer 40.000 verschillende soorten. Cicaden vormen een onderorde die behoort tot de orde van de halfvleugeligen (Hemiptera). Zij leven in Zuid-Europa en in de tropen

ciceroniaans adj
ciceronià

cider n
sidra
(drinken) vruchtenwijn uit gegist appelsap of perensap (wikidata: cider )

cijfer n
xifra
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet

cilinder n
cilindre

cilindrisch adj
cilíndric
zoals een cilinder, cilindervormig, buisvormig

cinema n
cinema
bioscoop, gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken.
film, filmkunst, in hoog tempo na elkaar geprojecteerde afbeeldingen die de suggestie van beweging reproduceren of creëren.

cipres n
xiprer
(coniferen) bepaald soort slanke naaldboom uit het gebied rond de Middellandse Zee, Cupressus sempervirens

circus n
circ
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena

cirkel /ˈsɪrkəɫ/ n
cercle

cirkelzaag /ˈsɪrkəlzax/ n
serra circular
(gereedschap) motorzaag met een rond zaagblad

cirrose n
cirrosi
(medisch) elk proces waarbij orgaancellen worden vervangen door schrompelend bindweefsel

citaat /siˈtat/ n
citació
(taalkunde) een letterlijke passage die door iemand anders aangehaald wordt uit een bron

citer n
cítara
(muziekinstrument) een snaarinstrument dat voornamelijk gebruikt wordt in het Duitstalige deel van Europa

citeren v
citar
overgankelijk letterlijk overnemen wat iemand anders over een onderwerp gezegd of geschreven heeft

citroen n
llimona llimó
(fruit) Citrus limon Citrus medica ovale, gele zure vrucht van de citroenboom

citroenboom n
llimoner
(plantkunde) Citrus limon, een uit China afkomstige boomsoort waarvan de citroen de vrucht is

citroenschil n
pell de llimona
(plantkunde) (fruit) schil van een citroen (wikidata: citroenschil )

citroenvlinder n
llimonera
(vlinders) Gonepteryx rhamni een dagvlinder van de Pieridaefamilie

citroenzuur n
àcid cítric

civetkat n
civeta
(roofdieren) Viverra , een geslacht van kleine slank gebouwde roofdieren dat in Afrika en Zuidoost-Azië voorkomt

civiele techniek n
enginyeria civil

clair-obscur n
clarobscur
(kunst) een artistieke techniek waarbij scherpe lichtcontrasten gebruikt worden voor het bereiken van een bepaald effect

classificatie n
classificació

claustrofobie /klʌstrofoˈbiː/ /klʌustrofoˈbiː/ n
claustrofòbia
vrees voor afgesloten ruimten

clausule /klʌʊˈsylə/ n
clàusula
(juridisch) een extra bepaling in een ambtelijke brief

clitoris n
clítoris
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt

cloaca n
cloaca
(biologie) de gecombineerde darm- en urineuitgang bij bepaalde diersoorten

cloud n
núvol
(informatica) computernetwerk waarbij allerlei gegevens op aanvraag beschikbaar worden gesteld (meestal via internet), terwijl de eindgebruiker niet weet op hoeveel of welke server(s) de applicatie draait of waar die servers precies staan

clown /kloːn/ /klʌːun/ n
pallasso
(beroep) komische wit geschminkte artiest, oorspronkelijk uit het circus
(figuurlijk) bespottelijk, belachelijk iemand

club /klɵp/ n
club
clubfauteuil
(sport) slaginstrument voor het golfspel

co-enzym n
coenzim

coalitie /kowaˈli(t)si/ n
coalició
verbond van twee of meer partijen, mogendheden of staten om een gemeenschappelijk doel te bereiken

cobra n
cobra
(reptielen) verscheidene geslachten van slangen uit de familie koraalslangachtigen (Elapidae ). Het woord "cobra" stamt uit het Spaans of Italiaans en is een verkorte vorm voor "cobra capello", het betekent ongeveer "slang met hoed" (verwijzend naar de karakteristieke uitzetbare halsribben achter de kop). De cobra speelt een rol in de symboliek van het hindoeïsme. De cobra is populair bij slangenbezweerders

cocaïne n
cocaïna
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving

cocktail n
còctel
(drinken) drankje bestaande uit gemixte, veelal alcoholische dranken

cocktailshaker n
coctelera

cocon n
capoll

code /'kodə/ n
codi

codicil n
codicil

coeliakie n
celiaquia
(medisch) een ongeneeslijke stofwisselingsziekte die veroorzaakt wordt door een glutenintolerantie

cognaat /kɔχ'nat/ n
cognat
(familie) bloedverwant van moederskant
(taalkunde) woord dat van hetzelfde oudere woord afkomstig is

cognitief /kɔxniˈtif/ adj
cognitiu
met betrekking tot het leerproces, (kennen)

cohesie n
cohesió
(scheikunde) (natuurkunde) een onderlinge aantrekking van moleculen van een zelfde stof

cokes n
coc
ontgaste steenkool
ontgaste steenkool

cola n
cola
(drinken) een uit kolanoten vervaardigde bruinkleurige drank met prik (frisdrank)

collage n
collage

collageen /ˌkɔlɑˈɣen/ n
col·lagen
(biologie) bindweefselstof, lijmvormend proteïne

collectie n
col·lecció

collectief n
col·lectiu
meerdere groepen die onder één noemer worden aangesproken, groep samenwerkende personen, samenwerkingsverband

collectivisme n
col·lectivisme
het stellen van het belang van de gemeenschap boven dat van het individu

collega /kɔˈleɣa/ /kɔˈleχa/ n
col·lega
een persoon die voor hetzelfde bedrijf werkt.
een vak- of ambtgenoot.

collegezaal n
auditori
(onderwijs) een ruimte waarin les wordt gegeven aan studenten

colloïde n
col·loide

colonne /ko'lɔnə/ n
columna
(militair) convooi, rij van militairen of voertuigen in een groot aantal gelederen van kleine frontbreedte

colonoscopie n
colonoscòpia
(medisch) dikke darmonderzoek waarbij men met een endoscoop het darmslijmvlies onderzoekt en zo nodig een biopsie kan nemen

colorectaal adj
colorectal
(medisch) met betrekking tot de karteldarm en de endeldarm

colostrum n
calostre
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen

coltan n
coltan

coma /ˈkoːmaː/ n
coma
(medisch) volkomen bewustloosheid

comateus adj
comatós
(medisch) in volkomen bewusteloosheid

combinatietang n
alicantes universals
(gereedschap) werktuig waarmee je zowel op verschillende manieren kan vastknijpen als afknippen

combineren v
combinar

comfort /kɔnˈfɔrt/ n
comoditat
een toestand waarin men zonder onrust, vrees of verlegenheid is

comfortabel adj
còmode
gerieflijk, aangenaam om in te verkeren

commentaar /kɔmən'tar/ n
comentari
toelichting of verklaring, uitleg
kritiek en/of opinie

commentator n
comentarista

commercieel /kɔmərˈʃel/, /kɔmɛrˈsjel/ adj
comercial
(handel) zakelijk, handels-

commissaris n
comissari
een hoge rang in de Nederlandse en Belgische politie, politiecommissaris

commissie n
commissió
groep personen met een bepaalde opdracht of voor een bepaald doel bijeengeroepen

communicatie /ˌkɔ.my.nɪ.ˈkaː.si/ /ˌkɔmyniˈkasi/ /ˌkɔmyniˈkaʦi/ n
comunicació
het uitwisselen van informatie waarbij zender, ontvanger, inhoud en communicatiemedium betrokken zijn

communicatiekunde n
ciències de la comunicació

communiqué n
comunicat

communisme /kɔmyˈnɪsmə/ n
comunisme
(politiek) (economie) (filosofie) atheïstische ideologie die gericht is op gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen en verbruiksgoederen

communist n
comunista

communitarisme n
comunitarisme

compact adj
compacte
van geringe omvang, gedrongen, klein

compagnie n
companyia
een gezelschap met commerciële doelstellingen, gewoonlijk met een toegekend monopolie, vennootschap, handelsvereniging

compatibiliteit // n
compatibilitat
(informatica) verenigbaarheid van elektronische apparaten, softwareprogramma's, enz

compensatie n
compensació
iets wat minder is uitgevallen, weer goed (proberen te) maken (met een extra toegift), terug in balans brengen

compenseren v
compensar
overgankelijk iets goed (proberen te) maken, terug in balans brengen

competitie n
competència
(sport) reeks wedstrijden tussen verschillende clubs

complex /kɔmplɛks/ adj
complex
ingewikkeld, moeilijk, uit veel onderdelen bestaand

complexiteit n
complexitat
de mate waarin iets complex is

complicatie n
complicació
(medisch) bijkomende ziekte (verergering)

compliceren v
complicar
overgankelijk (nodeloos) ingewikkeld maken

componist n
compositor
(muziek) (beroep) iemand die muziekstukken schrijft

composietmateriaal n
material compost
een samengesteld materiaal dat is opgebouwd uit verschillende componenten (wikidata: composietmateriaal )

compositie n
composició
(muziek) een muziekstuk, werkstuk van een componist
samenstelling zowel in de (taalkunde) als een andere ordening van delen tot een geheel

compost n
compost
residu dat ontstaat na ontbinding van organisch materiaal (d.w.z. van plantaardige of dierlijke oorsprong)

compressie n
compressió
samendrukking, samenpersing

compromis /kɔmproˈmi/, /kɔmproˈmɪs/ n
compromís
overeenkomst waarbij de betrokken partijen concessies doen om tot een voor allen aanvaardbare oplossing te komen

computer /kɔm.ˈpju.tər/ /kɔm.ˈpɪ̯uː.tər/ n
ordinador
(informatica) programmeerbare machine die door een reeks instructies bewerkingen kan uitvoeren

computerspel n
joc d'ordinador videojoc
een spel dat via of met de computer gespeeld wordt

computerwetenschap n
ciències de la computació

concentratie n
concentració

concentratiekamp n
camp de concentració
afgesloten terrein met barakken waar machthebbers bepaalde groepen mensen zonder rechtsgang onder dwang van de samenleving afgezonderd houden

concentreren v
concentrar
overgankelijk centraliseren, op één plek samenbrengen
wederkerend zich ~ op één zaak toespitsen

concept /kɔnˈsɛpt/ n
concepte
een voorlopig ontwerp, een schets van een project

concert n
concert
(muziek) een muziekuitvoering door een orkest, ensemble, een koor etc.

conclaaf n
conclave
een besloten kerkvergadering van kardinalen waarbij een paus gekozen wordt

concluderen /ˌkɔŋklyˈderən/ v
concloure
overgankelijk tot een besluit komen, een conclusie trekken

conclusie /kɔŋˈklyzi/ n
conclusió

concreet /kɔnˈkret/ adj
concret
in de realiteit bestaande, in tegenstelling tot slechts in gedachten

concubine n
concubina
vrouw met wie een man in ongehuwde staat (concubinaat) samenleeft

concurrentie n
competició
(economie) het mede-wedijveren om iets, in het bijzonder een vorm van winst, in de situatie zijn dat je de concurrent van iemand bent

condensatie /kɔndɛn'zasi/ n
condensació

condensator n
condensador
(elektrotechniek) elektrisch onderdeel dat een hoeveelheid elektrische lading kan opslaan

condenseren v
condensar
ergatief (natuurkunde) overgaan van gasvormige naar vloeibare toestand
overgankelijk (natuurkunde) doen overgaan van gasvormige naar vloeibare toestand

conditie n
condició
gezondheidstoestand
voorwaarde

conditionering n
condicionament
(biologie) (onderwijs) leerproces waarbij een organisme zich aanpast aan de omgeving

condoom n
condó

condor n
còndor
(havikachtigen) benaming voor sommige roofvogels uit de Amerikaanse tak (Cathartidae ) van de gierenfamilie

conductantie n
conductància

confederatie n
confederació

conferentie n
conferència

confetti n
confeti
felgekleurde papiersnippers die tijdens feesten en optochten in de lucht gegooid worden en dan in een wolk neerdwarrelen

confisqueren v
confiscar
overgankelijk (juridisch) van staatswege in beslag nemen

conflict n
conflicte

conformiteit n
conformitat

confrontatie n
enfrontament

confucianisme n
confucianisme

conglomeraat n
conglomerat
(economie) samenklontering van verschillende bedrijven

congres /kɔŋˈɣrɛs/ /kɔŋˈχrɛs/ n
congrés
een grote vergadering van deskundigen op een bepaald vakgebied

conisch adj
cònic
de vorm hebbend van een (afgeknotte) kegel

conjunctie n
conjunció

conjunctief /ˈkɔn.jʏŋk.tif/ n
subjuntiu
(taalkunde) (vaktaal) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen

connectie n
connexió

consacreren v
consagrar
overgankelijk (religie) consecratie verrichten

consequentie n
seqüela
een noodzakelijk gevolg

conservatorium n
conservatori
(onderwijs), (muziek) een school in het hoger onderwijs waar men zich kan laten opleiden tot professioneel musicus, acteur/actrice of danser(es)

conservatrice n
conservadora

conservenblik n
llauna

consortium n
consorci

constant adj
constant
onveranderlijk, standvastig
altijd, voortdurend

constantaan n
constantà

constipatie n
restrenyiment
(medisch) verstopping, harde of uitblijvende ontlasting

constitutioneel adj
constitucional

constructie /xxxx/ n
construcció

constructief /ˌkɔnstrʏkˈtif/ adj
constructiu
opbouwend, vormend, positief

consul n
cònsol
(beroep) gevolmachtigd vertegenwoordiger van een vreemde regering in een land.
(geschiedenis) (beroep) elk van de beide eerste overheidspersonen tijdens de Republiek in Rome.

consulaat n
consolat
(diplomatie) officiële vertegenwoordiging van een staat in het buitenland, voor het behartigen van de belangen van de vertoevende landgenoten, in dat land met minder bevoegdheden dan een ambassade

consumeren v
consumir
overgankelijk (economie) het verbruiken van goederen en diensten

contact /kɔn.ˈtɑk/ /kɔn.ˈtɑkt/ n
contacte
(natuurkunde) een toestand waarbij twee voorwerpen elkaar raken
(communicatie) onderlinge communicatie
een contactpersoon
(elektrotechniek) een verbinding van twee elektrische geleidingen
(elektrotechniek) een elektrische schakelaar
(geologie) de grens tussen stollings- en nevengesteente

contacteren v
contactar
overgankelijk contact opnemen met

contactlens n
lent de contacte lentilla
een zeer kleine kunststof lens die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril

container n
contenidor

containerschip n
portacontenidors

contaminatie n
contaminació
(medisch) verontreiniging of besmetting met chemische stof of bacterie

context /ˈkɔntɛkst/ n
context
verband waarin iets zich voordoet

continent n
continent
een werelddeel

continu adj
continu

continueren /ˌkɔntinyˈweːrə(n)/ v
continuar fer durar
overgankelijk voortzetten

continuïteit n
continuïtat

contrabas n
contrabaix
(muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument van de strijkinstrumenten met een lagere toon dan de bas

contract /kɔnˈtrɑkt/ n
contracte
(juridisch) een schriftelijk vastgelegde overeenkomst

contraproductief adj
contraproduent

controle n
control

controleren v
comprovar verificar
overgankelijk toezicht houden

convectie n
convecció

convergent /ˌkɔnvɛrˈɣɛnt/ adj
convergent
(optica) in één punt samenkomend

conversatie /kɔn.vɛr.ˈsa.tsi/ n
conversa

convex adj
convex
(natuurkunde) bolrond, met een gebogen oppervlak

copernicium n
copernici
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal

coprofagie n
coprofàgia
(medisch) (biologie) het eten van ontlasting

coronair adj
coronari
(medisch) met betrekking tot de kransslagaders van het hart

corporatie n
corporació

correct adj
correcte
foutloos, goed
burgerlijk, saai, onberispelijk uit moreel oogpunt, zonder af te wijken van de etiquette, politiek correct

correctie n
correcció
verbetering

correlatie n
correlació
(medisch), (wiskunde) samenhang, wederzijdse betrekking

correspondentie n
correspondència

corresponderen v
correspondre

corrigeren /ˌkɔriˈʒeːrə(n)/ /ˌkɔriˈʒɪːrə(n)/ v
corregir
overgankelijk iets ontdoen van fouten of fouten aanduiden, verbeteren

corrosie n
corrosió
(scheikunde) roest, aantasting van een materiaal door elektrochemische reacties

corruptie n
concussió
bedrog vanwege oneerlijkheid, omkoping. Corruptie leidt tot privileges aan degene die betaalt en onthoudt deze aan degene die niet betaalt.

coulomb n
coulomb

courant n
diari
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)

courgette n
carabassó carbassó
(groente) Cucurbita pepo, een groente uit de komkommerfamilie

couscous n
cuscús

covidioot n
covidiot
(scheldwoord) iemand die tijdens de coronapandemie de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus niet naleeft

coyote n
coiot
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Canis latrans , een hondachtige die nauw verwant is aan de wolf (Canis lupus ) en voorkomt in een gebied dat zich uitstrekt van Alaska tot Midden-Amerika

coëfficiënt n
coeficient
(wiskunde) een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. (variabele, vector, functie, differentiaalquotiënt etc.)

coïtus n
coit
(formeel) (seksualiteit) seks waarbij de man met zijn penis het lichaam van de partner binnengaat

coöperatie n
cooperativa
(economie) zelfstandige, op samenwerking opgerichte vereniging die tot doel heeft in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens met hen gesloten overeenkomst

coördineren v
coordinar
overgankelijk zo organiseren dat alles en iedereen goed kan samenwerken

cranberry n
nabiu de grua
(bloemplanten) bepaald soort struik Vaccinium macrocarpon uit de heidefamilie Ericaceae

creatie n
creació
een schepping, iets totaal nieuw, ontwerp

creatief /krejaˈtif/ adj
creatiu
scheppend vermogen bezittend, met een scheppende geest

creatine n
creatina
(voeding) (sport) voedselsupplement dat de spieropbouw zou versterken

creativiteit n
creativitat
gedrevenheid of vaardigheid om iets oorspronkelijks te maken

creatuur n
creatura
schepsel; iets dat gemaakt is

creditcard n
targeta de crèdit

crediteur n
creditor
(boekhouding) iemand aan wie iemand iets (meestal geld) verschuldigd is

cremeren v
incinerar

creooltaal n
lengua criolla
(taalkunde) een taal die is ontstaan doordat bevolkingsgroepen die twee verschillende talen spraken met elkaar in contact kwamen en een nieuwe taal ontwikkelden

creëren /kreˈjeːrə(n)/ v
crear
overgankelijk iets nieuws maken, iets scheppen

criminaliteit n
criminalitat
(juridisch) de misdadigheid, het begaan van misdaden

crimineel adj
criminal
met betrekking tot misdaad, misdadig

criminologie n
criminologia
(wetenschap) sociologie van misdaad en misdadigheid

criminoloog n
criminòleg
(beroep) beoefenaar van de criminologie

crisis n
crisi
een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt maar die in principe van voorbijgaande aard zou moeten zijn

criterium /kriˈterijʏm/ n
criteri
toets, een doorslaggevende reden, maatstaf

croissant /krʋɑˈsɑ̃/ n
croissant
(voeding) halvemaanvormig broodje gebakken van bladerdeeg

cruise n
creuer
(toerisme) vakantie op een varend schip met uitgebreide voorzieningen voor de passagiers

cruiseschip n
creuer
(scheepvaart) een passagiersschip dat gebouwd en uitgerust wordt om er cruises mee te maken

culinair adj
culinari
(kookkunst) met betrekking tot de kookkunst

cultureel /kʏltyˈrel/ adj
cultural
met betrekking tot cultuur, met betrekking tot de kunsten

cultuur /kɵl'tyːr/ n
cultura
het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap

cumulonimbus n
cumulonimbe

cupcake n
magdalena
(voeding) klein gebakje, meestal gebakken in een klein papieren of aluminium bakje

curatief adj
curatiu
(medisch) heilzaam, genezend

curcumine n
curcumina
(voeding) gele voedselkleurstof verkregen uit de wortelstok van de kurkumaplant Curcuma longa (wikidata: curcumine )

curettage n
raspat
(medisch) uitkrabbing bijv. om de inhoud van de baarmoeder te verwijderen

curette n
cureta
(medisch) (gereedschap) scherpe lepel, gebruikt om de binnenwand van de baarmoeder af te schrapen (te curetteren)

curiositeit n
curiositat
iets merkwaardigs

curium n
curi

cursief adj
cursiva
(typografie), (taalkunde) een schuingedrukt lettertype

cursus n
curs

curve n
corba

cyaan n
cian
(kleur) helder groenblauwe kleur

cyberaanval n
ciberatac

cybernetica n
cibernètica
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen

cyclisch /ˈsiklis/ adj
cíclic
regelmatig terugkerend

cycloop n
ciclop

cyclus n
cicle
terugkerende, regelmatige reeks

cynisch /ˈsinis/ adj
cínic

cyrillisch /sɪˈrɪlɪs/ adj
ciríllic
betrekking hebbend op het alfabet dat door zes Slavische talen en ook door talen in Azië onder invloed van het Russisch gebruikt wordt

cyrillisch alfabet n
alfabet ciríl•lic
(taalkunde) een alfabet dat geschreven wordt in het cyrillisch schrift. Talen die het cyrillisch schrift gebruiken zijn de zes natuurlijke Slavische talen (Bulgaars, Macedonisch, Oekraïens, Russisch, Servisch en Wit-Russisch) en nog veel andere talen van de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Oost-Europa.

cyste n
quist
(biologie) (medisch) holte gevuld met vocht

cytoplasma /ˌsitɔˈplɑsma/ n
citoplasma

cytoskelet /ˈsitoskəˌlɛt/ n
citosquelet
(biologie) structuren die samen de cel stevigheid geven

cytosol /ˈsitɔzɔl/ n
citosol
(biologie) het cytoplasma zonder de daartoe behorende organellen

daad /daːt/ n
acte
(palindroom) bewust gepleegde handeling, doelgericht

daar /daːr/ adv
allà
op een bepaalde plek, op die plek

daarginds /dar.ˈχɪn(t)s/ /ˈdar.ɣɪn(t)s/ adv
allà
op een plaats in de verte

daciet /daˈsit/ n
dacita
(geologie) vulkanisch stollingsgesteente met een felsische samenstelling

dadel n
dàtil
(fruit) zoete bruine vrucht van de dadelpalm, Phoenix dactylifera

dadelpalm n
palmera datilera
(bloemplanten) Phoenix dactylifera palm uit de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae). Ze wordt op grote schaal aangeplant omwille van de eetbare vruchten, de dadels. Deze aanplant gebeurt reeds duizenden jaren: daardoor is het oorspronkelijke verspreidingsgebied niet exact bekend. Waarschijnlijk is dit Zuidwest-Azië of Noord-Afrika

dag /dɑx/ /dɑχ/ n
dia jorn
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)
(tijdrekening) tijd tussen zonsop- en zonsondergang

dagblad n
diari
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt

dagboek n
diari

dagelijks adv
diari quotidià
iedere dag

dageraad n
alba
het aanbreken van de nieuwe dag [3], de tijd net voor zonsopkomst

daglicht /'dɑxlɪxt/ n
llum del dia
licht van de zon dat overdag de wereld verlicht

dagvaarding n
citació
(juridisch) een schriftelijke oproep om voor een rechtbank te verschijnen

dahlia n
dàlia
een plantengeslacht uit de composietenfamilie, dat een tiental soorten omvat die wild voorkomen in Mexico als cultivar zijn er duizenden variëteiten

dak /dɑk/ n
teulada teulat
(bouwkunde) het deel dat een gebouw aan de bovenkant bedekt en bescherming biedt tegen het weer

dakgoot n
canal
(bouwkunde) een langgerekte bakvormige of halfronde constructie voor het van het dak afvoeren van hemelwater

dakvenster n
claraboia
(bouwkunde) raam dat in een dak zit

dal /dɑl/ n
vall
(geologie) een laagte in een heuvel- of bergstreek

dalmatiër n
dàlmata

dam n
presa
m: (waterbeheer) een relatief smalle, massieve bodemophoging in een waterweg om wegverkeer tussen de oevers mogelijk te maken en/of ter bescherming tegen overstromingen

damast n
domàs
weeftechniek, waarbij tekeningen aangebracht worden op een achtergrond van dezelfde kleur

dame /daːmə/ n
senyora
beschaafde vrouw

dames en heren n
senyores i senyors
standaard aanhef voor het toespreken van een publiek

damhert n
daina
(evenhoevigen) Dama dama evenhoevige uit de familie van de hertachtigen (Cervidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Cervus dama in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Tussen de ijstijden leefden de damherten onder andere tot in West-Europa, maar de laatste ijstijd heeft de dieren naar Klein-Azië verdreven. De Romeinen brachten de soort weer met zich mee en verspreidden het dier door het gehele Romeinse Rijk. Tegenwoordig komt het op alle continenten behalve Antarctica voor. Het damhert is de soort die het vaakst gehouden wordt in hertenkampen. Het Mesopotamisch damhert (Dama mesopotamica) uit Iran en Irak wordt vaak als ondersoort van het damhert beschouwd

dammen /ˈdɑ.mə/ v
dames
inergatief, (spel), (sport), het damspel spelen

damp /dɑmp/ n
vapor
(natuurkunde) de gasvormige toestand van een stof die bij kamertemperatuur vloeibaar of vast is, de toestand die ontstaan is door verdamping

dan adv
després
op een eerder genoemd tijdstip in de toekomst

dan conjunction
que
na een vergrotende trap van een bijvoeglijk naamwoord of van een bijwoord

dank u interjection
gràcies
beleefde uitdrukking van dankbaarheid

dankbaar adj
agraït
erkentelijk voor ontvangen hulp

dankbaarheid n
gratitud
het dankbaar zijn

danken /dɑŋkən/ v
agrair

dankzegging n
agraïment
een dankbetuiging

dankzij preposition
gràcies a
door de positieve werking van

dans /dɑns/ n
ball dansa
(dans) (kunst) een verzameling sierlijke bewegingen, meestal op basis van een muzikaal ritme

dansen /ˈdɑnsən/ v
dansar ballar
inergatief sierlijk en ritmisch bewegen, gewoonlijk op muziek

danser /'dɑnsər/ n
ballador
(beroep) mannelijk persoon die danst

dapper /ˈdɑpər/ adj
valent
geen angst voor gevaar tonend

dar n
abellot
(dierkunde), (imkerij) mannelijke bij

darm /dɑrm/ n
budell
(anatomie) onderdeel van het spijsverteringsstelsel tussen de maag en de anus

darmstadtium n
darmstadti

darwinisme n
darwinisme
(biologie) evolutieleer die het ontstaan van de soorten verklaart door natuurlijke selectie uit varianten die bij reproductie optreden

das /dɑs/ n
teixó
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Meles meles , marterachtig roofdier

daslook /ˈdɑs.lok/ n
all de bruixa
Allium ursinum sterk riekende, eetbare plant uit de lookfamilie

dat conjunction
que
een voegwoord dat een lijdend-voorwerpszin inluidt

dat demonstrativePronoun
això
wijst iets aan dat zich in een afstand van de spreker bevindt en onzijdig is (bij een mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord wordt hiervoor die gebruikt)

dat relativePronoun
que
beperkend in een bijzin die het nog niet geheel bekende antecedent nader bepaalt

database n
base de dades
(informatica) een plaats waar informatie over bepaalde onderwerpen in digitale vorm verzameld, opgeslagen en geconsulteerd kan worden

daten v
quedar
meerdere dates, afspraakjes maken met iemand

datief n
datiu
(grammatica) derde van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen, voor een meewerkend voorwerp. Voorbeeld: De datief van ik is mij of me: Je geeft mij/me een boek

datsja n
datxa
Russisch buitenverblijf

datum /ˈdatʏm/ n
data
(tijdrekening) een tijdsaanduiding die bestaat uit een dag(nummer), een maand en een jaar

dauw n
rosada

de article
el
voorafgaand aan een zelfstandig naamwoord om aan te geven dat het niet om een willekeurig persoon of ding gaat, maar dat duidelijk is om wie of wat het specifiek gaat

de handdoek in de ring werpen phraseologicalUnit
llançar la tovallola
(zegswijze) het opgeven

de spijker op de kop slaan v
justa la fusta
(zegswijze) iets heel treffend verwoorden, de kern van de zaak heel aansprekend samenvatten

de teerling is geworpen interjection
s'ha tirat el dau
(spreekwoord) er is een onomkeerbare stap gezet

dealer n
concessionari
verkoper (meestal) van één merk auto's

debat n
debat

debiteur n
deutor

deblokkeren /de.blɔ.ˈkeː.rə(n)/ v
desbloquejar

debuteren v
debutar
inergatief voor de eerste keer in het openbaar optreden, spelen of publiceren

decaan n
degà
o (scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C10H22
m (beroep) (onderwijs) het hoofd van een faculteit van een universiteit
m (beroep) een docent die een adviserende rol heeft ten aanzien van studiekeuzes

decadentie n
decadència
verwildering van zeden

december n
desembre
(tijdrekening) de twaalfde en tevens laatste maand van het jaar

decimeren v
delmar
overgankelijk sterk in aantal terugbrengen, gewoonlijk door afslachting

declinatie /dekliˈna(t)si/ n
declinació
(aardrijkskunde) van een punt op aarde, de hoek tussen het magnetische en het geografische noorden
(astronomie) de afstand (in booggraden) van een hemelobject ten opzichte van de hemelequator
(taalkunde) de flexie van een naamwoord of voornaamwoord naar geslacht, getal en naamval

decoder n
descodificador
(informatica) apparaat of softwarematige functie die een gecodeerd signaal omzet in een bruikbaar signaal

decoderen v
descodificar
overgankelijk uit code overbrengen in gewone taal

decolleté n
escot
laag uitgesneden halslijn bij vrouwenkleding, zodat de boezem van de vrouw deels zichtbaar is

decoratie n
decoració

decoratief adj
decoratiu

decoreren v
decorar
overgankelijk methoden en technieken gebruikt om bouwwerken, meubels of andere objecten te verfraaien

deduceren v
deduir

deeg n
massa pasta
(kookkunst) ongebakken kneedbare uitgangsmateriaal voor het bakken van diverse broden en gebak, vervaardigd van meel aangevuld met rijsmiddelen als gist, bakpoederof ei, vloeistoffen als melk of water en smaakstoffen zoals suiker en zout

deegroller n
corró
(huishouden) (kookkunst) rol om deeg uit te rollen

deel /ˈdeːl/ n
part
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)
een werk / boek / aflevering van een serie (bij een boekenserie, filmserie tv-serie)

deelnemen /ˈdelnemə(n)/ v
participar
~ aan: meedoen, meevoelen

deeltal n
dividend

deeltje n
partícula
(natuurkunde) onderdeel van een atoom

deeltjesfysica n
física de partícules

deeltjesversneller n
accelerador de partícules

deelwoord n
participi

deemstering n
crepuscle
(meteorologie) gedeelte van de dag waarop het licht dan wel donker wordt

defectief adj
defectiu
van iets dat het gebreken vertoont

defenestreren v
defenestrar
overgankelijk uit het raam gooien (vooral als middel om politieke tegenstanders uit de weg te ruimen)

definitie n
definició
begripsafbakening, precieze omschrijving of bepaling van de essentiële aard van iets

definiëren v
definir

deflatie n
deflació
(economie) het vallen van het prijspeil waardoor het geld in waarde toeneemt

dek /dɛk/ n
coberta
(scheepvaart) een verdieping op een schip, scheepsdek

dekbed n
edredó
dikke deken, meestal bestaande uit een grote hoes met daarin isolerend materiaal, met de functie om iemand te bedekken en warm te houden tijdens de slaap

deken /dekə(n)/ n
manta
(textiel) een (vaak dikke) doek, met de functie om iemand te bedekken en daarmee warm te houden (tijdens de slaap)

dekken v
parar
overgankelijk de tafel ~ alles op tafel leggen en zetten voor het houden van een maaltijd

dekoloniseren v
descolonitzar
(politiek) het staatkundig zelfstandig worden van koloniën

deksel n
tapa
een voorwerp om een hol open lichaam mee af te dekken

delegatie n
delegació
een klein aantal mensen als vertegenwoordigers van een grote groep, afvaardiging, vertegenwoordigig
(juridisch) overneming van een schuld door de oorspronkelijke schuldenaar (de delegant) aan een derde (de gedelegeerde of overnemer)

delegeren v
delegar
overgankelijk taken en verantwoordelijkheden doorgeven

delen v
compartir
overgankelijk samen met een ander gebruiken
dividir
overgankelijk in meer dan één stuk snijden of hakken

deler n
divisor

delfstof n
mineral

delta n
delta

demagogie n
demagògia

dementie n
demència
(medisch) een aandoening van de hersenen waardoor de verstandelijke en cognitieve vermogens verminderen

democratie n
democràcia

democratisch adj
democràtic
(politiek) in overeenstemming met de principes van een democratie

democratiseren v
democratitzar

demografie n
demografia
(wetenschap) de studie van alles wat de omvang, samenstelling en spreiding van een bepaalde bevolkingsgroep en de veranderingen hierin betreft

demoniem /ˌde.mo.ˈnim/ n
gentilici
een naamwoord dat betrekking heeft op een land of volk

demonisch adj
demoníac

demonstratie n
manifestació
het tonen en uitleggen van iets
(politiek) betoging, protestmars

demonstreren v
demostrar

demoraliseren v
desmoralitzar

dempen /dɛmpən/ v
amortir
overgankelijk zwakker maken, verzwakken, temperen

den n
pi
(coniferen) kegeldragende naaldboom van het geslacht Pinus

dendriet n
dendrita

dendrologie /ˌdɛn.dro.loˈɣi/ /ˌdɛn.dro.loˈχi/ n
dendrologia
(plantkunde) de studie van bomen, heesters en andere houtachtige planten

denken /ˈdɛŋkə(n)/ v
pensar
inergatief een oplossing proberen te zoeken, nadenken
een bepaalde mening toegedaan zijn

dennenwolfsklauw n
licopodi selago

deo /ˈdejo/ n
desodorant
een middel dat gebruikt wordt om de geur van transpiratie weg te nemen of te voorkomen

deodorant /ˌdejodɔːˈrɑnt/ n
desodorant
een middel dat gebruikt wordt om de geur van transpiratie weg te nemen of te voorkomen

deontologie n
deontologia

deportatie n
deportació

depot n
dipòsit
(handel) een opslag- of bewaarplaats voor goederen, handelswaar, vervoermiddelen of dieren
(oenologie) bezinksel op de bodem van een drankfles

depressie n
depressió clínica depressió
(medisch) ziekelijke neerslachtigheid
depressió
(meteorologie) gebied met lage luchtdruk
(economie) langdurige inzinking in de economische ontwikkeling

deprimeren v
deprimir

deprimerend adj
depriment
somber makend; depressie veroorzakend

derde /ˈdɛrdə/ n
tercer
door drie gedeeld iets

derde /ˈdɛrdə/ ordinalAdjective
tercer
betrekking hebbend op nummer drie in een rij

derde persoon n
tercera persona

dermatologie n
dermatologia
(medisch) een specialisme binnen de geneeskunde dat zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dermatoloog n
dermatòleg
(medisch) (beroep) huidspecialist, specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dertien cardinalNumeral
tretze
"13", het getal tussen twaalf en veertien

dertiende ordinalAdjective
tretzè

dertig cardinalNumeral
trenta
"30", het getal tussen negenentwintig en eenendertig, drie maal tien

dertigste ordinalAdjective
trigèsim

desinformatie n
desinformació
onjuiste of misleidende informatie, die bewust verstrekt wordt om anderen te bedriegen

deskundige n
expert
(beroep) iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard

desoxyribonucleïnezuur n
Àcid desoxiribonucleic àcid desoxiribonucleic

despotisme n
despotisme

dessert n
postres darreries

detail n
detall
onderdeel, kleinigheid

detailleren v
detallar
afwerken door het aanbrengen van kleine onderdelen

detecteren v
detectar
overgankelijk ergens een signaal van door middel van apparatuur opvangen

detective /detɛkˈtivə/ n
detectiu
(beroep) (algemeen) speurder die tracht misdaden op te lossen of bewijsmateriaal te verzamelen
boek of programma over mensen die trachten misdaden op te lossen

detineren v
detenir
overgankelijk iemand van staatswege gevangen houden

deugd /døxt/ n
virtut
iets dat goed is in zedelijk opzicht

deugdzaam adj
virtuós
bereid zich te gedragen in overeenstemming met algemeen aanvaarde waarden

deuken v
abonyegar
overgankelijk een deuk of deuken maken in iets

deur /døːr/ n
porta
(bouwkunde) een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

deurklopper n
picaporta
een instrument waarmee bezoekers aangeven dat ze aan de deur staan door een (metalen) klopper tegen de deur(plaat) te slaan

deurknop n
pom
een handvat waarmee men een deur kan openen of (af)sluiten

deuterium /dœyˈterijʏm/ n
deuteri
(scheikunde) een isotoop van waterstof

dewijl conjunction
perquè
(verouderd) geeft onderschikkend een reden aan

dezelfde demonstrativePronoun
mateix

deïsme /deʲɪsmə/ n
deisme

diabetes n
diabetis
(medisch) Meestal gebruikt voor diabetes mellitus: een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam geen of te weinig insuline produceert en de patiënt dus zelf de hoeveelheid glucose in zijn/haar bloed moet controleren oftewel regelen

diadeem n
diadema
band (met edelstenen versierd) voor om het hoofd

diadeemmeerkat n
cercopitec blau
(primaten) Cercopithecus mitis een apensoort uit centraal en oostelijk Afrika, zuidelijk tot in de bergen van Zuid-Afrika

diagnose /dijaɣˈnozə/, /dijɑɣˈnozə/ n
diagnosi
(medisch) vaststelling van een ziekte
vaststelling (van de oorzaak van een probleem)

diagnosticeren /'dɪɑɣnɔstɪ'seːrə(n)/ v
diagnosticar
overgankelijk een diagnose stellen, de oorzaak van een probleem achterhalen

diagnostisch adj
diagnòstic

diagonaal adj
diagonal

diagram n
diagrama
een symbolische en grafische voorstelling van een aantal zaken en hun onderling verband

diaken n
diaca

diakritisch /dijaˈkritis/ adj
diacrític

dialect /diaˈlɛkt/ n
dialecte
(taalkunde) een taalvariëteit met onderscheidende grammaticale, fonologische en andere kenmerken

dialectologie /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈɣi/ /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈχi/ n
dialectologia
(taalkunde) de wetenschap die regionale verschillen tussen taalvariëteiten bestudeert

dialoog n
diàleg

diamant n
diamant
(mineraal) een uiterst hard, doorzichtig mineraal met kubische symmetrie dat uit koolstof bestaat
een edelsteen gesneden uit bovenstaand mineraal

diameter n
diàmetre
(wiskunde) middellijn van een cirkel of bol

diapauze n
diapausa

diarree /diɑ're/ n
diarrea
(medisch) een darmstoornis die dunne ontlasting veroorzaakt

dicht adj
dens
nauw aaneengesloten, zonder veel tussenruimte
waar niets in of doorheen kan gaan, moeilijk doordringbaar

dichtbij /dɪxtˈbɛː/ /dɪɣ.ˈbɛɪ̯/ /dɪχˈbɛɪ/ preposition
prop

dichter n
poeta
(beroep) iemand die poëtische kunst voortbrengt

dichterlijk /ˈdixterlɪk/ adj
poètic

dichtheid n
densitat
(maatschappelijk); compactheid

dictator n
dictador
(politiek) iemand die als enige de macht in een land in handen heeft

dictatuur n
dictadura
(politiek) staatsvorm waarbij de macht vrijwel volledig in handen van één of enkele personen ligt

dicteren v
dictar

didgeridoo n
didjeridú
Australisch, houten blaasinstrument afkomstig van de Aboriginals

didymium /diˈdimijʏm/ n
didimi
(scheikunde) scheikundige stof, ontdekt in 1841 en beschouwd als element met symbool Di totdat het in 1885 een mengsel van twee nieuwe elementen, neodymium en praseodymium, bleek te zijn

dieet n
dieta
(medisch) aanpassing in het eet- en voedingspatroon

dief /dif/ n
lladre
(misdaad) iemand die steelt

diefstal n
robatori furt
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren

dienblad n
safata

dienen /ˈdinən/ v
servir
overgankelijk iemand ~: werken voor; in dienst zijn van

dienst n
servei
bepaalde vorm van hulpverlening, bijstand of assistentie
(economie) een eenheid voor werktijd, zoals bij ploegendienst
(maatschappij) een dienstverlenende instantie, vaak als onderdeel van een overkoepelende organisatie
(economie) een economisch product (goed) in niet-fysieke vorm
(religie) kerkdienst, een godsdienstoefening
(militair) dienstplicht, het ingevolge van de opkomstplicht verplicht dienen van een militair (historisch in Nederland)
(militair) militaire ~, het vrijwillig dienen van een beroepsmilitair
(economie) in ~ zijn van: een aanstelling hebben bij een bedrijf of andere organisatie

dienstplicht /ˈdinst.plɪxt/ n
conscripció
(militair) verplichting om (tijdelijk) ergens te werken, met name bij de strijdkrachten van een land

diep adj
profund
waar de bodem ver naar beneden is, diepliggend

dieplader n
carregador baix
(transport) oplegger met een lage laadvloer geschikt voor het vervoer van zware en grote voorwerpen

dieplood n
escandall
(scheepvaart), (verouderd) staafvormig gewicht aan een touw (loodlijn) om de waterdiepte te peilen, en tevens kan in de vetgemaakte holle onderkant een monster van de bodem worden genomen

diepte /'diptə/ n
profunditat
de mate waarin iets diep is

dier /diːr/ n
animal
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen

dierbaar /ˈdirbar/ adj
car
waaraan men grote waarde hecht en waarvan je veel houdt

dierentuin /ˈdiːrə(n)ˌtœʏ̯n/ /ˈdiːrə(n)ˌtœːn/ n
zoològic
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken

diergeneeskunde n
veterinària
(wetenschap) (dierkunde) wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van dierziektes

dierkunde n
zoologia
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

diesel /ˈdisəl/ n
dièsel
voertuig dat met een dieselmotor wordt aangedreven

dieselmotor n
motor dièsel

diffameren v
difamar

differentiaalvergelijking n
equació diferencial
(wiskunde) vergelijking voor een functie waarin een of meer van de afgeleiden van die functie voorkomen

differentiëren /dɪfərɛn'(t)ʃerə(n)/ v
diferenciar
overgankelijk vanuit een homogeen geheel tot verschillende vormen komen

diffusie n
difusió
(natuurkunde) verbreiding (verspreiding) van een aantal deeltjes (in een vloeistof, gas of vaste stof)
(natuurkunde) ongelijkmatige terugkaatsing van warmte- of lichtstralen, verstrooiing

difterie n
diftèria
(medisch) infectieziekte gekenmerkt door een slijmvliesontsteking van onder andere de keel

diftong /ˈdɪftɔŋ/ n
diftong
(taalkunde) een foneem dat uit twee klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan

digitalisatie n
digitalització

digitalisering n
digitalització
(informatica) het digitaliseren

digraaf n
dígraf

dij /dɛj/ n
cuixa
(anatomie) het deel van het menselijk been tussen heup en knie

dijbeen n
fèmur

dijk n
dic
(waterbeheer) een opgeworpen aarden wal op het land meestal bestemd als waterkering ter directe bescherming van het achterliggende land

dik /dɪk/ adj
espès
een naar verhouding grote dwarsdoorsnede hebbend
ruim.
nauw aaneengesloten
weinig vloeibaar
gros
de genoemde dwarsdoorsnede hebbend
een naar verhouding grote lichaamsomvang hebbend
hecht.

dikwijls adv
sovint

dilemma /dɪ'lɛmɑ/ n
dilema
moeilijke keuze waarbij iedere keus die je kunt maken voordelen én nadelen heeft

dille n
anet
(kruid) de bladeren van Anethum graveolens , vers en gedroogd, die gebruikt worden als kruid (wikidata: dille )

dimensie n
dimensió
afmeting in een bepaalde richting
(wiskunde) een van de parameters die een ruimte beschrijven zoals hoogte,breedte en diepte
(natuurkunde) de categorie waartoe een bepaalde meetbare grootheid behoort

dimorfisme n
dimorfisme

diner n
banquet
(voeding) (enigszins deftig) warme avondmaaltijd

dineren v
sopar
inergatief het diner gebruiken

ding n
cosa
voorwerp dat geen dier of mens is

dinges /ˈdɪ.ŋəs/ n
daixonses

dingo n
dingo
(roofdieren) Canis lupus dingo een verwilderde hond uit Australië die vermoedelijk afstamt van de Indische steppewolf (Canis lupus pallipes). Waarschijnlijk zijn ze door mensen zo'n 5000 jaar geleden als huisdier meegenomen. Ze zijn echter weer verwilderd en hebben zo als exoot een leefwijze ontwikkeld die sterk lijkt op die van wolven. Dingo's zijn een stuk kleiner dan wolven en hebben het gewicht van een middelgrote hond (10 tot 20 kilo)

dinosauriër /ˌdinoˈsʌʊriər/ n
dinosaure
(biologie) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben

dinosaurus /ˌdinoˈsʌʊrəs/ n
dinosaure
(reptielen) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben.

dinsdag n
dimarts
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na maandag en voor woensdag komt

diode n
díode

diploma n
diploma
(onderwijs) een bewijs van bevoegdheid, bewijs dat je een examen hebt gehaald

diplomaat n
diplomàtic
(diplomatie) (beroep) iemand die in het buitenland zorgt voor de politieke relaties met zijn eigen land

diplomatie n
diplomàcia
de kunst en de kunde van het voeren van overleg tussen twee groepen om daarmee een bepaald doel te bereiken

diplomatiek adj
diplomàtic
(diplomatie) betrekking hebbende op de diplomatie

diploïd /diploˈit/ adj
diploide
(biologie) met twee exemplaren van ieder chromosoom in de celkern (door een bevruchting waarbij twee haploïde geslachtscellen samengaan)

direct adj
directe
zonder te wachten, zonder iets daartussen

directie n
gestió
(bedrijfskunde) de leiding van een bedrijf, de directeur en de topmanagers

dirigent n
director
(muziek), (beroep) een leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap

disciplinair adj
disciplinari

discografie n
discografia
(muziek) beschrijvend overzicht van grammofoonplaten of cd's van een artiest, in een bepaalde periode enz

discreet adj
discret
zonder aandacht te trekken , onopvallend

discretie n
discreció
bescheidenheid of kiesheid
geheimhouding

discriminatie n
discriminació

discus /ˈdɪskʏs/ n
disc
(sport) zware werpschijf die gebruikt wordt bij de atletische sport discuswerpen

discussie n
discussió
een gedachtewisseling waarbij doorgaans verschillende meningen worden uitgewisseld

discussiëren v
discutir

discuswerpen n
llançament de disc
(sport), een atletiekdiscipline waarbij men een discus zo ver mogelijk probeert te werpen

diskwalificatie n
desqualificació

dissel /dɪsəl/ n
aixa
een houtbewerkingsgereedschap om b.v. een waterbak uit te hakken uit een boomstam (drinkbak in de alpen)

dissonantie n
dissonància

distaal adj
distal
(tandheelkunde) de zijde van de tand of kies die het verst verwijderd is van de middellijn

distel n
card

distorsie n
distorsió
(medisch) verstuiking, verzwikking

distributie n
distribució
verdeling, verspreiding

district n
districte
(regering) het gebied met een eigen lokale overheid

dit demonstrativePronoun
això

divers adj
divers
onderling duidelijk verschillend
(pregnant) (sociologie) (politiek) gekenmerkt door de aanwezigheid van mensen met een verschillend achtergrond in etniciteit, geslacht of geaardheid e.d. in een organisatie of op het werk

djembé /'dʒɛmbe/ n
djembé
(muziekinstrument) soort trommel die oorspronkelijk vooral bespeeld werd in West-Afrika

dobbelsteen n
dau
(spel) kubusvormig voorwerp met op elk van de zijden een van de ogenaantallen één tot en met zes

dochter /ˈdɔxtər/ n
filla
(familie) een vrouwelijk kind

doctrine n
doctrina
(politiek) (religie) een verzameling leerstellingen of dogma's die niet ter discussie staan

document n
document
(letterkunde) een geschrift met belangrijke gegevens, of waaraan een zekere literaire betekenis wordt toegekend

documentair adj
documental

documentaire n
documental
een op waarheid beruste film

documentatie /dokymɛn'taʦi/ n
documentació
geschreven materiaal dat een bepaald onderwerp om- en beschrijft

documenteren v
documentar
overgankelijk onderbouwen, staven met documenten

dode n
mort
iemand die dood is, een gestorvene, overledene, lijk

dodelijk /'do:dələk/ adj
fatal mortal
de dood veroorzakend

doden /ˈdo.də(n)/ v
matar assassinar
overgankelijk van het leven beroven, vermoorden

dodendans n
dansa de la mort
de (vermeende) dans van De Dood die de levenden naar het hiernamaals brengt

dodenmasker n
màscara mortuòria
een afgietsel van het gelaat van een dood persoon, gewoonlijk gemaakt van was of gips

dodenmis /ˈdodə(n)ˌmɪs/ n
rèquiem
een mis opgedragen voor een overledene

doedelzak /ˈdudɔɫˌzɑk/ /ˈdudəlˌzɑk/ n
gaita
(muziekinstrument) een rietinstrument waarbij het riet indirect bespeeld wordt via een luchtzak

doek n
teló
m of o (materiaalkunde) textiel waaruit [1], [3] en [4] vervaardigd worden
tela
o (filmkunst) een doek om beelden op te projecteren, een projectiescherm

doel /ˈdul/ n
porteria
het punt waarop men zich richt
(sport) een van de twee gemarkeerde ruimten op een sportveld, een bal die daarin op correcte wijze terechtkomt, levert een doelpunt op voor de tegenstander

doelgroep n
públic destinatari

doellat n
travesser
(sport) de balk aan de bovenkant van een (voetbal)doel

doellijn n
línia de gol
(sport) de lijn die het doel scheidt van de rest van het veld

doelman n
porter

doelpunt n
gol

doen v
fer
overgankelijk een actie ondernemen

doerian n
durian
(bloemplanten) Durio zibethinus een 20 tot 50 m hoge, groenblijvende boom met uitgespreide takken en een dichte kruin met zeer smakelijke maar stinkende vruchten

doge n
dux

dogma /'dɔɣma/ n
dogma
(religie) (politiek) een vastomlijnd geloofsartikel dat aan geen beredenering meer is onderworpen

dogmatisch adj
dogmàtic

dok n
dàrsena
(muziekinstrument) onderdeel van een klavecimbelmechaniek waarmee een snaar in trilling wordt gebracht door deze met een plectrum (kiel) opzij te duwen en dan te laten schieten
(scheepvaart), (waterbeheer) voor buitenwater afsluitbaar gedeelte van een scheepswerf of een drijvende (ponton-)constructie waarmee, door het in- of uitlaten van water, schepen voor inspectie, onderhoud en reparatie kunnen worden drooggezet
(scheepvaart), (waterbeheer) een haven in een havencomplex waar schepen kunnen worden afgemeerd, wachten, geladen of gelost

dokter /ˈdɔktər/ n
metge

doktersjas n
abric de metge
witte jas die een arts ter bescherming over zijn kleding draagt maar ook geschikt is als status symbool

dol /dɔl/ n
escàlem
(scheepvaart) een metalen pin waarop een roeispaan kan draaien
escàlem escalamera
(scheepvaart) een U-vormig steunpunt waarin een roeispaan rust

dolboord n
borda
(scheepvaart) bovenste rand van een (roei)boot

dolfijn /dɔlˈfɛɪ̯n/ /dɔlˈfɛːn/ /dɔɫˈfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛːn/ /ˈdɔɫfɛɪ̯n/ n
dofí
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin

dolk n
punyal

dollar / ˈdɔlɑr / n
dòlar
(numismatiek) naam voor munten of biljetten met de waarde van 1 dollar, zoals die in landen als Australië, Canada en de VS worden

dom adj
estúpid
van weinig verstand getuigend

domesticatie n
domesticació
(biologie) de door herhaalde teeltkeuze adaptatie van wilde dieren en planten tot leven in intieme omgang met en ten voordele van de mens

domesticeren /domɛsti'serə(n)/ v
domesticar
wilde dieren en planten geschikt maken voor (huishoudelijk) gebruik door mensen

domiciliëring n
Ordre permanent
automatische overschrijving van geldbedragen door de bank laten verrichten

domineren /domiˈnɪːrə(n)/ v
dominar
overgankelijk het meest nadrukkelijk op de voorgrond treden

domino-effect n
efecte dòmino
het verschijnsel dat in een rij dominostenen de laatste steen omvalt, met als gevolg dat alle andere stenen ook omvallen
(figuurlijk) niet te stoppen aaneenschakeling van meestal ongewenste gebeurtenissen, die alle het logische gevolg zijn van één eerdere gebeurtenis

dommelen v
abaltir-se
inergatief half in slaap zijn

donder n
tro
(meteorologie) een zeer luid geluid bij onweer

donderdag n
dijous
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na woensdag en voor vrijdag komt

donderen /ˈdɔndərə(n)/ v
tronar
onpersoonlijk, (meteorologie) het weerklinken van luid gerommel ten gevolge van bliksemontlading
inergatief op luide en barse toon een bevel geven of zijn ongenoegen uiten

donker adj
fosc
zonder licht

donor n
donador
(medisch) gever, bijv. orgaandonor: degene die zijn orgaan afstaat

dons n
borrissol
fijne veren die onder de taaiere buitenveren zitten, vaak gebruikt als vulstof voor kussens, dekbedden en slaapzakken

dood /doːt/ n
mort
(biologie), (medisch), (palindroom) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand
(biologie), (kunst), (palindroom) skeletvormige figuur, vaak met zeis, die bovengenoemde toestand personifieert

doodgaan /ˈdotxan/ v
morir
ergatief het leven verlaten
(toneel) (van stand-upcomedians e.d.) niet in staat zijn het publiek aan het lachen te krijgen, een reeks grappen vertellen die geen van allen aanslaat

doodgeboren adj
nascut mort
bij de geboorte al overleden

doodgraver n
enterramorts
(beroep) persoon die een graf graaft

doodseskader /ˈdoːts.ɛsˌka.dər/ n
esquadró de la mort
(politiek) bende die gevormd is om een of meerdere personen te dodenVeel doodseskaders zijn militaire of paramilitaire groeperingen en worden door een bepaalde organisatie of regering om politieke redenen gevormd.

doodskist n
taüt

doodslag /dotslɑx/ n
homicidi
(misdaad) het iemand anders opzettelijk, maar zonder voorbedachten rade van het leven beroven

doodstraf n
pena de mort pena capital
(juridisch) als straf gedood worden

doodtij n
marea de quadratura
de periode van het getij waarin het verschil tussen hoog- en laagwater minimaal is

doof /doːf/ adj
sord
niet of minder goed tot horen in staat zijn

doofheid n
sordesa

dooi n
desgel
het smelten van ijs, sneeuw of andere bevroren zaken

dooien /'dojə(n)/ v
descongelar
onpersoonlijk, (meteorologie) het stijgen van de buitentemperatuur boven het vriespunt waardoor alle ijs en sneeuw begint te smelten

dooier n
rovell

doolhof n
laberint dèdal
stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden
laberint embolic
(figuurlijk) ingewikkelde zaak

doop n
baptisme
(religie) (christendom) plechtige besprenkeling of onderdompeling waarmee iemand tot een kerk gaat behoren en zonden afgewassen worden

doopvont /ˈdop.vɔnt/ n
pila baptismal
(religie) bekken voor de bediening van de doop en het bewaren van het doopwater in een kerkgebouw

door /ˈdoːr/ [doːr] [dʊːr] preposition
mitjançant
de handelende persoon bij een lijdende vorm
de oorzaak
in
tijdens, gedurende
doorheen, binnenin van de ene kant naar de andere kant
doorheen, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: doorheen, van de ene kant naar de andere kant, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: van het begin tot het einde, gedurende
door ... te + infinitief; de procedure die gevolgd wordt om het doel te bereiken
de ene stof is door de andere gemengd

doorbraak n
avanç
een cruciale ontdekking of gebeurtenis die de weg opent naar belangrijke ontwikkelingen

doorgaan /ˈdoːrɣan/ /ˈdɔːrχan/ v
continuar
overgankelijk tot het einde meemaken

doorn n
espina
(plantkunde) scherp uitsteeksel aan een plant

doornappel n
estramoni
(plantkunde) Datura stramonium , een zeer giftige plant die hallucinogene alkaloïden bevat

doornhaai n
agullat
(kraakbeenvissen) bepaalde soort vis, Squalus acanthias , die de meest algemeen voorkomende haaiensoort in de Noordzee is

doorreizen v
passar

doorsnede n
diàmetre
middellijn, diameter

doortocht n
trànsit
het door een plaats, rivier of gebied trekken zonder dat deze plaats, rivier of dat gebied de reisbestemming is

doorverkopen /ˈdorvərˌkopə(n)/ /ˈdo̝rvərˌkopə(n)/ v
revendre
overgankelijk iets verkopen dat onlangs is gekocht

doorzetten v
perseverar
volhouden, niet ophouden

doorzichtig /doːrˈzɪxtəx/ /doːrˈzɪxtɪx/ /do̝ːrˈzɪχtəχ/ adj
transparent
waar licht zo ongehinderd door kan treden dat het zicht erdoor niet belemmerd wordt

doos /doʊs/ /doːs/ n
caixa capsa
een veelal kartonnen balkvormig opslagmiddel

dopamine n
dopamina
(farmacologie) een catecholamine dat fungeert als neurotransmitter (en soms als hormoon) op verschillende plaatsen in het lichaam van mensen en dieren

dopen v
batejar
overgankelijk (religie) iemand ritueel met water besprenkelen of erin onderdompelen en zodoende tot een geloof toelaten

doping n
dopatge
(medisch) stimulerende (genees)middelen

dorp /dɔrp/ n
poble
een kleine, permanente nederzetting

dorsen v
trillar

dorsmachine n
ventadora
(landbouw) toestel dat de graankorrels uit de korenaren slaat

dorst n
set

dorsvlegel n
flagell

dorsvloer n
era
(landbouw) vloer waarop gedorst wordt

dosering n
dosificació
(medisch) verstrekte hoeveelheid

dosis n
dosi
(medisch) hoeveelheid van een geneesmiddel die je per keer moet innemen

douane n
duana
(politiek) een overheidsdienst die belast is met de controle op het internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen

douche /duʃ/ n
dutxa
(sanitair) bad [1] in de vorm van een neerwaartse waterstraal die op het lichaam belandt

douchen /ˈduʃə(n)/ v
dutxar-se
inergatief een douche nemen

downloaden /ˈdɑunlodə(n)/ v
baixar
een bestand van een computer of server op afstand naar een lokale computer of server overbrengen

dozijn n
dotzena
(eenheid) een set van twaalf

draad /draːt/ n
filferro
(natuurkunde), (elektronica) de meestal geïsoleerd uitgevoerde, betrekkelijk dunne elektrische geleider in verbindingsmateriaal zoals snoeren en kabeltjes

draadloos /drat.los/ /ˈdraːd.loːs/ adj
sense fil
waarbij geen draden nodig zijn voor de overdracht van een signaal

draagbaar /ˈdraxbar/ /ˈdraχbar/ adj
portable
te dragen, met de mogelijkheid gedragen te worden

draaggolf n
ona portadora
(natuurkunde), (elektronica) door een radiozender uitgezonden elektromagnetische golf waarvan de frequentie geschikt is voor het overbruggen van grote afstanden. Het signaal van geluid, beeld, en data, wordt er als inhoud aan 'meegegeven' (erop gemoduleerd)

draaibank n
torn
(gereedschap) een machine die een ingeklemd werkstuk ronddraait zodat dit met beitels en boren kan worden bewerkt

draaiboek n
guió

draaideur n
porta giratòria
constructie van drie of vier deurbladen die rondom een gezamenlijke verticale as kunnen draaien, ter vervanging van een gewone deur m.n. gebruikt in winkels, ziekenhuizen enz

draaien /ˈdraːi̯ən/ v
girar
overgankelijk, (techniek) manier van verspanen waarbij het te bewerken product op de draaibank ligt en ronddraait

draailier n
samfoina
(muziekinstrument) een strijkinstrument, met een strijkwiel dat bourdonsnaren en één of twee melodiesnaren in trilling brengt, en met tangenten/toetsen om de toonhoogte te bepalen

draaiorgel n
piano de maneta
(muziekinstrument) een mechanisch bediend of automatisch spelend orgel, meestal op straat spelend

draaistoel n
cadira giratòria
(meubel) zitmeubel voor één persoon, waarvan de zitting om een verticale as kan draaien vooral in gebruik in kantoren

draak /draːk/ n
drac
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart

draf /drɑf/ n
trot
(paardrijden) gang van paard, en andere viervoeters, sneller dan de stap maar langzamer dan de galop
brisa
looppas
(oenologie)overblijfsel van druiven na het persen

dragen v
portar
overgankelijk al van de vloer houdend vervoeren

drager n
portador
een persoon die (letterlijk) draagt

dragon /ˈdraɣɔn/ n
estragó
(kruid) de bladeren van Artemisia dracunculus worden gebruikt om gerechten te kruiden (wikidata: dragon )

dragonder n
dragó
(militair) lichte cavalerist met de bewapening van een infanterist

drama n
drama
een droevige of aangrijpende gebeurtenis
een bepaald soort film of toneelstuk

drang n
impuls
innerlijke neiging om iets te doen

drank /drɑŋk/ n
beguda
(drinken) te drinken vloeistof om de dorst te lessen
(drinken), (pregnant) als [1], maar dan specifiek met alcohol

drastisch /ˈdrɑs.tis/ /ˈdrɑs.tɪs/ adj
dràstic
doelgericht zeer ingrijpend

dreadlocks n
rasta
alleen meervoud kapsel dat bestaat uit bundels vervilt haar, dat op een natuurlijke wijze kan ontstaan wanneer krullend haar gedurende enige tijd niet wordt gekamd

dreigen v
amenaçar
inergatief een bestraffende handeling in het vooruitzicht stellen

dreiging n
amenaça
een vervelende gebeurtenis die in het vooruitzicht is gesteld

drempel n
llindar
(bouwkunde) onderdorpel van een kozijn

drie cardinalNumeral
tres
om een plaats in een volgorde aan te geven

drie n
tres
het cijfer 3

drie-eenheid n
trinitat

driedimensionaal adj
tridimensional
(wiskunde) met drie afmetingen, hoogte, breedte en diepte

driehoek n
triangle
(meetkunde) tweedimensionale geometrische vorm, bestaande uit 3 hoeken en 3 zijden

driehoeksmossel n
musclo zebrat
(tweekleppigen) kleine tweekleppige zoetwaterschelp, oorspronkelijk uit het bekken van de Kaspische Zee, Dreissena polymorpha

driehoeksverhouding n
triangle amorós
(romantische) verhouding waarbij drie mensen zijn betrokken

driemaal adv
tres vegades
in drie gevallen

drietand n
trident

driewieler n
tricicle

drieëndertig cardinalNumeral
trenta-tres
"33", het getal tussen tweeëndertig en vierendertig, dertig plus drie

drieënnegentig cardinalNumeral
noranta-tres
"93", het getal tussen tweeënnegentig en vierennegentig, negentig plus drie

drieëntachtig cardinalNumeral
huitanta-tres
"83", het getal tussen tweeëntachtig en vierentachtig, tachtig plus drie

drieëntwintig cardinalNumeral
vint-i-tres
"23", het getal tussen tweeëntwintig en vierentwintig, twintig plus drie

drieënveertig cardinalNumeral
quaranta-tres
"43", het getal tussen tweeënveertig en vierenveertig, veertig plus drie

drieënvijftig cardinalNumeral
cinquanta-tres
"53", het getal tussen tweeënvijftig en vierenvijftig, vijftig plus drie

drieënzestig cardinalNumeral
seixanta-tres
"63", het getal tussen tweeënzestig en vierenzestig, zestig plus drie

drieënzeventig /ˈdrijənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-tres
"73", het getal tussen tweeënzeventig en vierenzeventig, zeventig plus drie

drijfstang n
biela

drijfzand /drɛifsɑnt/ n
sorramoll

drijven v
flotar
op het oppervlak van een vloeistof (voornamelijk water) rusten

dringend adj
urgent

drinken /'drɪŋkə(n)/ v
beure

drinkwater n
aigua potable
(drinken) water dat geschikt is om gedronken te worden

droes n
galteres equines
(diergeneeskunde) is een besmettelijke ziekte van de bovenste luchtwegen bij paarden en andere paardachtigen, veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi

drogen v
assecar
overgankelijk vocht laten of doen verdampen

droger n
assecadora
een toestel dat natte voorwerpen, bijvoorbeeld wasgoed droogmaakt

drogisterij n
adrogueria
(bedrijf) winkel van een drogist

drol n
cagarro
uitwerpsel, ontlasting

dromedaris n
dromedari
(evenhoevigen) Camelus dromedarius , herkauwer uit Afrika met vetbult op de rug

dromen v
somiar somniar
inergatief ervaren van een reeks van gebeurtenissen of beelden, terwijl je slaapt

dronkenschap n
borratxera
het zwaar onder invloed van alcohol zijn

droog /droːx/ adj
sec
geen of zeer weinig vocht bevattend

droogte n
sequera secada
lange periode zonder of met minder neerslag

droom n
somni
beelden die men ziet wanneer men slaapt
een gedachte waarvan met graag had gehad dat ze werkelijkheid werd

drop n
regalèssia
(snoepgoed) zwart gekleurd snoepgoed gemaakt van o.a. zoethoutextract, bindmiddel, suiker. (jap: Vlaams).

drug n
droga

drugshandel n
narcotràfic

drugsverslaafde /'drɵksfər'slaːfdə n
drogoaddicte
iemand die verslaafd is aan drugs

druif n
raïm
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden (wikidata: druif )

druipen v
degotar

druk n
pressió
(natuurkunde) pressie, kracht die over een oppervlakte uitgeoefend wordt

drukken v
pitjar
inergatief duwend kracht uitoefenen op

drumstel n
bateria

druppel /drɵ.pəl/ n
gota

druïde n
druida

dryade n
dríada
(mythologie) mythologisch, vrouwelijk wezen dat in een bos of boom leeft

dubbel /ˈdʏbəl/ adj
doble
tweemaal zoveel

dubbelster /ˈdʏ.bəl.ˌstɛr/ /ˈdʏ.bəɫ.ˌstɛr/ n
estrella binària
(astronomie) twee sterren die om elkaar heen bewegen

dubbelzinnigheid /dʏbəl'zɪnəxhɛit/ n
ambigüitat
iets dat op meerdere manieren te interpreteren is

dubieus adj
dubtós

dubnium n
dubni
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal met het symbool Db en het atoomnummer 105

duf /dʏf/ adj
avorrit
saai, doods

duidelijk /ˈdœy̯dələk/ adj
clar
niet mis te verstaan
goed te herkennen

duif /dœʏ̯f/ /dœːf/ n
colom
(duifachtigen) benaming voor vogels uit de familie Columbidae die een koerend geluid maken

duig n
doga
plank van de wand van een vat of ton

duikboot n
submarí

duikelaar n
saltamartí
speeltuigje met een verzwaarde voet dat omvergeworpen zichzelf weer in rechte stand terugbrengt

duiken /ˈdœy̯kə(n)/ v
capbussar-se
inergatief het zich onder water voortbewegen (van bijvoorbeeld duikboten) of zwemmen (van mensen)
in het water springen zodat de armen eerst het water in gaan
ergatief snel naar beneden gaan
ajupir-se
ergatief snel verbergen of ontwijken

duim /dœy̯m/ n
polze dit gros
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden
polzada
(eenheid), (verouderd) oude lengtemaat. De exacte lengte is streek-afhankelijk; bijvoorbeeld, de Engelse duim is 2.54 cm (inch), de Amsterdamse duim is 2.573 cm

duin /dœʏ̯n/ /dœːn/ n
duna

duisternis /ˈdœʏstərˌnɪs/ n
foscor
een toestand van weinig of geen verlichting
(figuurlijk) een toestand van weinig of geen geestelijke verlichting

duivel n
diable

duizeligheid n
mareig
het gevoel zijn evenwicht te verliezen

duizend /ˈdœy̆zənt/ n
mil
het getal 1000

duizendblad n
milfulles

duizendpoot n
centpeus
(veelpotigen) geleedpotig dier met een groot aantal poten uit de klasse Chilopoda

duizendste ordinalAdjective
milè

dukaat n
ducat
oude munt, vaak van goud maar ook van zilver die vroeger in Europa gebruikt werd

dulce de leche n
almívar de llet
(voeding) karamelpasta van langdurig en langzaam gekookte melk met suiker en bakpoeder (wikidata: dulce de leche )

dulden v
tolerar
overgankelijk bereid zijn iets ongestraft te laten

dun /dʏn/ adj
fi
van geringe dikte

dunlipharder n
cap-pla
(straalvinnigen) bepaalde soort vis, Chelon ramada , die vooral voorkomt in zee en brak water, af en toe wordt hij in het zoete water van de Benelux aangetroffen

dunne darm n
intestí prim
(anatomie) deel van het spijsverteringskanaal tussen de maag en de dikke darm

dunschiller n
pelador
(huishouden) gebruiksvoorwerp: een mesje waarmee men aardappels, komkommers, etc zeer gemakkelijk dun kan schillen

duodenum /dywoˈdenʏm/ n
duodè
(anatomie) twaalfvingerige darm

duren /'dyːrə(n)/ v
durar
absoluut een bepaalde tijd in beslag nemen

durum n
blat dur
(plantkunde) Triticum durum enige tetraploïde tarwesoort die nog veel wordt verbouwd, geschikt voor het maken van pastas (wikidata: durum )

durven /ˈdʏr.və(n)/ v
atrevir-se
overgankelijk (vaak ~ te) de moed hebben om iets gewaagds te doen

dus conjunction
així doncs
om die reden, daarom (signaalwoord)

dut /dʏt/ n
migdiada

duur v
car
niet goedkoop

duurzaam /ˈdyːr.zam/ adj
durable durador
lang meegaand

duurzaamheid n
sostenibilitat
het vermogen lang mee te gaan
(milieukunde) het vermogen niet tot uitputting of vervuiling te voeren

duw /dyu̯/ n
empenta
een zet, een stoot

duwen /dy.ʋǝⁿ/ v
empènyer
overgankelijk door druk uit te oefenen doen voortbewegen

dwaas n
boig
(scheldwoord) iemand die onverstandig denkt en/of handelt

dwang /dʋɑŋ/ n
coerció

dwangarbeid n
treball forçat
werk dat door gevangenen onder dwang gedaan moet worden

dwangbuis n
camisa de força
(kleding) een kledingstuk dat de drager bewegingsvrijheid van de armen en handen ontneemt

dwangmatig adj
compulsiu

dwarsbomen /ˈdwɑrzbomə(n)/ v
desbaratar
overgankelijk tegenwerken, moeilijkheden geven

dwarsfluit /ˈdʋɑrsflœʏt/ n
flauta travessera
(muziekinstrument) een blaasinstrument dat dwars op de lippen geblazen wordt

dweil /dʋɛi̯l/ n
baieta
een stuk weefsel in natte vorm gebruikt om een gladde vloer te reinigen

dwerg n
nan
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is

dwerggans n
oca riallera petita
(eendvogels) Anser erythropus een vrij zeldzame Euraziatische gans die wat kleiner is dan de kolgans

dwergplaneet n
planeta nan
(astronomie) Rond en massief hemellichaam dat in een vaste baan om een ster heen draait, maar niet voldoende eigen massa heeft om een planeet te kunnen worden genoemd

dwergvinvis n
rorqual d'aleta blanca
(walvisachtigen) Balaenoptera acutorostrata een in zee levend zoogdier dat hoort tot de suborde van baleinwalvissen met een gemiddelde lengte van 7 tot 7,5 meter, met een maximum van 9 tot 11 meter voor vrouwtjes en 9 tot 10 meter voor mannetjes. Beide geslachten wegen in volwassen vorm gemiddeld 4 à 5 ton en maximaal 14 ton

dwingen v
forçar
overgankelijk iemand zonder rekening te houden met zijn wil iets opleggen

dynamiet n
dinamita
(scheikunde) springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof (infusoriënaarde) wordt vastgehouden

dynastiek adj
dinàstic
betrekking hebbend op een erfelijke heerser

dysartrie n
disàrtria
(medisch) spraakstoornis die betrekking heeft op de articulatie van de gesproken taal

dysenterie n
disenteria
(medisch) besmettelijke darmontsteking, buikloop met bloedontlasting (bloeddiarree)

dysfemisme n
disfemisme
(taalkunde) de vervanging van een woord of uitdrukking door een grover, vulgairder of beledigender alternatief met identieke betekenis

dyslexie /dɪslɛkˈsi/ n
dislèxia
(psychologie) (medisch) (onderwijs) het onvermogen om woorden, waarvan men wel de letters ziet, in hun betekenis te vatten

dysprosium n
disprosi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide

dysthymie n
distímia

e-mail /ˈiːmeːɫ/ /ˈiːmɪːɫ/ n
correu electrònic
(informatica) systeem voor het verzenden van berichten via een computernetwerk
(communicatie) bericht dat verstuurd is via e-mail

e-mailadres n
adreça electrònica
adres voor het ontvangen en verzenden van e-mail (digitaal, elektronisch postverkeer), bestaande uit een combinatie van gebruikersnaam en domeinnaam, die door het at-sign (apenstaartje) gescheiden worden

eb n
reflux
een getijde waarbij het water van de zee zakt, in tegenstelling tot vloed, waarbij het water stijgt

echo /ˈɛ.xo/ /ˈɛ.χo/ n
eco
(muziek) een hoorbare terugkaatsing van een gemaakt geluid

echolalie n
ecolàlia
(psychologie) (medisch) het dwangmatig herhalen van woorden of zinnen, zonder de betekenis ervan daadwerkelijk te doorgronden

echolocatie n
ecolocalització

echt adj
real
waarachtig, juist, niet vervalst, authentiek

echter conjunction
tanmateix
een beperkende tegenwerping, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) beperkt

echtgenoot /ˈɛxtxəˌnot/ n
marit
(familie) een mannelijke huwelijkspartner

echtgenote /ˈɛxtxəˌnotə/ /ˈɛχtχəˌnotə/ n
dona
(familie) vrouw waarmee je getrouwd bent

echtscheiding n
divorci
(juridisch) (familie) formele verbreking van een huwelijksband

eclectisch adj
eclèctic

eclips /eˈklɪps/ n
eclipsi
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster en twee of meer andere hemellichamen in één lijn komen te staan, waardoor de schaduw van het ene hemellichaam het andere verduistert

ecologie /ˌe.ko.lo.ˈɣi/ /ˌe.ko.lo.ˈχi/ n
ecologia
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert

ecologisch adj
ecològic

econometrie n
econometria

economie n
economia
(wetenschap) de leer die zich bezighoudt met de voortbrenging en verdeling van schaarse goederen en diensten
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio

economisch adj
econòmic
betreffende economie

econoom n
economista
(economie), (beroep) deskundige op het gebied van de economie, die economische gegevens bestudeert en economisch beleid aandraagt

ecosysteem n
ecosistema
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving

ectoplasma n
ectoplasma

edelgas n
gas noble
(scheikunde) de naam voor elk element uit de achtste chemische reeks van het periodiek systeem. De overeenkomst van de elementen uit de edelgasreeks is de buitenste elektronenschil die geheel gevuld is

edelhert n
cérvol comú
(evenhoevigen) Cervus elaphus , een Europese hertensoort

edelmetaal n
metall preciós
(scheikunde) een metaal dat niet licht aan corrosie of oxidatie ten prooi valt

edelsteen n
gemma pedra preciosa
een stuk van een zeldzame, harde, kostbare en glanzende steensoort, een stuk edelgesteente bijvoorbeeld diamant

editie n
edició

eed /et/ n
jurament
een plechtige verzekering dat men de waarheid spreekt of een belofte zal nakomen

eekhoorn /ˈekˌhɔːrn/ n
esquirol
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit de familie Sciuridae

eekhoorntjesbrood n
cep (bolet)
(schimmels) Boletus edulis , een eetbare paddenstoel

eelt n
call durícia
(anatomie) harde verdikking van de opperhuid ontstaan als reactie op belasting, vooral op de voeten en de handen

een adj
un una unu

een gegeven paard niet in de bek kijken v
a cavall regalat, no li miris el dentat

een kat in de zak kopen phraseologicalUnit
comprar sense mirar
(zegswijze) (verouderd) een aankoop doen zonder de koopwaar aanschouwd te hebben

eend /eːnt/ n
ànec
m (eendvogels) benaming voor veel watervogels uit de familie Anatidae

eendenlever n
fetge d'ànec

eenduidig /enˈdœydəx/ adj
unívoc
zonder twijfel, wat maar op één manier is uit te leggen, wat maar op één manier is te duiden

eenendertig cardinalNumeral
trenta-un
"31", het getal tussen dertig en tweeëndertig, dertig plus een

eenennegentig cardinalNumeral
noranta-un
"91", het getal tussen negentig en tweeënnegentig, negentig plus een

eenentachtig cardinalNumeral
huitanta-un
"81", het getal tussen tachtig en tweeëntachtig, tachtig plus een of negen maal negen

eenentwintig /ˌe.nən.ˈtʋɪn.təχ/ cardinalNumeral
vint-i-un
"21", het getal tussen twintig en tweeëntwintig, twintig plus een

eenenveertig cardinalNumeral
quaranta-un
"41", het getal tussen veertig en tweeënveertig, veertig plus een

eenenvijftig cardinalNumeral
cinquanta-un
"51", het getal tussen vijftig en tweeënvijftig, vijftig plus een

eenenzestig cardinalNumeral
seixanta-un
"61", het getal tussen zestig en tweeënzestig, zestig plus een

eenenzeventig /ˈenənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-un
"71", het getal tussen zeventig en tweeënzeventig, zeventig plus een

eenheid n
unitat
bij elkaar horend geheel met kenmerkende eigenschappen.
maat waarin hoeveelheden worden uitgedrukt.

eenheidsmatrix n
matriu identitat
(wiskunde) een matrix waarvan alle diagonale elementen 1 zijn en alle andere 0

eenhoorn n
unicorn alicorn

eenlettergrepig adj
monosil·làbic
(taalkunde) uit een enkele lettergreep bestaand

eenogig adj
borni
in het bezit van (slechts) één oog

eensgezind /ˈensxəzɪnt/ adj
unànime
dezelfde mening en doel hebbend

eentalig adj
monolingüe

eenterm n
monomi

eenvoudig /eːnˈvɑudəx/ /eːnˈvɑudəχ/ adj
simple
niet ingewikkeld; heel gemakkelijk; uit één stuk
senzill
zonder overdaad of vertoon

eenwieler n
monocicle
een fiets met één wiel vooral gebruikt voor acrobatiek

eenzaamheid n
solitud
de hoedanigheid van het eenzaam zijn

eenzijdig adj
unilateral
met of aan één kant, belang, partij etc; waarbij geen andere(n) betrokken zijn, of buiten beschouwing blijven

eer /er/ n
honor
aanzien, roem

eergister /ˈeːrɣɪstər/ /ˈɪːrχɪstər/ adv
abans d'ahir
(tijdrekening) de voorlaatste dag die voltooid is

eergisteren /ˈɪːrɣɪstərə(n)/ /ˈɪːrχɪstərə(n)/ adv
abans d'ahir
(tijdrekening) de voorlaatste dag die voltooid is

eerlijk /ˈeːrlək/ adv
honest
op een gepaste, eervolle wijze

eerlijkheid /'erlək,hɛɪd/ n
honestedat
het vertellen van de waarheid

eerste n
primer
(wiskunde) nummer één in een volgorde

eerste naamval n
nominatiu

eerste persoon phraseologicalUnit
primera persona
(grammatica) grammaticale term die de spreker of sprekers aanduidt

eervol adj
honorable

eerzucht n
ambició
verlangen naar eer of roem

eetbaar /ˈeːitbaːr/ /ˈeːtbaːr/ adj
comestible
geschikt om gegeten te worden

eetkamer /ˈetkamər/ n
menjador
een kamer waar maaltijden worden genuttigd

eetlepel /etlepəl/ n
cullerada
(huishouden) bestek gemaakt van metaal
de hoeveelheid die in een eetlepel past (met een volume van 15 ml)

eetstokje n
bastonet

eeuw /eːu̯/ n
segle centúria
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 100 jaar

eeuwfeest n
centenari
een feestelijke herdenking naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van iets

eeuwig /eːwɪx/ /eːʋəχ/ /eːβ̞əx/ adj
etern
voortdurend, zonder einde

eeuwigheid /ɪːβ̞əχɛɪ̯t/ n
eternitat
(filosofie), (religie) de oneindige tijd die nog zal komen

effect n
efecte
uitwerking, invloed, het gevolg van een handeling of gebeurtenis

effectief adv
efectiu
op effectieve wijze

efficiënt adj
eficient
veel nuttig effect hebbend in verhouding tot de gedane moeite

efficiëntie n
eficiència
de mate waarin nuttig gebruik gemaakt wordt van het beschikbare bij een bepaald proces

eg /ɛx/ /ɛχ/ n
esterrossadora
(landbouw) (tuinbouw) werktuig dat gebruikt wordt voor het zaaiklaar maken van de grond door het maken van kleine geultjes

egalitair adj
igualitari

egel /ˈexəl/ n
eriçó
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

egocentrisch adj
egocèntric
zichzelf als het middelpunt van alles zien

egoïsme /xxxx/ n
egoisme
het uitsluitend op eigen belangen en gewin uit zijn

ei /ɛɪ/ /ɛɪ̯/ /ɛː/ n
ou
(voeding) dierlijk voedingsmiddel voor de mens in een schaal

eidereend n
èider
(eendvogels) bepaald soort zeevogel, Somateria mollissima , leverancier van het dons in dekbedden en kussens

eiersnijder n
tallador d´ous

eigen /ˈɛi̯ɣə(n)/ adj
propi

eigenaar n
propietari
iemand die iets in eigendom heeft

eigendom /'ʔɛɪɣəndɔm/ n
propietat
zaak die men zijn eigen mag noemen, bezit

eigennaam n
nom propi
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt

eigenschap n
qualitat
een gegeven karakteristiek die eigen is aan een bepaalde persoon of zaak

eik /ɛi̯k/ /ɛːk/ n
roure alzina
(plantkunde) Quercus , een geslacht van loofbomen

eikel /ˈɛɪkəɫ/ n
gla
(plantkunde) vrucht van de eikenboom
(anatomie) (medisch) top van de penis

eiland /ɛilɑnt/ n
illa
(aardrijkskunde) een stuk land dat omringd is door water

eileider n
trompa de Fal·lopi
(anatomie) deel van de geslachtsorganen van de vrouw

eind goed, al goed phraseologicalUnit
tot va bé si acaba bé
(gezegde) als alles goed komt vergeet men al snel de moeilijkheden die er geweest zijn

einde /ˈɛɪ̯ndə/ /ˈɛːndə/ n
fi
het punt in ruimte of tijd waar iets ophoudt

eindig adj
finit
een einde hebbende

einsteinium n
einsteini
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

eisen /ˈɛi̯sə(n)/ v
exigir
overgankelijk zeer dringend vragen, vaak met een sanctie op het niet beantwoorden ervan

eiser n
sol·licitant

eisprong n
ovulació
(biologie) het tijdstip dat de eicel door de eierstok wordt afgestoten

eiwit /ɛiwɪt/ n
proteïna
(biochemie) een tot een klasse van polymere stoffen met een hoog moleculair gewicht behorende stof die samengesteld is uit diverse alfa-aminozuren verbonden door peptidebindingen

ejaculatie n
ejaculació

ejaculeren v
ejacular escórrer-se
inergatief sperma uitwerpen

ekster n
garsa
(zangvogels) bepaald soort zwartwitte kraaiachtige vogel, Pica pica , met een lange staart

el n
cúbit
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter

eland n
ant
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei

elasticiteit n
elasticitat

elders /ˈɛl.dərs/ adv
enjondre
ergens anders, in een andere plaats, op een andere plaats

elektricien n
electricista
(elektrotechniek) (beroep) vakman die elektrische installaties aanlegt en onderhoudt

elektriciteit /eˌlɛktrɪsiˈtɛɪt/ n
electricitat
(elektrotechniek) de elektrische stroom als energiedrager

elektrisch adj
elèctric
(natuurkunde) (elektrotechniek) door middel van elektriciteit

elektrische auto n
cotxe elèctric
(transport) een voertuig dat wordt aangedreven door een elektromotor waarbij de elektriciteit afkomstig is van accu's, brandstofcellen of zonnecellen

elektrocuteren v
electrocutar
overgankelijk doden of ter dood brengen door elektrische stroom

elektrocutie n
electrocució

elektrode n
elèctrode

elektromagneet n
electroimant
(natuurkunde) een magneet waarvan het veld door een elektrische stroom veroorzaakt wordt

elektromagnetisch adj
electromagnètic

elektromagnetisme n
electromagnetisme

elektron n
electró
(natuurkunde), (scheikunde) (elektrotechniek) (elektronica) elk van de buiten de kern van het atoom gelegen elementaire deeltjes, het lichtste deeltje met een elektrische negatieve lading

elektronica n
electrònica
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes

elektronisch adj
electrònic

elektrotechniek n
electrotÃ¨cnia
(techniek) (wetenschap) de studie en praktische toepassing van alles wat met elektriciteit en elektromagnetisme te maken heeft en waarvan (elektronica) maar een heel klein onderdeel vormt

elektrum n
electre
(metallurgie) legering van goud en zilver

element n
element

elementair deeltje n
partícula elemental

elf cardinalNumeral
onze
11, het getal tussen tien en twaalf

elfde /ˈɛlf.də/ /ˈɛlv.də/ ordinalAdjective
onzè
nummer elf in een rij

elft n
alosa
(straalvinnigen) haringachtige, die paait in de bovenloop van rivieren en beken en ooit inheems was in de Benelux, Alosa alosa

elitair adj
elitista

elk /ɛlk/ indefinitePronoun
cada
ieder mens afzonderlijk

elleboog n
colze
(anatomie) gewricht in het midden van de arm dat de bovenarm met de onderarm verbind

ellepijp /ˈɛləpɛɪp/ /ˈɛləpɛːp/ n
cúbit
(anatomie) een van de twee beenderen in de onderarm

ellips n
el·lipse
(wiskunde) is een twee-dimensionale figuur die wordt gevormd door alle punten waarvoor de som van de afstanden tot twee gekozen punten, een vaste waarde heeft

els n
vern
(plantkunde) Alnus , een geslacht bomen uit de berkenfamilie (Betulaceae)

emancipatie n
emancipació
streven naar gelijkgerechtigdheid, zelfstandigheid, eerlijker maatschappelijke verhoudingen
(historisch) vrijmaking van slaven, afschaffing van de slavernij
(juridisch) ontvoogding, verlening van handlichting, toekenning van dezelfde rechten als die van volwassen mannen of volwassenen

embleem n
emblema
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een godheid, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld

embolie n
embòlia

embryo n
embrió
(medisch) een organisme in het eerste ontwikkelingsstadium na de bevruchting

embryologie n
embriologia
(wetenschap) de wetenschap die zich met het ongeboren leven bezighoudt

embryonaal adj
embrionari
betrekking hebbend op de ongeboren vrucht van een organisme

emfyseem n
emfisema
(medisch) een longziekte waarbij de longen sterker uitgerekt zijn dan normaal terwijl de interne microstructuur ervan, in de vorm van de longblaasjes en de fijne tussenschotjes daartussen, deels verloren is gegaan

emigratie n
emigració

emigreren /ˌemiˈχrɪːrə(n)/ v
emigrar
ergatief naar het buitenland verhuizen

emiraat /emɪˈraːt/ n
emirat
gebied dat bestuurd wordt door een emir
het zijn van een emir

emmer /ˈɛmər/ n
galleda cubell
busvormig taps toelopend vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen

emoe n
emú
(loopvogels) bepaalde soort drietenige vogel Dromaius novaehollandiae uit Australië

emotie n
emoció
een hevig gevoel

emotioneel adj
emocional
zeer vatbaar voor gevoelens

empyeem n
empiema

emulsie n
emulsió

en conjunction
i

encefalopathie n
encefalopatia

enclave /ɛn.'kla.və/ n
enclavament
stuk grond dat door vreemd grondgebied is ingesloten

encyclopedie /ˌɛnsiklopeˈdi/ n
enciclopèdia
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal

endeldarm n
recte
(anatomie) laatste deel van het spijsverteringskanaal vlak voor de anus

endemisch adj
endèmic
(biologie) van nature alleen in een specifiek gebied voorkomend

endocrinologie n
endocrinologia
(medisch) de wetenschap die zich bezighoudt met de afscheidingen van klieren in het lichaam

endocrinoloog n
endocrinòleg

endoscoop n
endoscopi

endoscopie n
endoscòpia
(medisch) (kijk)onderzoek van lichaamsholten of inwendige kanalen met een endoscoop

energie n
energia
het (fysiek) vermogen waarmee arbeid kan worden verricht
het (geestelijk) vermogen waarmee denkwerk kan worden verricht

enerzijds adv
d'una banda
aan de ene kant (gebruikt als inleiding van het eerste deel van een tegenstelling)

eng /ɛŋ/ adj
espantós
angst veroorzakend
estret
met weinig tussenruimte

engel n
àngel
(religie) (monotheïsme) geestelijk hemels wezen dat God dient en bemiddelt tussen God en mens

enig adj
únic
uniek

enkel n
turmell
m (anatomie) gewricht dat de voet met het been verbindt

enkelband n
turmellera
een band die om de enkel wordt gedragen
een band om de enkel met een zendertje dat gedragen wordt als straf en men niet de locatie mag verlaten

enkelvoud n
singular
een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert

enquête /ɑŋ.ˈkɛː.tə/ /ɑ̃.ˈkɛt/ n
enquesta
een onderzoek door meerdere mensen een vragenlijst te laten beantwoorden

enteritis n
enteritis
(medisch) ontsteking van de ingewanden

enthousiast /ɛntuˈʒɑs/ /ˌɑn.ty.ˈʒɑst/ adj
entusiàstic
hartstochtelijk, met geestdrift

entiteit n
ens

entomologie n
entomologia

entrecote n
entrecot

entropie n
entropia
(thermodynamica) een getal evenredig met de logaritme van het aantal realiseringmogelijkheden, ook wel gedefinieerd als de reversibele warmte gedeeld door de temperatuur

enveloppe n
sobre de carta
een papieren omslag voor brieven

enzym /ɛnˈzim/ n
enzim
(biochemie) een organisch molecuul dat biologische reacties mogelijk maakt of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden of van samenstelling te veranderen

epenthesis /'epɛnˌtezɪs/ n
epèntesi
(taalkunde) insertie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordmidden

epicentrum n
epicentre
(seismologie) het punt op het aardoppervlak loodrecht boven de haard van de aardbeving

epidemie /epideˈmi/ n
epidèmia
(medisch) besmettelijke ziekte die zich snel verspreidt onder een groep van mensen

epidemiologie n
epidemiologia

epidemiologisch adj
epidemiològic
(medisch) met betrekking tot verspreiding van ziekten onder (delen) van de bevolking

epidemisch adj
epidèmic

epifyse /ˌepiˈfizə/ n
epífisi
(anatomie) een klier die onderdeel is van de epithalamus en melatonine uitscheidt

epifyt n
epífit

epigrafie n
epigrafia

epilepsie n
epilèpsia
(medisch) vallende ziekte, toevallen die hun oorsprong hebben in de hersenen

epiloog n
epíleg
een naschrift toegevoegd aan een boek of film, nawoord, narede

episch adj
èpic

episode n
episodi

epistasie n
epístasi

epistaxis n
epistaxi
(medisch) neusbloeding

epitheel n
epiteli
(biologie) dekweefsel, bovenste laag van de huid en slijmvliezen

epitheton /eˈpitetɔn/ n
epítet

eponiem n
epònim
(taalkunde) woord dat gevormd is op basis van een eigennaam van een persoon

epsilon n
èpsilon
ε, vijfde letter uit het Griekse alfabet

equator n
equador
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe

equinox n
equinocci
(astronomie) het moment dat de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert, de nacht duurt dan evenlang als de dag (nachtevening)

er adv
hi
als locatief deel van een voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het een persoonlijk voornaamwoord: het, ze

erbium n
erbi
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit lanthanide met het symbool Er en het atoomnummer 68

erectie n
erecció
(medisch) oprichting van het mannelijk lid, meestal door seksuele opwinding

erfelijk adj
hereditari
(medisch) wat op genetische wijze door nazaten verkregen kan worden
(leenstelsel) overdraagbaar op de erfgenaam

erfenis n
herència
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt nagelaten aan de erfgenamen

erfgenaam n
hereu
persoon die bij wet of testament is aangewezen als erfgenaam en daarom bij overlijden door erfopvolging een nalatenschap (erfenis) geheel, of samen met anderen gedeeltelijk, verkrijgt

erfpacht n
emfiteusi
(juridisch) pacht waarvan de duur niet aan het leven van de pachter verbonden is en die op diens erfgenamen overgaat

erfstuk n
patrimoni
een veelal kostbaar goed van van generatie op generatie door vererving overgegeven wordt

erfzonde n
pecat original
(religie) (christendom) schending van Gods regels door de eerste mens Adam als last die op ieder mens rust; kader om de natuur van de mens te begrijpen

ergeren v
molestar
overgankelijk gevoelens van onvrede veroorzaken

ergerlijk adv
molest
ergernis wekkend.

ergernis n
molèstia
een zaak die gevoelens van onvrede oproept

ergonomie n
ergonomia

erkennen /ɛrˈkɛnə(n)/ v
reconèixer
overgankelijk inzien, toegeven
overgankelijk als wettig, echt, juist aanvaarden

erkenning n
reconeixement
een bevestiging van de juistheid of geldigheid van iets

erkentelijk /ˌɛrˈkɛn.tə.lək/ adj
agraït

ernst n
serietat
stemming waarin men de dingen in hun wezenlijke waarde wil zien

erosie n
erosió
(aardrijkskunde) afslijting van land door de werking van wind, ijs, stromend water en de zee, bodemerosie

erotisch adj
eròtic

erts n
mena
(geologie) steen die een (economisch rendabel) winbaar metaal bevat

eruptie n
erupció vulcaniana
(geologie) het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

ervaring n
experiència
een vorm van kennis; iets door ondervinding geleerd hebben

erven /ˈʔɛr.və(n) v
heretar
overgankelijk de eigendommen van een overledene, meestal een familielid, rechtens verkrijgen

erwt n
pèsol pesolera
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten

erytropoëse n
eritropoesi
(medisch) de vorming van rode bloedlichaampjes

es n
freixe
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior , die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden

eschatologie /ɛsˌxatolo'gi/ n
escatologia

esdoorn /ˈɛsdorn/ n
auró
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen

eskadron n
esquadró
(militair) een kleine tactische eenheid bij de cavalerie (tegenwoordig gemechaniseerd of gemotoriseerd) of Koninklijke Marechaussee bestaande uit 3 of 4 peletons (totaal ongeveer 150 ruiters) met een ritmeester aan het hoofd

esp n
trèmol
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , een populier die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie (Salicaceae )

esperantoloog n
esperantòleg
(beroep) een taalkundige die de esperantologie beoefent

espresso n
exprés
(drinken) geconcentreerde koffie, gebrouwen door het stuwen van heet (niet-kokend) water onder hoge druk door fijngemalen koffie

essentie n
bessó
het meeste belangrijke

ester n
èster
(scheikunde) een koolstofverbinding met de functionele groep -C(=O)-O-C-

esthetica /ɛsˈtetiˌka/ n
estètica
(filosofie) het filosofisch discours over het wezen van kunst of het wezen van schoonheid

esthetisch adj
estètic

etage /e'taʒə/ n
pis

eten /ˈetə(n)/ n
menjar
dat wat iemand tot zich neemt om diens metabolisme in werking te houden

eten /ˈetə(n)/ v
menjar
overgankelijk het nuttigen van voedsel

ethaan n
età
(scheikunde) gasvormige koolwaterstof met de formule C2H6

ethanol /etaˈnɔl/ n
etanol
(IUPAC-naam) een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep

etheen n
etilè

ethiek n
ètica
(filosofie) een praktische wijsbegeerte die zich bezighoudt met wat goed en kwaad is

ethisch adj
ètic

etiket n
etiqueta
stuk papier met informatie dat ergens opgeplakt zit

etiologie n
etiologia
(medisch) onderdeel van de pathologie dat zich bezighoudt met de oorzaken van ziekten

etnisch adj
ètnic

etnografie n
etnografia

etnografisch adj
etnogràfic
betrekking hebbend op de beschrijving van volkeren

etnologie /ɛtnoːloːɣi/ /ɛtnoːloːʝi/ n
etnologia

etter /ɛtər/ n
pus
(medisch) wittig vocht met witte bloedlichaampjes en bacteriën dat bij een ontsteking afgescheiden wordt

etymologie n
Etimologia etimologia
(taalkunde) woordherkomst, woordafleiding; de geschiedenis van een woord
(wetenschap) de studie naar de oorsprong en de verandering van vorm en betekenis van woorden

etymologisch adj
etimològic
betrekking hebbend op de afleiding en de oorsprong van woorden

eufemisme n
eufemisme
het gebruik van een woord om sterkere variant, vaak een grof of vulgair woord, te vervangen door een minder grof of vulgair woord of uitdrukking, bijvoorbeeld heengegaan in plaats van dood
het woord of de uitdrukking die op die manier gebruikt wordt

eufonium n
bombardí
(muziekinstrument) een koperblaasinstrument uit de tubafamilie
(muziekinstrument) een instrument van gestemde (drink-)glazen die door wrijven een zangerige toon voortbrengen

euforie /ˌø.fo̝.ˈri/ n
eufòria
verhoogd gevoel van welzijn; gevoel van zeer groot welbehagen; gevoel van zich wel te bevinden; ook kunstmatig opgewekt door het gebruik van opium enz., en bij sommige ziektetoestanden bestaand

eukaryoten /œykɑriotən/ n
eucariota
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) een van de drie taxonomische domeinen, Eukaryota

eunuch n
eunuc

euro /'øː.ro/ /'ɵː.ro/ abbreviation
euro
1. munt en munteenheid

europium n
europi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide

euthanasie n
eutanàsia
het leven van een patiënt op een waardige wijze beëindigen met medicijnen, op verzoek van de patiënt en uitgevoerd door een arts. Als aan de wettelijke eisen is voldaan is euthanasie in Nederland niet strafbaar.

eutrofiëring n
eutrofització

evacuatie n
evacuació

evacueren /evɑky'erə(n)/ v
evacuar

evangelie n
evangeli

even adj
parell
(wiskunde) deelbaar door twee (d.w.z. met een ander rond [3] getal als uitkomst)

evenaar /evəˈnar/ /ˈevənar/ n
equador
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt

evenmin /ˈevəmɪn/ adv
tampoc
ook niet

evenwicht /'evənʋɪxt/ n
equilibri
(natuurkunde) toestand waarin het gewicht aan beide zijden van een balans gelijk is
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft
(psychologie) toestand van overeenstemming tussen neigingen en vermogens
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere

evenwichtsbalk n
barra d'equilibri
(sport) een turntoestel dat bij het damesturnen wordt gebruikt

ever n
senglar
(evenhoevigen) de voorouder van het varken Sus scrofa

everzwijn n
senglar
(evenhoevigen) wild varken Sus scrofa , de voorouder van het varken

evolueren v
evolucionar
ergatief aan een proces van geleidelijke veranderingen onderhevig zijn

evolutie /ˌevoˈlysi/ /ˌevoˈlytsi/ n
evolució
ontwikkeling, verandering

evolutietheorie n
teoria de l'evolució
(biologie) theorie over de stapsgewijze ontwikkeling van het leven in al zijn verscheidenheid voor het eerst gepostuleerd door Charles Darwin

evolutionair adj
evolutiu

ex- prefix
ex-

examen n
examen
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen

excentriekeling n
excèntric
iemand die een ongewoon, vreemd, abnormaal of onbehoorlijk gedrag vertoont

exclusief adj
exclusiu
wat andere mogelijkheden uitsluit, iets uitsluitend

excommuniceren v
excomunicar

excuus n
disculpa
de reden dat je iets fout hebt gedaan zonder er de verantwoordelijkheid voor te willen dragen

executeren v
executar

exegese n
exegesi

exhibitionist n
exhibicionista

existentialisme n
existencialisme

existentie n
existència

exogamie n
exogàmia

exogeen adj
exogen
(medisch) door oorzaken van buitenaf

exon n
exó
(biologie) een deel van het pre-mRNA dat de kern verlaat en dus getranscribeerd wordt

exoniem n
exònim

exotisch adj
exòtic
(biologie) vanuit verre vreemde landen, uitheems

experiment n
experiment

experimenteren v
experimentar
inergatief iets uitproberen, een proef nemen, een experiment uitvoeren

expert /ɛkˈspɛːr/ n
expert
iemand die bijzonder goed bekend is met een bepaald onderwerp

exploiteren v
explotar
overgankelijk draaiende houden met winst

exploratie n
exploració

explosief adj
explosiu
ontplofbaar

explosief n
explosiu
ontplofbare stof of voorwerp

exponent n
exponent

export n
exportació
(economie) de uitvoer van goederen naar het buitenland

exporteren v
exportar
(informatica) uitvoeren van gegevens uit een informatiesysteem zodat ze geschikt zijn om in een ander informatiesysteem te worden geïmporteerd

exporteur n
exportador

expressie n
expressió

expressionisme n
expressionisme

extase /ɛk'stazə/ n
èxtasi
een toestand van buiten zichzelf zijn door verrukking

extractie n
extracció
uittrekking

extrapolatie n
extrapolació

extravagant adj
extravagant

extreem adj
extrem
uiterst, uitzonderlijk

extremisme n
extremisme

extremist n
extremista
(politiek), (sociologie) iemand met radicale, extremistische standpunten, een aanhanger van een ideologie die ver van het politieke of maatschappelijke centrum ligt

eyeliner n
perfilador d'ulls
vloeibaar make-up-product om lijnen rondom, boven of onder de ogen aan te brengen

ezel /ˈezəɫ/ n
burro ase ruc
(onevenhoevigen) bepaald paardachtig zoogdier, Equus asinus , met lange oren dat zeer eigenwijs is

ezelin n
burra somera
(onevenhoevigen) vrouwelijke ezel

faas n
faixa
(heraldiek) een der herautstukken; een horizontale band die het middelste derde deel van het veld van het wapen beslaat

fabel /ˈfabəl/ n
faula
(letterkunde) een kort moraliserend verhaal met dieren of zaken als handelende personen
(letterkunde) een verzinsel

fabriek /fa'brik/ n
fàbrica
(economie) plaats waar op industriële schaal productie bedreven wordt

fabrikant n
fabricant

factuur n
factura
document met een beschrijving van goederen die een bedrijf (aan een ander bedrijf) geleverd heeft

facultatief /fɑkəltɑ'tif/ adj
facultatiu
onverplicht of vrijwillig

faculteit n
factorial
(wiskunde) product van een reeks factoren die telkens met één toenemen met de eerste factor gelijk aan één dus: de faculteit van een natuurlijk getal n, genoteerd als n! (n faculteit), is gedefinieerd als het product van de getallen 1 tot en met n.

fagocytose n
fagocitosi
(biologie) vernietiging door een cel van schadelijke bestanddelen die in het levend weefsel zijn binnengedrongen

fagot n
fagot
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument met dubbelriet

fakkel n
torxa
staaf of stok die aan de bovenkant in een brandbare stof gedrenkt is, brandend zorgt het voor verlichting

falen /ˈfaːlən/ v
fracassar
inergatief het doel dat men zich gesteld had niet bereiken

fallisch adj
fàl·lic
(medisch) met betrekking tot het mannelijk lid

familie /fa.ˈmi.li/ /fa.ˈmiː.lɪ̯ə/ n
família
(familie) groep mensen met (bloed)verwantschap door een gemeenschappelijke oorsprong

fanatisme n
fanatisme

fanfare /foɱ.ˈfaːr/ /fɑn.ˈfa.rə/ n
fanfara

fantasie n
fantasia
vermogen om nieuwe gedachten te kunnen vormen, mogelijk niet altijd op waarheid berust

fantastisch /fɑnˈtɑstis/ adj
fantàstic

farad n
farad

farao /ˈfarao/ n
faraó
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; ook 5× in NT)

farizeeër n
Fariseus
(religie) lid van een bepaalde joodse secte in de tijd van Jezus
(figuurlijk) iemand die doet alsof hij heel gelovig of fatsoenlijk is terwijl hij zich verwerpelijk gedraagt

farmaceutisch adj
farmacèutic
(medisch) uit de farmacie, met betrekking tot de productie van geneesmiddelen

farmacie n
farmàcia

farmacologie n
farmacologia

farmacologisch adj
farmacològic
(medisch) betreffende de farmacologie

fascinatie n
fascinació

fascineren v
fascinar
overgankelijk iemands aandacht vasthouden

fascisme /fɑˈsʲɪsmə/ n
feixisme
(sociologie) ideologie, berustende op nationalistische, autoritaire en corporatieve beginselen

fascistisch adj
feixista
van het fascisme

fase n
fase
periode als onderdeel van een langere ontwikkeling

faseruimte n
espai de fases

fataal adj
fatal
leidend tot een ongelukkig lot, het einde, de dood

fatalist n
fatalista
iemand die overtuigd is van de machteloosheid van de mens tegenover het noodlot en dit noodlot dus gelaten kan aanvaarden

fatsoen /fɑt'sun/ n
decència
goede manieren

fauna /ˈfʌʊna/ /ˈfʌːna/ n
fauna
(biologie) het geheel aan dieren in een gebied

fauteuil /fo.tœj/ n
butaca
luxe uitvoering van een stoel met een groter zitvlak en leuningen

favoriet adj
favorit

favoriet n
favorit

fazant n
faisà
(hoendervogels) bepaald soort kleurrijke vogel, Phasianus colchicus

façade /fa.ˈsa.də/ n
façana
de zichtbare buitenmuur van een gebouw, specifiek die aan de voorkant

februari /febryˈwaːri/ n
febrer
(tijdrekening) de tweede maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

fecaal adj
fecal
(medisch) met betrekking tot de ontlasting

federalisme n
federació

federatie n
federació
(politiek) een verbond van samenwerkende staten of lichamen die hun zelfstandigheid behouden

fee /fe:/ n
fada
v vrouwelijk wezen in sprookjes met bovennatuurlijke krachten
v/m (Jiddisch-Hebreeuws) zeventiende letter van het alfabet, in gespirantiseerde versie

feestdag n
dia de festa dia festiu

feestmaaltijd n
banquet
een extra lekkere, uitgebreide maaltijd die men met meerdere mensen gebruikt als een feestelijke gebeurtenis

feit /fɛi̯t/ n
fet
een gebeurtenis of omstandigheid die werkelijk gebeurd is

felicitatie n
felicitació

feliciteren v
felicitar
overgankelijk iemand gelukwensen met een behaald resultaat

fellatio n
fel·lació
(seksualiteit) het stimuleren van de penis met de mond, tong of keel

feloek n
faluca
(scheepvaart) een zeilvaartuig zonder verdek, sterk gelijkend op de Arabische dhow

felsisch /ˈfɛlsis/ adj
fèlsic
(geologie) rijk aan silica of silicahoudende mineralen

feminisme n
feminisme
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen

fenegriek n
fenigrec
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum (wikidata: fenegriek )

fenegriekzaad n
llavor de fenigrec
(plantkunde) zaden van de plant Trigonella foenum-graecum (wikidata: fenegriekzaad )

feniks n
fènix

fennek n
fennec
(roofdieren) Vulpes zerda een vos die voorkomt in de woestijnen van Afrika en het Arabisch Schiereiland. Hoewel hij veel lijkt op de fossiele Otarocyon is hij nauwer verwant aan de grootoorvos en de leden van het geslacht Vulpes

fenologie n
fenologia

fenomeen /fenoˈmen/ n
fenomen
een verschijnsel
uniek verschijnsel, zeldzaam verschijnsel

fenomenologie n
fenomenologia

fermium n
fermi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide

festival /ˈfɛstiˌvɑɫ/ n
festival
een reeks optredens
(feest) een groot evenement met zang en dans en muzikale optredens

fez /fɛs/ n
fes
(hoofddeksel) bepaald soort hoed met een Turkse oorsprong

fibrinogeen n
fibrinogen
(biologie) een plasma-eiwit dat door trombine in fibrine kan worden omgezet

fictie n
ficció

fictief adj
fictici

fiduciair adj
fiducial

fiets /fits/ n
bicicleta bici
(verkeer) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen

fietsband /ˈfits.bɑnt/ n
pneumàtic de bicicleta
een binnen- of buitenband voor een fiets

fietser /ˈfiːtsər/ n
ciclista
(verkeer) iemand die met een fiets rijdt

fietspad /ˈfitspɑt/ n
carril bici
(verkeer) een weggedeelte of vrijliggend pad dat is gereserveerd voor het gebruik door fietsers en snorfietsers

fietspomp n
manxa de bicicleta

fietstocht /ˈfitstɔxt/ n
gira en bicicleta
een tocht gemaakt op de fiets

fietszadel /fitsadəl/ /fitsadəɫ/ n
selló

figuur /fi.ˈɣyːr/ /fi.ˈχyːr/ n
figura

figuurzaag n
serra de vogir d'arc
(gereedschap) een heel fijn zaagje in de vorm van een dun zaagblad dat verticaal wordt gespannen in een lange horizontale beugel

fijne feestdagen phraseologicalUnit
bones festes
(kerst) veelgebruikte kerstwens waarmee iemand een plezierig kerstfeest wordt toegewenst

filantropisch adj
filantròpic
betrekking hebbend op een menslievend, goed doel

filatelie n
filatèlia

file /faɪl/ /filə/ n
embotellament
(verkeer) lange rij met stilstaande of langzaam voortbewegende voertuigen of personen
arxiu
(informatica) bestand op de computer

filiaal /filiˈjal/ n
sucursal
een vestiging van een bedrijf of organisatie dat meerdere vestigingen heeft

film n
film
(natuurkunde) een dunne laag
pel·lícula
(filmkunst) een opname van bewegende beelden die een verhaal vertelt

filmen v
enregistrar
bewegende beelden opnemen en vastleggen

filologie n
filologia

filoloog /ˌfiloːˈloːɣ/ n
filòleg
(wetenschap), (beroep) iemand die zich specialiseert in de studie van de taal en de cultuur van een mensengemeenschap

filosofie /filozoˈfi/ n
filosofia
de oudste theoretische discipline die het verlangen heeft en streeft naar kennis en wijsheid

filosofisch adj
filosòfic
wat verband houdt met de filosofie

filter /fɪltər/ n
filtre
(scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden

filtraat n
filtrat
vocht dat resultaat is van filtreren

finale n
finale
(muziek) het slotstuk van een meerdelig toneel- of muziekstuk

finaliteit n
finalitat

financieren v
finançar
overgankelijk voorzien van de benodigde geldmiddelen.

fiool n
fiola
(medisch) een medicijnflesje

firma n
empresa
(juridisch) een handelsvennootschap waarbij de vennoten hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn
(economie) een zaak of bedrijf

fiscaal adj
fiscal

fistel n
fístula
(medisch) een kanaalvormige zweer

fjord /fjɔrd/ /fjɔrt/ n
fiord
(aardrijkskunde), (scheepvaart) een bepaald type van inham in een bergachtige kust, gekenmerkt door steile wanden die door gletsjerwerking zijn uitgesleten

flamingo n
flamenc
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae

flanel n
franel·la
(kleding) een textielsoort van los gesponnen garen, gewoonlijk van geruwde wollen of katoenen stof, maar ook wel van kunstvezels vervaardigd

flauw adj
sonso
(figuurlijk) in overdrachtelijke zin smakeloos

flerovium n
flerovi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal

fles /flɛs/ n
botella ampolla
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is

flexibel /flɛkˈsibəl/ adj
flexible
het vermogen hebbend gebogen te worden

flexie /ˈflɛk.si/ n
flexió
(medisch) een buiging, een buigbeweging in een gewricht door de buigspieren
(taalkunde) de vormverandering van een woord naar gelang zijn grammaticale functie in de zin

flottielje n
flotilla

floëem /floˈem/ n
floema
(beschrijvende plantkunde) het levende gedeelte van de vaatbundels in planten

fluisteren v
xiuxiuejar
inergatief spreken met gedempte stem

fluit n
flauta
(muziekinstrument) een blaasinstrument
(scheepvaart) een zeventiende en achtiende eeuws, zeegaand vrachtschip met drie masten
een wijn/champagneglas met voet, het antieke model (17e eeuw) is erg lang en taps toelopend, het moderne is korter en boller, maar nog wel vrij slank

fluiten v
xiular
een fluit bespelen
met een fluit een signaal geven

fluittoon n
xiulada
een hoog, hoorbaar geluid dat lijkt op dat van een fluit
(medisch) een toon die iemand kan horen als er sprake is van een gehooraandoening

fluor n
fluor
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen

fluoride n
fluorur

fluweel n
vellut
(textiel) een zachte, fijngeweven stof, waarbij rechtopstaande pluizen, de zg. pool van zijde of katoen met de kettingdraden zijn meegeweven en afgesneden

fobie n
fòbia
(medisch) een ziekelijke vrees

focus /ˈfokʏs/ n
focus
(natuurkunde) een punt of verzameling van punten waar alle stralengangen van een optisch element samenkomen

foedraal n
beina

foelie /ˈfu.li/ n
macís
(specerij) Myristica fragrans een specerij bestaande uit het omhulsel van de muskaatnoot

foetus n
fetus
(medisch) een nog niet voldragen menselijke of dierlijke vrucht dat in de baarmoeder verblijft

fok n
floc
(scheepvaart) driehoekig zeil bevestigd aan de voorstag, het fokzeil

fokken v
criar
overgankelijk dieren houden om ze te laten voortplanten

fokkenmast n
trinquet
(scheepvaart) voorste mast van een driemastschip

folie n
full
dun en buigzaam vel van een metaal of kunststof

folklore n
folklore
alle traditionele cultuuruitingen van een volk, d.i. traditionele gebruiken, verhalen, gezegdes, vormen van bijgeloof, dansen en andere kunstvormen van een bepaalde volksgroep

fonds n
fons d'inversió
effect (waardepapier) van een bepaalde uitgevende instelling b.v. een aandelenfonds, beleggingsfonds, indexfonds, obligatiefonds

foneem n
fonema
(taalkunde) een term uit de fonologie die verwijst naar een verzameling klanken die allemaal dezelfde betekenisonderscheidende functie hebben

fonetiek /ˌfoneˈtik/ n
fonètica
(taalkunde) de wetenschap die zich bezig houdt met de bestudering van de fysiologische, fysische en perceptieve aspecten van spraak

fonetisch adj
fonètic

fonologie /ˌfonoloˈɣi/ n
fonologia
(taalkunde) het functioneren van klanken in een bepaalde taal

fonoloog /ˌfonɔˈloɣ/ n
fonòleg
(taalkunde), (beroep) een persoon die fonologie gestudeerd heeft

fontanel n
fontanel·la
(medisch) nog niet verbeende plek in de schedel van een baby
(muziekinstrument) een beschermkoker rond de kleppen van sommige oude muziekinstrumenten als de pommer en schalmei

fontein /fɔnˈtɛɪn/ /fɔnˈtɛːn/ n
font
kunstmatige bron, aangelegd om water omhoog te spuiten
omhoogspuitende waterstraal

fopspeen n
xumet

forel n
truita
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus

formaat n
format
(informatica) vorm van een bestand

formaldehyde n
formaldehid
(scheikunde) gas met de formule H2CO gebruikt voor de synthese van kunststoffen en desinfectie

formatteren v
formatar
overgankelijk (informatica) de harde schijf of een verwisselbare schijf initialiseren

formeel /fɔrˈmel/ adj
formal
met inachtneming van strikte omgangsvormen

formule n
fórmula

formuleren v
formular
overgankelijk in woorden omzetten

formulier /fɔrmyˈlir/ n
full
een stuk papier waarop voorgedrukte vragen kunnen worden beantwoord

fosfaat n
fosfat
(scheikunde) (voeding) een zout van één van de vormen van fosforzuur

fosfor n
fòsfor
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn

fosforbrons n
bronze de fòsfor

foto n
foto fotografia
(fotografie) fotografische opname
(fotografie) afdruk van een fotografische opname

fotofobie n
fotofòbia
(medisch) lichtschuwheid

fotogeniek adj
fotogènic
op foto's een voordelige indruk makend

fotograaf n
fotògraf
(beroep) iemand die foto's maakt

fotograferen v
fotografiar
overgankelijk een afbeelding maken door de projectie van beeld op een lichtgevoelige laag

fotografie n
fotografia
de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken

fotokopie n
fotocòpia
fotografisch gemaakte kopie

fotokopiëren v
fotocopiar
overgankelijk een fotokopie maken van iets

foton n
fotó
(natuurkunde) een elementair deeltje waaruit elektromagnetische straling is samengesteld

fotosynthese n
fotosíntesi
(biologie) proces waarbij organismen energie uit zonlicht omzetten in chemische energie

fototoestel n
aparell fotogràfic
(fotografie) een toestel om mee te fotograferen

fout /fɑut/ n
error
vergissing, onjuistheid

foutmarge n
marge d'error
mate van onzekerheid bij de uitslag van een steekproef, statistische meting enzovoort

fractie /ˈfrɑksi/ n
fracció
breuk, deel van een geheel, klein deel

fragment n
fragment

framboos n
gerdó gerd
(fruit) vrucht van de frambozenstruik

francium n
franci
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal

franje n
franja
(kleding) reeks afhangende draden die ter versiering aan de rand van een kleed of kledingstuk gehangen worden

franjepoot n
escuraflascons
(steltloperachtigen) benaming voor vogels uit het geslacht Phalaropus binnen de familie van de strandlopers en snippen Scolopacidae .

frank /frɑŋk/ n
franc
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die onder andere in Burundi, de Comoren, Congo, Djibouti, Guinee, Rwanda en Zwitserland gebruikt worden, en voorheen in België en Frankrijk gebruikt werden
(numismatiek) muntstuk met de waarde van 1 frank

frase n
locució
(taalkunde) een aantal woorden die een begrip uitdrukken, vaak een zinsdeel, soms een hele zin

frater /fratər/ n
passerell becgroc
(zangvogels) bepaald soort vogel, Linaria flavirostris , uit de vinkenfamilie

frauderen v
estafar
inergatief fraude plegen, oneerlijk handelen

freesmachine n
fresadora

fregat n
fragata
(scheepvaart) oorlogsschip
(zeilvaart) driemaster

frequentie n
freqüència
aantal keren of herhalingen per tijdseenheid

fret n
fura
(roofdieren) bepaald soort klein marterachtig zoogdier, Mustela putorius furo

frezen v
fresar
overgankelijk, (techniek) een verspanende bewerking uitvoeren met behulp van een roterend gereedschap, de frees

fris adj
fresc
schoon, zuiver, prettig ruikend

frivoliteit n
frivolitat

fronsen v
arrufar les celles
overgankelijk de wenkbrauwen ~ van verbazing of afkeuring de wenkbrauwen ophalen

front n
front
voorkant, voorzijde
(militair) voorste gevechtslinie van een leger in een oorlog, frontlinie

frontaal adj
frontal
met betrekking tot de voorkant van iets

frontispice n
frontis
(bouwkunde) decoratie rond de belangrijkste ingang van een gebouw
een grote illustratie op de bladzijde tegenover de titelpagina van een boek

fructose n
fructosa
(voeding) bepaalde suiker die veel in zoete vruchten voorkomt

fruit /frœʏ̯t/ /frœːt/ n
fruita
(voeding) voedsel dat bestaat uit eetbare vruchten echter let op!

fruitboom n
arbre fruiter fruiter
(plantkunde) boom die fruit oplevert

fruitvlieg n
mosca comuna de la fruita mosca del vinagre
(tweevleugeligen) Drosophilidae insect uit een familie van vliegen met grote diversiteit die voorkomen over de hele wereld. Het bekendste familielid is Drosophila melanogaster vanwege de gunstige eigenschappen voor genetisch onderzoek

frustratie n
frustració
(psychologie) een gevoel van ongenoegen omdat verwachte voortgang uitblijft

frustreren v
frustrar

frustrerend adj
frustrador
van iets waarvan de verwachtingen in het geheel niet zijn uitgekomen

functie /ˈfʏŋksi/ n
funció
doel of taak binnen een geheel van een systeem of apparaat
(economie) positie [5], ambt of betrekking [2] binnen een bedrijf of andere organisatie
(informatica) een subroutine (als eenheid beschouwd deel van een computerprogramma dat aangeroepen kan worden) die een waarde oplevert

fundamentalisme n
fonamentalisme
een orthodoxe, antiliberale godsdienstige richting

fundamenteel adj
fonamental
aan de basis staande

fusie n
fusió

fuut n
cabussó
(futen) met name de soort watervogel, Podiceps cristatus , met slank lichaam, lange hals en puntige snavel

fysica /ˈfizika/ n
física
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

fysiologie n
fisiologia

fysiologisch adj
fisiològic
(medisch) door de natuur bepaald, de natuurlijke verrichtingen van levende wezens of hun organen betreffend

fysiotherapie n
fisioteràpia

fytopathologie n
fitopatologia

föhn /føn/ n
eixugacabells
een toestel dat een warme luchtstroom voortbrengt voor het drogen en opmaken van het kapsel, een haarföhn

gaai /ɣaːj/ n
gaig
(zangvogels) middelgrote, gewoonlijk vrij kleurrijke zangvogel met een vrij lange staart, uit het geslacht Garrulus van de kraaienfamilie (Corvidae ) en in het bijzonder de soort Garrulus glandarius

gaan /ɣaːn/ /χaːn/ v
anar
ergatief zich in een bepaalde richting bewegen, meestal van de spreker af

gade n
cònjuge esposa espòs
(formeel) echtgenoot, echtgenote

gadolinium /ɣadoˈlinijʏm/ n
gadolini
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Gd en atoomnummer 64. Het is een zilverwit lanthanide

gaffer n
gaffer
(beroep) term uit de filmwereld voor (hoofd-)belichter, licht technicus en/of (hoofd-)elektriciën, de gaffer moet verantwooding afleggen aan de cameraman of de Director of Photography (ook wel DoP of DP).

gal n
bilis fel
(anatomie) uit de lever afkomstig vocht dat een rol speelt in de spijsvertering, met name van vet

galactisch adj
galàctic

galblaas n
vesícula biliar
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt

galeniet n
galena
(mineraal) een loodsulfide met de chemische formule PbS

galerij n
galeria

galg /χɑlx/ n
forca
(juridisch) houten constructie bestaande uit één of meer staande balken met een horizontale balk haaks daarop en één of meer diagonale balken ter ondersteuning, in het verleden veel gebruikt om mensen door ophanging ter dood te brengen

galgenmaal n
últim àpat
de laatste maaltijd die een ter dood veroordeelde mag nuttigen

galgenstrop /'ɣɑlɣə(n)strɔp/ n
llaç
een tot strop geknoopt touw zoals dat aan een galg gehangen wordt ter verhanging van een veroordeelde

galjoen n
galió
o (scheepvaart) een historisch zeilschip met een hoge achtersteven

gallium n
gal·li
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.

galop n
galop
de snelste gang van een paard

galsteen n
càlcul biliar
(medisch) een vaste structuur in de galwegen of de galblaas bestaande uit neergeslagen cholesterol, bilirubine of kalkzouten

galvanisch adj
galvànic
(scheikunde) door een elektrochemisch proces aangebracht

galvaniseren /ˌɣɑɫvaniˈzeːrə(n)/ v
galvanitzar
overgankelijk een laag zink opbrengen, (vaak thermisch) verzinken

gamma n
gamma
(taalkunde) derde letter van het Griekse alfabet
lettercijfer voor 0,001 mg
(muziek) reeks noten in opvolgende toonhoogte met een bepaalde toonafstand
reeks die geordend is naar een eigenschap als sterkte, intensiteit of kleur
(handel) geheel van verschillende producten of diensten waaruit bij een leverancier kan worden gekozen
(wetenschap) (onderwijs) iemand die mens en samenleving bestudeert met kwantitatieve methodenOok vaak als eerste deel van een samenstelling die naar zo'n vakgebied verwijst.

gang n
plat
(kookkunst) onderdeel van een maaltijd

gangbaar /'ɣɑŋbar/ adj
corrent
wat gebruikelijk is

gangpad /ˈɣɑŋ(g).pɑd/ /ˈɣɑŋ.pɑt/ /ˈχɑŋ.pɑt/ n
corredor
een pad voor wandelaars, voetpad

gangreen /gɑŋ'gren/ n
gangrena
(medisch) de afsterving en ontbinding van een levend organisme

gans n
oca
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels

gapen /ˈɣa.pə(n)/ /ˈɣaː.pə(n)/ /ˈχa.pə(n)/ v
badallar
inergatief heel diep inademen met de mond ver open, moeilijk om bewust tegen te gaan

garage /ɣa.ˈra.zʲǝ/ n
garatge
een overdekte ruimte waarin men auto's zou kunnen stallen
estació de servei
een bedrijf dat reparatieservices aan motorvoertuigen verricht

garantie /ɣa'rɑn(t)si/ /ɣa'rɑnsi/ n
garantia
een verklaring waarin men verklaart voor bepaalde gevolgen in te staan

garde n
batedor
(huishouden) keukengerei bestaande uit een stel gebogen draden waarmee geklopt en geklutst kan worden

garnaal n
gamba

gas /ɣɑs/ /χɑs/ n
gas
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat

gasleiding n
gasoducte
een buis waardoor verschillende materialen in gasvorm vervoerd kunnen worden

gast /ɣɑst/ /χɑst/ n
convidat hoste
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld

gastheer n
amfitrió
een man die een gast ontvangt en verzorgt met eten en drinken
(biologie) een organisme dat een ander organisme draagt

gastritis n
gastritis
(medisch) maagwandontsteking

gastro-intestinaal adj
gastrointestinal
(medisch) met betrekking tot maag en darm

gastronomie n
gastronomia

gastvrijheid n
hospitalitat

gat /ɣɑt/ /χɑt/ n
forat
opening of holte
(overdrachtelijk) een tekort of ontbrekend deel

gave n
do
een bijzondere aanleg, een talent
(religie) een geschenk van God, van een godheid

gazelle n
gasela
(evenhoevigen) benaming voor slanke hoefdieren uit de geslachten Gazella , Eudorcas en Nanger , leden van de antilopefamilie Antilopinae . Er zijn ongeveer vijftien soorten, waaronder de thomsongazelle. Gazellen spelen een belangrijke rol in verschillende religies en legendes

gazon n
gespa
onderhouden, kort gemaaid grasveld bij een huis

gebaar /xəˈbar/ n
gest
(communicatie) een beweging waarmee men iets wil zeggen
(communicatie) een handeling waarmee men iets wil uitdrukken

gebak n
pastissos
(voeding) meestal zoet, gebakken voedsel specifiek gemaakt om van te genieten

gebarentaal n
llengua de signes

gebed /ɣə'bɛt/ n
oració pregària
het bidden.

gebergte n
serralada
een verzameling van bergen die met elkaar een groter geheel vormen

gebeuren /ɣə'bɵːrə(n)/ v
ocórrer passar
ergatief plaatshebben, werkelijkheid worden

gebeurtenis n
esdeveniment
iets dat gebeurt of gebeurd is

gebied /ɣəˈbit/ /χəˈbit/ n
àrea
een deel van het aardoppervlak

gebit n
dentadura
(anatomie) alle tanden en kiezen van een dier of mens

gebladerd adj
fullat
bedekt met bladeren, voorzien van bladeren

gebladerte /ɣəˈbladərtə/ /χəˈbladərtə/ n
fullatge
een verzameling van bladeren van één of meer bomen

gebod n
manament

geboorte /ɣəˈboːrtə/ /χəˈbo̝ːrtə/ n
naixement
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint

geboren /ɣə'borɘn/ adj
nascut
ter wereld gebracht, gebaard (gezegd over mensen of dieren)
begonnen, ontstaan (overdrachtelijk)
door herkomst of natuurlijke aanleg (een bepaalde eigenschap bezitten)

gebouw n
edifici
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken

gebrek n
falta
een tekort
een defect, een mankement

gebrekkig adj
deficient
één of meerdere gebreken hebbend.

gebroken /ɣəˈbroːkən/ /χəˈbroːkən/ adj
embarbussat

gebruik n
ús
toepassen van iets

gebruikelijk adj
habitual
naar gewoonte, zoals men regelmatig doet

gebruiken /ɣəˈbrœʏkən/ /χəˈbrœʏkən/ v
utilitzar usar emprar gastar per l’us
overgankelijk zich bedienen van, toepassen

gebruiker /ɣə'brœːkər/ /χə'brœʏkər/ n
usuari
iemand die iets gebruikt

gebruikersnaam n
nom d'usuari
naam van een gebruiker
(informatica) code waarmee iemand kan inloggen op een informatiesysteem

gebruiksaanwijzing n
indicacions per a l'ús
meestal schriftelijke instructie die bij een product wordt gegeven

gedachte /ɣə'dɑɣdə/ /ɣəˈdɑxtə/ n
pensament
hetgeen wat men denkt

gedachtegang n
curs dels pensaments
een reeks op elkaar volgende denkstappen

gedegen adj
minuciós
degelijk, grondig

gedicht n
poema
(dichtkunst) een in versmaat of in dichterlijke stijl opgesteld stuk tekst

gedijen /ɣə'dɛɪə(n)/ v
créixer
ergatief voorspoedig groeien

gedrag n
comportament
de manier waarop iemand optreedt of waarop iets ergens op reageert

gedragen /ɣə.'dra.ɣə(n)/ v
captenir-se
wederkerend zich ~: de manieren die iemand meest in de omgang met anderen aan de dag legt

gedragswijze /xə'drɑxswɛizə/ n
comportament
de manier waarop iemand handelt, manier van doen

geduld /ɣədʏɫt/ n
paciència
de rust en bereidheid om te wachten

geduldig /gə'dʌldəx/ adj
pacient
bereid te wachten en tegenslagen te verdragen

gedurende /ɣəˈdyrəndə/ preposition
durant
binnen het tijdsverloop van (om aan te geven binnen welke periode iets gebeurt)

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ adj
groc groga
met een kleur als een eierdooier of een citroen

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ n
groc
(kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte van ca. 570 - 582 nm

geelzucht n
icterícia

geen indefinitePronoun
cap
niemand

geer /ɣer/ n
giró
(heraldiek) ieder van de gelijke driehoekige vakken die door gelijktijdig gebruik van een aantal hoofdlijnen ontstaan

geest /ɣeːst/ /χeːst/ n
esperit
dat wat zich afspeelt in iemands gedachten
een onsubstantieel wezen

geestdrift /ɣesdrɪft/ n
entusiasme

geeuw /ɣ̟eːβ̞/ /χeːu/ n
badall
het zich uitrekken, meestal met open mond, bij slaperigheid, ontspanning of verveling

geeuwen /ɣɪːwə(n)/ v
badallar
inergatief onwillekeurig den mond opsperren en tevens diep inademen en weer uitademen

gefluister n
xiuxiueig

gegiechel n
rialleta
steeds maar zachtjes en verlegen lachen vooral door meisje of vrouwen

geheim /ɣəɦɛɪm/ adj
secret
opzettelijk verborgen

geheim /ɣəɦɛɪm/ n
secret
informatie die verborgen wordt en bestemd is om dat te blijven

geheugen n
memòria
het deel van de hersenen waarin herinneringen worden opgeslagen
(informatica) snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden

geheugenverlies n
amnèsia

gehoor n
oïda
(anatomie) het organische systeem om geluiden waar te nemen

gehoorapparaat n
audiòfon

gehoornd adj
banyut
voorzien van horens, horens dragend

gehoorzaam /ɣə'hoːrzam/ /ɣə'ɦoːrzam/ /χə'ɦo̝ːrzam/ adj
obedient
bereid gehoor te geven aan regels of bevelen

gehoorzamen v
obeir
overgankelijk gevolg geven aan een opdracht of bevel

geigerteller n
comptador de Geiger
(techniek) (natuurkunde) instrument voor het meten van radioactieve straling

geit /ˈɣɛɪ̯t/ /ˈɣɛːt/ /ˈχɛɪ̯t/ n
cabra boc
(evenhoevigen) (veeteelt) bepaald soort zoogdier Capra aegagrus hircus

geitenmelk n
llet de cabra
(voeding) vocht dat de tepels van een geit (Capra hircus ) afscheiden om haar jong te voeden, ook gebruikt voor menselijke consumptie (wikidata: geitenmelk )

gekko n
dragó
(reptielen) Gekko een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota ) en de familie Gekkonidae

gelaat n
cara

gelach /ɣəˈlɑx/ n
riure
het lachen; uiting van een vrolijke stemming

geld /ˈɣɛlt/ /ˈχɛlt/ n
diner diners
in vaste eenheden verdeeld ruilmiddel dat in een samenleving wordt gebruikt voor betalen en sparen

geldig /ɣɛldəx/ adj
vàlid
waarvan de waarde of wettigheid erkend wordt

geldstraf n
multa
straf die bestaat uit het betalen van een geldbedrag (boete)

geldstuk n
moneda

geleden /ɣəˈledə(n)/ /χəˈledə(n)/ adv
fa
een woord om aan te duiden dat iets zich in het verleden af heeft gespeeld

geleedpotige /ɣə.let.ˈpo.tə.ɣə/ /ɣə.ˈleːd.ˌpoː.ti.ɣə/ /χə.let.ˈpo.tə.χə/ n
artròpode
(dierkunde) een dier met een uitwendig skelet van chitine, eventueel versterkt met calciumcarbonaat, waarvan de poten een aantal gewrichten hebben

geleerde n
erudit
iemand die onderricht en bekwaam is in een bepaalde tak van de wetenschap

gelegenheid /ɣǝ.'le.ɣǝn.ɦɛjt/ n
ocasió
mogelijkheid tot

geleidelijk /ɣəˈlɛɪdələk/ adj
gradual
in geordende, kalme opeenvolging van het een op het ander overgaand

gelijkbenig /ɣəlɛɪgˈbenəx/ adj
isòsceles
(wiskunde) (gezegd van een driehoek) waarvan twee aanliggende zijden gelijk in lengte zijn
(wiskunde) (gezegd van een trapezium) waarvan de twee niet-evenwijdige zijden gelijk in lengte zijn

gelijken v
semblar

gelijkenis n
semblança
de mate waarin iets of iemand aan een ander doet denken

gelijkheid n
igualtat

gelijkstellen v
assimilar
zeggen dat iets gelijk is zonder dat het dat ook echt is

gelijkstroom n
corrent continu

gelijktijdigheid n
simultaneïtat
het op hetzelfde moment plaatsvinden van meerdere gebeurtenissen

gelijkzijdig adj
equilàter
(wiskunde) waarvan alle zijden gelijk in lengte zijn

gelofte /ɣə'lɔftə/ n
vot
een plechtige verklaring iets voortaan te zullen doen of na te zullen laten

geloof /ɣəˈlof/ /χəˈlof/ n
religió
(religie) een godsdienstige overtuiging

geloofwaardigheid n
credibilitat
de mate waarin iets of iemand verdient geloofd te worden

geloven v
creure
overgankelijk overtuigd zijn dat iets waar is

gelovige /ɣə.ˈlo.vi.ɣə/ /ɣə.ˈlo.və.ɣə/ /χə.ˈlo.və.χə/ n
creient
iemand die een bepaald geloof aanhangt

geluiddicht adj
insonoritzat
zodanig geïsoleerd dat geluiden niet binnen kunnen dringen of de ruimte verlaten

geluidsfilm n
cinema sonor
(filmkunst) film met geluid dat hoort bij de beelden die men ziet

geluk /ɣəˈlɵk/ /χəˈlɵk/ n
sort
prettige loop van de omstandigheden

gelukkig adj
feliç
in een tevredene toestand zijn, zich goed voelen
door gunstig toeval, met mazzel

gelukwens n
felicitació

gematigd adj
moderat

gember n
gingebre
(plantkunde), (specerij) Zingiber officinale , een specerij met een scherpe smaak gemaakt van de wortelstok van een tropische plant

gemeenschap n
comunitat
het met één of meer anderen deel hebben aan iets
(maatschappij) samenleving
(maatschappij), (pregnant) geheel van personen of zaken die tot elkaar in een bepaald opzicht in een geregelde betrekking staan

gemeente /ɣəˈmentə/ /ɣəˈmeɪntə/ /ʝəˈmentə/ n
municipi
bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen

gemenebest n
mancomunitat
gemeenschap van onafhankelijke landen

gemiddelde /ɣəˈmɪdəldə/ n
mitjana
(wiskunde) de som van een aantal getallen gedeeld door het aantal ervan

gems n
isard
(evenhoevigen) Rupicapra rupicapra klein, uiterst behendig, geitachtig hoefdier dat leeft in de hooggebergtes van Europa en West-Azië, met aan de top naar achteren gekromde hoorns en twee donkere strepen langs de kop

gen n
gen
(biologie) drager van informatie van de erfelijke eigenschappen

genade n
gràcia

genadeloos adj
despietat

genadeslag n
cop de gràcia
de laatste slag toegebracht aan een zwaargewonde vijand om hem uit zijn lijden te helpen

gendarme n
gendarme

gender /ˈdʒɛndər/ n
gènere
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse

genealogie n
genealogia
een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam

genealogisch adj
genealògic

geneeskunde /γ̊əˈneːskʏndə/ n
medicina
(wetenschap) de wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van ziekten

generaal n
general
(militair) (beroep) iemand met de hoogste rang die het bevel heeft over een leger

generatie n
generació
alle personen die min of meer tegelijkertijd geboren zijn

generator /ˌɣenəˈratɔr/ /ˌχenəˈratɔr/ n
generador
een apparaat of persoon die iets genereert (doet ontstaan)

generiek adj
genèric
algemeen, niet specifiek

genetica n
genètica
(wetenschap) de wetenschap van alles wat de werking van genen betreft, in het bijzonder erfelijke overdracht

genetisch /ɣəˈnetis/ adj
genètic
gerelateerd aan de erfelijkheid

geneuzel n
ximpleries
het aanhoudend zaniken, zeuren en neuzelen

genezen v
curar
ergatiefgezond worden, herstellen van ziekte of verwonding
overgankelijk iemand gezond maken, helen

genezing / xəˈneziŋ / n
restabliment
het proces van het weer gezond worden

genie /ʒəˈni/ n
geni
iemand die buitengewoon slim is of die ergens uitzonderlijk goed in is

genieten /ɣə.ni.tə(n)/ v
gaudir
overgankelijk voordeel hebben van iets.

genitief n
genitiu
(grammatica) een van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen die oorspronkelijk een oorzakelijk voorwerp aanduidde, later vooral een bezitsrelatie

genocide n
genocidi
(juridisch) "een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep." (definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van de Verenigde Naties uit 1948)

genoeg indefinitePronoun
prou

genoegzaam adj
suficient

genoom /xəˈnom/ n
genoma
een verzameling van alle genen van de chromosomen van een organisme

genotype n
genotip
(wetenschap) het geheel van genetische kenmerken dat een soort onderscheidt

genre n
gènere
categorie in een kunstvorm (literatuur, muziek, film, enz.) met specifieke kenmerken

gentiaan n
genciana

gentrificatie n
gentrificació

genus n
gènere
(grammatica) geslacht [4]

geocentrisch adj
geocèntric

geodriehoek n
escaire
(teken- en schrijfmateriaal) een meetinstrument in de vorm van een driehoek met een maatverdeling en een gradenboog

geofysica n
geofísica

geografie n
geografia
(wetenschap) wetenschap die de aarde beschrijft

geologie n
geologia
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst

geologisch adj
geològic
op de geologie betrekking hebbend

geoloog n
geòleg

geometrie n
geometria
(wiskunde) een tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

geomorfologie n
geomorfologia

geraamte n
esquelet

gerecht n
plat
(kookkunst) een bepaald soort voedsel op een bepaalde wijze bereid

gerechtshof n
tribunal

gereedschapskist n
caixa d'eines
(gereedschap) afsluitbare bak waarin gereedschap opgeborgen en bijeengehouden wordt

germanisme n
germanisme
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Duits of gevormd naar het Duits

germanium n
germani
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde

gerontologie n
gerontologia
(medisch) (wetenschap) tak van wetenschap die het "ouder worden" bestudeert, zowel in lichamelijk, maatschappelijk als in geestelijk opzicht

gerst n
ordi
(bloemplanten) gecultiveerde soort Hordeum vulgare , een graansoort. Ze stamt af van de wilde gerst (Hordeum spontaneum ), die nog steeds in het Midden-Oosten voorkomt. Gerst behoort net als alle overige granen zoals tarwe, haver, rogge, gierst en rijst tot de grassenfamilie (wikidata: gerst )

gerucht /ɣə'rɵxt/ n
rumor
lawaai; een klein geluid
een mededeling of nieuwtje dat de ronde doet maar nog niet bevestigd is, zodat je niet zeker bent of het waar is

gerundium n
gerundi
(taalkunde) zelfstandig gebruikte verbogen infinitief, zoals die voorkomt in het Latijn, maar ook in andere talen zoals het Middelnederlands

geschenk /ɣəˈsxɛŋk/ /ʝəˈsçɛŋk/ n
regal
iets dat men iemand geeft, meestal ter gelegenheid van een speciale gebeurtenis

geschiedenis /ɣəˈsxidəˌnɪs/ n
història
het geheel van gebeurtenissen van het verleden
(wetenschap) de wetenschap die de gebeurtenissen van het verleden beschrijft, geschiedkunde

geschiedschrijving n
historiografia

geschikt adj
apropiat
met de juiste eigenschappen

geselen /ɣesələ(n)/ v
fuetejar
overgankelijk iemand met een zweep of gesel tuchtigen

geslacht /χəˈslɑχt/ n
gènere
(biologie) genus, taxon, samengesteld uit een of meer soorten; geslachten worden gegroepeerd in families
(grammatica) grammaticaal geslacht, genus

geslachtsidentiteitsstoornis n
trastorn d'identitat de gènere

geslachtsorgaan /ɣəˈslɑxtsɔrɣaːn/ /ʝəˈslɑxtsɔrʝaːn/ n
genitals
(seksualiteit) lichaamsdeel dat de voortplanting van de soort dient

gesp /ɣɛsp/ n
sivella
beugel met tong of pin om twee uiteindes van één of twee riemen of linten aan elkaar te fixeren

gespierd adj
musculós
met sterk ontwikkelde stevige spieren

gesprek n
conversa
(communicatie) een mondelinge conversatie waarbij informatie uitgewisseld wordt

gesprekspartner n
interlocutor
een persoon die deelneemt aan een gesprek

geste n
gest

gesteente /ɣəˈstentə/ n
roca carraig
(geologie) het materiaal waaruit de aardkorst bestaat, bestaande uit mineralen

gestoffeerd /ɣəˈdan/ adj
embolicat
van meubels dat ze een stoffen bekleding hebben

getal n
número nombre

getalenteerd adj
talentós
talent hebbend, een aangeboren bekwaamheid in iets hebbend

getijde n
marea
(astronomie) de periodieke verandering van de waterstand ten gevolge van de stand van de maan

getrouw adj
fidel

getrouwd adj
casat
een echtpaar vormend

getuige n
testimoni
(juridisch) iemand die een gebeurtenis heeft meegemaak of op andere wijze, veelal onder ede, een verklaring kan geven ten aanzien van de ware toedracht van een zaak

getuigen v
testimoniar
inergatief ~ over: een veelal beëdigde verklaring afleggen ten aanzien van de ware toedracht van een zaak

getuigenis n
testimoniatge

geur /ɣøːr/ /χøːr/ n
olor
(biologie) gewaarwording met de neus van de aanwezigheid van een gasvormige uitwaseming

gevaar /ɣəˈvar/ n
perill
(groot) risico.

gevaarlijk /ɣəˈvarlək/ /ɣəˈvaːrlɪk/ /χəˈvarlək/ adj
perillós
gevaar met zich meebrengend

geval n
cas
één bepaalde mogelijkheid uit meerdere mogelijke

gevangene n
presoner
iemand die gevangen genomen is

gevangenis /ɣǝvɑŋǝnis/ n
presó càrcer
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden

gevarendriehoek n
triangle d'advertiment
(verkeer) een driehoekige rode reflector die in sommige Europese landen verplicht in de auto aanwezig moet zijn

gevecht /ɣəˈvɛxt/ /χəˈvɛxt/ n
lluita
een handgemeen

geven /ˈɣevə(n)/ /ˈχevə(n)/ v
donar
overdragen van het bezit van iets aan iemand anders

gevleugeld adj
alat
met vleugels, voorzien van vleugels

gevoel /ɣəˈvul/ n
sensació
een gewaarwording veroorzaakt door een prikkeling van het zenuwstelsel
een emotionele gewaarwording

gevoeligheid n
sensibilitat
een aandoenlijkheid
de nauwkeurigheid van instrumenten
de lichtgevoeligheid van een film

gevoelstemperatuur n
temperatura de sensació
het verschijnsel dat het in de wind een stuk kouder kan aanvoelen dan uit de wind. Hoe kouder het is en hoe harder het waait, des te kouder voelt het aan

gevogelte n
aviram
een verzamelnaam voor vogels die gekweekt worden als voedsel

gevolg /ɣәˈvɔlx/ /ɣәˈvɔɫx/ /χәˈvɔɫχ/ n
conseqüència
resultaat dat voortkomt uit iets anders (de oorzaak)

geweer n
fusell

gewei n
cornamenta
(zoötomie) een stel uit been bestaande hoorns van herten; al dan niet vertakt

geweld n
violència
elke dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis uitgeoefend op personen, goederen of zaken

gewest n
regió

geweten /ɣəˈʋetə(n)/ n
consciència
het deel van iemand waarmee die persoon zijn daden op goed en kwaad beoordeelt.

gewicht /ɣəˈʋɪxt/ /χəˈʋɪxt/ n
pes
(natuurkunde) de kracht die een voorwerp op zijn ondersteuning of ophanging uitoefent

gewichtheffen n
halterofília
(krachtsport) een sport waarbij de beoefenaars proberen om zware gewichten op te heffen die aan stalen staven zijn bevestigd

gewichtheffer /xə'wɪxthɛfər/ n
halterofilista
(sport) beoefenaar van het gewichtheffen

gewichtsverlies n
pèrdua de pes
het minder worden van de massa van een persoon of voorwerp

gewone vinvis n
rorqual comú
(walvisachtigen) Balaenoptera physalus walvisachtige uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Balaena physalus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het is een groot zeezoogdier, lang en gestroomlijnd met puntige kop

gewoon /ɣəˈwoːn/ /ɣəˈβ̞oːn/ /χəˈʋon/ adj
ordinari

gewoonte /ɣəˈwoːntə/ /ɣəˈβ̞oːntə/ /χəˈʋontə/ n
costum
vaste wijze om dingen te doen

gewricht n
articulació
(anatomie) beweegbare verbinding van twee of meer beenderen

gezegde n
predicat
(grammatica) het geheel van alle werk- en naamwoorden in een zin die samen met het onderwerp de zinsbasis (zinskern) vormen

gezelschap /ɣə'zɛlsxɑp/ n
companyia
een groep mensen die iets gemeen hebben
een vereniging met een bepaald doel

gezicht n
cara
(anatomie) de voorkant van een menselijk hoofd

gezin n
família
(familie) huishouden bestaande uit een of meer ouders en hun kinderen

gezond /xə.ˈzɔnt/ /ɣə.ˈzɔnt/ adj
sa
vrij van ziektes en zeertes
bevorderlijk voor een goede conditie

gezondheid n
salut
(medisch) welbevinden, in goede staat zijn

gezondheidstoestand n
estat de salut
(medisch) het volledige fysieke, spirituele en sociale welzijn

gezwoeg n
treball
aan houdend hard en moeizaam werken

geïntegreerde schakeling n
circuit integrat

gibbon n
gibó
(primaten) benaming voor zoogdieren uit de familie Hylobatidae bestaand uit 17 soorten in vier geslachten

gids /ɣɪts/ /χɪts/ n
guia
(beroep) persoon die een groep begeleidt en uitleg geeft

gier /ɣiːr/ /χiːr/ n
voltor
(havikachtigen) benaming voor grote aasetende roofvogels met een kale kop en machtige vleugels

gierig adj
garrepa
geen geld of bezit aan een ander willende geven

gierst n
mill
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd (wikidata: gierst )

gierzwaluw /ˈɣirˌzʋalyw/ n
falciot negre
(gierzwaluwachtigen) bepaald soort vogel, Apus apus , die als zomergast in de Benelux voorkomt

gieter n
regadora
(beroep) een soort emmer met sproeibuis om de planten te begieten

gieterij n
foneria
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het gieten van metalen voorwerpen

gietijzer n
fosa

gif /ɣɪf/ /χɪf/ n
metzina
(fysiologie) substantie die in kleine hoeveelheden schadelijk of dodelijk is

giftand /'ɣɪftɑnt/ n
ullal
tand waarmee bij een beet gif in het slachtoffer ingespoten wordt

giftig /ˈɣɪftəx/ /ˈχɪftəx/ adj
tòxic verinós
gif bevattend

gigabyte n
gigabyte

gigantisch adj
gegantesc

gijzelaar /ˈɣɛɪ̯zəlaːr/ /ˈɣɛːzəlaːr/ /ˈχɛɪ̯zəlaːr/ n
ostatge
een veelal onschuldig persoon die tegen de eigen wil door een gijzelnemer gevangen wordt gehouden en die bedreigd wordt met het doel iets van derden gedaan te krijgen

gilde /ˈɣɪldə/ /ˈχɪɫdə/ n
confraria

gin n
ginebra

ginder adv
allà

ginseng n
ginseng
Panax ginseng bereidingen uit de wortels van soorten uit het geslacht Panax in de Klimopfamilie (Araliaceae)

gips n
guix
(scheikunde) een uit calciumsulfaat en water uithardende witte vaste stof: CaSO4·2H2O

giraf /ʒi'rɑf/ n
girafa
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns

giraffe n
girafa
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis

gissen v
endevinar
een vermoeden uitspreken over iets

gist n
llevat
(biologie) de naam voor een aantal soorten eukaryote micro-organismen

gister /ˈɣɪstər/ /ˈχɪstər/ adv
ahir
de laatste dag die voltooid is

gisteren /ˈɣɪstərə(n)/ /ˈχɪstərə(n)/ adv
ahir
(tijdrekening) de laatste dag die voltooid is

giswerk n
conjectures
iets wat men doet door gokken en raden

gitaar /ɣi'tar/ n
guitarra
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum

glaciologie n
glaciologia

glad adj
llis

gladiator n
gladiador

gladstrijken v
allisar
door strijken glad of effen maken

glamour n
glamur
betoverend uiterlijk, schone schijn

glas /ɣlɑs/ /χlɑs/ n
got vidre
(materiaalkunde) niet-kristallijne vaste stof
(drinken) een uit glas (volgens betekenis 2) vervaardigd object dat dranken of andere vloeistoffen kan bevatten
vidre got
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d (wikidata: glas )

glasachtig lichaam n
humor vitri

glaucoom n
glaucoma
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt

glazuur n
esmalt
glasachtige laag ter bedekking van aardewerk, dakpannen, bakstenen, plavuizen en tegels
(biologie) de buitenste laag van de tandkroon die rond de dentine gelegen is, tandglazuur
(voeding) (kookkunst) mengsel van poedersuiker en water waarmee cake, taart enz. wordt afgewerkt

gletsjer n
glacera
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen

glibberig adj
lliscant
moeilijk houvast op te krijgen

glijbaan n
tobogan

glijden /ˈxlɛɪdə(n)/ /ˈɣlɛːdə(n)/ v
lliscar
ergatief met geringe wrijving gericht voortschuiven

glimlach n
somriure
een gelaatsuitdrukking die een geluidloze lach verraadt

glimlachen /'ɣlɪmlɑχən/ v
somriure
inergatief zacht onhoorbaar lachen

glimworm n
lluerna
(kevers) een nachtelijk lichtgevend kevertje uit de familie Lampyridae . Ze staan ook wel bekend onder de namen vuurvliegjes of gloeiwormen. Ze zijn vooral bekend doordat ze licht geven (bioluminescentie). Over de hele wereld komen ca. 2000 soorten voor en er worden regelmatig nieuwe ontdekt. Minder bekend is dat deze insecten in feite kevers zijn en geen wormen of vliegen

gloed /ɣlut/ n
brasa

gloeilamp /ˈɣluilɑmp/ n
bombeta
een lamp die licht produceert met een gloeidraadje

glossarium n
glossari

glottisslag /ˈɣlɔtɪˌslɑx/ n
oclusiva glotal
een klank die met de stembanden in de keel geproduceerd wordt en tot de plosieven gerekend wordt

glucose n
glucosa
(scheikunde) druivensuiker (met formule C6H12O6)

gluten /'ɣly.tə(n)/ n
gluten

glycogeen /ˌɣlikɔˈɣen/ n
glicogen
(biologie) (scheikunde) een molecuul (polysacharide) waarin dieren energie opslaan

gneis n
gneis
(geologie) een metamorf gesteente met verschillend gekleurde banden of aders

gnoe n
nyu gnu
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika

god /ɣɔd/ /ɣɔt/ /χɔt/ n
déu
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

goddelijk adj
diví

godheid n
deïtat
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

godin /ɣoˈdɪn/ n
deessa
een vrouwelijke godheid

godsdienst /ˈɣɔtsdinst/ n
religió
een geloof en alle daar bij horende rituelen en doctrines

godslasterlijk adj
blasfem
lasterlijk ten opzichte van God

goed adj
bo
kwaliteit bezittend, aan verwachtingen voldoend

goed adv
bé
op goede wijze

goedemiddag interjection
bon dia

goedemorgen /ˌɣudəˈmɔrɣə(n)/ interjection
bon dia
groet die in de morgen gebruikt wordt

goedenacht interjection
bona nit
een wens uitgesproken in de avond voor het slapengaan

goedenavond interjection
bon vespre
een groet die in de avond gebruikt wordt

goedheid n
bondat
de hoedanigheid van het goed zijn

goedkeuren v
aprovar
toestemming verlenen

goedkoop adj
barat
(handel) laag in prijs

golf /gɔlf/ /χɔl(ə)f/ n
ona
meestal door de wind veroorzaakte verheffing van de waterspiegel
(natuurkunde) natuurkundige verstoring die zich voortplant via een medium als water of lucht
(figuurlijk) plotselinge tijdelijke toename van een verschijnsel
(elektronica) frequentieband voor radioverkeer
golf
geen meervoud (sport) balspel waarbij een golfbal met een golfclub in een aantal slagen in de hole moet worden geslagen.
golf ona
(aardrijkskunde) een grote baai

golfkarton n
cartró ondulat
verpakkingsmateriaal, bestaande uit één of meer lagen dun, gegolfd karton. (wikidata: golfkarton )

golflengte n
longitud d'ona

golven /ˈɣɔlvən/ /ˈχɔlvən/ v
onejar
absoluut een golfvormige beweging maken

gonade n
gònada

gondel /ˈɣɔndəl/ n
góndola
een pleziervaartuig in Venetië

gong n
gong
(muziekinstrument) een hangend slagwerk

googelen /ˈgu:gələ(n)/ /ˈɡu.ɡə.lə(n)/ /ˈɣu.ɣə.lə(n)/ v
googlejar
overgankelijk naar informatie zoeken op het internet, m.n. met Google

googol n
googol

googolplex n
googolplex

gooien /ˈɣoːi̯ən/ /ˈχoːi̯ən/ v
llançar
overgankelijk het door de lucht verplaatsen van een voorwerp, al dan niet naar een doelwit

gootsteen /ˈɣotsten/ n
pica
een bak, meestal ingebouwd in een aanrecht, onder een kraan en met een afvoer

gordel n
regió
(kleding) een band die om het middel gedragen wordt, ter bescherming bij bijv. vechtsport of in de auto

gordeldier n
armadillo
(gordeldierachtigen) benaming voor zoogdieren met pantser van beweegbare schubben uit de familie Dasypodidae

gordijn /ɣɔrˈdɛːn/ /χɔrˈdɛɪn/ n
cortina
een doek ter afdekking van bijvoorbeeld een raam

gorilla n
gorilla goril·la
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent

gospelmuziek n
gospel

goud /ɣʌʊt/ n
or
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal

goudhaantje n
reietó
(zangvogels) bepaald soort klein vogeltje met een goudkleurig kruintje Regulus regulus

goudplevier n
daurada
(steltloperachtigen) soort plevier, Pluvialis apricaria , uit de familie Charadriidae

goudsmid n
orfebre
(beroep) een smid die met goud werkt

goudvink n
pinsà borroner
(zangvogels) bepaald soort vogel, Pyrrhul pyrrhula uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae )

goudvis /ˈɣaʊ̯d.vɪs/ /ˈɣɔʊ̯t.fɪs/ /ˈχʌʊ̯t.fɪs/ n
carpí
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus

goulash n
gulaix
(voeding) een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije

gouverneur n
governador
(beroep) het hoofd van een regering, van een kolonie, staat of andere subnationale staatseenheid

graad n
grau
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad

graaf /ɣraf/ n
comte
(verouderd) (vroege middeleeuwen) door de vorst aangewezen ambtenaar die het hoogste toezicht op de rechtspraak of een ander belangrijke activiteit uitoefent

graafschap n
comarca

graag /ɣrax/ /χraχ/ adv
gustosament
met plezier

graan /ɣran/ n
cereal

graat n
espina

gradenboog n
semicercle
(wiskunde) een instrument waarmee een hoek van een gekende grote uitgezet of gemeten kan worden

graf /ɣrɑf/ /χrɑf/ n
sepulcre
ruimte om één of meer lijken in te begraven
plaats waar één of meer lijken begraven liggen

grafiet n
grafit
(mineraal) in plaatjes gekristalliseerde koolstof, o.a. gebruikt als tekenstift

grafisch adj
gràfic

grafschrift n
epitafi
op een grafsteen gegraveerde korte tekst, gewijd aan de overledene

grafsteen n
làpida
een rechtopstaande gebeeldhouwde steen die de aanwezigheid van een graf markeert

gram n
gram
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g

grammatica n
gramàtica
(taalkunde) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

grammaticaal adj
gramatical

grampositieve bacteriën /ɣṛɑm.ˌpo.zi.ˈtiː.və.bɑk.ˈteːri.jə(n)/ /χrɑm.ˌpo.zi.ˈti.və.bɑk.ˈtɪː.ri.jə(n)/ n
bacteris grampositius
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) verzamelnaam voor soorten met een dikke laag peptidoglycaan in hun celwand

granaat n
granada
(militair) een met springlading gevuld projectiel
granat
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen

granaatappel n
magrana magraner
(fruit) vrucht van een dergelijke boom

granaatwerper n
llançagranades
(militair) wapen, of deel van een wapen, bestemd voor het lanceren van stuwloze ontploffende projectielen

graniet /ɣɾaˈni:t/ n
granit
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen

grap /ɣrɑp/ /χrɑp/ n
acudit
verhaal dat of handeling die erop gericht is om de lachlust op te wekken

grapefruit n
aranger aranja
(bloemplanten) (fruit) Citrus paradisi een gele of rode, enigszins bitter smakende citrusvrucht

grapefruitsap n
suc d'aranja
(drinken) sap van de vrucht van de boom Citrus paradisi (wikidata: grapefruitsap )

grappa n
grappa
(drinken) een Italiaanse alcoholische drank, vervaardigd uit de destillatie van restanten van druiven na de wijnbereiding

gras /ɣrɑs/ n
herba
(plantkunde) plantenfamilie omvattende gras (zie betekenis 2), graan, rijst, bamboe
bepaalde groep van soorten binnen die familie die gebruikt wordt in de tuin, op (sport)velden, in de wei...

grasmus n
tallareta vulgar
(zangvogels) Sylvia communis , een zangvogel uit de familie zangers Syviidae

gratis adj
de franc
wat zonder betaling verkregen wordt

gratiëren v
indultar
inergatief gratie geven, een straf kwijtschelden

grauw adj
gris
donkergrijs, kleurloos

grauwe gans n
oca comuna
(eendvogels) bepaalde soort grijsbruine vogel met oranje snavel, Anser anser , uit de familie der Anatidae

grauwe kiekendief n
arpella cendrosa
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel, Circus pygargus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

graven v
cavar
overgankelijk een gat in de grond maken met de handen of met een graafwerktuig

graveren v
gravar
overgankelijk met een scherp gereedschap een tekening of tekst krassen in glas of metaal

gravin n
comtessa
(adel) vrouwelijke graaf

gravitatie n
gravitació
(natuurkunde) de kracht die de wederzijdse aantrekking van massa veroorzaakt

grazen /'χrazə(n)/ v
pasturar
inergatief het eten van gras en andere bodemvegetatie zoals bijvoorbeeld runderen dit doen

gregoriaans adj
gregorià

grens /ɣrɛns/ n
frontera
een al dan niet denkbeeldige scheidingslijn
(aardrijkskunde) (politiek) de raaklijn tussen twee landen

griep /ɣrip/ n
grip
(medisch) een virusziekte die jaarlijks vele mensen ziek maakt en die voor ouderen gevaarlijk kan zijn

griesmeel n
sèmola
(voeding) grof gemalen meel ven tarwe, spelt, mais of rijst

griet /ɣrit/ /χrit/ n
rom rèmol
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae

griezelig adj
aborronador

griffioen n
grif griu
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw

grijpen v
agafar
plotseling iets of iemand beetpakken

grijs adj
gris
(kleur) de kleur grijs hebbend

grijze walvis n
balena grisa
(walvisachtigen) Eschrichtius robustus een baleinwalvis uit de familie grijze walvissen (Eschrichtiidae), waarvan hij de enige levende soort is. De grijze walvis trekt jaarlijks tussen het voedselgebied en het gebied waar de jongen ter wereld komen. Het is een stevige zwarte walvis, met bolvormig voorhoofd en een heel kleine snuit. Het lichaam is bedekt met kenmerkende grijs-witte patronen, littekens die achterbleven na het afvallen van de vele parasieten waardoor ze worden geplaagd

grijzen v
agrisar
ergatief grijs worden, grijze haren krijgen

gril n
antull
v/m onredelijk en willekeurig gedrag

grill n
graella

grimmig adj
obac

grind n
grava

grisaille n
grisalla

groei /ɣruj/ /χruj/ n
creixement
het groter worden

groeien /ˈɣrui̯ə(n)/ v
créixer
ergatief groter worden

groen adj
verd
(kleur) met de kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben

groen n
verd
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm

groen licht n
llum verd
(verkeer) een stop- of verkeerslicht waarvan alleen de groenkleurige lamp brandt
goedkeuring, toestemming om door te gaan

groente n
verdura
(plantkunde) (voeding) eetbare planten of delen daarvan, echter let op!

groenteboer n
verdulaire
(beroep) iemand die een detailhandel in groente en fruit bedrijft
(groente) (handel) winkel waar groente en fruit verkocht wordt

groep /ɣrup/ /ʝrup/ n
grup
uit meerdere personen, dieren of eenheden bestaand geheel

groeperen v
agrupar
overgankelijk in groepen stellen

groepsimmuniteit n
immunitat de grup

groeten /ˈɣrutə(n)/ n
saludar
1. iemand goedendag of gedag zeggen

grondbezitter n
terratinent
(economie) (landbouw) iemand die veel land in eigendom heeft

grondel n
cabot
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de familie Gobiidae , bodembewonende, meestal roofzuchtige visjes met een brede, verzonken kop, een felgekleurd lichaam, een tweedelige rugvin en geen zijlijn en de buikvinnen zijn samengevoegd als een schijfvormige zuignap die zich vastklampt aan rotsen en koraalriffen

grondgebied n
territori
het gebied waarover een instantie of overheid het beheer heeft

grondstof n
matèria prima

grondwater n
aigua subterrània
al het water dat zich in de aardbodem bevindt

grondwet n
constitució
(regering) wet die de principes van een staat definieert

groot /ɣroːt/ adj
gran
meer dan normaal in formaat

groothandel n
a l'engròs
(economie) de handel die producten van fabrikanten koopt en doorverkoopt aan o.a. kleinhandelaars.

groothertog n
gran duc
(adel) adellijke titel die hoger is dan die van hertog maar lager dan die van koning

groothertogdom n
gran ducat
(adel) een gebied waarover een groothertog heerst

groothoekobjectief n
gran angular

grootmoeder n
àvia
(familie) de moeder van een ouder

grootmoedigheid n
magnanimitat
op een krachtige manier heel gul zijn

grootouder /ˈgrotˌʌʊdər/ n
avo
(familie) de ouder van een ouder

grootvader /ˈɣroːtˌfaːdər/ n
avi
(familie) de vader van een ouder

grot /ɣrɔt/ n
cova
een onderaardse holte

grote burgemeester n
gavinot hiperbori
(steltloperachtigen) soort zeevogel van ongeveer 70 centimeter groot, Larus hyperboreus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae

grote hersenen n
telencèfal
(anatomie) grootste deel van de menselijke hersenen, gevormd van de eindhersenen en de tussenhersenen

grote klaproos n
rosella ababolera

grote stern n
llambritja de bec llarg
(steltloperachtigen) bepaalde soort zeevogel, te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje, Sterna sandvicensis

gruis n
grava

grutto /ˈxrʏto/ /ˈɣrʏto/ n
tètol cuanegre
(steltloperachtigen) bepaald soort weidevogel en een van de grootste steltlopers, Limosa limosa

gruweldaad n
atrocitat

guacamole n
guacamole
(voeding) een dipsaus uit Midden-Amerika gemaakt van avocado, limoensap, tomaat, ui (crème fraîche) en specerijen (tabasco). De saus wordt gebruikt als vulling van tortilla's of opgediend bij maïschips

guave n
guaiaba
(fruit) de vrucht van Psidium guajava (wikidata: guave )

guldenroede n
vara d'or

gulp /ɣɵlp/ n
bragueta
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken

gum n
goma
(teken- en schrijfmateriaal) een object waarmee potloodtekeningen weer weggehaald kunnen worden

gunst /ɣɵnst/ /χɵnst/ n
favor
vrijwillig iemand ter wille te zijn door het verlenen van een dienst of goed, zonder dat de ontvanger er recht op heeft of dat de gever er toe verplicht is

guppy n
guppy
(straalvinnigen) bepaald soort levendbarend tandkarpertje en aquariumvisje uit Zuid-Amerika, Poecilia reticulata

guts n
gúbia
(gereedschap) een gootvormige steekbeitel voor houtbewerking

gymnastiek n
gimnàstica
(sport) oefeningen voor de gezondheid van een mens

gyroscoop /ˌɣiroˈskop/ n
giroscopi

haag n
bardissa
een afscheiding bestaande uit kreupelhout of struikgewas

haagbeuk n
carpí
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae

haai /haːɪ̯/ /ɦaɪ̯/ n
tauró
(kraakbeenvissen) benaming voor roofvissen uit de superorde Selachimorpha

haak /haːk/ n
ganxo

haakbus n
arcabús

haan /ɦan/ n
gall
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels; vaak wordt het mannetje van het huishoen (Gallus gallus ) bedoeld

haar n
pèl cabell
(anatomie) hoofdhaar, uitgroeisel van het epidermis dat delen van het hoofd bedekt

haard n
llar
(wonen) een plaats in de woning bedoeld om er een vuur te branden

haas n
llebre
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren

haast /hast/ adv
gairebé
bijna

haast /hast/ n
pressa
de drang hebben om iets snel te doen

haastig adj
precipitat
zich niet de tijd nemend

haat /ɦaːt/ n
odi
sterk gevoel van vijandschap

habitat /ˈhabiˌtɑt/ n
hàbitat
het natuurlijke leefgebied van een organisme

hafnium n
hafni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal

hagedis n
sargantana llangardaix
(reptielen) langstaartig, geschubd reptiel uit de onderorde Lacertilia (Sauria)

hagel /haɣəɫ/ n
calamarsa calabruix
(meteorologie) bolvormig ijs dat als neerslag uit de hemel valt

hagelen v
pedregar
onpersoonlijk, (meteorologie) het uit de hemel neerkomen van hagelstenen

hak n
taló
(anatomie) hiel van de voet

haken v
enganxar
overgankelijk bevestigen d.m.v. een haak

hakenkruis //ˈhaː.kə(n)ˌkrœys/ n
creu gammada

hal /ɦɑl/ n
corredor
ruimte achter de voordeur
een grote overdekte ruimte gericht op het uitvoeren van activiteiten

halen /ˈɦalə(n)/ v
anar a buscar
overgankelijk ergens heengaan met als doel om iets of iemand mee terug te brengen

half /ɦɑlf/ adj
mig
de helft zijnde

halfautomatisch adj
semiautomàtic
gedeeltelijk automatisch

halfbroer n
germanastre

halfgeleider n
semiconductor
(natuurkunde) een stof die de elektriciteit slecht of alleen in bepaalde omstandigheden geleidt
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen

halfrond n
hemisferi
(wiskunde), (geologie) (aardrijkskunde) het oppervlak van een halve bol, met name van de aarde

halfstok adv
mig pal
halverwege de vlaggenstok, de lagere stand waarop vlaggen worden uitgehangen als uiting van rouw

halfzus n
germanastra

halfzuster n
germana d'un sol pare
(familie) een vrouwelijk persoon die óf dezelfde moeder óf dezelfde vader heeft als jou

hallo interjection
ola
groet

hallucinatie n
al·lucinació

halogeen n
halogen

halogenide n
halur

hals n
coll

halsband n
collar
een om de hals en nek gesnoerde band

halsslagader n
caròtide
(anatomie) de ofwel links ofwel rechts in de hals gelegen slagader, waar zij langs de luchtpijp en de slokdarm van borst tot aan het hoofd loopt

halsstarrigheid n
entercament
het te vasthoudend zijn

halster n
cabestre

halte /ˈhɑɫtə/ n
parada
een plaats waar gestopt wordt

halter n
manuella

ham /ɦɑm/ n
pernil
(voeding) vlees van de achterkant van een varken, gebruikt als onderdeel van gerechten of als broodbeleg

hamburger /ˈham.bʏr.ɣər/ /ˈhɑm.bʏr.ɣər/ /ˈhɑm.bʏr.χər/ n
hamburguesa
(voeding) schijf rundvlees die gebakken of gegrild wordt, een burger

hamel n
moltó
(dierkunde) (landbouw) gecastreerde ram

hamer /ˈhamər/ n
martell
(gereedschap) werktuig dat kan worden gebruikt om te slaan
(anatomie) een van de drie gehoorbeentjes in het oor

hamster n
hàmster
(knaagdieren) Cricetus cricetus , klein knaagdiertje dat als huisdier gehouden kan worden

hand /ɦɑnt/ n
mà
(anatomie) uiterste deel van de arm, voorbij de pols

handbal n
handbol

handboei /ˈɦɑnt.buj/ n
manilla
een paar aan elkaar verbonden afsluitbare ringen, meestal van staal of een moeilijk te breken kunststof vervaardigd waarmee iemand de handen gebonden worden

handboek /ˈɦɑnt.buk/ n
manual
een boek waarin getracht wordt alle informatie die nuttig is voor een bepaalde bezigheid bijeen te brengen, een handleiding in boekvorm

handdoek /hɑnduk/ n
tovallola
(textiel) een doek waarmee men zich afdroogt

handdruk n
encaixada

handel /ˈɦɑndəl/ n
comerç
(economie) de in- en verkoop van goederen

handelen v
actuar
inergatief iets doen, al of niet met de handen, optreden, gedrag

handhaven v
mantenir
overgankelijk iets doen voortbestaan, aan iets vasthouden

handig /ˈɦɑndɪɣ/ /ˈɦɑndɪχ/ adj
destre
goed met de handen om kunnen gaan

handpalm n
palmell
(anatomie) binnenzijde van de hand

handrem n
fre de mà
met de hand bediende rem

handschoen /hɑnd.sxun/ /ɦɑnt.sxun/ /ɦɑnt.sχun/ n
guant
(kleding) een handkledingstuk met aparte vingers

handtekening n
signatura

hanengevecht n
baralla de galls
(spel) (illegaal) door mensen georganiseerd gevecht tussen kamphanen waarbij de toeschouwers kunnen wedden op de uitkomst van het gevecht

hanenkam /ˈhanə(n)kɑm/ n
rossinyol vaqueta
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

hangen /ˈɦɑŋə(n)/ v
penjar

hangmat /ˈɦɑŋmɑt/ n
hamaca
een doek of net dat aan de uiteinden opgehangen wordt en waarin personen kunnen liggen

hangslot n
cadenat
een slot dat aan een beugel hangt

harde schijf phraseologicalUnit
disc dur
(informatica) Vooralsnog het meest gebruikte externe geheugen in een computer, een elektromechanisch computeronderdeel waarop gegevens bewaard kunnen worden

harde tarwegriesmeel n
sèmola de blat dur
(voeding) grof gemalen meel van harde tarwe Triticum durum , gebruikt voor het maken van pasta (wikidata: harde tarwegriesmeel )

harder /'ɦɑrdər/ n
llíssera
(visserij) (Antillen) bepaald soort zeevis, Mugil curema

hardgekookt adj
dur
door koken stijf geworden (met name van eieren)

hardloopster n
corredora
een vrouwelijke beoefenaar van de hardloopsport

hardware n
maquinari
(informatica) elektronische en mechanische delen in en om computersystemen

harem n
harem
het voor vrouwen bestemde deel van een woning van een mohammedaan
groep vrouwen die een relatie hebben met één man

haring /ˈɦarɪŋ/ n
areng
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus

haringhaai n
marraix
(kraakbeenvissen) bepaalde middelgrote haai en consumptievis, Lamna nasus

hark n
rampí
(gereedschap) tuingereedschap aan lange steel, met een reeks tanden aan de onderzijde

harlekijn n
arlequí
een grappig, koddig persoon in het algemeen

harmonium n
harmònium
(muziekinstrument) een toetsinstrument dat gerekend wordt tot de aerofonen

harp n
arpa
(muziekinstrument) een instrument met een driehoekige vorm met voor elke toon een aparte snaar

harpij n
harpia
(scheldwoord) feeks

harpoen /hɑrˈpun/ /ɦɑrˈpun/ n
arpó
een grote pijl met weerhaken aan een touw
een speer met weerhaken

harpoeneren v
arponar
overgankelijk het vangen van vissen of walvissen door middel van een harpoen

hars /ɦɑrs/ n
resina
(plantkunde) het stroeve en plakkerige product van boomsappen, met name van naaldbomen

hart /ɦɑrt/ n
cor

hartaanval n
atac de cor
(medisch) het afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader of een tak hiervan

hartfalen n
fallida cardíaca
(medisch) een aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen om aan de behoeften van de weefsels te voldoen

hartklep /ˈhɑrtklɛp/ n
vàlvula cardíaca
(anatomie) hartweefsel in de vorm van een vlies dat samengetrokken door een spiertje terugstromen van het verder gepompte bloed tegengaat

hartslag n
batec

hartsvanger n
alfange

hartvormig adj
amb forma de cor
vorm van een hart hebbend

hassium n
hassi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

haten /'ɦatə(n)/ v
odiar
overgankelijk kwade gevoelens jegens iemand koesteren

hatsjie interjection
atxim

hauw n
síliqua
(plantkunde) een droge doosvrucht, die minstens driemaal zo lang als breed is, zoals bij koolzaad en pinksterbloem

haven /ɦavə(n)/ n
port
(waterbeheer) natuurlijke of aangelegde aanlegplaats voor schepen

haver n
civada avena
(graan), (voeding) zaden van het graangewas Avena sativa (wikidata: haver )

havermelk n
llet de civada
(drinken) plantaardige melk op basis van hele haverkorrels (wikidata: havermelk )

havermoutpap n
farinetes de civada

havervlokken n
flocs de civada
havervlokken

havik /ˈɦavɪk/ n
astor
(havikachtigen) Accipiter gentilis , een roofvogel die op kleine zoogdieren en vogels jaagt

hazelaar n
avellaner
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is

hazelmuis /ˈɦa.zəlˌmœːs/ /ˈɦa.zəɫˌmœʏ̯s/ n
rata dormidora rogenca
(knaagdieren) knaagdier in de familie van slaapmuizen, Muscardinus avellanarius

hazelnoot /ˈhazəɫˌnot/ n
avellana
(plantkunde) Corylus avellana een vrucht van de hazelaar

hazenlip /ˈhaː.zə(n)ˌlɪp/ n
llavi leporí

headset n
cascos
hoofdtelefoon met ingebouwde microfoon

hebben /ˈɦɛbə(n)/ v
haver tenir
hebben + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd
absoluut als onderdeel hebben, omvatten, bevatten

hebzuchtig adj
avar
blijk gevend van hebzucht, hebberig

hectisch adj
agitat
zeer druk en chaotisch

hectoliter n
hectolitre
(wiskunde), (eenheid) een inhoudsmaat ter grootte van 100 liter, weergegeven met symbool hl, hL of hℓ

hectometer n
hectòmetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 102 meter, 100 meter of 0,1 kilometer, weergegeven met symbool hm

hedonisme n
hedonisme
een filosofische leer die stelt dat (zinnelijk) genot het richtsnoer van het menselijk handelen hoort te zijn en het hoogste goed is

heek n
lluç europeu

heel /heːl/ adj
sencer
niet stuk, niet gebroken

heelal /he.ˈlal/ /ɦe.ˈlaɫ/ n
univers
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

heelkunde n
cirurgia
(medisch) de tak van de geneeskunde die met operatie probeert te genezen

heer /ɦɪːr/ n
senyor
m man
m deftig persoon
m belangrijk persoon
m welgemanierd persoon, gentleman
m heerser
m persoon in wiens dienst men staat, meester, baas
m bezitter van een heerlijkheid
m houder van zekere adellijke titel
m aanspreektitel voor mannelijke personen
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt
o (verouderd) (militair) (onveranderlijk); leger

heerlijk adj
deliciós
zeer aangenaam
erg smakelijk
van de (lands)heer

heermoes n
cua de cavall petita

heester n
mata

heet /ɦeːt/ adj
calent
heel warm
scherp, pittig, brandend van smaak
op enige wijze seksueel getint of seksueel aantrekkelijk

hefboom n
alçaprem
(natuurkunde) staaf of boom die op een draaipunt rust en waarvan de lange arm bewogen wordt om een zwaar voorwerp op de korte arm in beweging te zetten

heg n
bardissa
een (meestal lijnvormige) aanplanting van struiken en/of bomen die dient om ruimten te scheiden

hegemonie n
hegemonia

heggenmus n
pardal de bardissa
(zangvogels) Prunella modularis ; een zangvogel ter grootte van een huismus met opvallend grijs op de kop

heide /ˈhɛɪ̯də/ /ˈhɛːdə/ n
landa
een met heidekruid begroeide vlakte

heiden n
pagà
mensen die geen jood of christen zijn

heidendom n
paganisme
(religie) een verzamelnaam voor de polytheïstische religies waarmee het zich verspreidende christendom in aanraking kwam

heidens adj
pagà
van de heidenen

heilig /ɦɛj.ləɣ/ adj
sagrat sant
door wijding aan het goddelijke bijzonder gemaakt

heiligdom n
presbiteri
(religie) plaats of gebouw gewijd aan een god of godin

heilige n
sant

heiligschennis n
sacrilegi
vergrijp aan iets heiligs, ontheiliging

heimwee /'hɛɪmʋe/ n
enyorança
sterk verlangen naar een plek die als thuis ervaren wordt

hekel n
fàstic
sterke afkeer

heks /ɦɛks/ n
bruixa
(persoon), (mythologie), (magie) een over het algemeen vrouwelijk persoon aan wie bovennatuurlijke krachten worden toegeschreven

heksenjacht /ˈhɛksə(n)ˌjɑxt/ n
caça de bruixes
het jagen op vermeende heksen

heksensabbat n
aquelarre

hekserij n
bruixeria

hel /'ɦɛl/ n
infern
(religie) (christendom, islam) toestand van straf en afwezigheid van God waar de zielen van verstokt zondige, verdoemde mensen zich na de dood in bevinden

helaas adv
malauradament
jammer genoeg, spijtig genoeg

helaas interjection
ai las
een uitroep van spijt, ontgoocheling, verdriet

held /ɦɛlt/ n
heroi

heldenmoed n
heroisme
de durf en de kracht van mensen, die zich, met gevaar voor eigen leven, voor de goede zaak inzetten

helen /'ɦelə(n)/ v
curar
ergatief gezond worden

helft /ɦɛlft/ n
meitat

helikopter /ɦelɪˈkɔptər/ abbreviation
helicòpter autogir
1. luchtvaartuig dat d.m.v. een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen

heling /ˈhe.lɪŋ/ n
encobriment
(juridisch) het verkopen van gestolen goederen zonder dat de verkoper ze zelf gestolen heeft

heliocentrisch adj
heliocèntric

helium n
heli
(scheikunde), (element) een chemisch element en een inert edelgas, met symbool He en atoomnummer 2

hellebaard n
alabarda
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen

helling n
costa
een glooiing in het landschap

helm /ɦɛlm/ n
casc
m; (hoofddeksel) beschermend hoofddeksel

helmknop /ˈɦɛlm.knɔp/ n
antera

helmstok n
arjau

helpen /ˈɦɛlpə(n)/ v
ajudar
overgankelijk iemand bijstaan

helper n
ajudant

hemd n
camisa
(kleding) kledingstuk voor het bovenlijf, meestal gemaakt van katoen, linnen of viscose en gedragen als boven- of als onderkleding

hemel /ˈɦeːməl/ n
cel
lucht, onmetelijke ruimte die overal op aarde bovenaan zichtbaar is
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan

hemelbed n
llit amb baldaquí

hemellichaam n
cos celeste

hemels adj
celeste

hemelvaart n
ascensió

hemiplegie n
hemiplegia
(medisch) halfzijdige verlamming

hemisfeer n
hemisferi

hemofilie n
hemofília
(medisch) bloederziekte

hen /ɦɛn/ n
gallina
(dierkunde) vrouwtje van hoenderachtige vogels

hengel n
canya de pescar
(visserij) stok of buis om met een lijn te vissen

hengst /ɦɛŋst/ n
semental
(onevenhoevigen) (paardrijden) een al dan niet gecastreerd mannelijk paard

hennep /ˈɦɛ.nəp/ n
cànem

hennepvreter n
frare blau

hepatitis n
hepatitis
(medisch) leverontsteking

heraldiek /herɑl'dik/ n
heràldica
de wetenschap die zich bezighoudt met de wapenkunde

herbarium n
herbar
verzameling van, album met gedroogde planten

herberg n
hostal
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel

herbergen v
albergar
overgankelijk huisvesten
overgankelijk tot verblijf dienen

herdenken v
commemorar
overgankelijk plechtig aandacht schenken aan een gebeurtenis uit het verleden

herder /'ɦɛrdər/ n
pastor
(beroep) (veeteelt) begeleider en bewaker, meestal van een kudde schapen of ander vee

heremiet n
ermità
een geestelijke die in afzondering leeft

heremietkreeft n
bernat ermità
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont

herenigen v
reunir
overgankelijk opnieuw tot een eenheid maken

herfst n
tardor
jaargetijde tussen zomer en winter

herfsttijloos n
còlquic
(plantkunde) bepaald soort plant, Colchicum autumnale uit de herfsttijloosfamilie (Colchicaceae )

herhaaldelijk adj
repetit
Vaak, veelvuldig, telkens weer, bij herhaling.

herhalen v
repetir
nog eens, of meerdere keren, hetzelfde ondervinden, uitvoeren of laten weerkeren

herhaling n
repetició
het nogmaals plaatsvinden

herik n
mostassa borda
(bloemplanten) Sinapis arvensis een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met heldergele bloemen, gelobde, eironde bladeren en een stijfbehaarde stengel

herinneren /ɦɛr.'ɪ.nə.rə(n)/ v
recordar
overgankelijk opnieuw in gedachte brengen
wederkerend zich ~: uit het geheugen opdiepen

herinnering n
record

herkauwer n
ruminant
(evenhoevigen) een herbivoor uit de onderorde Ruminantia die zijn voedsel herkauwt

herkenning n
reconeixement

herkenningsmelodie n
sinòdia de signatura
(media) (muziek) een muziekje dat kenmerkend is voor een bepaald tv- of radioprogramma

herkomst n
procedència

herkrijgen v
reconquerir
overgankelijk opnieuw verwerven

hermelijn n
ermini
m (roofdieren) bepaald klein wezelachtig zoogdier, Mustela erminea

hermeneutisch adj
hermenéutica
(religie) de uitleg van een (religieuze) tekst betreffend

hernemen /ɦɛr'nemə(n)/ v
reprendre
overgankelijk opnieuw krijgen, opnieuw verkrijgen
(verouderd) opnieuw de draad van het gesprek opnemen
overgankelijk (verouderd) opnieuw innemen

hernia n
hèrnia
(medisch) uitstulping van een orgaan of weefsel uit de lichaamsholte waar het normaliter in ligt

hernieuwen /hɛrˈniwə(n)/ v
renovar
overgankelijk door nieuwe kracht weer nieuw maken, nieuw leven inblazen
overgankelijk opnieuw doen, vernieuwen, weer nieuw maken

heroverwegen v
reconsiderar
overgankelijk opnieuw op details bezien

heroïne n
heroïna
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine

hersendood n
mort cerebral

hersenen n
cervell
(anatomie) waarnemend, aansturend, controlerend en informatieverwerkend orgaan in dieren
(figuurlijk) denkvermogen, intelligentie

hersenschors n
escorça cerebral
de buitenste laag van de grote hersenen

hersenschudding n
commoció cerebral
(medisch) schade aan de hersenen door uitwendig geweld

hersenspoeling n
rentat de cervell
(psychologie) (politiek) (religie) indoctrinatietechniek waarbij iemand zodanig aan psychische druk wordt blootgesteld, dat zijn oude gedachte- en ideeënpatronen, inclusief zijn normen-en-waardenstelsel, wordt uitgewist en vervangen door nieuwe

herstelbetaling n
reparació

herstellen v
reparar
overgankelijk terug werkend krijgen, repareren

hert n
cérvol
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben

hertog n
duc
(adel) geschiedkundige term voor een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de markies, de heerser in een hertogdom

hertogdom n
ducado
het gebied dat onder leiding staat of stond van een hertog

hertogin n
duquessa
(adel) adellijke titel, vrouw van een hertog

hertz n
hertz
(natuurkunde), (eenheid) de SI-eenheid voor frequentie van trillingen, weergegeven met symbool Hz

hervallen v
recaure
ergatief opnieuw ziek worden
ergatief opnieuw in een slechte gewoonte vervallen

het /(ɦ)ət/ /hɛt/ article
el
een bepaald lidwoord, wordt gebruikt voor onzijdige bepaalde zelfstandige naamwoorden en voor alle verkleinwoorden in het enkelvoud. Het geeft een specifieke persoon of ding aan: Het boek; het meisje

het /(ɦ)ət/ /hɛt/ personalPronoun
això
3e persoon enkelvoud onzijdig.

heten /'he.tə(n)/ /'ɦe.tə(n)/ v
dir-se
zelfstandig werkwoord in de betekenis 'de naam hebben'.

heterogeen adj
heterogeni

heterogeniteit n
heterogeneïtat

heteroseksualiteit n
heterosexualitat

heteroseksueel adj
heterosexual
gericht op het andere geslacht of betrekking hebbend op liefde voor mensen met een ander geslacht

heteroseksueel n
heterosexual
(seksualiteit) man met seksuele voorkeur voor vrouwen of een vrouw met seksuele voorkeur voor mannen

hetzelfde demonstrativePronoun
mateix
de gelijke identiteit bezittend; onzijdig enkelvoud, zowel zelfstandig als bijvoeglijk gebruikt

heup n
maluc

heupfles n
petaca
een kleine platte fles die daardoor makkelijk in een broekzak gedragen kan worden (wikidata: heupfles )

heuristisch adj
heurístic
(filosofie) instaat om op een zelfstandige, systematische manier iets te vinden

heuvel /ˈhøvəɫ/ n
turó puig
verhoging in het landschap die lager is dan een berg

heuvelachtig /'ɦøvəlɑxtəx/ adj
muntanyós
met aanzienlijke hellingen en hoogteverschillen

hevel /'ɦevəl/ n
sifó
een geheel met vloeistof gevulde pijp of slang waarvan het ene einde lager gehouden wordt dan de andere, waardoor vloeistof van de laatste mond naar de eerste stroomt

hiel n
taló
(anatomie) een enigszins uitstekend deel achteraan de voet

hier /ɦiːr/ adv
ací aquí
op deze plaats

hiernamaals n
més enllà
leven na de dood

high /hɑj/ adj
drogat
(spreektaal) in een euforische toestand van veranderd bewustzijn verkerend (al dan niet door drugsgebruik)

hij /hɛɪ̯/ /ɦɛɪ̯/ /ɦɛː/ personalPronoun
ell
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden

hijgen v
panteixar
inergatief zwaar ademhalen ten gevolge van een lichamelijke inspanning

hijsen v
hissar
overgankelijk iets met een touw of kabel in opwaartse richting trekken, al dan niet middels een katrol

hijskraan n
grua
(techniek) een constructie om zware lasten op te tillen

hik n
singlot
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt

hikken ˈɦɪkə(n) v
singlotar
inergatief een kort geluid voortbrengen door een onwillekeurige samentrekking van het middenrif

hinde /ˈhɪndə/ n
cérvola
(evenhoevigen) een vrouwelijk hert

hinderen /'ɦɪndərə(n)/ v
destrobar

hinderlaag n
emboscada

hindernis n
obstacle
iets dat de voortgang verstoort

hindoeïsme n
hinduisme

hinkelen n
xarranca
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven

hinken v
coixejar

hinniken v
renillar aïnar
inergatief (dierengeluid) het geluid van een paard voortbrengen

hippie n
moviment hippie

hippodroom n
hipòdrom
ovale paardenrenbaan

hippopotomonstrosesquippedaliofobie n
hipopotomonstrosesquipedaliofòbia

histogram n
histograma

historiciteit n
historicitat

historicus n
historiador

historie n
història
verhaal
(wetenschap) geschiedenis van een volk, een land enz

historisch adj
històric

hitte /ˈhɪtə/ n
calda

hitteschild n
escut tèrmic
voorziening die een ruimtevaartuig tijdens de afdaling in een atmosfeer beschermt tegen thermische beschadiging

hiv n
VIH
(virussen) menselijk immuundeficiëntievirus, de soort die aids kan veroorzaken

hiërarchie n
jerarquia
rangorde (van waardigheidsbekleders)

hiërarchisch adj
jeràrquic
van of volgens de opeenvolging van rangen

hobbit n
hòbbit
een fantasyfiguur uit de werken van J.R.R. Tolkien
een klein persoon

hobo n
oboè
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen

hoboïst n
oboista
(muziek), (beroep) iemand die hobo speelt

hockey n
hoquei
(sport) balspel waarbij twee elftallen de bal met een stok in elkaars doel proberen te slaan.

hockeystick n
estic

hoe /ɦu/ adv
com
vragend: op welke wijze?
betrekkelijk: op welke wijze.

hoed /hud/ /ɦut/ n
barret capell
(hoofddeksel) een hoofddeksel
barret
(mycologie) het bovenste gedeelte van het vruchtlichaam van een zwam

hoef /ɦuf/ n
peülla
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen

hoefdier n
ungulat
(dierkunde) benaming voor een groot, viervoetig, meestal plantenetend zoogdier dat (vaak zeer harde) voortdurend doorgroeiende hoeven bezit

hoefijzer n
ferradura

hoefsmid n
ferrador

hoek /ɦuk/ n
angle cantonada
een punt waar twee benen of halve rechten samenkomen

hoekig adj
angular

hoeksteen /ˈhuk.steːn/ n
pedra cantonera
een steen die gebruikt wordt om de hoekpunten van bouwwerken te verstevigen
(figuurlijk) een zeer belangrijk onderdeel van iets dat andere onderdelen samenhoudt

hoer /ɦur/ n
bagassa
een vrouw die tegen betaling seksuele diensten verricht

hoerenzoon n
fill de puta

hoest n
tos
een reflexmatige explosieve uitademing

hoesten v
tossir
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen

hoeveel interrogativeCardinalNumeral
quant
welk aantal ?

hoeveelheid /huˈvɪ:ɫhɛɪt/ n
quantitat
de kwantiteit waarin iets aanwezig is

hoewel /'hu'wɛl/ conjunction
malgrat que
(onderschikkend) drukt een tegenstelling met het voorafgaande uit

hof /ɦɔf/ n
cort
o: (adel) de uitgebreide huishouding van een vorstelijke, bijvoorbeeld koninklijke familie
o: (juridisch) een instelling waar recht gesproken wordt
m: (tuinieren) een stuk bebouwd land of tuin, gaard

hoffelijkheid n
cortesia

hogedichtheidpolyetheen n
polietilè d'alta densitat
(scheikunde) polymerisatieproduct van etheen, een specifieke variant van polyetheen

hogedrukgebied n
anticicló
(meteorologie) een gebied waar relatief een hogere druk heerst dan elders

hogedrukpan n
olla de pressió

hoki n
lluç de cua afuada neozelandès
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Macruronus novaezelandiae (wikidata: hoki )

hol adj
balmat
zonder inhoud, zonder betekenis, leeg

hol n
cova
(geologie) grot, spelonk
cau
(dierkunde) ondergrondse woonruimte of schuilplaats van bepaalde diersoorten

holenduif n
xixella
(duifachtigen) bepaald soort vogel, Columba oenas , die in in holle bomen broedt

holhoornige n
bòvid
(evenhoevigen) een dier dat tot de grootste familie Bovidae gerekend wordt

holisme n
holisme
theorie dat er een samenhang bestaat in de werkelijkheid die enkel uit een beschouwing van het geheel blijkt en niet terug te vinden is in de onderdelen

hollen v
córrer

holmium n
holmi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide

holoceen n
Holocè

homeopaat n
homeòpata
(beroep) aanhanger of beoefenaar van de homeopathische geneeswijze

homeopathie n
homeopatia

homeopathisch adj
homeopàtic
(medisch) volgens de homeopathie

homeostase n
homeòstasi
(medisch) zelfregulering, chemisch en fysiologisch evenwicht

hommel /ˈhɔməɫ/ n
borinot abellot
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn

homofobie n
homofòbia

homofoon n
homòfon
(taalkunde) woord dat hetzelfde wordt uitgesproken als een ander woord, maar anders wordt geschreven en een andere betekenis heeft

homogeen adj
homogeni

homogeniteit n
homogeneïtat
het overal gelijk zijn
de eenheid van een groep, de eensgezindheid

homograaf n
homògraf
(taalkunde) een begrip dat aangeeft dat twee woorden, hoewel hetzelfde geschreven, verschillend worden uitgesproken

homohuwelijk n
matrimoni homosexual
(lhbt) een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht

homoniem n
homònim
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt

homoseksualiteit n
homosexualitat

homoseksueel adj
homosexual
(lhbt) betrekking hebbend op de liefde voor mensen van mannen voor mannen of vrouwen voor vrouwen

homoseksueel n
homosexual
(lhbt) man met seksuele voorkeur voor mannen of vrouw met seksuele voorkeur voor vrouwen

hond /ˈhɔnd/ /ˈɦɔnt/ n
gos ca gossa
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt

honderd /ˈɦɔndərt/ cardinalNumeral
cent
"100", het getal tussen negenennegentig en honderdeen, tien maal tien

honderdduizend cardinalNumeral
cent mil
het getal 100.000 = 10 5, een tiende deel van een miljoen

hondsdolheid n
ràbia

hondsroos n
roser silvestre

honger /ˈɦɔŋər/ n
fam
behoefte aan voedsel

hongersnood n
fam
een wijdverspreide honger als gevolg van voedselschaarste

hongerstaking n
vaga de fam
het weigeren van voedsel uit protest

honing n
mel
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd

honingbij n
abella de mel
(vliesvleugeligen) Apis mellifera een bijensoort die honing maakt uit nectar en bloemen bestuift

honingdas n
ratel
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië

honingraat n
bresca

honkbal n
beisbol
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken

hoofd /ɦoːft/ n
cap
(anatomie) bovenste deel van het lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden

hoofddeksel n
barret
(kleding) een kledingstuk dat (een deel van) het hoofd bedekt

hoofddoek /'ɦovduk/ n
mocador de cap
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt

hoofdgebouw n
edifici principal
het belangrijkste van een aantal bij elkaar horende gebouwen

hoofdletter n
majúscula
(typografie) een letter die een groter formaat en meestal ook een andere vorm heeft dan een kleine letter

hoofdluis n
poll
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar

hoofdpagina n
portada
(informatica) de voorste pagina van een website

hoofdpijn n
mal de cap
(medisch) pijn in het hoofd

hoofdstad /'ɦof(t).stɑt/ n
capital
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd

hoofdstel n
brida
(paardrijden) het tuig dat een paard om het hoofd gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken, een paardenhoofdstel

hoofdstuk n
capítol
bepaalde opdeling van tekst of beeld in een boek, toneelstuk of film

hoofdzakelijk adv
essencial
in belangrijke mate, in overwegende mate

hoog /ɦoʊ̯χ/ /'ɦoʊ̯χə/ /ˈɦoʊ̯χst/ /ɦoːx/ /'ɦoːɣə/ /ˈɦoːxst/ adj
alt
fysiek ver boven iets anders
vergevorderd in een rangorde of volgorde
(geluid) met een groot aantal trillingen per tijdseenheid
met een groot aanzien
(aardrijkskunde) meer boven de zeespiegel gelegen
(aardrijkskunde) meer naar het Noorden gelegen

hoogspanning n
alta tensió

hoogspringen n
salt d'alçada
(sport) atletiekdiscipline waarbij het de bedoeling is over een tussen twee staanders bevestigde lat of touw te springen

hoogte n
altura
(algemeen) de mate waarin iets hoog is, niveau, peil, stand

hoogtevrees /ˈɦoxtəvres/ /ˈɦoçtəvres/ n
acrofòbia
buitensporige angst voor hoogten

hoogverraad n
alta traïció

hooi n
fenc
(landbouw) gedroogd gras

hooiberg /ˈɦojbɛrx/ n
paller
(landbouw) een ter bewaring opgestapelde hoeveelheid gedroogd gras

hoop /ɦoːp/ n
esperança
een verwachting van iets wenselijks

hoorbaar adj
audible
dat wat gehoord kan worden

hoornaar /hoːrnar/ /ho̝ːrnar/ n
vespa grossa
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)

hoorndrager n
cornut
bedrogen echtgenoot

hop n
puput palput
(neushoornvogelachtigen) bepaald soort vogel, Upupa epops , met typische kuif
llúpol esparga
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier

hopeloos adj
desesperat
waaraan hoop op succes ontbreekt

hopen /ˈɦoːpə(n)/ v
esperar
overgankelijk wensen, graag zien dat er iets wel of niet voorvalt

horen /hɔː.rən/ v
oir sentir
overgankelijk geluid waarnemen met het oor

horizon n
horitzó

horizont n
horitzó

horizontaal adj
horitzontal
in de richting die haaks staat op die van de zwaartekracht van de aarde

horloge n
rellotge
(tijdrekening) een draagbaar voorwerp waarop de tijd kan worden afgelezen

hormonaal adj
hormonal
(medisch) met betrekking tot hormonen

hormoon n
hormona
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam

horoscoop n
horòscop

hortensia n
hortènsia
(plantkunde) plant met grote bolvormige bloemen (die eigenlijk een verzameling zijn van veel afzonderlijke bloemen) uit het geslacht Hydrangea

hospice n
casa de beneficència
instelling met een huiselijke sfeer die zich in terminale zorg heeft gespecialiseerd

hospita /ˈhɔs.pi.ˌta/ /ˈɦɔs.pi.ˌta/ n
mestressa
een vrouw die een of meer kamers in haar eigen woonhuis ter beschikking stelt aan een kostganger of commensaal

hostie n
hòstia
(religie) rond plat offerbrood dat volgens de katholieke leer na de consacratie door de priester veranderd is in het lichaam en bloed van Jezus

hostiliteit n
hostilitat
vijandigheid, vijandelijkheid

hotel /hoˈtɛl/ /ɦoˈtɛɫ/ n
hotel
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel

houden /ˈɦɑʊdə(n)/ v
desar
overgankelijk niet laten varen, het bezit ervan niet verliezen

houding /ˈhɑudɪŋ/ n
actitud
een pose; manier van doen
gedragslijn, opstelling

hout /ɦɑʊ̯t/ n
fusta llenya
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) (wikidata: hout )

houtblaasinstrument n
instrument de fusta
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarmee het geluid onstaat, door de splitsing van een geblazen luchtstroom op de rand van een mondgat of van een labium; dan wel door het persen van de luchtstroom langs een enkel of dubbel strookje riet

houtduif n
tudó
(duifachtigen) bepaalde soort wilde duif, Columba palumbus

houthakker n
llenyataire
(beroep) iemand die beroepsmatig houthakt

houtig adj
llenyós
lijkend op hout

houtskool n
carbó vegetal
verkoold hout dat wordt gebruikt als brandstof, als grondstof voor buskruit of als medicament

houtsnip n
becada
(steltloperachtigen) Scolopax rusticola , een vogel uit de familie van snipachtigen, Scolopacidae

houtzagerij n
serradora
(bedrijf) bedrijf waar men ruw rondhout verzaagt tot planken en balken

houwen v
tallar
inergatief iets met een scherp werktuig trachten af te hakken

houwitser n
obús
(militair) een soort krombaangeschut dat de projectielen in een kromme baan over hindernissen heen kan schieten en vaak een relatief korte loop heeft

hoveling /hovəlɪŋ/ n
cortesà
een onderdaan die tot het dagelijkse gezelschap van een vorst behoort

huichelaar n
hipòcrita

huichelarij n
hipocresia
het huichelen

huid /hœːd/ /ɦœʏ̯t/ /ɦœːt/ n
pell
(anatomie) vel, de buitenste laag weefsel die het lichaam bedekt

huidig adj
actual
bij het heden behorend

huig /hœːx/ /ɦœʏ̯χ/ /ɦœːx/ n
garganxó
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten

huilen /ɦœy̯lə(n)/ v
plorar
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting

huis /hœːs/ /ɦœʏ̯s/ /ɦœːs/ n
casa
(bouwkunde), (wonen) gebouw bestemd om in te wonen

huisarrest n
arrest domiciliari
(juridisch) een strafbepaling waarbij iemand verboden wordt het eigen huis te verlaten of er onbeperkt mensen te ontvangen

huisarts /ˈhœʏsɑrts/ n
metge de capçalera
(medisch) (beroep) een arts die de eerste lijn van opvang vormt voor een aantal vaste patiënten in de buurt

huisbaas n
amo

huisdier /ˈɦœyzdiːr/ n
animal domèstic
(dierkunde) een dier dat in het huis of om het huis woont en leeft

huishoudster n
casera
(beroep), (huishouden) vrouw die andermans huishouden verzorgt

huismuis n
rat furet
(knaagdieren) bepaald soort knaagdier dat vaak in en rond gebouwen voorkomt, Mus musculus

huismus n
pardal comú
(zangvogels) Passer domesticus , een kleine zangvogel vaak in bebouwde omgeving leeft

huisschilder n
pintor de parets
(beroep) iemand die beroepsmatig schilderwerken aan en in gebouwen uitvoert

huisvredebreuk /ˈhœysfredəbrøk/ n
violació de domicili
(juridisch) zonder toestemming binnendringen of aanwezig zijn in iemands woning

huisvrouw n
mestressa de casa
een vrouw die thuisblijft om het huishouden te doen

huiswerk n
deures
schoolwerk dat thuis verricht moet worden

hulp /ɦʏlp/ n
ajuda
handeling om iemand steun of bijstand te verlenen

hulpwerkwoord n
verb auxiliar
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt

hulst n
grèvol
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden

humanist n
humanista
(filosofie) aanhanger van het humanisme

humanistisch adj
humanístic

hummus n
hummus
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) (wikidata: hummus )

humor n
humor

hunebed /ˈɦynəbɛt/ n
dolmen
(archeologie) megalithische grafkamer uit de jonge steentijd die bestaat uit rechtopstaande draagstenen, overdekt door platte dekstenen

huppen v
saltar
ergatief met beide benen of achterpoten tegelijk opspringend zich gericht verplaatsen
inergatief met beide benen of achterpoten tegelijk opspringend zich verplaatsen

huren /ɦyrə(n)/ v
llogar
tegen betaling gebruiken

huur /ɦyr/ n
lloguer
(juridisch) het tijdelijk gebruik van goederen of diensten tegen betaling

huurmoordenaar n
assassí a sou

huwbaar adj
núbil
geschikt om in het huwelijk te treden

huwelijk /ɦiu̯ələk/ n
matrimoni
(juridisch), (familie), (maatschappij) ambtelijke duurzame verbintenis tussen twee of meer mensen

huzaar /hʊ.ˈzaːʁ/ n
hússar
(beroep), (militair) een ruiterijsoldaat

hydraat /hi'drat/ n
hidrat
(scheikunde) een moleculaire verbinding van een stof met water

hydraulisch adj
hidràulic

hydro-elektrisch adj
hidroelèctric
(elektrotechniek) betrekking hebbend op de productie van elektriciteit door waterkracht

hydrografie n
hidrografia

hydrologie n
hidrologia

hyena n
hiena
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit de onderfamilie Hyaeninae , middelgrote nachtroofdieren

hygiëne n
higiene

hygiënisch adj
higiènic
schoon, gezond

hygrometer n
higròmetre
(meteorologie) een instrument om vochtigheid van de lucht te meten

hyperbolisch adj
hiperbòlic
de vorm van een hyperbool hebbend of daarop lijkend
(letterkunde) als in een hyperbool d.w.z. zwaar overdreven

hyperbool n
hipèrbola

hypercorrectie n
hipercorrecció

hyperoniem n
hiperònim
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term

hyperplasie n
hiperplàsia
(medisch) bovenmatige vermeerdering van weefsel

hypertensie n
hipertensió
(medisch) verhoogde bloeddruk

hyperthermie n
hipertèrmia

hypertrofie n
hipertròfia
(medisch) bovenmatige groei

hyperurikemie n
hiperuricèmia

hypnose n
hipnosi
een kunstmatig gecreëerde staat van bewustzijn waarin men ontspannen is en geconcentreerd op een bepaald onderwerp

hypnotiseren v
hipnotitzar
overgankelijk het onder hypnose brengen van mensen

hypochonder adj
hipocondríac

hypocriet /ɦipoˈkrit/ n
hipòcrita
(psychologie) iemand die voordoet bepaalde waarden te huldigen, maar zich er zelf niet aan houdt

hypocrisie n
hipocresia
(psychologie) huichelarij, schijnheiligheid

hypodermaal adj
hipodèrmic
(medisch) onder de huid toegediend, onderhuids

hypofyse /ˌhipoˈfizə/ n
hipòfisi
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt

hyponiem n
hipònim
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid

hypotensie n
hipotensió
(medisch) lage bloeddruk

hypothalamus n
hipotàlem
(anatomie) deel van de hersenen dat een directe verbinding heeft met het hormonale systeem

hypothecair adj
hipotecari

hypotheek n
hipoteca
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen

hypothermie n
hipotèrmia
(medisch) onderkoeling

hypothese /hipoˈtezə/ n
hipòtesi

hypoxie n
hipòxia
(medisch) zuurstoftekort in de weefsels

hysop n
hisop
(plantkunde) Hyssopus officinalis , een gewas met geneeskundige kracht

hysterisch adj
histèric

iatrogeen adj
iatrogènic
(medisch) door medisch ingrijpen veroorzaakt

ibis n
ibis
(ooievaarachtigen) een vogel met een lange gebogen snavel behorend tot de familie Threskiornithidae

ibuprofen n
ibuprofèn
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)

iconografie n
iconografia

iconostase n
iconòstasi
(religie) (schilderkunst) een iconenwand die het altaar van het schip scheidt in de Russisch-orthodoxe kerk

ideaal /idiˈjal/ adj
ideal
zo gunstig als mogelijk

ideaal /idiˈjal/ n
ideal
iets wat men zich voorstelt als het hoogste en dat men wil verwezenlijken

idealiseren v
idealitzar
overgankelijk iets gunstiger of zelfs als ideaal beoordelen

idealist /ideja'lɪst/ n
idealista
iemand die idealen nastreeft
(filosofie) aanhanger van het idealisme

idee /iˈde/ n
idea
o; gedachte, plan

identiek adj
idèntic
volledig hetzelfde, van dezelfde oorsprong

identificeren v
identificar

identiteit n
identitat
(van persoonheid) een kenmerk dat je onderscheidt van anderen en bepaalt wie je bent

identiteitskaart /idɛnti'tɛitskart/ n
carnet d'identitat
een identiteitsbewijs dat op een kaart gedrukt is

ideogram /ˌideo'ɣrɑm/ n
ideograma
(taalkunde) een grafisch teken dat een voorwerp symboliseert

ideologie /ˌideoloˈɣi/ n
ideologia
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking

ideologisch adj
ideològic
van, betreffend of volgens een ideologie

ideëel adj
ideal

idiofoon n
idiòfon
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van het materiaal

idiomatisch adj
idiomàtic
het idioom betreffend

idioom n
modisme
een bijzondere uitdrukking in een bepaalde taal die samengesteld is door eigenaardig taalgebruik

idioot /idi'ot/ n
idiota
(medisch) iemand die zwakzinnig is in de hoogste graad
(pejoratief) iemand die heel dom is
(pejoratief) scheldwoord voor iemand met een afwijkend standpunt of van afwijkend gedrag

idiosyncrasie n
idiosincràsia
(medisch) aangeboren overgevoeligheid voor bepaalde voedings- en geneesmiddelen
kenmerkende eigenaardigheid

idyllisch adj
idíl·lic
bekoorlijk door landelijke eenvoud en liefelijkheid

iedereen /i.də.ˈreːn/ indefinitePronoun
tothom tots
elke persoon

iemand indefinitePronoun
algú

iets adv
alguna cosa quelcom
een beetje, enigszins

iglo /ˈiɣlo/ n
iglú
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken

ijdel adj
vanitós
vol van zelfbewondering, een te hoge dunk hebbend van het eigen voorkomen en/of de eigen bekwaamheden

ijdelheid n
vanitat
het zich toeleggen op betekenisloze uiterlijkheden

ijs /ɛɪ̯s/ /ɛːs/ n
gel glaç
(natuurkunde) de vaste vorm van water, bevroren water

ijsbaan n
pista de gel
een ijsbaan in een sporthal, kunstijsbaan

ijsbeer n
ós blanc
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft

ijsberg n
iceberg
(glaciologie), (scheepvaart) een zeer groot brok ijs dat in de zee drijft

ijsbergsla n
enciam iceberg
(groente) bladeren van Lactuca sativa (var. capitata), een knapperig soort sla

ijsbreker n
trencaglaç
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen

ijsduiker n
calàbria grossa
(duikers) bepaald soort vogel Gavia immer , uit het geslacht Zeeduikers

ijshockey n
hoquei sobre gel
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten

ijsje /ˈɛɪʃə/ n
gelat
een van roomijs of waterijs vervaardigde lekkernij

ijsvogel /ˈɛɪ̯sfoχɔɫ/ /ˈɛɪ̯zvoːɣəl/ /ˈɛːsfoːɣəl/ n
alció blauet
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft

ijzel /'ɛɪ̯zəl/ /'ɛɪ̯zəɫ/ /'ɛːzəɫ/ n
glaç
(meteorologie) onderkoelde regen die in ijs overgaat eenmaal in aanraking met de grond

ijzer /ˈɛi̯zər/ n
ferro
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal

ijzerhard n
berbena

ijzeroxide n
òxid de ferro
(scheikunde) een verbinding van ijzer en zuurstof, waarin zuurstof de oxidatietoestand -2 bezit

ijzertijd n
edat del ferro

ijzerwaren n
ferramenta
(economie) eenvoudige handelswaren gemaakt van metaal

ik personalPronoun
jo
nominatief (onderwerp), verwijst naar de spreker of schrijver met uitsluiting van anderen

ik hou van je phraseologicalUnit
t'estimo
een verklaring van liefde aan iemand

illustrator n
lustrador

imitatie /ˌimiˈtasi/ /ˌimiˈtatsi/ n
imitació
een nabootsing

imitator n
imitador
iemand die een ander persoon nadoet

imiteren /ˌimiˈterən/ v
imitar
overgankelijk doen wat iemand anders doet

imker n
apicultor
(beroep) iemand die bijen houdt voor het verkrijgen van honing

immaterieel /ˈɪmatəriˌjel/ adj
immaterial

immigrant /ˈɪmiɣrɑnt/ n
immigrant

immigratie n
immigració
(demografie) het zich metterwoon vestigen van allochtonen in een land

immigreren v
immigrar
ergatief een land binnenkomen om zich er metterwoon te vestigen

immuniseren v
immunitzar
(medisch) beschermen tegen een infectieziekte door het geven van een ongevaarlijke vorm van een micro-organisme dat wel het immuunsysteem stimuleert maar geen ziekte veroorzaakt

immuniteit n
immunitat
(medisch) onvatbaarheid voor een ziekte

immunologie n
immunologia
(medisch) (fysiologie) de leer van het afweersysteem dat verantwoordelijk is voor: afweer tegen besmettelijke ziekten; allergische reacties; en afstotingsreacties tegen (vreemde) weefsels

immunologisch adj
immunològic
(medisch) met betrekking tot onvatbaarheid voor schadelijke invloeden

impala n
impala

impedantie n
impedància
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)

imperialisme n
imperialisme

impertinent adj
impertinent
te intiem en niet ter zake doende

impetigo n
impetigen
(medisch) etterige huidontsteking

implantaat n
implant
(medisch) een stof, voorwerp, toestel etc. dat in een lichaam wordt aangebracht

impliceren v
insinuar
inergatief stilzwijgend ten gevolge hebben

impopulariteit n
impopularitat
het niet geliefd zijn bij veel mensen

importeren v
importar

impotent /ɪmpoˈtɛnt/ adj
impotent

impotentie n
impotència
(medisch) onvermogen tot geslachtsgemeenschap

impressionisme n
impressionisme

impressionist n
impressionista

improvisatie n
improvisació
ter plekke verzonnen versie van een muziekstuk, voorlezing, enz. die niet van te voren bedacht is

improviseren v
improvisar
inergatief iets bedenken zonder vooropgesteld plan

impuls /ɪmˈpʏls/ n
quantitat de moviment
(natuurkunde) een vector wiens lengte gelijk is aan het product van massa en snelheid

in preposition
a en
binnen een periode, in minder tijd dan een periode:

in het land der blinden is eenoog koning phraseologicalUnit
al pais del cecs, el tort és el rei
(spreekwoord) in een omgeving waar weinig gepresteerd wordt krijgen bescheiden talenten of prestaties al gauw overdreven waardering

in plaats van abbreviation
en comptes de
1. als vervanger van

inademen /ˈɪnadəmə(n)/ v
inhalar
inergatief lucht uit de omgeving opnemen

inademing n
inhalació
de beweging van lucht van buiten, via de luchtwegen naar de longblaasjes

inauguratie /ˌɪnʌʊɣyˈratsi/ n
inauguració
de feestelijke of plechtige inwijding in een ambt

inbraak n
violació de domicili
het zich, met geweld, onbevoegd toegang verschaffen tot een gebouw

inbussleutel /ˈɪmbʏˌsløtəl/ n
clau Allen

incasseren /ˌɪŋkɑˈseːrə(n)/ /ˌɪŋkɑˈsɪːrə(n)/ v
cobrar
overgankelijk (geld) in ontvangst nemen

inclusief preposition
inclusiu
met inbegrip van

incompetentie /ˌiŋkɔmpəˈtɛn(t)si/ n
incompetència

incontinentie n
incontinència
(medisch) het onvermogen om urine of ontlasting op te houden

incubator n
incubadora

indiaan n
indi índia
inwoner van Amerika voor de komst van de Europeanen

indiaans adj
indi

indicatie n
indicació
aanwijzing

indicatief n
indicatiu
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

indien /ɪndin/ conjunction
si
onder de voorwaarde dat

indigo /ɪn.ˈdi.ɣo/ /ɪn.ˈdi.χo/ n
anyil indi
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer

indirect adj
indirecte

indium n
indi
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49

individueel adj
individual
afzonderlijk, op zichzelf

indoctrinatie n
adoctrinament

indoctrineren v
adoctrinar
overgankelijk dwingen om bepaalde opvattingen te aanvaarden

inductantie n
inductància

industrialiseren v
industrialitzar
ergatief het veranderen van de economie door het vergroten van de nijverheid

industrie n
indústria
nijverheid

inentingsbewijs n
certificat de vacunació
document dat bevestigt dat iemand een bepaalde vaccinatie ondergaan heeft

inertie n
inèrcia
(natuurkunde) (scheikunde) traagheid

infecteren /ɪnfɛk'terən/ v
infectar

infectie n
infecció
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie

infiltreren v
infiltrar

infinitief /ɪɱfinitif/ n
infinitiu
het hele werkwoord

inflatie n
inflació
(economie) stijging van het prijspeil, waardoor het geld in waarde daalt

informatica n
informàtica
(wetenschap), (wiskunde) de leer van de mechanische verzameling en verwerking van informatie

informaticus n
informàtic
(beroep) beoefenaar van de informatica

informatie n
informació
de kennis die iemand te horen krijgt
de verstrekking van kennis

informatiebeveiliging n
seguretat de la informació

informatiemaatschappij n
societat de la informació
samenleving, waarin informatie als de belangrijkste productiefactor gezien wordt.

informatiesysteem n
sistema d'informació
(informatica), het geheel van mensen, middelen, procedures en regels dat de informatievoorziening verzorgt

informeren v
informar
overgankelijk inlichten

infrarood adj
infraroig

infrastructuur /ˈɪɱfrastrʏktyr/ n
infraestructura
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort

ingang n
entrada
een opening waar iets doorheen kan of waardoor men binnenkomt (toegang)

ingenieur n
enginyer
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen

ingetogen adj
apasssionat
bescheiden, rustig, stemmig

ingewanden n
intestí
alleen meervoud (anatomie) verzamelnaam voor de inwendige organen van het darmkanaal

ingooi n
servei
(voetbal) de inworp van de bal bij voetbal

ingrediënt n
ingredient

inham /'ɪnɦɑm/ n
cala

inheems /ɪnˈhems/ adj
endèmic
(biologie) van oorsprong ergens voorkomend

inhoud /ˈɪnhɑut/ n
contingut
datgene wat bevat is in een ander lichaam
het geheel van handelingen en gedachten vervat in een boek of ander medium
volum
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte

inhoudsopgave n
taula de matèries
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen

inhuldiging n
inauguració
feestelijke gelegenheid waarbij iemand wordt gehuldigd, zoals een koning/vorst door diens onderdanen, bij aanvaarding van diens ambt

initiaalwoord /ˌiniˈtʃalwort/ n
sigla
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))

initialiseren /ini(t)ʃali'zerə(n)/ v
inicialitzar
iets klaarmaken voor een eerste gebruik; met name opslag media klaarmaken voor het opslaan van gegevens
iets opstarten

injecteren v
injectar
overgankelijk het inbrengen van een vloeistof in een gesloten vat of lichaam middels een holle naald

inkerving n
galze
met een scherp voorwerp gemaakte snee die iets niet in twee delen verdeelt

inkomen n
renda
(economie) regelmatig verkregen som geld (bijv. uit arbeid of vermogen)

inkt n
tinta
(teken- en schrijfmateriaal) een gekleurde vloeistof waarmee men kan schrijven en tekenen

inktpot /ˈɪŋtpot/ n
tinter
een meestal glazen of plastic vaatje waar inkt in bewaard wordt

inktvis /ˈɪŋktfɪs/ n
sípia
(koppotigen) een koppotig weekdier met vangarmen dat een inktachtig vocht afscheidt ter verdediging

inlichten v
informar
overgankelijk opheldering geven

inlijven /ˈɪnlɛɪvə(n)/ v
annexar
het toe-eigenen van een grondgebied

inpakken /ˈɪmpɑkə(n)/ v
envelar
overgankelijk in een omhulsel doen

inrichten v
equipar
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort

inroepen v
invocar
overgankelijk vragen of iemand tussenbeide of te hulp komt

insect n
insecte
(dierkunde) geleedpotige met drie paar poten en geen, één of twee paar vleugels

insgelijks adv
igualment

insinueren v
insinuar

inslag /ɪnslɑx/ n
trama
de horizontale draden die tijdens het weven tussen de opgespannen draden van de schering ingebracht worden

inspanning n
esforç
de fysieke moeite die men voor iets doet

inspecteren v
inspeccionar
overgankelijk grondig en nauwkeurig bekijken

inspiratie /ɪnspi'rasi/ n
inspiració
een gevoel over hoe men iets kan aanpakken

inspireren v
inspirar
op bepaalde gedachten komen door een externe prikkel; op bepaalde gedachten brengen door een externe prikkel

instabiliteit n
inestabilitat
het instabiel zijn, de onbestendigheid

installatie n
instal·lació
(kunst) een (veelzijdige) kunstvorm

installeren v
instal·lar
overgankelijk, (informatica) een computerprogramma op de computer zetten en voor gebruik gereedmaken
overgankelijk, (techniek) plaatsen van toestellen, het daarop aansluiten van geleidingen zodat een praktisch bruikbare inrichting wordt verkregen

instellen v
ajustar
overgankelijk het op een gewenste wijze regelen van iets

instelling n
institució
(bedrijfskunde) organisatie [3] die vaak subsidie van de overheid krijgt

instinct n
instint
(biologie) gedrag dat geheel genetisch bepaald is

instituut /ɪnstiˈtyt/ n
institució

instorten v
col·lapsar
ergatief zwichten voor de zwaartekracht

instorting n
col·lapse
het kapot gaan van een constructie door naar beneden vallen

instructie n
instrucció
een order, een aanwijzing

instrueren v
instruir

instrument n
instrument
(gereedschap) werktuig
(muziek) verkort voor muziekinstrument

instrumentaal adj
instrumental

insubordinatie n
insubordinació

insuline /ˌɪnzyˈlinə/ n
insulina
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen

intact adj
il·lès
in goede staat, onaangetast

integendeel /ɪnˈtexə(n)del/ adv
al contrari

integraal adj
integració

intelligent /ɪntɛli'xɛnt/ adj
intelligent
met een goed verstand of daarvan blijk gevend

intelligentie n
intel·ligència
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies

intelligentiequotiënt n
quocient intel·lectual

intelligentsia n
intel·liguèntsia
(sociologie) de klasse der intellectuelen

intens adj
intens
zeer krachtig, hevig

interactie /ɪntərˈɑksi/ n
interacció
onderlinge beïnvloeding, wisselwerking

interdisciplinair adj
interdisciplinari

interessant adj
interessant
wekt interesse

interesse n
interès
belang
belangstelling
iets waar belangstelling voor is

interesseren v
interessar
overgankelijk nieuwsgierig maken

interest n
interès

interface n
interfície

intern adj
intern
binnen, inwendig

internationaal adj
internacional
waar meer dan één land bij is betrokken, in is vertegenwoordigd e.d.

internet n
Internet
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)

internetcafé n
cibercafè
(informatica) een plaats waar je tegen betaling een computer kan gebruiken om te internetten

interpretatie n
interpretació
de manier waarop je iets beschouwt, duiding, lezing, uitlegging

interpreteren v
interpretar
overgankelijk uitleggen, opvatten, begrijpen

interpunctie /'ɪntɛrpɵŋktsi/ n
puntuació

interview n
entrevista
vraaggesprek met iemand over diens opvattingen en ervaringen

interviewen v
entrevistar
overgankelijk een vraaggesprek met iemand houden

intiem adj
íntimo
persoonlijk, zeer vertrouwelijk

intimideren /ɪntimi'dɪːrə(n)/ v
intimidar
overgankelijk iemands gedrag beïnvloeden door hem angst aan te jagen

intraveneus adj
intravenós
(medisch) in de ader gelegen of plaatvindend

intrigeren v
intrigar
overgankelijk interesse wekken, fascineren
inergatief met slinkse streken te werk gaan, een heimelijke invloed aanwenden om zijn doel te bereiken

intrinsiek adj
intrínsec

introduceren v
introduir
overgankelijk iets nieuws inbrengen of invoeren in een bepaalde omgeving of een groter geheel
overgankelijk (tijdelijk) een nieuw persoon toegang verschaffen tot een besloten gezelschap of voorziening
overgankelijk iemand voor het eerst aan een publiek of groep mensen voorstellen

introductie /ɪntroˈdʏksi/ n
introducció
de presentatie van iets nieuws (in omloop brengen), of de inleiding van een nieuwkomer (bemiddeling)

intron /ˈɪntrɔn/ n
intró
(biologie) stukje DNA dat zich bevindt in een gen maar dat niet wordt gebruikt om het eiwit te coderen

intrusief adj
intrús

inval n
invasió
(militair) het plotseling met een leger- of politiemacht binnendringen in een gebouw of gebied
plotseling opkomende gedachte

invallen v
substituir
ergatief iemands plaats tijdelijk innemen, bijvoorbeeld wanneer deze verhinderd is

invasie n
invasió

inventaris n
inventari

investeren v
invertir

investering n
inversió
(economie) een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald

invloed /ˈɪnvluːt/ n
influència
inwerking van een persoon, zaak of omstandigheid op een andere
het vermogen om op iets of anderen in te werken

invoeren /ˈɪnvurə(n)/ v
entrar
overgankelijk (techniek) invoer verzorgen in een systeem (met name informatie)

involucrum n
involucre
(beschrijvende plantkunde) krans of spiraal van schutbladen rond een bloeiwijze

inwendig /ɪɱ.'wɛn.dɪx/ /ɪɱ.'ʋɛn.dəχ/ /ɪɱ.'β̞ɛn.dəx/ adj
intern

inwijden v
iniciar
overgankelijk iemand toegang verschaffen tot kennis die niet iedereen heeft

inzet n
posta

ion /jɔn n
ió

ionosfeer n
ionosfera

iridium n
iridi
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

iris /ˈirɪs/ n
iris
(anatomie) een orgaan in het oog van vele organismen, waaronder de mens, dat als een diafragma werkt en de hoeveelheid tot het oog toegelaten licht regelt
(plantkunde) een plant met een opvallende, vaak blauwe of gele bloem van het geslacht Iris

ironie /ɪroˈniː/ n
ironia
vorm van spot waarbij je het tegendeel zegt van wat je bedoelt

irrelevant adj
irrellevant
van geen belang voor de huidige zaak

irrigeren /ˌɪ.ri.ˈɣeː.rə(n)/ /ˌɪ.ri.ˈχɪː.rə(n)/ v
irrigar
overgankelijk, (landbouw) op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien

irritant adj
irritant
in hoge mate vervelend

ischemie n
isquèmia
(medisch) plaatselijk tekort aan bloedtoevoer

islam n
islam
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet

isobaar n
isòbar
(thermodynamica) een verzameling punten onder constant houden van de druk gemeten

isolatie n
aïllament
(medisch) ruimtelijke afzondering van anderen, als sanitaire maatregel

isoleren v
aïllar isolar
overgankelijk elektrisch contact onmogelijk maken
overgankelijk warmteuitwisseling voorkomen of verminderen

isotoop n
isòtop

ivoor n
ivori marfil

ja /jaː/ adv
sí
duidt bevestiging, instemming, toestemming, inwilliging of toegeving aan

jaagpad /'jaxpɑt/ n
camí de sirga
een pad langs de kant van een kanaal of vaart waarover eertijds de trekdieren van de trekschuit werden voortgedreven

jaar /ja:r/ n
any
(tijdrekening), (eenheid) de duur van een omloop van de aarde om de zon van circa 365 dagen

jaargetijde /ˈjar.ɣə.ˌtɛɪ̯.də/ /ˈjar.ɣə.ˌtɛː.də/ /ˈjar.χə.ˌtɛɪ̯.də/ n
estació
(tijdrekening), (eenheid) een deel van het jaar met unieke eigenschappen

jaarlijks /ˈjar.ləks/ /ˈjar.lɪks/ adj
anual
eenmaal per jaar

jaarling n
primal
een dier dat een jaar oud is

jacht /jɑxt/ n
cacera
v/m het achtervolgen van wilde dieren met als doel ze te doden en op te eten

jachthobo n
oboè de cacera
(muziekinstrument) een primitieve hobo met een gekromde resonantiebuis, die ondermeer als signaalinstrument bij de jacht is gebruikt

jachthond n
gos de caça
hond die speciaal gefokt wordt voor de jacht

jachthoorn n
corn de caça
(muziekinstrument) een hoorn als signaalinstrument op de jacht

jachthuis n
pavelló de caça
landhuis oorspronkelijk bestemt voor jagers

jachtluipaard n
guepard
(roofdieren) een zeer snel, betrekkelijk groot Afrikaans katachtig roofdier, Acinonyx jubatus , gekenmerkt door een lange staart, geelachtige huid met donkere vlekken, lange poten met niet-intrekbare klauwen en een kleine kop met een eigenaardige zwarte traanstreep van ooghoek naar mondhoek

jachtopziener n
guarda de caça
(beroep) een persoon die erop toeziet dat de jachtwet nageleefd wordt

jagen /ˈjaːɣə(n)/ v
caçar
inergatief bewegende wezens (bijv. dieren) proberen te vangen

jager n
caçador
(beroep) iemand die op jacht gaat

jager-verzamelaar n
caçador-recol·lector

jageres n
caçadora
een vrouw die jaagt

jaguar n
jaguar
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.

jak n
yak iac

jakhals n
xacal
(roofdieren) soort hondachtig roofdier, Canis aureus

jakobsschelp n
petxina
(tweekleppigen) benaming voor bepaald soort mosselachtig schelpdier

jaloers adj
gelós
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt

jaloezie /jɑluˈziː/ n
enveja
(geen verbuiging) gevoel van leed of spijt over het goede dat een ander te beurt valt en dat men hem niet gunt
zonnescherm, bestaande uit horizontale lamellen

jam /ʃɛm/ n
melmelada
(voeding) (fruit) een gelei van suiker en gekookt fruit, onder andere gebruikt als broodbeleg

jambisch adj
iàmbic
(dichtkunst) (letterkunde) met het ritme van een jambe, een versvoet van een onbeklemtoonde lettergreep, gevolgd door een beklemtoonde

jammer interjection
llàstima
uitroep van teleurstelling

jan-van-gent n
mascarell
(gentachtigen) bepaalde zeevogel, Morus bassanus uit de familie Sulidae , in de orde van de Pelikaanachtigen

januari /jɑnyˈwaːri/ n
gener
(tijdrekening) de eerste maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jas n
jaqueta
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten

jasmijn n
gessamí
(plantkunde) een stuikgewas uit het geslacht Jasminum, met name Jasminum officinale, behorende tot de olijffamilie (Oleaceae)

jaspis n
jaspi

jeneverbes n
ginebre
(coniferen) Juniperus communis een conifeer die ook in de Benelux voorkomt

jeugd /ˈjøːxt/ n
joventut
de tijd van iemands leven dat iemand nog jong is
de jongeren van een samenleving

jeugdherberg n
alberg de joventut

jeuken v
picar

jezuïet /je.zy.ˈit/ n
jesuïta
(religie) lid van de Sociëteit van Jezus, een rooms-katholieke orde

jicht n
gota
(medisch) een pijnlijke ontsteking als gevolg van gekristalliseerd uraat in een gewricht

jij /jEi/ /jɛɪ̯/ /jɛː/ personalPronoun
tu
tweede persoon enkelvoud informeel

jodin /joˈdin/ n
jueva
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006

jodium n
iode
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen

johannesbroodboom n
garrofer

jojo n
io-io
(speelgoed) speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt

joker v
jòquer

jong /jɔŋ/ adj
jove
van geringe leeftijd

jongen n
noi
onvolwassen man

jongleren /jɔŋˈle.rə(n)/ v
fer jocs malabars

jongleur /jɔŋˈlør/ n
malabarista
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, acrobaat, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.

jonk n
jonc
(scheepvaart) voor en achter hoog oplopend Chinees zeilschip met drie masten

jood n
jueu
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt
iode
(scheikunde) korter woord voor het element jodium, voornamelijk bij geneesmiddelen

joods /jots/ adj
jueu
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) te maken hebbend met de joodse godsdienst, het jodendom

jota n
iota
een kleinigheid

journalist n
periodista
(beroep) (media) verslaggever, iemand die nieuwsfeiten publiceert

joviaal adj
jovial
aardig en vriendschappelijk in omgang

jubileum n
jubileu
feestelijke herdenking van de dag waarop iets gebeurde of begon

judaskus n
bes de Judes
(figuurlijk) vriendelijk gebaar van een iemand die veinst een vriend te zijn, kort voordat zijn ware bedoelingen duidelijk worden

judo /'jy.do/ n
judo
(sport) een Japanse vechtsport, heden ten dage beoefend als wedstrijdsport

juist adj
correcte
zoals het moet, waar

juk n
jou
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt

jukbeen n
pòmul
(anatomie) één van de beenderen van de schedel (os zygomaticum)

juli /jyˈlɛi/ n
juliol
(tijdrekening) de zevende maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jullie /ˈjʏli/ personalPronoun
vosaltres
nominatief (onderwerp)
datief (meewerkend voorwerp)
accusatief (lijdend voorwerp)

juni n
juny
(tijdrekening) de zesde maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

junkfood n
menjar escombraria
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is

juridisch adj
jurídic
betrekking hebbend op het recht en de rechtsleer

jurist n
jurista
(beroep), (juridisch) een deskundige op het gebied van rechtsleer

jurk /jʌrək/ n
vestit
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt

jury n
jurat
een groep mensen die oordeelkundig geacht wordt en gevraagd een oordeel ergens over uit te spreken

jute adj
jute
gemaakt van jute

juweel n
gemma
sieraad van grote schoonheid en hoge waarde

juwelier n
joier
(beroep) iemand die juwelen vervaardigt en erin handelt

kaaiman n
caiman
(reptielen) krokodilachtige uit de onderfamilie Caimaninae van de familie alligators

kaak n
mandíbula
(palindroom) (anatomie) het beendergestel dat de mondholte omsluit en waarin de tanden en kiezen geplaatst zijn

kaakklem n
tètanus
(medisch) een mogelijk dodelijke infectieziekte veroorzaakt door Colistridium tetani

kaal /kal/ adj
calb
zonder of met heel weinig hoofdhaar, veren, bladeren, begroeiing, enzovoort

kaalheid n
calbesa
het kaal zijn

kaalslag n
desforestació
(landbouw) het vellen van alle bomen op een stuk grond

kaap n
cap
(aardrijkskunde) een in zee vooruitstekende landpunt.

kaarden v
cardar
overgankelijk, (textielindustrie) het behandelen van ruwe katoen of wol met behulp van een kaard

kaars /kars/ n
candela espelma
een staaf of klomp van brandbaar materiaal met een lont

kaart n
targeta carta
bedrukt kartonnen vel dat met de post verstuurd kan worden
plànol targeta
(kaartspel) een kartonnen of plastic vel uit een kaartspel, om mee te spelen

kaartspel /kartspɛl/ n
joc de cartes
een spel met speelkaarten

kaas /kas/ n
formatge
(voeding) voedingsproduct gemaakt van gestremde melk

kaasjeskruid n
malva

kabbelen /'kɑbələ(n)/ v
onejar
ergatief zacht stromen en geluid maken

kabel n
cable
(techniek) lijn van 3 tot 6 ineengedraaide touwen van hennep, kunststof, staal of ander materiaal

kabeljauw n
bacallà
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua

kabinet n
gabinet

kachel /ˈkɑ.xəl/ /ˈkɑ.xəɫ/ /ˈkɑ.χɔɫ/ n
estufa
apparaat waarin energie wordt omgezet in warmte met de bedoeling een ruimte te verwarmen

kachtel /ˈkɑxtəl/ /ˈkɑxtəɫ/ /ˈkɑχtəɫ/ n
pollí poltre
(dierkunde), (West- en Frans-Vlaanderen, Zeeland) een jong van een paard

kade n
moll
(scheepvaart) een beschoeide of gemetselde oeverstrook waaraan de schepen kunnen aanleggen

kader n
marc
rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht
(figuurlijk): situationele context, raamwerk, verband, achtergrond

kaduuk adj
malforjat
iets is zo beschadigd dat het zijn functie niet meer kan uitoefenen

kaf /kɑf/ n
pallús
o (voeding) de vliezen rondom de graankorrels

kaftan n
caftà
lang kleed met riem om het middel dat lijkt op een jurk, gedragen door mannen uit het Midden-Oosten

kajak n
caiac
(palindroom) een gesloten kano om in wild water of op zee te varen

kakkerlak n
escarabat escarabat de cuina
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend

kakofonie n
cacofonia
een rommelig geheel van vele klanken door elkaar

kalender n
calendari
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz

kalf n
vedell
(dierkunde) (veeteelt) jong van het rund en sommige andere zoogdieren

kalfsvlees n
vedella

kalibreren v
calibrar

kalifaat n
califat

kalium n
potassi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal

kaliumchloride n
clorur de potassi

kalk /ˈkɑl(ə)k/ n
calç
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat

kalkoen n
gall dindi polla d’índia
(hoendervogels) (landbouw) bepaald soort gedomesticeerde vogel, Meleagris gallopavo

kalkoven n
forn de calç

kalligrafie n
cal·ligrafia
(typografie) een kalligrafisch kunstwerk

kalven v
vedellar
inergatief (veeteelt) een jong baren bij runderen

kam /kɑm/ n
pinta
getand object om haren mee te verzorgen

kameel /kɑ'mel/ n
camell
(evenhoevigen) bepaald soort hoefdier met twee bulten op de rug, Camelus bactrianus

kameleon n
camaleó
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen
(figuurlijk) persoon die almaar van mening verandert of zich telkens volledig aanpast aan zijn omgeving

kamer n
cambra
een van de rest door muren afgescheiden deel van een huis met een eigen functie

kameraad n
camarada

kamerjas n
bata
(kleding) een lange huisjas

kamerplant n
planta d'interior

kamertemperatuur n
temperatura ambient

kamfer n
càmfora

kamille n
camamilla
een geneesmiddel dat gemaakt wordt van de gedroogde bloemhoofdjes van de kamille

kammen /kɑmə(n)/ v
pentinar
overgankelijk met een kam haar in orde brengen

kamp n
campament
o een plaats waar een aantal troepen geruime tijd of permanent gehuisvest zijn.
o een kampeerplaats met een groep van bij elkaar horende tenten.
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep

kamperen v
acampar
inergatief, (kamperen) in de buitenlucht verblijven met een tent

kamperfoelie n
lligabosc

kampioen /kɑmpiun/ n
campió
(sport) de winnaar van een kampioenschap

kampioenschap n
campionat
(sport) wedstrijd waar bepaald wordt wie de kampioenstitel mag dragen

kampvuur n
foc
vuur in de buitenlucht waaromheen mensen zich (voor de gezelligheid) verzamelen

kan n
gerra
(huishouden) serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken

kanaal /ka'naːl/ n
canal

kanarie n
canari
bepaald soort kleine vogel, Serinus canaria

kandelaar n
candeler

kaneel /kɑˈnel/ n
cantella canyella
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten

kangoeroe n
cangur
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen

kanji n
kanji
(taalkunde) schrift dat wordt gebruikt om het Japans weer te geven
(taalkunde) teken in het gelijknamige schrift

kanker n
càncer
(medisch) aandoening die gekenmerkt wordt door het ongecontroleerd vermenigvuldigen van cellen

kannibaal n
caníbal
mens die of dier dat vlees van zijn eigen soort eet

kannibalisme n
antropofàgia
(voeding) het eten van het vlees van een soortgenoot m.n. als het gaat over mensen die mensenvlees eten

kano n
canoa

kanon n
canó
een instrument om explosieve projectielen weg te schieten

kanonneerboot n
canonera
(militair) een kleine boot met enkele stukken zwaar geschut

kans n
probabilitat
mogelijkheid dat er iets gaat gebeuren
een mooie gelegenheid

kanselier n
canceller
(regering) eerste minister
hoofd van een griffie

kansspel n
joc d'atzar

kant /kɑnt/ n
punta
m/o, (textiel) een vorm van vlechtwerk gemaakt van dunne linnen of katoenen draden

kanteel /kɑnˈtel/ n
cresteria
elk van de opstaande delen van de getande bovenkant van (oude) verdedigingsmuren

kantoor n
administració
een instelling waar allerlei administratieve handelingen worden uitgevoerd

kanunnik n
canonge
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.

kaolien n
caolí

kapel n
capella
klein kerkgebouw

kapelaan n
capellà
een priester van de katholieke kerk, werkzaam in een parochie

kapen v
segrestar

kaper n
corsari
(geschiedenis), (scheepvaart) vroegere zeerover die met een machtiging van de overheid werkte

kaperbrief /ˈka.pər.ˌbrif/ n
patent de cors
(geschiedenis) (scheepvaart) een brief door de overheid of koning geschreven, waarmee een schip dat die brieven aan boord had het recht werd gegeven om schepen van vijandelijke mogendheden aan te vallen en leeg te roven

kapitein /kapiˈtɛin/ n
capità
(beroep) (scheepvaart) gezagvoerder van een schip [1], bijv. van een koopvaardijschip

kapmes /'kɑpmɛs/ n
matxet
lang stevig mes waarmee men zich al kappend een weg kan banen in het oerwoud

kapoen n
capó

kapot adj
trencat
gebroken (van glas, porselein en dergelijke)
destrossat
(informeel) erg moe

kapotje /ka'pɔtʲə/ n
preservatiu
dim. tant. (informeel), (seksualiteit) voorbehoedsmiddel dat om de penis aangebracht wordt

kappa n
kappa

kapper n
perruquer

kappertje /'kɑ.pər.cə/ n
tàpera
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt

kapseizen /kɑpsɛɪ̯zə(n)/ /kɑpsɛːzə(n)/ v
sotsobrar
ergatief, (scheepvaart) ondersteboven komen liggen

kapsel n
pentinat
de manier waarop het haar geknipt is

karaf n
decantador
(huishouden) tafelfles met wijde buik en smalle hals voor het schenken van wijn, water, likeur enz.

karakter n
caràcter
aard, geaardheid, inborst, natuur, wezen

karakteriseren v
caracteritzar

karamel n
caramel
gebrande suiker

karaoke n
karaoke
vorm van vermaak, waarbij muziek wordt afgespeeld van een lied, en de amateur zanger in een microfoon de tekst (die op een televisiescherm te lezen is) live zingt

karate n
karate
(sport) Japanse gevechtsport

karavaan n
caravana
groep reizigers

karbonade /kɑrboˈnadə/ n
costella
(voeding) een stuk vlees van een varken, kalf of lam

kardemom n
cardamom
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae (wikidata: kardemom )

kardinaal n
cardenal
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus

kardoen n
card
(groente) bladeren van Cynara cardunculus (wikidata: kardoen )

kariboe n
caribú
Rangifer tarandus een zoogdier uit de familie der hertachtigen (Cervidae ) dat in het wild voorkomt in de taiga en toendra van Noord-Europa, het noorden van Azië en Noord-Amerika

karmijnrood adj
carmí

karmozijnrood n
carmesí
(kleur) de rode kleur van karmijn

karnemelk n
sèrum de mantega
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) (wikidata: karnemelk )

karper n
carpa carp
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio

karst n
carst
(geologie) de verzameling verschijnselen die samenhangen met de oplosbaarheid van kalksteen onder invloed van koolzuur in de atmosfeer

karteldarm n
còlon

karton /kɑrˈtɔn/ n
cartró
bordpapieren verpakking

karwij n
alcaravia
(plantkunde) plant Carum carvi uit de schermbloemenfamilie Apiaceae (wikidata: karwij )

kas /'kɑs/ n
hivernacle
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst

kassa /ˈkɑsa/ n
caixa registradora
(techniek), (handel) een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren

kassier n
caixer
(beroep) iemand die het beheer heeft over de kas en de kaswijzigingen bijhoudt

kast /kɑs/ /kɑst/ n
armari
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen

kastanje n
castanya
(plantkunde) eetbare vrucht van de betreffende boom

kaste /kɑstə/ n
casta
(religie) een streng gescheiden stand binnen de hindoeïstische samenleving
(sociologie) een zeer gesloten sociale kring

kasteel n
castell
(bouwkunde) middeleeuwse versterkte woning

kasuaris n
casuari
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Casuarius , grote vogels afkomstig uit de tropische regenwouden van Nieuw-Guinea en Australië

kat n
gat
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden

katabolisme n
catabolisme
(medisch) geheel van de afbraakprocessen in een lichaam

katalysator n
catalitzador

katapult n
catapulta
apparaat om stenen en andere objecten mee weg te schieten
inrichting om vliegtuigen mee te lanceren
catapulta tirador
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten

kater n
ressaca
beroerde gevoel dat ontstaat na het gebruik van te veel alcohol

kathedraal /kɑtədral/ n
catedral
een hoofdkerk van een bisdom

katheter n
catèter
(medisch) buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen

kathode n
càtode
(scheikunde) een elektrische geleider waarlangs elektronen een elektrolyt binnengeleid worden

katholiek /ˌka.to.ˈlik/ adj
catòlic
(religie) overeenkomstig de geloofsleer van de Katholieke Kerk
(religie) te maken hebbend met de Katholieke Kerk

kation n
catió

katoen /kɑˈtun/ n
cotó
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit (wikidata: katoen )

katrol n
corriola
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen

katwilg n
vimetera
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix viminalis , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden, waarvan de tenen worden gebruikt als rijshout

kauw n
gralla
(zangvogels) Corvus monedula , eem zwarte zangvogel met een grijze nek uit de Corvidae

kauwen v
mastegar

kauwgom n
xiclet
een zacht samenhangend snoepgoed dat niet bedoeld is om in te slikken

kaviaar n
caviar

kazemat n
casamata
(militair) een tegen vijandelijk vuur gedekte en van schietgaten voorziene ruimte voor de opstelling van een vuurwapen, aanvankelijk deel uitmakend van een vesting

kazuifel n
casulla
(religie) mouwloos opperkleed dat door een priester gedragen wordt bij het lezen van de mis

keel /keːl/ n
gola
v/m: (anatomie) voorste, uitwendige gedeelte van de hals

keelpijn /'kelpɛɪn/ n
mal de coll
(medisch) pijnlijke irritatie van het slijmvlies in de keelholte, meestal door een ontsteking ervan

keep /keːp/ n
pinsà mec
inkeping, insnijding, kerf met betrekkelijk wijde opening
(zangvogels)Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland

keer n
cop
telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt

keerkring n
tròpic

keffen v
clapir
blaffen van een kleine hond

kegel /ˈke.xəl/ n
con
(wiskunde) een meetkundig lichaam met een cirkel als grondvlak en uitlopend in een punt

kegelsnede n
cònica secció cònica
(wiskunde) een kromme gevormd door het snijden van een kegel met een plat vlak

keil /kɛil/ n
tascó
(techniek) stevig voorwerp met een rand waar twee vlakken elkaar onder een scherpe hoek raken; kan worden gebruikt om iets vast te klemmen, het wegrollen van een wiel te verhinderen of materiaal op een breuklijn verder te splijten
(sport), (verouderd) oude benaming voor de kegel van de kegel- en bowlingbaan
plat (kiezel-) steentje
(Jiddisch-Hebreeuws) (verouderd) portie alcoholische drank

keizer n
emperador
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerin n
emperadriu
(adel) een vrouwelijke monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerlijk adj
imperial

keizerrijk n
imperi
(regering) het gebied waar een keizer het staatshoofd is

keizersnede n
cesària
(medisch) operatieve verlossing in tegenstelling tot een gewone bevalling

kelder /ˈkɛldər/ n
soterrani
een ondergrondse bergruimte

kelk n
calze

kelner n
cambrer

kemphaan n
batallaire
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae

kennen /ˈkɛnə(n)/ v
conèixer
overgankelijk bekend, vertrouwd zijn met
overgankelijk door studie of oefening geleerd hebben

kennis /ˈkɛnɪs/ n
coneixement
wat je weet of hebt geleerd

keper n
xebró

keppel /ˈkɛpəl/ n
quipà
(Jiddisch-Hebreeuws) (kleding) hoofddeksel in de vorm van een ondiep bolsegment, gedragen door religieuze (Joodse) mannen

keramiek n
ceràmica

kerf n
osca
een ingesneden groef

kerk /kɛrk/ n
església
(religie) (bouwkunde) openbaar gebouw voor religieuze handelingen of samenkomsten
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)

kerker /kɛrkər/ n
masmorra
een ondergrondse ruimte die bestemd is voor het opsluiten van gevangenen

kerkhof n
cementiri
terrein waar overledenen begraven worden

kerkuil /ˈkɛrgœːl/ /ˈkɛrkœʏ̯ɫ/ /ˈkɛrkœːl/ n
òliba
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt

kermis n
fira
een feest met attracties

kernenergie n
energia atòmica
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt

kernfusie n
fusió nuclear
(natuurkunde) het proces waarbij twee atoomkernen botsen en één zwaardere kern vormen waarbij energie vrij komt

kernreactor n
reactor nuclear

kerosine n
querosè
(scheikunde) een vrij zware fractie alkanen die met name als vliegtuigbrandstof gebruikt wordt

kerrie n
curri
(specerij) in de keuken gebruikt mengsel van specerijen (wikidata: kerrie )

kers n
cirera
(fruit) steenvrucht van een kersenboom, Prunus subg. Cerasus (wikidata: kers )

kerselaar /ˈkɛr.sə.ˌlaːr/ n
cirerer
(België) het hout van een boom uit het geslacht Prunus

kersenboom n
cirerer
(bloemplanten) benaming voor bomen waaraan kleine ronde vruchten groeien, uit het ondergeslacht Prunus subg. Cerasus

kerstavond /kɛr.ˈsta.vɔnt/ /kɛr.ˈz(d)a.vɔnd/ n
nit de Nadal

kerstboom /ˈkɛrsd.bom/ /ˈkɛrz.bom/ n
arbre de Nadal
(kerst), (plantkunde) rond Kerstmis opgestelde naaldboom met allerlei versieringen

kerstdag /ˈkɛrs.dɑx/ /ˈkɛrs.dɑχ/ /ˈkɛrz.dɑx/ n
dia de Nadal

kerstenen /ˈkɛr.stə.ˌnə(n)/ v
cristianitzar
overgankelijk (religie) heidense volkeren, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context

kerstening /ˈkɛr.stə.ˌnɪŋ/ n
cristianització
(religie) het proces waarbij heidense volkeren zich, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context

kerstkaart /ˈkɛrs.kart/ /ˈkɛrst.kart/ n
felicitació de Nadal
(kerst) (post) een wenskaart die wordt gekenmerkt door een kerstgroet en wensen voor het komende nieuwe jaar

kerstlied /ˈkɛrs.lid/ /ˈkɛrst.lit/ n
nadala
(muziek) (kerst) een op Kerstmis betrekking hebbend lied

kerstroos n
hel·lèbor negre
(bloemplanten) Helleborus niger plant uit het geslacht nieskruid, waartoe ook de lenteroos (Helleborus oriëntalis) en stinkend nieskruid (Helleborus foetida ) behoren en die in de winter bloeit. De kerstroos staat bekend als heksenkruid
(plantkunde) Euphorbia pulcherrima

kerststal /ˈkɛr.stɑl/ /ˈkɛr.stɑɫ/ n
pessebre
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom

kerstster /ˈkɛrstɛr/ n
flor de Nadal

kervel n
cerfull
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd (wikidata: kervel )

kerven v
oscar
met een scherp voorwerp een insnijding trachten te maken in een hard oppervlak

ketchup n
quètxup
(voeding) een Amerikaanse saus op basis van tomaten (wikidata: ketchup )

ketel n
caldera
meestal rond metalen vat, vaak geschikt om onder druk gezet te worden

keteldal /ˈke.təl.dɑl/ /ˈke.təɫ.dɑɫ/ /ˈkeː.təl.dɑl/ n
circ
(geologie) een half cirkelvormige vallei gevormd door de erosie die een gletsjer veroorzaakt

keten n
cadena
uit losse, vaak metalen, schakels in een enkele rij aaneengeregen voorwerp

ketter n
heretge
(religie) iemand die vanwege afwijking van de katholieke leer tot misdadiger verklaard was

ketterij /ˌkɛtəˈrɛɪ/ n
heretgia
het ingaan in woord of gedachte tegen de doctrines van de kerk

ketting /'kɛtɪŋ/ n
collaret
een snoer bestaande uit een draad die door doorboorde kralen of andere voorwerpen gevoerd is

kettingbotsing n
accident en cadena
een aanrijding van vanachter waarbij de aangereden auto doorschiet tegen zijn voorligger aan

kettingzaag n
motoserra
(gereedschap) motorzaag die een ketting met getande schakels heeft

keuken /ˈkøːkə(n)/ n
cuina
een plaats waar gekookt wordt, ruimte waarin mensen hun voedsel bereiden
(figuurlijk) (kookkunst) de wijze waarop in een land of streek gekookt wordt

keus /'kø:s/ n
elecció
gelegenheid om óf het een óf het ander te nemen

keuze n
elecció
het besluit om uit verschillende mogelijkheden er één te nemen

kever /ˈkevər/ /ˈkɛvər/ n
escarabat
(insecten) benaming voor insecten uit de orde Coleoptera

keyboard /ˈkiːbɔː(r)d/ /ˈkiːbɔː(r)t/ n
teclat
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

kibboets /ˈkɪbuts/ n
quibuts

kidnappen v
segrestar
overgankelijk wederrechtelijk en onder dwang iemand weghalen

kiekendief n
arpella
benaming voor roofvogels uit het geslacht Circus

kiel n
quilla
m (scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven

kielzog n
deixant
de waterstromen die een varend schip achterlaat, kielwater

kiem n
germen

kieming n
germinació
het proces, waarbij het in een zaad aanwezige embryo of kiem door de zaadhuid heenbreekt en vervolgens tot een kiemplant uitgroeit

kietelen v
fer pessigolles
overgankelijk het prikkelen van gevoelige stukken huid bij anderen door middel van licht aanraken

kieuw n
brànquia
(zoötomie) ademhalingsorgaan van vele in water levende dieren

kievit n
fredeluga

kiezen v
decidir
(politiek) selecteren door van stemrecht gebruik te maken
inergatief ~ voor: een bepaalde handelwijze of mogelijkheid prefereren boven alle andere

kiezer n
votant
(politiek) iemand die stemt bij een politieke verkiezing

kijkcijfer n
audímetre
een statistische bepaling van het aantal kijkers en hun waardering van een bepaald televisieprogramma

kijken v
mirar

kijker n
teleespectador
iemand die naar iets kijkt

kikker n
granota
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart

kikkerdril n
ous de granota
Kikkers zetten de eieren (kikkerdril; ook wel kikkerrit genoemd) af in het water, dit is een verzameling eieren die een gelatineus en glibberig, doorzichtig omhulsel hebben.

kikkererwt n
cigron cigró
(plantkunde) plant Cicer arietinum
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak (wikidata: kikkererwt )

kikkererwtenmeel n
farina de cigro
(voeding) fijn gemalen kikkererwten (wikidata: kikkererwtenmeel )

kikkervisje n
capgròs
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen

kilogram abbreviation
quilogram
1. kilogram

kilometer / ˈkilometər / n
quilòmetre kilòmetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km

kilometerteller n
comptaquilòmetres
meetinstrument dat de totaal afgelegde afstand in kilometers aangeeft

kin /kɪn/ n
mentó barbeta
(anatomie) het vooruitstekende deel van de onderkaak

kind n
nen criatura
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is
persoon voortkomend uit; zoon of dochter

kinderarts n
pediatra
(medisch) (beroep) een arts die gespecialiseerd is in de behandeling van kinderen

kinderlied n
cançó infantil

kindermisbruik n
maltractament infantil
de behandeling van een kind met het toebrengen van fysieke of psychische schade als doel

kinderopvang n
mainadera

kinetisch adj
cinètic
(medisch) wat beweging veroorzaakt

kinine n
quinina

kinkhoest /kɪŋk(h)ust/ n
tos ferina
(medisch) een bepaalde kinderziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella pertussis

kip /kɪp/ n
gallina pollastre gall
(hoendervogels) (vrouwelijke) gedomesticeerde vogel van het geslacht huishoen, Gallus gallus

kippenhok n
galliner
hok voor kippen

kippenvel /ˈkɪpəvɛɫ/ n
pell de gallina
het verschijnsel waarbij als gevolg van kou, afgrijzen of schrik de huid er uit ziet als die van een geplukte kip

kits /kɪts/ adj
quetx
(spreektaal) in orde, goed, prettig

kitsch n
coent
schijnkunst die niet aanslaat met veel versieringen en/of de verkeerde materialen waarvan de meeste mensen denken dat het wansmaak is

kiwi n
kiwi
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia (wikidata: kiwi )

klaaglied n
elegia

klacht n
queixa
(juridisch) een aanklacht

klagen v
plànyer
inergatief ongenoegen uiten

klam adj
humit
een beetje vochtig aanvoelend

klankleer n
fonètica

klanknabootsing /ˈklɑŋknabotsɪŋ/ n
onomatopeia
het (proberen) een zelfde geluid te produceren
een woord dat is ontstaan uit het proberen een geluid na te doen

klant n
client
(economie) afnemer van een product of dienst van een leverancier

klap n
mastegot
een bestraffing door slagen met de open hand

klaploper n
gorrer

klaproos n
rosella
(plantkunde) Papaver rhoeas , een plant met een felrode bloem uit de familie Papaveraceae

klarinet n
clarinet
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een harmonie

klas /klɑs/ n
promoció
(onderwijs) een groep leerlingen die een tijdlang gezamenlijk les krijgen

klaslokaal n
aula
(onderwijs) een ruimte in een school voor het geven van les aan scholieren

klasse n
classe

klauw /klʌu/ n
urpa
poot / kromme nagel van een roofdier
(informeel) (grof) hand

klauwhamer n
martell de fuster

klavecimbel n
clavicèmbal clavecí
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld

klaver n
trèvol

klaveren n
trèvols
(kaartspel) een van de vier (Franse) kleuren in het kaartspel

kleding /kledɪŋ/ n
roba
(textiel) het textiel voor de bedekking van het lichaam

kledingstuk n
peça
een deel van de kleding

kleedkamer n
camerino

kleefrijst n
arròs glutinós
(voeding) rijstsoort die veel zetmeel bevat en daardoor na het koken aan elkaar plakt, zaden van Oryza sativa ) var. glutinosa (wikidata: kleefrijst )

kleerkast n
armari

kleermaker /ˈklermakər/ n
sastre
(beroep) iemand wiens beroep bestaat uit het maken van kleding

klei /klɛɪ̯/ /klɛː/ n
argila
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)

klein adj
petit
van geringe grootte
van geringe waarde, van weinig belang

kleindochter /ˈklɛɪndɔxtər/ n
néta
(familie) een dochter van iemands kind, een vrouwelijk kleinkind

kleine modderkruiper n
gatet
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Cobitis taenia , de kleinste van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers

kleinkind /ˈklɛːŋkɪnt/ /ˈklɛːɪŋkɪnt/ n
nét néta
(familie) kind van zoon of dochter

kleinzoon /ˈklɛɪnzon/ n
nét
(familie) een zoon van iemands kind, een mannelijk kleinkind

kleiput n
gredera
plaats waar men klei opgraaft om te gebruiken in steenfabrieken

klep n
vàlvula
scharnierend bevestigde afsluiting die open en dicht kan
(informeel) orgaan in het hoofd van humanen waar ongewenst geluid uit komt, mond

klepel /ˈklepəl/ n
batall
peervormige staaf die in een klok bij het luiden tegen de rand slaat en zo de klok geluid doet geven

kleptomanie n
cleptomania
de onweerstaanbare drang om te stelen

kleren /ˈkleː.rən/ n
roba
alleen meervoud kleding of kledingstukken

kletsen v
xerrar garlar
inergatief op een informele manier praten

kletskous n
xerraire

kleur /kløːr/ n
color
het onderscheid dat gemaakt wordt op basis van het verschil in golflengte van licht

kleuren /ˈklørə(n)/ v
acolorar
overgankelijk van kleur voorzien met potloden, stiften, waskrijt etc.

kleurloos adj
incolor
zonder kleur

kleurrijk adj
colorit
vol opvallende kleuren

kleverig /ˈkleːvərɪx/ adj
apegalós
vasthechtend bij aanraking

kliek n
clica

klier /klir/ n
glàndula
(anatomie) een orgaan dat een lichaamsstof afscheidt

klif n
penya-segat
(geologie) steile hoge rots

klikken v
clic
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken

klimaat n
clima
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet

klimaatverandering n
canvi climàtic
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw

klimatologie /klɪmɑtoloˈɣi/ n
climatologia
(wetenschap) leer van de lucht- en weersgesteldheid

klimatologisch /klɪmɑtoˈloxɪs/ adj
climatològic
op het klimaat of de klimatologie betrekking hebbend

klimmen /'klɪmə(n)/ v
escalar
bewegen in een omhooggaande richting dan wel over obstakels

klimop /'klɪ.mɔp/ n
heura
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt

klimplant n
enfiladissa
planten die tegen voorwerpen aan omhoog kunnen groeien

kliniek n
clínica
(medisch) inrichting waar patiënten medische zorg krijgen en worden verpleegd

klinisch adj
clínic
(medisch) direct voor de arts (hulpverlener) zichtbaar

klink /klɪŋk/ n
maneta
handvat om de deur te openen of te sluiten
llisquet
constructie om een deur gesloten te houden

klinken v
sonar
absoluut een bepaald geluid (klank) voortbrengen

klinker /ˈklɪŋkər/ n
vocal
(taalkunde) een klank van de menselijke spraak waarbij geen obstructie in de ademstroom aangebracht wordt

klinknagel n
rebló
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden

klit n
bardana repalassa
(plantkunde) Arctium bloemhoofdje met stekeltjes

klok n
rellotge
(natuurkunde), (tijdrekening) een instrument dat de tijd bijhoudt
campana
(muziekinstrument) een belvormige idiofoon, vooral bekend van kerktorens en carillons

klokkenspel n
carilló
(muziekinstrument) slaginstrument dat wordt gebruikt bij een concert, met metalen staafjes bevestigd op een houten rand

klokkentoren n
campanar
(bouwkunde) smal hoog bouwwerk met bovenin een of meer lui- of slagklokken of een carillon
torre de rellotge
(bouwkunde) smal hoog bouwwerk met bovenin een of meer wijzerplaten van een uurwerk

klokspijs n
metall de campanes
(metallurgie) legering waarvan men klokken giet, te weten in de regel een mengsel van ongeveer 80% koper, 18-24% tin en maximaal 4% verontreiniging

klomp /klɔmp/ n
esclop
(schoeisel) schoeisel van hout, eventueel in combinatie met leer

klonen v
clonar
(biologie) een identieke kopie van een levend wezen maken

klonteren v
agrumollar-se
ergatief klonten vormen

kloof n
congost
een ten gevolge van erosie, diep uitgesleten rivierdal, met steile wanden

kloon /klon/ n
clon
(dierkunde) een levend wezen dat een exacte genetische kopie is van een ander wezen

klooster /klostər/ n
monestir
(bouwkunde), (religie) een gebouw waarin een kloostergemeenschap gevestigd is
(religie), (metonymisch) een kloostergemeenschap als zodanig

kloppen /ˈklɔpə(n)/ v
batre
inergatief voel- of hoorbaar bewegen
overgankelijk verslaan in een wedstrijd

kluis /klœʏs/ /klœːs/ n
caixa forta
een tegen inbraak en brand beveiligde kist of kast

kluizenaar n
ermità
iemand die alleen en in afzondering leeft

kluut /klyt/ n
bec d'alena
(steltloperachtigen) bepaald soort watervogel, Recurvirostra avosetta , uit de familie Recurvirostridae

kluwen n
cabdell
los om zichzelf opgewonden hoeveelheid wol, garen enz

knaagdier /ˈknaxdiːr/ /ˈknaɣdiːr/ n
rosegador
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden

knaap n
patge
(persoon) jongen of jongeman

knabbelen v
rosegar

knagen /'knaɣə(n)/ v
rosegar
met de tanden aanvreten

kneden v
pastar
overgankelijk een massa soepel maken door er steeds in te knijpen

kneu n
passerell
(zangvogels) bepaald soort vinkachtige, Carduelis cannabina

knie n
genoll
(anatomie) gewricht in het midden van het been dat het bovenbeen met het onderbeen verbindt

knielen v
agenollar-se
op de knieën gaan

knieschijf n
ròtula
(anatomie) het schijfvormige bot in de knie

knijpen /'knɛɪpə(n)/ v
pessigar
overgankelijk tussen twee punten druk uitoefenen

knijptang n
tenalles
tang waarmee je spijkers kunt uittrekken

knikken /'knɪkə(n)/ v
capejar
een verticale beweging met het hoofd maken

knikker n
bala
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren

knoest n
grop
(bouwkunde) de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek
(plantkunde) de overgang van stam naar wortel bij een boom

knoflook n
all
(plantkunde), (kookkunst), (voeding) Allium sativum , een bolgewas dat familie is van ui en bieslook

knokkel n
artell
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt

knol /knɔl/ n
tubercle
een verdikte wortelstok waarin een plant voedsel opslaat

knolraap n
nap

knolselderij n
api-rave

knoop n
botó nus
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel
nus
(scheepvaart), (eenheid) een snelheidsmaat die in de zeevaart gebruikt wordt

knoopsgat n
trau
(kleding) spleet die in een stuk stof is gemaakt zodat een ander stuk stof daaraan kan worden vastgemaakt met behulp van een op het tweede stuk stof bevestigd schijfje dat net door die spleet past

knopen v
lligar
overgankelijk een vastzittende lus in een koord, draad of touw maken

knuffel n
abraçada
liefdevolle omhelzing
peluix
(speelgoed) van zacht materiaal vervaardigde speelgoedpop

knuffelen v
acaronar
omhelzen, een knuffel geven

knutselen /knʌtsələ(n)/ v
fer bricolage
inergatief zelf voorwerpen uit liefhebberij vervaardigen met gebruik van gereedschap als hamer, zaag en schaaf

koala n
coala
(buideldieren) Phascolarctos cinereus , een Australisch buideldier

kobalt n
cobalt
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

kobaltblauw adj
blau de cobalt

kobbe n
aranya
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae

kodiakbeer n
ós de Kodiak
(roofdieren) Ursus arctos middendorffi de grootste ondersoort van de bruine beer, sommige individuen zijn zelfs groter en zwaarder dan de ijsbeer

koe n
vaca
(evenhoevigen) (veeteelt) wijfje van het huisrund en van andere rundersoorten

koek n
pastís

koekenpan n
paella
(kookkunst) Een koekenpan (Nederlands-Nederlands) of kortweg pan (Belgisch-Nederlands) is een platte pan met een lang handvat.

koekje n
galeta
dim. tant. (voeding) klein baksel dat meestal bij de koffie of thee genuttigd wordt

koekoek n
cucut
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen

koelkast n
nevera
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven

koeltoren n
torre de refrigeració
(techniek) een hooggebouw waarin water wordt verdampt om iets te koelen

koepel /ˈkupəl/ n
cúpula
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve bol of een halve ellipsoïde

koereiger n
esplugabous
(roeipotigen) Bubulcus ibis een kleine witte reigersoort

koers n
rumb

koesteren v
acotiar
overgankelijk iets geliefds nauw aan het hart houden, vertroetelen of verzorgen

koets n
carruatge
(verkeer) vierwielig rijtuig met vering, vaak gesloten, dat getrokken wordt door paarden

koetsier n
cotxer
(beroep) iemand die de paarden van een koets ment

koevoet n
palanqueta
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken

koffer n
maleta
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen

kofferbak n
maleter
het gedeelte van een auto waar de bagage in geplaatst wordt

koffie n
cafè
gemalen gebrande koffiebonen waarmee de onder [1] genoemde drank wordt bereid

koffie verkeerd n
cafè amb llet

koffiehuis n
cafeteria
een uitspanning waar men koffie kan nuttigen

koffiemolen n
molinet de cafè
(huishouden) huishoudelijk apparaat waarin koffiebonen kunnen worden gemalen

kogel n
bala
loden projectiel gevuld met buskruit dat gebruikt wordt als munitie van een wapen

kogelvrij adj
a prova de bales
niet door afgeschoten kogels te bereiken of te doordringen

kogge n
coca
middeleeuws vrachtschip dat vooral door de Hanze werd gebruikt

kok /kɔk/ n
cuiner

koken /ˈkokə(n)/ v
coure
overgankelijk, (natuurkunde) een vloeistof (vooral water) net zolang verwarmen totdat er zich in de hele vloeistof bellen vormen die naar boven stijgen en openspringen
cuinar coure
overgankelijk (kookkunst) met behulp van ingrediënten een maaltijd klaarmaken

kokmeeuw n
gavina riallera
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus

kokosboom /ˈko.kɔsˌbom/ n
cocoter
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft

kokosnoot /'kokɔsnot/ n
coco
(plantkunde) een holle vrucht van de kokospalm met wit vruchtvlees en een vezelige bast

kokospalm /ˈko.kɔsˌpɑlm/ /ˈko.kɔsˌpɑɫm/ n
cocoter
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd

kolencentrale n
central de carbó
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) thermische centrale die elektrische stroom opwekt door verbranding van steenkool

kolgans n
oca carablanca
(eendvogels) Anser albifrons een ganzensoort van Noord-Amerika en Europa met een witte kol vlak voor zijn snavel

kolibrie n
colibrí
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen

kolom n
columna

kolonel n
coronel
(militair) een hoge militaire rang

kolonel-generaal n
coronel general
(militair) een rang in het Pruisische leger, het Duitse keizerlijke leger en de Wehrmacht, het leger van nazi-Duitsland

koloniaal adj
colonial
betrekking hebbend op koloniën en het hebben van koloniën

kolonialisme /'kolonijaˌlismə/ n
colonialisme
politiek systeem waarbij een land voor eigen voordeel een of meer andere landen bestuurt

kolonie /koˈloni/ n
colònia
een vestiging van een deel van een bevolking, buiten het eigenlijke territorium van dat volk

kolonisatie n
colonització

koloniseren v
colonitzar
(politiek) koloniën vormen

kolos n
colós

kolossaal adj
colossal

kom n
bol
(huishouden) eetgerei zoals een bord, maar dan dieper

komedie /koˈmedi/ n
comèdia
(toneel) toneelstuk met een komische plot

komeet n
cometa
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt

komen v
venir
ergatief bewegen van verder weg naar dichterbij
ergatief, (seksualiteit) een orgasme hebben, klaarkomen

komiek n
còmic
(beroep) iemand die een publiek vermaakt door ze aan het lachen te brengen

komijn n
comí
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert (wikidata: komijn )
(plantkunde) plant Cuminum cyminum uit de schermbloemfamilie Apiaceae

komijnzaad n
llavor de comí
(voeding) (specerij) gedroogde hele zaden van Cuminum cyminum , dat men o.m. aantreft in Leidse kaas

komisch adj
còmic

komkommer /kɔm.ˈkɔ.mər/ n
cogombre
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)

komma /ˈkɔma/ n
coma
(taalkunde) een leesteken dat een pauze aangeeft, weergegeven met symbool ,

kompas n
brúixola
(techniek) instrument [1] waarvan de naald het magnetische noorden aanwijst

komst n
arribada

konijn /kɔˈnɛɪn/ /kɔˈnɛːn/ n
conill
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden

koning /ˈkonɪŋ/ /ˈkoːnɪŋ/ n
rei
(regering)(adel) het mannelijk hoofd van een koninkrijk
(kaartspel) een speelkaart waarvan de waarde meestal tussen die van de vrouw en de aas ligt

koningin /konɪˈŋɣɪn/ /konɪˈŋɪn/ /koʊnɪˈŋɪn/ n
reina

koningskaars n
blenra

koninklijk /ˈkonɪŋklək/ adj
reial
betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand

koninkrijk /ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ n
regne
(regering)(adel) staatsvorm met een koning aan het hoofd

kont n
cul
(informeel) (anatomie) billen, achterwerk

konvooi n
comboi
groep uit veiligheidsreden, samenreizende voertuigen of schepen

kooi /koːɪ/ n
gàbia
(techniek) een uit tralies of gaas gemaakt voorwerp dat een ruimte omsluit
camarot
(scheepvaart) slaapplaats van boord van een schip

kookboek n
llibre de cuina
handboek met recepten voor de bereiding van gerechten

kookkunst /sxɪldərkʌnst/ n
cuina
de kunst van het door middel van koken voor consumptie geschikt maken van voedsel

kookpunt n
punt d’ebullició

kool n
col
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen
carbó
een zwarte brandstof die voornamelijk uit koolstof bestaat

kooldioxide n
diòxid de carboni
(scheikunde) reukloos gas dat ontstaat bij volledige verbranding van koolstof (CO2)

koolhydraat n
carbohidrat
(biochemie) (medisch) (voeding) een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen met de brutoformule Cn(H2O)n

koolmees n
mallerenga carbonera

koolraap n
colinap

koolrabi n
colrave

koolstof /ˈkol.stɔf/ n
carboni
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6

koolstofkringloop n
cicle del carboni

koolstofmonoxide n
monòxid de carboni
(scheikunde) verbinding met moleculen van één atoom zuurstof en één atoom koolstof (CO)

koolvis n
peix carboner
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis met donker gekleurde mondholte en rug die voorkomt in het hoge noorden van de Atlantische Oceaan, Pollachius virens uit de familie van kabeljauwen Gadidae in de orde kabeljauwachtigen Gadiformes

koolwaterstof /kol'watərstɔf/ n
hidrocarbur
(scheikunde) een verbinding die uit koolstof en waterstof is opgebouwd

koolzuur /'kolzyr/ n
àcid carbònic
(scheikunde) een verbinding van water en koolstofdioxide met de formule H2CO3

koopje /kopjə/ n
bicoca

koopkracht n
poder adquisitiu
(economie) de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kan worden met een bepaald geldbedrag, bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen

koopman n
comerciant

koopvaardijschip n
vaixell mercant
zeeschip voor het vervoer van handelsgoederen

koor n
cor coral
(muziek) een groep mensen die samen zingen

koorde n
corda
(wiskunde) een rechte die twee punten van een cirkel of een kromme verbindt

koorts n
febre
(medisch) verhoging van de lichaamstemperatuur

koosjer /ˈkoʃər/ adj
caixer

koot n
travador
(zoötomie) gedeelte van de ondervoet bij het paard tussen kogelgewricht en hoef

kootje n
falange
(anatomie) benig lid van het geraamte van vingers en tenen voorbij de middenhands- of middenvoetsbeenderen van een gewervelde

kop /kɔp/ n
tassa
bakje om te drinken
cap
(numismatiek) de zijde van een geldstuk met de afbeelding van een menselijk hoofd

kopbal n
cop de cap
(voetbal) bij voetbal het spelen van de bal met het hoofd

kopen v
comprar
overgankelijk, (handel) in ruil voor geld iets in bezit krijgen

koper n
coure
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal

kopie n
còpia
een afschrift of andere reproductie van een document of ander voorwerp

kopiëren /kopi<sup>j</sup>'ɪːrə(n)/ v
copiar
overgankelijk een duplicaat maken van

koplamp /ˈkɔplɑmp/ n
far
een witte of gele lamp aan de voorzijde van een voertuig

koppelen v
acoblar

koppeling n
embragatge
(techniek) een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt
(informatica) een verbinding tussen hardware en/of apparatuureenheden

koppig /ˈkɔpəx/ /ˈkɔpəç/ adj
tossut
vasthoudend aan eigen wil of inzicht

koptelefoon n
casc
(elektrotechniek) stel van twee kleine luidsprekers die men tegen of in de oren plaatst

koraal n
corall
(dierkunde) skelet van de koraalpoliep

korf n
cistell
een mand van vlechtwerk

korfbal n
corfbol
(sport) sport waarbij teams die uit zowel mannen als vrouwen bestaan scoren wanneer het lukt de bal bij de tegenstanders door een mand (korf) zonder bodem te gooien

koriander /korijɑndər/ n
celiandre
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken
(kruid) (gedroogde) bladeren van Coriandrum sativum

korianderzaad /korijɑndərzaːt/ n
llavor de coriandre
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken (wikidata: korianderzaad )

kornet n
corneta
(muziekinstrument) op een bugel gelijkend koperen blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een brassband
(militair) (beroep) (Nederland) rang van vaandrig bij de cavalerie en de artillerie bij de Koninklijke Landmacht

kornoelje n
corneller

korrel n
gra
een enkele zaad van graan

korset n
cotilla

korst /kɔrst/ n
crosta
een harde buitenste laag om iets dat verder relatief zacht is

kort adv
curt
1. van geringe duur
2. van geringe lengte

korting n
rebaixa
verlaging van een te betalen bedrag
verlaging van een te ontvangen bedrag

korund n
corindó

korvet n
corbeta
(verouderd) militair zeilschip met 140 bemanningsleden

kosmologie n
cosmologia

kosmonaut n
cosmonauta

kosmos n
cosmos
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

kostbaar adj
costós

kosten v
costar
absoluut als te betalen prijs hebben

koster n
sagristà
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is

kostganger n
pensionista
iemand die (tegen betaling) bij iemand anders voeding en onderdak ontvangt

kostwinner n
assalariada

kotter n
cúter

kou /kɑu̯/ n
fred
situatie met lage temperatuur
een virusinfectie aan keel of neus

koud /kʌʊt/ adv
fred
(spreektaal) amper, nauwelijks (voornamelijk in combinatie met een tijdsaanduiding)

koude /ˈkɑu̯də/ n
fred
het koud zijn

kous /kaʊ̯s/ /kɔʊ̯s/ /kʌʊ̯s/ n
mitja
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt

kouwelijk adj
fredolic
van een persoon dat hij het sneller dan de meeste andere mensen koud heeft, dat iemand veel gevoeliger is voor kou dan de meeste andere mensen

kozijn n
bastiment
(bouwkunde) rand van een raam of deur waar de ruit of de deur in gevat is

kraag /krax/ n
coll
(kleding) een kledingstuk rond de hals
(kleding) een omgeslagen rand van een kledingstuk bij de halsopening
de naam van voorwerpen die op een kraag lijken, zoals een opstaande rand

kraai /kraɪ̯/ /kraːɪ̯/ n
cornella corb
bepaald soort zwarte vogel, Corvus corone

kraakbeen /ˈkrakben/ n
cartílag
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix

kraal n
dena

kraam n
taula (de vendre)

kraan n
aixeta
v/m, (techniek) mechanisme waarmee de stroming van vloeistof of gas geregeld kan worden
grua
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen
m, (informeel) iemand die op een bepaald gebied uitblinkt

kraanvogel n
grua
(kraanvogelachtigen) bepaald soort grote vogel, Grus grus , met lange poten en een lange nek

krab /krɑp/ n
cranc
(kreeftachtigen) kreeftachtige die leeft in de nabijheid van water

krabben v
gratar
overgankelijk met de nagels bewerken

krabber n
raspador
(gereedschap) voorwerp om mee te krabben, onmisbaar voor schilders die oude verflagen willen verwijderen of mensen die jeuk op hun rug hebben.

kracht n
força
omvang van het vermogen om veranderingen te veroorzaken

kraker n
okupe
(scheikunde) fabriek of laboratoriumopstelling waarin met scheikundige technieken grotere organische moleculen (polymeren) gesplitst worden in kleinere organische moleculen of omgevormd tot moleculen die betere eigenschappen hebben met betrekking tot hun geschiktheid als brandstof

kramp n
rampa
(medisch) een toestand van onwillekeurige en aanhoudende samentrekking van een spier

krant n
diari
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws

kreeft /kreːft/ n
llagosta
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater

krekel n
grill
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )

kreuken v
arrugar
ergatief gekreukt raken

kreunen /krønə(n)/ v
gemegar
inergatief ongearticuleerde geluiden maken, vaak van pijn of ander leed

kribbe n
pessebre
(veeteelt) een voor veevoer gebruikte bak die aan de bovenzijde veel ruimer is dan op de bodem

krijger n
guerrer
iemand die zich toelegt op het voeren van oorlog, met name tussen stammen

krijgsheer n
senyor de la guerra

krijgslist n
estratagema
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten

krijgsolifant n
elefant de guerra
(militair) een olifant die vroeger tijdens op het land uitgevochten oorlogen werd ingezet als strijddier

krijt n
guix
wit mineraal dat uit calciumcarbonaat bestaat
schrijfmateriaal uit dat materiaal vervaardigd

krimpen v
encongir
ergatief kleiner in omvang worden

kring n
penya
(meetkunde) patroon in de vorm van een cirkel
cercle penya
(pregnant) cirkelvormige vlek op een tafelblad, vaak doordat daar een nat glas heeft gestaan

kristal n
cristall
(kristallografie) een hoeveelheid ordelijk gerangschikte atomen of moleculen in vaste vorm

kristallijn /krɪsta'lɛɪn/ adj
cristal·lí
een inwendige structuur bezittend die zichzelf eindeloos herhaalt

kristalliseren v
cristal·litzar
ergatief (scheikunde) het vormingsproces van geordende vaste fasen uit een smelt, damp of oplossing
overgankelijk (scheikunde) het doen vormen van geordende vaste fasen uit een smelt, damp of oplossing

kristalontvanger n
ràdio de galena

kritiek adj
crític
op het scherp van de snede, met onzekere uitkomst, cruciaal voor de toekomst

kritisch adj
crític
ernaar geneigd zijn iets te beoordelen (en dus vaak af te keuren)
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.

kroeg /krux/ n
bar taverna
(horeca) publieke drinkgelegenheid

kroket n
croqueta
(voeding) een rol ragout die gepaneerd en gefrituurd wordt

krokodil /krokoˈdɪl/ n
cocodril crocodil
(reptielen) een groot, in het water levend reptiel dat behoort tot de familie der Crocodylidae

krokus n
crocus
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier

kromhoorn n
cromorn
(muziekinstrument) een dubbelrietinstrument met gekapt riet en gebogen pijp uit de renaissance

kromme n
corba
(wiskunde) een gebogen lijn, een curve

kronen v
coronar
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten

kroniek n
crònica

kroning /ˈkronɪŋ/ n
coronació
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst

kroon n
corona
(hoofddeksel), (adel) hoofddeksel dat door een vorst [1] gedragen wordt

krop n
capça
(plantkunde) ronde dichte opeenstapeling van bladeren

kruid /krœʏ̯t/ /krœːd/ /krœːt/ n
herba

kruiden v
condimentar
(kookkunst) specerij bij een gerecht doen

kruidenier n
adrogueria
winkel met levensmiddelen

kruidnagel n
clavell d'espècia clau d'espècia
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak (wikidata: kruidnagel )

kruier /krœyjər/ n
bastaix
(beroep) iemand die bagage vervoert op o.a. stations en vliegvelden

kruik n
càntir

kruimel /ˈkrœy.məl/ n
engruna

kruipen /'krʌʏ.pə(n)/ v
arrossegar-se

kruis n
creu
(wiskunde) geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden
(religie) christelijk religieus symbool afgeleid van de kruisiging van Jezus Christus

kruisbek n
trencapinyes
(zangvogels) Loxia curvirostra kleine vinkachtige zangvogel

kruisbes n
agrassó
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes (wikidata: kruisbes )

kruiser /ˈkrœʏsər/ n
creuer
(militair) (scheepvaart) een oorlogsschip dat hoge snelheden kan halen

kruishout n
rosset
(gereedschap) een door een blok hout verschuifbare liniaal, die is voorzien van een ijzeren punt, waarmee aftekenlijnen parallel met de zijkant van een werkstuk, kunnen worden gekrast

kruisigen v
crucificar
overgankelijk een vorm van executeren: aan het kruis hangen tot de dood erop volgt

kruispunt n
cruïlla
(verkeer) een plaats waar twee of meer wegen elkaar kruisen, kruising, wegkruising

kruissleutel n
clau de creu clau de roda
(gereedschap) een sleutel met vier vaste doppen, om de moeren van een autowiel aan of los te draaien

kruisvormig /krœʏ̯sˈvɔr.məχ/ /krœːsˈvɔr.məx/ adj
cruciforme
de vorm van een kruis hebbend

kruisweg n
Via Crucis

kruiswoordpuzzel n
mots encreuats

kruiswoordraadsel n
mots encreuats
(spel) kruiswoordpuzzel

kruiwagen n
carretó
een eenwielige kar met twee lange handgrepen voor het transport van zware, meestal losse lading

kruk n
crossa
steun vanaf de oksel bij het lopen

krypton n
criptó
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas

kubisme n
cubisme
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven

kubus n
cub dau
(wiskunde) een regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten

kudde /'kɵdə/ n
ramat
een groep samenlevende (zoog)dieren

kuiken /ˈkœʏ̯kə(n)/ /ˈkœːkə(n)/ n
pollet
(dierkunde) (veeteelt) jong hoen, of meer algemeen: donzig jong vogeltje

kuiper n
boter

kuis adj
cast

kuisheid n
castedat

kuit n
panxell
(anatomie) achterzijde van het been tussen knie en enkel
fresa
(dierkunde) visseneitjes

kukeleku /kykələky/ interjection
quiquiriquic
het geluid van een haan

kumquat n
cumquat
(plantkunde) citrusplant Citrus japonica uit het Verre Oosten (wikidata: kumquat )

kunnen v
poder
modaal werkwoord, overgankelijk, inergatief in staat zijn, het vermogen hebben tot iets

kunst n
art
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen

kunstenaar n
artista
(beroep) iemand die zijn creatieve talenten gebruikt om kunst te maken

kunstenares n
artista

kunstmatig adj
artificial
door menselijk, moedwillig ingrijpen tot stand gekomen

kunstmest n
adob
(landbouw), (scheikunde) een combinatie van chemische stoffen die aan de aarde wordt toegevoegd ter bemesting daarvan

kunstschilder n
pintor
(beroep) een schilder van kunstwerken

kunstschilderes n
pintora
(beroep) een schilderes van kunstwerken

kunsttaal /ˈkʏns.tal/ /ˈkʏns.taɫ/ n
llengua artificial
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur

kunstwerk /kʌnstwɛrk/ n
obra d’art
(kunst) resultaat van een inspanning om iets te maken dat bijzonder mooi of indringend is

kurk /kʏrk/ n
suro
geen meervoud licht, poreus materiaal, afkomstig uit de boomschors van de kurkeik (wikidata: kurk )

kurkeik /kʏr.kɛi̯k/ /kʏr.kɛːk/ /kʏrk.ʔɛi̯k/ n
alzina surera surera suro
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m

kurkentrekker n
llevataps
(huishouden) een werktuig om flessen te ontkurken

kurkuma n
cúrcuma
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels (wikidata: kurkuma )

kus /kʏs/ n
petó
het de lippen ergens tegenaandrukken om affectie uit te drukken

kussen /ˈkʏsə(n)/ n
coixí
een met zacht materiaal gevulde zak, dienende om het (slaap)comfort van de gebruiker te verbeteren

kust /'kɵst/ n
costa
(geologie) de waterkant langs de zee

kustwacht n
guarda costes

kut /kɵt/ n
cony
(vulgair) (anatomie) vrouwelijk schaamdeel

kwaadaardig adj
maligne
schade aanrichtend, schadelijk

kwaadaardigheid n
malícia
het innerlijk slecht zijn

kwab /kʋɑp/ n
lòbul
(anatomie) een gedeelte van een in delen opgedeeld orgaan

kwabaal n
lota
(straalvinnigen) bepaald soort vis die inheems is in Europa, Lota lota

kwak /kʋɑk/ n
martinet de nit
(roeipotigen) bepaalde reigersoort, Nycticorax nycticorax

kwaken v
raucar
inergatief (dierengeluid) het geluid van een eend of kikker maken
inergatief (figuurlijk), (informeel) redeloos over iets praten

kwal /kʋɑl/ n
medusa grumer
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu

kwalificatie n
qualificació

kwalitatief /kvalitɑ'tif/ adj
qualitatiu
naar de hoedanigheid, betreffende de kwaliteit

kwaliteit n
qualitat
onderscheidende eigenschap of geschiktheid (voor een bepaald doel)

kwantitatief adj
quantitatiu
met betrekking tot de hoeveelheid; met betrekking tot het aantal

kwantiteit n
quantitat

kwantumgetal n
nombre quàntic
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes

kwantummechanica n
mecànica quàntica
(natuurkunde) studie en beschrijving van het gedrag van de kleinste deeltjes

kwantumveldentheorie n
teoria quàntica de camps
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen

kwantumverstrengeling n
entrellaçament quàntic

kwartel n
guatlla
(hoendervogels) Coturnix coturnix , vederwild en hoendervogel

kwartelkoning n
guatlla maresa rei de guàtleres
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep

kwartet n
quartet
(muziek) een groep van vier muzikanten

kwarts n
quars
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten

kwast /kʋɑst/ n
llimonada
(drinken) zelfgemaakte limonade van uitgeperste citroen, water en suiker naar smaak

kwatrijn n
quartet
(dichtkunst) gedicht of couplet met vier regels met aaba als rijmschema

kweekreactor n
reactor ràpid
kernreactor die in een kerncentrale gebruikt kan worden om uit kernbrandstof kernenergie te produceren, en via een speciaal reactorproces behalve warmte ook nieuw splijtmateriaal maakt

kweepeer /ˈkwe.peːr/ /ˈkʋe.pɪːr/ /ˈkβ̞e.peːr/ n
codonyer codony
(fruit) een peervormige vrucht van de Cydonia oblonga

kwellen v
turmentar
overgankelijk pijn of ergernis bezorgen
inflar
het doorsijpelen van water onder een dijklichaam door

kwestie n
qüestió
probleem
zaak, aangelegenheid
geschil, ruzie, onenigheid

kwetsbaar /kwɛtsbar/ adj
vulnerable
weinig beschermd tegen beschadiging

kwetsen /kwɛtsə(n)/ v
ferir
beschadigen, schaden
beledigen, schofferen

kwijlen v
bavejar
inergatief een vloed van speeksel onwillekeurig uit de mond laten lopen

kwik n
mercuri
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen

kwikstaart n
cuereta
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae

kwikzilver n
argent viu
een metaal dat vloeibaar is bij kamertemperatuur

kwint n
quinta
(muziek) de vijfde trap van een diatonische toonladder
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vijfde toon van een diatonische toonladder

kwispedoor n
escopidora
een pot bestemd voor het opvangen van sputum

kwispelen v
remenar
inergatief druk met de staart zwaaien

kwistig /ˈkʋɪstəx/ /ˈkβ̞istəç/ adj
pròdig
op lichtzinnige wijze verbruikend

kwitantie n
rebut

la n
la
(muziek) de zesde muzieknoot in de toonladder

laag /lax/ adj
baix baixa
fysiek onder iets zijn; van geringe hoogte zijn
baix
niet vergevorderd zijn in een rangorde of volgorde
(geluid) met een klein aantal trillingen per tijdseenheid
met een beperkt aanzien

laan n
avinguda
weg die aan beide kanten wordt geflankeerd door bomen

laars /lars/ n
bota
(schoeisel) een schoen met een hoge schacht die een deel van het been bedekt

laat adj
tard
's avonds, 's nachts

laatst adj
darrer
1. overtreffende trap van laat

labiaal n
labial
(taalkunde) met de lippen gevormde medeklinker, lipklank

laboratorium n
laboratori
ruimte voor wetenschappelijk onderzoek

labyrint n
laberint dèdal
een stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden

lach /lɑx/ /lɑχ/ n
riure
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid

lachen v
riure
zichtbaar en/of hoorbaar blij zijn met iets of iets grappig vinden

lactase n
lactasa
enzym dat in de dunne darm lactose kan afbreken in glucose en galactose

lactose n
lactosa
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose

ladder /ˈlɑdər/ n
escala
een houten of metalen voorwerp met treden om makkelijk op hoger gelegen plaatsen te komen

lade n
calaix
platte uitschuifbare bak in een meubelstuk, bedoeld als bergplaats van losse voorwerpen

lading /'ladɪŋ/ n
càrrega
(transport) goederen (cargo, vracht) die vervoerd worden
een grote hoeveelheid
(natuurkunde) opeengehoopte elektriciteit

laf /lɑf/ adj
covard
een gebrek aan moed tonend

lafaard /ˈlɑfart/ n
covard
iemand die door zijn angst wegvlucht uit gevaarlijke situaties

lafheid /ˈlɑfɦɛit/ n
covardia
de neiging keuzes te maken die van weinig moed getuigen

lagune n
llacuna
een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks

lak n
laca
stof die een dunne beschermlaag vormt nadat ze opgelost in een vluchtig oplosmiddel op oppervlakken als hout, metaal en verf is aangebracht

lakei n
lacai
(beroep) Een lakei of dienaar is een bediende werkend aan een koninklijk hof.

laken /ˈlakə(n)/ n
llençol
(textiel), (huishouden) rechthoekig stuk stof, bijvoorbeeld ter bedekking bij het slapen

lam n
xai
(dierkunde) jong van het schaap

lama n
llama
(evenhoevigen) soort eeltpotig zoogdier Lama glama dat van nature voorkomt in Zuid-Amerika

lamantijn n
manatí
(zeekoeien) in het water levende zoogdieren uit het geslacht Trichechus

lamineren v
laminar

lamp /lɑmp/ n
llum
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]

lampenkap n
pantalla
kap over een lamp om het licht af te schermen

lampetkan n
pitxer
een kan met waswater, vaak samen met een ondiepe teil, de waskom (lampetkom), bedoeld om zich in de morgen mee te kunnen wassen

lamprei n
llampresa
(kaaklozen) benaming voor vissen uit de familie Petromyzontidae
catxap
(dierkunde) jong van een konijn

lanceren v
llançar

lancet n
llanceta
een dubbelsnedig operatiemes

land n
terra
(geologie) gedeelte van het aardoppervlak dat boven water (rivieren, zeeën, oceanen e.d.) uitsteekt
(landbouw) dat deel van de aardbodem dat geschikt is voor of gebruikt wordt voor bebouwing of landbouw en veeteelt
país
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat
camp
niet-verstedelijkt gebied

landbouw /ˈlɑntbɑuw/ n
agricultura
(landbouw) het cultiveren van land voor het voortbrengen van voedsel en andere nuttige producten

landbrug n
pont terrestre
een tijdelijke verbinding tussen twee landmassa’s

landelijk adj
rural
met betrekking tot minder bevolkte, niet-stedelijke gebieden

landen v
aterrar
ergatief vanuit de zee, de lucht of de ruimte voet op vaste bodem zetten

landing n
aterratge
is het deel van de vlucht van vliegtuigen, vogels of ruimtevaartuigen waarbij deze de grond of het water bereiken

landkaart /lɑntkart/ n
mapa
een abstracte weergave van (een stuk van) de aarde

landmeter n
agrimensor

landschap n
paisatge

lang adj
llarg
van grote duur, langdurig

langbenig adj
camallarg
een of meer lange benen hebbend

lange vinger n
melindro

langgerekt adj
allargat
lang en smal

langlaufen n
esquí de fons
(sport) wedstrijdsport waarbij de sporters zich voortbewegen op lange ski's

langoest n
llagosta
(kreeftachtigen) (Palinurus vulgaris) is een kreeftachtige uit de orde van tienpotige

langoustine n
escamarlà
(voeding) benaming voor kleine Noorse kreeft, Nephrops norvegicus

langpootmug n
cúlex

langs preposition
al llarg de
terzijde van, evenwijdig aan

langwerpig /lɑŋ.ʋɛr.pəx/ adj
estirat
lang en smal van vorm

langzaam /ˈlɑŋzam/ adj
lent
met weinig snelheid

lans n
llança
(militair), (middeleeuwen) een lang steekwapen met een metalen punt

lantaarn n
fanal
een constructie van glas en metaal of hout, zodat wind en regen geen vat op een brandende lichtbron hebben

lanthaan n
lantani
(scheikunde), (element) een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57

lanthanium n
lantani
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool La en atoomnummer 57. Het is een zilverwit lanthanide

lap n
pedaç
een stuk van iets

laparoscopie n
laparoscòpia
(medisch) met een kijkbuis in de buikholte kijken en opereren

lapmiddel n
tapaforats
een tijdelijke oplossing die geen definitieve oplossing is

laptop n
ordinador portátil portátil
(informatica) kleine draagbare computer

larve n
larva
(dierkunde) jeugdstadium van de meeste insecten en veel amfibieën

laser n
làser
(optica) lichtbron die uiterst intense lichtstraal van één kleur uitzendt

laserstraal n
raig làser
krachtige geconcentreerde lichtstraal met licht van maar één golflengte

lassen v
soldar
overgankelijk (techniek) door plaatselijke sterke verhitting van de voeg twee metalen voorwerpen met elkaar verbinden

lasser n
soldador
(beroep) iemand die stukken metaal op een naad door sterke plaatselijke verhitting verbindt

last n
càrrega
iets wat een mens hindert

lastdier n
animal de càrrega
een gedomesticeerd dier dat men gebruikt om vracht te vervoeren

laster n
calúmnia
onterechte beweringen die iemand in een kwaad daglicht stellen

lasteren v
empastifar
overgankelijk ten onrechte kwaadspreken over iemand

lastgeving n
mandat
(juridisch) contractuele vertegenwoordiging waarbij de lasthebber zich verplicht om voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen (de lasten) te verrichten zonder aan hem ondergeschikt te zijn

latei n
llinda
(bouwkunde) een dragend element van hout, steen, beton of ijzer boven een muuropening

laten v
deixar
overgankelijk het niet doen
overgankelijk er niets aan veranderen
overgankelijk vertrekken zonder hem mee te nemen
aansporing om iets te doen

later /ˈlaː.tər/ adj
després

latex /'la.tɛks/ n
làtex

latwerk n
gelosia
geraamte of staketsel van dunne balken

laurier n
llorer
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae (wikidata: laurier )
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurier )

lauw /laʊ̯/ /lʌʊ̯/ /lʌː/ adj
tebi
een temperatuuraanduiding die tussen warm en koud ligt

lava n
lava
(geologie) vloeibaar gesteente dat uit een vulkaan tevoorschijn komt

lavakoepel n
dom de lava
(geologie) koepelvormige structuur die onstaat als lava die rijk is aan silica naar buiten treedt uit de barsten en spleten van een groeiende kussenachtige structuur

lavendel /laˈvɛndəl/ n
espígol lavanda
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen

laveren v
bordejar
inergatief (scheepvaart) bij tegenwind zigzagsgewijs opzeilen

lawaai /la'ʋaj/ n
soroll
luid en storend geluid

lawine /la'ʋinə/ n
allau
een sneeuwverschuiving op een berghelling

lawrencium n
laurenci
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide

laxeermiddel n
laxant

lecithine n
lecitina
(scheikunde) fosfatidylcholine, een fosfolipide die de hoofdmoot uitmaakt van een fosfatidefractie die uit eidooier

ledemaat /ˈledəmat/ n
pota
(anatomie) een aan de romp aanhangend onderdeel van het lichaam dat door spieren bewogen kan worden en dat uit verscheidene geledingen bestaat

ledigheid n
inactivitat
het niets doen, het niets te doen hebben

leeftijd n
edat
de tijd dat iemand leeft of geleefd heeft, het totaal aantal levensjaren
een bepaald tijdstip in iemands leven

leeg /lex/ adj
buit
zonder inhoud

leek /lek/ n
laic
iemand die niet deskundig is op een bepaald gebied

leem /lem/ /leɪm/ n
terra franca
kleiachtige, in vochtige toestand plastische grond met een zandgehalte groter dan 20%

leen /len/ n
feu
(leenstelsel) onroerend goed (bijv. land, ambt of geldelijke inkomsten) dat door de leenheer voor genot en gebruik werd uitgeleend aan de vazal, in ruil voor een verplichting van persoonlijke trouw, militaire bijstand en belastinginkomsten

leenvertaling /ˈlenvərˌtalɪŋ/ n
calc
(taalkunde) woord of vaste verbinding, gevormd door de onderdelen van een woord of vaste verbinding in andere taal stuk voor stuk letterlijk te vertalen

leenwoord /ˈlenʋɔːrt/ n
manlleu
(taalkunde) een woord dat door een taal uit een andere taal overgenomen is

leer /ler/ n
cuir
o stof vervaardigd door het looien van een dierenhuid.
doctrina
m theorie, doctrine

leerling n
alumna
(onderwijs) iemand die onderwijs volgt

leerplan n
currículum
(onderwijs) een schema in de tijd van leeractiviteiten om vastgestelde leerdoelen te bereiken en de leerstof, leermiddelen, begeleiding en andere hulpbronnen die daartoe worden ingezet.

leesbaar adj
llegible

leesteken n
signe de puntuació
(typografie) een onuitgesproken teken dat aan schrijftaal wordt toegevoegd om de zinsstructuur te verhelderen

leeuw n
lleó
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft

leeuwerik n
alosa

leeuwin n
lleona
(dierkunde) vrouwtje van de leeuw

lef /lɛf/ adj
coratge
(verouderd) slap

legaat n
llegat
testamentaire beschikking waarbij de erflater aan een persoon bepaalde goederen nalaat

leger /ˈleːɣər/ /ˈleːχər/ n
exèrcit
(militair) een militaire strijdmacht

legering n
aliatge lliga
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn

legioen n
legió

legitimeren v
legitimar

leguaan /ˌleɣyˈwan/ n
iguana
(reptielen) naam voor hagedissensoorten uit de familie Iguanidae

lei n
pissarra
(teken- en schrijfmateriaal) een schrijfplank van leisteen; schrijflei
een dakpan van leisteen; daklei

leiden v
dirigir conduir
overgankelijk een leidinggevende functie hebben

leiding /lɛidɪŋ/ n
direcció
het bepalen wat een groep of organisatie behoort te doen

leidingwater n
aigua de l’aixeta

leidmotief n
leitmotiv

leisteen n
pissarra
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt
een plat stuk van dit gesteente, synoniem met lei

lekker adj
deliciós
aangenaam van smaak

lelie n
lliri

lelietje-van-dalen /le.li.tʲə.vɑn.da.ləⁿ/ n
lliri de maig
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden

lelijk /ˈleːlək/ adj
lleig lletja
onprettig om naar te kijken, niet mooi

lemma n
lema
(wiskunde) een hulpstelling waarvan de juistheid in afwachting van nader bewijs wordt aangenomen

lemming n
lemming
(knaagdieren) een knaagdier dat vooral in het hoge noorden op de toendra's voorkomt

lende n
llom
(anatomie) laagste deel van de rug voor het kruis

lenen /ˈlenə(n)/ v
manllevar
overgankelijk iets wat eigendom is van een ander tijdelijk gebruiken, al dan niet in ruil voor een kleine vergoeding

leng n
llengua de bacallà
(straalvinnigen) (voeding) kabeljauwachtige zoutwatervis met kleine kop en zeer lang lichaam die vooral in de Noordzee en de Middellandse Zee voorkomt Molva molva

lengte /ˈlɛŋktə/ n
longitud
(natuurkunde), (wiskunde) de grootste afmeting van een voorwerp
de tijdsduur van iets
(aardrijkskunde) op welke meridiaan een plaats ligt

lengtegraad n
longitud

lening n
préstec

leninisme n
leninisme

lens /lɛns/ n
lent
(optica) een geslepen stuk transparant materiaal dat lichtstralen breekt
(fotografie) een stelsel van lenzen(1) of lensdelen dat op een camera zit zodat er een scherp beeld op de film of CCD wordt geprojecteerd
(optica) een zeer kleine glazen of kunststof lens(1) die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril.

lente n
primavera
(meteorologie) eerste jaargetijde, één van de vier seizoenen

lentedag n
dia de primavera
(meteorologie) een dag in maart, april of mei

lepel /ˈlepəɫ/ n
cullera
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten

lepelaar n
espàtula
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel

lepra n
lepra

leren /ˈleːrə/ /ˈlɪːrə/ v
aprendre
kennis of vaardigheid verwerven
kennis of vaardigheid doen verwerven

les /lɛs/ n
lliçó
(onderwijs) onderricht gedurende een korte tijd

lessen /ˈlɛsə(n)/ v
assaciar
overgankelijk met vocht de dorst beëindigen

lessenaar n
faristol
meubel met een hellend bovenblad als overzichtelijke plaats voor een te lezen of te schrijven tekstVaak is er onder het bovenblad een bergplaats. De omvang kan sterk uiteenlopen: een open kastje dat op een tafel wordt gezet, een hoog meubel dat zelf op de grond staat en in kerken en scholen kan het ook om een constructie met een zitplaats gaan.

lethargie n
letargia
een toestand van geestelijke ongevoeligheid
(medisch) een ziekelijke slaapzucht

letter n
lletra
(taalkunde) een teken om in geschreven taal een klank van de gesproken taal weer te geven

lettergreep /ˈlɛtərˌxrep/ /ˈlɛtərˌɣrep/ n
síl·laba
(taalkunde) elk van de groepen waarin een woord kan worden verdeeld

leugen /ˈløːɣən/ /ˈlʏːχən/ n
mentida
mededeling die niet waar is, met de bedoeling om anderen te misleiden

leugenaar n
mentider
iemand die bewust dingen zegt die niet waar zijn

leukemie n
leucèmia
(medisch) bloedkanker

leunen /lønə(n)/ v
abocar
inergatief steunen, het evenwicht bewaren door het eigen gewicht deels door iets anders te laten steunen

leven /'levən/ n
vida
een voortbestaan van organismen, gericht op groei en/of vermenigvuldiging
de tijdsspanne die men levend doorbrengt

leven /'levən/ v
viure
het doormaken van het leven, het doormaken van de periode tussen geboorte en dood

levend adj
viu

levensstijl n
estil de vida

levensvatbaarheid n
viabilitat
het kunnen gaan leven

lever /ˈlevər/ n
fetge
(anatomie) vitaal orgaan voor opslag van bloed, galproductie en stofwisseling (wikidata: lever )

leverancier n
proveïdor

levertraan n
oli de fetge de bacallà

lexeem n
lexema

lezen /ˈlezə(n)/ v
llegir
overgankelijk zien en interpreteren van geschreven tekst

lezer n
lector
iemand die (een bepaald geschrift) leest

libel /li.ˈbɛl/ /li.ˈbɛɫ/ n
barratgina
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Odonata , netvleugeligen met een lang achterlijf

libido /'libido/ n
libido
(medisch) (seksualiteit) geslachtsdrift

libratie n
libració

libretto n
llibret
de gangbare benaming voor het tekstboekje van een opera, operette, ballet of musical

lichaam /lɪxam/ n
cos
(anatomie) het geheel van botten, vlees en organen van een mens of dier
(figuurlijk), (wetenschap) een hoeveelheid materie met een bepaalde vorm

lichaamsbeweging /ˈlɪxamsbəˌweɣɪŋ/ n
exercici
bezigheden die bijdragen aan de lichamelijke conditie

lichaamsbouw n
físic
de specifieke anatomie van iemands lichaam

lichaamsdeel /ˈlɪxaːmzdeːl/ n
part del cos
onderdeel van een lichaam

licht adj
clar
bleek, helder van tint of kleur
lleuger
van een gering gewicht

licht n
llum
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)
lamp of andere lichtbron

lichtjaar n
any-lumm any llum
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer

lichtsnelheid n
velocitat de la llum
(natuurkunde) de snelheid waarmee het licht zich voortplant in het luchtledige (ongeveer 299792 km/s)

lid n
membre
iemand die behoort tot een groep, vereniging, organisatie of sekte

lidstaat n
estat membre
(politiek) een staat die toegetreden is tot een inter- of supranationale organisatie

lidwoord n
article

lied n
cançó
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein

liefdadigheid n
caritat beneficencia beneficència
het zonder eigenbelang geven van hulp

liefde /ˈlivdə/ n
amor
(sociologie) uiting of gevoel van grote genegenheid en/of het zich aangetrokken voelen

liefdesbrief n
carta d'amor
brief die gestuurd wordt aan een geliefde en waarin men van zijn liefde blijk geeft

liefdesroman n
novel·la sentimental
(letterkunde) roman met liefdesperikelen als hoofdonderwerp

liefhebben v
estimar
absoluut liefde voelen tot iemand of iets

liefhebbend adj
amatiu

liefkozen v
acariciar

liegen /'li.ɣə(n)/ v
mentir
met opzet dingen vertellen die niet de waarheid zijn maar wel als dusdanig worden gepresenteerd

lier /lir/ n
lira
(muziekinstrument) een Grieks snaarinstrument
cabrestant
(techniek) een werktuig met kabel en wielen/trommels, dat gebruikt wordt om te hijsen, slepen of trekken

lies n
engonal
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij

liesbreuk n
hèrnia inguinal
(medisch) een uitstulping van het buikvlies in de liesstreek door een zwakke plek of opening in de buikwand

lieveheersbeestje n
marieta
(kevers) benaming voor kevertjes uit de familie Coccinellidae

lievevrouwebedstro /ˌlivə'vraʊ̯wəˌbɛtstro/ /ˌlivəˌvrɔʊ̯β̞ə'bɛtstro/ /ˌlivəˌvrʌʊ̯β̞ə'bɛtstro/ n
espunyidella d'olor
(plantkunde) Galium odoratum syn. Asperula odorata , een geurig ruwkruid

lift /lɪft/ n
ascensor
(techniek) een verticaal transportsysteem voor goederen en mensen

lifter n
autoestopista
(verkeer) iemand die gratis als passagier meerijdt met een langs de weg aangehouden auto

liftkracht n
sustentació
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt

liga n
lliga

ligament n
lligament
(medisch) bindweefselband

ligbed n
seient inclinable
een bed waarop met verzetbaar hoofdeinde waarop je languit kunt liggen om uit te rusten, te relaxen of te zonnen maar meestal niet om op te slapen, een ligbed kan in tegenstelling tot een ligstoel helemaal plat gemaakt worden

ligfiets n
bicicleta reclinada

liggen v
jeure
inergatief zich horizontaal in toestand van rust gelegd hebben

ligging n
posició
de wijze waarop iets of iemand gelegen is

liguster n
olivereta
(bloemplanten) een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae ) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden

lijden v
patir sofrir
inergatief smart en ellende ondergaan; verdragen;

lijdend voorwerp phraseologicalUnit
objecte directe
(grammatica) zinsdeel waarop de actie van een overgankelijk werkwoord rechtstreeks van toepassing is

lijfeigenschap n
servitud

lijfrente n
violari
(financieel) een bedrag dat periodiek aan een bepaalde begunstigde wordt uitbetaald, bij voorbeeld vanuit een lijfrenteverzekering waarvoor men eerst vele jaren premie heeft betaald

lijger n
ligre
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)

lijk n
cadàver
dood lichaam, met name van een mens

lijken /ˈlɛ.kə(n)/ /ˈlɛi.kə(n)/ v
semblar
koppelwerkwoord naar aanschijn zijn

lijkkist /ˈlɛɪ̯.kɪs/ /ˈlɛɪ̯k.kɪst/ /ˈlɛːk.kɪst/ n
taüt
de kist waarin een overledene ter aarde besteld wordt

lijkwade n
mortalla
textiel waarin een overledene begraven wordt

lijkwagen n
cotxe
een voortuig ingericht om een stoffelijk overschot te vervoeren

lijmen v
encolar
twee of meer delen aan elkaar bevestigen met behulp van een kleefstof

lijn /lɛi̯n/ n
recta
(wiskunde) Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte
een gespannen touw, zoals een waslijn, hengelsnoer of een aangelijnde hond
corretja
leiband, riem om een huisdier in toom te houden

lijst /lɛist/ n
llista
een opsomming van zaken die onder elkaar staan

lijster n
tord
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie lijsters (Turdidae )

lijsterbes n
sorbus
(plantkunde) Sorbus geslacht van loofbomen en heesters uit de rozenfamilie

likken v
llepar
overgankelijk met de tong aanraken

lila n
lila
(kleur) lichte tint van paars

limaboon n
garrofó fesol de la peladilla mongeta de Lima
(plantkunde) plant Phaseolus lunatus (wikidata: limaboon )
(voeding) zaden van Phaseolus lunatus (wikidata: limaboon )

limnologie n
limnologia

limoen n
llimona dolça llima
m (fruit) naar citroen smakende groene citrusvrucht, Citrus aurantiifolia

limonade n
llimonada
(drinken) oorspronkelijk: een drank die vervaardigd is van citroensap, suiker en water

linde /ˈlɪndə/ n
tell
bepaalde loofboomsoort Tilia

linguïst n
lingüista
(beroep) (taalkunde) beoefenaar van de taalkunde

linguïstiek n
lingüística
wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

liniaal /ˌliniˈ<sup>ʲ</sup>aɫ/ n
regle
een meetinstrument waarmee lengtes kunnen worden opgemeten

links adj
esquerre
tegenovergestelde van rechts

linkshandig adj
esquerrà
wanneer men de linkerhand verkiest boven de rechter voor alledaagse handelingen

lint n
cinta
(kleding) lange, smalle strook stof

lintworm n
tènia
(wormen) (medisch) Cestoda een platte worm die parasiteert in de darm bij mens en dier

linze n
llentia

lip n
llavi
(anatomie) elk van beide vlezige uitstekels van de mondopening

lipide /liˈpidə/ n
lípid
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen

lippenstift n
pintallavis
(cosmetica) stift met zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen
(cosmetica) zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen

lisdodde n
bova boga
(plantkunde) Typha sp. een plant van moerassen en oevers met een sigaarachtige aar

list /'lɪst/ n
ardit
een oplossing voor een probleem waardoor tegenstrevers worden verrast, in ongunstige zin: slim bedrog
(verouderd) het vermogen om een oplossing die tegenstrevers verrast, te bedenken

litanie n
lletania
(religie) een gebed in een christelijke eredienst om God (of Maria, of een of meer heiligen) aan te roepen en te smeken om genade, een geschenk of een genezing

liter /litər/ n
litre
(wiskunde) (eenheid) een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ

literair adj
literari

literatuur n
literatura
(kunst) het geheel van als kunstzinnig beschouwde geschreven werken, m.n. proza of poëzie
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied

lithium /ˈlitiˌʲʏm/ n
liti
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.

litteken n
cicatriu
zichtbaar overblijfsel van een oude verwonding

liturgie n
litúrgia
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen

livermorium n
livermori
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal

lobotomie n
lobotomia

loef n
caient de proa
(scheepvaart) de kant waar de wind vandaan komt

loeien /ˈlu.jə(n)/ v
bramar
(dierengeluid) een langgerekt klagend geluid voortbrengen zoals dat van een koe

loempia n
rotlle de primavera
(voeding) met vlees en groente gevulde en gefrituurde lap deeg, een Chinees-Indische snack of voorgerecht

loep n
lupa

loewak n
civeta de palmera comuna

lof n
escarola
(groente) afkorting van witlof

log n
corredora
(scheepvaart) (verouderd) snelheidsmeter voor zeegaande schepen geijkt in knopen (zeemijlen per uur)

logaritme n
logaritme
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen

logger n
lugre
(scheepvaart) een vissersschip, tegenwoordig met een motor aangedreven, dat vroeger een loggergetuigd zeilschip was

loggerzeil n
vela cangrea
(scheepvaart) trapeziumvormig zeil aan de voorste mast op een logger

logica n
lògica

logisch /ˈloɣis/ adj
lògic
voor de hand liggend
(wiskunde) betrekking hebbend op de logica

logo n
logotip
(verkorting) verkorting van "logogram", een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld

lok /lɔk/ n
ble
haarlok, pluk haar

lokaas n
esquer
(visserij) een stukje vlees of vis bedoeld om een dier mee te kunnen vangen

lokalisatie n
localització
plaatsbepaling

lol n
diversió

lolly /ˈlɔlɪ/ n
piruleta
snoepje, bestaande uit een stuk geglaceerde vruchtensuiker op een stokje

lomp adj
bast
zich op een onwellevende en onbehouwen manier gedragend

long /lɔŋ/ n
pulmó
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme

longblaasje /ˈlɔŋblaʃə/ n
alvèol
(anatomie) een blaasje in de longen waarin gasuitwisseling plaatsvindt

longontsteking /'lɔŋɔntsteːkɪŋ/ n
pneumònia pulmonia
(medisch) een ontsteking in de longen

longslagader n
artèria pulmonar
(anatomie) bloedvat dat vanuit de rechter hartkamer naar de longen gaat

longvis n
dipnou
Sarcopterygii vis met kieuwen én longen

lont n
espoleta
koord voor het (veilig) aansteken van iets ontplofbaars

lood n
plom
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht

loodgieter n
fontaner llauner
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering

loodrecht adj
perpendicular
(wiskunde) in een rechte hoek (90 graden)

loof /lo:f/ n
fullatge

loofboom n
planifoli
(biologie) boom met bladeren
caducifoli
(biologie) bladverliezend boom

loog /loːx/ n
lleixiu
(scheikunde) een alkalische substantie

looien v
adobar
overgankelijk, (leerbewerking) het bewerken van een dierenhuid ter vervaardiging van leer

loon /loːn/ n
sou
(economie) financiële vergoeding voor geleverde arbeid

loonlijst n
nòmina

loop /loːp/ n
canó
voorste deel van een wapen

lopen v
caminar anar
(Noord-Nederlands) ergatief stappen, gaan, wandelen
(Noord-Nederlands) inergatief stappen, gaan

loper n
alfil
(schaak) een schaakstuk dat zich slechts diagonaal verplaatsen mag

losgeld n
rescat
geld betaald voor iemands vrijlating

lot n
destí
noodlot, datgene wat het toeval iemand toebedeelt

lucht /lʏxt/ n
aire
(natuurkunde) het mengsel van gassen waaruit de atmosfeer bestaat

luchtfilter n
filtre d’aire

luchthaven n
aeroport
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers

luchtmacht /ˈlʏxmɑxt/ /ˈlʏχmɑχt/ n
força aèria
een krijgsmacht in de lucht die bestaant uit vliegtuigen, raketten, projectielen en personeel

luchtpijp n
tràquea

luchtvaart n
aviació
(verkeer) verkeer in de lucht

luchtvaartmaatschappij n
aerolínia
(luchtvaart), (bedrijfskunde) een bedrijf dat vervoer door de lucht aanbiedt

luchtverkeersleider n
controlador aeri
(beroep) (persoon) iemand die zorgt voor een ordelijk verloop van het luchtverkeer met name in de buurt van vliegvelden

luchtverkeersleiding n
control del trànsit aeri

luchtvrees /ˈlʏχt.fres/ n
aerofòbia

lucifer n
llumí cerilla
een stokje met een zwavelkopje, dienende om vuur te maken

lui /lœʏ/ /lœː/ adj
mandrós
niet houdend van inspanning of werk

luiaard n
peresós
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Folivora

luid /lœʏ̯t/ /lœːd/ /lœːt/ adj
alt

luidspreker n
altaveu

luier n
bolcall

luiheid /ˈlœʏhɛɪt/ n
mandra peresa
het ontbreken van de wil iets te doen

luipaard n
lleopard
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera pardus , een katachtige

luis /lœʏ̯s/ /lœːs/ n
poll
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten

luisteren /'lœstərə(n)/ v
escoltar
inergatief ~ naar gericht waarnemen met het oor

luit n
llaüt
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar

luitenant n
tinent
(militair) officiersrang in het leger

lul n
cigala
(vulgair) geslachtsdeel van de man

luminantie n
luminància

luminescentie n
luminescència
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt

lunair adj
lunar

lunchen v
dinar
de lunch gebruiken

lutetium n
luteci
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide

luwte /'lywtə/ n
refugi
een windloze plek

luxueus adj
luxuriós

lymfoom n
limfoma

lynchen v
linxar
overgankelijk iemand executeren zonder rechtsgeldig proces, met name door opknoping

lynx n
linxs linx
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx lynx , katachtige met opvallende oorpluimen

maag /maːx/ n
estómac
(anatomie) Ventriculus, een orgaan dat dient om voedsel te verteren

maag-darmstelsel n
aparell digestiu
(anatomie) het kanaal waarin de spijsvertering plaatsvindt

maagd /maːxt/ /maːçt/ n
verge
iemand die nog nooit geslachtsgemeenschap gehad heeft

maagdelijk adj
verge

maagdelijkheid n
virginitat
(seksualiteit) eigenschap dat je niet eerder geslachtsverkeer hebt gehad

maagdenvlies /ˈmaɣdəˌvlis/ /ˈmaʝdəˌvlis/ n
himen
(anatomie) vlies dat de schede gedeeltelijk afsluit van de uitwendige schaamdelen

maagzuur n
suc gàstric

maaien /ˈmaɪ̯ə(n)/ v
segar
overgankelijk met een werktuig het bovengrondse deel ergens van verwijderen

maal /ma:l/ v
cop
1 1. telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt

maaltijd n
àpat
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen

maan /maːn/ n
lluna

maand /maːnt/ n
mes
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt

maandag /ˈmaːndɑx/ n
dilluns
(tijdrekening), (dag) een dag van de week, de eerste dag na het weekeinde

maandelijks /ˈman.də.ləks/ /ˈmaːn.də.lɪks/ adj
mensualment
iedere maand een keer

maandloon n
salari mensual
het loon dat men met arbeid in één maand verdient

maanlanding n
allunatge

maansverduistering /ˈmansvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈmansvərˌdœːstərɪŋ/ n
eclipsi de Lluna
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan

maar /maːr/ conjunction
però mes emperò
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert

maart /maːrt/ n
març
(tijdrekening) derde maand van het jaar

maas /mas/ n
malla
(visserij) een van de geknoopte ringen waaruit een net bestaat

maat /maːt/ n
mesura
v/m (gestandaardiseerde) eenheid van lengte, oppervlakte of inhoud
v/m (kleding) aanduiding van de grootte van een kledingstuk of schoen: een maatje te groot
compàs
v/m (muziek) manier om een muziekstuk in te delen

maatkolf n
matràs aforat
(scheikunde) een glazen kolf met een geijkte maatstreep voor het nauwkeurig bepalen van een volume vloeistof

maatregel n
mesura
iets dat wordt beslist om een doel te treffen

maatschappij n
societat
(economie) vereniging tot het drijven van handel
(sociologie) de wereld, omgang en verkeer der mensen

macaber adj
macabre

machine /mɑˈʃinə/ n
màquina

machinekamer n
sala de màquines
een ruimte voor machines

machinerie n
maquinària
geheel van machines

macht /mɑxt/ n
poder
het vermogen zijn wil op te leggen

machtig /ˈmɑxtəx/ /ˈmɑxtɪx/ /ˈmɑχtəχ/ adj
poderós
meer invloed hebbend dan anderen

machtigen v
autoritzar
overgankelijk (juridisch) aan iemand anders het recht overdragen in je naam te handelen

macramé n
macramé
een handwerktechniek om decoraties of weefsel te maken, door het met de hand knopen van draden

made n
cuc
(dierkunde) pootloze larve van een vlieg of mug

madeliefje n
margaridoia perenne
(plantkunde) Bellis perennis een kleine, overblijvende plant uit de composietenfamilie met een klein wit bloempje met een geel hart

maffia n
màfia
(misdaad) criminele organisatie, oorspronkelijk van Sicilië, later ook in de Verenigde Staten

mafisch /ˈmafis/ adj
màfic
(geologie) relatief arm aan silica of silicahoudende mineralen. Kan zowel van gesteenten, mineralen als lava of magma gezegd worden

magenta n
magenta
(kleur) een kleur tussen rood en blauw

mager /ˈma.ɣər/ /ˈma.χər/ adj
magre
zeer dun met weinig vet

magisch adj
màgic
met een bijzondere, bovennatuurlijke betekenis

magnalium n
magnali

magneet n
imant
(natuurkunde) voorwerp dat een magnetisch veld verspreidt
(figuurlijk) persoon, zaak of plaats die grote aantrekkingskracht uitoefent op iets of iemand

magneetveld n
camp magnètic

magnesium n
magnesi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

magnetiet n
magnetita
magnetisch, ijzer bevattend mineraal; magnetisch erts

magnetisch adj
magnètic
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading

magnetiseren v
magnetitzar

magnetisme n
magnetisme

magnetron /ˈmɑɣ.nə.trɔn/ /ˈmɑχ.nə.trɔn/ n
forn microones
(huishouden) m toestel waarin met zeer korte en gerichte elektromagnetische golven voedsel in zeer korte tijd warm kan worden gemaakt

magnolia n
magnòlia
(plantkunde) benaming voor bomen met tulpachtige bloemen uit het geslacht Magnolia

mais /mɑjs/ n
blat de moro dacsa moresc panís panís de l'Índia
(plantkunde), (graan) Zea mays een graansoort afkomstig uit Midden-Amerika (wikidata: mais )

maiszetmeel /ˈmɑjsɛtmel/ n
midó de blat de moro
(scheikunde) (plantkunde) verbinding van glucose en koolhydraten die als voedingsstof voor de maiskiem in maiskorrels zit
(voeding) bindmiddel dat uit maiskorrels wordt gewonnen (wikidata: maiszetmeel )

majesteit n
majestat
(adel) een vorst of vorstin waaraan als titel [1] wordt toegedicht

majoor n
major

mak adj
dòcil
gedwee, tam, niet wild

makaak /ma'kak/ n
macaco
(primaten) een aap behorende tot een geslacht (Macaca) van apen van de Oude Wereld die leven in Azië van India en Tibet oostwaarts tot Japan, Java, de Filipijnen en Celebes en één soort in Noordwest-Afrika (de berberaap, Macaca sylvanus)

make-up n
maquillatge
(cosmetica) schoonheidsproducten die worden gebruikt voor het in orde maken van het gezicht, ogen

maken /ˈmaːkən/ v
fer
overgankelijk in elkaar zetten

maker n
fabricant
iemand die iets maakt of gemaakt heeft

makkelijk adj
fàcil
niet moeilijk, waar weinig moeite en inspanning voor vereist is

makreel n
verat
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet

malaria n
malària
(medisch) infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium , op mensen overgebracht door malariamuggen

malen /malə(n)/ v
moldre
overgankelijk tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven

maliënkolder n
cota de malla
(militair) (kleding) (geschiedenis) hemd gemaakt van ijzeren ringetjes

mama /ˈmɑmaː/ n
mama
informele benaming voor moeder door haar kind

mammoet n
mamut
(slurfdieren) benaming zoogdieren uit het geslacht Mammuthus , sinds de laatste ijstijd uitgestorven

mammoettanker n
superpetrolier
(scheepvaart) olietanker met zeer grote capaciteit

man n
home
(biologie) persoon van het mannelijk geslacht

manchetknoop n
botó de puny
een sierknoop die de manchet aan de mouw van een overhemd sluit

mand /mɑnt/ n
cistell
(gereedschap) een bak gemaakt van gevlochten rotan of tenen voorzien van een handvat

mandaat n
mandat

mandarijn n
mandarina
(fruit) Citrus reticulata Citrus reticulata var. 'mandarine' Citrus × tangerina een citrusvrucht

mandeligheid n
mitgeria
(juridisch) bijzondere vorm van gebonden mede-eigendom over een onroerend goed, bijv. een scheidingsmuur, heg, pad of gracht (of sloot) tussen twee akkers, dat nuttig is voor twee of meer aanpalende erven

mandoline n
mandolina
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt

manenrob n
lleó marí sud-americà
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Otaria flavescens , dat leeft aan de kusten van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika; de bul heeft een met manen bezette nek

maneschijn /manəsxɛɪn/ n
llum de lluna
het door de maan weerkaatste licht dat op de aarde schijnt, maanlicht

manga /'mɑŋga n
manga
een Japans stripboek, ongeacht de stijl.

mangaan n
manganès
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

mangat /'mɑnɣɑt/ n
forat d'entrada
een opening in een stoomketel of riool waardoor een man naar binnen kan. Een in het Nederlands veel gebruikelijkere term voor een mangat in een riool is 'put'.

maniak n
maniàtic

manie n
mania
(medisch) ziekelijke neiging (opgewonden psychische toestand)

manier / mɑˈniːr/ n
manera

manifest adj
manifest
(medisch) duidelijk, onmiddellijk herkenbaar

manifest n
manifest
(politiek), (letterkunde) openlijke bekendmaking (over het algemeen in documentvorm) van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij waarin bepaalde handelingen worden verklaard en/of verdedigd

manifesteren v
manifestar
overgankelijk algemeen bekend maken, aan iedereen laten blijken
wederkerend zich ~ waarneembaar worden

maniok n
iuca
(voeding) eetbare wortel van Manihot esculenta (wikidata: maniok )

manipulatie n
manipulació

manipuleren v
manipular

mannelijk adj
masculí
(biologie) tot het geslacht behorend dat voor bevruchting zorgt
(grammatica) behorend tot het woordgeslacht dat vrouwelijk noch onzijdig is

mannentrouw n
llessamí blau
(plantkunde) Plumbago auriculata een plant uit de strandkruidfamilie Plumbaginaceae

manometer n
manòmetre

mantel n
pectínid
(tweekleppigen) een schelpdier uit de orde Ostreoida

maoïsme n
maoisme
(politiek) variant van het communisme zoals uitgedragen en toegepast in China gedurende het derde kwart van de 20e eeuw

maoïst n
maoista
communist die zich vooral heeft laten inspireren door Mao Zedong

map /mɑp/ n
carpeta
een gebundelde verzameling gegevens
(informatica) deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden

maraboe n
marabut

marcheren v
marxar

maretak n
vesc
(plantkunde) Viscum album een halfparasitische plant die op bomen vooral vanaf Zuid-Limburg in zuidelijke richting voorkomt

margarine n
margarina

marginaal /mɑrɣiˈnal/ adj
marginal
aan de rand of de rand betreffend

marimba /mɑˈrɪmba/ n
marimba
(muziekinstrument) een zeer grote houten xylofoon uit Guatemala met onder elke toets een resonator van houtsnijwerk

marine /maːˈrinə/ n
marina
(militair) (scheepvaart) v strijdmacht die voor oorlogvoering op zee kan worden ingezet, zeemacht

marineren v
marinar

marjolein n
marduix
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid ( (wikidata: marjolein ))

markeren /mɑr.kɪː.rə(n)/ v
marcar
overgankelijk het afbakenen van een grens

markies n
marquès
(adel) adellijke titel, lager dan een hertog maar hoger dan een graaf

markt n
mercat
(handel) plein of straat waar handelaren hun waar (3) aan de klanten verkopen

markteconomie n
economia de mercat

marmer /mɑremər/ n
marbre
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst

marmot n
marmota
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden

mars /mɑrs/ n
manifestació
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.
een wandeltocht.
een mand of bak die op de rug gedragen wordt.

marsepein n
massapà
(voeding) een zoete lekkernij die traditioneel gemaakt is van amandelen en suiker

marshmallow n
pasta de malví
(voeding) sponzig snoepje

martelaar /mɑrtəlar/ n
màrtir
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is

martelen v
torturar
overgankelijk een gevangene onderwerpen aan lichamelijke en/of geestelijke pijniging, voornamelijk teneinde informatie los te krijgen

marter n
marta
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels

marterachtige n
mustèlid

marxisme n
marxisme
(politiek) de socialistische ideologie van de volgelingen van Karl Marx

mascara n
rímel
(cosmetica) donkere kleurstof voor de wimpers

masker /'mɑskər/ n
màscara careta
een voorwerp geplaatst voor het gelaat dat de indruk wekt van een andere identiteit van de drager
een voorwerp geplaatst voor het gelaat voor andere redenen, zoals beveiliging of zuurstoftoevoer

masochisme n
masoquisme
het beleven van (seksueel) genot aan onderwerping of kleinering

massa /ˈmɑsaː/ n
massa
(natuurkunde), (scheikunde) de totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)

massage n
massatge

massatoerisme n
turisme de masses
(toerisme) toerisme in populaire vakantiegebieden waarbij men bij voorkeur ook nog eens allemaal in dezelfde periode komt opdraven

massavernietigingswapen n
arma de destrucció massiva
(militair) een wapen dat zeer velen doodt

massief adj
massiu

mast n
pal
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden

mastiekboom n
llentiscle

mastiff n
mastí
grote hond met een heel los rimpelig vel bij het hoofd

masturbatie n
masturbació
(seksualiteit) het stimuleren van de eigen geslachtsdelen teneinde seksueel opgewonden te raken

masturberen v
masturbar

mastworp n
ballestrinca

materiaal n
material
(materiaalkunde) een tastbare stof (-> materie)

materialiseren v
materialitzar

materie n
matèria

mathematicus n
matemàtic

matig /matəx/ adj
moderat
in geringere mate dan mogelijk of gewenst

matras /mɑtrɑs/ n
matalàs
lichaamsondersteunend onderdeel van een bed

matriarchaal adj
matriarcal
betrekking hebbend op een samenlevingsvorm waarbij vrouwen aan de macht zijn en overerving via de vrouwelijke lijn gaat

matrix n
matriu
(wiskunde) een rechthoekig blok getallen waaraan bepaalde rekenregels toegekend worden

matroos n
mariner
(beroep), (scheepvaart) een zeeman van de laagste rang

mausoleum n
mausoleu
groot en rijk versierd graf

mayonaise /ˌmajoˈnɛːzə/ n
maionesa
(voeding) een saus op basis van eieren met hierin minstens 70% olie

mazelen n
xarampió
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid

maïs /ˈmaʲɪs/ /ˈmɛɪ̯s/ n
blat de moro moresc panís dacsa panís de l'Índia
(bloemplanten) bepaalde graansoort afkomstig uit Midden-Amerika, Zea mays

mecanicien n
mecànic

mechanisch adj
mecànic
met betrekking op de mechanica, machinaal, automatisch zonder na te denken

mechanisme n
mecanisme
(techniek) een constructie van onderling beweegbaar aan elkaar verbonden delen, machinerie

medaille n
medalla
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen

mededeling /medədelɪŋ/ n
comunicació
informatie die bekend wordt gemaakt

medeklinker /ˈme.dəˌklɪŋ.kər/ n
consonant
(taalkunde) een klank waarbij de lucht niet ongehinderd door de mond naar buiten kan
een letter die zo'n klank in schrift weergeeft

medelijden /medəlɛidə/ n
compassió
verdriet over het leed van anderen

medeplichtige n
còmplice
behulpzaam persoon bij een misdrijf

medeplichtigheid n
complicitat
(juridisch) het mede schuld hebben aan een misdrijf

mediaan n
mediana

mediatie n
mediació

medicatie n
medicament
(medisch) het voorschrijven van geneesmiddelen

medicijn n
remei
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent

medisch adj
mèdic
op de geneeskunde betrekking hebbend

meditatie n
meditació
spirituele bezigheid waarbij men zich diep concentreert

mediteren v
meditar

meekrap n
roja
(plantkunde) Rubia tinctorum een plant behorend tot de sterbladigenfamilie Rubiaceae

meel /mel/ /meɫ/ /mɪːɫ/ n
farina
(voeding) gemalen graan

meeltor n
escarabat de la farina
(kevers) Tenebrio molitor kever waarvan de meelworm het larvale stadium is

meer /meːr/ n
llac estany
(aardrijkskunde) groot water dat helemaal omringd is door land

meerderheid n
majoria
een groep die binnen een groter geheel in aantal meer dan de helft uitmaakt

meerderjarig adj
major d'edat
(juridisch) de leeftijd bereikt hebbend dat men alle rechten en plichten van een volwassene heeft

meerkat n
cercopitec
(primaten) Cercopithecini één van een aantal Afrikaanse apensoorten uit de Cercopithecini-geslachtsgroep

meerkoet n
fotja
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild

meertalig adj
multilingüe plurilingüe
gerelateerd aan meedere talen
(persoon) meerdere talen sprekend

meertaligheid n
multilingüisme
de vaardigheid om meerdere talen vloeiend te kunnen spreken

meerval /ˈmeːrvɑɫ/ n
silur
(straalvinnigen) benaming voor grote roofvissen uit het geslacht Siluris

meervoud n
plural
woord dat in die vorm aan meerdere voorwerpen, mensen of dieren refereert

mees n
mallerenga
(zangvogels) benaming voor kleine weinig schuwe vogels uit de familie Paridae

meester n
mestre
(figuurlijk) iemand die iets onder controle heeft
iemand die het doctoraal examen in de rechtsgeleerdheid heeft afgelegd

meeteenheid n
unitat de mesura
(scheikunde) (natuurkunde) (elektrotechniek) eenheid die gebruikt wordt om meetresultaten in uit te drukken

meeting n
reunió
een bijeenkomst

meetkunde /'metkɵndə/ n
geometria
(wiskunde) tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

meeuw /meːβ̞/ /mɪːβ̞/ n
gavina gavià
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie Laridae

mei n
maig
(tijdrekening) de vijfde maand van het jaar

meidoorn /ˈmɛɪ̯.dorn/ n
albespí
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd

meikever n
escarabat de Sant Joan
(kevers) Melolontha melolontha , schildvleugelig insect dat in mei te voorschijn komt

meiklokje n
lliri de maig
(plantkunde) Convallaria majalis uit de Leliefamilie

meineed n
perjuri
de verkondiging van één of meerdere leugens terwijl men heeft gezworen de waarheid te vertellen

meiose /mɛɪˈozə/ n
meiosi
(biologie) celdeling waarbij geslachtscellen ontstaan

meisje /ˈmɛɪ̯ʃə/ /ˈmɛːsjə/ n
noia nena
jonge, ongehuwde vrouw

meitnerium n
meitneri
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

melaatsheid /me'latshɛɪt n
lepra
besmettelijke ziekte veroorzaakt door een bacteriële infectie van de huid

melanine n
melanina
(biologie) een groep van organische, bruinkleurige pigmenten

melanisme n
melanisme
(biologie) een abnormaal zwarte huid en haar of veren door een aangeboren overmaat aan het organisch pigment “melanine”

melanoom n
melanoma

melasse n
melassa
(voeding) een restproduct bij de suikerproductie

melk /mɛlk/ n
llet

melkboer n
lleter

melkchocolade n
xocolata amb llet
(voeding) chocolade die bereid is met room of melk

melkdistel n
lletsó

melken /mɛlkə(n)/ v
munyir
overgankelijk, (veeteelt) de melk uit de klieren van een zoogdier halen

melkklier n
glàndula mamària
(anatomie) het orgaan dat bij het zoogdier de melk produceert

melktand n
dent de llet
(anatomie) een tand uit de eerste set tijdelijke tanden van de mens en sommige andere dieren (zoals de hond of de koe), die na verloop van tijd worden vervangen door de permanente tanden

melkzuur n
àcid làctic
(voeding) (scheikunde) organisch zuur (C3H6O3) dat door gisting ontstaat o.a. in melk en zuurkool

melodie n
melodia
(muziek) een opeenvolging van toonhoogtes die een bepaald muzikaal gestalte vormt

melodieus adj
melodiós
aangenaam klinkend

melodisch adj
melòdic
(van een muziekstuk) gekenmerkt wordt door een krachtige melodie, aangenaam klinkend

meloen n
meló

membraan /mɛmbran/ n
membrana
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren

membraanpomp n
bomba de membrana
pomp waar de pompwerking ontstaat door een membraan te laten trillen

membranofoon n
membranòfon
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van een gespannen vel

meme /ˈme:mə/ n
mem

men indefinitePronoun
hom
iemand, maar niemand in het bijzonder

mendelevium /ˌmɛndeˈleviʏm/ n
mendelevi

meneer /məˈneːr/ /məˈnɪːr/ n
cavaller
een formele manier om een man aan te spreken

menen /menə(n)/ v
voler dir
overgankelijk de bedoeling hebben
creure
denken, een mening toegedaan zijn

mengen v
mesclar
overgankelijk het homogeniseren van twee of meer zaken

mengsel n
barreja

menhir n
menhir
(geschiedenis) grote prehistorische stenen zuil uit Bretagne

mening /ˈmeːnɪŋ/ n
opinió
oordeel, opinie

meningsverschil n
desacord
het hebben van een andere opinie over iets

meniscus n
menisc

menopauze n
menopausa
(medisch) levensfase waarin vrouwen niet langer menstrueren

menora /məno'ra/ n
menorà
(Jiddisch-Hebreeuws) kandelaar voor de viering van Chanoeka, met acht armen plus een extra arm, sjamasj, voor het licht waarmee de andere worden aangestoken

mens n
humà home
de (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt

menselijk adj
humà
zoals de mens

mensenhaai n
tauró blanc
(kraakbeenvissen) de bekendste en de meest gevreesde haai, Carcharodon carcharias

menstruatie n
menstruació
(biologie) maandelijkse bloeding bij vrouwen en geslachtsrijpe meisjes

mentaliteit /ˌmɛn.taː.liˈtɛit/ n
mentalitat

menthol n
mentol
(scheikunde) vluchtige olie die een belangrijk bestanddeel is van pepermuntolie, een organische verbinding met een sterke muntgeur

mentor n
mentor

menu n
menú

menuet n
minuet
(dans) statige Franse hofdans in 3/4 maat vooral populair in de 17de en 18de eeuw

merel /meːrəl/ /ˈmɪːrəɫ/ n
merla tord negre
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters

meren v
amarrar

merg n
medul·la moll
(anatomie) het zachte weefsel in de kern van een bot
(plantkunde) het parenchymatische binnenste gedeelte van de plantenstengel of wortel

meritocratie n
meritocràcia

merk /ˈmɛrk/ n
marca
(handel) een symbool of naam voor producten van een bepaalde producent of handelsonderneming

meroniem n
merònim
(taalkunde) een term die een deel van iets anders weergeeft

merrie /ˈmɛri/ n
cavall egua
(dierkunde) (paardrijden) een vrouwelijk paard

mes /mɛs/ n
ganivet coltell cotell
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden

meson n
mesó
(natuurkunde) een elementair deeltje dat uit een quark en een antiquark bestaat

mest n
fem adob
uitwerpselen van sommige dieren waarmee men land vruchtbaar maakt

mestkever /ˈmɛstkevər/ n
escarabat piloter
(kevers) een donkergekleurde kever uit een informele groep van kevers die mest eten als larve of imago, er zijn zo'n 5000 soorten. De in Nederland en België bekendere soorten komen uit de familie Geotrupidae . Er zijn ook enkele onderfamilies (Scarabaeinae en Aphodiinae) uit de familie bladsprietkevers (Scarabaeidae) die als mestkever of pillendraaier worden aangeduid

met /mɛd/ /mɛt/ preposition
amb

metaal n
metall
ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden

metaaldetector n
cercametalls
instrument om metalen voorwerpen op te sporen

metabolisme n
metabolisme
(biologie) (medisch) het geheel van de biochemische processen op celniveau

metafoor /me.ta.ˈfɔːr/ /mæː.ta.ˈfoːr/ n
metàfora
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis

metafysica n
metafísica
de wijsgerige leer die niet de werkelijkheid onderzoekt zoals ze ons gegeven wordt uit zintuiglijke ervaring, maar op zoek gaat naar het wezen van die werkelijkheid en wat haar constitueert

metafysisch /ˌmetaˈfizis/ adj
metafísic
bovennatuurlijk, (nog) niet met de gangbare wetenschap te verklaren

metallurgie n
metallúrgia

metamorfose n
metamorfosi

metataal n
metallenguatge
(taalkunde) taal met behulp waarvan dezelfde of een andere taal wordt beschreven

meten v
mesurar
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde

meteoor n
meteor
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet

meteorologie /meteˌjoroloˈɣi/ n
meteorologia
(wetenschap) de studie van het weer en het klimaat

meter n
metre
m (natuurkunde), (eenheid) de SI-basiseenheid van lengte, weergegeven met symbool m

metgezel n
acompanyant

methaan n
metà
(scheikunde) de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH4

methode /meˈtodə/ n
mètode

methodisme n
metodisme
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius

methodologie /ˌmetodoloˈɣi/ /ˌmetodoloˈχi/ n
metodologia

meticuleus adj
meticulós

meting n
mesura

metonymia /mæː.to.ˈny.mi.ja/ n
metonímia

metonymie /mæː.to.ny.ˈmiː/ n
metonímia

metriek adj
mètric

metro n
metro
(verkeer) ondergronds openbaar vervoer, meestal per trein of tram

metrologie /ˌmetroloˈɣi/ n
metrologia
(wetenschap) de studie van het meten

metronoom n
metrònom

metropool n
metròpoli
wereldstad

metselaar n
paleta
(beroep) een bouwvakker gespecialiseerd in metselen

metselen /ˈmɛtsəˌlə(n)/ v
construir
overgankelijk, (bouwkunde) losse stenen met voegspecie samenvoegen om zo een muur te bouwen

meubel n
moble
een gebruiksvoorwerp dat behoort tot de inrichting van een kamer, zoals een bank, stoel, tafel, kast, bed e.d.

meubelmaker n
ebenista
(beroep) een vakman die beroepsmatig meubels vervaardigt

mevrouw n
senyora
formele manier om een vrouw aan te spreken

mezoeza /mə'zuza/ n
mezuzà
(Jiddisch-Hebreeuws) kokertje aan deurpost met teksten uit het Bijbelboek Deuteronomium, om te herinneren aan de geboden

miauw interjection
mèu
het geluid van een kat

miauwen v
miolar
inergatief (dierengeluid) het kenmerkende jankende geluid van een kat voortbrengen

micel n
micel·la

micro-organisme /ˈmiːkroʔɔrɣaːnɪzmə/ /ˈmiːkroʔɔrʝaːnɪzmə/ n
microorganisme
(biologie) meestal eencellig wezen, dat niet met het blote oog zichtbaar is

microbe n
microbi
(biologie) levend micro-organisme; een eencellig organisme

microbiologie n
microbiologia
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen

microbiologisch /ˌmɪkrobɪoˈloɣɪs/ adj
microbiològic
(medisch) met betrekking tot de microbiologie

microgram n
microgram
(natuurkunde), (eenheid) een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg

micrometer n
micròmetre
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm

microprocessor n
microprocessador
(informatica) geïntegreerde schakeling die de hele CVE van een computer bevat op één enkele chip

microscoop /mɪkroˈskoːp/ n
microscopi
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden

microscopisch adj
microscòpic
zeer klein, voor het blote oog onzichtbaar, alleen door een microscoop waarneembaar

middag n
migdia
(tijdrekening) het midden van de dag, 12.00
(tijdrekening) (in Nederland) het gedeelte van de dag tussen 12.00 en 18.00 uur; namiddag

middageten n
dinar
(voeding) een maaltijd die tussen de ochtend en de middag genuttigd wordt

middel /ˈmɪdəɫ/ n
mitjà
iets met behulp waarvan een doel bereikt kan worden

middeleeuwen /ˈmɪdəɫe:wə(n)/ n
edat mitjana
(geschiedenis) de periode tussen ongeveer 300 n.Chr. tot 1500 n.Chr.

middeleeuws /ˈmɪdəɫɪ:ws/ adj
medieval
gerelateerd aan de middeleeuwen

middelgebergte n
mitja muntanya
(aardrijkskunde) gebergte met bergtoppen tussen de 500 en 1500 meter hoog

middellijn n
diàmetre
(wiskunde) een rechte lijn, getrokken door twee punten en het middelpunt van een cirkel

middelmatig /ˌmɪdəɫˈmatəx/ adj
mediocre
niet in positieve zin opvallen

middelpunt n
centre
(wiskunde) van een cirkel of bol is het punt dat tot alle punten op de omtrek dezelfde afstand heeft

middelvinger n
dit del mig dit mitger
(anatomie) de derde vinger, gelegen tussen de ringvinger en de wijsvinger

midden /'mɪdə(n)/ n
mig
het centrale deel of het punt halverwege uitersten

middenoor n
orella mitjana

middenrif n
diafragma
(biologie), (anatomie) spier- en peesachtig tussenschot tussen borstholte en buikholte

middernacht /ˌmɪdərˈnɑxt/ /ˌmɪdərˈnɑχt/ n
mitjanit
(tijdrekening) het midden van de nacht, twaalf uur 's nachts

middernachtzon n
sol de mitjanit

miegen v
pixar
inergatief (spreektaal) via de blaas als vloeistof lozen van lichamelijke afvalstoffen

mier /mir/ n
formiga
(vliesvleugeligen) Formicidae een kruipend, in grote kolonies levend omnivoor insect

mierenegel n
equidna

miereneter n
ós formiguer
(dierkunde) benaming voor tandloze zoogdieren uit de onderorde Vermilingua , formicivoor die mieren vangt met lange kleverige tong

mierikswortel n
rave rusticà
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt (wikidata: mierikswortel )

mietje n
marieta
dim. tant. (pejoratief) doetje, slapjanus, kleinzielig, kleinzerig persoon

migraine n
migranya
(medisch) schele hoofdpijn

mij abbreviation
em

mijden v
evitar
overgankelijk ontwijken, trachten niet in aanraking te komen met iets of iemand

mijl /mɛi̯l/ abbreviation
llegua

mijlpaal n
fita
een paal die op elke mijl staat

mijn /mɛi̯n/ n
mina
een plaats waar delfstoffen gewonnen worden, onderaards of in een open groeve

mijn /mɛi̯n/ possessivePronoun
meu
van de eerste persoon enkelvoud

mijnbouw n
mineria
(mijnbouw) het bedrijven van winning van delfstoffen

mijngas n
grisú
brandbaar, giftig, reukloos gas dat in steenkoolmijnen voor kan komen, vooral bestaande uit methaan (CH4)

mijnheer n
senyor
een aanspreektitel voor een man
de heer des huizes

mijnschacht n
pou d'extracció
(mijnbouw)een verticale, meestal cilindervormige toegangsweg tussen het aardoppervlak en plaatsen in de ondergrond waar delfstoffen in vaste vorm worden ontgonnen

mijnwerker n
minaire
(beroep) een persoon die werkzaam is in de mijnbouw

mijt n
àcar
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes

mijter n
mitra
(religie) (hoofddeksel) een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden

milieu /mi.li.ˈjøː/ /mɪɫˈjø/ n
medi ambient
(biologie) de wereldwijde natuurlijke omgeving

militair /ˌmiliˈtæːr/ /ˌmiliˈtɛːr/ adj
militar
met het leger te maken hebbend

militarisme n
militarisme

miljard n
miliard mil milions
het getal 1.000.000.000

miljoen n
milió
het getal 1.000.000
1.000.000 eenheden of exemplaren

miljonair n
milionari
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)

milkshake n
batut de llet
(drinken) een dikke koude drank, een mengsel gemaakt van melk, roomijs en vruchten

millennium n
mil·lenni
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 1000 jaar

millimeter n
mil·límetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm

milliseconde n
mil·lisegon

milt /mɪlt/ n
melsa
(anatomie) een klier in de buikholte die een rol speelt bij het zuiveren en de opslag van bloed

min adv
menys
minus, verminderd met (-)
min of meer: met weinig of met veel; meer of minder

minachting /ˈmɪnɑxtɪŋ/ n
menyspreu
het minderwaardig vinden, het geen gunstige mening hebben over

minder /ˈmɪndər/ indefiniteCardinalNumeral
menys
vergrotende trap onverbogen vorm van weinig

minderheid n
minoria
een groep die binnen een groter geheel in aantal minder dan de helft uitmaakt

minderheidstaal n
llengua minoritària

minderjarig adj
menor
(juridisch) onder de 18 jaar, waardoor de rechten en plichten van een volwassene nog niet gelden

minderwaardigheid n
inferioritat

mineraal /minəˈral/ n
mineral

mineraalwater n
aigua mineral
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven

mineralogie n
mineralogia

minimaal /ˈminimal/ adj
mínim
het kleinst mogelijk

minimalistisch adj
minimalista
tot het uiterst minimale, tot het essentiële teruggebracht; van alle overbodigheid bevrijd

minister n
ministre
(regering) (beroep) een persoon die deelneemt aan de regering van een land

minister-president n
primer ministre
(beroep) (regering) de minister die het kabinet aanvoert

minuut n
minut
(tijdrekening), (eenheid) eenheid van tijd
eenheid voor hoeken

mis n
missa
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd

misandrie n
misàndria
een ziekelijke afkeer van mannen

misbruik /'mɪsbrʌʏk/ n
abús

misbruiken /mɪzˈbrœykən/ /mɪzˈbrœːkən/ v
abusar
overgankelijk op een slechte wijze, d.w.z. overdadig gebruik maken van iets (drank, drugs, toegewezen privileges, e.d.)
overgankelijk op laakbare wijze van iets (macht, naamgeving, positie, e.d.) gebruik maken voor een doel waarvoor het niet bedoeld is

misdaad n
delicte
(juridisch) (België) zwaarste categorie van bestrafte handelingen in het Wetboek van Strafrecht

misdienaar n
escolanet
iemand die de priester helpt tijdens het opdragen van de mis

misdrijf n
crim
een misdaad of delict

misgenderen /mɪzˈdʒɛndərən/ v
malgeneritzar
(lhbt) verwijzen naar een persoon met woorden die het verkeerde gender uitdrukken

mishandelen /mɪsˈhɑndələn/ v
maltractar
overgankelijk iemand slecht behandelen en pijn doen of verwonden

misleiden v
desencaminar
overgankelijk iemand ~ iemand in de waan van iets brengen

mislukking n
fracàs
iets dat niet goed is gegaan

mispel n
nespla
(fruit) vrucht van de mispelboom, Mespilus germanica

misschien adv
potser
duidt aan dat er een bepaalde kans bestaat dat de uitspraak waar is

misselijkheid n
nàusea

missen /ˈmɪsə(n)/ v
enyorar
overgankelijk niet raken, niet treffen
overgankelijk de afwezigheid voelen van, en bijgevolg tegelijk verlangen naar

missie n
missió
(militair) een doeleind dat verwezenlijkt dient te worden

mist /mɪst/ n
boira
(meteorologie) laaghangende bewolking die het zicht belemmert

mistella n
mistela
(drinken) mengsel van niet of maar gedeeltelijk gegist druivensap, alcohol en soms ook suikerDit wordt vaak gebruikt als toevoeging om wijnen te versterken; het moet een volle, maar zoetere smaak bij een hoger alcoholpercentage opleveren dan bij gewone gisting mogelijk is.

mistig adj
boirós
met mist, met beperkt zicht door mist

misverstand /ˈmɪsfərstɑnt/ n
confusió
het verkeerd begrijpen van elkaars bedoelingen

miswijn n
vi de missa
(drinken) wijn die gebruikt wordt in de misdiensten van de christelijke kerken

mitochondrium /ˌmito'xɔndriɵm/ n
mitocondri
(biologie) een organel dat energie voor een cel beschikbaar maakt

mitose /miˈtozə/ n
mitosi
(medisch) (biologie) gewone celdeling

mobiel /mo'bil/ adj
mòbil
zich met gemak kunnen verplaatsen

mobieltje /moˈbilcə/ n
telèfon mòbil
een gsm, een draagbare telefoon

mobilisatie n
mobilització

mobiliteit n
mobilitat
beweeglijkheid, bewegelijkheid

modder /ˈmɔdər/ n
fang
mengsel van aarde, vuil en water

mode /ˈmodə/ n
moda

model n
maqueta

modelleren v
modelar
op schaal navormen

modelvliegtuig n
aeromodel
(luchtvaart) een op schaal nagebouwd vliegtuig dat vaak op afstand bestuurd kan worden en kan vliegen

modern /moˈdɛrn/ adj
modern
van deze tijd, volgens de laatste mode

moderniseren /mo.dɛr.ni.ˈzɪː.rə(n)/ /mo.dɛr.nɪ.ˈzeː.rə(n)/ v
modernitzar
overgankelijk modern maken

moderniteit n
modernitat

modificeren v
modificar

moe /muː/ adj
cansat
geneigd tot rusten of slapen, afgemat

moed /mud/ /mut/ n
coratge
dapperheid, lef, branie

moeder n
mare
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf

moederbord n
placa mare

moederkoek /ˈmudər.kuk/ n
colga
(anatomie) orgaan bestaande uit baarmoederslijmvlies en embryoblaasje dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen, zuurstof en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind

moederlijk adj
maternal
met de liefde en zorg van een moeder

moederschap n
maternitat
het fungeren als moeder

moedertaal n
llengua materna

moedig /ˈmuːdəx/ /ˈmuːdəç/ adj
valent
geen angst voor gevaar tonend

moeflon n
mufló
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons

moeilijk /mu<sup>ɪ</sup>lɛ<sup>ɪ</sup>k/ adj
difícil
niet gemakkelijk, waar moeite, geduld en inspanning voor vereist is

moeilijkheid n
dificultat
iets dat moeilijk of lastig is

moeite /ˈmuitə/ n
esforç
een grote inspanning

moeiteloos adj
barat
geen moeite kostend; zonder inspaning

moer n
femella
(biologie) vrouwelijk wezen, zoals de moederstam van een gist of plant of een vrouwelijk konijn, haas of fret
(imkerij), (dierkunde) koningin van een bijenvolk
versterkend voorvoegsel om het meest oorspronkelijke of voornaamste exemplaar aan te geven
aiguamoll
(verouderd) drassig land, vooral gebruikt voor natte veengebieden

moeras n
aiguamoll

moerbei n
morera

moesson n
monsó
(meteorologie) de regentijd in tropische gebieden met een droge tijd en een regentijd

moeten v
haver de
modaal werkwoord: gedwongen zijn

mogelijk adj
possible
een keuze om iets te doen

mogelijkheid n
possibilitat
iets wat gedaan kan worden of kan gebeuren,

mogen /'mo.χə(n)/ v
poder
onpersoonlijk toegestaan zijn

moker n
maceta
(gereedschap) een zeer zware hamer met korte steel, die gewoonlijk voor smeed-, hak- en breekwerk gebruikt wordt

mol n
talp
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond
mol
(scheikunde), (eenheid) mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12

molecule /moləˈkyɫ/ n
molècula
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit

molecuul /moləˈkyɫ/ n
molècula
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen

molen n
molí
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines

molenaar /ˈmolənar/ n
moliner
(beroep) iemand die het werken in een molen als beroep heeft

molensteen n
mola
een ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen van granen en andere producten, zoals boekweit, erwten en bonen, lijnkoeken en eikenschors

mollig adj
grassonet
een beetje dik, 'volslank', rondvormig

molotovcocktail n
còctel Molotov
met brandbare stof gevulde glazen fles die via een lont of lap stof wordt ontstoken

molybdeen n
molibdèn molibdè
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal

moment n
moment
zeer korte tijd

monarch n
monarca

monarchie n
monarquia
(regering)(adel) is van origine een regeringsvorm waarbij alle macht bij één persoon berust

mond n
boca
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt

mond-en-klauwzeer abbreviation
febre aftosa
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft

mondharmonica n
harmònica
(muziekinstrument) instrument met doorslaande tongen dat met de mond bespeeld wordt

mondharp n
arpa de boca
(muziek) een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden

monding /ˈmɔndɪŋ/ n
desembocadura
plaats waar een rivier uitkomt in zee of meer

mondstuk n
embocadura
(muziek) dat deel van een blaasinstrument dat in de mond genomen wordt of aan de lippen gezet

mondwater /ˈmɔntwatər/ n
glopeig bucal
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan

monnik n
monjo
(religie) man die uit religieuze overwegingen teruggetrokken leeft, voornamelijk in een klooster

monnikskap n
acònit
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen

monocultuur /ˈmonokʏɫˌtyːr/ n
monoconreu
(landbouw) landbouw met één gespecialiseerd gewas
(sociologie) eenzijdige samenstelling van mensen, producten of diensten binnen een samenleving

monogram n
monograma
een figuur waarin de initialen van een naam op kunstzinnige wijze zijn verweven

monoliet n
monòlit

monolithisch adj
monolític
(figuurlijk) van iets dat het kolossaal groot is en uit één massief brok bestaat, één geheel vormend, geïntegreerd, homogeen

monoloog /ˌmonoˈlox/ n
monòleg
een gesprek gevoerd door één persoon, meestal op toneel

monopolie n
monopoli
(economie) het geheel beheersen van een markt door een enkele leverancier

monotherapie n
monoteràpia
(medisch) een behandeling met één geneesmiddel

monotheïsme n
monoteisme

monster n
monstre
schrikwekkend wezen

monument n
monument
een groot gedenkteken

monumentaal adj
monumental
zeer groot en indrukwekkend

mooi /moːj/ adj
bonic
prettig in voorkomen, aangenaam om naar te kijken.

moord /ˈmoːrd/ /ˈmoːrt/ /ˈmʊːrt/ n
assassinat
(pejoratief) handeling met het doel en het gevolg dat iemand dood gaat

moorden v
assassinar
inergatief het plegen van meestal meerdere moorden

moordenaar /mordənar/ n
assassí
iemand die een moord gepleegd heeft

mop n
acudit
anekdote met een verrassend en komisch slot

moraal /moˈral/ n
moral

moreel /moˈrel/ adj
moral

morfeem n
morfema
(taalkunde) de kleinst mogelijke morfosyntactische eenheid in een taal

morfine n
morfina
(scheikunde), (medisch) C17H19NO3 een alkaloïde dat het werkzame bestanddeel van opium is

morfologie /ˌmɔr.fo.lo.ˈɣi/ /ˌmɔr.fo.lo.ˈχi/ n
morfologia
(geologie) de wetenschap die de vorm van de oppervlakte van de aarde bestudeert

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ adv
demà
(tijdrekening) de eerstvolgende dag na vandaag

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ n
matí
(tijdrekening) het eerste deel van de dag, na de nacht en vóór de middag

mormoons adj
mormó
(religie) behorend tot, passend bij de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen

morsecode n
codi Morse
(telecommunicatie) weergave van letters, leestekens en cijfers door afgesproken patronen van korte en lange signalen met tussenpozen (combinaties van punten en strepen)

morsen /'mɔrsə(n)/ v
vessar
overgankelijk materiaal daar laten belanden waar niet thuis hoort

mortaliteit n
mortalitat
(medisch) sterftecijfer

mortier n
morter
(gereedschap) een kom waarin met een stamper allerlei stoffen fijn gestampt of fijngewreven worden
(militair) een kort kanon met een fors kaliber

mos n
molsa

moscovium n
moscovi
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Mc en het atoomnummer 115

moseik n
roure cerris
Quercus cerris of Turkse eik is een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae )

moskee n
mesquita
(religie) gebedshuis van moslims

mossel n
musclo
(tweekleppigen) (voeding) Mytilus edulis , een eetbaar tweekleppig schelpdier

mossig adj
molsut
met mos bedekt

most n
most
gistend vruchtensap, meestal van druiven

mosterd n
mostassa
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)

mosterdzaad n
grans de mostassa
(plantkunde) (voeding) de zaadjes van de mosterdplant

mot n
arna
(dierkunde) vlinderachtig insect

motie n
moció

motief n
motiu
de reden om iets te doen
een zich herhalend patroon (ook (muziek))
onderwerp dat in een verhaal etc. wordt uitgediept, leidmotief

motivatie n
motivació

motor /'mo.tɔr n
motor
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft

motorboot n
llanxa motora
(scheepvaart) een klein tot middelgroot bootje dat voortbewogen wordt door middel van een motor

motorfiets n
moto

motregen n
plovisqueig
(meteorologie) lichte neerslag in de vorm van heel kleine druppeltjes water

mountainbike n
bicicleta de muntanya

mout n
malt
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.

mouw n
mànega màniga
dat deel van een kledingstuk dat de armen omvat

mozaïek n
mosaic

muesli /ˈmysli/ /ˈmyə̯zli/ n
musli
(voeding) eten gemaakt van graanvlokken, zuivel, fruit en noten

muf /mɵf/ adj
passat
onaangenaam en bedorven ruikend

mug /mʏx/ n
mosquit
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit

muggenzifterig adj
llepafils
al te zeurderig en precies

muil n
boca

muildier n
mul matxo
(dierkunde) een kruising van een ezelhengst en een paardenmerrie

muilkorf n
morrió
een leren of metalen korf die voor de bek van een dier gespannen wordt om bijten onmogelijk te maken

muis /mœʏ̯s/ /mœːs/ n
ratolí
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen

muismat /ˈmœʏsmɑt/ /ˈmœːsmɑt/ n
estoreta del ratolí
een onderlegger voor een computermuis

muiten v
amotinar
inergatief het in opstand komen tegen wettige autoriteit (specifiek voor militairen of bemanningen van schepen)

muiter n
amotinada
(scheepvaart) (militair) (persoon) opstandeling die het bevoegd gezag omverwerpt en zelf de leiding neemt met name in de scheepvaart en in het leger

muiterij n
motí

multidisciplinair /ˈmʏltidɪsɪpliˌnɛ:r/ adj
multidisciplinari
betrekking hebbend op meerdere disciplines

multinational n
multinacional

multiplex n
contraplacat
composietplaat die bestaat uit meer dan 3 gelijmde laagjes hout

mummie n
mòmia
het door uitdroging en/of balsemen geconserveerde lichaam van een overleden mens of dier

mummificeren v
momificar
van een overledene een mummie maken

mungboon n
mongeta mung
(plantkunde) kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie (wikidata: mungboon )

munitie /mʏˈnitsi/ mʏˈnisi// n
munició
schietbenodigdheden

munt /mʏnt/ n
menta
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht (wikidata: munt )

muntkunde n
numismàtica

mus n
pardal
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen

museum /myˈzeʏm/ n
museu
een gebouw waarin voorwerpen van culturele waarde tentoongesteld worden

musicoloog n
musicòleg
(muziek) (beroep) kenner van muziek; iemand die muziek bestudeert

musicus n
músic
(muziek), (beroep) iemand die muziek maakt en ten gehore brengt

muskus /'mɵskɵs/ n
almesc
de geurstof uitgescheiden door de geurklieren van bepaalde zoogdieren

muskusos n
bou mesquer
(evenhoevigen) Ovibos moschatus , onderfamilie bokken) is een plomp hoefdier met grote kop en brede snuit

muskusrat n
rata mesquera
(knaagdieren) Ondatra zibethicus , een soort waterrat

mutatie n
mutació
(medisch), (biologie) een sprongsgewijze erfelijke verandering, sprongmutatie

mutisme n
mutisme
(medisch) onvermogen om te spreken

muur /myːr/ n
paret embà
(bouwkunde) verticale vlakke constructie van metselwerk

muurschildering n
mural

muze n
musa

muziek /my'zik/ n
música
(kunst) door mensen geordend akoestisch fenomeen binnen een afgebakend tijdsinterval

muziekinstrument /myˈzikˌɪnstrymɛnt/ n
instrument musical instrument de música
(muziek) instrument om muziek mee te spelen

muziekschool n
escola de música
(muziek), (onderwijs) een school waar men muziek leert maken

muziekwetenschap n
musicologia
(wetenschap) het bestuderen van de muziek in al haar vormen

muzikant n
músic
(muziek), (beroep) iemand die muziek maakt

mycologie /ˌmikoloˈɣi/ n
micologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het bestuderen van schimmels

mycologisch /ˌmikoˈloɣis/ adj
micològic
met betrekking tot (de leer van de) schimmels

mycose /miˈkozə/ n
micosi
(medisch) een door een schimmel veroorzaakte ziekte

myopie n
miopia
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt

myriade n
miríada
een grote groep mensen, een ontelbare menigte

mysterie /miˈstɪːri/ n
misteri

mysterieus adj
misteriós

mythe /ˈmitə/ n
mite

mythisch adj
mític

mythologie /mi.tɔ.lɔ.ɣi/ n
mitologia

na preposition
després de darrera de
1. in tijd volgend op

naadloos /'natlos/ adj
inconsútil
zonder merkbare overgang; zonder naad aan elkaar bevestigd

naaf /naf/ n
boixa
centrale as of middenstuk van een wiel of rad

naafversnelling n
canvi intern

naaien /ˈnaːi̯ə(n)/ v
cosir
overgankelijk het met behulp van naald en draad maken of herstellen van textiel (bijv. kleding)

naaimachine n
màquina de cosir

naaister n
modista
(beroep) een vrouw die naaiwerk verricht

naakt /naːkt/ adj
nu
zonder beharing of andere fysieke bescherming van de huid, ontkleed

naaktheid n
nuesa
het naakt zijn

naaktslak n
llimac

naald /nald/ /naɫt/ n
agulla
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer

naaldboom n
conífera

naam /nam/ n
nom
kort stukje tekst dat een persoon, instelling of object kan benoemen
reputació nom
bekendheid, reputatie

naamdag n
dia onomàstic
een dag waarop een heilige wordt herdacht

naamgenoot n
homònim
iets of iemand met dezelfde naam

naamwoord /namwort/ n
substantiu
(grammatica) een woord dat een persoon of zaak noemt, bepaalt of aanduidt

naar /naːr/ adv
cap a
prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord

naast /nast/ preposition
al costat
aan de zijkant van

naastenliefde n
caritat
liefde jegens de medemens

nabijheid n
proximitat

nabootsen /'na.bo.tsə(n)/ v
imitar
overgankelijk nadoen, imiteren

nacht /nɑx/ /nɑxt/ /nɑχt/ n
nit
(tijdrekening) de tijd tussen zonsondergang en zonsopkomst

nachtclub n
club nocturn
een uitgaansgelegenheid voor volwassenen, vaak met erotisch vermaak

nachtdienst n
torn de nit
het verrichten van nachtelijke werkzaamheden volgens een diensrooster

nachtegaal /ˈnɑxtəˌɣal/ n
rossinyol
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos

nachthemd n
camisa de dormir

nachtkastje n
tauleta de nit

nachtmerrie n
malson
een zeer angstige droom, angstdroom
een schrikbeeld

nachtschade n
morella
(bloemplanten) een geslacht Solanum van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae ) met veelal kruidachtige, klimmende planten

nachtvlinder n
arna
(vlinders) vlinder die 's nachts actief is

nachtzwaluw n
enganyapastors

nadat /na'dɑt conjunction
acabat que

nadeel n
desavantatge
ongunstige eigenschap

nadir n
nadir
(astronomie) denkbeeldig punt aan de sterrenhemel loodrecht onder de waarnemer

nadruk /'nadrɵk/ n
èmfasi
een bijzondere aandacht die besteed wordt

nageboorte /ˈnaː.ɣəˌbor.tə/ n
secundines
(anatomie) de moederkoek, navelstreng en vliezen die het lichaam van de moeder verlaten nadat de baby is geboren

nagedachtenis n
memòria

nagel n
ungla
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten
clau ungla
(techniek) spijker [1] (meestal met een kleine kop)

nagellak n
esmalt d'ungles
(cosmetica) vernislak waarmee nagels met of zonder kleur gelakt kunnen worden

nagerecht n
postres darreries

najaar n
tardor
herfst

nakend adj
imminent
in de nabije toekomst gebeurend

namiddag n
horabaixa
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur

nandoe n
nyandú

nanogram n
nanogram

nanometer n
nanòmetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljardste meter of 0,000.001 millimeter, weergegeven met symbool nm

nanoseconde n
nanosegon

naoorlogs adj
postguerra
van na de oorlog (vaak de Tweede Wereldoorlog)

narcis n
narcís

narwal n
narval
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".

nasaal /naˈsal/ adj
nasal
(medisch) met betrekking tot de neus

nasmaak n
deixat
een veranderde smaak van iets dat men al heeft doorgeslikt heeft en in het begin anders smaakte

nat adj
moll
gedrenkt in een vloeistof, meestal water

natie n
nació
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen

natiestaat n
estat nació

nationaal adj
nacional
op een volk met een eigen land betrekking hebbend

nationaalsocialisme n
nacionalsocialisme

nationaliseren v
nacionalitzar

nationalisme n
nacionalisme
voorliefde voor het vaderlandse

nationalist n
nacionalista

natrium n
sodi

natriumwaterstofcarbonaat n
bicarbonat de sodi

naturaliseren v
nacionalitzar

natuur n
natura
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde
(psychologie) de aard van iets of iemand; diens karakter
(verouderd) (seksualiteit) teelvocht; mannelijk zaad en geslachtsorgaan

natuurhoorn n
trompa de caça
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument bestaande uit een lange, rondgebogen buis zonder ventielen, maar met verwisselbare tussenstukken

natuurkunde /naˈtyrkʏndə/ /naˈtyːrkʏndə/ n
física
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

natuurlijk adj
natural
uit de natuur afkomstig

natuurlijk adv
naturalment
vanzelfsprekend.

natuurlijk persoon n
persona física
(juridisch) menselijk wezen van vlees en bloed dat als rechtssubject rechten en plichten kan hebben en rechtshandelingen kan verrichten

natuurramp n
catàstrofe natural
een ongelukkige gebeurtenis die door de natuur veroorzaakt wordt

nauw /nau/ adj
estret
een geringe breedte hebbend

nauwelijks adv
a penes
net, op het nippertje, wel of niet

nauwkeurigheid n
precisió
de mate waarin men zaken tot in de puntjes behandelt

navel /'navəl/ n
melic llombrígol

navelpluis n
borrissol del melic
opeenhoping van vezeltjes in iemands navel

navelstreng /ˈnavəlstrɛŋ/ n
cordó umbilical
(anatomie) snoer dat de vrucht aan de moederkoek verbindt

navigatie n
navegació

nebula n
nebulosa
(astronomie) interstellaire gas- en stofwolken die worden beschouwd als de geboorteplaats van de sterren

necrose n
necrosi
(medisch) de afsterving van weefsel

nectarine n
nectarina
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) (wikidata: nectarine )

nederlaag n
derrota desfeta
het verlies van een strijd

nederzetting n
assentament
een vestiging, een bewoonde plaats

nee /neː/ interjection
no
duidt ontkenning aan, het tegengestelde van ja

neef /nef/ n
nebot cosí
(familie) een zoon van iemands broer of zus; een mannelijke oomzegger
cosí
(familie) een zoon van iemands oom of tante

neen /nen/ interjection
no
(palindroom) nee

neerslag n
precipitació
(meteorologie) hemelwater dat in de vorm van regen, sneeuw, hagel enzovoort uit de lucht valt

neerstorten v
xocar
ergatief het vliegvermogen verliezen en onzacht op de aarde terugvallen

nefrologie n
nefrologia

negatief adj
negatiu
ontkennend, afwijzend

negen /ˈne.ɣə(n)/ /ˈne.χə(n)/ /ˈneɣə(n)/ cardinalNumeral
nou
"9", het getal tussen acht en tien

negende /ˈne.ɣən.də/ /ˈne.χən.də/ ordinalAdjective
novè
nummer negen in een rij

negenendertig cardinalNumeral
trenta-nou
"39", het getal tussen achtendertig en veertig, dertig plus negen

negenennegentig cardinalNumeral
noranta-nou
"99", het getal tussen achtennegentig en honderd, negentig plus negen

negenentachtig cardinalNumeral
huitanta-nou
"89", het getal tussen achtentachtig en negentig, tachtig plus negen

negenentwintig cardinalNumeral
vint-i-nou
"29", het getal tussen achtentwintig en dertig, twintig plus negen

negenenveertig cardinalNumeral
quaranta-nou
"49", het getal tussen achtenveertig en vijftig, veertig plus negen of zeven maal zeven

negenenvijftig cardinalNumeral
cinquanta-nou
"59", het getal tussen achtenvijftig en zestig, vijftig plus negen

negenenzestig cardinalNumeral
seixanta-nou
"69", het getal tussen achtenzestig en zeventig, zestig plus negen

negenenzeventig /ˈneɣənənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-nou
"79", het getal tussen achtenzeventig en tachtig, zeventig plus negen

negenhonderd /ˈne.ɣə(n).ˌhɔn.dərd/ /ˈne.ɣə(n).ˌɦɔn.dərt/ /ˈne.χə(n).ˌɦɔn.dərt/ cardinalNumeral
nou cents nou-cents
"900", het getal tussen achthonderdnegenennegentig en negenhonderdeen, negen maal honderd

negentien cardinalNumeral
dinou
"19", het getal tussen achttien en twintig, tien plus negen

negentiende ordinalAdjective
dinovè

negentig /ˈne.ɣə(n).təx/ /ˈne.ɣə(n).tɪx/ /ˈne.χə(n).təχ/ cardinalNumeral
noranta
"90", het getal tussen negenentachtig en eenennegentig, negen maal tien

negentigste ordinalAdjective
nonagèsim

negeren v
ignorar
overgankelijk doen alsof iemand of iets niet bestaat.

nek /nɛk/ n
nuca clatell
(anatomie) achterste gedeelte van de hals

nemen /ˈne.mə(n)/ v
agafar
(palindroom) overgankelijk iets vastpakken met de handen

neoclassicisme n
neoclassicisme
(kunst) kunststroming die opkwam aan het eind van de 18e eeuw, waarin opnieuw de vermeende puurheid van de "klassieke" kunst en cultuur van het oude Griekenland en het oude Rome.werd nagestreefd

neodymium n
neodimi

neolithicum /nejoˈlitikʏm/ n
neolític

neologisme /ˌne.jo.lo.ˈχɪs.mə/ /ˌne.jo.loː.ˈɣɪz.mə/ n
neologisme
een woord dat nieuw is of nieuw gevormd is

neon n
neó
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas

nepotisme /nepo'tɨzmə/ n
nepotisme
onrechtmatige begunstiging van verwanten of vriendjes bij het vergeven van posten

neptunium n
neptuni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide

nergens adv
enlloc

nerts n
visó
(roofdieren) benaming voor bepaalde pelsdieren uit de familie der marterachtigen (Mustelidae )
pels van een nerts

nerveus adj
nerviós
lijdend aan gespannen zenuwen

nest /nɛst/ n
niu llar
(dierkunde) de verblijf- en broedplaats van bepaalde diersoorten zoals vogels

net n
xarxa
een geheel van fijne draden vaak gebruikt om dieren te vangen

netbal n
netbol
sport die veel lijkt op korfbal en basketbal

netel n
ortiga
(plantkunde) plant met gekartelde, harige blaadjes die soms een brandend gevoel veroorzaken

netjes /ˈnɛcəs/ adj
endreçat
tot netheid geneigd

netjes /ˈnɛcəs/ adv
endreçat
op een nette manier

netmaag n
reticle
(zoötomie) tweede van de vier magen van herkauwers

netto adv
net

netwerk n
xarxa

neuken v
follar
overgankelijk (dysfemisme) (seksualiteit) geslachtsgemeenschap hebben met

neuraal adj
neural
(medisch) met betrekking tot de zenuwen

neuritis n
neuritis
(medisch) zenuwontsteking

neurobiologie n
neurobiologia
(biologie) de studie van alles wat met de ontwikkeling en werking van zenuwstelsels te maken heeft

neurochemie n
neuroquímica
(neurologie), (scheikunde) de chemische processen in zenuwstelsels

neurochirurg n
neurocirurgià
(beroep) chirurg die gespecialiseerd is in de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de hersenen, hersenstam, ruggemerg, en perifere zenuwen

neurohypofyse /ˈnøːroˌhipoˌfizə/ /ˈnʏːroˌhipoˌfizə/ n
neurohipòfisi
het neurale deel van de hypofyse, vanwaar bepaalde hormonen geproduceerd in de hypothalamus afgegeven worden

neurologie n
neurologia
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft

neurologisch adj
neurològic
(medisch) met betrekking tot de zenuwen

neuroloog n
neuròleg

neuromusculair adj
neuromuscular
(medisch) met betrekking tot zenuwen en spieren

neuron n
neurona
(biologie) zenuwcel met haar neuriet en dendrieten, behorend tot de belangrijkste elementen van het zenuwstelsel

neuropathie n
neuropatia
(medisch) het niet goed functioneren van een of meer zenuwen

neuropsychologie n
neuropsicologia

neurotisch adj
neuròtic
(medisch) met betrekking tot een ziekelijke houding

neurotransmitter /ˈnøːrotransˌmɪtər/ /ˈnøːrotrɑnsˌmɪtər/ /ˈnʏːrotrɑnsˌmɪtər/ n
neurotransmissor
(biochemie) een chemische stof die fungeert als overbrenger van de zenuwprikkel

neus /nøʏs/ /nøːs/ n
nas
(anatomie) orgaan dat gebruikt wordt bij de ademhaling en om te ruiken

neusbeer n
coatí
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Nasua nasua , dat in Midden- en Zuid-Amerika leeft

neusgat n
nariu

neusholte n
cavitat nasal
(anatomie) het eerste stuk van het luchtwegstelsel waar de ingeademde lucht doorheen gaat

neushoorn n
rinoceront
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop

neusschelp n
conca nasal
(anatomie) een van de drie schelpvormige uitstulpingen aan beide zijden van de neusholte

neutraal /nøˈtral/ adj
neutral
geen partij kiezend in een conflict, afzijdig, onpartijdig

neutraliteit n
neutralitat
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil

neutrino n
neutrí

neutron n
neutró

nevel n
boira
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht

nicht n
neboda cosina
(informeel) mannelijke homoseksueel, met de bijbetekenis dat die zich verwijfd gedraagt

nicotine n
nicotina

niemand /nimɑnt/ indefinitePronoun
ningú
geen enkel persoon

nier n
ronyó
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine

niersteen n
càlcul renal
een samengroeisel in het nierbekken dat meestal uit urinezuur en urinezure zouten bestaat

niervet n
sèu
(kookkunst) glibberige stof, gewonnen uit het weefsel rond de beide organen die bij zoogdieren het bloed zuiveren

nieskruid n
el·lèbor
(bloemplanten) een geslacht Helleborus dat volgens verschillende auteurs 15 tot 22 soorten omvat. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger ), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ), de lenteroos (Helleborus orientalis ) en de wrangwortel (Helleborus viridis )

niet adv
no
ontkenning, tegenovergestelde van 'wel'

nietapparaat n
engrapadora
een apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houden

nietmachine n
engrapadora
apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houdenNietmachines worden gebruikt in kantoren en scholen en zijn meestal gemaakt van metaal met een gedeeltelijke omhulling van kunststof die vaak in verschillende kleuren verkrijgbaar is.

niets indefinitePronoun
res
geen enkel ding, geen enkele zaak

niettegenstaande postposition
no obstant

niettemin adv
nogensmenys

nieuw /niβ̞/ /nyʊ̯/ adj
nou nova
recentelijk gemaakt
in originele staat, nog niet eerder gebruikt
nou
recentelijk ontdekt
huidige
onderscheidt nieuwere namen van oudere
vreemd, onbekend
recentelijk aangekomen of opgedoken

nieuwe maan n
lluna nova
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde

nieuws /niu̯s/ n
notícies
(maatschappij) actuele ontwikkelingen die van algemeen belang worden geacht
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek

nieuwsgierig /ˈniu̯sˌɣirəx/ adj
curiós curiosa
verlangend om iets te weten of waar te nemen

nieuwsgierigheid /niu'sxirəxɛit/ n
curiositat
het verlangen naar kennis

niezen v
esternudar
inergatief plotselinge, krachtige uitademing om de neus te reinigen van prikkelende stoffen

nihilisme n
nihilisme
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden

nihilist n
nihilista
(filosofie) zelfstandig denker die vindt dat voor werkelijke verbetering dingen die nu waardevol worden gevonden eerst tot niets moet worden teruggebracht en daarom niet buigt voor autoriteit of principe, ook niet als deze autoriteit of dit principe algemeen aanvaard is

nijlpaard n
hipopòtam
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft

nikab n
nicab

nikkel n
níquel
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal

nimf n
nimfa
(mythologie) een Griekse halfgodin en daimon die in de natuur leeft, en vaak gebonden is aan een bepaalde plek of plantensoort, meestal voorgesteld in de gedaante van een aantrekkelijk meisje
(figuurlijk), (persoon) bekoorlijk meisje
(biologie) het juveniele stadium van dieren die een onvolledige gedaanteverwisseling hebben

nimmer /'nɪmər/ adv
mai

niobium /niˈjobijʏm/ n
niobi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal

nirwana n
nirvana
de hoogste staat die door de mens bereikt kan worden, en waardoor heiligheid behaald wordt; toestand van volkomen rust

nis /nɪs/ n
nínxol
een inham in een muur

nitraat n
nitrat
(scheikunde) een zout van salpeterzuur dat het ion NO3− bevat
(scheikunde) een ester van salpeterzuur

nitride n
nitrur
(scheikunde) een verbinding van stikstof waarin dit element in de oxidatietoestand -3 optreedt

niveau n
nivell
rang in een hiërarchie, stadium van ontwikkeling, plaats in een rangschikking van hoog naar laag

nivelleren v
anivellar
overgankelijk gelijk maken, op gelijk niveau brengen

nobelium n
nobeli
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

noch conjunction
ni

nodig /'no.dəx/ adj
necessari
waar behoefte aan is; wat noodzakelijk is

noemen v
anomenar
overgankelijk met een naam aanduiden
overgankelijk vermelden door het uitspreken van de naam

noemer /ˈnumər/ n
denominador
(wiskunde) het getal onder de streep van een breuk

nokkenas n
arbre de lleves
(motortechniek) as voorzien van excentrieken die bij een verbrandingsmotor het openen en sluiten van de kleppen regelt

nomade n
nòmada

nomadisch adj
nòmada
niet gebonden aan een vaste plek

nominatie n
nominació

nominatief n
cas nominatiu
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde

non /nɔn/ n
monja
(religie) inwoonster van een vrouwenklooster

non-binair adj
no-binari

nonius n
peu de rei
(techniek) langs een vaste maatlat verschuifbare hulpmaatlatDe combinatie maakt een nauwkeurige instelling van een bedieningsknop, of de aflezing van een meetinstrument etc. mogelijk. De schaalverdeling van de hulpmaatlat is bijzonder, bijv.: negen delen op de vaste schaal zijn op de hulpschaal verdeeld in tien delen. Elk streepje op de hulpschaal is dan een tiende.

nonkel /ˈnɔŋkəɫ/ n
tiet
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

nonsens n
bajanada bestiesa

nood /not/ n
necessitat
levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is
gebrek, een tekort aan iets
tijdelijk ongemak

noodgeval n
emergència

noodlot n
destí
iets vervelends wat een mens overkomt, waar geen oorzaak voor is en waar niets aan te doen is

noodtoestand n
estat d'emergència

noodzakelijk adj
necessari
erg nodig

nooit /ˈnoːit/ adv
mai
op geen enkel eerder moment

noorden n
nord
(windstreek) een van de windstreek, die op landkaarten overeenkomt met de bovenkant

noot /noːt/ n
nota
(muziek) een schriftteken voor een geluid van zekere tijdsduur en toonhoogte, een muzieknoot

nootmuskaat n
nou moscada
(specerij) gepeld (en gemalen) zaad van de nootmuskaatboom Myristica fragrans

norm n
norma

normaal /nɔrˈmaɫ/ adj
normal
als norm dienend

normalisatie n
normalització
in overeenstemming brengen met een norm, standaardisatie

normaliteit n
normalitat

nosologie n
nosologia
(medisch) de studie van het ontstaan en verloop van ziekten

nostalgie n
nostàlgia

notaris n
notari
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke akten op te maken, te bewaren en uit te geven

notenboom n
noguera
(plantkunde) een boomsoort uit het geslacht Juglans

notenkraker n
trencanous

notulen n
acta
beknopt verslag van een bijeenkomst

november n
novembre
(tijdrekening) elfde maand van het jaar

nu adv
ara
op het huidige tijdstip

nuchter /nɵxtər/ adj
sobri
niet onder de invloed van iets bedwelmends, vooral alcohol

nucleus /nykleʏs/ n
nucli
(biologie) het organel dat de genetische code (DNA) bevat

nudisme n
nudisme
leefstijl waarbij men ongekleed gaat

nul /nɵl/ cardinalNumeral
zero
0, één minder dan één
om de plaats nog voor het eigenlijke begin van een volgorde aan te geven
om een hoeveelheid aan te geven

nulmeridiaan n
meridià zero
de meridiaan die gebruikt wordt in de landmeetkunde als referentie voor het bepalen van de lengte van een punt op de aarde of een ander hemellichaam

numeriek adj
numèric
bestaande uit getallen en cijfers
(wiskunde) methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules
(aleenmaar) betrekking hebbend op aantallen

numismatiek n
numimàtica
de munt- en penningkunde

nummer /ˈnʏmər/ abbreviation
número
1. een aanduiding met een getal

nuttig adj
útil

nylon adj
niló

oase /o'azə/ n
oasi
plek in een woestijn waar water voorhanden is, en vegetatie groeit

ober n
cambrer
(beroep) een bediende in een restaurant of café

obesitas n
obesitat
(medisch) vetzucht

objectief /ɔpjɛkˈtif/ n
objectiu
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt

obsederen v
obsessionar
overgankelijk in buitensporige, ziekelijke en dwangmatige mate boeien

observator n
observador
(beroep) iemand die observeert (waarnemingen doet)

obsessie n
obsessió
(medisch) dwangvoorstelling

obstakel n
obstacle
iets dat de voortgang van iets anders belemmert

obstructie n
obstrucció
(medisch) verstopping

ocarina n
ocarina
(muziekinstrument) een fluit die veelal gemaakt wordt van gebakken klei

occult adj
ocult

oceaan n
oceà
(aardrijkskunde) een zeer grote zee tussen verschillende werelddelen

oceanisch adj
oceànic
betrekking hebbend op de grootste zeeën van de wereld
gelegen in een oceaan
van zeer grote omvang

ocelot n
ocelot
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten

ochtend n
matí
(tijdrekening) deel van de dag tussen 6.00 en 12.00 uur

ochtendmalen v
desdejunar
inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

octaaf n
octava
(muziek) het interval tussen twee tonen, waarvoor geldt dat de frequentie van de tweede toon precies het dubbele, of de helft, is van die van de eerste

octaan n
octà
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C8H18

octant n
octant
(scheepvaart), (verouderd) een hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

octaëder /ɔkta'ʔedər/ n
octàedre
(wiskunde) een regelmatig achtvlak, een ruimtelijke figuur begrensd door acht gelijkzijdige driehoeken

octopus n
pop
(koppotigen) een geslacht Octopus van achtarmige inktvissen uit de familie van Octopodidae

odalisk n
odalisca
een slavin of concubine in de harem van de Turkse sultan

ode n
oda

oecumenisch /ˌø.kyˈme.nis/ adj
ecumènic
(religie) tussen kerken, van meerdere kerkgenootschappen

oedeem n
edema
(medisch) een zwelling ten gevolge van een ophoping van vocht in delen van het lichaam

oefenen v
practicar
overgankelijk proberen zonder fouten uit te voeren, leren door te doen

oefening n
exercici
test om de kennis te peilen

oenologie /ˌenoloˈɣi/ n
enologia
(wetenschap) wetenschap van de wijnbereiding

oeros /ˈuː.rɔs/ n
ur
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde

oesjanka /uˈsʲɑŋka/ n
casquet de pell
(hoofddeksel) traditionele Russische bontmuts met oorflappen

oester /ustər/ n
ostra
(tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp

oestrogeen n
estrogen
(medisch) een vrouwelijk hormoon

oever n
riba
(waterbeheer) een rand van kanaal, rivier of meer

of conjunction
o o bé
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd

offensief n
ofensiva
(militair) een aanvallende actie
(figuurlijk) niet militaire aanval

offer /ɔfər/ n
sacrifici
een gave aan een godheid

offeren v
sacrificar
wijden aan, als offer aanbieden
immolar
doden (van een dier)
compensar estar ben pagada estar ben pagat pagar
betalen (volkstaal)
compensar estar ben pagada estar ben pagat obeir pagar
belasting betalen (volkstaal)

offerte /ɔ'fɛrtə/ n
pressupost
een aanbieding van goederen of diensten tegen een vaste prijs

officieel adj
oficial
erkend door bevoegd gezag

officier n
oficial
(militair) (beroep) iemand die een rang (in het leger) bekleedt die hem of haar het bevel over een zeker aantal ondergeschikten geeft

officieus adj
extraoficial

oftalmologie n
oftalmologia
(medisch) de tak van de medische wetenschap die zich met het oog en het zicht bezig houdt

oganesson n
oganessó
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Og en het atoomnummer 118

ogenblik n
moment
moment, een bepaald tijdstip

ohm n
ohm
(natuurkunde), (eenheid) SI-eenheid van elektrische weerstand, weergegeven met symbool Ω

okapi n
ocapi okapi
(evenhoevigen) Okapia johnstoni , groot zoogdier dat nauw verwant is aan de giraffe en in de tropische regenwouden van centraal Afrika leeft

oker n
ocre
een mineraal dat als gele of oranje kleurstof gebruikt wordt

okra n
ocra

oksel n
aixella axil·la

oktober n
octubre
(tijdrekening) de tiende maand van het jaar

oké interjection
d'acord
goed, in orde

olfactorisch adj
olfactiu
betrekking hebbend op het reukzintuig

olie n
oli
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen

olifant n
elefant
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae

oligarch n
oligarca

oligarchie n
oligarquia

oligomeer n
oligòmer
(scheikunde) een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat

olijf /oˈlɛɪf/ /oˈlɛːf/ n
oliva
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen

olijfboom /o'lɛifbom/ n
olivera
(plantkunde) Olea europaea Olea europaea var. europaea een boom waaraan olijven groeien

olijfolie n
oli d'oliva
(voeding) fijne, spijsolie verkregen door persing uit olijven

oma n
àvia
(familie) moeder van een ouder

omarmen v
abraçar
overgankelijk de armen op om iemand heen slaan als teken van vreugde en vriendschap

ombudsman /ˈɔmbʏdsˌmɑn/ /ˈɔmbʏtsˌmɑn/ n
defensor del poble
(beroep) een ambtenaar die de taak heeft om als onpartijdige instantie klachten van individuele burgers tegen de overheid, instellingen en bedrijven te onderzoeken

omdat /ɔm.'dɑt/ conjunction
perquè
geeft onderschikkend een reden aan

omdraaien /ɔmdrajə(n)/ v
girar
overgankelijk in het tegenovergestelde doen veranderen

omega n
omega

omelet n
truita
(voeding) een gerecht dat bereid wordt door geklutste eieren (eierstruif) te bakken

omgeving n
entorn
de nabijheid
een personenkring waarin iemand zich bevindt

omhelzen v
abraçar
overgankelijk de armen om iets of iemand slaan

omhoog adv
dalt
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord: in opwaartse richting
in opwaartse richting

omkopen /ˈɔmkopə(n)/ v
subornar
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken

omladen v
transbordar
op een andere manier laden; naar een ander vervoermiddel overladen

ommekeer n
canvi radical
iets dat totaal anders is geworden

omroeper n
anunciador

omstander n
babau

omstandigheid n
circumstància
hoe de zaken er voorliggen

omtrek n
circumferència
(wiskunde) de lengte van een gesloten kromme

omweg /ˈɔmʋɛx/ n
marrada
de weg die langer is dan de gewone of kortste verbinding tussen twee plaatsen

omwenteling n
revolució
(politiek) een omverwerping van de heersende orde
overdrachtelijk een grote verandering in de bestaande verhoudingen
(wiskunde) volledige draaiing om een as [2]

on- prefix
in-
toegevoegd aan een naamwoord drukt dit voorvoegsel het tegendeel uit

onafwendbaar adj
inevitable
niet mogelijk om te kunnen veranderen

onager n
onagre

onbegrijpelijk adv
incomprensible
niet of zeer moeilijk te begrijpen, rationeel niet te volgen, onlogisch

onbepaalde wijs n
infinitiu
(grammatica) de onverbogen werkwoordsvorm die naar persoon en getal onvervoegd is, (vooral in Nederland) ook het hele werkwoord genoemd: in woordenboeken is de betekenis van een werkwoord meestal terug te vinden bij zijn onbepaalde wijs

ondanks preposition
malgrat
ook al is het zo dat; hoewel ... toch ...

onder /ˈɔn.dər/ preposition
sota
op een plaats die lager gelegen is dan het aangeduide
binnen een bepaalde groep of categorie

onderarm /ˌɔndərˈɑrṃ/ n
avantbraç
(anatomie) het onderste gedeelte van de arm tussen de elleboog en de hand

onderbreken /ɔndərˈbrekə(n)/ v
interrompre
overgankelijk actie ondernemen om een in gang zijnd proces tot staan te brengen

onderbreking /ɔn.dər.ˈbre.kɪŋ/ /ɔn.dər.ˈbreː.kɪŋ(g)/ n
interrupció
een tijdelijk staken van activiteit door een onverwachte gebeurtenis
een kort ophouden van bezigheden als pauze

onderbroek n
calçotets
(kleding) kledingstuk dat onder de gewone broek, direct op de huid wordt gedragen

onderdaan n
súbdit

onderdompeling n
immersió
helemaal in een vloeistof geduwd zijn
(figuurlijk) helemaal door iets omgeven zijn

onderdrukken v
oprimir
iets onder een (vloeistof)oppervlak duwen

ondergaan /ɔndərˈɣan/ /ˈɔndərɣan/ v
patir
overgankelijk onderhevig gemaakt worden

ondergang n
decadència
het verdwijnen onder de horizon van een hemellichaam
het verdwijnen van een stad, staat of cultuur, met name ten gevolge van oorlog
het kapot gaan van iets
de dood of het verzinken in ellende van een persoon

ondergoed /ˈɔn.dər.ˌɣud/ /ˈɔn.dər.ˌɣut/ /ˈɔn.dər.ˌχut/ n
roba interior
(kleding) kleding die direct op het lichaam gedragen wordt, doorgaans nog onder andere kleding

ondergraven v
subvertir
de basis waarop iets rust eronder vandaan halen

ondergronds adj
clandestí

onderhandelaar n
negociador

onderhandelen v
negociar
inergatief overleggen om tot een afspraak te komen

onderhandeling /ɔndər'ɦɑndəlɪŋ/ n
negociació
een proces van overleg waarbij partijen trachten tot een voor beiden aanvaardbare afspraak te komen

onderhoud n
manteniment
handelingen verricht om iets in goede staat te houden

onderkaak n
mandíbula
(anatomie) de onderste kaak

onderkoning n
virrei
gouverneur van een land of een provincie die als vervanger van de monarch optreedt

onderlip n
llavi inferior

ondernemen v
emprendre
overgankelijk een samengesteld plan of handeling uitvoeren

onderneming n
companyia
(bedrijfskunde) organisatie die met een winstoogmerk producten of diensten voortbrengt, bedrijf

onderschatten /ɔndərˈsxɑtə(n)/ v
subestimar
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt

onderscheiden v
distingir
overgankelijk een verschil in aanmerking nemen

onderscheppen /ɔndər'sxɛpə(n)/ v
interceptar
overgankelijk ervoor zorgen dat iets dat onderweg is zijn bestemming niet haalt.

ondertekenen v
signar

ondertiteling /ˌɔndərˈtitəlɪŋ/ n
subtítol
een geschreven vertaling die bij een film(pje) in beeld wordt gebracht

onderverdelen v
dividir

onderverhuren v
rellogar
iets dat al gehuurd is, verhuren aan iemand anders

ondervragen /ɔndərˈvraxə(n)/ v
interrogar
overgankelijk iemand aan een intensieve reeks vragen onderwerpen

onderweg /ˌɔndərˈwɛx/ /ˌɔndərˈʋɛχ/ /ˌɔndərˈβ̞ɛx/ adv
de camí
onderweg zijn: bezig zijn zich van plek A naar plek B te verplaatsen

onderwerp n
subjecte
waar iets over gaat, een thema
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft

onderwerpen /ɔndər'ʋɛrpə(n)/ v
subjugar
zijn gezag vestigen over iets of iemand, meestal met geweld.

onderwijs n
educació
(onderwijs) het overbrengen van kennis en vaardigheden (door leraren)

onderwijzer n
mestre
(beroep), (onderwijs) iemand die les geeft (vooral basisschool)

onderwijzeres n
professora
(beroep), (onderwijs) een oude benaming voor een vrouwelijke leraar op een lagere school of basisschool

onderzeeër n
submarí
een vaartuig dat onder het wateroppervlak kan varen

onderzoek /ɔndər'zuːk/ n
recerca
het iets bekijken en waarnemen met als doel iets beter te begrijpen

onderzoeken /ˌɔndərˈzukə(n)/ v
examinar

onderzoeker n
investigador
iemand die een onderzoek uitvoert

onderzoekster /ˌɔn.dər.ˈzuk.stər/ n
investigadora
(beroep) een vrouwelijk persoon die (al dan niet wetenschappelijke) vraagstukken onderzoekt

ondiep adj
superficial
niet diep

ondubbelzinnig adj
inequívoc
niet mis te verstaan, met slechts één betekenis

oneindig adj
infinit
zonder einde, geweldig groot

onenigheid n
discòrdia

onervaren adj
inexpert
ter zake nieuw

oneven adj
imparell senar
niet deelbaar door twee

onfeilbaarheid n
infal·libilitat
mate waarin iets of iemand geen fouten kan maken

ongebruikelijk adj
inusual
niet conform datgene wat gebruikelijk is

ongedierte n
cuca
ongewenste dieren, die de mens op een of andere manier last bezorgen

ongeduld n
impaciència

ongehoorzaam /ɔnɣə'hoːrzam/ /ɔnɣə'ɦoːrzam/ /ɔnχə'ɦo̝ːrzam/ adj
desobedient
niet bereid gehoor te geven aan gestelde regels

ongehoorzaamheid n
desobediència
het niet opvolgen van opgelegde regels; het niet opvolgen van bevelen

ongeletterd adj
analfabet
niet onderricht in lezen en schrijven

ongelofelijk adj
increïble
onmogelijk om geloof aan te schenken
bijzonder, uitzonderlijk

ongeluk /ˈɔnɣəˌlɵk/ /ˈɔnɣəˌlʏk/ n
accident
een onvoorziene gebeurtenis met negatieve en soms zelfs fatale gevolgen

ongemakkelijk adj
incòmode

ongepast adj
inapropiat
niet gepast, niet geschikt voor een situatie

ongesteldheid n
malestar
een lichte ziekte

ongeval /ɔnɣəvɑl/ n
accident
een ongeluk

ongeveer abbreviation
aproximadament
bij benadering

ongewijzigd adj
inalterat
zonder verandering

onhandig adj
maldestre
niet goed met de handen om kunnen gaan

onherroepelijk adj
irrevocable
zonder mogelijkheid om ongedaan gemaakt te worden

onhoorbaar adj
inaudible
niet met de oren waarneembaar

onkruid n
mala herba
planten die voorkomen op plekken waar ze niet gewenst zijn

onleesbaar /ˌɔnˈles.bar/ adj
illegible

onmacht n
impotència

onmiddellijk adj
immediat
zonder uitstel
zonder omwegen

onmiskenbaar adj
inconfusible
waarover geen twijfel kan bestaan

onmogelijk adj
impossible
niet te verwezenlijken

onmogelijkheid n
impossibilitat
iets dat niet kan gebeuren

onomatopee /ˌonomatoˈpe/ n
onomatopeia
(taalkunde) een door klanknabootsing gevormd woord

ononderbroken adj
ininterromput
zonder ook maar één keer te stoppen, zonder onderbreking

onontbeerlijk adj
indispensable
volstrekt noodzakelijk

onovergankelijk /ˈɔnovərˌɣɑŋkələk/ /ˌɔnovərˈɣɑŋkələk/ adj
intransitiu
(grammatica) (van een werkwoord) zonder lijdend voorwerp waarop de werking van het werkwoord overgedragen wordt

onoverzichtelijk adj
complex
chaotisch, onduidelijk

onpartijdig adj
imparcial
niet partijdig , niet bij een bepaalde stelling of kant aansluiten

onplezierig adj
incòmode
een negatief gevoel oproepend

onrecht n
injustícia

onrechtmatige daad n
delicte civil
(juridisch) toerekenbare gedraging (handelen of nalaten) die een civielrechtelijke zorgvuldigheids- of rechtsnorm schendt en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht

onrein adj
brut
vuil, onzindelijk
(religie) zondig, immoreel, onzuiver, onkuis, oneerbaar, onfatsoenlijk

ons personalPronoun
ens
1e persoon meervoud als (direct of indirect) object of na een voorzetsel;

ons possessivePronoun
nostre
van de 1e persoon meervoud

onschuldig /ɔnˈsxʏɫdəx/ adj
innocent
niet schuldig

onsterfelijk adj
immortal

onsterfelijkheid n
immortalitat
de eigenschap niet te zullen sterven

onstuimigheid n
impetuositat
de mate waarin men op een wilde manier enthousiast is

ontaarden v
degenerar
ergatief overgaan in iets verkeerds

ontberen /ɔntˈberə(n)/ v
mancar
overgankelijk iets missen waaraan men grote behoefte heeft

ontbijt n
esmorzar
(voeding) eerste maaltijd van de dag

ontbijten v
desdejunar
inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

ontbinden /ɔntˈbɪndə(n)/ v
dissoldre
overgankelijk een organisatie opheffen
descompondre
ergatief (scheikunde) het uiteen (laten) vallen van een chemische stof in een aantal andere

ontbossing n
desforestació

ontcijferen /ɔntˈsɛɪ̯fərə(n)/ /ɔntˈsɛːfərə(n)/ v
desxifrar
overgankelijk qua betekenis duiden en begrijpen

ontdekken /ɔnˈdɛ.kə(n)/ v
descobrir
overgankelijk iets vinden of leren waarvan het bestaan voorheen niet bekend was bij de ontdekker
overgankelijk (aardrijkskunde) een onbekend gebied verkennen en meer ervan leren

ontdekking n
descobriment
het vinden van iets nieuws

onteigening n
expropiació

ontevredenheid /ɔntəˈvredənɦɛɪt/ n
descontentament
het gevoel niet genoeg te hebben en onvoldaan te zijn

ontgaan v
eludir

ontgoochelen v
desencantar
overgankelijk van een illusie beroven

onthoofden v
decapitar
overgankelijk iemand doden door het hoofd van de romp te scheiden

onthouden v
memoritzar
overgankelijk in het geheugen bewaren

onthouding /ɔnt'ɦɑʊdɪŋ/ n
abstinència
het bewust niet een gewoonte of behoefte volgen

onthullen /ɔntˈɦɵlə(n)/ /ɔntˈɦʏlə(n)/ v
revelar
overgankelijk openbaren van onbekende feiten

ontkennen v
negar
overgankelijk verklaren dat het gestelde niet waar is

ontleden v
disseccionar
ergatief (scheikunde) een reactie ondergaan waarbij complexe moleculen of verbindingen in eenvoudigere eenheden uiteenvallen

ontleding n
anàlisi
(wetenschap) onderzoek door een groot probleem in kleinere delen de verdelen

ontleedkunde n
anatomia

ontmannen v
emascular
door te castreren of het amputeren van de penis, iemand ontdoen van zijn mannelijkheid

ontmaskeren v
desemmascarar
overgankelijk de ware aard laten zien van iets of iemand

ontmenselijken v
deshumanitzar
ergatief aan menselijkheid verliezen

ontmoedigen v
desanimar desalenar
overgankelijk de moed ontnemen

ontmoeten v
trobar casualment
overgankelijk met iemand kennismaken en een gesprek voeren

ontnuchteren v
desembriagar-se
overgankelijk terugbrengen uit een waan of roes

ontslaan v
acomiadar
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer
overgankelijk (+ van) ontheffen (van), vrijstellen (van): iemand ontslaan van een verplichting

ontslag /ɔnt'slɑx/ n
destitució
het verbreken van het dienstverband met een werknemer

ontsmetten v
desinfectar
overgankelijk, (medisch) kleine organismen zoals bacteriën gericht doden

ontsnappen v
escapar
ergatief aan gevangenschap, dreigende gevangenneming of ander gevaar ontkomen

ontspruiten v
germinar
ergatief een nieuwe loot vormen aan een plant of uit een zaad.

ontsteking n
inflamació
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding

ontvangen /ɔndˈvaŋ(g)ə(n)/ /ɔntfɑŋə(n)/ v
rebre
overgankelijk het verkrijgen van zaken zoals loon en berichten
overgankelijk het op bezoek krijgen van gasten

ontvlambaar adj
inflamable

ontvoeren /ɔnt'furə(n)/ v
segrestar
overgankelijk wederrechtelijk en onder dwang iemand weghalen

ontvoering /ɔntˈvurɪŋ/ n
segrest
het, tegen iemands zin, wederrechtelijk verplaatsen van een persoon

ontwapenen v
desarmar

ontwerp n
disseny

ontwerpen /ɔntˈʋɛrpə(n)/ v
dissenyar
overgankelijk bedenken en uitwerken op papier

ontwikkelen /ɔntʋɪkələ(n)/ v
desenvolupar
overgankelijk iets ~: een aanwezige aanleg tot bloei brengen; laten groeien
wederkerend zich ~ tot: geleidelijk iets worden
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken
overgankelijk ontwerpen en uitvoeren op basis van onderzoek

ontwikkeling n
desenvolupament
geleidelijke verandering in een zekere richting

ontwrichten v
desconjuntar

onverantwoordelijk adj
irresponsable

onverbiddelijk adj
inexorable
niet geneigd om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen

onverbuigbaar /ɔnvərˈbœxbaːr/ /ɔnvərˈbœyxbaːr/ adj
indeclinable
(taalkunde) onmogelijk te verbuigen

onvergelijkbaar adj
incomparable
niet te vergelijken, zonder enige gelijkenis

onverschilligheid /ɔnvɛrˈsxɪləɣˌɦɛit/ n
indiferència
houding waarbij men zich niets aantrekt van omstandigheden en de opvattingen van anderen

onvervangbaar adj
insubstituïble
duidt de onmogelijkheid aan de plaats van iets door iets anders in te laten nemen

onverwacht adj
inesperat
niet van tevoren zien aankomen

onverwachts adv
inesperadament

onverwoestbaar /ˌɔn.vərˈʋust.bar/ /ˌɔn.vərˈβ̞ust.bar/ adj
indestructible
niet stuk te krijgen, buitengewoon robuust

onvoltooid tegenwoordige tijd n
present

onvoltooid verleden tijd n
imperfet d'indicatiu

onvolwassenheid n
immaduresa
het zo jong zijn dat men nog niet meerderjarig is

onvoorspelbaar adj
imprevisible
waarvan de uitkomst niet bij voorbaat te kennen is

onvoorspelbaarheid n
impredictibilitat
het niet kunnen weten wat de toekomst brengen zal

onvruchtbaar adj
infèrtil

onwaarschijnlijk adj
improbable
een geringe kans bezittend om waar te worden of te blijken

onweer /ɔnʋɪːr/ n
tempesta
(meteorologie) meteorologisch verschijnsel waarbij regen gepaard gaat met donder en bliksem

onweerlegbaarheid n
irrefutabilitat
iets dat men niet met bewijzen kan ontkennen

onweerstaanbaar adj
irresistible

onyx n
ònix
o (mineraal) een variëteit van kwarts, meer nader bepaald een variant van chalcedoon

onze possessivePronoun
nostre
attributief voor enkelvoud m/v en alle meervouden

onzelieveheersbeestje n
marieta
(kevers) benaming voor torren uit de familie Coccinellidae

onzichtbaar /ɔnˈzɪx(t)bar/ adj
invisible

oog /ox/ /oːx/ /oχ/ n
ull
(anatomie) gezichtsorgaan voor het waarnemen van lichtprikkels

oog om oog, tand om tand /ˌox.ɔm.ˌox, ˌtɑnt.ɔm.ˈtɑnt/ /ˌoɣ.ɔm.ˌox, ˌtɑnd.ɔm.ˈtɑnd/ /ˌoχ.ɔm.ˌoχ, ˌtɑnt.ɔm.ˈtɑnt/ interjection
ull per ull, dent per dent
benadrukt volledige vergelding

oogarts n
metge oculista

ooggetuige n
testimoni ocular
(juridisch) iemand die een getuigenis aflegt van iets wat hij/zij gezien heeft

ooglid /ˈoχ.lɪt/ n
parpella
(anatomie) een beschermend vlies van huid dat over de ogen bewogen kan worden

oogst v
collita
1. het van het land halen van het rijpe gewas

oogsten v
collir recollir
overgankelijk het volgroeide gewas van het veld halen

ooi n
ovella
(dierkunde) wijfjesschaap, vrouwelijk schaap

ooievaar n
cigonya
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia

ooit /oːɪt/ adv
mai
een mogelijk tijdstip in de toekomst

ook /oːk/ adv
també
daarnaast; verder; tevens

oom /om/ n
oncle
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

oor /oːr/ n
orella
(anatomie) lichaamsdeel waarmee geluiden kunnen worden gehoord

oorbel n
arracada
een ornament dat in of op het oor aangebracht wordt

oord /ort/ n
lloc
een bepaalde plaats

oordeel n
judici

oorkondeleer n
diplomàtica
(oorkondeleer, diplomatiek) hulpwetenschap van de geschiedschrijving die het ontstaan, de vorm en geschiedenis van oorkonden onderzoekt

oorlog n
guerra conflagració
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)

oorlogsmisdaad n
crim de guerra
een daad in tijd van oorlog die het oorlogsrecht of -gebruik schendt

oorlogsmisdadiger / 'orlɔxsmɪsdadəxər/ n
criminal de guerra
(juridisch) iemand die een oorlogsmisdaad pleegt of heeft gepleegd en daarvoor individueel aansprakelijk gesteld kan worden onder het internationaal recht

oorlogsmonument n
memorial de guerra

oorlogsverklaring /'orlɔxsfərklarɪŋ/ n
declaració de guerra
een officiële mededeling van een land dat het oorlog gaat voeren

oorontsteking /ˈorɔntˌstekɪŋ/ n
otitis
(medisch) een ontsteking van het oor

oorschelp /orsxɛlp/ /o̝rsχɛɫp/ n
pavelló auricular
(anatomie) het uit het hoofd stekende deel van een oor

oorsmeer n
cerumen
(fysiologie) stroperige vloeistof in de gehoorgangen

oorsprong n
origen

oorspronkelijk adj
original
zoals het in begin was

oorworm n
papaorelles tisoreta
gewone oorworm (Forficula auricularia )

oost /ost/ adv
est

oosten /ˈostə(n)/ n
est
(windstreek) een van de windstreken, die op landkaarten overeenkomt met de rechterkant

op preposition
sobre
aan de bovenkant aanrakend, rustend op, zich bevindend te

opa n
avi iaio
(familie) de vader van een ouder

opaal /o'pal/ n
òpal
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%

opbellen /ˈɔˌbɛlə(n)/ v
telefonar
overgankelijk iemand ~: iemand telefonisch proberen te bereiken

opblazen /'ɔp.bla.zə(n)/ v
inflar
overgankelijk een gas in een uitzetbare ruimte pompen

opdat conjunction
per a que

opdracht /ˈɔbdrɑxt/ n
encàrrec
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk

opdragen v
dedicar
overgankelijk iets ~ aan als eerbewijs iets wijden aan iemand

opeisen /ˈɔpɛːsə(n)/ v
reivindicar
overgankelijk eisen dat iets of iemand waarop men recht heeft, wordt overgegeven

open /ˈoː.pə(n)/ adv
obert
op open wijze
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

openbaar adj
públic
vrij toegankelijk

openen v
obrir
overgankelijk ontsluiten, openmaken wat afsluit of wat gesloten is
overgankelijk openstellen, toegankelijk maken

opening n
obertura
een plaats die toegang biedt tot iets dat is afgesloten
het openstellen van iets wat nog niet toegankelijk of in functie was

opera n
òpera
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard

operatie n
operació
(medisch) een chirurgische ingreep
(wiskunde) een bewerking op een object door een operator

operatiekamer n
sala d'operacions quiròfan
ruimte waar heelkundige bewerkingen uitgevoerd worden

operment n
orpiment
(scheikunde) felgele delfstof, zwavelarsenicum (As2S3), gebruikt als verfstof en rattengif

opgewondenheid n
excitació
het seksueel of emotioneel (te) gespannen zijn

opgraving n
excavació
archeologische vindplaats

opgroeien v
créixer
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene

ophangen /'ɔpɦɑŋə(n)/ v
penjar
overgankelijk iets in een hangende positie bevestigen
inergatief een telefoongesprek beëindigen
overgankelijk aan de galg opknopen

ophouden v
cessar
ergatief ~ met, ~ te: een activiteit beëindigen, stoppen [5]

opiaat n
opiaci
(medisch) opiumbevattend geneesmiddel

opinie n
opinió
een mening of oordeel

opium n
opi
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel

opklaren /'ɔpklarə(n)/ v
aclarir-se
onpersoonlijk (meteorologie) Het ontstaan van open plekken in wat een gesloten wolkendek was

oplappen v
adobassar
dingen die kapot en versleten zijn repareren en weer mooi maken

opleggen v
imposar
overgankelijk iets een liggende plaats geven op iets anders

opleiding n
formació

opletten v
prestar atenció
inergatief bij voortduring aandachtig zijn

oplichten v
marxar sense pagar
overgankelijk met bedrog iemand geld afhandig maken

oplosbaar adj
soluble
(scheikunde) het vermogen bezittend in oplossing te gaan

oplosbaarheid n
solubilitat
(scheikunde) de hoeveelheid van een stof die maximaal in een gegeven hoeveelheid oplosmiddel oplost

oplossen v
resoldre
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen
overgankelijk opheldering brengen inzake een probleem

oplossing n
solució
(scheikunde) een mengsel van een stof met een vloeistof

opluchten /ɔ'plʏxtə(n)/ v
alleujar
geruststellen, doen verdwijnen van een angst

opluchting n
alleujament
het gevoel bevrijd te zijn van iets dat dreigde

opmaat n
anacrusi
(muziek) eerste maat van een muziekstuk of partij, als in die maat de eerste toon niet meteen op de eerste tel inzet

opmerken v
atenció
overgankelijk bemerken, waarnemen

opname /'ɔpnam(ə)/ n
enregistrament
een vastlegging van geluid en/of beeld op een drager.

opnamestudio n
estudi de gravació
een ruimte die speciaal geschikt is gemaakt om muziek op te nemen

opnieuw /ˈɔpniu/ adv
altra vegada
nog een keer, een vorige gebeurtenis herhalend

opofferen v
immolar sacrificar
overgankelijk bij noodzaak moeten gebruiken
sacrificar
wederkerend je eigen ondergang aanvaarden voor iets wat je belangrijk vindt
wederkerend (figuurlijk) je volledig voor iets inspannen

opperarmbeen n
húmer
(anatomie) bot in de bovenarm

oppervlak /ˈɔpərvlɑk/ n
superfície
een vlak dat iets naar boven of naar buiten begrenst

oppervlakkig /ɔpər'vlɑkəx/ adj
superficial
niet diepgaand of niet grondig
zich aan de oppervlakte bevindend

oppervlakte /ˈɔpərvlɑktə/ n
superfície
vlak dat iets naar boven begrenst
àrea
uitgebreidheid, grootte in m²

oppervlaktewater n
aigua de superfície

opportunistisch adj
oportunista
voordeel willen halen uit een bepaalde situatie

opraken v
acabar-se
door gebruik uitgeput raken van voorraden

opruimen v
ordenar endreçar
(huishouden) iets in orde brengen, netjes maken

opscheppen /'ɔpsxɛpə(n)/ v
gallejar
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)

opslaan /ˈɔpslan/ v
desar
overgankelijk (informatica) vastleggen of bewaren van gegevens

opstaan v
llevar-se
ergatief gaan staan
ergatief het bed verlaten

opstand /ˈɔpstɑnt/ n
aixecament
(maatschappij) een massale, vaak gewelddadige, poging om het heersende gezag omver te werpen

opstanding n
resurrecció
verrijzenis

opstijgen /ˈɔpstɛːɣə(n)/ /ˈɔpstɛːɪχə(n)/ v
enlairar
ergatief in de lucht omhooggaan

optellen v
sumar
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd

optelling n
addició
het samenvoegen van een of meer termen tot een totaal, de som

optica n
òptica

opticien n
òptic
(optica) (beroep) iemand die kundig is in de optica

optillen v
aixecar
overgankelijk iets van de grond opheffen

optimisme n
optimisme
de verwachting dat gebeurtenissen gunstig gaan uitvallen

optimist n
optimista
een mannelijk iemand die alles van de positieve kant beschouwt

optimistisch adj
optimista
van het positieve uitgaand

optioneel adj
opcional

optreden /ˈɔp.tre.də(n)/ n
escena
een kunstzinnig verschijnen voor een publiek

opvolgen v
reeixir
overgankelijk iemands functie overnemen

opvolger n
successor
iemand die een ambt bekleedt na iemand anders.

opwelling n
impuls
innerlijke drang

opwinden v
excitar
overgankelijk in staat van agitatie brengen
wederkerend zich ~ over: iets doen dat tot emotionele spanning leidt

opzet n
fi
o het onderdeel zijn van een zo gewenst plan

opzettelijk adv
intencionat
bewust op deze manier

opzetten v
dissecar
overgankelijk taxidermie bedrijven

opzwellen /'ɔpsʋɛlə(n)/ v
inflar-se
ergatief in volume toenemen

orang-oetan n
orangutan
(primaten) mensaap met lange armen en roodbruinachtig haar

oranje /oˈrɑɲə/ adj
taronja
de kleur oranje hebbend

oranjebloesem n
tarongina
(plantkunde) de witte bloemen van de sinaasappelboom Citrus sinensis

orbitaal adj
orbital

orchidee n
orquídia
(plantkunde) een bloem, vaak fel gekleurd, van een plant van de plantenfamilie Orchidaceae

orde n
ordre
gewenste regelmaat met het oog op een doel
een hiërarchische organisatie
(biologie) een groep verwante organismen, onderdeel van een klasse en bestaande uit families

order n
comanda
een verzoek om diensten of goederen te leveren
verplicht uit te voeren opdracht zonder enige tegenspraak

oregano n
orenga
(plantkunde) een vaste plant Origanum vulgare uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae )
(kruid) bladen van Origanum vulgare , vers of gedroogd, gebruikt als keukenkruid

orgaan n
òrgan
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt

organel n
orgànul

organisatie /ˌɔrɣɑniˈzasi/ /ˌɔrχɑniˈzaʦi/ n
organització
het organiseren
de manier waarop iets georganiseerd is
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)

organisator n
organitzador
(beroep) iemand die organiseert of die organisatietalent heeft

organisch /ɔr.ˈɣa.nɪs/ /ɔr.ˈχa.nɪs/ adj
orgànic
met betrekking tot een orgaan of de organen
(scheikunde) koolstof bevattend
niet werkend met of vervaardigd met kunstmatige stoffen

organiseren /ˌɔrɣɑniˈzeːrə(n)/ /ˌɔrχɑniˈzɪːrə(n)/ v
organitzar
overgankelijk een bepaalde structuur aanbrengen
overgankelijk iets, vaak een evenement, tot stand brengen

organisme n
organisme
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen

organogenese /ɔr.ˈɣaː.no.ɣe.ˌneːzə/ n
organogènesi
(biologie) het zich ontwikkelen van organen uit enkele typen weefsel

organoleptisch adj
organolèptic
werking op een orgaan uitoefenend

orgel /ˈɔrɣəɫ/ n
orgue
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen

orgie /ˈɔrxi/ n
orgia

orka /ˈɔr.ka/ n
orca
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

orkaan n
huracà
(meteorologie) een bijzonder hevige storm

orkest /ɔrˈkɛst/ n
orquestra
(muziek) een groep musici

orkestreren v
orquestrar

ornamenteel adj
ornamental

ornithologie n
ornitologia

orthodontist n
ortodontista
(beroep) (medisch) een tandarts-specialist die de vorm, groei en ontwikkeling van het gebit en de kaken bestudeert

orthodox /ɔrtoˈdɔks/ adj
ortodox
(religie) star vasthoudend aan een bepaald geloof
star vasthoudend aan bepaalde opvattingen of gewoontes die algemeen zijn aanvaard

orthodoxie /ɔrtodɔk'si/ n
ortodòxia

orthopedist n
ortopedista

orthopeed n
ortopedista

orthorombisch adj
ortoròmbic
(kristallografie) drie onderling loodrechte spiegelvlakken of tweetallige assen bezittend

os n
bou
(landbouw) gecastreerde stier

oscilleren v
oscil·lar
absoluut (natuurkunde) rond een vast punt heen en weer gaan van massa of energie

oscilloscoop n
oscil·loscopi

osmium n
osmi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal

osteocyt /ˌɔstejoˈsit/ /ˌɔstejoˈsyt/ /ˌɔsteoˈsit/ n
osteòcit
(biologie) een cel die bot om zich heeft aangemaakt en daar nu door omgeven wordt

otoliet n
otòlit
(anatomie) een structuur in het binnenoor van gewervelden en een rolspelen in het waarnemen van geluid, versnelling en zwaartekracht

otter n
llúdria llúdriga
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht

oud /aʊ̯d/ /ɔʊ̯t/ /ʌʊ̯t/ adj
vell gran
(van levende wezens) van hoge leeftijd
vell antic
(van voorwerpen) al lange tijd bestaand, uit een vroeger tijd afkomstig, versleten
vorig, eerder, voormalig

ouder /ˈaʊ̯.dər/ /ˈɔʊ̯.dər/ /ˈʌʊ̯.dər/ n
pare
(familie) de moeder of vader van een kind

ouderlijk adj
parental

ouderling n
ancian
(religie), (beroep) een functie binnen een kerkelijke gemeenschap, lid van de kerkenraad

ouders /ˈaʊ̯.dərs/ /ˈɔʊ̯.dərs/ /ˈʌʊ̯.dərs/ n
pares
1. meervoud van het zelfstandig naamwoord ouder

oudheid /ɑʊ̭tɦɛɪ̭t/ n
antiguitat
(geschiedenis) het tijdperk van de geschiedenis van de prehistorie tot de middeleeuwen
een overblijfsel uit [1]

oudheidkundige n
arqueòleg

oudoom /'ʌʊtom/ n
besoncle
(familie) oom van een ouder, broer van een grootouder

ouverture n
obertura
(muziek) een meestal instrumentaal muziekstuk dat als opening fungeert van een opera of operette

ovaal /o'val/ adj
oval
in vorm gelijkend op een ei

ovaal /o'val/ n
oval
een figuur in de vorm van een ei

oven /ovə/ n
forn
(huishouden) (kookkunst) een besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz

overal adv
pertot
op alle plaatsen
als locatief deel van een samengesteld voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het alles

overbevolking n
superpoblació
toestand waarbij een ruimte, gebied of land zo dichtbevolkt is dat het problemen geeft

overdosis n
sobredosi

overdrijven /ovərˈdrɛivə(n)/ /ˈovərdrɛivə(n)/ v
exagerar
overgankelijk de feiten groter, kleiner, mooier of slechter voorstellen dan ze zijn.

overeenkomst /ovərˈeŋkɔmst/ n
contracte
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan
acord
een eigenschap die hetzelfde is

overeenstemmen v
correspondre
gelijkenis vertonen

overeten /ˌovərˈʔetə(n)/ v
sobremenjar
wederkerend zich ~ uit gulzigheid te veel eten

overgaan v
convertir-se
ergatief van de ene toestand in de andere veranderen

overgang /ˈɔvərɡɑŋ/ n
transició
het van een toestand in een andere overgaan

overgave /'ovərɣavə/ n
capitulació
het opgeven van de strijd en zich aan de vijand onderwerpen

overgeven v
vomitar
wederkerend zich ~: de strijd staken en controle aan de vijand geven

overgrootmoeder n
besàvia
(familie) moeder van oma of opa

overgrootouder /ˈovərɣrotˌʌʊdər/ n
besàvia
(familie) een ouder van een grootouder

overgrootvader /ˈovərɣrotˌvadər/ n
besavi
(familie) een vader van een grootouder

overheersen v
dominar
overgankelijk de macht uitoefenen over een ander volk

overheersing n
dominació
het overheersen, het uitoefenen van een verregaande macht over een land, volk of persoon

overheid /ˈovərɦɛit/ n
autoritat
(politiek) het geheel aan gezagvoerende lichamen

overjas n
abric
(kleding) een jas die hoofdzakelijk als bescherming van de kleding eronder wordt gedragen

overleden /ovər'ledə(n)/ adj
difunt
gestorven, doodgegaan

overleven /ˌovərˈlevə(n)/ v
sobreviure
in leven blijven ondanks levensbedreigende omstandigheden of gebeurtenissen

overlevende n
supervivent
iemand die een levensbedreigende situatie overleefd heeft

overlevering /ˈovərlevərɪŋ/ n
saviesa
een mondeling of schriftelijk vertelde doorgave van geschiedkundige, maatschappelijke of religieuze verhalen over gebeurtenissen, situaties of personen, waarvan men veelal niet kan nagaan of het historisch gezien klopt

overmatig adj
excessiu
buitensporig, ongezond veel

overmits conjunction
perquè
geeft onderschikkend een reden aan

overmorgen adv
demà passat despús-demà

overnemen v
apoderar
overgankelijk uit die van een ander in eigen handen verkrijgen
het bezit of de leiding van iets afpakken van iets of iemand anders
een raad of advies opvolgen

overrijden v
atropellar
ergatief een brug of grens rijdend passeren.

overschaduwen v
eclipsar
overgankelijk iets domineren, naar de achtergrond drukken

overschatten v
sobreestimar
overgankelijk wederkerend iets groter of van groter belang inschatten dan het in werkelijkheid blijkt

overschrijven v
sobreescriure
het ene geschrevene vervangen door het andere, met name in computerbestanden.

overspel /'ovərspɛl/ n
adulteri
in een huwelijk of vaste relatie toch seks hebben met een ander dan de echtgenoot of vaste partner

oversteken v
creuar
ergatief aan de overzijde van iets geraken

overstromen /'ovərstromə(n)/ /ovər'stromə(n)/ v
inundar
het onder water komen staan van een laaggelegen gebied.

overstroming /ˌovərˈstromɪŋ/ n
inundació
het binnenlopen van water in doorgaans droog gebied

overtreding n
transgressió
(juridisch) een relatief licht strafbaar feit (Nederlands recht)

overtuigen /'ovərtœyɣən/ /ovərˈtœyɣən/ v
convèncer
overgankelijk (scheepvaart) een zeilschip tuigen met te veel zeiloppervlak

overtuigend adj
convincent

overtuiging n
convicció
een sterke mening of geloof

oververhitting n
sobreescalfament

overvloed n
abundància

overvloedig /ovərˈvluːdəx/ /ovərˈvluːdəç/ adj
abundant
in ruime hoeveelheid aanwezig

overwegen /ovər'ʋeɣən/ /ˈovərʋeɣən/ v
considerar
de voor- en nadelen bezien alvorens een beslissing te nemen.

overwinning /ˈovərˌwɪnɪŋ/ n
victòria

overwinteren v
hivernar
inergatief de winter op een bepaalde plaats doorbrengen

overzetten v
passar
overgankelijk van de ene kant naar de andere brengen
vertalen

overzicht /ˈovərzɪxt/ n
panorama
toestand waarvan men het geheel duidelijk kan overzien

ovulatie n
ovulació
(seksualiteit) het gereedkomen van een eicel uit de eierstok

oxidatie n
oxidació

oxide n
òxid

ozon n
ozó
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren

ozonlaag /ozɔnlax/ n
capa d'ozó
een laag in de atmosfeer die relatief veel ozon bevat

oöcyt /ˌooˈsit/ n
oòcit
een eicel voordat het eerste poollichaampje gevormd wordt

paal n
pal
(heraldiek) een loodrechte band midden over een wapenschild

paapje n
bitxac rogenc

paar /paːr/ n
parella
twee personen of zaken die bij elkaar horen
(pregnant) twee geliefden die een relatie hebben

paard /paːrt/ n
cavall
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt
(schaak) schaakstuk dat over de andere stukken heen kan bewegen

paardenbloem n
dent de lleó
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes (wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn

paardenboon n
fava

paardenkracht /'pardə(n)krɑxt/ abbreviation
cavall de vapor
maat voor arbeidsvermogen

paardenstaart n
cua de cavall
(varens) Equisetum sporenplant in de paardenstaartenfamilie Equisetaceae
(zoötomie) staart van een paard

paardenstal /ˈpardəˌstɑɫ/ n
cavallerissa
(paardrijden) een stal bedoeld om paarden te huisvesten

paardenzuring n
paradella longifòlia
(plantkunde) Rumex aquaticus , paardenzuring is een vaste plant die behoort tot de duizendknoopfamilie Polygonaceae

paardrijden /ˈpaːrt.rɛidə(n)/ n
equitació
(paardrijden) (hobby) (sport) het rijden te paard, ter ontspanning of als sportbeoefening

paars adj
porpra
(kleur) met een kleur tussen rood en blauw

paars n
porpra
(kleur) diverse kleurschakeringen tussen blauw en rood

paarsig /ˈparsəx/ /ˈparsəχ/ adj
moradenc
op paars lijkend

paasei n
ou de Pasqua
een ei van chocolade of suiker dat op of omstreeks Pasen gegeten wordt
een ter gelegenheid van Pasen gekleurd en versierd kippenei

paasmaandag n
Dilluns de Pasqua
(religie) de dag die volgt op paaszondag.

pachter n
llogater

pacifisme /pɑsiˈfɪsmə/ n
pacifisme
een wereldbeschouwing die duurzame vrede nastreeft en tegen oorlog en geweld is

pad /pɛːt/ n
gripau
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit

paddenstoel n
bolet
(biologie) vruchtlichaam van een doorgaans onder de grond levende schimmel of zwam

paella /paˈeʎa/ n
paella
(voeding) oorspronkelijk Valenciaans en tegenwoordig typisch Spaans gerecht en bevat, afhankelijk van de regio, als hoofdingrediënten: rijst, zeevruchten als vis en schaaldieren, stukjes kip, konijn, tomatenbasis (tomate frito), garrofónes (speciaal soort witte bonen uit Valencia), snijbonen en saffraan

page n
patge
(geschiedenis) persoonlijke dienaar van iemand met een hoge maatschappelijke positie

pagina n
pàgina

pak /pɑk/ n
paquet
verpakt voorwerp

pakpapier /'pɑkpapir/ n
paper
papier men gebruikt voor het (feestelijk) inpakken van voorwerpen

paksoi n
bleda xinesa pak choi
(bloemplanten) (groente) Brassica rapa var. chinensis een langbladige open Chinese kool met groene bladeren en spierwitte bladstelen van Aziatische origine. De groente is het gehele jaar verkrijgbaar en vaak afkomstig van Nederlandse glasteelt, maar ze komt ook uit Aziatische landen, Israël en Zuid-Europa. Paksoi behoort tot de kruisbloemenfamilie en is daarmee dus een koolsoort

paladijn /palaˈdɛin/ n
paladí
(geschiedenis) een ridder of hofdienaar

paleis n
palau
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is

paleogeen /palejoˈɣen/ n
Paleogen
(geologie) geologisch tijdperk volgend op het uitsterven van de dinosauriërs, eerste periode van het era kaenozoïcum, van 66 tot 23 miljoen jaar geleden

paleolithicum /ˈpalejoˌlitikʏm/ n
paleolític
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden

paleolithisch adj
paleolític

paleontologie n
paleontologia
(wetenschap) aardkunde die gericht is op de bestudering van fossielen

paleontoloog n
paleontòleg
(beroep) iemand die fossielen bestudeert

paleozoïcum /ˌpalejoˈzowikʏm/ n
Paleozoic

palet n
paleta

palindroom n
palíndrom
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen

paling n
anguila
(straalvinnigen) bepaald soort langwerpige consumptievis, Anguilla anguilla

palladium n
palladi pal·ladi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal

palm n
palmera
(plantkunde) (sub)tropisch gewas van de familie der Arecaceae
palmell
(anatomie) binnenzijde van de hand

palmboom n
palmera

palmitinezuur n
àcid palmític

palmolie n
oli de palma

pampa n
pampa
boomloze grasvlakte in Argentinië en Uruguay

pan /pɑn/ n
paella
(kookkunst) keukengereedschap om in te koken of braden

panacee n
panacea
(mythologie) geneesmiddel dat alle kwalen zou verhelpen

pandemie /ˌpɑndeˈmi/ n
pandèmia
(medisch) een epidemie op wereldwijde schaal

pandjeshuis n
casa de penyores
bank van lening waar men geld kan krijgen als men een pand in bewaring geeft, dit pand kan men terug kopen voor dezelfde prijs verhoogd met rente

paneren v
arrebossar
met geklopt ei bestrijken en daarna bestrooien met paneermeel

panfluit n
flauta de Pan
(muziekinstrument) blaasinstrument dat is samengesteld uit een reeks van eentonige fluiten

paniek n
pànic

pannenkoek n
crep
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken

panseksualiteit n
pansexualitat

pantalon n
pantalons

panter n
pantera
(roofdieren) benaming voor verschillende grote katachtige roofdieren

pantheïsme /pɑn.teʲ'ɪsmə/ n
panteisme

pantoffel n
sabatilla

pantoffeldiertje /pɑnˈtɔfəldirtʲə/ n
parameci
(protisten) pantoffelvormig eencellig trilhaardiertje (Paramecium aurelia) waarvan de cellen enigszins lijken op kleine pantoffeltjes qua vorm met een groef die als celmond fungeert.

pantser n
armadura
een beschermende laag om dieren of voorwerpen, een soort harnas

papaja /paˈpa.ja/ n
papaier papaie
(bloemplanten) Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae . De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens) (wikidata: papaja )
papaier
(fruit) vrucht van Carica papaya (wikidata: papaja )

papegaai n
papagai lloro
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen

paperclip n
clip

papier n
paper
(materiaalkunde) een dun vezelachtig beschrijfbaar materiaal

papier-maché n
paper maixé
bouwmateriaal dat gemaakt wordt door papier te vermengen met natte lijm

paprika /ˈpaprika/ /ˈpɑprika/ n
pebrot morro de bou pebrot
(groente) vrucht van een bepaalde gekweekte vorm van een peperplant, Capsicum annuum

parabel n
paràbola

parabool /ˌparaˈboɫ/ n
paràbola
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt

paradigmatisch adj
paradigmàtic
tot een paradigma behorend, (als voorbeeld dienend)

paradijs n
paradís

paradijsvogel /ˌpɑrɑˈdɛɪ̯svoɣəl/ /ˌpɑrɑˈdɛɪ̯svoχəɫ/ /ˌpɑrɑˈdɛːsvoɣəl/ n
ocell del paradís
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Paradisaeidae die voorkomt in Nieuw-Guinea en op nabijgelegen eilanden

paradox n
paradoxa

paradoxaal /ˌparadɔkˈsal/ adj
paradoxal
tegenstrijdig lijkend

parallax n
paral·laxi

parallellepipedum n
paral·lelepípede

parallellogram /paralɛloˈɣrɑm/ /pɑrɑlɛloˈʝrɑm/ n
paral·lelogram
(wiskunde) een vierhoek waarvan de overstaande zijden evenwijdig zijn

paranoia n
paranoia
(medisch) achtervolgingswaanzin

paraplu /ˌpa.ra.ˈply/ n
paraigua
een scherm waarover een waterdichte stof is gespannen om zich te beschermen tegen de regen

parapsychologie n
parapsicologia

parasiet n
paràsit
(spottend) klaploper, iemand die ten koste van een ander leeft, een profiteur

parasitologie n
parasitologia
(biologie) leer en studie van de parasieten en het parasitisme

parasol n
para-sol

parel n
perla
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen

parelhoen n
pintada
(hoendervogels) benaming voor vogels uit het geslacht Numididae

parelmoer /parəl'mur/ n
nacre
het glanzende mineraal dat de binnenzijde van bepaalde schelpen bedekt

parenthese n
parèntesi

pariteitsbit n
bit de paritat

park /pɑr<sup>ə</sup>k/ n
parc
groengebied bedoeld voor recreatie of natuurbehoud

parkeergarage n
aparcament
garage voor het parkeren van motorvoertuigen

parkeermeter n
parquímetre
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins

parkeerplaats n
aparcament
plek waar auto's of andere voertuigen geparkeerd kunnen worden

parkeerschijf n
disc horari

parkeren v
aparcar
overgankelijk (een voertuig) tijdelijk ergens plaatsen en laten staan

parkiet n
periquito
(papegaaiachtigen) kleine papegaaiachtige vogel

parkour n
parkour
een risicosport met het doel grenzen te verleggen

parlement n
parlament

parlementair adj
parlamentari

parochiaan n
parroquià
(religie) iemand die tot een bepaalde (rooms-katholieke) kerkelijke parochie behoort

parochie n
parròquia
(religie) gemeenschap van gelovigen in de katholieke kerk die bij één kerkgebouw hoort

parochiekerk /pa.ˈrɔ.xiˌkɛrk/ /pa.ˈrɔ.χiˌkɛrk/ n
església parroquial
(religie) een lokaal kerkgebouw dat het religieuze centrum van een parochie vormt

parodiëren v
parodiar

paroniem n
parònim
(taalkunde) woord dat een of meerdere morfemen met een ander woord deelt en daardoor soms met dat andere woord verward kan worden

parsec n
parsec

partijdig adj
parcial
bij een bepaalde stelling of kant aansluiten , iemand of iets bevoordelen

partikel n
partícula
klein deeltje

paspoort n
passaport

passage n
passatge
(medisch) ontlasting, doorgang

passagier n
passatger
iemand die al of niet tegen betaling meereist met een voer-, vaar- of vliegtuig

passagiersvliegtuig n
avió de línia

passer n
compàs

passie n
passió
een zaak, onderwerp, activiteit of hobby waar iemand veel interesse in heeft en veel tijd en inspanningen aan wil besteden
(religie) het lijdensverhaal van de kruisiging van Jezus

passief adj
passiu
niet zelfstandig werkzaam

passievrucht n
fruita de la passió
(fruit) (eetbare) vrucht van het plantengeslacht Passiflora (wikidata: passievrucht )

pastiche n
pastitx
(kunst) een document of ander kunstwerk zoals een toneel- of muziekstuk dat is gemaakt via nabootsing en/of het combineren van bepaalde kenmerken van een of meerdere originelen

pastinaak n
xirivia
(plantkunde), (groente) bepaald circa 20 cm lang knolgewas, Pastinaca sativa subsp. sativa

pastoor n
capellà

patat n
patates fregides
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

pateen n
patena
(religie) (katholiek) (anglicaans) schotel voor de hostie, waarop deze tijdens de Heilige Mis wordt neergelegd en waarboven deze later wordt gebroken

pathogeen adj
patogen
(medisch) de eigenschap bezittend om een ziekte te veroorzaken

pathologie n
patologia
(medisch) de tak van de geneeskunde die het ontstaan en verloop van ziektes bestudeert

patholoog n
patòleg
(beroep), (medisch) een medisch specialist die de oorzaken, de aard en de veranderingen van het lichaam bestudeert en aan de hand van die gegevens de ziekte achterhaalt. Deze zetelt ook in een rechtbank, voert onderzoek in het mortuarium, waar hij de lijken opensnijdt en ontleedt.

patiënt /pɑˈsʲɛnt/ n
pacient
(medisch) iemand die medische hulp krijgt

patriciër n
patrici
aanzienlijk persoon, burger, rijke koopman, regent, hoewel het niet om een adellijk persoon gaat is de persoon wel meestal afkomstig uit bepaalde families

patrijs n
perdiu
(hoendervogels) Perdix perdix , een vogel uit de familie van de fazanten

patroniem n
patronímic

patrouille n
patrulla

patrouilleren v
patrullar

patrouillewagen n
cotxe patrulla
wagen waarmee de politie rondrijdt om inspecties uit te voeren

pauk n
timbala
(muziekinstrument) een grote verstembare keteltrommel zoals gebruikt in een orkest

paus /pɑu̯s/ n
papa Papa
(beroep) (religie) hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk en bisschop van Rome

pauw n
paó reial paó
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten

pauze /ˈpɑʊzə/ n
pausa
tijd waarin de hoofdactiviteit wordt onderbroken

pauzeren v
pausar
inergatief even stoppen met een bezigheid

paviljoen n
pavelló

pech /pɛx/ /pɛχ/ n
mala sort
toestand waarin er tegenslag te verwerken is die niet door eigen schuld veroorzaakt is

pecuniair adj
monetari

pedaal n
pedal
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen

pediatrie n
pediatria

pedofilie n
pedofília
(seksualiteit) het verlangen van volwassenen naar seksueel contact met kinderen

pedologie n
pedologia
(aardrijkskunde) (geologie) studie van de bovenste aardlaag

peer n
pera
(fruit) vrucht van de perenboom, Pyrus communis

pees /pes/ n
tendó
(anatomie) een uitloper van spierweefsel die de spier aanhecht aan het bot

peetvader n
padri

peiling n
demora
(scheepvaart), (landmeetkunde), een voor bepaalde grootheden gebruikelijke naam voor de meting van hoogten (hemellichamen, bergen, wolken), diepten (zeewateren) , hoeken en richtingen in het horizontale vlak (koersen, kompasrichtingen) en statistische gegevens (opinies)
(politiek) met behulp van een enquête onderzoeken wat de mening van een bepaalde groep mensen is

pek n
brea

pelgrim /pɛlgrɪm/ n
pelegrina

pelikaan n
pelicà
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt

pelsmantel n
abric de pells
(kleding) een mantel vervaardigd van het bont van pelsdieren

pen /pɛn/ n
bolígraf
(teken- en schrijfmateriaal) instrument om met inkt te schrijven of te tekenen

penicilline n
penicil·lina

penis n
penis
(anatomie) (seksualiteit) het mannelijk geslachtsdeel

pens n
butza
(voeding) een gerecht bereid van (1)

penseel n
pinzell

pentaan n
pentà
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C5H12

pentagram n
pentagrama

peper n
pebre
(specerij) rode, Spaanse ~: een vrucht van een plant uit het geslacht Capsicum met een hete smaak

pepermunt n
menta pebrera
(kruid) bladeren van de plant Mentha × piperita

per preposition
per
over een periode van, over een afstand van.

per se adv
incondicional
noodzakelijkerwijs, hoe dan ook

percentage /pɛrsɛnˈtaʒə/ n
percentatge
een percentsgewijze berekend bedrag of hoeveelheid

perenboom /perə(n)bom/ n
perera perer
(plantkunde)een boom met peren als vrucht

perfectie n
perfecció

perfectioneren v
perfeccionar
overgankelijk perfecter of volmaakter maken

perforator /ˌpɛrfoˈratɔr/ n
perforadora
een apparaat om gaten te maken in papier, karton, kunststof folie of metaalplaat

pergola n
pèrgola
(bouwkunde) een constructie van horizontale latten op hoge palen, waarlangs allerlei planten kunnen groeien

perifeer adj
perifèric
(medisch) aan de buitenzijde

periferie n
perifèria

perineum n
perineu

periode /pɪri'jodɘ/ n
període
bepaald tijdsbestek tussen twee tijdstippen
(geologie) een tijdperk dat deel uitmaakt van een era en bestaat uit subperiodes en tijdvakken

periodiek adj
periòdic
periodisch, regelmatig terugkerend

periodiek n
periòdic
een regelmatig verschijnend tijdschrift

periodiek systeem n
taula periòdica

perkament n
pergamí
een dun schrijfmateriaal, gemaakt van huid van kalveren, koeien, geiten, schapen, konijnen of ezels

peronisme n
peronisme
(politiek) populistische en nationalistische politieke stroming in Argentinië

peroxide n
peròxid

perron /pɛˈrɔn/ n
andana
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen

pers /pɛrs/ n
premsa
(media) (metonymisch) verzamelterm voor journalistieke media

persoon n
persona
menselijk individu
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen

persoonlijk adj
personal
betrekking hebbend op of uitgevoerd door de persoon zelf

persoonlijk voornaamwoord n
pronom personal
(grammatica) een voornaamwoord dat een persoon aanduidt

persoonlijkheid n
personalitat
het geheel van kenmerken en gedragingen dat iemand uniek maakt

perspectief /pɛrspɛkˈtif/ n
perspectiva

perzik n
préssec
(fruit) (voeding) sappige vrucht van de perzikboom

pessimisme n
pessimisme
de verwachting dat gebeurtenissen ongunstig gaan uitvallen

pessimist n
pessimista

pest /pɛst/ n
pesta
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.

pesticide n
plaguicida

pestvogel n
ocell sedós
(zangvogels) bepaald soort vogel, Bombycilla garrulus , met lange kuif en opvallende kleuren

pet n
gorra
(hoofddeksel) tamelijk plat hoofddeksel met een klep

peter n
padrí

peterselie n
julivert
(voeding) (kruid) bladeren van Petroselinum crispum gebruikt als een keukenkruid (en garnering)

petroglief n
petròglif
(archeologie) een symbool, figuur of andere afbeelding die in de rotsen is gekrast, gekerfd of gehakt

petrologie n
petrologia
(wetenschap), (geologie) de studie van de gesteentes

peuk n
burilla
overblijfsel van een opgerookte sigaret of sigaar

peultje n
tirabec
(groente) de peulen van peulgewas Pisum sativum var. saccharatum

peuter n
nen
jong kind in de leeftijd van één tot vier jaar

pi n
pi
de letter π, de zestiende letter van het Griekse alfabet
(wiskunde) de wiskundige constante aangeduid met de Griekse letter π, die het irrationele getal dat de verhouding tussen de halve omtrek van een cirkel tot zijn straal weergeeft

pianist n
pianista
(muziek), (beroep) musicus die een piano bespeelt

piano n
piano
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen

piccolo n
flautí
(muziekinstrument) een blaasinstrument, sopranino-dwarsfluit, wordt zoals de dwarsfluit bespeeld door dwars over het mondstuk te blazen

pick-uptruck n
camioneta
een carrosserie-uitvoering van een bestelwagen, waarbij de wagen bestaat uit een passagiers- en bestuurdersgedeelte, met daarachter een open laadbak

picknick n
pícnic
(voeding) een maaltijd in de vrije natuur

picometer n
picòmetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−12 meter of 0,000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool pm

pieper n
piula
(zangvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Anthus

piepschuim n
porexpan

pier /piːr/ n
moll
(waterbeheer) een in een zee of rivier uitstekende brug, dam of golfbreker
overdekte loopbrug van terminal naar de vliegtuigen op een luchthaven

piercing n
pírcing
(sieraden) het ringetje, staafje enz. dat in de onder [1] genoemde doorboring wordt geplaatst

pigment n
pigment
een organische of minerale stof met een vaste kleur

pijl n
fletxa sageta
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden

pijlinktvis n
calamar
(koppotigen) weekdier met lange tentakels en zuignappen, o.a. van het geslacht Loligo

pijn /pɛɪ̯n/ /pɛːn/ n
dolor
(medisch) lichamelijk leed, veroorzaakt door ziekte of verwonding
(medisch) geestelijk leed

pijnappelklier /ˈpɛɪ̯nɑpəɫˌkliːr/ /ˈpɛːnɑpəlˌkliːr/ n
epífisi
(anatomie) klier in de hersenen, die melatonine uitscheidt

pijnlijk /ˈpɛːinlək/ /ˈpɛːnlək/ adj
dolorós
een onaangenaam gevoel, pijn gevend

pijnstiller /'pɛːinstɪlər/ n
analgèsic
(medisch) een middel dat de verschijnselen van een ziekte onderdrukt zonder de ziekte te genezen

pik n
pic
zeis, houweel

pikhouweel /ˈpɪkhʌʊʋɪ:ɫ/ n
pic
hakwerktuig met steel, voorzien van een punt aan de ene zijde en een beitelachtige voorziening aan de andere zijde

pikzwart adj
negre d'atzabeja
heel zwart, absoluut donker

pil n
píndola
(farmacologie) (eigenlijk:) hoeveelheid werkzame stof met een bindmiddel in een bolletje gedraaid
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel
(figuurlijk), (informeel), (letterkunde) dik boek

piloot n
pilot
(beroep) een bestuurder van een vliegtuig, luchtschip (vliegenier) of race-auto

pimpelmees n
mallerenga blava
(zangvogels) bepaalde mezensoort, Cyanistes caeruleus

pincet /pɪn.ˈsɛt/ n
alicates d'ungles
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden

pinda n
cacauet
(bloemplanten) Arachis hypogaea , een tot de vlinderbloemenfamilie behorende plant
(voeding) een peulvrucht van deze plant

pindakaas /pɪndakas/ adj
mantega de cacauet
(verouderd) verarmd (van personen of families)

pinguïn n
pingüí
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond

pink n
dit petit menovell
(anatomie) de vijfde, kleinste en buitenste vinger

pion /piˈɔn/ n
peó
(schaak) een schaakstuk dat per zet slechts één vakje vooruit kan lopen en schuin vooruit slaat
pió
(natuurkunde) subatomair deeltje dat bestaat uit twee quarks en dus een boson is

pionier n
pioner

piraat /piˈrat/ n
pirata
(scheepvaart), (misdaad) iemand die op zee met een schip andere schepen aanvalt en/of kaapt
(figuurlijk) iemand die zonder vergunning en/of illegaal een bepaalde activiteit doet

piramide n
piràmide
ruimtelijke figuur, bestaande uit een veelhoek als grondvlak en driehoekige zijvlakken
(bouwkunde) bouwwerk in die vorm
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.

piraterij n
pirateria
het beroven of plunderen van een schip op open zee
opzettelijke schending van het auteursrecht door het ongeoorloofd namaken van goederen of kopiëren van gegevens

pissen v
pixar
inergatief, (informeel) vloeibare afvalstoffen lozen via de urinebuis

pistache n
festuc

pistool n
pistola
een semi-automatisch handvuurwapen met een langwerpig magazijn in het handvat

pixel n
pixel
een beeldpunt

pizza /ˈpidza/ /ˈpitsa/ n
pizza
(voeding) gerecht van een belegde broodbodem

pizzabakker n
pizzer
(beroep) iemand die pizza bakt om ze te verkopen
een bedrijf of winkel waar je pizza kunt kopen

pizzeria n
pizzeria
een restaurant dat zich toelegt op pizza's

piëzo-elektriciteit n
piezoelectricitat

plaag n
plaga
(figuurlijk) een wijdverspreid ongemak of fysieke bedreiging veroorzaakt door een buitensporig optreden van organismen als insecten, bacteriën, knaagdieren enz

plaat /plat/ n
làmina
(techniek) een vlak, plat en vrij dun stuk materiaal, zoals metaal of hout

plaats /plaːts/ n
lloc indret
een bepaalde ruimte of een bepaald punt in de ruimte
plaça
een kleine ruimte achter een huis

plaatsen v
col·locar
overgankelijk op een bepaalde plaats zetten

plaatsvinden /platsˈvɪndə(n)/ v
tenir lloc
absoluut gebeuren, geschieden, plaatshebben, plaatsgrijpen, voltrekken, voorvallen

placebo n
placebo
(medisch) geneesmiddel zonder werkzame stof

plafond /plɑˈfɔnt/ n
sostre
bovenkant van een ruimte in een gebouw
(figuurlijk) hoogste niveau, punt waarop geen verdere groei mogelijk is

plagen v
importunar
overgankelijk iemand lastigvallen, teisteren, kwellen
mofar
overgankelijk iemand goedmoedig pesten

plagiaat n
plagi

plakband /ˈplɑg.bɑnt/ n
cinta adhesiva
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken

plan /plɑn/ n
plà
een voorgenomen handelswijze

planeet n
planeta
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait

planetair adj
planetari

planetarium n
planetari
(astronomie) een toestel om de bewegingen van planeten voor te stellen

planetoïde n
asteroide
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet

plank /plɑŋk/ n
post
een plat en langwerpig stuk hout

plant /plɑnt/ /plɛnt/ n
planta
[A] (biologie) een organisme dat kooldioxide opneemt en zuurstof afgeeft
een van stengel en bladeren voorzien gewas dat zijn voedsel uit de aarde opneemt

plantaardig /plɑntˈaːr.dəx/ adj
vegetal
tot de planten behorend, uit planten bestaand of daarvan afkomstig

planten v
plantar
overgankelijk (een plant) in de aarde zetten om te laten groeien of bloeien

plantkunde n
botànica fitologia
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten

plas n
bassal
een verzameling van vocht
een (door veenafgraving ontstaan) meer

plasma n
plasma
(natuurkunde) een geïoniseerd gas
(biologie) de vloeistof waarin zich de rode en witte bloedcellen bevinden
(biologie) de vloeibare inhoud van een cel

plasmide /plɑs.ˈmi.də/ n
plasmidi
een ringvormig DNA-molecuul dat voornamelijk voorkomt voor bij bacteriën

plastic /'plɑstik/ ~ /plɑs'tik/ /'plɛstɪk/ n
plàstic
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast

plastisch adj
plàstic
kneedbaar

plastische chirurgie n
cirurgia plàstica
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk

plat /plɑt/ adv
pla
vlak

plataan n
plàtan
(plantkunde) Platanus sp. een geslacht van loofbomen

platform n
plataforma
(informatica) een bepaalde omgeving waarin een computer werkt

platina n
platí
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal

platteland n
camp
het landelijke gebied buiten de steden

platvis /ˈplɑtvɪs/ n
pleuronèctid
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de orde Pleuronectiformes , die op hun zijde op de bodem leven en geheel plat zijn

plechtig adj
solemne
met ernst en formeel ceremonieel

plechtigheid n
cerimònia
een sociale gebeurtenis die met ernst en ceremonieel gepaard gaat

plectrum n
pua
(muziek) het plaatje waarmee de snaren van tokkelinstrumenten kunnen worden aangeslagen

pleegzorg n
acolliment familiar
het stelsel waarbij kinderen niet door hun eigen biologische ouders, maar door vervangende ouders verzorgd en opgevoed worden

plein n
plaça

pleinvrees /ˈplɛinˌvreːs/ n
agorafòbia

pleister n
emplastre
(bouwkunde) o kalkmengsel om te gieten of muren mee te besmeren
tireta
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken

pleisteren v
enguixar
overgankelijk iets met kalkspecie of gips bestrijken

plenair adj
plenari
in aanwezigheid van allen

pleonasme /plejoˈnɑsmə/ n
pleonasme
(taalkunde) een uitdrukking waarin eenzelfde begrip dubbel is uitgedrukt

pletwals n
piconadora
(techniek) (bouwkunde) zeer zware machine met rollen die gebruikt wordt om wegen te effenen

plevier n
corriol
(steltloperachtigen) benaming voor alle vogels uit de geslacht Charadrius , vrij gedrongen steltlopers met een korte nek en lange, meestal puntige vleugels
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers uit de familie Charadriidae buiten het geslacht Charadrius die daar wel op lijkenIn onderscheid met de kieviten die ook tot dit geslacht behoren, maar meestal afgeronde vleugels hebben.
(steltloperachtigen) algemene benaming voor vogels uit de familie Charadriidae die 67 soorten middelgrote tot kleine steltlopers omvat
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers Charadriiformes buiten de familie Charadriidae die op vogels uit het geslacht Charadrius lijken

plicht n
obligació deure
een taak die men op zich genomen heeft of opgelegd heeft gekregen, iets wat je moet doen

ploeg n
arada
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen

ploegen v
llaurar
overgankelijk land met de ploeg bewerken

ploegschaar n
rella
(landbouw) (gereedschap) het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, betsaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt

plosief /ploˈsif/ n
oclusiva
(taalkunde) een medeklinker die geproduceerd wordt met een volledige obstructie ergens in het spraakkanaal

plotseling adj
sobtat
snel en onverwacht

plukken /'plɵkə(n)/ v
collir
overgankelijk (bloemen) afbreken of oogsten; vruchten oogsten
overgankelijk, (sport) een door de lucht vliegende bal grijpen

plutonium n
plutoni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide

pneumonie n
pneumònia
(medisch) longontsteking

pocheren v
escaldar
(kookkunst) bereiden in water dat net niet kookt, vooral geschikt voor ei en vis

podcast n
pòdcast
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd

poedel n
canitx
Frans krulharig hondenras

poeder n
pols

poedersuiker n
sucre de llustre
(voeding) zeer fijn gemalen suiker

poel n
bassal
een vrij klein stilstaand water

poema n
puma
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft

poep n
merda
uit de darmen uitgescheiden afvalstoffen van mens of dier

poes n
gat
vrouwelijke huiskat, ook wel gebruikt als algemene benaming voor huiskat
een vrouw

pogrom n
pogrom
razzia tegen Joden
gewelddadige aanvallen op bepaalde groepen: etnisch, religieus etc., vooral gekarakteriseerd door de vernietiging van hun omgeving (huizen, bedrijven, religieuze centra)

pointer n
apuntador
staande jachthond
(informatica) variabele waar een geheugenadres in staat

poker n
pòquer
(kaartspel) een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt

pokken n
verola
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde

polijsten /poˈlɛɪstə(n)/ v
polir
overgankelijk een stenen of glazen oppervlak bijzonder glad slijpen met steeds fijnere slijpmiddelen

politicologie n
politologia
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek

politicus n
polític
(beroep) (politiek) iemand die zich beroepsmatig met politiek bezighoudt

politie n
policia
(spreektaal), (beroep) ambtenaar bij de politie

politieagent n
policia
(ordehandhaving) (beroep) een persoon die belast is met hulpverlening en met de handhaving van de openbare orde en veiligheid

politiebureau n
comissaria comissaria de policia

politiek /poliˈtik/ adj
polític
betreffende de politiek

politiek /poliˈtik/ n
política
datgene wat gerelateerd is aan het besturen van een land

pollepel n
cullerot
(huishouden) (België) een diepe, grote lepel met een lange steel gebruikt voor het opdienen van soepen, sauzen e.d.

polonium n
poloni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal

pols n
canell
(anatomie) het gewricht tussen onderarm en hand

polshorloge n
rellotge de polsera
een uurwerk dat om de pols gedragen wordt

polyamide n
poliamida

polyandrie n
poliàndria

polycarbonaat n
policarbonat
(scheikunde) thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding (wikidata: polycarbonaat )

polychromie n
policromia

polygamie n
poligàmia

polyglot n
poliglot

polygoon n
polígon
(wiskunde) een gesloten stelsel lijnsegmenten die samen een plat vlak omsluiten, veelhoek

polymeer n
polímer
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld

polymelkzuur n
acid polilàctic

polymethylmethacrylaat n
polimetilmetacrilat

polymorfisme n
polimorfisme

polypropeen n
polipropilè
(scheikunde) thermoplastische kunststof, bereid door polymerisatie van propeen (wikidata: polypropeen )

polysemie n
polisèmia
(taalkunde) het kunnen hebben van meerdere (verwante) betekenissen

polytheïsme n
politeisme
(religie) (filosofie) godsdienst met meer dan één god

polyurie n
poliúria
(medisch) vermeerderde urinelozing

pomp n
bomba

pompelmoes /ˈpɔmpəlˌmus/ /ˈpɔmpəɫˌmus/ n
aranja grossa pampelmussa
(fruit) een vrucht van deze boom

pompen v
bombar
overgankelijk, (techniek), (natuurkunde) vloeistof of gas met behulp van een pomp verplaatsen

pompoen n
carabassa
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita

pond n
lliura
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt

pontificaat n
pontificat
zowel het ambt, als de ambtsperiode van een (hoge)priester, meestal in verbinding met de uitoefening van wereldlijke politieke macht

pony n
poni
(paardrijden) paard uit een ras met een schofthoogte tot ongeveer anderhalve meter

pooier /'poːjər/ n
arlot
(seksualiteit) een man die prostituees tegen betaling beschermt en helpt, een souteneur

pook /pok/ n
burxa, furga
een stang om het vuur op te porren

pool n
pol
(aardrijkskunde) uiteinde van een draaiingsas, met name van de aardas
(natuurkunde) een van beide einden van een (elektro-)magneet of antenne

poolcirkel n
cercle polar
(aardrijkskunde) de begrenzing van het gebied waar 's zomer de middernachtszon gezien kan worden en 's winters de nacht een heel etmaal kan duren

poollicht n
aurora
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer

poolster n
estrela polar

poolvos n
guineu àrtica
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit

poon n
lluerna
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit familie Triglidae in de onderorde schorpioenvisachtigen

poort /poːrt/ n
porta
Met deuren afsluitbare doorgang door een muur

poot n
pota

pop /pɔp/ n
nina ninot
(speelgoed) nagemaakte mens, meest als speeltuig

poppenhuis n
casa de nines
(speelgoed) een in het klein uitgevoerde versie van een huis (met of voor poppen)

populariteit n
popularitat
de mate waarin iets of iemand geliefd is bij grote delen van de bevolking

populier n
pollancre àlber
(plantkunde) zeer snel groeiende boom uit de wilgenfamilie (Populus )

populisme n
populisme
(politiek) politieke stroming die vindt dat een maatschappelijke elite het belang van het volk verwaarloost en een krachtige leider de eensgezindheid moet herstellen

pornografie n
pornografia

porselein /pɔrsəlɛːn/ /pɔrsəˈlɛɪn/ n
porcellana
fijn, geglazuurd aardewerk
voorwerpen van fijn, geglazuurd aardewerk

portefeuille n
cartera
platte houder voor geld, kredietkaarten, naamkaartjes en dergelijke

portemonnee n
portamonedes
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart

portie n
porció
een deel van een voorraad toebedeeld aan een bepaald persoon

portiek n
porxo
(bouwkunde) (gemeenschappelijke) woningingang bestaande uit een open portaal binnen de voorgevellijn, dat via een trap, of rechtstreeks, toegang geeft tot een of meerdere huisdeuren
pòrtic
(bouwkunde) open overdekte zuilengang of galerij voor of op zij van een gebouw, zuilengalerij

portret n
retrat
schilderij, foto of andere artistieke voorstelling van een persoon

positie /po'zisi/ n
postura
(muziek) de ligging van de hand

positief adj
positiu

positivisme n
positivisme
(filosofie) de opvatting dat alleen de empirische wetenschappen geldige kennis opleveren
(filosofie) een levensinstelling waarbij je ervan uitgaat dat alles goed komt

positron n
positró

post /pɔs/ /pɔst/ n
correu
toegezonden materiaal, zoals brieven; poststuk - poststukken

postbode n
carter cartera
(beroep) (post) postbeambte die post aan huis bezorgt

postduif n
colom missatger
(duifachtigen) afgerichte duif die berichten kan overbrengen

posteren /pɔs'terə(n)/ v
apostar
ergens neerzetten

posthoorn n
corn de posta
(muziekinstrument) een natuurtrompet waarmee eertijds de nadering van de postkoets werd gesignaleerd

postmodernisme n
postmodernisme
culturele stroming die na het modernisme komt en zich daar tegen afzet

posttraumatisch adj
posttraumàtic
(medisch) na een letsel

postwissel n
gir postal

postzegel /ˈpɔseɣəl/ /ˈpɔseχəɫ/ n
segell
betalingsmiddel voor het verzenden van post

pot n
olla

potas /ˈpɔ.dɑs/ n
potassa

poten /potə(n)/ v
plantar
overgankelijk ondiep in de aarde stoppen, met name van bollen, wortels, zaden e.d. om deze te laten groeien

potentieel adj
potencial
mogelijk.

potlood /'pɔtlot/ n
llapis
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls

potscherf n
padellàs
deel van een gebroken pot van aardewerk

potvis n
catxalot
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

poëtisch /po.ˈwe.tɪs/ /po.ˈβ̞e.tis/ adj
poètic
uit de poëzie, gelijkend op poëzie

poëzie /poweˈzi/ n
poeticitat
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal

pragmatisme n
pragmatisme
(filosofie) filosofie die alle kennis beoordeeld aan de hand van de bruikbaarheid in het dagelijkse leven; zakelijke manier van denken

prairiehond n
gosset de les praderies
(knaagdieren) Cynomys , een eekhoornachtig zoogdier uit Noord-Amerika dat een scherp blaffend geluid maakt

praktijk /prɑkˈtɛɪ̯k/ /prɑkˈtɛːk/ n
pràctica
de ruimte waarin bijvoorbeeld een arts, fysiotherapeut of advocaat zijn/haar beroep uitoefent
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren
gewoonte(n), manier van doen, handeling(en).

praktisch adj
pràctic
op een manier die ook echt uitgevoerd kan worden, en zodoende nuttig

praseodymium /ˌprazejoˈdimijʏm/ n
praseodimi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide

praten ˈpraː.tə(n) v
parlar
inergatief zich met behulp van de stem uiten

precambrium /preˈkɑmbrijʏm/ n
precambrià

precedent /presəˈdɛnt/ n
precedent
een gebeurtenis of voorbeeld van vroeger waarop men zich kan beroepen als een nieuw dergelijk geval zich voordoet om er hetzelfde gevolg aan te geven
(juridisch) (procesrecht) bestaande rechterlijke uitspraak die als uitgangspunt dient voor een te nemen rechterlijke beslissing van een vergelijkbaar geschil

predicatief /ˌpredikaˈtif/ adj
predicatiu

preek n
sermó

prefectuur n
prefectura
bureau van een prefect

prefereren v
preferir
overgankelijk de voorkeur geven aan

prehistorie n
prehistòria

prei /prɛi/ n
porro
(plantkunde) plant Allium porrum (wikidata: prei )
(groente) eetbare bladeren van Allium porrum (wikidata: prei )

prelude n
preludi
(muziek) een muzikale introductie tot een muziekstuk

première n
estrena
de eerste vaak feestelijke vertoning van een film, toneelstuk of een andere vorm van entertainment

preparaat n
preparació
(wetenschap) bereiding van chemische stof, geneesmiddel etc.

prerogatief n
prerrogativa

presenteren v
presentar
ditransitief op een goed voorbereide wijze aanbieden aan anderen

president /prezi'dɛnt/ n
president
(politiek), (regering) het staatshoofd van een republiek

presideren v
presidir
het beoefenen van de functie van voorzitter

presse-papier n
petjapapers
vaak fraai gevormd, zwaar voorwerp dat men boven op een stapel losse papieren kan leggen zodat de papieren niet kunnen wegwaaien

prestatie n
assoliment

preut n
purità
iemand die preuts is

preuts /prøts/ adj
beguí
zeer ingetogen, overdreven kuis

preventie /preˈvɛn(t)si/, /prəˈvɛn(t)si/ n
prevenció
voorkoming (van ziekte, brand, etc)

priapisme n
priapisme
(medisch) een ongezond langdurige erectie van de penis

priemgetal n
nombre primer
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf

priester n
prevere sacerdot
(beroep) (religie) iemand die de religieuze (offer) rituelen verzorgt

priesteres n
sacerdotessa
(beroep) (religie) een vrouw die de taak heeft religieuze rituelen te verzorgen

prietpraat n
absurditat

prijs n
preu premi
(economie) het bedrag (meestal in geld) dat betaald wordt voor een goed of een dienst
premi preu
een uitzonderlijke beloning, bijvoorbeeld voor een bepaalde prestatie

prikkeldraad n
filferro espinós
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten

prikkelen /ˈprɪkələn/ v
excitar
(figuurlijk) (eufemisme) in de zinnen ~: seksueel opwinden

primaat n
primat
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de orde Primates , waartoe apen en halfapen behoren
(religie) kerkelijke titel voor de voornaamste aartsbisschop van een kerkprovincie

primitief adj
primitiu
(kristallografie) alle kortste translatievectors in de richting van de hoofdassen van de rotatiesymmetrie hebbend
(kristallografie) de drie kortste niet in hetzelfde vlak liggende translatievectors als ribben van de eenheidscel hebbend

prins n
príncep
(adel) hoogste adellijke titel van een man of jongen
(adel) laagste koninklijke titel van een man of jongen

prinses n
princesa
(adel) de hoogste adellijke titel van een vrouw of meisje
(adel) de laagste koninklijke titel van een vrouw of meisje

printer /ˈprɪntər/ n
impressora
(informatica) toestel om gegevens af te drukken onder andere op papier

priorij n
priorat

privatiseren v
privatitzar
overgankelijk omvormen van staatsbedrijven, overheidsdiensten tot particuliere, private bedrijven

privé adj
privat
alleen predicatief: voor persoonlijk gebruik gereserveerd

probleem n
problema
iets dat schade teweegbrengt of de voortgang van iets anders in de weg staat

problematisch adj
problemàtic
een probleem vormend; een probleem veroorzakend

procedure /prosəˈdyrə/, /proseˈdyrə/ n
procediment
werkwijze, methodiek
een reeks instructies in een bepaalde volgorde
(juridisch) gerechtelijk proces
(informatica) onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma

procent /pro'sɛnt/ n
per cent
(wiskunde) een honderdste deel, weergegeven met symbool %

procentueel adj
percentual
in procenten (als percentage) uitgedrukt

proces /proˈsɛs/ n
procés
de stroom van gelijksoortige gebeurtenissen of handelingen die van de ene toestand naar de andere leidt

processie /proˈsɛˌsi/ n
processó

proclamatie n
proclamació

producent n
productor

produceren v
produir
overgankelijk bij voortduring vervaardigen

product n
producte
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces

productie n
producció
(medisch) voortbrenging, gewoonlijk langs biochemische weg

productief adj
productiu
vruchten afwerpend, veel producerend

proeven /ˈpruvən/ v
tastar
overgankelijk onderzoeken hoe iets smaakt

profeet n
profeta
(religie) een persoon die boodschappen van een godheid aan de mensen doorgeeft

professor /proˈfɛsɔr/ n
professor
(wetenschap) (beroep) de aanspreektitel voor een hoogleraar

programma n
programa
(informatica) applicatie voor de computer

programmeertaal n
llenguatge de programació

programmeren v
programar
het schrijven van een computerprogramma

progressief adj
progressista
(politiek) vooruitstrevend
voortschrijdend
evenredig stijgend (met het bedrag of inkomen)

project /proˈjɛkt/ n
projecte
een zaak die men denkt uit te voeren of te onderzoeken binnen een bepaalde tijd

projectie n
projecció

projector n
projector
toestel om een afbeelding op een scherm te projecteren

proletariaat n
proletariat

proletariër n
proletari

proloog n
pròleg
(taalkunde) inleidende rede van een tekst, voorwoord.
(muziek) de inleiding tot een theaterstuk, opera, musical etc.

promenade n
passeig

promethium n
prometi
(element), (element) een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61

pronkboon n
fesol fava de sóller fesolera vermella mongetera vermella
(groente) peulvrucht van Phaseolus coccineus

prooi n
presa
dat wat door een dier wordt buitgemaakt

proost /prost/ interjection
salut
heildronk, dronk op iemands gezondheid

propaan n
propà
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C3H8

propaganda n
propaganda
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt

propeen n
propè

prostaat n
pròstata
(anatomie) een klier tussen de blaas en de penis van de man

prostitueren v
prostituir
overgankelijk iemand dwingen tot het aanbieden van seksuele diensten

prostitutie n
prostitució
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander

protactinium n
protactini protoactini
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide

protest n
protesta
een uiting van ontevredenheid met het gevolgde beleid

protesteren v
protestar
inergatief (grote) bezwaren uiten

protestlied n
cançó protesta

proteïne n
proteïna
(biochemie) eiwit (2)

prothese n
pròtesi
(medisch) een kunstmatig lichaamsdeel

prothesis n
pròtesi
(taalkunde) insertie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordbegin

protocol n
protocol
geheel van voorschriften en afspraken in de internationale diplomatieke omgang

protocollair adj
protocol·lari

proton /'protɔn n
protó

prototype n
prototip
oorspronkelijk model, eerste model van een product

provincie /pro.ˈvɪn.si/ n
província
een staatkundig onderdeel van een land

prozaïsch adj
prosaic
niet dichterlijk, in gewone taal
weinig opmerkelijk, saai

pruik n
perruca
een kunstmatig haarstuk waarmee het hoofd bedekt wordt

pruim n
pruna
(fruit) vrucht van de pruimenboom

psalm /psɑlm/ n
salm
(religie) elk van honderdvijftig gezangen uit de Tenach en het Oude Testament

pseudoniem /psœydoˈnim/, /psødoˈnim/ n
pseudònim
een aangenomen naam (misschien gebruikt als men iets publiceert)

pseudowetenschap n
pseudociència

psychedelisch /ˌpsɪxeˈdelɪs/ adj
psicodèlic
zorgend voor een veranderd bewustzijn waardoor je de werkelijkheid anders waarneemt dan dat je normaal doet

psychiater n
psiquiatre

psychiatrie n
psiquiatria

psychiatrisch adj
psiquiàtric
(medisch) met betrekking tot de behandeling van geestelijke stoornissen

psychologie /psixoloˈɣi/ /psiχoloˈχi/ n
psicologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste

psychologisch adj
psicològic
(medisch) betrekking hebbend op de psychologie; betrekking hebbend op het denken en het gedrag

psycholoog /ˌpsi.χo.ˈloχ/ /ˌpsɪ.xo.ˈlox/ n
psicòleg
(beroep), (psychologie) een beoefenaar van de psychologie

psychomotoriek n
psicomotricitat
(psychologie) de bewuste, vanuit de hersenen gestuurde beweging

psychopaat n
psicòpata
(psychologie) iemand die lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis die antisociaal gedrag veroorzaakt

psychopathologisch adj
psicopatològic
betrekking hebbend op de psychopathologie

psychose /psi'xozə/ n
psicosi
(medisch), (psychologie), een geestesziekte waarbij men wanen heeft

psychotherapie n
psicoteràpia
(psychologie) een vorm van therapie in de psychologie

puberteit n
pubertat
(medisch) het proces van seksuele rijping van kind naar volwassene en het gedrag dat daar bij hoort

publiciteit n
publicitat

publiek /pyˈblik/ n
públic
een groep toeschouwers

publiek domein n
domini públic
gangbare benaming voor de status van werken, zoals programmatuur, teksten, beelden en geluidsopnamen, die geheel vrij zijn van auteursrechten en naburige rechten

pudeur n
pudor
schroom

puimsteen n
pumicita

puin /pœʏ̯n/ /pœːn/ n
reble
een massa vergruizelde steen

pulmonair adj
pulmonar

punt /pʏnt/ n
punt
een positie in de ruimte

puntkomma n
punt i coma
(taalkunde) een leesteken dat twee nauw aan elkaar gerelateerde zinnen tot een geheel verbindt (;)

pupil /py'pɪl/ n
pupil·la
(anatomie) opening in het midden van de iris in het oog
(onderwijs) leerling

puppy n
cadell
pasgeboren hond, jonge hond

purist n
purista
iemand die zuiverheid nastreeft en geen verandering of vernieuwing tolereert

puriteins /pyri'tɛins/ adj
purità
(religie) (te) vroom, sober, ingetogen en streng

put /pɵt/ n
pou
een pijpvormige uitholling in een oppervlak

putter n
cadernera
(zangvogels) Carduelis carduelis kleine bontgekleurde vink die vroeger veel om zijn zang in kooitjes werd gehouden, distelvink

pvc n
clorur de polivinil
(scheikunde) acroniem van polyvinylchloride, harde veel gebruikte kunststof (wikidata: pvc )

pyjama n
pijama
(kleding) gemakkelijk zittende hemd en broek die 's nachts in bed kunnen worden gedragen

pyriet n
pirita
(scheikunde) een vaste stof die het structuurtype heeft waarvan [1] het archetype is

pyrolyse n
piròlisi

python n
pitó
(reptielen) een geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden

quadriljard n
quadrilliard

quaker n
quàquer
(religie) volgeling van een religieuze beweging gekend onder de naam Genootschap der Vrienden

quarantaine n
quarantena
tijdelijke afzondering van personen, dieren of zaken die besmet zouden kunnen zijn met ziektekiemen

quark /kwɑrk/ n
quark

quaternion n
quaternió

quinoa /kwiˈnowa/ n
quinoa
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet (wikidata: quinoa )

quiz n
concurs de preguntes
(spel) spel waarbij de deelnemers vragen moeten proberen te beantwoorden

quotiënt n
quocient
(wiskunde) resultaat van de deling van het deeltal door de deler

raad /rat/ /raːd/ n
consell
(juridisch) orgaan dat bestaat uit leden die raadgevende of beslissende bevoegdheden bezitten

raadhuis n
ajuntament

raadplegen v
consultar
overgankelijk een bron van informatie of ervaring aanspreken

raadsel n
endivinalla endevinalla
iets waarnaar men moet raden; iets waarvan de betekenis niet helemaal duidelijk is

raadselachtig /ratsəlɑxtəx/ adj
enigmàtic
onbegrijpelijk door dubbelzinnige of verborgen informatie

raadzaam adj
aconsellable

raaf /raːf/ n
corb
(zangvogels) grootste van alle zangvogels, met flinke snavel, Corvus corax

raam /ram/ n
finestra
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas

rabarber n
ruibarbre
(groente) stengels van Rheum rhabarbarum (wikidata: rabarber )

rabbijn /rɑˈbɛin/ n
rabí

race n
cursa
wedstrijd waarbij het erom gaat een bepaald traject of parcours zo snel mogelijk af te leggen

racemisch adj
racèmic
(scheikunde) met gelijke concentraties van beide optische isomeren

racisme n
racisme

racistisch adj
racista
(sociologie) voortkomend uit de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving

racket n
raqueta

radar /radɑr/ n
radar
(letterwoord), (afkorting) de afkorting voor Radio Detection And Ranging, een techniek waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp kan worden bepaald
(techniek) de installatie waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp met behulp van radiogolven kan worden bepaald

raden v
obtenir
overgankelijk een gissing maken naar iets

radiaal n
radiant
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)

radiator n
radiador
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor

radicalisme n
radicalisme

radijs n
rave
(plantkunde) bepaalde soort uit de kruisbloemfamilie, Raphanus sativus

radio /ˈradijo/ n
ràdio
(elektronica), (media) toestel dat uitgezonden radiogolven kan ontvangen en omzetten in geluid
(communicatie), (media) (geen verbuiging) medium om informatie en amusement uit te zenden

radioactief adj
radioactiu

radioactiviteit n
radioactivitat
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt

radiologie n
radiologia
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven

radium n
radi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal

radon n
radó
(scheikunde), (element) met symbool Rn en atoomnummer 86. Een kleurloos edelgas

raffinaderij n
refineria

rail n
carril
een metalen staaf waar het wiel van een railvoertuig op rijdt
(spoorwegen) een baan waar een railvoertuig over rijdt

raket n
coet míssil
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen

ram /ram/ n
marrà
(dierkunde) mannelijk schaap

ramp n
desastre
een grote catastrofale gebeurtenis met ernstige gevolgen

rand /rɑnt/ n
orla
de bovenkant van een bak of vat

rangschikken v
classificar
overgankelijk een bepaalde volgorde in iets aanbrengen

ransuil n
mussol banyut
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan

rapier n
estoc
(militair) lange puntige degen

rapper n
raper
(beroep) (muziek) een mannelijk iemand die rapt

rapporteren v
informar
overgankelijk het uitbrengen van een verslag of rapport

rapsodie n
rapsòdia
(muziek) (dichtkunst) een muziek of dichtwerk dat contrasterende delen bevat en toch een eenheid vormt

ras n
raça

rasp n
ratllador
(gereedschap) een grofgetande vijl die wordt gebruikt om rondingen aan hout te maken

raspen v
ratllar
(kookkunst) met een rasp afvijlen en fijnmaken

rat /rɑt/ n
rata
(knaagdieren) muisachtig knaagdier uit het geslacht Rattus dat vaak gezien wordt als ongedierte

ratatouille n
ratatolha
(voeding) Frans gerecht bestaande uit een mengsel van verschillende groentes zoals aubergines, courgettes, uien, tomaten en knoflook

ratelslang n
serp de cascavell
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt

rationalisme n
racionalisme

rationaliteit n
racionalitat
consistent handelen op basis van de rede

rauw adv
cru
ongekookt en vers

reactantie n
reactància

reactie n
reacció
een actie die een gevolg is van een stimulus

reactionair adj
reaccionari

reageerbuis n
tub d'assaig

reagens /'reʲaɣɛns/ n
reactiu
(scheikunde) een chemische stof die deelneemt aan een reactie

reageren v
reaccionar
inergatief ~ op op een nieuwe situatie actie ondernemen

realiseerbaar adj
realitzable
van iets dat het werkelijkheid kan worden

realisme n
realisme

realist n
realista

realiteit n
realitat

reanimatie n
reanimació
het reanimeren (weer tot leven wekken)

rebus n
jeroglífic
beeldraadsel

recenseren v
ressenyar
overgankelijk een beoordelend verslag schrijven, meestal van een culturele gebeurtenis

recent /rəˈsɛnt/ adj
fresc
een korte tijd geleden gebeurd of begonnen

recentelijk adv
recentment
nog niet lang geleden

recept n
recepta
(kookkunst) voorschrift voor de bereiding van een gerecht
(medisch) doktersvoorschrift voor (de bereiding van) een geneesmiddel

recessie n
recessió

recht n
dret
(juridisch) het geheel van rechtsregels en instituties van het recht

rechtbank n
tribunal
(juridisch) een instelling waar rechtgesproken wordt
gerechtsgebouw

rechte hoek n
angle recte
(wiskunde) hoek van 90 graden

rechter /ˈrɛxtər/ n
jutge
(juridisch) (beroep) persoon die rechtspreekt, persoon die een oordeel velt

rechthoek /'rɛxtuk/ n
rectangle
(wiskunde) een vierhoek met vier rechte hoeken

rechts adj
dret
tegenovergestelde van links

rechtsgeleerdheid n
jurisprudència
(wetenschap) wetenschap, kennis of studie van recht

rechtspersoon /ɾɛχts.pɛɾ.soːn/ n
persona jurídica
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten

rechtswetenschap n
jurisprudència

rechtvaardig adj
just
in overeenstemming met bepaalde ethische beginselen

rechtvaardigen v
justificar
overgankelijk onderbouwen volgens bepaalde ethische beginselen

rechtvaardigheid n
justícia
de overeenstemming met bepaalde ethische beginselen

reciteren v
recitar

reclame n
anunci
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren

recycleren v
reciclar
na verbruik weer omzetten in iets bruikbaars

redacteur n
editor
(beroep), (media) iemand die berichten verzamelt en bewerkt voor publicatie
(beroep), (media) iemand die teksten corrigeert en klaarmaakt voor publicatie

redden /ˈrɛdə(n)/ v
salvar
overgankelijk actie ondernemen om iets of iemand uit de moeilijkheden te halen

redding n
rescat

reddingsboot n
bot salvavides
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten

rede n
raó

redelijkerwijs adv
raonablement
met goede redenen, op een beredeneerde wijze

reden /ˈre.də(n)/ n
motiu
een motivatie door iemand bedacht of beredeneerd

redenering /ˌredəˈnɪːrɪŋ/ n
raonament
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt

reder n
armador
(palindroom) (scheepvaart) eigenaar van een schip

reduplicatie /redypliˈkatsi/ n
reduplicació
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan

ree n
cabirol
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)

reeds adv
ja
(formeel) al

reeks n
sèrie
een opeenvolgende rij van gebeurtenissen

referendum n
referèndum
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk

referentie n
referència
verwijzing, aanwijzing om elders te zoeken

reflectie n
reflexió

reflex n
reflex
(medisch), (biologie) een onwillekeurige reactie op bepaalde prikkels

refractie n
refracció

refrein n
tornada

regel /ˈreɣəɫ/ n
regla
een voorschrift, richtlijn, norm, standaard

regeling n
acord
een combinatie van afspraken voor een bepaalde groep, schikking

regelmaat n
freqüència
ordelijke schikking in de ruimte

regelsysteem n
sistema de control
(techniek) een apparaat of een verzameling apparatuur om het gedrag van een of ander systeem of proces te regelen

regen /reχən/ n
pluja
(meteorologie) neerslag van tot druppels gecondenseerde waterdamp

regenachtig adj
plujós
regelmatig regenend of neigend naar regen

regenboog /ˈreːχənboːx/ n
arc de Sant Martí arc d'iris
een natuurfenomeen dat na regen als een verschijnende veelkleurige boog te zien is

regenboogvlies n
iris
(anatomie) het gekleurde vlies in het oog waarin de pupil zich bevindt

regendruppel /ˈreɣə(n)ˌdrʏpəɫ/ n
gota d'aigua
een druppel die als regen uit de lucht naar beneden valt

regenen /ˈreɣənə(n)/ v
pluja ploure
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van neerslag in de vorm van waterdruppels

regeneratie n
regeneració
herstel, (ook: vernieuwing van (geestelijke) waarden)

regenjas n
impermeable
(kleding) een waterdichte overjas die geschikt is voor regenachtig weer

regenmeter /ˈreɣə(n)ˌmetər/ n
pluviòmetre
een toestel dat de hoeveelheid gevallen neerslag meet

regenscherm n
paraigua
(België) een paraplu

regentschap n
regència

regenworm /'reɣəʋɔrm/ n
cuc de terra
(wormen) benaming voor dieren uit de familie Lumbricidae , gelede borstelwormen

regenwulp n
polit cantaire

regeren v
governar
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht

regering /re.'ɣeː.rɪŋ(g)/ /rə.'ɣeː.rɪŋ/ /rə.'χɪː.rɪŋ/ n
govern
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers

regime n
règim
het bestuur van een land, vaak onderdrukkend, dwingend, alles omvattend

regiment n
regiment

regio n
regió
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties

regionaal adj
regional
op de streek betrekking hebbend

regionalisme n
regionalisme
het cultiveren van streektradities
(politiek) het streven naar gewestelijke autonomie

registreren v
registrar
overgankelijk vastleggen in een register

rehabilitatie n
rehabilitació

reiger n
agró bernat pescaire
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel

reis /rɛɪ̯s/ n
viatge
grote, lange tocht of trip

reisbureau n
agència de viatges

reizen /'rɛɪzən/ v
viatjar
ergatief gericht onderweg zijn naar een bepaalde bestemming
inergatief ongerichte activiteit van het onderweg zijn

reiziger /ˈrɛɪzəɣər/ n
viatger
iemand die gewoon is reizen te maken
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.

rekenen /ˈre.kə.nə(n)/ v
comptar amb
inergatief (wiskunde) getallen manipuleren
cobrar
inergatief in rekening brengen, factureren

rekening n
compte
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen

rekenkunde n
aritmètica
(wiskunde) de leer van de operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)

rekenmachine /ˈrekəmɑˌʃinə/ n
calculadora
een apparaat dat rekenkundige berekeningen kan uitvoeren

rel /rɛl/ n
aldarull
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden

relatie n
relació
een min of meer vast verband, betrekking
een persoonlijke, vaak amoureuze verhouding
iemand waarmee men zakelijke contacten onderhoudt

relatief /rəlaˈtif/, /relaˈtif/ adj
relatiu
beschouwd in vergelijking met iets anders, betrekkelijk

relativiteit n
relativitat

relativiteitstheorie n
teoria de la relativitat
een natuurkundige theorie die ervan uitgaat dat de tijd een relatief begrip is

relaxen /rəlɛksə(n)/ v
relaxar
inergatief de tijd nemen zich te ontspannen

relevant adj
pertinent
van toepassing

relevantie n
rellevància

religie /rə'liɣi/ n
religió
een godsdienst

religieus /relɪˈɣɪøs/ /relɪˈʝɪøs/ adj
religiós
te maken hebbend met godsdienst en geloof

religiositeit n
religiositat
(religie) alles wat te maken heeft met godsdienst en geloof in een opperwezen

reliëf n
relleu

rem n
fre
een mechanisme dat iets vertraagt of tot stilstand brengt

remedie /rəˈmedi/, /reˈmedi/ n
remei
(medisch) een medicijn of een op genezing gerichte behandeling
(figuurlijk) iets dat iets anders corrigeert of iets schadelijks wegwerkt

remlicht n
llum de fre

remmen /'rɛmə(n)/ v
frenar
snelheid doen verminderen

remming n
inhibició
(medisch) verzwakking van de werking van een prikkel

remschoen n
patí de fre
deel van een rem waar een bewegend en een stilstaand deel tegen elkaar drukken

renaal adj
renal
(medisch) met betrekking tot de nier

rendier n
ren
(evenhoevigen) Rangifer tarandus , een hertachtig zoogdier met een breed uitlopend gewei

renium n
reni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal

renkoekoek /ˈrɛn.ku.kuk/ n
correcamins
(koekoeksvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Geococcyx

renovatie n
renovació

renoveren /rənoˈverə(n)/ v
renovar
overgankelijk opknappen, repareren, vernieuwen

rente n
interès
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld

reologisch /ˌrejo'loːɣis/ adj
reològic
(materiaalkunde) (natuurkunde) op de reologie betrekking hebbend

repareren v
reparar
overgankelijk iets weer in werkende staat brengen

repeteren /re.pe.ˈteː.rə(n)/ v
assajar
overgankelijk een toneel- of muziekstuk bij wijze van proef op- of uitvoeren

reportage n
reportatge

repressie n
repressió

reproductie n
reproducció
kopie (van een kunstwerk)

reptiel /rɛp'til/ n
rèptil
(reptielen) een koudbloedig, kruipend gewerveld dier met meestal vier poten en een schubbenhuid

republiek /repʏˈbliːk/ n
república
(regering) staatsvorm waarbij het staatshoofd voor een aantal jaren verkozen of benoemd wordt

republikein n
republicà

republikeins adj
republicà

reputatie n
reputació
de manier waarop iemand bekend is

requiem n
rèquiem
mis opgedragen voor een overledene

reseda n
Reseda

residentie n
residència

resistantie n
resistència elèctrica

resolutie n
resolució
(politiek) door een overheid of ander bestuurlijk orgaan genomen besluit, dat meestal de vorm heeft van een officiële verklaring
(informatica) scheidend vermogen, (aantal eenheden per lengte-eenheid, pixeldichtheid)

resonantie n
ressonància

respect /rɛsˈpɛkt/ n
respecte
gevoel van bewondering op geestelijk en zedelijk vlak
erkenning

respecteren v
respectar

rest /rɛst/ n
resta
wie of wat er overblijft

restaurant n
restaurant

restaurateur n
restaurador
(kunst) (beroep) iemand die kunstwerken restaureert

restauratie n
restauració
het minitieus herstellen van een voorwerp van kunstzinnig of historisch belang

restrictie n
restricció
een opgelegde beperking (voorwaarde, voorbehoud)

resultaat /rezɵl'tat/ n
resultat
een uitkomst

retort n
retorta
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit

retourneren /rəturˈnerən/ v
restar
iets of iemand naar het punt van vertrek terugbrengen of terugzenden

retrospectief n
retrospectiva
overzicht van iemands oeuvre (waarin dus wordt teruggekeken)

reus /røs/ n
gegant
een buitengewoon grote man

reuzel n
llard saïm
(voeding) verkregen door uitsmelting van varkensvet (wikidata: reuzel )

reuzenpompoen n
carabassa
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae (wikidata: reuzenpompoen )

reuzenrad n
roda de fira
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as

revisionisme n
revisionisme
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen

revolutie /revol'yʦi/ n
revolució
een omwenteling in de politieke machtsverhoudingen
een omwenteling in andere zin

revolutionair adj
revolucionari

revolver n
revòlver
(militair) een handvuurwapen met een roterende trommel met kogels

reïncarnatie n
reencarnació

rib /rɪp/ n
costella
(anatomie) elk van de platte, boogvormige beenderen die de borstkas omsluiten

ribonucleïnezuur n
Àcid ribonucleic

ribosoom /riboˈzom/ n
ribosoma
(biologie) het molecuulcomplex dat eiwitten synthetiseert

richten v
apuntar
overgankelijk op een bepaald doel afstemmen
wederkerend zich ~ op: een bepaald doel nastreven

richting /ˈrɪxtɪŋ/ /ˈrɪχtɪŋ/ preposition
direcció
de kant op van, in de richting van

richtlijn n
omissió
aanwijzing voor een te volgen gedrag

ridder n
cavaller
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had

ridderspoor n
esperó de cavaller

riem /rim/ n
corretja
band van leer of een vergelijkbaar sterk en soepel materiaal
rem
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen

riet /rit/ n
canya
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt

rietje /ˈri.cə/ n
palla
(huishouden) dun drinkbuisje, pijpenstrootje

rietvoorn n
gardí
Scardinius erythrophthalmus karperachtige zoetwatervis

rietzanger n
boscarla dels joncs

rif n
escull
(geologie) een ondiepte in water, koraalbank, klip

rij /rɛɪ̯/ /rɛː/ n
fila
geordende opstelling van een aantal eenheden in één richting

rijbaan n
calçada
(verkeer) weggedeelte bestemd voor voertuigen

rijbewijs /ˈrɛɪ̯bəˌwɛɪ̯s/ /ˈrɛɪ̯bəˌʋɛɪ̯s/ /ˈrɛːbəˌβ̞ɛːs/ n
permís de conduir
(verkeer) een officieel document waarmee de bezitter bevoegd is om een motorvoertuig te besturen

rijden /ˈrɛɪ̯də(n)/ /ˈrɛːdə(n)/ v
anar
ergatief zich verplaatsen met behulp van een voertuig
overgankelijk iemand met een voertuig ergens heen brengen
cavalcar
zich voortbewegen op een rijdier (bijv. een paard)

rijgen /ˈrɛɪɣə(n)/ v
enfilar
overgankelijk met een naald een draad ergens doorvoeren

rijk /rɛɪ̯k/ /rɛːk/ adj
ric
(persoon) veel geld en/of eigendommen hebbend

rijkdom n
riquesa
(economie) het bezitten van veel geld en goud

rijles n
lliçó de conducció
(verkeer) (onderwijs) is een onderdeel van een rijopleiding voor het behalen van een rijbewijs.

rijm n
gelada
(meteorologie) (Belgisch-Nederlands) rijp, aangevroren dauw of mist
rima
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel

rijp adj
madur
de eetbare toestand bereikt hebbend

rijp n
gelada
(meteorologie) (Nederlands-Nederlands) rijm, aangevroren dauw of mist

rijpen /'rɛɪpən/ v
madurar
rijp worden

rijshout n
brossa

rijst /rɛi̯st/ n
arròs
(graan) (voeding) graan van het geslacht Oryza

rijstrook n
carril

rillen v
tremolar

rimpel n
arruga
een oppervlakkige vouw of golving, in het bijzonder van de menselijke huid

ring n
anell
(sieraden) een cirkelvormig sieraad voor om de vinger
een cirkelvormig voorwerp
(sport) een plaats waar gestreden wordt
(verkeer) rondweg

ringmus n
pardal xarrec
(zangvogels) Passer montanus een zangvogel uit de familie van mussen en sneeuwvinken

ringslang n
serp de collaret
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië

ringvinger n
dit anular anular
(anatomie) vierde vinger, gelegen tussen de pink en de middelvinger, waaraan normaliter ringen worden gedragen

ringworm n
tinya
(medisch) huidziekte door een schimmel veroorzaakt. Bij mensen wordt ringworm veroorzaakt door dermatofyten, meestal de soorten Trichophyton rubrum , Trichophyton mentagrophytes , Trichophyton tonsurans en Trichophyton shoenleinii

riool /riol/ n
clavagueram
een vaak ondergronds kanaal voor de afvoer van drek en ander afvalwater

rioolwaterzuiveringsinstallatie n
planta de tractament d'aigües residuals
apparatuur die het mogelijk maakt water uit de riolen weer voor gebruik gereed te maken

risico n
risc
een kans op gevaar of schade

rit /rɪt/ n
viatge
m een korte reis te paard, op een fiets of in een voertuig

ritme n
ritme
(muziek) een zich in de tijd herhalend patroon van geluiden

ritmisch adj
rítmic

rivier /riːˈviːr/ n
riu
(geologie) een natuurlijke waterstroom

riviergrondel n
gobi
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek

rivierkreeft n
cranc de riu
(kreeftachtigen) een soort kreeft die in riviertjes leeft

rizosfeer /ˌritsoˈsfeːr/ /ˌritsoˈsfɪːr/ n
rizosfera
gedeelte van de bodem waarin het ecosysteem onder invloed van plantenwortels staat

robijn n
robí

robot /ˈro.bɔt/ n
robot
(techniek) een machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)

roddelen /ˈrɔdələ(n)/ v
xafardejar
op een vervelende manier over anderen praten

rode biet n
remolatxa d'hort

rode lynx n
linx roig
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika

rode wijn n
vi negre
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven

rodehond /ˌro.də.ˈhɔnt/ n
rubèola
(medisch) een infectieziekte waarbij het gehele lichaam met rode plekken en bulten bedekt is

rodekool n
col llombarda
(bloemplanten) donkerrood sluitkoolgewas Brassica oleracea convar. capitata var. rubra

rodium n
rodi
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal

roebel /ˈrubəl/ n
ruble

roeien v
remar
ergatief, (scheepvaart) zich met behulp van roeispanen in een boot ergens begeven

roek n
graula
(zangvogels) bepaalde soort kraaiachtige vogel, Corvus frugilegus

roekeloos adj
temerari
overmoedig, zonder zorg over de gevolgen of het gevaar van een handeling

roem n
fama
eer, vermaardheid

roentgenium n
roentgeni

roep /rup/ n
crit
een vrij harde klank geproduceerd met stemgeluid

roepen /'ru.pə(n)/ v
cridar
overgankelijk met verheffing van stem de aandacht van iemand trachten te verkrijgen

roepie /'rupi/ n
rúpia
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka

roeping /'rupɪŋ/ n
vocació
een taak waarvoor een persoon zich verplicht voelt, vaak met religieuze invloed

roer n
timó
vlak waarmee de besturing van een schip of een vliegtuig geregeld wordt

roerbakken /ˈrur.bɑ.kə(n)/ v
saltar
overgankelijk, (kookkunst) een kooktechniek voor het bereiden van voedsel in een wok, in sterk verhitte olie en op een hoog vuur onder veelvuldig roeren

roerei /rurɛi/ n
ou remenat
een gerecht van gebakken eieren en losgeklopte melk

roeren v
regirar
overgankelijk een vloeistof met een spaan in ronde beweging brengen
wederkerend: zich ~: in opstand komen

roest /rust/ n
rovell
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht
(jachttaal) m uitwerpselen van met name patrijzen bij hoopjes, bij de gulplaats

roestig adj
rovellat

roet /rut/ n
sutge estalzí sutja
koolstofneerslag die ontstaat door onvolledige verbanding van koolstofhoudende stoffen

rog n
rajada
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii

rogge n
sègol
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky (wikidata: rogge )

roggezemelen n
segó de sègol
alleen meervoud (voeding) met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen van roggekorrels (wikidata: roggezemelen )

rok n
faldilla
(kleding) een voornamelijk vrouwelijk (in Schotland ook voor mannen) buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt

rokade n
enroix
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen

roken /ˈroːkə(n)/ v
fumar
inergatief rook afgeven
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan
overgankelijk (van rauwe vis of rauw vlees) conserveren door langdurige blootstelling aan rook.

rokeren v
enrocar
inergatief, (schaak) het doen van een zet waarbij de koning en een toren elkaar passeren

rokkenjager n
faldiller

rolgordijn n
persiana enrotllable
een gordijn dat bij het sluiten van een ronde stok wordt afgerold en vaak dient als bescherming tegen zonlicht

rollen v
rodar
zich wentelend over een oppervlak bewegen

rolstoel n
cadira de rodes
(medisch) vervoermiddel voor mensen die slecht ter been zijn

roltrap n
escala mecànica
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden

romaji n
romaji
de naam voor de transcriptie van het kanji naar het westers alfabet

roman n
novel·la
(letterkunde) een lang soort verhaal in boekvorm

romanesco n
romanesco
(bloemplanten) (groente) een variëteit Brassica oleracea convar. botrytis var. botrytis die veel lijkt op bloemkool maar met een geelgroene kleur. Romanesco dankt zijn naam aan de eerste beschrijving in het Italië van de zestiende eeuw als broccolo romanesco oftewel broccoli van Rome. Door de groeivorm is het een decoratieve groente

romanschrijver /roˈmɑns(x)rɛɪvər/ n
novel·lista
(beroep), (letterkunde) een mannelijke persoon die romans schrijft

romantisch adj
romàntic

rommelpot /ˈrɔməlpɔt/ n
simbomba

rond adj
rodó
cirkelvormig.

rondspoken v
freqüentar
zonder duidelijk doel ergens bewegen
van een vervelende gedachte dat ze op een vervelende manier maar aanwezig blijft

rood /rod/ /rot/ adj
vermell roig
(kleur) de kleur rood hebbend

rood /rod/ /rot/ n
roig vermell
o (kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte tussen de ca. 620 en 740 nm

rood peperboompje n
tintorell
(bloemplanten) bepaald soort struik, Daphne mezereum

roodachtig adj
rogenc

roodbaars n
gallineta nòrdica
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Sebastes marinus , komt voor in de noordelijke Atlantische oceaan en in de noordelijke Noordzee

roodborstje n
pit-roig
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula

roodharig adj
pèl-roig
met rood gekleurde haren

roodheid n
rojor
(medisch) rode kleurverandering van de huid, ontstaan als gevolg van vaatverwijding

roodlof n
radicchio
(plantkunde) variëteit Cichorium intybus var. foliosum van wilde chichorei Cichorium intybus (wikidata: roodlof )

roofblei n
aspi
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius

roofdier /ˈrovdir/ n
depredador
(dierkunde) dier dat zijn prooi bejaagt en doodt

roofvogel /ˈroˌfoχɔɫ/ /ˈroːˌfoːɣəl/ /ˈroːˌvoːɣəl/ n
rapinyaire
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt

rook /roːk/ n
fum
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt

rookmelder n
detector de fum
apparaat dat een zeer luid signaal afgeeft als er rook aanwezig is

room n
nata
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons

roos /roːs/ n
rosa
(plantkunde) plant met doornen op de stengel van het geslacht Rosa
kleine cirkelvormige middensectie van een schietschijf
aandoening van de hoofdhuid die schilfers veroorzaakt

roosteren v
rostir
overgankelijk, (kookkunst) in de gloed van een vuur of andere warmtebron gaar laten worden

roskam /'rɔskɑm/ n
estríjol
een grof soort kam die voor het verzorgen van paarden of het schoonmaken van andere borstels gebruikt wordt

roskammen v
estrijolar
overgankelijk een paard met borstel en kam reinigen

rotje n
petard
dim. tant. bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft

rotonde n
rotonda
(bouwkunde) een rond gebouw
(verkeer) een rond, pleinvormig kruispunt van wegen

rots n
roca
een grote ruwe steen

rouw /ra<sup>ʊ</sup>/ /rʌʊβ̞/ /rʌːβ̞/ n
dol
grote smart of droefenis na een verlies

rouwen /rʌʊβ̞ə(n)/ /rʌːβ̞ə(n)/ v
afligir-se
inergatief de emotionele nasleep van het overlijden van een geliefd persoon

rover n
atracador
(juridisch) iemand die door geweldpleging iemand besteelt

roze /roːzə/ /rɔːs/ /rɔːzə/ adj
rosa rosat
(kleur) de kleur roze hebbend

rozemarijn n
romaní romer
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden

rozenbottel n
gavarró
(fruit), de vrucht van de roos

rozenkrans n
rosari
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden

rozijn n
pansa
(voeding) kleine gedroogde vruchtjes van Vitis vinifera

rubber /ˈrɵ.bər/ n
cautxú

rubidium n
rubidi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal

rucola n
ruca
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) (wikidata: rucola )
(groente) bladeren van Eruca sativa met een nootachtige smaak (wikidata: rucola )

ruderaal adj
ruderal
(plantkunde) tussen puin groeiend

rudimentair adj
rudimentari

rug /rɵx/ n
esquena
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen

rugby n
rugbi

ruggengraat n
columna vertebral

ruggenmerg n
medul·la espinal

rugleuning n
respatller

rugvin n
aleta dorsal
(zoötomie) een vin op de rug van vissen.

rugzak n
motxilla

ruiken /rœʏkə(n)/ /rœːkə(n)/ v
olorar flairar
absoluut ~ naar een bepaalde geur verspreiden die met de neus waargenomen kan worden

ruim /rœy̯m/ n
bodega
(scheepvaart) de laadruimte van een schip

ruimer n
barrina
stuk gereedschap waarmee men een boorgat iets ruimer kan maken ('op kan ruimen'), ruimijzer of ruimnaald

ruimte n
espai
(natuurkunde) (astronomie) heelal, universum

ruimtepak n
vestit espacial

ruimteschip n
nau espacial
(verkeer) vaartuig geschikt om zich buiten de aardse atmosfeer te begeven

ruimtestation n
estació espacial

ruis n
soroll
structuurloos en voortdurend geluid dat een continuüm van toonhoogten bevat

ruisvoorn n
gardí
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus

ruit n
rombe
(wiskunde) vierhoek waarvan de zijden gelijk in lengte zijn

ruitenwisser /ˈrœytə(n)wɪsər/ n
eixugaparabrises
een apparaatje dat de ruiten van een auto automatisch wist met een bewegende arm met wisserblad

ruiter n
eqüestre
(persoon) de berijder van een rijdier, meestal een paard
cavaller
iets wat ergens op zit en er boven uit steekt

ruiterij n
cavalleria

rum n
rom
(drinken) een sterkedrank die bereid wordt uit het sap van suikerriet

rund /rʏnd/ /rʏnt/ n
bou
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )

rundvlees /ˈrʏntfleːs/ n
brau
(voeding) het vlees van een volwassen rund

rune /ˈrynə/ n
runa
een schriftteken van het Oud-Germaanse alfabet

rups n
eruga
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is

rust /rɵst/ n
tranquil·litat
een tijdloze toestand van kalmte en beheersing die niet wordt verstoord door onverwachte bewegingen of geluiden, en die geen bedreigingen kent

rusten v
descansar
werk of andere activiteit staken om het lichaam in staat te stellen weer op krachten te komen

rustig adj
quiet
kalm, weinig sensorische prikkels creërend

ruthenium n
ruteni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal

rutherfordium n
rutherfordi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

ruzie /ˈryzi/ n
disputa
toestand waarin men in conflict is met anderen

ruïne /ryˈinə/ n
ruïna
een zeer vervallen gebouw

ruïneren /ˌryiˈnerə(n)/ v
destruir
overgankelijk helemaal kapotmaken

röntgenstraal n
raig X
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers

saai /saɪ̯/ /saːɪ̯/ adj
avorrit
oninteressant, eentonig

sabelmarter n
mart gibelí
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes zibellina , marterachtige die voorkomt in de taigazone van Eurazië

sabotage n
sabotatge
een ingreep op zaken om deze te laten mislukken of te vernielen

saboteren v
sabotejar

saboteur n
sabotejador

sacharide n
sacàrid

sacharine n
sacarina
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte (wikidata: sacharine )

sacharose n
sacarosa
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).

sacrament n
sagrament
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven

sacristie n
sagristia
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden

sadistisch adj
sàdic

safari /sɑˈfarɪ/ n
safari
expeditie in de wildgebieden in Afrika

saffier n
safir
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)

saffraan n
safrà
(specerij) specerij bereid uit de saffraankrokus Crocus sativus

sage /ˈsaɣə/ n
saga

salade n
amanida

salamander n
salamandra
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren

salaris n
salari
regelmatige, meestal maandelijkse beloning voor werk verricht in een werkverband

salie n
sàlvia
(medisch) (Suriname) gehalte van hemoglobine in het bloed

salpeterzuur n
àcid nítric
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan

samarium n
samari
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide

samen adv
junts

samengesteld gezin n
família reconstituïda
(familie) gezin met kinderen van één of beide partners uit een eerdere relatie met een ander

samenleving /'samənlevɪŋ/ n
societat
een bevolking die een sociaal geheel vormt

samenstellen v
compondre
overgankelijk meerdere uitgekozen zaken tot een geheel maken

samenstelling n
composició
de onderdelen waaruit iets bestaat
compost
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen

samenvattend adj
en resum
verkort met weglating van overbodige details

samenvatting /ˈsaːməvɑtɪŋ/ n
resum
een beknopte beschrijving van een inhoud

samenwerken v
col·laborar
inergatief ~ met met een of meer aan hetzelfde werken

samenwerking n
cooperació
het samenwerken van meerdere personen

samenzweren /ˈsamə(n)ˌzʋɪːrə(n)/ v
conspirar
inergatief geheimelijk met anderen samenwerken ten nadele van een derde partij

samoerai /ˈsɑmuˌrɑɪ/ n
samurai
een lid van de vroegere Japanse krijgsstand

sandaal /sɑnˈdal/ n
sandàlia
(schoeisel) schoeisel dat bestaat uit een zool met banden

sandelhout n
sàndal
een bepaald houtsoort (Santalum album of verwante soorten)

sangria n
sangria
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes

sap n
suc saba
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken

sappeur n
sapador
soldaat die loopgraven maakt

sappig adj
sucós
vol met sap

sarcasme n
sarcasme
bittere, bijtende spot

sarcofaag n
sarcòfag
stenen doodskist
(techniek) stenen omhulsel van een kernreactor

sarcoom n
sarcoma

sardien n
sardina
(straalvinnigen) klein zilverkleurig haringachtig visje, Sardina pilchardus

sardine n
sardina
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee (wikidata: sardine )

sardonisch /sɑr'donis/ adj
sardònic
op een bittere manier grijnzen of lachen

satijn n
setí
(kleding) een weefsel vervaardigd met een weeftechniek, waarbij de kruispunten van de ketting- en inslagdraden gelijkmatig verspreid liggen en bedekt worden door de inslagdraden

satire n
sàtira

sauna /'saʊna/ n
sauna
een ruimte waarvan de temperatuur verhoogd wordt, zodat het lichaam begint te zweten (een zweetbad)

saus /sɑu̯s/ n
salsa
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak

savanne n
sabana
een grasland met verspreid voorkomende bomengroei

savooiekool n
col de milà
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter (wikidata: savooiekool ) (wikidata: savooiekool )

saxofoon /sɑkso'fon/ n
saxòfon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

scanderen /skɑn.ˈdeː.rə(n)/ /skɑn.ˈdɪː.rə(n)/ v
escandir
overgankelijk [een Latijns of Grieks vers] ritmisch declameren met één sterke nadruk per versvoet

scandium n
escandi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal

scenario /se.ˈna.ri.jo/ n
argument
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film

scepter n
ceptre
sierlijk bewerkte staf, symbool voor het gezag van een regerende vorst

sceptisch /ˈskɛptɪs/ adj
escèptic
geneigd tot twijfel

schaaf n
ribot plana
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.

schaafwond n
abrasió

schaak n
escacs
het schaakspel als zodanig

schaakbord /ˈsxagbɔrt/ /ˈsχagbɔrt/ n
escaquer
(schaak) een vierkant bord met 64 donkere en lichte vakjes waarop schaak gespeeld wordt

schaakmat adv
escac i mat

schaakspel n
escacs
(sport), (schaak) een spel met verschillende stukken op een schaakbord

schaakstuk /ˈsxakstʌk/ n
peça d'escacs
een onderdeel van het schaken dat over het schaakbord bewogen wordt

schaal n
closca
buitenkant van een ei of vrucht
escala
verhouding van de grootte tussen een model en een echt voorwerp
bepaalde ijking op een grafiek, as of eenheid

schaambeen n
pubis
(anatomie) deel van het skelet dat het voorste deel van het heupbeen vormt

schaamlip n
llavi de la vulva
(anatomie) huidplooi bij de opening van de vulva, aan beide zijden van de vagina

schaamluis n
cabra lladella
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis

schaamte /'sxa:m.tə/ n
vergonya
een gevoel dat iemand de neiging geeft zich te verbergen voor anderen

schaap n
ovella be
(evenhoevigen) Ovis aries , een holhoornige herkauwer waarvan de gedomesticeerde soort wol levert

schaar n
tisores ganivet
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt

schaars /sxars/ adj
escàs
weinig in aantal of hoeveelheid

schaarste /'sxarstə/ n
escassesa
(economie) tijd waarin het aanbod van iets veel lager is dan de vraag

schaats n
patí
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen

schaatsen v
patinar
inergatief (wintersport) zich voortbewegen op schaatsen
ergatief zich op schaatsen ergens heenbewegen

schacht /ˈsxɑxt/ n
pou
(techniek) (holle) buis (koker)

schade /ˈsxadə/ n
dany
geheel van beschadigingen

schaden /sxadə/ v
danyar
overgankelijk iets of iemand schade toebrengen

schaduw /ˈsxaː.dyu̯/ n
ombra
slechts door indirect zonlicht beschenen oppervlak

schakelaar n
interruptor

schalmei n
bombarda
(muziekinstrument) een blaasinstrument met een rechte conische boring. De toon wordt gevormd met een los dubbel riet

schandaal n
escàndol
een zaak die iemand in opspraak brengt en waarvan mensen schande spreken

schande n
vergonya
iets wat bij het publiek minachting oproept, iets oneervols

schandpaal n
picota
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders

schap n
lleixa
een plank om iets op te zetten

scharlakenrood adj
escarlata

scharnier /sxɑrˈnir/ n
frontissa
een draaibaar verbindingsstuk tussen twee voorwerpen

scharrelaar n
gaig blau
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae

schat n
tresor
verzamelde rijkdom

schede n
beina
(militair) een houder waarin men een zwaard of mes kan steken

schedel /'sχedəl/ n
crani

scheef /sxeːf/ adj
oblic
niet recht, niet onder een rechte hoek

scheel /sxeːl/ adj
estràbic
het gebrek hebbend dat de oogassen niet op eenzelfde punt gericht kunnen worden

scheen n
cama
(anatomie) voorkant van het onderbeen van de mens tussen de knie en de enkel

scheenbeen /ˈsxenben/ n
tíbia

scheenbeschermer /'sxenbəsxɛrmər/ n
canyellera
(sport) (kleding) kledingstuk dat onder de kousen voor het kwetsbare scheenbeen gedragen wordt bij sporten als voetbal, hockey en softbal

scheepswerf n
drassana
(scheepvaart) een aan het water gelegen werkgebied waar schepen gebouwd worden

scheepvaart n
navegació
(verkeer) het verkeer op het water

scheerkwast /ˈsxɪːrkʋɑst/ n
brotxa
een dikke kwast waarmee men scheerzeep kan aanbrengen

scheermes /sxeːrmɛs/ /sχɪːrmɛs/ n
navalla
een bijzonder scherp mes waarmee men zich kan scheren
(tweekleppigen) schelpdieren van het geslacht Ensis waarvan de schelp op een inklapbaar scheermes gelijkt

scheet /sxet/ /sχet/ n
pet
gasontlading uit de darm

scheiding n
separació
het uiteenhalen van iets in zijn onderdelen

scheidsrechter /'sxɛɪtsrɛxtər/ n
àrbitre
(sport) iemand die bij wedstrijden het toezicht houdt op de naleving van de spelregels

scheikunde n
química
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien

scheikundig adj
químic
dat wat tot de scheikunde behoort, volgens de scheikunde

scheikundige n
químic

schel adj
estrident

scheldwoord /'sxɛltwoːrt/ n
mot injuriós
een term die bedoeld is om iets of iemand te beledigen

schelp /sxɛlp/ n
closca
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt

schelvis n
eglefí
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort kabeljauwachtige consumptievis, Melanogrammus aeglefinus

schema n
esquema

schemering n
crepuscle
tijd van de dag waarop het licht dan wel donker wordt

schenden /sxɛndə(n)/ v
violar
overgankelijk iets niet in acht nemen

schenken /'sxɛŋ.kə(n)/ v
donar
ditransitief overdragen van bezit aan iemand anders (zonder tegenprestatie)
overgankelijk in een ander vat laten vloeien, overgieten

schep /sxɛp/ n
pala
m, v: (gereedschap) lepelvormig werktuig waarmee een hoeveelheid vast materiaal verplaatst kan worden
m: de hoeveelheid materiaal die men met #1 verplaatst

scheppen /ˈsxɛpə(n)/ v
crear
overgankelijk het doen ontstaan uit niets

schepping n
creació
iets nieuws dat uit het niets gemaakt is

schepsel n
creatura
creatuur; iets dat gemaakt is

scheren /sxeːrə(n)/ /sχɪːrə(n)/ v
afaitar
wederkerend zich ~: zich de baard kort afsnijden

schering n
ordit
de op een weefgetouw de in verticale richting parallel opgespannen draden.

schermutseling /sxɛr'mɵʦəlɪŋ/ n
escaramussa

scherp adv
esmolat
heel precies afgesteld
heel duidelijke

scherpzinnig adj
astut

schets /sxɛts/ n
esbós

schetsen /'sxɛt.sə(n)/ v
esbossar
met een minimum van pennenstreken een voorlopige en gewoonlijk uitwisbare afbeelding van iets maken
croquisar
in overdrachtelijke zin: een korte maar rake beschrijving van iets geven

scheurbuik n
escorbut
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.

scheuren /sxʏːrə(n)/ v
esquinçar
overgankelijk in twee of meer delen trekken

schiereiland /ˈsxirɛilɑnt/ n
península
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland

schieten /ˈsxi.tə(n)/ /ˈsχi.tə(n)/ v
brotar
overgankelijk een projectiel afvuren met een wapen

schietgat n
espitllera
gaten ontstaan door een schot met een vuurwapen

schietlood n
plomada
een draad met loden balletje om de loodrechte stand van iets te onderzoeken

schietpartij n
tiroteig
een confrontatie waarbij partijen elkaar beschieten

schijf /sxɛi̯f/ n
disc
een plat en rond voorwerp (discus)

schijfrem n
fre de disc
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden

schijnhuwelijk /'sxɛi̯n.ɦi.u̯ə.lək/ n
matrimoni de conveniència
een huwelijk waarbij de beide partijen niet aan de verplichtingen hebben voldaan (of van plan zijn te voldoen) die de wet aan een huwelijk stelt (zoals diens consummatie)

schijt /sxɛɪt/ n
merda
vaste uitwerpselen

schijten /sxɛɪtə(n)/ /sxɛːtə(n)/ /sχɛɪtə(n)/ v
cagar
inergatief (informeel) zich ontlasten, poepen

schikken v
convenir
onpersoonlijk goed uitkomen

schil n
closca
(meestal makkelijk te vervormen) buitenlaag van bepaalde vruchten of knollen

schild /sxɪlt/ n
escut
(militair) een voorwerp dat als afweer tegen de aanval van de vijand voor zich gehouden wordt

schilder n
pintor
(beroep) (kunst) een kunstenaar die geschilderde afbeeldingen maakt

schilderen v
pintar
overgankelijk, (kunst) een kunstwerk vervaardigen door met verf een beeld op een oppervlak te maken
overgankelijk, (bouwkunde) een bouwwerk of voorwerp van een beschermende laag verf voorzien

schilderes n
pintora
(beroep) een vrouwelijke schilder

schilderij /ˌsxɪldə'rɛː/ /ˌsχɪɫdə'rɛɪ/ n
pintura
(kunst) een met verf op doek of andere achtergrond gemaakte afbeelding

schildhouder n
aguantador
(heraldiek) een van beide figuren -menselijk of anderszins- die het wapen flankeren

schildklier /sxɪldkliːr/ /sxɪɫtkliːr/ /sχɪɫtkliːr/ n
tiroide
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan

schildknaap n
escuder

schildpad n
tortuga
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild

schildzoom n
bordura
(heraldiek) een band langs de omtrek van een wapenschild

schillen v
pelar
overgankelijk de schil van een vrucht verwijderen

schimmel n
floridura
(dierkunde) paardenras met een grotendeels witte vacht met fijne grijze of blauwige tekening
(plantkunde) zwamsoort of substantie die op dode of levende organismen groeit

schimmelinfectie n
micosi
(medisch) ziekte veroorzaakt door schimmels

schimmels n
fong
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) rijk binnen de eukaryoten Fungi

schimmenspel n
teatre d'ombres
een 'poppenspel' waarbij schaduwen op een doek worden geprojecteerd maar de poppen zelf onzichtbaar blijven

schip n
nau vaixell
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren
nau
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken

schipbreuk /sxɪbrøk/ n
naufragi
een gebeurtenis waarbij een schip zinkt of op de klippen loopt

schist n
esquist
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is

schizofrenie n
esquizofrènia
(psychologie) chronische geestesziekte met perioden van verwardheid en psychose

schoeisel n
calçat
(schoeisel) alles wat men om de voeten heen kan dragen, zoals schoenen en laarzen

schoen /sxun/ n
sabata calçat
(schoeisel) bekleedsel om de voet warm te houden en te beschermen

schoener n
goleta
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten

schoenlepel n
calçador

schoenmaker n
sabater

schoenveter n
cordó
(schoeisel) veter om een schoen of laars dicht te rijgen

schoft n
creu
(zoötomie) het hoogste deel van de rug tussen de schouderbladen, van viervoetige dieren

schokdemper n
amortidor esmortïdor
mechanisme om schokken te dempen

schokeffect n
impacte
het gevolg van een heftige emotionele prikkeling

schol n
capellà
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Pleuronectes platessa

scholekster n
garsa de mar
(steltloperachtigen) zwart-witte waadvogel met luide roep, Haematopus ostralegus

scholier /sxoˈlir/ n
alumne
(onderwijs) iemand die basisonderwijs of voortgezet onderwijs volgt

schommel n
gronxador
een hangend speeltuig bestaande uit touw en een zitje, vooral gebruikt in kinderspeeltuinen

schommelen /ˈsxɔməˌlə(n)/ v
girar
inergatief op een schommel heen en weer bewegen

schommelstoel /ˈsxɔməlstul/ n
balancí
een stoel, gewoonlijk op gebogen staanders, waarop men heen en weer kan schommelen

schoof n
feix
(landbouw) samengebonden hoeveelheid graanhalmen of andere afgemaaide gewassen
(wiskunde) een wiskundige structuur die aan de open verzamelingen van een topologische ruimte bepaalde algebraïsche structuren koppelt, bijvoorbeeld abelse groepen, ringen of modulen

school /sxoːl/ /sxoːɫ/ /sχoːɫ/ n
escola
(onderwijs) een onderwijsinstelling waar les wordt gegeven aan leerlingen.
(dierkunde) een zwemmende groep gelijksoortige vissen.

schoolbord n
pissarra

schools /sxols/ /sχo̝ɫs/ adj
escolar
zoals op school

schooltas /ˈsxoːl.tɑs/ n
cartera d'esquena

schoonbroer /ˈsxombruːr/ n
cunyat
(familie) de echtgenoot van iemands broer of zus, of de broer van iemands echtgenoot of echtgenote

schoondochter n
nora jove
(familie) de vrouw van een zoon of dochter

schoonheid /'sxon.ɦɛjt/ n
bellesa
de hoedanigheid prachtig en aantrekkelijk te zijn

schoonheidsfout n
imperfecció
een klein onbeduidend foutje in iets dat verder heel goed is

schoonmoeder /ˈsxonmudər/ n
sogra
(familie) de moeder van de huwelijkspartner

schoonvader /ˈsxomvadər/ n
sogre
(familie) de vader van de huwelijkspartner

schoonzoon n
gendre
(familie) de man van een dochter of zoon

schoonzus /ˈsxonzʉs/ n
cunyada
(familie) de echtgenote van iemands broer of zus, of de zus van iemands echtgenoot of echtgenote

schoonzuster n
cunyada
(familie) de echtgenote van broer of zus, of de zus van de echtgenoot of echtgenote

schoorsteen /ˈsxorsten/ n
xemeneia
(bouwkunde) rookkanaal boven een stookplaats

schoorsteenveger n
escura-xemeneies
(beroep) een persoon wiens werk het verwijderen van roet uit schoorstenen is

schoot /sxot/ /sχot/ n
falda
(anatomie) de bovenkant van de dijen van iemand die zit

schop n
pala
(gereedschap) een graafwerktuig
puntada de peu
trappende aanraking met de voet

schoppen /'sxɔ.pə(n)/ n
piques
(kaartspel) ♠, een kleursoort in het kaartspel

schoppen /'sxɔ.pə(n)/ v
pedalejar
een trap geven

schorpioen n
escorpí
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart

schort n
davantal
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken

schorten v
escassejar
onpersoonlijk ~ aan: tekortkomen, ontbreken

schot /sxɔt/ n
cop
o: het afvuren van een projectiel

schotel n
sotacopa
(meestal verkleinwoord) een schaaltje onder een kopje

schouder n
espatlla muscle
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm

schouderblad n
escàpula omòplat
(anatomie) het vlakke driehoekige bot dat de achterzijde van de schouder vormt

schouderophalen n
encongiment d'espatlles
een gebaar dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid

schreeuw /sxreu̯/ /sχrɪːu̯/ n
crit
een luide (uit)roep, vaak geassocieerd met angst, pijn, schrik of woede

schreeuwen /ˈsxreːʋə(n)/ v
cridar
overgankelijk luid en geforceerd gebruik van het stemgeluid

schrift /srɪft/ /sxrɪf/ /sxrɪft/ n
quadern
(teken- en schrijfmateriaal) een dun boekje met lege bladzijden om in te schrijven

schrijden /ˈsrɛɪ̯də(n)/ /ˈsxrɛɪ̯də(n)/ /ˈsxrɛːdə(n)/ v
caminar (lentament)
ergatief bedachtzaam en statig lopen

schrijfmachine n
màquina d'escriure
(gereedschap), (werktuigbouwkunde) een mechanisch apparaat, voorzien van druktoetsen waarmee schrifttekens op papier gezet kunnen worden

schrijfster /ˈsrɛɪ̯fstər/ /ˈsxrɛɪ̯fstər/ /ˈsxrɛːfstər/ n
escriptora autora
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft

schrijnwerker n
ebenista

schrijven /ˈsxrɛ(i)və(n)/ v
escriure
overgankelijk tekst in tekens vastleggen

schrijver /ˈs(x)rɛɪvər/ n
escriptor
(beroep) een persoon die beroepsmatig schrijft

schrikkeldag n
dia bixest

schrikkeljaar n
any de traspàs
een jaar met 366 dagen

schrobben v
fregar
overgankelijk met water en een harde borstel reinigen

schroef n
caragol cargol vis
(techniek) een klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten

schroevendraaier n
tornavís
(gereedschap) een werktuig om schroeven vast of los te draaien

schub /sxʏp/ n
escama
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken

schubdier n
pangolí
(schubdierachtigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Manidae in de orde der schubdierachtigen (Pholidota ) en voorkomend in Afrika en Zuid-Azië

schudden /ˈsxʏdə(n)/ v
sacsejar agitar
overgankelijk snel heen en weer bewegen om iets te mengen

schuifmaat n
peu de rei

schuim /sxʌʏm/ n
escuma
iets wat veel luchtbellen bevat

schuimen v
escumar

schuimlepel n
bromadora

schuimspaan n
bromadora escumadora

schuin adj
oblic
in een niet-loodrechte richting

schuine streep n
barra

schuiven v
empentar
overgankelijk over de grond verplaatsen

schuld /sxʏlt/ n
deute
(financieel) een geldbedrag dat ondanks de verplichting daartoe (nog) niet betaald wordt
culpa
(figuurlijk) een verantwoordelijkheid die aan iemand wordt toegeschreven voor een laakbare gebeurtenis of toestand

schuldeiser n
creditor
iemand aan wie iemand iets (meestal geld) verschuldigd is

schuldenaar n
deutor
iemand die iets (meestal geld) aan iemand anders verschuldigd is

schuldig /'sxɵldəx adv
culpable

schuren /sxyrə(n)/ v
escurar
overgankelijk een oppervlak glad maken door wrijving met een ruw oppervlak van grotere hardheid

schurend adj
abrasiu
met veel wrijving; beetje vervelend

schurft /sxɵrft/ n
ronya
(medisch) een huidaandoening veroorzaakt door de schurftmijt, Acarus scabiei

schurk /sxɵrk/ n
brètol
(scheldwoord) persoon die kwaad in de zin heeft en/of bedrijft

schutblad n
bràctea
pàgina de respecte
een vel papier dat het boekblok beschut, de ene kant zit vast aan de kaft van het boek de andere kant aan het boekblok zelf

schuur /sxyːr/ /sχyːr/ n
pallera pallissa
(bouwkunde) een opslagplaats bij het huis of de boerderij

sclerose n
esclerosi
(medisch) ziekelijke verharding

scoren v
marcar

scoubidou /sku.bi.ˈdu/ n
scubidú

scouting n
escoltisme
(scouting) in navolging van Baden Powell opgerichte internationale jeugdorganisatie

scène n
escena

seaborgium n
seaborgi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal

secans n
secant
(wiskunde) omgekeerde van de cosinus: bij een scherpe hoek in een rechthoekige driehoek de lengte van de schuine zijde gedeeld door de aanliggende zijde
(meetkunde) (verouderd) lijn die een kromme op twee punten snijdt

seconde n
segon
(tijdrekening), (natuurkunde), (eenheid) SI-grondeenheid van tijd, weergegeven met symbool s
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder

secretaris /səkre'tarəs/ n
secretari
(beroep) iemand die als taak heeft alle lopende zaken bij te houden

secretie n
secreció
(medisch) afscheiding

sector /'sɛktɔr/ n
sector
(wiskunde) een deel van een cirkel in de vorm van een taartpunt, omsloten door een cirkelboog en twee stralen
(informatica) de kleinste eenheid van een harddisk die in één bewerking door een lees/schrijfkop kan verwerkt worden

secundair /səkʏnˈdɛːr/ adj
secundari

sedentair adj
sedentari

segregatie n
segregació

seismologie n
sismologia
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica

seizoen /sɛɪ̯.ˈzun/ /sɛː.ˈzun/ n
estació
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen

seks /sɛks/ n
sexe
(seksualiteit), (nauwe betekenis) geslachtsgemeenschap

sekse n
sexe
(seksualiteit) geslacht, het man of vrouw zijn

seksualiteit n
sexualitat

seksueel /sɛksy'el/ adj
sexual
(seksualiteit) op de geslachtsdrift betrekking hebbend

seksueel misbruik n
abús sexual
gedwongen seksueel contact

seksuologie /ˌsɛksʏwolo'ɣi/ n
sexologia

seksuoloog /ˌsɛksʏwo'loɣ/ n
sexòleg

sekswerker /ˈsɛks.wɛr.kər/ n
treballador sexual

sektarisch adj
sectari
betrekking hebbend op een afsplitsing van een grotere geloofsgemeenschap

sekte /ˈsɛktə/ n
secta
(sociologie) (vaak religieuze) groepering die opziet naar een bepaald mens als leider

selderie n
api
tuinkruid, vergelijkbaar met peterselie, maar dan met een veel sterkere smaak

selderij n
api
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten

selectievakje n
casella de selecció

seleen n
seleni
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal

semantiek n
semàntica
(taalkunde) wetenschap die zich bezighoudt met de betekenis van taalkundige constructies zoals woorden (woordsemantiek) en zinnen (zinssemantiek)

semantisch /se'mɑntis/ adj
semàntic
(taalkunde), de semantiek betreffend

semester n
semestre
(tijdrekening), (eenheid) (in een opleiding) een half jaar.

semiotiek n
semiòtica

senaat n
senat

senator n
senador

seniel /seˈnil/ adj
senil
aan de ouderdom eigen, door de ouderdom afgetakeld

sensitiviteit /sɛnzitiviˈtɛit/ n
sensibilitat
de gevoeligheid van iets of iemand om iets waar te nemen
emotionele of esthetische fijngevoeligheid of overgevoeligheid
gevoeligheid van een medische test: de kans dat iemand die de ziekte echt heeft 'ontdekt' wordt door de medische test

sepsis n
sèpsia
(medisch) een ernstige ontstekingsreactie van het hele lichaam als reactie op een infectie, die meestal wordt veroorzaakt door bacteriën of hun producten (toxinen)

september n
setembre
(tijdrekening) de negende maand van het jaar

sereen adj
serè
heel rustig, kalm en plechtig

serenade n
serenata
(muziek) een muzikaal eerbetoon meestal voor een geliefde en meestal 's-avonds gebracht

sergeant n
sergent
(beroep) (militair) een rang onder de onderofficieren

serie n
sèrie
delen van een geheel in een bepaalde volgorde

seriemoordenaar n
assassí en sèrie

serieus adv
seriós
ernstig

sering /sə.'rɪŋ/ n
lila
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris

serpent n
serp
(reptielen) een slang

serre /ˈsɛːrə/ n
hivernacle
(tuinbouw) gebouw(tje) met veel glas voor het kweken van planten

serum n
sèrum
(medisch) de vloeibare stof die overblijft als bloed is gestold en die lijkt op bloedplasma zonder stollingseiwitten (wel met antistoffen)

serval n
serval
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leptailurus serval , een Afrikaanse katachtige vergelijkbaar met de cheeta

server n
servidor
(informatica) een computer die diensten verleent aan andere programma's

serveren v
servir
overgankelijk, (voeding) iets op tafel opdienen, meestal als onderdeel (gang [3]) van een maaltijd

servet /sɛrˈvɛt/ n
tovalló torcaboques
een doek die men aan tafel gebruikt om er de mond en vingers mee af te vegen

servetring n
anell de tovalló
(huishouden) ring om een opgerold servet bijeen te houden

sesam n
sèsam
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld

set n
joc
(wiskunde) verzameling

sfinx n
esfinx
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen

shampoo /ˈʃɑm.po/ n
xampú
product, meestal in vloeibare vorm, dat bedoeld is om het haar te wassen

sherry n
xerès
(drinken) een Spaanse versterkte wijn

shiitake n
xiitake
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken

shintoïsme n
xintoisme

sidderaal n
anguila elèctrica
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus

sierteelt n
floricultura
het op grote schaal kweken van planten die dienen om iets mooier te maken

sigaar n
cigar

sigaret /sɪɣɑˈrɛt/ /sɪʝɑˈrɛt/ n
cigarreta cigarret
rolletje fijngekorven tabak in een omhulsel van speciaal papier, om daarin gerookt te worden

sigma n
sigma
naam van de Griekse letter Σ
(wiskunde) teken in een formule dat aangeeft dat het om een optelling gaat

signaal /sɪɲˈaːl/ n
senyal
een vorm van informatie met een genormeerde betekenis, bv. het geven van een afgesproken teken

sikh n
sikh

sikkel /ˈsɪkəl/ n
falç
(landbouw) (gereedschap) handzeis of snijmes met halvemaanvormig lemmet en korte steel

silhouet n
silueta
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht

silicaat n
silicat

silicium n
silici
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal

silicone n
silicona
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding

simonie n
simonia
het uit winstbejag verhandelen van geestelijke (kerkelijke) goederen of ambten

simpel /sɪmpəł/ adj
simple
zonder veel complicaties

simplistisch /sɪm'plɪstis/ adj
simplista
(te) eenvoudig; zo vereenvoudigd dat het niet meer waar is
eenvoudig

sinaasappel n
taronja
(fruit) Citrus aurantium Citrus sinensis oranje vrucht van de sinaasappelboom

sinaasappelpulp n
polpa de taronja
(voeding) vruchtvlees van een sinaasappel Rutaceae , nadat het sap verwijderd is

sinds preposition
des que
sedert, vanaf het moment dat

sinecure n
canongia
makkelijk baantje, eenvoudige taak

singlet n
samarreta
(kleding) een kort onderhemd zonder mouwen

sint-jakobsschelp n
petxina
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee

sint-janskruid n
pericó

sinus n
sinus

sirene n
sirena
een toestel om een akoestisch alarmsignaal weer te geven

sirocco n
xaloc

sistrum n
sistre
(muziek) een instrument dat rinkelende geluid voortbrengt

sitar n
sitar
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals

situatie /sity'waː(t)si/ n
situació
hoe de zaken er voorliggen, toestand

sjaal n
bufanda
(kleding) een langwerpige lap stof die om de hals gedragen wordt

sjabloon /ʃɑ'blo:n/ n
plantilla

sjalot n
escalunya
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort

sjekel /'ʃɛkɛl/ n
xéquel
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)

sjiisme n
xiisme

sjoel /ʃul/ n
sinagoga

sjofar /ʃoˈfɑr/ n
xofar
(Jiddisch-Hebreeuws) ramshoorn

skateboard n
monopatí

skelet /skəˈlɛt/ n
esquelet
(anatomie) samenstel van onderdelen dat het lichaam stevigheid geeft

sketch n
esquetx
(kunst) een kort, humoristisch optreden in de podiumkunst, vaak als onderdeel van een revue of show

ski n
esquí

skiën v
esquiar
inergatief, (sport) zich over sneeuw voortbewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten

skiër /skiər/ n
esquiador
een mannelijk iemand die aan skiën doet

sla /sla/ n
lletuga
(plantkunde) elke plant van de soort Lactuca (wikidata: sla )
enciam lletuga
(groente) eetbare bladeren van Lactuca sativa (wikidata: sla )

slaaf /slaːf/ n
esclau
een persoon die het bezit is van een ander

slaan v
batre
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken
het voorbrengen van geluid door ergens op te slaan

slaap /slap/ n
son
periode van inactiviteit waarbij het lichaam tot rust komt
templa pols
(anatomie) zijvlak van het hoofd tussen oog en oor

slaapkamer n
dormitori cambra
(bouwkunde) een kamer die gebruikt wordt om in te slapen

slaaplied n
cançó de bressol noninó

slaapwandelaar n
somnàmbul
iemand die loopt in een toestand van verminderd bewustzijn

slaapzak n
sac de dormir

slachter n
carnisser

slachterij n
carnisseria
(bedrijf) bedrijf waar vee wordt gedood voor consumptie

slachthuis /ˈslɑx.hœːs/ /ˈslɑxt.ɦœːs/ /ˈslɑχ.tœʏ̯s/ n
escorxador
een bedrijf waar dieren geslacht worden

slachtoffer n
víctima
een dier dat (of mens die) gedood wordt als offer voor een godheid
iets of iemand die zonder eigen schuld kwalijke gevolgen ondervindt van een gebeurtenis
in het bijzonder iemand die sterft (of gewond raakt) ten gevolge van een gebeurtenis (ramp of gewelddaad)

slag /slɑx/ n
cop
het opzettelijk doen belanden van een hand of een voorwerp op iemand

slagader n
artèria
(anatomie) een bloedvat waarin het bloed van het hart af stroomt

slager /ˈsla.ɣər/ n
carnicer
(beroep) een verkoper van vlees

slaginstrument n
instrument de percussió
(muziekinstrument) muziekinstrument dat tot klinken wordt gebracht door er met de hand of met stokken op te slaan

slagroom n
nata muntada

slagschip n
cuirassat
(militair) groot schip met zware bewapening

slagveld /ˈslaxfɛlt/ n
camp de batalla
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft

slak n
caragol cargol
(buikpotigen) een buikpotig weekdier (Gastropoda ) (ook soms (voeding))
escòria
(metallurgie) een onoplosbaar steenachtig afvalproduct van oxides bij het smelten van metaal

slakkengang n
pas de bou
met een ~: erg langzaam

slang /slɑŋ/ n
serp
(reptielen), Serpentes een reptiel met een relatief lang lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen

slangenbezweerder n
encantador de serps

slank /slɑŋk/ adj
prim

slapeloosheid n
insomni

slapen /slapə(n)/ v
dormir
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt

slaper n
dormilega

slaperig /ˈsla.pə.rəx/ /ˈsla.pə.rəχ/ /ˈsla.pə.rɪx/ adj
somnolent
behoefte tot slaap vertonend

slaperigheid /ˈsla.pə.rəx.ˌɦɛːt/ /ˈsla.pə.rəχ.ˌɦɛɪ̯t/ /ˈsla.pə.rɪx.ˌhɛɪ̯d/ n
son
de neiging te gaan slapen

slavernij n
esclavatge esclavitud
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten

slecht /slɛçt/ adj
dolent
niet van goede wil getuigend, zonder enig moreel besef

slechter adj
pitjor

slechtheid n
maldat
de hoedanigheid van het slecht zijn

slechts adv
només
alleen maar, niet meer dan, enkel

slechtvalk n
falcó pelegrí
(valkachtigen) Falco peregrinus , een roofvogel en de snelst vliegende vogel ter wereld

slee n
trineu petit
(verkeer) een vervoermiddel dat wordt voortgetrokken en dat voorzien is van twee glijders

sleedoorn n
aranyoner
(bloemplanten) bepaald soort plant met blauwe vruchten, Prunus spinosa uit de rozenfamilie Rosaceae

sleepboot n
remolcador
(scheepvaart) een krachtige boot die andere vaartuigen versleept

sleepruim /ˈsle.prœʏ̯m/ /ˈsle.prœːm/ n
aranyó
de vrucht van de sleedoorn (Prunus spinosa)

slepen v
arrossegar
overgankelijk trekkend over de grond of het wateroppervlak verplaatsen

sleutel /sløːtəl/ /sløːtəɫ/ /ˈslø.tɔɫ/ n
clau
(techniek), (gereedschap) een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen

sleutelbeen /'sløtəlben/ n
clavícula
(anatomie) het bot dat het borstbeen met de schouder verbindt

sleutelhanger /ˈsløtəɫˌɦɑŋər/ n
clauer
ring om sleutels aan te hangen, vaak voorzien van een logo of label

slijm /slɛɪm/ n
moc
een kleverige stof die door slijmvliezen uitgescheiden wordt

slijmvlies n
mucosa membrana mucosa
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel

slijpsteen n
mola

slijtage /slɛɪ̯.ˈta.zʲə/ /ˈslɛɪ̯.taːʃ/ n
desgast
schade die door langdurig gebruik geleidelijk aangericht wordt

slikken /'slɪkən/ v
engolir
overgankelijk de mondinhoud de slokdarm doen afdalen

slippen /slɪpə(n)/ v
lliscar
ergatief door gladheid over de weg schuiven

slivovitsj n
slivovitz
(drinken) een brandewijn gedestilleerd uit gefermenteerde pruimen zoals deze gestookt wordt in Midden-Europa en op de Balkan

slobkous n
antipara

sloep n
balandra
(scheepvaart) een klein scheepstype dat op het dek van een groter schip wordt meegevoerd

slokdarm n
esòfag

sloop /slop/ n
demolició
m: de daad van het slopen, afbreken

slopen /'slopə(n)/ v
enderrocar
een structuur ontmantelen, afbreken

slot n
cadenat pany
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten

slotenmaker n
manyà

slow motion n
càmera lenta
een film die vertraagd wordt afgespeeld, een film die met hoge snelheid wordt opgenomen

sluier n
vel

sluiproute n
atall
alternatieve route die meestal gebruikt wordt om files te mijden

sluis n
resclosa

sluiten v
tancar
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken
onovergankelijk dichtgaan

slurf n
trompa
(zoötomie) verlengde snuit van een olifant en van andere dieren

slurpen v
xarrupar
inergatief hoorbaar vloeistof tot zich nemen

sluw /slyw/ adj
astut
op een doortrapte wijze slim

smaak n
gust
(voeding), (drinken) gewaarwording bij het proeven van eten en drank
(figuurlijk) bepaalde subjectieve voorkeur

smaakpapil n
papil·la gustativa

smakeloos /ˈsmaː.kə.los/ adj
insípid
1. (van voedsel) geen smaak hebbend
2. (figuurlijk) geen fatsoen of gevoel voor esthetiek of mode hebbend, vulgair

smaragd n
maragda esmaragda

smash n
esmaixada
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan

smeden v
fargar
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven

smederij n
forja
(bedrijf) werkplaats van een smid

smeedijzer n
ferro forjat
is ijzer dat wordt gemaakt door het te smeden

smeergeld n
suborn

smeerwortel n
consolda

smegma n
esmegma
afscheiding die men onder de voorhuid van de penis kan aantreffen

smeken /smekə(n)/ v
implorar
inergatief nederig om een gunst verzoeken

smelleken n
esmerla esmirla

smelten v
fondre
ergatief van vaste in vloeibare vorm overgaan
overgankelijk van vaste in vloeibare vorm doen overgaan

smeltkroes /ˈsmɛltkrus/ n
gresol
(metallurgie) vuurvaste pot waarin metalen gesmolten en gemengd kunnen worden

smeltpunt /smɛltpʌnt/ n
punt de fusió
(scheikunde) (natuurkunde) de temperatuur waarbij iets gaat smelten

smeltwarmte n
calor de fusió
(natuurkunde) de hoeveelheid warmte die opgenomen wordt bij het smelten van een kristallijne vaste stof

smetstof n
contaminant
een stof die een besmettelijke ziekte overbrengt

smid n
ferrer
(beroep) iemand die gloeiend metaal bewerkt met een hamer op een aambeeld

smidse n
forja
werkplaats van een smid

smient n
ànec xiulador
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi
(persoon) lang en/of mager iemand

smijten /smɛitə(n)/ v
llançar tirar
overgankelijk hard gooien of werpen

smokkelaar n
contrabandista

smoren v
estofar
overgankelijk, (kookkunst) iets in enig vet aanbraden, vervolgens vocht toevoegen en afdekken om het zachtjes gaar te laten worden

sms'en /ɛsɛˈmɛsə(n)/ v
enviar un missatge
overgankelijk een sms-bericht versturen

smurf n
barrufet
(kunst) strip- en tekenfilmfiguur in de vorm van een soort blauwe kabouter met een wit mutsje, oorspronkelijk bedacht door Peyo

snaar n
nora
(verouderd) (familie) schoondochter

snaartheorie n
teoria de cordes

snavel /ˈsnavəɫ/ n
bec
(zoötomie) bek van een vogel of schildpad

snee /sne/ n
tall
inkeping gemaakt door het snijden met een mes of ander scherp voorwerp
een afgesneden plak, meestal van brood

sneeuw /sneʊ̯/ /sneːβ̞/ /snɪːβ̞/ n
neu
(meteorologie) in vlokkige kristallen bevroren water

sneeuwbal /ˈsneʊ̯bɑl/ /ˈsnɪːwbɑɫ/ n
bola de neu
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop

sneeuwen v
nevar
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van hemelwater onder de vorm van sneeuwvlokken

sneeuwgans n
oca de les neus

sneeuwhoen n
perdiu blanca
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus

sneeuwjacht /'snewjɑxt/ n
rufaga
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw

sneeuwkalkoen n
white Holland
(veeteelt) een geheel wit ras van de tamme kalkoen Meleagris gallopavo

sneeuwman n
ninot de neu
een pop gemaakt van sneeuw

sneeuwpanter n
lleopard de les neus
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan

sneeuwpop n
ninot de neu
een pop die gemaakt is van sneeuw

sneeuwstorm /'snew.stɔrm/ n
nevada

sneeuwuil n
duc blanc
(uilen) bepaald soort vogel, Bubo scandiacus , die vooral leeft op de besneeuwde toendra's

sneeuwval n
nevada

sneeuwvlok /'snewvlɔk/ n
floc de neu
(meteorologie) een kleine massa aaneengehechte sneeuwkristallen

snel /snɛɫ/ adj
ràpid

snelheid n
velocitat
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp

snijbiet n
bleda

snijden /ˈsnɛɪdə(n)/ v
tallar
overgankelijk met een scherp voorwerp in stukken delen

snijding n
secció
met een mes gemaakte snee

snijplank n
tauler de tallar

snijselderij n
api

snikken v
sanglotar

snip n
becadell
(steltloperachtigen) benaming voor vogels uit de familie Scolopacidae

snoeien /ˈsnujə(n)/ v
podar
overgankelijk planten terugbrengen op gewenste lengte

snoek n
lluç de riu
(straalvinnigen) bepaald soort roofvis die in zoete wateren voorkomt, Esox lucius

snoekbaars n
lucioperca
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwaterroofvis, Sander lucioperca

snor n
bigoti mostatxo
beharing tussen neus en bovenlip

snot /snɔt/ n
moc
een slijmerige afscheiding uit de neusholte, neusvocht

snowboard n
planxa de neu
(wintersport) soort skiplank

snuit n
musell
(anatomie) reukorgaan van dieren
gezicht

snurken /ˈsnʏrkə(n)/ v
roncar
inergatief ademen met een niet goed geopende luchtpijp, waardoor een rochelend geluid ontstaat

soa n
MTS
(seksualiteit) (medisch) infectieziekte die vooral wordt overgedragen door seksueel contact

sociaal /soʃal/ adj
social
betrekking hebbend op de menselijke samenleving
geneigd om in groepen te leven
gevoel hebbend voor de nood van de medeleden van de samenleving

sociale onthouding n
distanciació social
geheel van maatregelen of gedragingen waardoor er minder fysiek contact is tussen mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen

socialiseren v
socialitzar
in bezit geven van de gemeenschap in plaats van in bezit zijn van een particulier

socialisme n
socialisme

sociogram n
sociograma
(sociologie) visuele voorstelling van de affectieve relaties in een sociale groep

sociolect n
sociolecte

sociologie n
sociologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving

sociologisch adj
sociològic
betrekking hebbend op of product zijn van de sociologie

soefisme n
sufisme

soennisme n
sunnisme

soep n
sopa
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken

soeplepel n
cullera de sopa
(huishouden) grote, diepe lepel waarmee soep opgeschept wordt, soepopscheplepel, opscheplepel

soera n
sura

soesa n
gatzara
gebeurtenissen of bezigheden die meer aandacht vereisen dan wenselijk is

soevereiniteit n
sobirania

software n
programari
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer

softwareontwikkelaar n
desenvolupador

sok n
mitjó
(kleding) kous die tot net boven de enkel komt

sokkel n
sòcol
een voetstuk, voornamelijk voor beelden

soldaat /sɔlˈdaːt/ n
soldat
(beroep) (militair), krijgsman met de laagste rang binnen een strijdmacht

soldeerbout n
soldador
(gereedschap) een stuk gereedschap om mee te solderen

soldeerlamp n
bufador
(techniek) brander waaruit een vlam komt die heet genoeg is voor het smelten van soldeer

soldeertin n
estany per a soldar
(metallurgie) legering voornamelijk bestaande uit tin en vroeger ook lood maar tegenwoordig ook verkrijgbaar in een loodvrije variant b.v. met een samenstelling van 96,5% tin, 3% zilver, 0,5% koper

solderen v
soldar
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven

solidair adj
solidari

solidariteit n
solidaritat

solipsisme n
solipsisme

solo /ˈsolo/ n
solo

som /sɔm/ n
suma
(wiskunde) resultaat van een optelling

sonate n
sonata
(muziek) een muziekstuk voor één of enkele instrumenten

sonde n
sonda
(techniek), (medisch) een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen
(astronomie) een onbemand ruimtevaartuig voor de ruimteverkenning

soort /ˈsɔːrt/ n
espècie
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht

sorteren v
cerndre
overgankelijk orde in een verzameling aanbrengen door soort bij soort te leggen

souvenir n
souvenir
klein voorwerp dat helpt om aan een prettige ervaring met een plaats of persoon terug te denken

spaak n
raig
een staaf die de naaf en de velg van een wiel verbindt

spaakbeen /ˈspakbeɪn/ n
radi
(anatomie) een van de twee beenderen van de onderarm

spaander /ˈspandər/ n
encenall
langwerpig stukje hout dat bij het hakken afvalt

spaarkas n
caixa d'estalvis
(economie) spaarbank

spaarpot n
vidriola
afgesloten voorwerp waarin contant geld opgespaard wordt

spade n
fanga
(gereedschap) brede, zware schep, bedoeld voor het spitten van grond

spaghetti n
espagueti

spalk n
fèrula
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen

spanning /'spɑniŋ/ n
tensió
(elektrotechniek) potentiële energie van elektrische aard, elektrische spanning

spanwijdte n
envergadura
(dierkunde) (techniek) de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)

spar n
avet roig
(coniferen) benaming voor een naaldboom uit het geslacht Picea

sparen ˈspa.rə(n) v
estalviar
overgankelijk geld niet uitgeven
desar
ontzien, niet straffen of geweld aandoen

spasticiteit n
espasticitat
(medisch) verhoogde spierspanning, continue kramp

spatbord /spɑdbɔrt/ n
parafang
een bord dat achter een draaiend wiel bevestigd wordt om van het wiel afgeslingerd en opspattend water en modder op te vangen

spatel n
espàtula
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.

spatie n
espai
(typografie) tussenruimte tussen twee letters, tekens of woorden

specerij n
espècia
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd

specht n
pica-soques picot
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen

speciaal /spe.si.ˈjal/ /spe.ˈsjaːl/ /spe.ˈʃaːl/ adj
especial
op een positieve manier anders dan het andere

specialist /ˈspesɪɑlɪst/ n
especialista
persoon die ergens veel verstand van heeft
(medisch) (beroep) arts die een bepaald onderdeel van de geneeskunde beoefent

specialiteit n
especialitat
bijzondere kennis of vaardigheid van iemand

specificatie n
especificació
(techniek), (handel), (wetenschap) een gedetailleerde omschrijving of vermelding van eigenschappen, kwaliteiten, voorwaarden, eisen enz.

specificeren v
especificar
(handel), (wetenschap), (techniek) de onderdelen en bijzonderheden van een geheel in duidelijke details beschrijven

specifiek adj
específic
(medisch) kenmerkend

spectaculair adj
espectacular

spectrum n
espectre
kleurenband

speculatief adj
especulatiu

speeksel n
saliva
vocht dat in de mond vloeit uit de speekselklieren

speekselklier n
glàndula salival
(anatomie) een klier die speeksel produceert en naar de mondholte afscheidt

speelgoed /ˈspelɣud/ /ˈspelɣut/ /ˈspɪːɫχut/ n
joguet joguina
(speelgoed) één of meer voorwerpen voor kinderen om mee te spelen

speelkaart n
naip

speelman n
joglar
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) (beroep) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.
(cultuur), (muziek), (verouderd) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, muzikant, zanger van liedjes en komediant

speen n
tetina
rubber of plastic afsluiting op een zuigfles, voorzien van een gaatje waardoor het kind de vloeistof kan opzuigen
mamil·la
(anatomie) tepel van een zoogdier

speenkruid n
gatassa
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven

speer /spɪːr/ n
javelina
een lange stok met een punt eraan, (werd) gebruikt voor de jacht, oorlogvoering of atletiek.

spek n
cansalada
(biologie), (voeding) een laag vet tussen huid en vlees bij grote zoogdieren

spekje n
llardó
stukje spek zoals dat in de keuken gebruikt wordt om uit te bakken of in een stuk vlees te steken

spektakel /spɛkˈtaːkəl/ n
espectacle
opzienbarend schouwspel, wonderbare vertoning

spel n
joc
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans

spelcomputer /'spɛl.kɔm.pju.tər/ n
consola de joc
(informatica) (spel) een computersysteem dat specifiek gemaakt is om spellen op te spelen

spelen /ˈspeːlə(n)/ v
jugar
(muziek) muziek maken op een muziekinstrument

speler n
jugador
(spel) (sport) een deelnemer aan een spel of sport
een partij

spellen /ˈspɛlə(n)/ v
lletrejar
overgankelijk letters in de juiste volgorde plaatsen

spelling /ˈspɛlɪŋ/ n
ortografia
(taalkunde) de al dan niet vastgelegde manier waarop de woorden van een taal geschreven worden

spelt n
espelta
(plantkunde) grove tarwesoort Triticum spelta (wikidata: spelt )

speltbloem n
farina d'espelta
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak (wikidata: speltbloem )

speltheorie n
teoria dels jocs
(wiskunde) een tak van de wiskunde waarin het nemen van beslissingen centraal staat

speltmeel /spɛltmɪːɫ/ n
farina d'espelta
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak (wikidata: speltmeel )

sperma /'spɛrma/ n
esperma

spermatogenese n
espermatogènesi
(medisch) vorming van zaadcellen

sperwer n
esparver
(havikachtigen) Accipiter nisus , een kleine snelle roofvogel

sperzieboon n
mongeta tendra
(plantkunde) cultivar van Phaseolus vulgaris
(groente) peulvrucht van Phaseolus vulgaris (wikidata: sperzieboon )

spie n
tascó
(spreektaal) een cent

spiegel n
mirall espill
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"

spier /spir/ n
múscul
(scheepvaart) een algemene benaming voor een ronde, houten paal op een schip

spierpijn /ˈspiːrpɛɪ̯n/ /ˈspiːrpɛːn/ n
cruiximent
(medisch) pijn in een spier

spijbelen v
fer campana
inergatief ongeoorloofd uit school wegblijven

spijker n
clau
m (techniek) metalen pin waarmee twee voorwerpen door doorboring vast verbonden kunnen worden

spijkers op laag water zoeken v
buscar tres peus al gat

spil n
ajuda
v/m overdrachtelijk: de persoon die een centrale plaats inneemt

spin n
aranya
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen

spinazie n
espinac
(groente), (plantkunde), (voeding) Spinacia oleracea , een snelgroeiende, eenjarige bladgroente

spinnen v
filar
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten
roncar
inergatief (van katten) een snorrend geluid maken, snorren

spinnenkobbe n
aranya
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen

spinnenkop n
aranya
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen

spinnenweb n
teranyina
een door een spin met spinnenzijde gemaakt net om insecten te vangen

spion n
espia

spionage n
espionatge
de handeling van het spioneren

spiraal n
espiral
een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert
een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en en dat punt steeds dichter benadert

spiritualiteit n
espiritualitat

spit n
ast
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert

spits n
barcassa
(scheepvaart) klein vrachtschip, binnenschip (ook wel gebruikt als woonboot)

spitsmuis n
musaranya
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae

spleet /splet/ n
badall

splenomegalie n
esplenomegàlia
(medisch) miltvergroting

splinter /'splɪntər/ n
estella
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen

splitsen /splɪtsə(n)/ v
dividir
wederkerend zich ~: in twee of meer delen uiteen gaan
overgankelijk iets ~: in twee of meer delen opdelen

spoelen v
esbandir

spondee n
espondeu
(dichtkunst) versvoet met twee beklemtoonde lettergrepen

spons n
esponja

sponsor n
patrocinador

spontaan adj
espontani

sponzig adj
esponjós

spook n
fantasma
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt

spookschip n
vaixell fantasma
(scheepvaart) een legendarisch schip dat zonder bemanning eeuwig blijft rondvaren

spoonerisme n
antístrofa
(taalkunde) verspreking door verwisseling van klanken van verschillende woorden

spoor n
via
(spoorwegen) twee met elkaar verbonden ijzeren staven waarover een trein of tram rijdt
espora
(spoorwegen) spoorwegmaatschappij
esperó
v m (beschrijvende plantkunde) hol uitsteeksel aan de voet van een kelkblad, kroonblad of vergroeide kroon
v m metalen punt of getand wieltje aan de hiel van de rijlaars

spoorloos adj
sense rastre
verdwenen zonder aanwijzing van waarnaartoe

spoorweg n
ferrocarril

sporadisch adj
esporàdic

sporkehout n
fràngula
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )

sport /spɔrt/ n
esport deport
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn

sporter n
esportista
beoefenaar van een sport

sportveld n
camp d’esports
(sport) grasveld met doelpalen, grenslijnen e.d. waarop diverse sporten worden bedreven

spotlight n
focus
een lamp die een gericht licht laat schijnen op één optredend persoon

spotvogel n
bosqueta icterina
(zangvogels) Hippolais icterina ; een zangvogel die geluiden kan nabootsen

spraak /sprak/ n
llenguatge
het vermogen om te spreken

spraakkunst n
gramàtica
(grammatica) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

spraakzaamheid n
loquacitat
geneigdheid om veel te praten

spreekkamer n
consultori
een kamer waar men een gesprek met iemand kan voeren

spreekuur /ˈsprekyːr/ n
hores de consulta
de tijd waarin een hulpverlener patiënten te woord staat

spreekwoord n
proverbi

spreeuw n
estornell
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)

spreken /ˈspreːkə(n)/ v
parlar
inergatief zich met behulp van de stem uiten
zich met behulp van de stem kunnen uiten in een bepaald taal

springen /sprɪŋə(n)/ v
saltar
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting

springtouw n
corda de saltar
stuk touw of kunststofdraad van zo`n 1,5 meter lengte of langer, dat kan worden rondgedraaid, waarna iemand steeds over het touw kan springen zonder dat het touw de voeten raakt

sprinkhaan n
llagosta saltamartí
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven

sproet n
piga
een bruin vlekje op de huid dat veroorzaakt wordt door ultraviolet licht

sprong n
salt

sprookje n
faula conte de fades
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen

sprot n
amploia
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie (wikidata: sprot )

spruit n
col de Brusselles
(groente) een uitloper van de spruitkool Bressica (wikidata: spruit )

spruitkool n
col de Brussel·les
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.

spugen /'spy.ɣə(n)/ v
escopir
inergatief speeksel uit de mond doen uitschieten

spuigat n
dull
(scheepvaart) een afvoeropening waardoor water vanaf het dek overboord kan stromen

spyware n
programari espia

squash n
esquaix

staafmixer n
batedor d'immersió

staak n
pal

staakt-het-vuren n
alto el foc
(militair) overeenkomst voorlopig een einde te maken aan de gevechtshandelingen

staal n
acer
(metallurgie) een legering van ijzer en koolstof

staan /staːn/ v
estar dret
inergatief zich in verticale toestand van rust bevinden op een vaste ondergrond

staart n
cua
(zoötomie) een verlengstuk van de ruggengraat bij sommige dieren
(techniek) het achterste stuk van een vliegtuig of een auto

staartbeen n
còccix

staartmees n
mallerenga cuallarga

staartster n
cometa

staat n
estat
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking
toestand of gesteldheid

staatsburger n
ciutadà
(juridisch) iemand die burgerrechten in een staat heeft

staatsgreep n
cop d'Estat
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind

staatshoofd n
cap d'estat
(regering) iemand die in een staat het hoogste gezag bekleedt of personifieert

stabiel /sta'bil/ adj
estable
niet of slechts licht aan verandering onderhevig,
(van een dynamisch systeem) terugkerend naar de evenwichtstoestand

stabiliteit n
estabilitat

stad /stɑd/ /stɑt/ n
ciutat plaça
(geschiedenis) plaats met stadsrecht

stadhuis /ˈstɑdhœːs/ /ˈstɑthœʏs/ /ˈstɑthœːs/ n
ajuntament
een gebouw waar de stadsdiensten gehuisvest zijn

stadion n
estadi

stadspoort n
porta de la ciutat
een poort die toegang geeft tot de (binnen)stad en onderdeel is of was van de stadsmuur of stadsomwalling, oorspronkelijk bedoeld om ongewenste gasten buiten te houden.

stadstaat /ˈstɑt.stat/ n
ciutat estat
staatsvorm waarbij de staat slechts het grondgebied van één stad omvat.

staf n
bastó
stok bedoeld voor ondersteuning of onderscheiding van een persoon

stagflatie n
estagflació
(economie) situatie waarbij tegelijkertijd sprake is van economische stagnatie en van inflatie

staking /'stakɪŋ/ n
vaga
het neerleggen van de werkzaamheden, meest uit protest of om verbeteringen af te dwingen

stal /stɑl/ n
estable
(veeteelt) ruimte bestemd voor de huisvesting van dier(en)

stalinisme n
estalinisme
(politiek) (pejoratief) variant van het marxisme-leninisme gekenmerkt door een totalitair nationalistisch communisme waarin alle macht geconcentreerd wordt bij een geadoreerde partijleider en meedogenloos geweld wordt gebruikt om iedere weerstand daartegen te brekenDe term kan ook worden gebruikt voor soortgelijke regimes als in Noord-Korea of van Pol Pot in Cambodja of in meer figuurlijke betekenis.

stallen v
establar
overgankelijk een rijdier of voertuig na gebruik onderbrengen in een beschutte ruimte (stal, garage, remise)

stam n
tronc
(plantkunde) deel van de boom tussen de wortels en de kruin
tribu
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking

stamboom /'stɑmbom/ n
arbre genealògic
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld
boom met rechtopgaande stam

stamcel n
cèl·lula mare

stamelen v
balbucejar
overgankelijk onsamenhangend en onzeker spreken

stamper n
mà de morter
in het bijzonder in samenhang met het gebruik van een vijzel -> vijzelstamper

standaardafwijking /ˈstɑn.dard.ˌɑf.wɛɪ̯.kɪŋ/ /ˈstɑn.dart.ˌɑf.ʋɛɪ̯.kɪŋ/ /ˈstɑn.dart.ˌɑf.β̞ɛː.kɪŋ/ n
desviació estàndard
(statistiek) spreidingsmaat, maat voor afwijking ten opzichte van het gemiddelde

standaarddeviatie /ˈstɑn.dar.de.vi.ˈja.si/ /ˈstɑn.dar.de.vi.ˈja.tsi/ /ˈstɑn.dar.te.vi.ˈja.si/ n
desviació estàndard
(statistiek) spreidingsmaat, maat voor afwijking ten opzichte van het gemiddelde

standbeeld n
estàtua
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal

stank /stɑŋk/ n
pudor
een sterke, stinkende geur

stap /stɑp/ n
pas
het plaatsen van de ene voet voor de andere bij het gaan

stapel n
pila
een gestructureerde hoop spullen

stapelwolk n
cúmul
scherp afgegrensde, bloemkoolachtige wolken van het geslacht Cumulus

staren /starən/ v
mirar fixament

statief n
tripode
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten

station /sta.ˈsʲɔn/ n
estació de ferrocarril
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen

statistiek n
estadística

statistisch adj
estadístic
(statistiek) cijfermatig berekend

statuut n
estatut

steeds adv
sempre
voortdurend

steek /steːk/ n
ganivetada
eenmalige doorvoering van een draad door een weefsel, meestal met behulp van een naald

steekspel n
justa
(geschiedenis), (middeleeuwen), (spel) een spel waarbij twee ridders elkaar met lansen trachtten uit het zadel te werpen

steelpan n
cassó

steen /sten/ /steːn/ n
pedra càlcul
m harde stof, vaak op kiezel gebaseerd maar ook andere mineralen omvattend

steenarend n
àguila daurada àguila reial
(havikachtigen) Aquilla chrysaetos , vogel uit de familie der arendachtigen

steenbok n
cabra alpina
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Capra ibex

steenbreek n
saxífraga

steeneik /ste.nɛi̯k/ /ste.nɛːk/ /sten.ʔɛi̯k/ n
alzina
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig

steengroeve n
pedrera
(mijnbouw) een groeve waar steen uit de grond wordt gehaald

steenhouwer n
picapedrer

steenkool n
hulla
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron

steenmarter n
fagina
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes foina

steentijd /ˈstentɛit/ n
Edat de pedra

steenuil /ˈstenœʏ̯ɫ/ /ˈsteːnœːl/ n
mussol comú mussol
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen

steenvrucht n
drupa
vlezige vrucht waarvan het binnenste deel steenhard is (een harde kern of pit heeft)

steganografie n
esteganografia
de kennis van het op verborgen wijze overbrengen van informatie

steiger n
bastida
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk

steil /stɛil/ /stɛːl/ adj
escarpat
onder een grote helling ten opzichte van horizontaal
~ haar recht, zonder krullen

stekelbaars n
punxoset
(straalvinnigen) benaming voor kleine vissen met puntige doorns op de rug en de buik uit de familie Gasterosteidae

stekelvarken n
porc espi porc espí
(knaagdieren) Hystrix cristata een gewoon stekelvarken een groot knaagdier met een stekelige vacht

steken v
acoltellar
overgankelijk doorboren, prikken

stekker /'stɛkər/ n
endoll
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken

stelen /'stelən/ v
robar furtar pispar
overgankelijk (juridisch) iets wegnemen van iemand en het zich wederrechtelijk toe-eigenen

stelsel /stɛlsəl/ n
sistema
een geordend geheel, samenstel van delen
een systeem

stelt /stɛlt/ n
xanca

stem n
veu vot
(biologie) geluid dat onder meer door het trillen van de menselijke stembanden wordt geproduceerd
(communicatie) geluid dat een mens bij het spreken voortbrengt
(muziek) geluid dat een mens bij het zingen voortbrengt

stembiljet /ˈstɛmbɪljɛt/ n
papereta de vot
formulier waarop je jouw voorkeur kunt aangeven bij een verkiezing

stemhokje /ˈstɛmɦɔkʲə/ n
cabina de vot
een hokje waarin men zich af kan zonderen om bij een verkiezing zijn stem uit te brengen

stemknop n
clavilla
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd

stemmen /stεmə(n)/ v
votar
inergatief deelnemen aan een verkiezing

stempel /ˈstɛmpəl/ /ˈstɛmpəɫ/ n
estigma
(bouwkunde) balk of schoor ter ondersteuning

stemschroef n
clavilla
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd

stemvork /stɛmvɔrək/ n
diapasó
(muziek) een stalen U-vormig instrument dat bij aanslaan een onveranderlijke toon voortbrengt

stenigen v
apedregar lapidar
met steenworpen doden

steniging n
lapidació

ster n
estel estrella
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie

steradiaal n
estereoradiant

steranijs n
anís estrellat

stereotype n
estereotip

sterfelijk adj
mortal

sterfte /'sterftə/ n
mortalitat
het aantal sterfgevallen in een bepaalde tijd of in bepaalde omstandigheden

sterftecijfer n
taxa de mortalitat
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden

steriel adj
estèril
zonder microbiële besmetting, heel schoon

sterilisatie /ˌsteriliˈzasi/ /ˌsterəliˈzatsi/ n
esterilització
(medisch) een handeling waarmee alle ziektekiemen worden gedood

steriliseren v
esterilitzar
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen
overgankelijk, (medisch) onvruchtbaar maken

steriliteit n
esterilitat
(medisch) onvruchtbaarheid

sterk /stɛrk/ adj
fort
beschikkend over kracht of vaardigheid

sterkte /'stɛrktə/ n
força
de mate waarin iets sterk is

sterrenkunde n
astronomia
(wetenschap) (astronomie) wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

sterrenkundige /stɛrən'kʏndəɣə/ n
astrònom

sterrenstelsel n
galàxia

sterrenwichelaar n
astròleg

sterveling n
mortal
een wezen dat na verloop van tijd sterft

sterven /stɛrvə(n)/ v
morir
ergatief overgaan van levende toestand naar dode toestand

stervrucht n
caramboler

stethoscoop /steto'skop/ n
estetoscopi
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)

steunen /'stønə(n)/ v
suportar
overgankelijk een deel van de last op zich nemen, hulp verlenen
gemegar
van vermoeidheid of pijn een kreunend geluid maken

steur n
esturió
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken

stewardess n
hostessa

stichten v
fundar
overgankelijk de grondslag voor iets leggen, iets instellen

stichting n
fundació
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken

stiefmoeder /ˈstif.mu.dər/ n
madrastra
latere levenspartner van vader dan de eigen moeder

stiefvader n
padrastre
de echtgenoot van iemands moeder, die niet de eigenlijke vader is

stier /stiːr/ n
toro bou

stijfsel n
midó

stijgbeugel /ˈstɛi̯xˌbøː.ɣəl/ n
estrep
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen

stijl /stɛi̯l/ n
estil
wijze waarop men iets doet
(beschrijvende plantkunde) buisvormige, middelste gedeelte van de stamper

stijve n
trempera

stikstof /ˈstɪkstɔf/ n
nitrogen
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7

stil adj
quiet
geen of weinig geluid producerend
onbeweeglijk
rustig, kalm

stilleven n
bodegó

stilte /'stɪl.tə/ n
silenci

stilzwijgend adj
implícita
zonder iets openlijk uitgesproken te hebben

stimuleren v
estimular
overgankelijk maatregelen nemen om iets te bevorderen

stinkdier n
mofeta
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit

stinken v
pudir
absoluut een onaangename geur hebben

stipt /stɪpt/ adj
puntual
precies op tijd komend
nauwgezet.

stipt /stɪpt/ adv
puntual
met grote precisie

stiptheidsactie n
vaga de zel
een vorm van actievoering waarbij de mogelijkheden die voorschriften en regels bieden maximaal worden ingezet om de zaak te vertragen

stoel /stul/ /stuɫ/ n
cadira
(meubel) een zitmeubel voor één persoon met een rugleuning

stoeltjeslift n
telecadira
een kabelbaan waarin je zittend een hoogte overbrugt

stoep n
voravia
meestal stenen verhoging bij de ingang van een woning
(verkeer) vaak verhoogd onderdeel van een weg bedoeld voor voetgangers
horizontaal gemaakt vlak langs een waterkant, gebruikt voor werkzaamheden of als deel van een brug
(waterbeheer) op- en afrit langs een dijk

stoepa n
stupa
een boeddhistisch bouwwerk dat de relieken van een boeddhistische heilige bevat. Een stoepa is van oorsprong een massieve ronde structuur, gebouwd op een vierkante verhoging.

stoeprand n
vorada
een element dat de scheiding verzorgt tussen een rijbaan en het meestal hoger gelegen trottoir

stof n
pols
heel kleine deeltjes

stofwisseling /'stɔfʋɪsəlɪɳ/ n
metabolisme
(biochemie) het geheel van chemische processen dat gepaard gaat met het in leven zijn van een wezen

stofzuiger n
aspiradora
(techniek) (huishouden) een elektrisch toestel dat stof en kleine deeltjes opzuigt

stoichiometrie n
estequiometria

stok /stɔk/ n
bastó

stokebrand /ˈstoː.kəˌbrɑnt/ n
incendiari
iemand die als een vuur de gemoederen of onrust aanwakkert

stoken v
atiar

stokvis n
estocafix
(visserij) (voeding) gedroogde kabeljauw of kabeljauwachtige (orde Gadiformes ) vis, zoals heek, leng, lom, schelvis en koolvis

stollingsgesteente /ˈstɔlɪŋsɣəˌstentə/ n
roca ígnia
(geologie) gesteente bestaande uit gestolde lava of gestold magma

stom adj
mut
geluidloos
niet in staat te spreken

stomme n
muda
iemand die niet kan spreken

stoom n
vapor

stoomlocomotief n
locomotora a vapor
(spoorwegen), (verkeer) een locomotief die wordt aangedreven door een stoommachine

stoommachine n
màquina de vapor
(motortechniek) een machine die door middel van stoom drijfkracht ontwikkelt

stoomschip n
vapor
(scheepvaart) een schip dat voortgedreven wordt middels een stoommachine

stoomturbine n
turbina de vapor

stoplicht /ˈstɔplɪxt/ n
semàfor
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

stoppelhaar n
cerra
kapsel van kort, rechtopstaand, stekelig haar

stopverf n
massilla

storm n
tempesta temporal
(meteorologie) erg harde wind (minstens windkracht 9)

stormram n
ariet
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken

stormvogel n
petrell
(buissnaveligen) benaming voor zeevogels uit de familie Procellariidae

stotteren v
quequeig
inergatief dezelfde lettergreep een aantal malen herhalend moeilijk uit zijn woorden komen

stoïcisme n
estoïcisme
(filosofie) een wijsbegeerte die leert slechts de rede te volgen en de hartstochten uit te bannen

stoïsch adj
estoic
op de wijze van een stoïcijn

straal /straɫ/ /ˈstral/ n
raig
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)

straat /strat/ n
carrer
een weg tussen de huizen in een bewoonde plaats

stracciatella n
stracciatella
(voeding) een Italiaanse soep van ei en bouillon
(voeding) roomijs, vla of ander zuivelproduct met flinterdunne schaafsels of stukjes chocolade

straf n
càstig
(juridisch) onprettige maatregel of behandeling ter vergelding van een misdaad of overtreding

strafbank n
banqueta d'expulsats

straffen /ˈstrɑfə(n)/ v
castigar
overgankelijk negatieve consequenties verbinden aan een als verkeerd geziene daad

straling n
radiació

strand n
platja
(aardrijkskunde) strook met zand bedekt land langs de kust

strateeg /straˈteɣ/ n
estrateg
een persoon die strategieën uitwerkt

strategie /ˌstrateˈɣi/ n
estratègia
een plan om iets te bereiken

stratosfeer n
estratosfera

stratovulkaan n
estratovolcà
(geologie) een kegelvormige vulkaan met traagvloeibare lava

streep n
ratlla
(kleding) lijnvormig patroon, motief (gewoonlijk mv)

streepje n
guió
(typografie) korte lijn, lijnstukje in een karakterset, "-"

strekken v
estirar

strelen v
acariciar
overgankelijk zachtjes met de hand over iets of iemand strijken

stremmen v
quallar
ergatief neerslaan van opgeloste eiwitten

stremsel n
quall
een oplossing die spijsverteringsenzymen bevat, afkomstig uit de lebmaag van kalveren

stress n
estrès
(medisch) (psychische) zware spanning, geestelijke druk (uit de omgeving)

streven v
afanyar-se
inergatief een doel willen bereiken

strijd n
lluita
een handgemeen
batalla
een militair treffen, kamp, veldslag

strijdknots n
maça
(middeleeuwen), (militair) een slagwapen in de vorm van een metalen staf met een versterkte kop

strijdwagen n
carro

strijken v
planxar
wasgoed desinfecteren en gladmaken met hulp van een heet ijzer, een strijkijzer

strijkijzer /ˈstrɛɪ̯.gɛɪ̯zər/ /ˈstrɛɪ̯k.ʔɛɪ̯zər/ /ˈstrɛː.kɛːzər/ n
planxa
(gereedschap) een huishoudelijk gereedschap dat gebruikt wordt om textiel glad te strijken

strijkplank n
post de planxar
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden

strijkstok n
arc
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden

stro /stro/ n
palla
(plantkunde) (landbouw) droge bloeistengels van graangewassen

strohoed n
barret de palla
(hoofddeksel) hoed gevlochten van fijn bewerkt stro

stromen /'stromən/ v
córrer
ergatief voortbewegen van vloeistoffen

stroming /'stromɪŋ/ n
corrent
het zich in een bepaalde richting voortbewegen van een vloeistof
een bepaalde beweging die zekere denkbeelden gemeen heeft

strontium n
estronci
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

strontje n
urçol
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper

stroom /stroːm/ n
corrent
(aardrijkskunde) rivier, beek
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil

stroop n
xarop
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost

stropdas n
corbata

strottenhoofd n
laringe

structureel adj
estructural
met betrekking tot de opbouw van een geheel

structuur /strʏkˈtyr/ n
estructura
de interne opmaak van een geheel

struik n
arbust
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden

struikelen /ˈstrœʏkələ(n)/ v
ensopegar entrebancar-se
ergatief het evenwicht verliezen doordat men met de voet verstrikt raakt

struikhei n
bruguerola
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )

struikrover n
bandoler
(beroep) iemand die vanuit een hinderlaag reizigers berooft

struisvogel /ˈstrœʏ̯sˌfoχɔɫ/ /ˈstrœːsˌfoːɣəl/ /ˈstrœːzˌvoːɣəl/ n
estruç
(loopvogels) Struthio camelus , grote loopvogel, die niet kan vliegen

strychnine n
estricnina
(plantkunde) zeer vergiftig alkaloïde vooral gewonnen uit de braaknoot (Strychnos nux-vomica ) met de formule: C21H22N2O2

studeerkamer n
estudi
een ruimte om te studeren

student /styˈdɛnt/ n
estudiant
(onderwijs) iemand die hoger onderwijs volgt

studeren v
estudiar
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid

studie /'stydi/ n
estudi
(onderwijs) tijd die men besteedt om zich kennis of een vaardigheid eigen te maken
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem

studio n
estudi
werkplaats van een beeldend kunstenaar
plaats waar geluidsopnamen, films of televisie- of radioprogramma's gemaakt worden
een eenkamerappartement

stug /stɵx/ adv
dur
zonder zich ergens wat van aan te trekken

stuifmeel n
pol·len
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat

stuitbeen n
còccix
(anatomie) onderste deel van de ruggengraat, de laatste vier vergroeide ruggenwervels

stuk /stɵk/ n
peça
deel, gedeelte, onderdeel van een geheel

stukadoor n
guixaire
(beroep) een bouwvakker die een afwerklaag van specie (of mortel) op muren en plafonds aanbrengt om ze een egaal en glad uitzicht te geven

stuntman n
especialista

sturen /'styːrə(n)/ v
conduir
inergatief het stuur van een auto bedienen
overgankelijk zorgen dat [een toestel] de gewenste taken uitvoert

stuur /styːr/ n
volant
een hulpmiddel waarmee een bestuurder richting kan geven aan een voertuig

stuurboord n
estribord
(scheepvaart) de rechterzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

stuurman n
timoner
(beroep), (scheepvaart) iemand die een vaartuig bestuurt

stuurprogramma n
controlador de dispositiu
(informatica) een stuk software dat een verbinding legt tussen de hardware en het besturingssysteem

stuw n
sobreeixidor
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren

stuwmeer n
embassament
(waterbeheer) een met een stuwdam kunstmatig in standgehouden waterreservoir, dat dient als buffer voor de constante levering van waterkracht aan een energiecentrale

subjectief adj
subjectiu

subjectiviteit n
subjectivitat

subsidiëren v
subvencionar
overgankelijk van overheidswege financiële hulp voor een bepaalde activiteit, ver- of aankoop verlenen

substantie n
substància
(medisch) (scheikunde) stof (stoffen)

substantief n
substantiu
zelfstandig naamwoord

substitutie n
substitució
vervanging

substraat n
substrat
ondergrond, onderlaag

subtiel /sʌp'til/ adj
subtil
alleen bij nauwkeurig toezien of voor fijn gevoel waar te nemen of te begrijpen
fijn onderscheidend, scherpzinnig

succes n
èxit
gewenste resultaat van een opzet

suffix n
sufix
(taalkunde) een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

suiker n
sucre
(scheikunde) een type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen

suikerbiet /ˈsœʏkərˌbit/ n
remolatxa sucrera
(plantkunde) (voeding) Beta saccharifera Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. altissima) een biet waaruit bietsuiker gewonnen wordt

suikerdiefje n
coereba
(zangvogels) Coereba flaveola een klein zangvogeltje uit de familie van de tangaren (Thraupidae) voorkomend in de tropische delen van de Amerika's dat er om bekend staat dat het gaatjes boort in bloemen om de nectar te stelen

suikerriet n
canya de sucre
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt

suikerspin /ˈsœʏkərˌspɪn/ /ˈsœːkərˌspɪn/ n
cotó fluix de sucre
(voeding) lekkernij bestaande uit een hoeveelheid gesponnen suiker aan een stokje

suikerziekte n
diabetis
(medisch) stofwisselingsziekte waarbij het bloed een te hoog gehalte aan suiker bevat

sulfaat n
sulfat

sulfide n
sulfur

sulfiet n
sulfit
zouten die het sulfiet-ion SO32- bevatten, ze worden gebruikt als kleurstof en concerveringsmiddel in voedsel

sultana n
panses sultanes
(fruit) vaal groene ovale pitloze vrucht van een variëteit van de druif Vitis vinifera (wikidata: sultana )
(fruit) gedroogde druif van variëteit van de druif Vitis vinifera

superheld n
superheroi
fictieve figuur uit een stripverhaal of een film die over bovenmenselijke krachten beschikt

superieur adj
superior

supermarkt n
supermercat

supernova n
supernova
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster op spectaculaire wijze explodeert

surrealisme n
surrealisme

syfilis n
sífilis

syllabisch adj
sil·làbic

syllogisme n
silogisme
een logische redenering waaruit een conclusie afgeleid wordt

symbiotisch adj
simbiòtic
samenlevend, samenwerkend waarbij zeker één van de partijen voordeel heeft

symboliseren v
simbolitzar

symbool n
símbol
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden
(sociologie) een figuur, karakter of teken dat een bepaald idee, concept of object representeert

symfonie n
simfonia

symmetrie n
simetria

sympathie n
simpatia
een gevoel van toegenegenheid

sympathiek adj
simpàtic

symposium /sɪmˈpoziəm/ n
simposi
een wetenschappelijke samenkomst waarop verschillende wetenschappers een lezing houden over een bepaald onderwerp

symptomatisch adj
simptomàtic
(medisch) met betrekking tot ziekteverschijnselen

symptoom /sɪmˈtom/ n
símptoma
(medisch) ziekteverschijnsel

synagoge n
sinagoga
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) gebedshuis, gebouw voor joodse godsdienstige bijeenkomst

synchroniciteit n
sincronicitat

synchroniseren v
sincronitzar

synchroonzwemmen v
natació sincronitzada -

syncope n
síncope
(medisch) plotseling bewustzijnsverlies
(taalkunde) deletie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordmidden

syndroom /sɪnˈdrom/ n
síndrome
(medisch) ziektebeeld, complex van steeds tezamen voorkomende klinische verschijnselen

synergie n
sinergia
situatie waarbij het samengaan van delen groter is dan de som der delen

synoniem n
sinònim
(taalkunde) woord met dezelfde betekenis als een ander woord in dezelfde taal

syntactisch adj
sintàctic

syntaxis /sɪnˈtɑksəs/ n
sintaxi
(taalkunde) de regels die in een taal de zinsbouw sturen

synthetisch adj
sintètic
op kunstmatige manier gefabriceerd

systeem /siˈstem/ n
sistema
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft

taai /taj/ adj
espès
(materiaalkunde) moeizaam en plastisch vervormend onder mechanische belasting
(kookkunst) moeilijk te snijden, kauwen (van vlees)

taak /taːk/ n
tasca
een te verrichten werk

taal /taːl/ n
llengua idioma
(taalkunde) een systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan

taalbeheersing /ˈtaːlbəˌɦeːrsɪŋ/ n
domini lingüístic
vermogen zich te kunnen uitdrukken in een of meer talen

taaleigen n
modisme
(taalkunde) uitdrukkingen en zegswijzen uit een bepaalde taal

taalfamilie n
família lingüística
talengroepen die een zelfde voorgeschiedenis hebben

taalgrens n
frontera lingüística
grens van een taalgebied

taalklank /ˈtalklɑŋk/ n
fonema
(taalkunde) een klank die betekenisonderscheidend werkt in een taal

taalkunde n
lingüística
(wetenschap) wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

taalkundige n
lingüista
(beroep) (taalkunde) een beoefenaar van de taalkunde

taalnazi n
talibà ortogràfic

taart /taːrt/ n
pastís
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein

tabak n
tabac
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven

tabakspijp n
pipa

tabel n
taula
een geordende lijst met gegevens

tabernakel n
tabernacle

tablet n
comprimit
(farmacologie) pastille, pil

taboe n
tabú
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is

tachtig cardinalNumeral
vuitanta huitanta
"80", het getal tussen negenenzeventig en eenentachtig, acht maal tien

tachtigste ordinalAdjective
octogèsim

tachycardie n
taquicàrdia

tact n
tacte

tactiek /tɑkˈtik/ n
tàctic
een manier om onder gegeven omstandigheden een doel te bereiken

tactvol /ˈtɑkt.fɔɫ/ adj
discret

taf n
tafetà
lichte, geweven , zijden stof

tafel /ˈtafəɫ/ n
taula
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen

tafelkleed /ˈtafəlˌklet/ n
estovalles
(huishouden), (textiel) kleed dat als bescherming of versiering over een tafel ligt

tafeltennis n
tennis de taula ping-pong
(sport) een spel waarbij twee spelers, ieder met een batje, een pingpongbal op tafel houden

taifoen /tɑjˈfuːn/ n
tifó
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie

taiga n
taigà
een bioom dat wordt gekenmerkt door uitgestrekte, koude en vochtige naaldwouden

taikonaut /ˌtɑjkoˈnaʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnɔʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnʌʊ̯t/ n
taikonauta
(ruimtevaart) een Chinese ruimtevaarder

tak /tɑk/ n
branca rama
(plantkunde) een deel van een boom of struik dat aan de stam vastzit en waaraan bladeren groeien

talent n
talent
bijzondere aanleg

talg /tɑɫx/ n
sèu
(fysiologie) huidvet, een vetachtige substantie die geproduceerd wordt door talgklieren die zich vrijwel overal in de lederhuid bevinden waar ook beharing is
(zoötomie) het harde vet van sommige herkauwers, voornamelijk van schapen en runderen

talgklier n
glàndula sebàcia
(anatomie) een klier om de haarzakjes, die talg afgeeft

taling n
xarxet comú
(eendvogels) benaming voor kleine vogels uit het geslacht Anas , Spatula of Callonetta

talk /tɑlk/ n
talc

tamarinde /tɑma'rɪndə/ n
tamarinde
(voeding) vruchten van de tamarinde Tamarindus indica

tamboerijn n
pandereta
(muziekinstrument) eenvoudig slaginstrument bestaande uit een hoepel die met een vel bespannen is en waaraan enkele belletjes bevestigd zijn

tand n
dent
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen

tandarts n
dentista
(beroep) (medisch) een medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde

tandartsboor /xxxx/ n
fresa
(medisch) (gereedschap) een soort kleine boor waarmee de tandarts zieke tanden openboort

tandem n
tàndem
fiets waarbij twee personen de aandrijfkracht kunnen leveren

tandenborstel n
raspall de dents raspallet de les dents
speciaal borsteltje om de tanden te poetsen

tandenstoker n
escuradents
(gereedschap) puntig instrumentje om etensresten tussen de tanden te verwijderen

tandheelkunde n
odontologia
(wetenschap) wetenschap voor de verzorging van de tanden

tandpasta /ˈtand.pɑs.taː/ /ˈtɑnt.pɑs.ta/ n
pasta de dents
een poetsmiddel voor de tanden

tandvlees /ˈtɑntfles/ n
geniva
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft

tandwielpomp n
bomba d’engranatges

tang /tɑŋ/ n
alicates
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen

tanga n
tanga

tango n
tango
Argentijnse dans
(muziek) Argentijnse dansmuziek in tweekwartsmaat
(spellingsalfabet) spelwoord van het ITU/NAVO-spellingalfabet voor de letter t

tank /tɑŋk/ /tɛŋk/ n
tanc
(techniek) een vrij groot afsluitbaar en meestal metalen vat voor de opslag van vloeistoffen
(militair), (transport) een gepantserd en zwaar bewapend oorlogsvoertuig op rupsbanden

tantaal n
tàntal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal

tantalium n
tàntal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal

tante /ˈtɑntə/ n
tia tieta
(familie) zus of schoonzus van iemands vader of moeder

taoïsme n
taoisme
(religie) een Chinese filosofische en religieuze stroming

tapijt n
catifa

tapioca n
tapioca
(voeding) zetmeel verkregen uit de wortelknol van Manihot esculenta (wikidata: tapioca )

tapir /ˈtapɪr/ n
tapir
(onevenhoevigen) hoefdier, zo groot als een ezel en met een kleine beweeglijke slurf dat voorkomt in Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië; naam voor soorten uit de familie Tapiridae

tappen v
extreure
(horeca), (drinken) een drank (meestal bier) inschenken vanuit een tap [7]

tarbot n
rèmol empetxinat
(straalvinnigen) Scophthalmus maximus eetbare platvis, tot 100 cm lang en 30 kg zwaar

tarief /tɑˈrif/ n
tarifa
een vastgesteld bedrag per eenheid

tarra n
tara

tarwe /ˈtɑrʋə/ n
blat
(plantkunde) meest verbouwde tarwesoort (gewone tarwe of Triticum aestivum ) (wikidata: tarwe )
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta (wikidata: tarwe )

tarwegriesmeel n
semola de blat
(voeding) grof gemalen meel van gewone (zachte) tarwe Triticum aestivum

tarwevlokken n
flocs de blat
(graan) (voeding) (voorgekookte) geplette tarwegranen (wikidata: tarwevlokken )

tas n
bossa (de viatge)
(mode) zak die men meeneemt om er zaken in te bergen die men bij zich wil hebben

tasten v
grapejar

tatoeage n
tatuatge
een tekening die met naald en inkt blijvend in de huid is aangebracht

tatoeëren /tatuʷ'erə(n)/ v
tatuar
overgankelijk met een naald en inkt een blijvende tekening in de huid inbrengen

taugé /tɑuˈge/ n
brot de soja verda
(voeding) scheuten van de ontkiemde mungboon of katjang idjo Vigna radiata (dus NIET van de sojaboon) (wikidata: taugé )

tautologie n
tautologia

taxateur n
taxador

taxi /tɑk.si/ n
taxi
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen

taximeter /'tɑksimetər/ n
taxímetre
een meter die zit in een taxi en laat zien hoeveel men voor de taxirit moet betalen

taxonomie n
taxonomia

te preposition
a
bij plaatsaanduidingen: in.

te midden van phraseologicalUnit
enmig de
omringd door, in het midden van

team /tiːm/ n
equip
(sport) een ploeg van bij elkaar horende spelers
een groep samenwerkende mensen

technetium n
tecneci
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

technicus n
tècnic
(beroep) iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen

techniek n
tècnica
de bewerkingen en verrichtingen die nodig zijn om iets tot stand te brengen

technisch adj
tècnic
op techniek betrekking hebbend

technocratie n
tecnocràcia

technocratisch adj
tecnocràtic
alleen door rationele motieven gestuurd

technologie n
tecnologia

teddybeer n
ós de peluix
(speelgoed) zachte pluizige speelgoedbeer

teder adj
tendre

teef /tef/ n
gossa
(dierkunde) vrouwelijke hond of vos

teek n
paparra
(spinachtigen) achtpotige parasiet uit de orde Ixodida , verwant aan mijten en spinnen

teen n
dit del peu
(anatomie) vingers van de voet

teenslipper n
xancleta

teer /ter/ n
quitrà
olieachtige vloeistof met een zeer hoge viscositeit

teerling n
dau
kubusvormig voorwerp met op elk van de zijden een van de ogenaantallen "één" tot en met "zes"

tegemoet /ˈteɣəmut/ /ˈteχəmut/ adv
vers
tot een ontmoeting komen

tegen /teːɣən/ /teːχən/ preposition
contra
oneens met, ter bestrijding van

tegengif n
antídot
(medisch) een middel dat de werking van een gif neutraliseert of afzwakt

tegenover preposition
davant de
aan de overzijde van

tegenovergestelde n
contrari
helemaal andersom dan het gestelde oftewel het tegendeel.

tegenoverliggend adj
oposat
aan de overkant liggend

tegenspoed n
adversitat
ernstige pech, toestand met belangrijke tegenslag

tegenspreken v
contradir
zich met woorden verzetten

tegensputteren v
remugar
al mopperend protesteren

tegenstrijdig adj
contradictori
niet overeenstemmend; met elkaar in tegenspraak

tegenvoorstel n
contraoferta
een voorstel als antwoord op een voorafgaand voorstel

tegenwerping n
objecció

tegenwind n
vent de proa
wind tegen, een wind die van voren komt en je dus remt bij het vooruitgaan

tegenwoordig adj
actual
betreffende de huidige tijd, behorend of passend bij het heden
present
als deelnemer of getuige in de directe nabijheid verkerend

tegenwoordige tijd n
present
(taalkunde) vorm die aangeeft dat het huidige moment bedoeld wordt

tegenwoordigheid n
presència
aanwezigheid

tehuis n
llar
vaste verblijfplaats

teken /'te.kə(n)/ n
senyal
(semiotiek) symbool, signaal, aanduiding

tekenaar n
dibuixant
(beroep) iemand die beroepsmatig afbeeldingen maakt door lijnen op papier of een andere ondergrond te zetten

tekenen v
dibuixar
overgankelijk een tekening maken

tekening n
dibuix
een door tekenen ontstane afbeelding of voorstelling
een wijze waarop iets van figuren is voorzien of zich in figuren vertoont
een beschrijving

tekort n
dèficit
een ontbrekende hoeveelheid

tekst /tɛkst/ n
text
(taalkunde) verzameling van letters en/of woorden

tekstverwerker n
editor de text
(informatica) een computerprogramma waarmee teksten kunnen worden geschreven en bewerkt

tektoniek n
tectònica
(geologie) bewegingen en spanningen in de korst van planeten
de studie van deze bewegingen en spanningen

tektonisch adj
tectònic
(geologie) betrekking hebbend op de aardplaten, de breuken in de aardplaten en hun verschuivingen

telefoneren /ˌtelefoˈneːrən/ v
telefonar
inergatief een telefoon gebruiken

telefonie n
telefonia

telefoon /ˌtelə'fon/ /ˌteːlə'foːn/ n
telèfon
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel

telegraaf n
telègraf

telegram n
telegrama

telen v
cultivar
overgankelijk door nauwgezette verzorging doen groeien

telescoop n
telescopi
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden

teleurgesteld adv
decebut
verdrietig

teleurstellen v
decebre
overgankelijk iemand op onaangename wijze verrassen, vaak door een belofte niet na te komen

teleurstelling n
desil·lusió
een emotie opgeroepen door het niet uitkomen van een verwachting

televisie n
televisió televisor
(elektronica) elektronisch apparaat om bewegende beelden en geluid weer te geven
(communicatie) communicatiemedium dat het versturen van beelden en geluiden mogelijk maakt

tellen v
comptar
overgankelijk aantal bepalen

teller /ˈtɛlər/ n
comptador
(wiskunde) het getal boven de streep van een breuk

telluur n
tel·luri
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde

telwoord n
numeral número

temmen v
amansir domar
overgankelijk tam maken

tempel /ˈtɛm.pəl/ /ˈtɛm.pəɫ/ n
temple
(religie) een gebouw voor godsverering

tempera n
tremp d'ou

temperament n
temperament

temperatuur /ˈtɛmpɛrɑtyːr/ n
temperatura
(natuurkunde) grootheid die aangeeft hoe warm het is gerelateerd aan de beweging van de moleculen

temporiseren v
temporitzar

ten eerste adv
primerament
luidt het eerste lid van een opsomming van minstens twee argumenten in

tendentieus adj
tendenciós
gekleurd door bijbedoelingen

tennessine n
tennessi
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Ts en het atoomnummer 117

tennis n
tennis
(sport) balsport

tent /tɛnt/ n
tenda
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient

tentakel n
tentacle

tentoonstellen /tɛnˈtonstɛlə(n)/ v
exposar
overgankelijk voor een publiek toonbaar maken

tentoonstelling /tɛnˈtonstɛlɪŋ/ n
exposició
een uitstalling van voorwerpen om door het grote publiek bekeken te worden

tenzij /'tɛn.zɛɪ/ conjunction
a menys que
behalve wanneer, mits niet

tepel n
mugró
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel

terbium n
terbi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide

terechtstellen v
executar
overgankelijk (juridisch) het beëindigen van een mensenleven op gerechtelijk bevel

terechtstelling n
execució

teren v
enquitranar
overgankelijk met teer besmeren

term /tɛrəm/ n
terme
een woord of uitdrukking met een bepaalde betekenis

termiet n
tèrmit
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Isoptera , die in de tropen leven in grote groepen

termijn /tɛrˈmɛin/ n
termini
een vast tijdstip waarop iets gaat gebeuren of iets gebeurd moet zijn

terminologie n
terminologia

terpeen n
terpé

terpentijn n
aiguarràs
een vetoplossend oplosmiddel dat uit de sappen van bepaalde dennensoorten gewonnen kan worden

terras n
terrassa
een met een horecaterras vergelijkbare plek in een tuin

terrein /tɛ'rɛin/ n
terreny
een stuk grond van enige omvang

territoriaal adj
territorial

territorium n
territori
(aardrijkskunde), (politiek) grondgebied

terrorisme /tɛroˈrɪsmə/ n
terrorisme
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk

terrorist n
terrorista
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel

tertiair /tɛrsjɛːr/ adj
terciari

terts n
tercera
(muziek) de derde trap van een diatonische toonladder
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de derde toon van een diatonische toonladder
(religie) een van de kleine kerkelijke getijden

teruggeven v
tornar

terugkeren v
tornar
ergatief gaan naar een plaats waar men eerder vandaan kwam

terugkomen /tə'rʌxkomə/ v
tornar
ergatief opnieuw naar een plaats komen waar men eerder geweest is

terugkoppeling n
realimentació

terugnemen /tə'rɵxnemə(n)/ v
reprendre
overgankelijk een voorwerp opnieuw in bezit terugontvangen

terwijl /tɛr.ˈwɛɪ̯l/ /tɛr.ˈʋɛɫ/ conjunction
mentre
gedurende de periode dat nog een andere actie aan de gang is
mentre que
hoewel.

test /tɛst/ n
test
probeersel
toets, examen

testament n
testament
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil

testikel n
testicle
(anatomie) teelbal, zaadbal

tetanus n
tètan
(medisch) een infectieziekte die door een gifstof leidt tot spierspasmen

tetragonaal adj
tetragonal
(kristallografie) als hoofdas van de rotatiesymmetrie een viertallige as bezittend

tetraëder n
tetràedre
(wiskunde) een door vier gelijkzijdige driehoeken ingesloten lichaam

teugel /ˈtøɣəl/ /ˈtøʝəl/ n
regna
(paardrijden) riem of koord waarmee men een last- of rijdier bestuurt

tevreden /təˈvredə(n)/ adj
content
geen behoefte voelend om aanmerkingen te maken

tevredenheid /təvredənɦɛɪt/ n
satisfacció
het gevoel genoeg te hebben en voldaan te zijn

teweegbrengen v
provocar
veroorzaken

textuur n
textura
de manier waarop iets is samengesteld, hoe het materiaal aanvoelt en hoe de structuur eruit ziet

thalamus n
tàlem
(anatomie) grijze stof van de tussenhersenen

thallium n
tal·li
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

theater /te'jatər/ n
teatre
(toneel) een uitgaansgelegenheid waar theatervoorstellingen gegeven worden

thee /teː/ n
te

theeblad n
fulla de te
(plantkunde) blad van de theestruik

theelepel n
cullereta
(huishouden) een kleine lepel om thee mee te roeren

theemuts n
cobretetera
(huishouden) een gevoerde kap om de thee warm te houden

theepot n
tetera
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken

theestruik n
planta del te
Camellia sinensis struik waarvan de bladeren gebruikt worden voor het maken van thee

thema /tema/ n
tema
een onderwerp dat behandeld wordt

theocraat n
teòcrata
aanhanger van het politieke stelsel waarbij men God ziet als de uiteindelijke heerser

theocratie n
teocràcia
(politiek) (religie) staatsvorm die gebaseerd is op goddelijke (Grieks: θεος) macht (Grieks: κρατος)

theodicee n
teodicea

theologie n
teologia
(religie) de leer over God, het goddelijke en de godsdienst

theologisch adj
teològic
betrekking hebbend op de godsgeleerdheid

theoloog n
teòleg
(religie) (beroep) een beoefenaar van de theologie

theorbe n
tiorba
(muziekinstrument) een luit met een tweede set snaren, die op een extra lange, tweede hals zijn afgespannen

theoretisch /ˌteɔːˈretis/ adj
teòric
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst

theorie n
teoria
een wetenschappelijk model of uitspraak over waarnemingen in de empirie

therapeutisch adj
terapèutic
(medisch) genezend; op de geneeswijze betrekking hebbend

therapie n
teràpia
(medisch) een methode om aan de genezing van zieken te werken

theremin n
theremin
(muziekinstrument) elektronisch muziekinstrument waarbij sterkte en toonhoogte van een oscillator door handbewegingen tussen twee antennes wordt beïnvloed

thermiet n
termita
(scheikunde) een poedermengsel van een onedel metaal, gewoonlijk aluminium, en een oxide van een edeler metaal, vaak ijzer of koper

thermodynamica n
termodinàmica
(natuurkunde) de leer van warmte en arbeid

thermodynamisch adj
termodinàmic

thermometer /ˈtɛrmoˌmetər/ n
termòmetre
een meetinstrument om temperaturen te meten

thermostaat n
termostat

these n
tesi
formele stelling

thorium n
tori
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide

thuis /tœʏs/ /tœːs/ n
a casa
een plek waar iemand woont en zich veilig voelt

thuisfront n
rereguarda
geheel van organisaties en activiteiten waarmee de burgerbevolking een bijdrage aan de oorlog levert

thulium n
tuli
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide

thyristor n
tiristor

tic n
tic
(medisch) zenuwtrek

tien cardinalNumeral
deu
"10", het getal tussen negen en elf

tiende n
delme
(religie) (christelijk) kerkbelasting, gebaseerd op de Bijbelse verplichting

tiende ordinalAdjective
desè
nummer tien in een rij

tijd /tɛit/ /tɛɪ̯d/ /tɛːt/ n
temps
onstuitbare gang der dingen van toekomst door het heden naar het verleden

tijdelijk adj
temporal
voor een beperkte tijd, niet permanent

tijdelijk adv
temporalment
voor een beperkte tijd, niet permanent

tijdgeest n
zeitgeist

tijdgenoot n
contemporani
iemand die in dezelfde historische periode leefde

tijdperk /tɛitpɛrək/ n
època

tijdrovend adj
que consumeix molt de temps
een aanzienlijke hoeveelheid tijd vereisend

tijdschrift n
revista
(media) blad waarvan met vaste tussenpozen afleveringen verschijnen

tijdsduur /tɛɪdsdyr/ n
duració
de tijd dat iets duurt

tijdverspilling n
pèrdua de temps

tijger n
tigre
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen

tijm n
farigola
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden (wikidata: tijm )

tikken /ˈtɪkə(n)/ v
fer un toc
overgankelijk een of meer keren een niet harde slag of klap geven

timmerman n
fuster
(beroep) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt

tin n
peltre estany
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal

tinne n
merlet
(verouderd) elk van de stukjes onderbroken muur bovenaan een getande wand van een gebouw of vestingwerk, historisch bedoeld als beschutting voor verdedigers die de onderbrekingen konden gebruiken om de aanvallers te beschieten

tinnitus n
acufen

tiramisu n
tiramisú
(voeding) Italiaans dessert met ei, mascarpone, amaretto en koekjes (lange vingers) zijn verwerkt

tiran n
tirà

tiranniek /tirɑ'nik/ adj
tirànic
als passend bij een alleenheerser

titaan n
titani

titanium n
titani
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal

titel /titəl/ n
títol
opschrift van een boek of ander document
academische, adellijke of sportieve aanduiding van een persoon

tjiftjaf n
mosquiter
(zangvogels) Phylloscopus collybita , een kleine zangvogel uit de Zangers (Sylviidae )

toasten v
brindar
overgankelijk (kookkunst) brood roosteren

toch /dɔx/ /tɔx/ /tɔχ/ adv
malgrat tot
in weerwil van iets

tocht n
viatge
activiteit waarbij men naar een of meer bestemmingen gaat

toedienen v
administrar
ditransitief het doen opnemen van bijvoorbeeld een medicijn door iemand

toegang n
accés
plaats waarlangs men ergens binnen kan gaan

toegankelijk adj
accessible
te bereiken

toegeven v
permetre
toestaan
admetre reconèixer autoritzar
erkennen, bekennen

toekan n
tucà
(spechtvogels) benaming voor tropische vogels uit de familie Ramphastidae

toekomst n
futur avenir

toekomstig adj
futur
van de tijd die komen gaat, wat nu nog niet bestaat, komend

toelaten /tulatə/ v
permetre
overgankelijk niet onmogelijk maken of verbieden, goedvinden, toestaan
overgankelijk toegang verschaffen

toelichten /ˈtulɪxˌtə(n)/ v
explicar
ditransitief verduidelijken, uitleggen

toen /tun/ adv
llavors
op of na dat tijdstip

toename n
augment
het groter worden in aantal of maat

toendra n
tundra
grote moerassige en boomloze vlakte in de noordelijke poolstreken

toepasbaarheid n
aplicabilitat
de mate waarin iets praktisch te gebruiken is

toepassing /ˈtupɑsɪŋ/ n
aplicació
een manier waarop iets gebruikt wordt
het in de praktijk brengen van iets
(informatica) een computerprogramma

toerisme n
turisme
(toerisme) reizen (soms voor ontspanning, soms om zakelijke of medische redenen)

toerist n
turista
een (mannelijk) persoon die voor zijn plezier reist (een toer maakt)

toeristisch adj
turístic
een plaats die veel toeristen aantrekt

toeschouwer /tusxɔuər/ n
espectador
iemand die naar iets kijkt

toestand /'tustɑnt/ n
condició
een geheel van omstandigheden waarin iets of iemand zich bevindt

toestel n
aparell
een werktuig dat uit meer dan één onderdeel bestaat

toestemmen v
consentir

toestemming /ˈtustɛmɪŋ/ n
consentiment
een toezegging dat iets geoorloofd is

toetje n
postres darreries
dim. tant. (voeding) het gerecht waarmee een maaltijd kan worden afgesloten.

toets n
tecla
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen

toetsenbord /ˈtutsə(m)ˌbɔrt/ n
teclat
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

toetssteen n
pedra de toc
diepzwarte vorm van lydiet die gebruikt wrodt bij het bepalen van het goudgehalte in een legering

toeval /ˈtuːvɑl/ n
accident
o: een gebeurtenis of omstandigheid die vooraf niet te voorzien of niet te berekenen is geweest

toevertrouwen v
confiar

toevoegen v
afegir
overgankelijk ~ aan tot vermeerdering bijvoegen

toevoeging n
addició
datgene wat met een groter geheel verenigd wordt

toevoegsel n
afix
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

toilet /tʋɑ'lɛt/ n
lavabo
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot

tol /tɔl/ n
peatge
een plaats die men slechts tegen betaling voorbij mag gaan
geld dat bij een tol geheven wordt

tolerantie n
tolerància
de bereidheid ander gedrag dan het eigen te dulden

tolk n
intèrpret
(beroep) een persoon die gesproken tekst (meteen) vertaalt naar gesproken tekst in een andere taal

tolweg n
autopista de peatge
(transport) weg [1] voor het gebruik waarvan betaald moet worden

tomaat /toˈmat/ n
tomàquet tomata
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd

tomatenketchup n
quetxup

tomatensap n
suc de tomàquet
(drinken) een vruchtensap dat uit tomaten is bereid

tomografie n
tomografia
(medisch) röntgenfoto waarbij slechts één vlak scherp wordt afgebeeld (doorsnede)

toneelschrijver n
dramaturg
(toneel) (beroep) iemand die een toneelstukken schrijft

tonen /tonə(n)/ v
mostrar
overgankelijk laten zien

tong n
llengua
(anatomie) beweeglijk lichaamsdeel in de mond van mensen en veel dieren
(figuurlijk) wat gesproken wordt, gesproken taal

tongewelf n
volta de canó
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve cilinder

tonijn n
tonyina
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis

tonsil /ˈtɔnsɪl/ n
amígdala
(anatomie), (medisch) lymfatische orgaan die zich aan het begin van farynx beviendt

tonsillectomie n
amigdalectomia

tonsillitis n
tonsilito

toon /ton/ n
to
(muziek), (natuurkunde) een geluid met een bepaalde herkenbare hoogte, een trilling met een frequentie

toonhoogte n
to
(muziek) de relatieve afstand van een toon ten opzichte van een andere toon

toonladder n
escala
(muziek) een volgens bepaald schema stijgende of dalende opeenvolging van tonen binnen een octaaf

toorn /torn/ n
ira
woede, gram

toorts n
torxa

toosten /ˈtostə(n)/ v
brindar
inergatief een heildronk uitbrengen, op iets of iemand drinken

top n
cim
hoogste punt, (bovenste) uiteinde

topaas n
topazi

topografisch adj
topogràfic
verband houdend met de nauwkeurige beschrijving van een gebied

topologie n
topologia

toponiem n
topònim
een eigennaam die een geografisch begrip benoemt

toren /tɔːrə(n)/ n
torre
(bouwkunde) een smal hoog bouwwerk
(schaak) een bepaald schaakstuk in de vorm van een toren

torenvalk n
xoriguer xoriguer comú
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus

tornado n
tornado
(meteorologie) een draaiende, trechtervormige uitstulping onder een wolk tijdens een onweersbui

torpedo n
torpede

torus n
tor

tot ziens interjection
adéu a reveure
een groet bij het vertrek die de hoop uitspreekt elkaar weer te zien

totalitair adj
totalitari
(politiek) waarbij alles ondergeschikt is aan de staat, die meestal als dictatuur is ingericht, en de politiek de gehele samenleving tot in de diepste geledingen doordringt

totalitarisme n
totalitarisme

touw /tɑu̯/ n
corda
een middel om zaken bij elkaar te binden

tovenaar n
mag
(magie) een mannelijk iemand die kan toveren

toverboek n
grimori
magisch handboek met diverse recepten om bepaalde kwalen te genezen, demonen te bezweren of op te roepen (theürgie), talismannen en amuletten te maken, en voor het uitspreken of verwijderen van vervloekingen

toveren v
encantar

toverstaf n
vareta màgica
(magie) (meestal kleine) staf [1] om mee te toveren

toxicologie /ˌtɔk.si.ˌko.lo.ˈɣi/ /ˌtɔk.si.ˌko.lo.ˈχi/ n
toxicologia
de wetenschap die de werking van giftige stoffen op biologische systemen bestudeert

toxicologisch /ˌtɔk.si.ko.ˈlo.ɣis/ /ˌtɔk.si.ko.ˈlo.ɣɪs/ /ˌtɔk.si.ko.ˈlo.χis/ adj
toxicològic
(medisch), (biologie) met betrekking tot gifstoffen

toxicoloog /ˌtɔk.si.ko.ˈlox/ /ˌtɔk.si.ko.ˈloχ/ n
toxicòleg
(beroep) een wetenschapper die de werking van giftige stoffen op biologische systemen bestudeert

toxicomanie n
toxicomania
(medisch) verslaving aan gifstof

toxisch adj
tòxic
(biochemie) (medisch) giftig (van chemische of biochemische stoffen)

traag /traːx/ adj
lent
met geringe snelheid

traagheid n
lentitud
het langzaam zijn

traan n
llàgrima
v/m: oogvocht

traangas n
gas lacrimogen
(politiek) een chemische stof die sterk op de traanklieren werkt

tracheïtis n
traqueïtis

tractor /ˈtrɑktɔr/ n
tractor
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz

traditioneel /tradisʲoˈnel/ adj
tradicional
zoals de gewoonte dat meebrengt, van oudsher gewoon

tragedie /traˈxedi/ n
tragèdia
(toneel) een toneelspel dat handelt over een bedroevende gebeurtenis
(figuurlijk) gebeurtenis met een droevige of rampzalige afloop

tragikomisch adj
tragicòmic
hoewel tragisch toch ook lachwekkend

tragisch adj
tràgic

trainen v
entrenar
inergatief het doen van lichamelijke oefeningen

trainer n
entrenador

training n
entrenament
een oefening

traject n
camí
(wiskunde) de af te leggen of afgelegde weg van een voorwerp door de ruimte

tram /tram/ /trɑm/ /trɛm/ n
tramvia
(verkeer) railvoertuig dat meestal in steden voor personenvervoer gebruikt wordt

trampoline n
llit elàstic

transactie n
transacció

transcriptie /trɑnsˈkrɪpsi/ n
transcripció
de conversie naar een geschreven tekst van een andere geschreven, getypte of gedrukte tekst
het vastleggen van de uitspraak van een gesproken tekst op schrift
(biochemie) het proces waarbij een specifiek stuk van een DNA-keten wordt afgelezen en in "gespiegelde" vorm wordt vastgelegd in een RNA-keten
het omzetten van een muziekstuk naar een andere vorm of bezetting

transfeminisme n
transfeminisme

transfobie n
transfòbia

transformatie n
transformació

transformator abbreviation
transformador

transfusie n
transfusió
(medisch) het inbrengen van bloed in het bloedvatenstelsel

transgeen adj
transgènic
(biologie) genetisch materiaal uit meerdere dier- of plantensoorten bevattende

transistor n
transistor

transitief adj
transitiu

translatie n
translació

transliteratie n
transliteració
de conversie waarbij het schrift van een taal zo eenduidig mogelijk wordt omgezet naar een ander schrift

translocatie n
translocació
verplaatsing, overplaatsing

transparant adj
transparent
lichtdoorlatend

transparantie n
transparència
doorzichtbaarheid.

transpireren v
suar

transplantatie n
trasplantació
(medisch) het overbrengen van (levend) weefsel naar een andere plaats die zowel in hetzelfde lichaam als in een ander lichaam van een mens, dier of plant kan zijn

transponder n
transponedor
een elektronisch apparaat dat een boodschap uitzendt als antwoord op een ontvangen boodschap

transport n
transport

transporteren v
transportar
overbrengen, vervoeren: personen of objecten naar een andere plek brengen

trap n
escala
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden

trapboot n
patí de pedals

trapezium /trɑˈpezɪʏm/ n
trapezi
(meetkunde) een vierhoek waarvan twee zijden evenwijdig lopen

trauma n
trauma
(psychologie) (medisch) psychische stoornis, ontstaan door een schokkende ervaring

traumatisch adj
traumàtic
(medisch) door een letsel ontstaan

travestiet n
transvestida

trechter n
embut
taps toelopende buis, gebruikt voor het vullen van vaten (ook (huishouden))

trefwoord n
entrada
een titelwoord van een stuk tekst in een catalogus, woordenboek of encyclopedie

trein n
tren
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt

trek n
tret
iets dat iemand karakteriseert

trekken v
estirar tirar treure
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen
(spreektaal), (seksualiteit) masturberen, rukken [2]

trekvogel n
au migratòria
(dierkunde) vogel die 's winters een andere verblijfplaats kiest dan in de broedtijd

trema n
dièresi
(taalkunde) diakritisch teken in de vorm van twee puntjes dat geplaatst wordt op een klinker om aan te geven dat met deze letter een nieuwe lettergreep begint

trend n
corrent
richting waarin zich iets ontwikkelt
tendència
nieuwe mode

treurigheid n
tristesa

treurwilg n
desmai
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )

treuzelaar /'trøzəlar/ n
ronsa
iemand die niet opschiet en te veel tijd verdoet

triangel n
triangle
(muziekinstrument) een slaginstrument in de vorm van een vrijhangende metalen driehoek

tribunaal n
tribunal

tribune /triˈbynə/ n
tribuna
de plaatsen voor het publiek

triest adj
lamentable
somber stemmend

triftong /ˈtrɪf.tɔŋ/ n
triftong
(taalkunde) een foneem dat uit drie klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan

trilgras n
bellugadís
Briza naam van een grassengeslacht

trilhaardiertje /ˈtrɪlɦarˌdirtʲə/ n
ciliat
(protisten) een eencellig organisme (Ciliophora) waarbij in ten minste één stadium van de levenskringloop trilharen, ciliën voorkomen

triljoen cardinalNumeral
trilió

trillen /'trɪlə(n)/ v
vibrar
inergatief snel heen een weer bewegen

trimaran n
trimarà
(scheepvaart) vaartuig bestaande uit drie parallelle rompdelen, die boven de waterlijn verbonden zijn

trimester n
trimestre
(tijdrekening), (eenheid) een periode van drie maanden

triomf n
triomf
(oudheid) feestelijke intocht
grootse overwinning of prestatie

triptiek n
tríptic

trofee n
trofeu
duurzaam voorwerp dat na een overwinning als symbool daarvan aan de winnaar wordt uitgereikt

troffel n
paleta
(gereedschap) een driekantige platte schep met handvat voor het opbrengen van metselspecie

trog n
cóm
(veeteelt) een langgerekte voederbak
(meteorologie) een langgerekte uitstulping van een lagedrukgebied

trolleybus /'trɔ.li.bɵs/ n
troleibús

trombocytopenie /ˌtrɔmboˌsitopeˈni/ n
trombocitopènia
(medisch) het symptoom dat men een te laag aantal bloedplaatjes of trombocyten heeft

trombone n
trombó
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld

trombose n
trombe
(medisch) de vorming van een bloedprop in een bloedvat of het hart

trommel n
tambor timbal
(muziekinstrument) een cilindervormig, met een vel bespannen slaginstrument

trommelgeheugen n
memòria de tambor

trommelvlies n
timpà

trompe-l'oeil n
trompe-l'oeil

trompet n
trompeta
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument met ventielen

trompetteren v
bramular
inergatief (dierengeluid) het geluid van een olifant

troon /troːn/ n
tron
(adel) zetel waar een vorst op zit tijdens formele plechtigheden

troost /trost/ n
consol
steun bij verdriet of pijn

troosten v
consolar
overgankelijk als iemand verdriet of pijn heeft deze persoon geestelijke steun geven

trooster n
consolador
iemand die iemand anders troost als deze verdriet heeft

tros n
raïm
(biologie) bloeiwijze
bundel vruchten die uit een dergelijke bloeiwijze voortkomen

trots adj
orgullós
erg blij met wat men (bereikt) heeft

trotskisme n
trotskisme
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat

trottoir /trɔˈtʋar/ n
calçada
(verkeer) verhoging langs de weg waarover voetgangers zich kunnen bewegen

troubadour n
trobador
(middeleeuwen), (muziek), (dichtkunst), (historisch), (beroep) een langs kastelen en vorstenhoven in het middeleeuwse Zuid-Frankrijk, rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.
(muziek), (historisch) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, muzikant, zanger van liedjes en komediant

trouw /trʌʊ/ adj
fidel
op wie men steeds opnieuw een beroep kan doen

trouw /trʌʊ/ n
fidelitat
huwelijk en de uitsluitende gerichtheid op de partner in een huwelijk of vaste relatie

trouwen v
casar
ergatief het aangaan van een officiële verplichting tussen twee personen om voor elkaar te zorgen

trouwens /ˈtrɑuwəns/ adv
per cert
overigens, in werkelijkheid, in waarheid, in zekerheid

trouwring n
anell de noces

truc /tryk/ n
artimanya
een handeling om op een slimme manier een doel te bereiken

truffel n
tòfona trufa

trui n
dessuadora
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken

tsaar /tsaːr/ n
tsar
(adel) vroegere Russische keizer (vóór de Oktoberrevolutie), vroegere Bulgaarse keizer

tsarina n
tsarina
een vrouwelijke tsaar; de vrouw van de tsaar

tsunami /tsuˈnami/ n
tsunami
een grote vloedgolf door een aardbeving veroorzaakt

tuba n
tuba
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument met lage toon

tufsteen n
tuf
(geologie) lichte, poreuze, vulkanische steensoort

tuig /tœy̯x/ n
arnès
harnas, verzameling riemen waarmee een persoon of dier in bedwang gehouden kan worden

tuin /tœy̯n/ n
jardí
(tuinbouw), (tuinieren) een omheind stuk grond waar bloemen gekweekt of groenten geteeld worden

tuinbouw n
horticultura
(landbouw), (tuinbouw) vorm van landbouw die zich specifiek toelegt op het intensief wijze telen van groenten, bloemen, planten, bomen, bollen of zaden

tuinderij n
horta
kwekerij, tuinbouwbedrijf

tuinkers n
morritort
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.

tuinman n
jardiner

tuit v
broc
schenkpijp aan een kan of ketel

tulband n
turbant
(hoofddeksel) om het hoofd gewikkeld doek gebruikt als hoofddeksel

tulp n
tulipa
(plantkunde) plant uit het geslacht Tulipa

tumult /tyˈmʏlt/ n
tumult
lawaai en onrust in een groep van mensen, soms overgaand in oproer en opstand

tunnel /tʏnəl/ n
túnel
(verkeer) een kunstmatige ondergrondse doorgang, m.n. op autowegen

turbine n
turbina
schoepenrad toegepast als energieopwekker

tureluur /ˌtyːrəˈlyːr/ n
cama-roja
(steltloperachtigen) Tringa totanus een vogel die in weiden en duinen leeft

turf /tʏrf/ v
torba
1. veen als brandstof

turkoois /tʏrˈkojs/ /tʏrˈko̝js/ n
turquesa
o (mineraal) een bepaald mineraal, een halfedelsteen met een blauwgroene kleur
m een steen bestaande uit het mineraal turkoois

tussen /ˈtʏ.sən/ preposition
entre
met iets aan minimaal twee kanten het kind staat tussen haar ouders

tussendoortje /ˌtʏsənˈdoːrtjə/ n
piscolabis
een versnapering, iets te eten tussen de maaltijden door

tussenkomst n
intervenció

tussenwerpsel /ˈtʏsə(n).ʋɛrpsəɫ/ n
interjecció
(grammatica) een uitroep, een woord, een frase of een zin die een expressie van emotie is

twaalf /twaːlf/ /tʋaːl(ə)f/ cardinalNumeral
dotze
"12", het getal tussen elf en dertien, tweemaal zes of driemaal vier

twaalfde ordinalAdjective
dotzè
nummer twaalf in een rij

twee /tʋeː/ cardinalNumeral
dos dues
"2", het getal tussen één en drie

twee /tʋeː/ n
dos dues
het cijfer twee

tweede /ˈtʋeːdə/ ordinalAdjective
segon

tweede persoon n
segona persona

tweehonderd /ˈtweːˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
dos centes
"200", het getal tussen honderdnegenennegentig en tweehonderdeen, twee maal honderd

tweeklank /ˈtʋeklɑŋk/ n
diftong
(taalkunde) een foneem dat uit twee klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan

tweelicht n
crepuscle
(verouderd) tussen licht en donker, op de tijd van de dag waarop het licht dan wel donker wordt

tweeling /ˈtwelɪŋ/ /ˈtʋelɪŋ/ /ˈtβ̞elɪŋ/ n
bessó
twee wezens die met zijn tweeën tegelijk in één buik ontwikkeld zijn

tweemaandelijks adj
bimestral
om de twee maanden (niet te verwarren met 2x per maand)

tweepersoonsbed n
llit doble
bed voor twee personen

tweetalig adj
bilingüe

tweeterm n
binomial
(wiskunde) een uitdrukking, bestaande uit twee eentermen, die gescheiden worden door het optelteken (+) of aftrekteken (-)

tweezijdig adj
bilateral
met, of aan twee kanten, belangen, partijen etc;

tweezitter n
biplaça
voertuig geschikt voor twee personen

tweeëndertig cardinalNumeral
trenta-dos
"32", het getal tussen eenendertig en drieëndertig, dertig plus twee

tweeënnegentig cardinalNumeral
noranta-dos
"92", het getal tussen eenennegentig en drieënnegentig, negentig plus twee

tweeëntachtig cardinalNumeral
huitanta-dos
"82", het getal tussen eenentachtig en drieëntachtig, tachtig plus twee

tweeëntwintig cardinalNumeral
vint-i-dos
"22", het getal tussen eenentwintig en drieëntwintig, twintig plus twee

tweeënveertig cardinalNumeral
quaranta-dos
"42", het getal tussen eenenveertig en drieënveertig, veertig plus twee

tweeënvijftig cardinalNumeral
cinquanta-dos
"52", het getal tussen eenenvijftig en drieënvijftig, vijftig plus twee

tweeënzestig cardinalNumeral
seixanta-dos
"62", het getal tussen eenenzestig en drieënzestig, zestig plus twee

tweeënzeventig /ˈtwejənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-dos
"72", het getal tussen eenenzeventig en drieënzeventig, zeventig plus twee

twijfel /ˈtʋɛɪfəɫ/ n
dubte
innerlijke staat van onzekerheid ten aanzien van wat men in een gegeven situatie moet beslissen

twijfelen v
dubtar
inergatief ~ aan: het vermoeden hebben dat iets niet waar is

twijg /twɛɪ̯x/ /tʋɛɪ̯χ/ /tβ̞ɛːx/ n
branquilló
een dun buigzaam takje van een boom of struik

twintig /ˈtʋɪntəx/ cardinalNumeral
vint
"20", het getal tussen negentien en eenentwintig, twee maal tien

twintigste ordinalAdjective
vigèsim

tyfoon /tiˈfon/ /tɑjˈfuːn/ n
tifó
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie

type n
tipus
door bepaalde karakteristieken herkenbare soort

typen /ˈti.pə(n)/ v
mecanografiar
door middel van een toetsenbord gegevens invoeren

typisch /ˈtipis/ adj
típic
kenmerkend.

typografie n
tipografia
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte

tyrosine n
tirosina

u /yː/ personalPronoun
vostè
tweede persoon enkelvoud en meervoud formeel
tweede persoon voorwerpsvorm van gij

ufo /ˈyfo/ n
OVNI
vliegend voorwerp waarvan de identiteit niet bekend is

ui /œʏ̯/ /œː/ n
ceba
(plantkunde) (voeding) Allium cepa , een eetbaar bolgewas

uiensoep /œyjəsup/ n
sopa de ceba
(voeding) een uit uien bereide soep

uier n
braguer
(zoötomie) de melkklier van een herkauwer

uil /œʏ̯ɫ/ /œːl/ n
rapinyaire nocturn òliba
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae

uit /œʏ̯t/ /œːt/ adv
disponible
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

uit /œʏ̯t/ /œːt/ preposition
disponible
geeft aan van welke plaats iets komt.

uit-en-te-na adv
comprensivament
op uitputtende wijze

uitademen /ˈœytˌadəmən/ v
exhalar

uitademing n
exhalació
het uitademen

uitbarsting n
erupció
het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

uitbenen /ˈœʏtbenə(n)/ /ˈœːdbeːnə(n)/ /ˈœːtbenə(n)/ v
desossar
overgankelijk het been uit (het vlees) halen

uitbesteding n
externalització
het uitbesteden
(bedrijfskunde) de uitvoering van een proces als gevolg van een strategische keuze door een organisatie, om één of meer bedrijfsactiviteiten uit te besteden aan een dienstverlenende onderneming of toeleverancier

uitbreiden v
estendre
overgankelijk iets een groter oppervlak laten innemen

uitbuiting /ˈœʏtbœʏtiŋ/ n
explotació
het gebruik van iemand maken zonder daar naar waarde voor te belonen

uitdaging /ˈœʏdaχɪŋ/ /ˈœːdaɣɪŋ/ n
repte desafiament
taak die moeilijk te verwezenlijken valt

uitdrukken v
expressar
wederkerend zich ~: een gevoel of gedachte in taal verwoorden

uitdrukking /ˈœytrʏkɪŋ/ /ˈœːdrʏkɪŋ(g)/ /ˈœːtrʏkɪŋ/ n
expressió
een verbinding van woorden met een betekenis
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)
het uitdrukken, uiting

uiteindelijk /œʏˈtɛɪndələk/ adv
finalment
na een hele tijd

uiten /ˈœʏ̯tə(n)/ /ˈœːtə(n)/ v
absolut
overgankelijk zeggen

uitflappen v
etzibar
(informeel) plotseling en ongewenst iets doms zeggen

uitgaan v
apagar-se
ergatief ophouden met branden
ergatief naar de bar, disco of restaurant gaan
eixir
ergatief naar buiten gaan

uitgang /'œʏtχɑŋ/ /'œːtɣaŋ/ n
sortida

uitgave /ˈœʏtχavə/ /ˈœːdɣavə/ /ˈœːtxavə/ n
edició
reeks van uitgegeven literaire werken
uitgegeven werk

uitgemergeld /'œytxəmɛrxəlt/ adj
demacrat
door ziekte, gebrek of uitputting sterk vermagerd en verzwakt

uitgeven v
gastar
overgankelijk geld ~: financiële middelen aanspreken

uitkammen v
pentinar

uitkering n
pagament
(economie) betaling van geld op basis van sociale wetgeving

uitkomen v
resultar sortir
ergatief naar buiten komen

uitlaat /ˈœʏ̯tlat/ /ˈœːtlaːt/ n
tub d'escapament
een opening waardoor iets als afvalproducten naar buiten kan treden (vloeistof, damp of gas)

uitladen v
descarregar
overgankelijk vrachtgoed uit een scheepsruim of uit overdekte wagen lossen

uitleggen v
explicar
ditransitief iets doen begrijpen; iets verklaren; iets begrijpelijk maken

uitlenen v
prestar
overgankelijk iets voor tijdelijk gebruik aan een ander afstaan

uitleveren v
extradir
ditransitief een gevangene in handen van een andere autoriteit overdragen

uitlopervormend adj
sarmentós
(plantkunde) in staat om uitlopers te vormen

uitnodigen /'ʌʏt.no.də.ɣə(n)/ v
convidar
overgankelijk iemand verzoeken iets bij te wonen

uitnodiging n
invitació
een verzoek om iets bij te wonen

uitputting n
esgotament
de toestand waarin iets of iemand aan het eind van zijn of haar krachten is

uitroepen v
exclamar
uit emotie luid roepen

uitroepteken n
signe d'admiració
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.

uitrusting n
equipament
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)

uitschakelen v
apagar
overgankelijk deactiveren

uitsluiten v
excloure
overgankelijk niet langer tot de mogelijkheden rekenen

uitspraak /œytspra:k/ n
pronunciació pronúncia
(taalkunde) manier waarop iemand een woord, zin of taal ten gehore brengt of zou moeten brengen

uitspraakwoordenboek n
diccionari de pronunciació
woordenboek dat ook aangeeft hoe de woorden uitgesproken moeten worden

uitstapje n
excursió
dim. tant. kort plezierreisje

uitstellen v
endarrerir
overgankelijk naar een later tijdstip verschuiven

uitstrijkje n
frotis de Papanicolau
dim. tant. (medisch) biologisch materiaal van de baarmoedermond dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek

uitvaardigen v
promulgar

uitvinder n
inventor
(beroep) persoon die uitvindingen doet

uitvinding n
invenció
de daad van het uitvinden, het ontdekken van een nieuwe methode of een nieuw toestel

uitvoerbaar adj
executable
mogelijk om uitgevoerd te worden

uitvoeren /ˈœytfurə(n)/ v
exportar
exporteren (alle betekenissen)
dur a terme
afhandelen, voltrekken, ten uitvoer brengen
arrancar
(software) runnen, een programma uitvoeren

uitweiding n
digressió
een (te) lange bespreking over een bepaald onderwerp

uitwerpen v
escopir vomitar
overgankelijk met kracht naar buiten brengen
tirar
overgankelijk overboord gooien

uitwisseling n
intercanvi

uitzaaiing n
metàstasi

uitzicht n
vista
wat men van de omgeving vanaf een bepaalde plek kan zien
verwachting, iets waar men naar kan uitzien

uitzonderen v
exceptuar
overgankelijk buiten een bepaalde regel plaatsen

uitzondering /œytsɔndərɪŋ/ n
excepció
een geval waarbij men iets niet onder een regel laat vallen

uitzonderlijkheid n
excepcionalitat
het heel anders zijn

ulaan n
ulà
(militair) (paardrijden) een lichtbewapende bereden soldaat in enkele Europese legers

ultimatum /ʏltɪˈmatʏm/ n
ultimàtum
een laatste eis alvorens men tot een actie overgaat

ultramarijn adj
blau d'ultramar
(RAL-kleur) met een bepaalde diep blauwe kleur, RAL-nummer 5002

ultraviolet adj
ultraviolat
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is

unaniem /ʏnɑˈnim/ adj
unànime
met eenheid van stemmen

uniek /y.ˈnik/ adj
únic
enige in zijn soort

uniform adj
uniforme
éénvormig, gelijkvormig

uniform n
uniforme

universeel adj
universal
iets dat algemeen of wereldwijd is, alom bekend, vertegenwoordigd of erkend

universitair adj
acadèmic

universiteit /ynivɛrzitɛɪt/ n
universitat
(onderwijs) een instelling voor hoger onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en dienstverlening

universum n
univers
(astronomie) gehele tijd-ruimtecontinuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

unster /ʌnstər/ n
romana
een eenvoudig weegtoestel gebaseerd op een balans met ongelijke armen

ununbium n
ununbi
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn

ununpentium n
ununpenti
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc

uploaden v
carregar
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen

uraan n
urani
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

uranium n
urani
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

ureum n
urea

urgentie n
urgència
dringende noodzaak

urine n
orina
een vloeistof die bij dieren door de nieren wordt geproduceerd en periodiek wordt geloosd

urinebuis n
uretra
(anatomie) een lange cilindrische holte die de blaas verbindt met de buitenkant van het lichaam

urineren /ˌyriˈnɪːrə(n)/ v
pixar
inergatief het via de blaas lozen van lichamelijke afvalstoffen in de vorm van vloeistof

urinezuur n
àcid úric
(IUPAC-naam) 7,9-dihydro-1H-purine- 2,6,8(3H)-trioneeen; slecht oplosbaar, organisch zuur dat voorkomt in de urine

urinoir n
urinari

urologie n
urologia

uroloog n
uròleg

utopie /ˌytoˈpi/ n
utopia
(politiek) (filosofie) een volmaakte toestand die niet te bereiken is

utopisch adj
utòpic

uur /yːr/ n
hora
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h

uurwerk n
rellotge
(tijdrekening) een mechaniek dat de tijd bijhoudt of aangeeft

uveïtis n
uveïtis

vaag adj
vaga

vaak /vaːk/ adv
sovint
vele malen

vaandrig n
alferes
(militair) een aspirant-reserveofficier bij de luchtmacht of landmacht die voor het examen voor reserveluitenant geslaagd is

vaardigheid /ˈvaːrdəxɦɛːt/ /ˈvaːrdəxɦɛːɪt/ n
habilitat
het vermogen om een handeling bekwaam uit te voeren of een probleem juist op te lossen

vaart n
embranzida
opgebouwde snelheid
velocitat
(scheepvaart) het varen, het bedrijven van scheepvaart als beroep

vaas /vas/ n
gerro
een aardewerken of glazen kruik, vooral bedoeld voor het in het water zetten van bloemen

vaccin /vakˈsæː/ /vɑkˈsɛː/ n
vacuna vaccí
(medisch) uit verzwakte ziekteverwekkers bestaande entstof om afweer op te bouwen

vaccinatie n
vacunació
(medisch) inenting met onschadelijke gemaakte ziekteverwekkers, zodat de natuurlijke afweer van het lichaam hierna beter in staat is deze ziekteverwekkers te bestrijden

vacuüm n
buit
(natuurkunde) een materievrije ruimte

vadem n
braça
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter

vader / ˈvadər / n
pare
een man binnen een gemeenschap wiens toewijding allen binnen die gemeenschap dient

vaderland n
pàtria
een land of staat waar iemand geboren en opgegroeid is

vaderschap n
paternitat

vagevuur /ˈva.ɣə.ˌvyːr/ /ˈva.χə.ˌvyːr/ n
purgatori
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan

vagina n
vagina
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt

vaginaal adj
vaginal

vair n
vaire
(heraldiek) een pelswerk, een heraldische kleur die een regelmatige verdeling is van twee tinten

vakantie /vɑˈkɑn(t)si/ n
vacances
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben
reis in een jaarlijks terugkerende periode waarin je vrijaf hebt

vakbond n
sindicat
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen

vakman n
artesà
man die zijn vak of professie verstaat

vakschool n
escola taller
(onderwijs) school waar men voor een bepaald vak wordt opgeleid

val /vɑɫ/ n
parany trampa
apparaat met een vallende deur of klem, met als doel bepaalde dieren te vangen

valentie n
valència

valeriaanzuur n
àcid valèric
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met de formule CH3(CH2)3COOH

valine n
valina

valk /vɑlk/ n
falcó
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel

valkenier n
falconer
(beroep) iemand die de valkerij beoefent

valkerij /vɑlkə'rɛɪ/ n
falconeria
de kunst van het africhten van en jagen met roofvogels

vallei /vɑˈlɛɪ/ n
vall
een laagte tussen bergen

vallen /vɑlə(n)/ v
caure
ergatief vrijelijk onder invloed van de zwaartekracht naar de aarde bewegen

valselijk adv
falsament
op basis van onwaarheden

vampier /ˈvɑmpir/ n
vampir
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart

van preposition
de
geeft bezit aan
geeft herkomst aan

van ganser harte phraseologicalUnit
amb entusiasme
oprecht en onvoorwaardelijk

vanadium n
vanadi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

vandaag adv
avui hui
(tijdrekening), (spreektaal) op deze dag

vandalisme n
vandalisme
moedwillige en nodeloze beschadiging of vernietiging van andermans of openbaar eigendom

vangen v
atrapar
overgankelijk het te pakken krijgen van wilde dieren of mensen
overgankelijk in de lucht onderscheppen (bijv. van een bal)

vangst /vɑŋs/ /vɑŋst/ n
captura

vanille /vɑ'nijə/ n
vainilla
(voeding) (specerij) een smaak- en geurstof geëxtraheerd van de vanilleplant

vanille-extract n
extracte de vainilla
(voeding) vloeistof onttrokken aan vanillestokjes in een ethanol oplossing (wikidata: vanille-extract )

varaan n
varà
(reptielen) Varanidae, is van de familie van de hagedissen, hij is de grootste levende hagedis

varen n
falguera
(plantkunde) Pteridophyta een sporenplant

variatie n
variació

variëren v
variar

variëteit n
varietat

varken n
porc truja
(veeteelt) (evenhoevigen) tam zwijn, gehouden voor zijn vet en vlees behorend tot de familie Suidae

varkensbuik n
cansalada de porc
(voeding) onder-/zijkant van de buik van een varken (wikidata: varkensbuik )

varkenslever n
fetge de porc
(voeding) lever van een varken, bedoeld voor consumptie (wikidata: varkenslever )

varkensstal n
soll
overdekt verblijf voor varkens

varkenstong n
llengua de por
(voeding) tong van een varken, bedoeld voor consumptie (wikidata: varkenstong )

varkensvlees n
porc

vasteland /vɑstə'lɑnt/ n
continent terra ferma
land dat in verbinding staat met een continentale landmassa

vasten v
dejunar
inergatief zich onthouden van voedsel

vasthouden v
detenir
overgankelijk beletten dat iets losgaat

vastklampen v
aferrar
wederkerend zich met inspanning ergens aan vasthouden

vastpakken v
agafar
overgankelijk iets of iemand grijpen en vasthouden

vaststellen /ˈvɑst(st)ɛlə(n)/ v
determinar
overgankelijk bevestigen dat iets zo is

vat n
barril
(techniek) ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden

vatbaarheid n
susceptibilitat
het gevoelig zijn voor iets; het kunnen overnemen van een eigenschap

vechtlustig adj
bel·licós
het leuk vinden om te vechten, zin hebben om te vechten

vee /veː/ n
bestiar
(veeteelt) door de mens om economische redenen gehouden dieren, m.n runderen, varkens en kippen

veel /feɪɫ/ /veːl/ indefiniteCardinalNumeral
molt
groot in hoeveelheid

veelhoek n
polígon
(wiskunde) een gesloten stelsel lijnsegmenten die samen een plat vlak omsluiten

veelvraat n
golut
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae

veelzijdigheid n
versatilitat
het veel mogelijkheden of kwaliteiten hebben; het geschikt zijn voor veel taken

veenmol n
cadell
(rechtvleugeligen) Gryllotalpa gryllotalpa insect dat wel wat lijkt op een mol

veer /veːr/ /vɪːr/ n
ploma
(zoötomie) lichaamsbedekking van een vogel
molla ressort
(techniek) mechanische tong of spiraal waarop door buiging spanning gezet kan worden

veertien /ˈvɪːrtin/ cardinalNumeral
catorze
"14", het getal tussen dertien en vijftien, tien plus vier

veertiende ordinalAdjective
catorzè

veertig /ˈfɪːrtəx/ cardinalNumeral
quaranta
"40", het getal tussen negenendertig en eenenveertig, vier maal tien

veertigste ordinalAdjective
quadragèsim

veganisme n
veganisme

vegen v
escombrar
overgankelijk zonder water schoonmaken met een borstel

vegetarisch adj
vegetarià
als of voor vegetariërs

vegetariër n
vegetariana

vegetatie n
vegetació

veilen /ˈvɛilə(n)/ v
subhastar
overgankelijk, (handel) verkopen op een openbare verkoping waar een prijs vastgesteld wordt

veilig adj
segur
niet aan gevaar blootstaand

veiligheid n
seguretat
een situatie waarin een bepaald gevaar niets kan aanrichten

veiling /ˈvɛɪ̯.lɪŋ/ /ˈvɛː.lɪŋ/ n
subhasta
een plaats waar goederen bij opbod of afslag verkocht worden

vel n
full
dunne laag, bijvoorbeeld van papier
pel·lícula
afgestroopte huid

veld /vɛlt/ n
camp
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken

veldfles / ˈvɛltflɛs / n
cantimplora
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien

veldhospitaal n
hospital de campanya

veldleeuwerik n
alosa vulgar

veldsla n
herba dels canonges
(plantkunde) kruidachtige plant Valerianella locusta
(groente) bladeren van Valerianella locusta gegeten als sla

veldspaat n
feldspat

veldtocht /vɛltɔxt/ n
campanya
een trektocht van een leger met het doel de vijand te verslaan

veldzuring /ˈvɛld.zyː.rɪŋ/ /ˈvɛɫ.tsyː.rɪŋ/ n
agrella
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden (wikidata: veldzuring )

velg /vɛlx/ /vɛlχ/ n
llanda llanta
(techniek) de buitenrand van een wiel waar de band omheen zit

venijnboom n
teix
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië

venkel n
fonoll
(groente) knol of bladeren van de Foeniculum vulgare , een naar anijs smakende groente

venkelzaad n
fruit del fonoll
(specerij) gedroogde (gemalen) zaden van Foeniculum vulgare (wikidata: venkelzaad )

vennootschap n
societat
(economie) onderneming of bedrijf met meerdere aandeelhouders (vennoten)

venster /ˈvɛn.stər/ n
finestra
(techniek), (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas

ventiel n
vàlvula

ventilator n
ventilador

ventriculair adj
ventricular
(medisch) (biologie) met betrekking tot de orgaanholte

ver adv
llunyà
op grote afstand

verachten /vərˈɑxtə(n)/ /vərˈɑçtə(n)/ v
menysprear
overgankelijk in hoge mate minachten

verachting n
menyspreu

verademing /vərˈadəmɪŋ/ n
respir
het blij zijn omdat iets vervelends (waarvan je bang was dat het zou kunnen gebeuren) eindigt; het opgelucht adem kunnen halen

verafgoden v
idolatrar
overgankelijk een overdreven bewondering koesteren

verafschuwen /vɛ.ˈrɑf.sxy.wə(n)/ v
detestar
overgankelijk afschuw hebben voor iets

veranderen v
canviar alterar modificar convertir canviar-se
overgankelijk zodanig aan iets werken of iets behandelen dat het anders wordt
alterar-se canviar-se convertir-se modificar-se
wederkerend zich ~ - zodanig aan zichzelf werken of zichzelf behandelen dat men anders wordt

verandering /və'rɑndərɪŋ/ n
canvi
iets dat anders is geworden

verantwoordelijk adj
responsable
iets met extra verplichtingen of moeilijkheden om het goed te laten lopen
de verantwoordelijkheid hebbend

verantwoordelijk adv
responsable
er op aangesproken kunnen worden als het niet goed gaat

verantwoordelijke n
responsable

verantwoordelijkheid n
responsabilitat
de verplichting om ervoor te zorgen dat iets goed verloopt

verarmen v
empobrir
ergatief armer worden

verbaal /vɛr'bal adj
verbal
met woorden

verbannen v
desterrar
overgankelijk iemand van regeringswege dwingen een bepaald gebied te verlaten

verbanning /vər.ˈbɑ.nɪŋ/ n
exili
het verbod opgelegd krijgen naar een bepaalde plaats terug te keren

verbazing n
sorpresa
een grote verwondering

verbeelding /vər.ˈbeːɫ.dɪŋ/ /vər.ˈbɪːɫ.dɪŋ/ /vɛr.ˈbeːl.dɪŋ(g)/ n
imaginació
iets visualiseren, ergens een beeld bij maken

verbergen v
ocultar
overgankelijk iets ergens plaatsen waar het niet gemakkelijk door anderen gevonden wordt

verbeteren /vərˈbetərə/ v
millorar
overgankelijk beter maken, de kwaliteit verhogen
corregir
overgankelijk van fouten ontdoen

verbetering /vər.ˈbe.tə,rɪŋ/ n
millora
een verandering ten goede

verbieden /vɛɾ.'bi:.dǝ(n)/ v
prohibir
een bepaalde handeling strafbaar stellen.

verbinden v
connectar
wederkerend zich ~ tot een dwingende verplichting aangaan

verbinding /vər.ˈbɪn.dɪŋ/ /vɛr.ˈbɪn.dɪŋ(g)/ n
connexió
iets verbinden of samenvoegen; iets dat twee of meer afzonderlijke delen verbindt
(communicatie) een mogelijkheid een bepaalde plek te bereiken
(verkeer) aansluiting op een ander vervoermiddel of lijn
compost
(scheikunde) een chemische stof die bestaat uit twee of meer scheikundig elementen, het gaat hierbij om een stof met andere eigenschappen dan de elementen waar het uit is samengesteld

verbouwen v
conrear
overgankelijk planten telen

verbouwereerd adj
estabornit

verbranding n
combustió

verbruik n
consum
de totale verbruikte hoeveelheid

verbuiging /vər.ˈbœʏ̯.χɪŋ/ /vər.ˈbœː.ɣɪŋ/ n
declinació
(taalkunde) de flexie van een naamwoord of voornaamwoord naar geslacht, getal en naamval

vercijferen v
encriptar
(cryptografie) een bericht zodanig bewerken dat het alleen begrijpelijk is als men de beschikking heeft over de toegepaste code

verdacht adv
sospitós

verdagen v
ajornar
overgankelijk (juridisch) een zitting opschorten tot een nadere datum

verdampen v
evaporar
ergatief (thermodynamica) overgaan van een gecondenseerde fase, vast of vloeibaar, naar de gasfase

verdedigen v
defensar
overgankelijk beschermen tegen een aanval

verdediging n
defensa

verdelen v
dividir
overgankelijk in kleinere stukken uiteendoen

verdeling n
distribució

verdenken /vɛrdɛŋkə(n)/ v
sospitar
overgankelijk iemand ~ van: van iemand een kwaad vermoeden hebben

verdenking /vər.ˈdɛŋ.kɪŋ/ n
sospita
het vermoeden van het uitvoeren van een (strafbaar) feit

verdienen v
merèixer
inergatief het recht op een beloning of bestraffing verwerven
guanyar
overgankelijk geld verkrijgen door arbeid of een andere prestatie

verdienste n
mèrit
goede, opbouwende daad

verdiepen /vɛr.ˈdi.pə(n)/ v
apregonar
overgankelijk dieper maken

verdieping /vər.ˈdi.pɪŋ/ n
pis
alle ruimten op één hoogte in een gebouw

verdomme interjection
cagondena

verdoven v
anestesiar
overgankelijk (medisch) de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn

verdraagzaamheid n
tolerància
bereidheid om te aanvaarden dat anderen zich gedragen op een manier die je niet goed vindt

verdriet /vər'drit/ n
aflicció
een gevoel van droefheid

verdrietig adj
trist
in sombere stemming

verdrinken v
negar
ergatief in het water omkomen
overgankelijk in het water doen omkomen
overgankelijk, (figuurlijk) een negatieve emotie door het drinken van alcohol doen verdwijnen

verdrinking n
ofegament

verduisteren v
malversar
(misdaad), (eufemisme) iets (m.n. geld) ontvreemden/stelen

verduistering /vər.ˈdœʏ̯.stə.rɪŋ/ /vər.ˈdœː.stə.rɪŋ/ /vɛr.ˈdœːs.tə.rɪŋ(g)/ n
eclipsi

verdunnen v
diluir
overgankelijk, (scheikunde) door toevoeging van oplosmiddel de concentratie verlagen

verdwijnen /vərˈdʋɛɪnə(n)/ v
desaparèixer
ergatief wegraken, ophouden te bestaan
ergatief verminderen, afnemen
ergatief uit het zicht gaan

verdwijning n
desaparició
het verdwijnen

vereisen /vɛrɛɪsə(n)/ v
exigir
overgankelijk nodig hebben

verenigen v
unir
overgankelijk afzonderlijke delen tot één geheel maken

vereniging /və.ˈre.nə.ɣɪŋ/ /və.ˈre.nə.χɪŋ/ /vər.ˈe.ni.ɣɪŋ(g)/ n
associació
(juridisch) vrijwillige groepering van personen (leden), met of zonder rechtspersoonlijkheid, die gericht is op een bepaald doel en met een bestuur aan het hoofd

verergeren v
agreujar
ergatief erger worden
overgankelijk erger maken

verf /vɛrf/ n
pintura
(schilderkunst) de algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien

verfijnen v
refinar
overgankelijk fijner of gevoeliger maken

vergaderen /vər.ˈɣa.də.rə(n)/ /vər.ˈχa.də.rə(n)/ /vɛr.ˈɣa.də.rə(n)/ v
celebrar una reunió
inergatief in vergadering bijeenkomen, een vergadering bijwonen

vergadering /vərˈɣadəˌrɪŋ/ /vərˈχadəˌrɪŋ/ n
reunió
een georganiseerde bijeenkomst voor bespreking en overleg

vergelding n
represàlia

vergelijkbaar adj
comparable
goed te vergelijken

vergelijken v
comparar
overgankelijk de overeenkomsten en verschillen van twee zaken in beschouwing nemen

vergelijking /vɛrɣə'lɛɪkɪŋ/ abbreviation
comparació
1. relatie tussen twee zaken
equació
2. wiskundige uitdrukking

vergeten v
oblidar oblidar-se
uit het geheugen verloren gaan

vergeven v
perdonar
overgankelijk vergiffenis schenken, iemand een kwade of verkeerde daad niet langer toerekenen

vergevorderd /'vɛrxəvɔrdərt/ adj
avançat
dat iets bijna klaar of afgelopen is

vergiet /vərˈxit/ n
colador
(huishouden) ronde uitdruipbak met gaatjes in de bodem

vergieten v
vessar

vergif /vərˈɣɪf/ n
verí metzina
iets dat levende wezens schaadt

vergiffenis n
perdó
het iemand niet kwalijk nemen van iets

vergiftigen v
emmetzinar
overgankelijk blootstellen aan een voor het lichaam schadelijke vreemde stof

vergiftiging n
enverinament
de toestand die ontstaat na het in- of opnemen van een voldoende hoeveelheid van een vergif om symptomen te veroorzaken

vergissen /vər'ɣɪsə(n)/ v
confondre's
wederkerend zich ~: tot een foutieve conclusie komen, meestal te goeder trouw

vergissing /vər.ˈɣɪ.sɪŋ/ /vər.ˈχɪ.sɪŋ/ /vɛr.ˈɣɪ.sɪŋ(g)/ n
error
iets doen dat niet juist is, of een verkeerde conclusie trekken

vergoeden v
compensar
ditransitief iemand iets ~: aan iemand compensatie verlenen voor gemaakte kosten of geleden schade

vergoeding /vərˈxudɪŋ/ n
abonament
compensatie voor gemaakte kosten of geleden schade

vergrootglas n
lupa
(optica) bolle lens waardoor de voorwerpen die men bekijkt groter lijken

vergulden v
daurar
overgankelijk een voorwerp bedekken met een dun laagje goud

vergunning n
llicència
een officiële (noodzakelijke) toestemming om een bepaalde activiteit uit te voeren

verhaal /vər'ɦal/ n
història
verslag (mondeling of schriftelijk) van een waargebeurde of verzonnen gebeurtenis

verhandeling n
tractat

verhang n
gradient

verhemelte n
paladar
(anatomie) bovenste begrenzing van de mondholte, aan de voorkant bestaande uit een hard en benig, aan de achterkant uit een vlezig en beweeglijk gedeelte
overdekking bij een troon, hemelbed of preekstoel

verheugen v
alegrar
overgankelijk iemand ~ vreugde bereiden

verhinderen v
evitar
overgankelijk voorkomen, ervoor zorgen dat iets niet gebeurt

verhoor n
interrogatori
een indringende ondervraging van een gevangene of verdachte

verhouding /vərˈɦɔʊ̯.dɪŋ/ /vərˈɦʌʊ̯.dɪŋ/ /vɛrˈhaʊ̯.dɪŋ/ n
condició
(wiskunde) een verband in de vorm van een breuk tussen getalsmatige grootheden
relació
de betrekking van personen onderling
een intieme, duurzame relatie tussen twee personen

verhouten v
lignificar
(plantkunde) een houtachtige structuur krijgen

verhuizen v
mudar
ergatief van woonplaats veranderen
overgankelijk de inboedel van een ander overbrengen

verhuizing /vərˈhœʏzɪŋ/ /vərˈhœːzɪŋ/ n
mudament
de verwisseling van één (semi-) permanente woonplaats voor een andere

verhullen v
amagar
overgankelijk iets niet openlijk zeggen of tonen; iets verbergen

verinnerlijken v
interioritzar
overgankelijk meer innerlijk, minder oppervlakkig maken

verjaardag n
aniversari
(feest) de dag waarop iemand viert dat hij of zij geboren werd

verjongen v
rejovenir
jonger maken

verjonging /vər'jɔŋɪŋ/ n
rejoveniment
(figuurlijk) het vernieuwen van de (levens)krachten

verkeer n
tràfic trànsit
(verkeer) het geheel van verplaatsingen waarbij goederen of personen vervoerd worden

verkeersbord n
senyal de trànsit
(verkeer) gestandaariseerd bord met aanwijzingen voor mensen in het verkeer

verkeerslicht n
semàfor
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

verkenning n
reconeixement
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.

verkiezen v
elegir
overgankelijk iemand door een stemming een ambt doen toekomen

verkiezing /vər.ˈki.zɪŋ/ /vɛr.ˈki.zɪŋ(g)/ n
elecció
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.

verklaren /vɛrˈklarə(n)/ v
explicar aclarir
overgankelijk duidelijk maken
declarar
overgankelijk een officieel standpunt uitspreken

verklaring /vər.ˈkla.rɪŋ/ /vɛr.ˈkla.rɪŋ(g)/ n
declaració
het verklaren, beweren van iets
een min of meer plechtige bekendmaking
een opheldering, verduidelijking
een schriftelijk stuk waarin iets verklaard wordt

verkleinwoord /vərˈklɛɪ̯nʋɔːrt/ n
diminutiu
(grammatica) een woord met een verkleiningsuitgang waardoor iemand of iets als klein of weinig wordt voorgesteld

verklikker n
espieta

verkoop /ˈvɛrkop/ n
venda
(handel) het verkopen (voor geld aan een ander geven)

verkopen /vərˈkopə(n)/ v
vendre
overgankelijk goederen tegen betaling aan een nieuwe eigenaar geven

verkoper /vər'kopər/ n
venedor
(beroep) iemand die goederen of diensten verkoopt

verkoudheid n
refredat constipat
(medisch) een virusinfectie aan keel of neus

verkrachting n
violació
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam

verkrijgen v
aconseguir
overgankelijk in bezit krijgen, verwerven.

verkwisten v
balafiar
overgankelijk iets gebruiken zonder dat je het goed of volledig benut

verlagen /vərˈlaxə(n)/ v
rebaixar
overgankelijk op een lager peil brengen

verlammen /vər'lɑmə(n)/ v
paralitzar
overgankelijk, (medisch) van het vermogen zich te bewegen beroven

verlamming /vərˈlɑmɪŋ/ n
paràlisi
(medisch) toestand waarin men niet is staat is zich te bewegen

verlaten v
abandonar renunciar a
overgankelijk weggaan (van)
abandonar rendir-se renunciar a
overgankelijk in de steek laten, laten vallen
abandonar
overgankelijk onverzorgd achterlaten
transfegar transvasar
overgankelijk overgieten
abandonar-se separar-se
zich laten gaan

verleden n
passat
de voorafgaande tijd, dat wat voorbij is

verleden tijd n
passat

verleiding /vər.ˈlɛɪ̯.dɪŋ/ /vər.ˈlɛː.dɪŋ/ /vɛr.ˈlɛɪ̯.dɪŋ/ n
seducció
het verleiden van iets of iemand

verlengen /vərˈlɛŋə(n)/ v
allargar
overgankelijk langer maken

verlengsnoer n
allargador
(elektrotechniek) elektrisch snoer voorzien van stekker en contrastekker(s) (of contactdozen)

verlichten v
alleugerir
overgankelijk minder zwaar maken

verlies /vər'lis/ n
pèrdua
het teloorgaan, het kwijtraken

verliezen v
perdre
overgankelijk iets kwijtraken
inergatief niet winnen

verlokkelijk adj
atractiu
iets dat zeer aantrekkelijk lijkt, maar misschien toch niet zo goed is

verlokken v
seduir
overgankelijk tot kwaad brengen

verlokking n
temptació
iets wat heel aantrekkelijk is, maar verkeerd en zondig is

verloofd adj
promès

verlossing /vər.ˈlɔ.sɪŋ/ /vɛr.ˈlɔ.sɪŋ/ n
salvació
(religie) de bevrijding van de gevolgen van de zonden van de mens door het geloof in Jesus

vermaken /vərˈmakən/ v
divertir
overgankelijk iemand prettig en leuk bezighouden

vermelden v
esmentar
overgankelijk een feit noemen in een verhaal of tekst

vermelding n
esment

vermenigvuldigen v
multiplicar
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd

vermenigvuldiging /vər.ˌme.nəx.ˈvʏɫ.də.ɣɪŋ/ /vər.ˌme.nəχ.ˈvʏɫ.də.χɪŋ/ /vɛr.ˌme.nɪx.ˈvʏl.di.ɣɪŋ(g)/ n
multiplicació
(wiskunde) een vermeerdering tot een veelvoud van het oorspronkelijke aantal

vermijden /vərˈmɛi̯də(n)/ v
evitar
overgankelijk (trachten te) ontwijken

vermiljoen adj
vermell
(RAL-kleur) deze kleur hebbend, een kleur 0, met RAL-nummer 2002.

verminderen /vərˈmɪndərə(n)/ v
disminuir
overgankelijk doen afnemen in aantal, kleiner maken

vermits conjunction
perquè
(meestal gebruikt in België) geeft onderschikkend een reden aan

vermoedelijk adv
presumiblement
naar men denkt, maar niet zeker weet

vermoeden /vərˈmudə(n)/ v
sospitar
overgankelijk een gedachte koesteren waarvan men niet zeker is maar die een zekere waarschijnlijkheid inhoudt

vermoeidheid n
cansament

vermoorden v
assassinar
overgankelijkmet opzet gewelddadig van het leven beroven

vermout n
vermut
(drinken) versterkte wijn, op smaak gebracht met aromatische planten en kruiden

vernederend adj
humiliant
van iets dat het je eer aantast

vernietigen /vərˈnitəɣə(n)/ v
destruir
overgankelijk een einde maken aan, het bestaan uitwissen van, volledig tenietdoen

vernietiging n
destrucció
een einde maken aan het bestaan van iets

vernieuwen /vərˈniwə(n)/ v
renovar
overgankelijk opnieuw maken, opknappen
overgankelijk bij de tijd brengen

vernieuwing n
renovació

veronderstellen v
suposar
overgankelijk een bepaalde aanname maken

veronderstelling n
suposició

verontreiniging n
contaminació

verontwaardiging /və.rɔn.ˈtʋar.də.χɪŋ/ /və.rɔn.ˈtβ̞ar.də.ɣɪŋ/ /vɛr.ɔnt.ˈwar.di.ɣɪŋ(g)/ n
indignació
boosheid.

veroordelen /vərˈordelə(n)/ v
condemnar reprovar
overgankelijk, (juridisch) in een rechtszaak een oordeel uitspreken

veroorzaken v
causar
overgankelijk de oorzaak zijn van; een gevolg tot stand brengen

veroveren /vərovərə(n)/ v
conquerir conquistar
(militair) een gebied door een militaire operatie in zijn macht nemen

verovering n
conquesta

verpakking n
embalatge
het materiaal waarin iets verpakt is

verpanden /vər'pɑndə(n)/ v
empenyorar

verpleegster n
infermera
(beroep) vrouw die zorg verleent aan zieken of gewonden

verpleger n
infermer

verplicht /vər'plɪxt/ adj
obligatori
door iets of iemand gedwongen

verplichten v
obligar
overgankelijk tot regel maken dat iets moet

verplichting /vər.ˈplɪx.tɪŋ/ /vər.ˈplɪχ.tɪŋ/ /vɛr.ˈplɪx.tɪŋ(g)/ n
obligació
iets dat moet

verraad /vəˈraːt/ n
traïció
het schenden van trouw

verraden v
trair
overgankelijk een geheim prijsgeven

verrader n
traïdor
iemand die verraad pleegt

verrassen v
sorprendre
overgankelijk onverwachts confronteren, overrompelen
overgankelijk iemand onverwachts verblijden

verrassing /və.ˈra.sɪŋ/ /və.ˈrɑ.sɪŋ/ /vɛ.ˈrɑ.sɪŋ(g)/ n
sorpresa
een geheel onverwachte gebeurtenis

verrekijker /ˈvɛrəˌkɛːkər/ /ˈvɛrəˌkɛːɪkər/ n
ullera
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument

verreweg adv
de molt
met afstand, zonder competitie

verrijken v
enriquir
overgankelijk rijker maken

vers /vɛrs/ n
vers
(dichtkunst) dichtregel

verschansing n
murada
(militair) een (militair) versterkte plaats
vaste wand rondom het dek van een schip

verscheuren v
esquinçar
overgankelijk aan stukken rijten

verschijnen /vər'sxɛɪnə(n)/ v
aparèixer
ergatief aan het licht treden, zichtbaar worden
(juridisch) voor het gerecht komen

verschijning n
aparició

verschijnsel /vɛrsxɛɪnsəɫ/ n
fenomen
iets dat zich voordoet

verschil n
diferència
een aspect dat bij vergelijking anders is

verschillen v
diferir
absoluut in bepaalde opzichten niet hetzelfde zijn

verschrikkelijk /vər'sxrɪkələk/ adv
terrible
enorm

verschrompelen v
encongir-se
ergatief door uitdroging rimpelig en klein worden

verschuiven v
moure
ergatief het proces van in contact met de grond zich voortbewegen
overgankelijk iets in contact met de grond doen voortbewegen
overgankelijk naar een andere datum, tijdstip of bestemming verplaatsen

verschuldigd adj
endeutat
verplicht om aan iemand te geven

versie n
versió
een bepaalde vorm of variant van een uitgave
een bepaalde verklaring of interpretatie van een gebeurtenis

verslaafde n
addicte
iemand die verslaafd is aan iets

verslaan v
vèncer
overgankelijk een definitieve overwinning boeken op een tegenstander

verslaving /vər.ˈsla.vɪŋ/ /vɛr.ˈsla.vɪŋ(g)/ n
addicció
(figuurlijk) een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal van een gewoonte of stof afhankelijk is

versnellen v
accelerar
(natuurkunde) veranderen van de snelheid

versnelling n
acceleració
het (doen) toenemen van de snelheid

verspreiden v
escampar
overgankelijk in omloop brengen, over een groter oppervlak uitbreiden

verstaan /vər.ˈstaːn/ v
comprendre
overgankelijk begrijpen van een uiting

verstand n
raó
denkkracht, denkvermogen (met betrekking tot het brein)

versteend adj
petrificat

verstenen v
petrificar
ergatief zo hard worden als steen
ergatief overdrachtelijk stijf worden van de kou of de schrik

versterken /vɛrstɛrkə(n)/ v
enfortir
overgankelijk beter bestand maken tegen aanvallen

versterker n
amplificador
(elektronica) een schakeling van elektronische componenten die een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen

versterking /vər.ˈstɛr.kɪŋ/ /vɛr.ˈstɛr.kɪŋ(g)/ n
reforç
het versterken, krachtiger maken
extra hulp in probleemsituaties

verstoppertje /vərˈstɔ.pər.tjə/ n
fet i amagar

verstrekken v
subministrar
overgankelijk ter beschikking stellen

verstuiking n
esquinç
(medisch) een beschadiging van een (enkel)gewricht zonder dat er een botbreuk is en het gewricht ook niet uit de kop is geraakt

versvoet n
peu
(dichtkunst) in de poëzie gebruikte term voor een combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen

vertalen v
traduïr traduir
overgankelijk omzetten van geschreven of gesproken informatie naar een andere taal

vertaler n
traductor

vertaling /vərˈtalɪŋ/ n
traducció
iets dat omgezet is van de ene naar de andere taal

verte /ˈvɛrtə/ n
llunyania
het gebied dat nog net binnen zichtsafstand is

vertegenwoordigen v
representar
overgankelijk spreken of aanwezig zijn in naam van een groep of organisatie

vertellen v
narrar
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen

verteller n
narrador
een persoon die vertelt
(letterkunde) in een verhaal diegene die vertelt welke gebeurtenissen er plaatsvinden

vertelling n
relació
een verhaal dat bedoeld is om verteld te worden

verteren v
digerir
ergatief voedsel afbreken

verticaal adv
vertical

vertragen v
alentir
overgankelijk langzamer doen worden

vertraging /vər.ˈtra.ɣɪŋ/ /vər.ˈtra.χɪŋ/ /vɛr.ˈtra.ɣɪŋ(g)/ n
retard
het langzamer gaan

vertrek n
sortida
de actie van het vertrekken of weggaan

vertrekstaat /vər.ˈtrɛk.stat/ n
horari
(Nederland) een tabel waarop staat aangegeven wanneer en op welk perron een trein of bus vertrekt

vertroosting n
consol

vertrouwen n
confiança
(psychologie) het geloof in betrouwbaarheid van een persoon of zaak

vervagen v
difuminar

verval n
descomposició
geleidelijke verslechtering van een toestand

vervalsen v
falsificar
overgankelijk een bedrieglijke kopie maken van een waardevol voorwerp

vervangen /vər'vɑŋə(n)/ v
reemplaçar
overgankelijk het ene de plaats doen innemen van het andere

vervelend adj
molest
op een hinderlijke manier onprettig

verveling n
avorriment

verven v
pintar
overgankelijk met verf bestrijken

vervoegen v
conjugar
overgankelijk (taalkunde) omvormen van een werkwoord om wijze, tijd en persoon uit te drukken

vervoeging /vər.ˈvu.ɣɪŋ/ /vər.ˈvu.χɪŋ/ /vɛr.ˈvu.ɣɪŋ(g)/ n
conjugació
(taalkunde) de flexie van een werkwoord onder invloed van persoon, getal, tijd, wijs

vervoer /vərˈvuːr/ n
transport
(transport) overbrenging van zaken van één plaats naar de andere
middel waarmee overbrenging van zaken plaatsvindt

vervoeren v
transportar
overgankelijk personen of objecten naar een andere plek brengen

vervoermiddel n
vehicle
een object dat bedoeld is om personen of goederen te vervoeren

vervolgen /vər'vɔlɣən/ v
perseguir
overgankelijk niet rusten voor iemand bestraft of geweld aangedaan is

vervolging n
persecució
het vervolgen of vervolgd worden

vervorming n
deformació
een ongeplande verandering van iets
het proces van iets een andere vorm geven

vervreemden v
alienar
overgankelijk vreemd, afkerig maken van

vervreemding n
alienació

vervullen v
complir
ditransitief het (doen) uitkomen van een voorspelling of belofte

verwaand adj
presumptuós
(psychologie) zich boven anderen verheven voelend en zich daarnaar gedragend

verwaarloosbaar adj
negligible
niet de moeite om zich met iets bezig te houden

verwaarlozen v
negligir
overgankelijk iets niet de benodigde verzorging schenken

verwachten v
esperar
inergatief ergens van uitgaan, iets als vooronderstelling aannemen

verwachting /vər.ˈʋɑχ.tɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɑx.tɪŋ/ /vɛr.ˈwɑx.tɪŋ(g)/ n
expectativa
datgene wat verwacht wordt

verwant n
parent
iemand waar men familiebanden mee heeft

verwantschap n
relació
(ook (scheikunde)) overeenkomst, affiniteit

verwarmen v
escalfar
overgankelijk iets warm maken

verwarming /vər.ˈʋɑr.mɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɑr.mɪŋ/ /vɛr.ˈwɑr.mɪŋ(g)/ n
calefacció
het proces van verwarmen
een installatie die voor het verwarmen zorgt

verwarring /vər.ˈʋɑ.rɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɑ.rɪŋ/ /vɛr.ˈwɑ.rɪŋ(g)/ n
confusió
een verwarde toestand

verwerken /vərˈʋɛrkə(n)/ v
pair
overgankelijk een grondstof of halffabrikaat gebruiken om een eindproduct te vervaardigen

verwerpen v
rebutjar condemnar desaprovar
overgankelijk afkeuren, afwijzen
recusar
wraken
repudiar
verstoten

verwerving n
adquisició
het verkrijgen van iets

verwijfd /vər'wɛift/ adj
afemellat
van een man dat hij doet zoals gebruikelijk zou zijn voor een vrouw

verwisselen v
confondre
overgankelijk ~ met twee zaken elkaars plaats in doen nemen

verwisseling /vər.ˈʋɪ.sə.lɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɪ.sə.lɪŋ/ /vɛr.ˈwɪ.sə.lɪŋ(g)/ n
confusió
het verwisselen van twee zaken

verwittigen v
informar
overgankelijk ~ van iemand ergens van op de hoogte brengen

verwittiging n
avís
het iemand iets mededelen

verwoesten v
assolar
overgankelijk totaal vernielen, niets intact laten

verwonden v
ferir
overgankelijk lichamelijk letsel veroorzaken

verwonding n
ferida
lichamelijk letsel, beschadiging van het lichaam

verzachten v
ablanir
overgankelijk minder vervelend, zwaar of pijnlijk maken

verzamelen v
recollir
overgankelijk bij elkaar brengen; aan een voorraad toevoegen
inergatief bij elkaar komen
wederkerend bij elkaar komen

verzameling /vər.ˈza.mə.lɪŋ/ /vɛr.ˈza.mə.lɪŋ(g)/ n
col·lecció
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken

verzekeren v
assegurar
overgankelijk verklaren dat iets toekomstigs met zekerheid te verwachten is
overgankelijk tegen betaling van een premie een contract afsluiten waarbij bepaald wordt dat bij eventuele schade gedekt zal worden

verzekering /vər.ˈze.kə.rɪŋ/ /vɛr.ˈze.kə.rɪŋ(g)/ n
assegurança
overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert
de mededeling dat iets een feit is

verzet n
resistència
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)

verzetskruis n
creu de la Resistència 1940-1945

verzinken v
galvanitzar
overgankelijk (scheikunde) iets al of niet galvanisch met een laag zink afdekken

verzoek n
petició
vraag om iets te doen, te laten of toe te staan

verzoeken /vɛrˈzukə(n)/ v
demanar
inergatief aan iemand vragen iets al dan niet te doen

verzoenen v
reconciliar
vrede laten sluiten

verzolen v
ressolar
(leerbewerking) de zool van een schoen vervangen

verzuren v
acidificar
ergatief zuur worden

verzuring n
acidificació
van iets dat het zuurder wordt met name als vorm van milieu verontreiniging

verzwakken /vɛrzʋɑkə(n)/ v
afeblir
overgankelijk zwakker maken

vest /vɛst/ n
armilla
(kleding) een mouwloos jasje, te dragen onder de jas van het kostuum

vestibulair adj
vestibular
(biologie) van, betrekking hebbend op het vestibulum (de toegangsruimte tot o.a. het inwendig oor)

vestiging n
establiment

vesting n
fortalesa

vet n
greix
(biochemie) gespecialiseerd dierlijk weefsel
(techniek) als smeermiddel gebruikte substantie

veterinair adj
veterinari

vetmesten v
engreixar
overgankelijk een dier/persoon overvloedig en calorierijk voedsel aanbieden zodat deze in gewicht aankomt

veto n
vet
(politiek) het recht, dat aan één of meer partijen van een besluitvormende raad kan zijn verleend, om het in stemming brengen van voorstellen te verbieden of aangenomen besluiten ongeldig te verklaren

vetweefsel n
teixit adipós

vetzuur /ˈvɛtzyr/ n
àcid gras
(scheikunde) een keten van ten minste twee koolstofatomen en een carboxylgroep

veulen n
pollí poltre
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra

vezel n
fibra
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede

vibrafoon n
vibràfon
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon

videospel n
videojoc
(spel) (elektronica) elektronisch spel, met beelden op een monitor of tv

vier /viːr/ n
quatre
het cijfer 4

vierde /ˈviːrdə/ ordinalAdjective
quart
nummer vier in een rij

vieren v
celebrar
overgankelijk op plechtige of feestelijke wijze een gedenkwaardige tijd gedenken

vierendertig cardinalNumeral
trenta-quatre
"34", het getal tussen drieëndertig en vijfendertig, dertig plus vier

vierentachtig cardinalNumeral
huitanta-quatre
"84", het getal tussen drieëntachtig en vijfentachtig, tachtig plus vier

vierentwintig cardinalNumeral
vint-i-quatre
"24", het getal tussen drieëntwintig en vijfentwintig, twintig plus vier

vierenveertig cardinalNumeral
quaranta-quatre
"44", het getal tussen drieënveertig en vijfenveertig, veertig plus vier

vierenvijftig cardinalNumeral
cinquanta-quatre
"54", het getal tussen drieënvijftig en vijfenvijftig, vijftig plus vier

vierenzestig cardinalNumeral
seixanta-quatre
"64", het getal tussen drieënzestig en vijfenzestig, zestig plus vier of acht maal acht

vierenzeventig /ˈvirənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-quatre
"74", het getal tussen drieënzeventig en vijfenzeventig, zeventig plus vier

vierhoek n
quadrilàter
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden

vierhonderd /ˈviːrˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
quatre-cents
"400", het getal tussen driehonderdnegenennegentig en vierhonderdeen, vier maal honderd

vierkant n
quadrat
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

vierkantswortel n
arrel quadrada
(wiskunde) dat getal dat met zichzelf vermenigvuldigd een gegeven getal oplevert

viervoetig adj
quadrúpede
van een dier of voorwerp dat het vier voeten heeft

vies adj
brut
smerig

vijand n
enemic
(persoon) iemand met wie men op voet van oorlog leeft

vijandelijk adj
enemic
van de vijand

vijandelijkheid n
hostilitat
een vijandige daad

vijandig adj
hostil
zich als een vijand gedragend

vijandigheid n
hostilitat
het vijandig zijn

vijandschap n
enemistat
een toestand van op voet van oorlog zijn, een toestand waarin men elkaar als tegenstander ziet

vijf /vɛi̯f/ cardinalNumeral
cinc
5, het getal tussen vier en zes

vijfde /ˈvɛɪ̯f.də/ /ˈvɛɪ̯v.də/ /ˈvɛːv.də/ ordinalAdjective
cinquè quint
nummer vijf in een rij

vijfendertig cardinalNumeral
trenta-cinc
"35", het getal tussen vierendertig en zesendertig, dertig plus vijf

vijfendertigste ordinalAdjective
trenta-cinquè
nummer vijfendertig in een rij.

vijfennegentig cardinalNumeral
noranta-cinc
"95", het getal tussen vierennegentig en zesennegentig, negentig plus vijf

vijfentachtig cardinalNumeral
huitanta-cinc
"85", het getal tussen vierentachtig en zesentachtig, tachtig plus vijf

vijfentwintig cardinalNumeral
vint-i-cinc
"25", het getal tussen vierentwintig en zesentwintig, twintig plus vijf of vijf maal vijf

vijfenveertig cardinalNumeral
quaranta-cinc
"45", het getal tussen vierenveertig en zesenveertig, veertig plus vijf

vijfenvijftig cardinalNumeral
cinquanta-cinc
"55", het getal tussen vierenvijftig en zesenvijftig, vijftig plus vijf

vijfenzestig cardinalNumeral
seixanta-cinc
"65", het getal tussen vierenzestig en zesenzestig, zestig plus vijf

vijfenzeventig /ˈvɛifənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-cinc
"75", het getal tussen vierenzeventig en zesenzeventig, zeventig plus vijf

vijfhoek n
pentàgon
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden

vijfhonderd /ˈvɛi̯fˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
cinc cents
"500", het getal tussen vierhonderdnegenennegentig en vijfhonderdeen, vijf maal honderd

vijfkamp n
pentatló
(sport) atletiekmeerkamp met vijf onderdelen

vijftien /ˈvɛi ̯ftin/ cardinalNumeral
quinze
"15", het getal tussen veertien en zestien, tien plus vijf

vijftiende ordinalAdjective
quinzè

vijftienhoek n
pentadecàgon

vijftig /ˈfɛi̯ftəx/ cardinalNumeral
cinquanta
"50", het getal tussen negenenveertig en eenenvijftig, vijf maal tien

vijftigste ordinalAdjective
qüinquagèsim

vijg n
figa
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom (wikidata: vijg )

vijgenblad n
fulla de figuera

vijgenboom n
figuera
(plantkunde) Ficus carica tropische boom uit de moerbeifamilie (Moraceae )

vijl n
llima
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen

vijver n
estany
tamelijk klein door de mens aangelegd water

vijzel n
morter
m: (scheikunde), (gereedschap) een vat waarin met een stamper stoffen fijngestampt kunnen worden

vijzen v
collar
in- of uitdraaien van een schroef

vilt n
feltre
(kleding) door langdurig bewerken verdichte wol

viltstift n
retolador
(teken- en schrijfmateriaal) een pen met een poreuze kern die bestaat uit samengedrukte vezels en met inkt doordrenkt wordt

vin /vɪn/ n
aleta
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging

vinden /'vɪndə(n)/ v
trobar
overgankelijk iets aantreffen nadat ernaar gezocht is

vinger n
dit
(anatomie) elk van de 5 gelede extremiteiten waar de hand zich in splitst

vingerafdruk /ˈvɪ.ŋər.ˌɑf.drʏk/ /ˈvɪ.ŋər.ˌɑv.drʏk/ n
empremta dactilar
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen

vingerhoed /'vɪŋərˌɦut/ n
didal
hard dopje dat het eerste kootje van de vinger beschermt bij het naaien

vingerhoedskruid n
didalera

vingertop n
punta dels dits
(anatomie) topje van een vinger

vink n
pinsà

viola da gamba n
viola d'arc
(muziekinstrument) knie- of beenviool, een voorloper van de cello

violet n
violeta
(kleur) een kleur tussen blauw en ultraviolet, met een golflengte tussen de 430 en 380 nm

violist n
violinista
(muziek), (beroep) musicus die een viool bespeelt

violoncello n
violoncel
(muziekinstrument) een viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de violoncellist of cellist tussen de knieën wordt gehouden

viool n
violi violí
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument

viooltje n
violeta
(bloemplanten) een geslacht Viola uit de viooltjesfamilie (Violaceae )

virginaal n
virginal
(muziekinstrument) een toetsinstrument waarbij de haaks op het toetsenbord geplaatste snaren, worden getokkeld.

virologie n
virologia
(biologie) (medisch) leer van de virussen en de door virussen veroorzaakte ziektes

viroloog n
viròleg
(beroep) deskundige op het gebied van virussen en virusziekten

virtueel adj
virtual
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')
(informatica) slechts op het internet of door computerapparatuur bestaand
haast hetzelfde geworden, bijna, vrijwel

virus /virəs/ n
virus
(biologie) (medisch) ziekteverwekker die veel kleiner is dan een bacterie
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt

vis n
peix
(dierkunde) benaming voor dieren uit de groep Pisces : gewerveld dier met kieuwen, levend in water
(metonymisch) het vlees van een vis (1)

visarend n
àguila pescadora
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is

viscose n
viscosa
(scheikunde) een stroperige organische vloeistof die wordt gebruikt bij de productie van rayongarens en cellofaan, natriumzout van cellulosexanthaat

viscositeit n
viscositat
(natuurkunde) stroperigheid ten gevolge van inwendige wrijving in een vloeistof of gas

vishaak n
ham

visionair adj
visionari

visnet n
xarxa

vissen v
pescar
iets proberen te weten te komen, proberen iemand iets te laten zeggen

visser n
pescador
(beroep) (visserij) iemand die beroepsmatig vist

visualiseren v
visualitzar
iets beeldend voorstellen (mentaal), voor de geest halen

visueel /vizyʋel/ adj
visual
betreffende het zicht, betreffende het zienbare

visum n
visat

vitaliteit n
vitalitat

vitamine n
vitamina
(medisch) (voeding) een stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar niet of bijna niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden en derhalve in voldoende mate via voedsel of supplement ingenomen moet worden

vizier n
mira
(militair) een richttoestel op de loop van een vuurwapen
visir
(historisch) een minister, een hoog staatsdienaar, de rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)

vlag /vlɑχ/ n
bandera senyera estendard
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie

vlaggenlijn n
drissa
een slinger van vlaggen

vlaggenschip /ˈvlɑɣəˌsxɪp/ n
vaixell insígnia
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)

vlak /vlɑk/ adj
anivellat
zonder bergen of dalen

vlakgom n
goma d'esborrar
stuk rubber dat door wrijven grafiet (potloodschrift) van papier kan verwijderen

vlakte /vlɑktə/ n
plana
(geologie) gebied met weinig of geen hoogteverschillen

vlam /vlɑm/ n
flama
kleinste vorm van vuur

vlas n
lli

vlecht n
trena
een gebonden pluk haar of andere vezels

vlechten /ˈvlɛx.tə(n)/ /ˈvlɛχ.tə(n)/ v
trenar
overgankelijk in elkaar strengelen

vleermuis n
muricec ratpenat ratapinyada
(dierkunde), klein vliegend zoogdier behorend tot de orde van de Chiroptera

vlees n
carn
(anatomie) spierweefsel van bepaalde organen
(voeding) spierweefsel van dieren dat opgegeten kan worden als onderdeel van de voeding

vlegel n
flagell
(landbouw) dorswerktuig

vleien v
afalagar
overgankelijk (onoprechte) complimenten geven, meestal om bij iemand in de gunst te komen

vlek n
taca
een vieze plek

vleugel n
ala
een lichaamsdeel van een vogel dat vliegen mogelijk maakt
(muziekinstrument) een muziekinstrument met horizontaal gespannen snaren, dat met een klavier (toetsenbord) bespeeld wordt
een deel van een landvoertuig, bijvoorbeeld een auto, dat de aerodynamica bevordert

vleugelspeler /'vløxəlspelər/ n
ala
(sport) een speler die aan de linker of de rechter kant van het veld staat met name bij bijvoorbeeld voetbal, hockey, ijshockey, handbal en rugby

vlieg /vlix/ /vliχ/ n
mosca
(tweevleugeligen) Brachycera tweevleugelig insect

vliegas n
cendra volant

vliegbasis n
base aèria
een militair vliegveld

vliegdekschip n
portaavions
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen

vliegen /ˈvli.ɣə(n)/ /ˈvli.χə(n)/ v
volar
inergatief zich door de lucht voortbewegen

vliegende vis n
peix volador
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit de familie Exocoetidae , met borstvinnen die ongewoon groot zijn en hun in de gelegenheid stellen korte vluchten te maken om te ontsnappen aan roofdieren

vliegenmepper n
batre de mosca
(gereedschap) een apparaat om een vlieg mee dood te slaan

vliegenzwam n
reig de fageda reig bord
(schimmels) bepaald soort paddenstoel, Amanita muscaria , met een rode hoed met witte stippen

vlieger n
estel
(speelgoed) een voorwerp dat door de wind aan een draad in de lucht opgelaten kan worden
milotxa
(wiskunde) een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar overstaande driehoeken aan elkaar gelijk zijn

vliegtuig /ˈvlixtœːx/ /ˈvliχtœʏχ/ n
avió
(verkeer) (luchtvaart) vervoermiddel dat speciaal ontworpen is voor het reizen door de lucht

vliegveld /ˈvlixfɛɫt/ n
aeroport
(luchtvaart) een terrein waar vliegtuigen kunnen landen en opstijgen

vliegwiel n
volant d'inèrcia
een sneldraaiend wiel met grote massa

vlier n
saüc

vlinder n
papallona
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten

vlinderdas n
corbatí

vlindernet n
caçapapallones
een groot net waarmee men vlinders kan vangen zonder ze te beschadigen
Belgisch spel dat dient om cyberpesten te voorkomen

vlo n
puça
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten

vloed /vlut/ n
fluix
stromende vloeistof met daarmee gepaard gaande verhoging van de vloeistofstand

vloeibaar /ˈvluɪbar/ adj
líquid
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn

vloeien /ˈvlujə(n)/ v
fluir
ergatief zacht stromen

vloeiend adj
fluidament
zonder haperingen een taal kunnen spreken

vloeipapier n
paper assecant
papier om een sigaret van te rollen
papier om vloeistoffen zoals inkt mee op te zuigen

vloeistof n
fluid líquid
een stof in die aggregatietoestand waarin het geen eigen vorm heeft, maar wel een eigen volume

vloek n
maledicció
bewust uitgesproken wens om iemand kwaad of leed aan te doen

vloer /vlur/ n
sòl

vlok n
floc
een samenhangend hoopje van sneeuw of andere lichte stof

vloot /vloːt/ n
flota
bij elkaar horende schepen

vlot n
barca solera
een drijvende constructie

vlucht /vlʏxt/ n
vol
naamwoord van handeling van vliegen: het zich door luchtruim bewegen

vluchteling /'vlɵxtəlɪŋ/ n
refugiada
iemand die uit angst voor vervolging zijn land is ontvlucht
iemand die voortvluchtig is

vluchten /vlɵxtə(n)/ v
fugir
ergatief trachten te ontkomen aan dreigend gevaar

vocatief n
vocatiu
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht

vochtig adj
humit

vochtigheid n
humitat
de mate van vocht

voeden v
alimentar nodrir
overgankelijk van voedsel voorzien

voeding /ˈvu.dɪŋ(g)/ /ˈvu.dɪŋ/ n
alimentació
(voeding) voedsel

voedingsadditief n
additius alimentaris
(voeding) een hulpstof die aan voeding mag worden toegevoegd

voedingssupplement n
suplement dietètic
(voeding), (farmacologie) voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)

voedsel /'vutsəl/ n
aliment
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.

voedzaam adj
nutritiu
veel nuttige voedingsstoffen bevatten

voegwoord /ˈvuxʋoːrt/ n
conjunció

voelen /ˈvulə(n)/ v
sentir
overgankelijk gewaarworden door aanraking, meestal met betrekking tot temperatuur of druk

voer /vur/ n
pinso
voedsel, in het bijzonder voor huisdieren en vee, (pejoratief) bij mensen

voeren /ˈvurə(n)/ v
alimentar
(veeteelt) dieren te eten geven
een kind eten in de mond stoppen

voering /ˈvuː.rɪŋ(g)/ /ˈvuː.rɪŋ/ n
folre
de binnenbekleding van een voorwerp

voertuig /ˈvuːrtœx/ ˈvuːrtœyx/ n
vehicle
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen

voet n
peu
(anatomie) voortzetting van het been beneden de enkel; lichaamsdeel waar een mens en dier op staan
(eenheid), (verouderd) oude oppervlaktemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk

voetbal /ˈvut.bɑɫ/ n
futbol pilota
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen

voetballer n
futbolista
(beroep) (voetbal) een persoon die de sport voetbal beoefent

voetganger n
vianant
(verkeer) iemand die zich te voet door het verkeer verplaatst

voetpad /'vutpɑt/ n
corriol
verhoogde of gemarkeerde strook langs een rijweg waar mensen kunnen lopen

voetspoor n
petjada

voetstap n
petjada

vogel /ˈvoːɣəl/ /ˈvoχɔɫ/ n
ocell au
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren

vogelbekdier n
ornitorinc
(cloacadieren) enige zoogdier met een snavel, Ornithorhynchus anatinus

vogelmuur n
morró

vogelspin n
taràntula
(spinachtigen) grote behaarde spin die leeft in de tropische streken uit de familie Theraphosidae van spinnen binnen de onderorde vogelspinachtigen (Mygalomorphae)

vogelverschrikker n
espantaocells
(landbouw) manshoge pop opgesteld in een akker met als doel vraat door vogels te beperken

vol /vɔl/ /vɔɫ/ adj
ple
geheel gevuld

voldoende adv
prou
tot bevrediging

voldoende indefinitePronoun
suficient
toereikend, genoeg

voldoening /vɔl.ˈdu.nɪŋ(g)/ /vɔɫ.ˈdu.nɪŋ/ n
satisfacció
tevredenheid

volgen /'vɔlxə(n)/ v
seguir
ergatief, overgankelijk achterna gaan

volgend adj
següent
later komend

volgens preposition
segons
geeft een bron aan voor de gegeven redenering

volgzaam adj
dòcil
bereid te volgen

volk /vɔlk/ n
poble
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering
de inwoners van een land
de lagere klassen

volkenrecht n
dret internacional
(juridisch), (politiek) internationaal privaat- en publiekrecht

volkerenmoord n
genocidi

volkorenbrood n
pa integral
(voeding) brood waarin alles van de graankorrel verwerkt wordt

volkslied n
himne nacional
een lied dat dienst doet als symbool voor een volk of een natie

volkstelling /'vɔlkstɛlɪŋ/ n
cens
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid

volksverhaal n
cuento
verhaal dat (ook) mondeling wordt overgedragen

volle maan n
lluna plena
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is

volleybal n
voleibol vòlei
(sport), m bal waarmee het spel 'volleybal' wordt gespeeld.

volproppen v
embotir
overgankelijk overvol maken door er nog iets bij te duwen

volt n
volt

voltooien v
completar
ten einde brengen

volume n
volum
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte

volwassen adj
adult
een leeftijd bereikt hebbend waarop men volgroeid en onafhankelijk kan zijn

volwassene n
adult
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving

vonk n
guspira espurna
klein rondvliegend gloeiend korreltje of brokstukje

voodoo n
vodú
(religie) een geloof dat inheems is in Haïti

voor /vor/ n
rega
(landbouw) lange, smalle en ondiepe insnijding in een akker, gewoonlijk door een ploeg aangebracht

voor /vor/ preposition
abans
eerder in tijd
per per a
ten behoeve van, ten gunste van

vooral /vo:ɾ.ɑl/ adv
sobretot
voornamelijk.

voorarm n
avantbraç
(anatomie) een vooral in België gebruikt synoniem voor de onderarm

vooravond n
vespra
periode voorafgaand aan een bepaalde gebeurtenis of datum

voorbeeld n
exemple
iets of iemand ter navolging

voorbereiden v
preparar
overgankelijk handelingen verrichten die een latere gebeurtenis mogelijk moeten maken

voorbereiding /ˈvor.bə.rɛɪ̯.dɪŋ(g)/ /ˈvor.bə.rɛː.dɪŋ/ /ˈvo̝r.bə.rɛɪ̯.dɪŋ/ n
preparació
het voorbereiden

voorbij adj
més enllà
wat al in het verleden ligt

voorbode /ˈvorbodə/ n
anunciador
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger

voorde n
gual
een doorwaadbare plaats in een beek of rivier

voordeel /ˈvordel/ n
avantatge
profijt.
aangename eigenschap
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game

voordek n
coberta de castell
(scheepvaart) dek voor de kajuit

voordeur /'voːrdøːr/ n
porta d'entrada
de hoofddeur aan de voorzijde van een gebouw of woning

voordringen /ˈvoːrˌdrɪ.ŋə(n)/ v
colar-se

voorganger n
antecessor
de persoon die voorafgaand aan een zeker persoon dezelfde positie bekleedde

voorgevoel n
premonició

voorgoed adv
d'una vegada per totes

voorhamer n
picassa

voorhoofd n
front
(anatomie) het deel van het gezicht tussen de wenkbrauwen, de normale haarlijn en de slapen

voorhuid n
prepuci
(anatomie) voorhuid van penis

voorjaar n
primavera
de lente

voorkeur /ˈvoːrkør/ n
preferència
de neiging tot kiezen van het één boven het ander

voorkomen /'vɔːr.ko.mə(n)/ /vɔːr.'ko.mə(n)/ v
prevenir
overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet gebeurt.

voorlezen v
llegir
ditransitief hardop een tekst lezen ten aanhoren van anderen

voorloper n
precursor
iets wat of iemand die eerder was

voorlopig /vorˈlopəx/ /vorˈlopəç/ adj
provisional
tijdelijk in afwachting van iets definitiefs

voornaam n
prenom nom de baptisme nom de fonts nom de pila
naam die bij de geboorte aan een persoon wordt gegeven, en die aan de familienaam voorafgaat.

voornaamwoord /ˈvɔːr.nam.ˌʋɔːrt/ n
pronom

voornamelijk adv
principalment
in hogere mate

vooroordeel n
prejudici

voorouder n
avantpassat
(familie) iemand van wie men afstamt

voorruit n
parabrisa
glazen vlak aan de voorkant van een voertuig dat zorgt voor zicht op de weg en bescherming tegen weer en wind

voorschot n
bestreta
een vervroegde betaling op het loon

voorschrijven /'vɔːrsxrɛɪvə(n)/ v
prescriure
ditransitief een schriftelijke opdracht geven

voorspel n
preludi
een voorbereidende inleiding op een geschiedenis, verhaal, toneel- of muziekstuk
jocs previs
het liefdesspel

voorspellen v
predir
overgankelijk een uitspraak doen over toekomstige gebeurtenissen

voorspelling n
profecia

voorspoed n
prosperitat

voorstander n
partidari
iemand die het met een bepaalde opvatting eens is, iemand die een plan steunt

voorstel n
proposta
hetgeen dat voorgesteld wordt

voorstellen v
proposar
ditransitief het voorleggen van een idee aan iemand

voortaan adv
a partir d’ara
van nu af aan, in het vervolg

voorteken n
auguri presagi
een min of meer vaag signaal dat aan een gebeurtenis voorafgaat

voortplanten v
reproduir-se
wederkerend (biologie) zich ~ een nieuwe generatie voorbrengen

voortzetting n
seqüela
het voortzetten van iets

vooruitgang n
progrés
het proces van technologische en economische groei van een samenleving

voorvader n
avantpassat
(familie) mannelijk persoon van wie een volk, een clan of een familie afstamt; ook bij dieren

voorvaderlijk adj
ancestral
zoals bij de voorvaderen (lang geleden)

voorverwarmen v
preescalfar
het vooraf warm maken

voorvocht n
líquid preejaculatori
een helder vocht dat bij seksuele opwinding uit de penis kan komen zonder dat de man klaarkomt, en ook zonder dat een erectie hoeft op te treden

voorvoegsel /ˈvoːrvuxsəɫ/ n
prefix
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen

voorwaarde n
condició
omstandigheid die noodzakelijk is of gemaakt wordt wil iets anders plaats of geldigheid hebben

voorwerp /ˈvorwɛr<sup>ə</sup>p/ n
objecte
een object, iets dat fysiek bestaat

voorzetsel n
preposició
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft

voorzichtig /vɔːrˈzɪxtəx/ adv
prudent
op een oplettende, rustige manier

voorzien /vɔːr.'zin/ v
preveure
overgankelijk herkennen als toekomstige ontwikkeling, zien aankomen

voorzijde n
anvers

voorzitter n
president
(beroep) hoofd van een bestuur, leider van een vergadering

vore /'vɔː.rə/ n
rega
(landbouw) lange, smalle en ondiepe insnijding in een akker, gewoonlijk door een ploeg aangebracht

vorig indefiniteOrdinalNumeral
previ
degene die of datgene dat eerder een positie innam.

vork n
forquilla
aftakking van een boomtak of van een weg
forquilla forqueta
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten

vorm /vɔrm/ n
forma
ruimtelijke begrenzing van een voorwerp

vormen v
formar
in de juiste vorm brengen

vormsel n
confirmació
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden

vorst /vɔrst/ n
gebre
(meteorologie) weersomstandigheden waarbij water in ijs verandert

vorstendom n
principat
het gebied waar een vorst heerschappij over uitoefent; staat met een vorst of prins als staatshoofd

vos n
guineu guilla rabosa
(roofdieren) bepaald zoogdier, Vulpes vulpes , met bruinrode kleur en dikbehaarde staart

vouwen v
doblegar

voyeurisme n
voyeurisme

vraag /vra:x/ /vra:χ/ n
pregunta qüestió
een verzoek (om inlichting)

vraagteken /vraxtekə/ n
interrogant
(taalkunde) een leesteken (?) dat men aan het eind van een zin plaatst om deze vragend te maken

vraatzucht n
gola

vracht /vrɑxt/ /vrɑχt/ n
càrrega
de lading van een vervoermiddel

vrachtauto /ˡvrɑxtɑuto/ n
camió
(verkeer) een auto voor goederenvervoer

vrachtschip n
vaixell de càrrega
(scheepvaart) een schip dat uitsluitend bedoeld is voor het vervoer van goederen

vrachtwagen n
camió
(verkeer) een wagen voor goederenvervoer

vrachtwagenchauffeur n
camioner

vragen /ˈvraɣə(n)/ /ˈvraχə(n)/ v
preguntar demanar
ditransitief mondeling of schriftelijk informatie verzoeken
demanar
ditransitief mondeling of schriftelijk actie verzoeken

vrager n
inquiridor
iemand die een antwoord op een vraag wil hebben

vrede /ˈvredə/ n
pau
(politiek) het ontbreken van oorlog

vredig /ˈvre.dəx/ /ˈvre.dəχ/ adj
assossegat
onverstoord door geschil of onrust

vreemd adj
estrany
van buiten, niet van hier, buitenlands

vreemdeling n
estranger
iemand die afkomstig is uit een ander gebied of land dan dat waar hij verblijft

vreemdelingenhaat n
xenofòbia
een irrationele en/of obsessieve angst voor vreemden, buitenlanders of buitenlandse voorwerpen/zaken

vrees n
basarda
(formeel) het gevoel dat iets gevaarlijk is of kan zijn

vreugde n
alegria
een blij gevoel

vreugdevuur /ˈvrøx.də.ˌvyːr/ /ˈvrøɣ.də.ˌvyːr/ /ˈvrøχ.də.ˌvyːr/ n
foguera
een groots door mensen opgebouwd en gecontroleerd vuur om iets te vieren

vrezen /ˈvrezə(n)/ v
témer
overgankelijk bang zijn, angst hebben

vriend /vriːnt/ n
amic
(sociologie) een persoon met wie je een speciale, vriendschappelijke, persoonlijke band hebt
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt

vriendelijk /ˈvriːndələk/ adj
amistós
met sympathie en respect, zoals passend bij iemand die je goed kent

vriendin /vrinˈdɪn/ n
amiga
de vrouwelijke persoon met wie je verkering hebt

vriendschap n
amistat
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben

vriezer n
congelador
een toestel bedoeld om voedingsmiddelen in bevroren toestand gebracht, te bewaren

vrij adj
lliure
ongebonden, niet in beweging beperkt

vrijdag n
divendres
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt

vrijgeleide n
salconduit
(figuurlijk) de vrije hand krijgen om te kunnen handelen zoals het je goeddunkt

vrijgezel n
solter
een ongehuwde man of vrouw

vrijhandel n
lliure comerç

vrijheid /ˈvrɛi̯ɦɛi̯t/ n
llibertat
het vrij zijn

vrijspraak n
absolució

vrijwillig adj
voluntari
niet gedwongen

vroedvrouw /ˈvrud.vrɑu/ n
llevadora
(medisch) (beroep) een vrouw die een bevalling begeleidt

vroeg /vrux/ adj
aviat
eerder dan verwacht
d'hora
betrekking hebbend op het eerste gedeelte van een tijdperk

vroeger /ˈvruxər/ /ˈvruɣər/ adv
antany
(zoals) in het verleden.

vroegkosten v
desdejunar
inergatief (verouderd) de eerste maaltijd van de dag nuttigen

vroegmalen v
desdejunar
inergatief (verouderd) de eerste maaltijd van de dag nuttigen

vroegschaffen v
desdejunar
(verouderd) inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

vroegsoppen v
desdejunar
(verouderd) inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

vroegstukken v
desdejunar
(verouderd) inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

vrolijkheid n
alegria
een aangename stemming waarin men veel lacht, zich goed voelt en het leven optimistisch bekijkt

vroomheid n
pietat
zeer gelovig zijn
uiterlijk teken dat iemand zeer gelovig is

vrouw n
dona
(biologie) volwassen mens van het vrouwelijk geslacht
(pregnant), (familie), (juridisch) vrouwelijke partner in een blijvende relatie
(kaartspel) speelkaart waarop een vrouwelijke figuur (vaak een koningin) staat afgebeeld

vrouwelijk adj
femení

vrucht /vrʏxt/ n
fruit
(plantkunde) volgroeid vruchtbeginsel van een boom of plant

vruchtbaar /'vrɵɣbar/ adj
fèrtil
in staat vrucht af te werpen

vruchtbaarheid /'vrʏxt.bar.ɦɛɪ̯t/ /'vrʏxt.bar.ɦɛːt/ /'vrʏɣ.ba.rɛɪ̯d/ n
fertilitat
(medisch) het vermogen vrucht te dragen

vruchtwater n
líquid àmnic

vuil /vœy̯l/ adj
brut
niet schoon, bevuild

vuil /vœy̯l/ n
bruticia
viezigheid, onreine materie

vuilnisbak /'vœylnɪsbɑk/ n
cubell per brossa
een bak waarin men huisvuil verzamelt

vuist n
puny
gebalde hand, een knuist

vuistbijl /ˈvœʏ̯sbɛːɫ/ /ˈvœːstbɛːɫ/ /ˈvœːzbɛɪ̯l/ n
bifaç
(archeologie) een kerngereedschap uit het paleolithicum, het Acheuléen en het Moustérien, dat voorkomt in Afrika, Europa, het westen van Eurazië, India en het westen van China, maar niet verder naar het oosten

vulgair adj
vulgar

vulkaan n
volcà vulcà

vulkaanuitbarsting n
erupció volcànica
(geologie) de vaak explosieve activiteit waarmee in een vulkaan opgebouwde spanningen zich ontladen

vulkanisch adj
volcànic
(geologie) betrekking hebbend op de processen die in een vulkaan plaatsvinden

vulkaniseren v
vulcanitzar

vullen /ˈvʏlə(n)/ v
empastar
overgankelijk vol maken

vulpen /ˈvʏl.pɛn/ /ˈvʏɫ.pɛn/ n
ploma estilogràfica
(teken- en schrijfmateriaal) een schrijfpen met holle houder waarin zich een inktreservoir bevindt

vulva n
vulva
(anatomie) de schaamspleet, de ingang tot de vagina

vurig adj
ardent

vuur /vyːr/ n
foc
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat

vuursteen n
sílex
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen
m: een steen gebruikt om vonken voort te brengen

vuurtoren n
far
(scheepvaart) een hoog lichtbaken aan de kust

vuurwapen /vyrwapə/ n
arma de foc
een wapen dat een kogel schiet met behulp van een chemische ontploffing

vuurwerk n
foc d'artifici
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.

vuvuzela n
vuvuzela
(muziekinstrument) een Zuid-Afrikaans blaasinstrument

waaien /'ʋajə(n)/ v
bufar
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer

waaier n
ventall
scherm in halve schijfvorm dat dient om te verkoelen door wind aan te waaien

waaieren v
ventar
inergatief een waaier gebruiken

waakzaam adv
alerta
oplettend.

waakzaamheid n
vigilància
oplettendheid

waanzin n
bogeria
(medisch) het lijden aan een geestesstoornis, krankzinnigheid

waar /ʋar/ adv
on
Vragend: op welke plaats?
Betrekkelijk op welke plaats

waard /ʋaːrt/ n
hostaler
m (beroep) de baas van een herberg of van een taveerne

waarde n
valor

waardeloos /ˈʋardəˌlos/ adj
inútil
geen waarde hebbend

waardeoordeel /'wardəordel/ n
judici de valor
de mening over hoe goed of hoe slecht iets is

waardevol /'ʋardəˌvɔl/ adj
valuós
een grote waarde hebbend

waarheid n
veritat
dat wat een waar feit is

waarnemen v
percebre
overgankelijk iets via de zintuigen in zich opnemen

waarnemer n
observador
iemand die iets waarneemt (werkwoord: waarnemen)
een persoon die aanwezig is bij een gebeurtenis om de gang van zake in de gaten te houden

waarneming n
observació
iets via de zintuigen registreren

waarom /ʋaːˈrɔm/ adverbialPronoun
per què
vanwege welke oorzaak?

waarschijnlijk adj
versemblantment
aannemelijk, iets dat vermoedelijk zo is

waarschijnlijk adv
probablement
aannemelijk, iets dat vermoedelijk zo is

waarschuwing /'ʋaːr.sχy.ʋɪŋ/ n
advertència
een mededeling dat er onaangename of gevaarlijke gevolgen op til zijn

waarschuwingsschot n
tir d’advertència
een schot door een politieagent, militair of (buitengewoon) opsporingsambtenaar, afkomstig van een vuurwapen, dat wordt afgevuurd in de lucht (niet gericht op een persoon) ter waarschuwing

waas n
pruïna
mat, blauw- of witachtig laagje op sommige fruitsoorten (pruimen, druiven, kersen enz.)

wachten /ˈʋɑx.tə(n)/ /ˈβɑx.tə(n)/ v
esperar
inergatief op dezelfde plaats of in dezelfde situatie blijven tot iemand komt of iets gebeurt

wachtlijst /ˈʋɑxtlɛɪst/ n
llista d'espera
een lijst met wachtenden

wachtwoord /wɑxtwort/ n
contrasenya
(informatica) een geheim woord dat men moet produceren om ergens toegelaten te worden

waf interjection
bof buf
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

wafel n
gofra
(voeding) plat gebak dat vervaardigd wordt in een wafelijzer

wagen /ˈʋaːɣə(n)/ /ˈʋaːχə(n)/ n
cotxe
(verkeer) auto

wagen /ˈʋaːɣə(n)/ /ˈʋaːχə(n)/ v
gosar
wederkerend zich ~ : een risico op zich laden

wakker adj
despert
niet in slaap, op

wal n
ullera
onderhuidse ophoping van vet of vocht beneden de onderste oogleden, die soms samengaat met een donkere verkleuring

walrus /wɑlrʌs/ n
morsa
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden

wals n
vals
(dans) bepaalde dans, bijvoorbeeld de Engelse wals of de Weense wals

walvis n
balena cetaci
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren

wand /ʋɑnt/ n
paret

wandaad n
atrocitat
een misdaad, een slechte of gruwelijke handeling

wandelen /ˈʋɑn.də.lə(n)/ /ˈβ̞ɑn.də.lə(n)/ v
passejar
ergatief gericht een wandeling maken
inergatief ongericht een wandeling maken

wandeling /ˈʋɑn.də.lɪŋ/ n
passeig
het lopend afleggen van een bepaalde afstand

wandluis n
xinxa
Cimex lectularius is een parasitair bloedzuigend insect dat behoort tot de onderorde wantsen Heteroptera

wang n
galta
(anatomie) zijkant van het gezicht onder het oog

wanhoop /ˈʋɑnɦop/ n
desesperació
een ellendige toestand waarin men geen uitkomst meer ziet

wankelmotor /ˈʋɑŋkəɫˌmotɔr/ n
motor Wankel
(motortechniek) een verbrandingsmotor die niet met cilindervormige, heen en weer gaande zuigers werkt, maar met een driehoekige, roterende zuiger die in een trommel zit

wanneer /ʋɑ.ˈneːr/ adv
quan
op welke tijd, op welk moment

wannen v
ventar
overgankelijk graan zuiveren van kaf door het in de wind op te werpen of te laten vallen

wanorde n
desordre
toestand waarin regels ontbreken of niet worden nageleefd

want /ʋɑnt/ n
obenc
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)

wapen /ˈʋaːpən/ n
arma escut
een werktuig van geweld
escut escut d'armes
een wapenschild
een onderscheidingsteken van een familie

wapenstilstand n
armistici
(militair), (politiek) een overeenkomst met de vijand om de vijandelijkheden op te schorten

wapenwedloop n
cursa armamentista

warm /ʋɑrṃ/ adj
càlid calent
(natuurkunde) een hoge temperatuur hebbend
(kleding) de warmte van het lichaam vasthoudend
(figuurlijk) enthousiast
waarbij warmte nodig is
(figuurlijk) prettig overkomend

warmte n
calor
(thermodynamica) de hoeveelheid thermische energie

warmte-krachtkoppeling n
cogeneració
(techniek) gelijktijdig gebruik van energie voor verwarming en beweging, zodat er minder van verspild wordt

warmtepomp n
bomba de calor
(motortechniek) (natuurkunde) een verwarmingsinstallatie die via mechanische arbeid warmte onttrekt aan een koude omgeving en deze toevoert aan een warmere omgeving

was /ʋɑs/ n
cera
weke laagsmeltende en waterafstotende stof (wikidata: was )

wasbeer n
os rentador
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart

wasbeerhond n
gos viverrí
(roofdieren) Nyctereutes procyonoides , een zoogdier en roofdier uit de familie Canidae

wasbord n
fusta de rentar
(huishouden) een geribbeld bord waarop men de was kan doen

wasdroger n
assecadora
een toestel om de kleding die uit de wasmachine komt te drogen

wasmachine n
rentadora
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze wasgoed reinigt
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt

wassen /'ʋɑsə(n)/ v
netejar
overgankelijk iets met water of een andere vloeistof zuiveren
wederkerend zich ~; zichzelf met water schoonmaken
créixer
ergatief (aan)groeien, stijgen, voornamelijk i.v.m. de maan of een waterloop
cerós
overgankelijk van een laag (bijen)was voorzien

wasserette n
bugaderia
een plaats waar men kleding en textiel kan (laten) wassen, personeelloze wassalon

wastafel n
lavabo
een bak waarin men zich of iets wast

wat /ʋɑt/ interrogativePronoun
què
om naar een of meer zaken te vragen.

waterbouwkunde n
construccions hidràuliques
wetenschap die zich richt op ontwerp en beheer van waterbouwkundige werken

waterdamp n
vapor d’aigua

waterdrieblad n
trèvol d'aigua

wateren /ˈʋaːtərən/ v
aigües
inergatief waterachtig vocht afscheiden

waterfiets n
patí de pedals
(scheepvaart) een vaartuig met een aandrijving zoals op fietsen waarmee men zich over het water kan voortbewegen door middel van het trappen op pedalen

waterhoen n
polla d'aigua
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Gallinula chloropus

waterkers n
créixens
(plantkunde), (groente) Rorippa , een eetbare kruidachtige plant

waterkringloop n
cicle hidrològic

waterleiding n
canonada d'aigua
een leidingnetwerk om drinkwater vanuit een waterreservoir naar de verbruiker te vervoeren

watermeloen /ˈʋaːtərməˌlun/ n
síndria sindriera
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)

watermerk n
filigrana

watermeter n
comptador d'aigua

watermolen n
molí hidráulic
een (graan)molen die door stromend water aangedreven wordt

waternoot n
castanya d'aigua

waterpas n
nivell
(gereedschap) een werktuig dat gebruikt wordt om zeker te stellen dat iets loodrecht op de richting van de zwaartekracht komt te staan

waterpijp n
catximba

waterpolo n
waterpolo
(sport) een balsport waarbij twee ploegen van zeven spelers elkaar in het water bestrijden

waterrad n
roda hidràulica
een schoepenrad dat draait door de stroming van het water

waterrietzanger n
boscarla d'aigua

waterski n
esquí aquàtic
(sport) ski voor het waterskiën

waterspreeuw n
merla d'aigua
(zangvogels) bepaald soort bruine, bolle vogel met witte borst, Cinclus cinclus uit de familie van waterspreeuwen Cinclidae , die voorkomen bij stromend water

waterspuwer n
gàrgola

waterstof /ˈʋatərˌstɔf/ n
hidrogen
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1

waterstofatoom n
àtom d'hidrogen
een atoom van het chemisch element waterstof.

waterstofbrug n
enllaç d'hidrogen

waterstofperoxide n
aigua oxigenada
(scheikunde) diwaterstofdioxide (H2O2), middel dat gebruikt kan worden om te bleken, als desinfectiemiddel of als verbrandingshulp (in raketten)

wateruurwerk n
clepsidra

waterval n
cascada
plaats waar stromend water bij een hoogteverschil zijn weg al vallend voortzet

watervliegtuig n
hidroavió
(luchtvaart) een vliegtuig dat kan opstijgen en landen op het water

watervogel n
ocell aquàtica

watervoorziening n
aprovisionament d'aigua

watervrees n
hidrofòbia

waterzuring n
paradella de canyissar

waterzwijn n
capibara
(knaagdieren), de capibara of waterzwijn Hydrochoerus hydrochaeris is een knaagdier dat voorkomt in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentinië in Zuid-Amerika.

webcam n
webcam
(informatica) een digitale videocamera die via het internet beelden en geluid verstuurt

website n
lloc web
(internet) plaats waar zich informatie bevindt op het internet, aangeduid met een URL

wedden v
apostar
inergatief geld inzetten op een toekomstige gebeurtenis

weddenschap n
aposta

wedergeboorte n
renaixement
het in sommige godsdiensten gangbare idee van het lichamelijk opnieuw geboren worden na de dood
lichamelijke of geestelijke herleving
culturele bloei na een tijd van verval

wederkerend werkwoord n
verb reflexiu
(grammatica) een werkwoord waarbij de handelende persoon tevens het voorwerp van de handeling is

wederkerig adj
recíproc

wederopbouw n
reconstrucció
periode waarin de oorlogsschade door de Tweede Wereldoorlog werd hersteld

wederzijds /wedərˈzɛits/ adj
mutu

wedijveren v
competir

wedstrijd n
competició
een strijd van twee of meer personen om uit te maken wie op een bepaald gebied de beste is

weduwe /ˈʋeːdyʋə/ n
vídua
vrouw wier huwelijkspartner overleden is

weduwnaar /'ʋedyʋnar/ n
vidu
man wiens huwelijkspartner overleden is

wee /ʋeː/ n
contracció
(medisch) pijnlijke samentrekking die het barensproces inleidt

weefgetouw /ˈʋeːf.xəˌtɑu̯/ n
teler
een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten

weefsel n
teixit
een dunne geweven stof of textiel
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen

weegbree n
plantatge

weegschaal n
balança
(gereedschap) een meetinstrument waarmee het gewicht kan worden bepaald

week /wek/ /ʋek/ /β̞ek/ n
setmana
(tijdrekening), (eenheid) tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag

weekblad /'ʋekblɑt/ n
setmanari
een publicatie die wekelijks verschijnt

weekdier n
mol·lusc

weekeinde n
cap de setmana
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weekend /ˈʋikɛnt/ n
cap de setmana
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weelde /'ʋeldə/ n
riquesa
omstandigheden van overvloed waar men in leeft

weer /weːr/ /ʋɪːr/ /β̞eːr/ n
temps oratge
(meteorologie) de atmosferische omstandigheden
moltó
(landbouw) gesneden ram of geitenbok

weerhaak n
llengüeta

weerkunde n
meteorologia

weerstaan v
resistir
stand houden, weerstand bieden aan

weerstand n
resistor
een reactie die poogt een bepaalde actie tegen te werken, tegenstand
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand
resistència resistor
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen

weersvoorspelling n
pronòstic meteorològic

weerwolf n
home llop
(mythologie) een mythisch wezen dat van mens in wolf verandert

wees /ʋes/ n
orfe

weesjongen /ˈʋesjɔŋə(n)/ n
orfe
een jongen van wie beide ouders overleden zijn

weg /ʋɛχ/ /β̞ɛx/ n
camí carretera
(verkeer) smalle strook grond voor het verkeer

wegebben v
baixar
ergatief geleidelijk afnemen, verdwijnen

wegen /ˈʋeχə(n)/ /β̞eɣə(n)/ v
pesar
overgankelijk het gewicht/de massa bepalen
inergatief een bepaald gewicht/massa als eigenschap hebben

weggaan /ˈwɛ.ɣaːn/ /ˈʋɛ.χan/ v
anar-se
ergatief zich ergens vandaan begeven

weggeven v
cedir donar
overgankelijk afstand nemen van iets door het aan iemand te geven

wegkwijnen v
afeblir-se
ergatief fysiek in steeds minder goede staat komen te verkeren

weglaten v
ometre
overgankelijk te midden van andere informatie iets niet insluiten

wegslaan v
arrencar
ergatief door geweld van zijn plaats gerukt worden

wegslepen v
remolcar
(verkeer) door slepen een voertuig, vaartuig e.d. van een (niet-toegestane) plaats naar een andere plaats brengen

wei /ʋɛɪ/ n
prada
een stuk grasland voor begrazing door vee
xerigot
(drinken) een vloeistof die ontstaat als restproduct bij het kaasmaken

weide n
prat

weigeren v
refusar
overgankelijk niet voldoen aan een verzoek of opdracht

weigering n
rebuig refús
het niet voldoen aan een verzoek of opdracht.

weiland /'ʋɛɪlɑnt/ n
prat
een stuk grasland in gebruik voor de begrazing door vee

weinig /ˈwɛɪ̯nɪx/ /ˈʋɛɪ̯nəχ/ /ˈβ̞ɛːnəx/ n
poc
kleine hoeveelheid

weken /ˈwe.kə(n)/ /ˈʋe.kə(n)/ /ˈβ̞e.kə(n)/ v
amarar
overgankelijk door langdurig in een vloeistof te leggen zacht, plooibaar of beter wasbaar maken

wekker /ˈʋɛkər/ n
despertador
een apparaat dat gebruikt wordt om de tijd bij te houden en een functie heeft die veel geluid produceert op een ingestelde tijd

welbespraaktheid n
eloqüència
de kunst om iets goed te kunnen verwoorden

weldoener n
benefactor

welgesteld adj
acabalat
financieel goed gesitueerd

welk /ʋɛlk/ relativePronoun
quin

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ adj
benvinguda
gewenst zijn te blijven

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ interjection
benvingut benvinguda
begroeting uitgesproken wanneer een persoon of groep ergens arriveert

wellicht /ʋɛˈlɪxt/ adv
potser
misschien, mogelijk, mogelijkerwijs

welluidend adj
eufònic

wellust n
luxúria
zingenot, seksueel genot

welopgevoed adj
ben educat
een goede opvoeding genoten hebbend; netjes opgevoed zijn

welp /wɛlp/ n
cadell
m/o (dierkunde) jong van bepaalde zoogdieren, met name grote kat- en hondachtigen

welvaren v
prosperar

welzijn /'wɛlzɛin/ n
benanança
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed

wendbaarheid n
agilitat
het gemak waarin iets of iemand van richting kan veranderen

wenkbrauw / ˈwɛŋɡbrɑu / n
cella
(anatomie) knokige rand boven het oog, meestal begroeid met haar

wens /ʋεns/ n
desig

wensdenken n
pensament desideratiu

wenselijk adj
desitjable
wat men zou wensen

wensen /'ʋɛnsən/ v
desitjar

wereld /ˈweː.ʁəlt/ /ˈʋɪː.rɔɫt/ /ˈβ̞eː.rəɫt/ n
món
de aarde

wereldoorlog n
guerra mundial
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

wereldtentoonstelling n
exposició universal
(maatschappij) een tentoonstelling waaraan allerlei landen kunnen deelnemen

werf /wɛr(ə)f/ n
drassana
een scheepswerf

werk /ʋɛrk/ n
feina treball
dat wat gedaan moet worden, klus, arbeid, karwei
feina
beroep

werkbank n
obrador
(techniek) een bank waaraan het werk verricht wordt

werkdag n
dia de treball
een dag waarop gewerkt wordt

werkelijkheid /'ʋɛrkələkɦɛɪt/ n
realitat
de omstandigheden zoals deze daadwerkelijk bestaan

werkeloos adj
inactiu
niets doend, niets verrichtend, niet werkend

werken /ʋɛrkən/ v
treballar
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen

werkgever n
empresari
persoon die of bedrijf dat werk verschaft aan anderen

werkkracht /ˈʋɛrkrɑxt/ n
mà d'obra
een persoon die gewoonlijk tegen betaling werk verricht

werkloos adj
parada

werkloosheid /wɛrkˈloshɛit/ n
atur manca de treball
(economie) deel van de beroepsbevolking dat geen baan heeft
(verouderd) niet actief zijn, niks doen

werkstation n
estació de treball
krachtige computer die men voornamelijk gebruikt voor applicaties die veel rekenkracht vereisen

werktuig n
eina
(gereedschap) een stuk gereedschap om een taak eenvoudiger en/of lichter te maken

werkwijze /ʋɛrkʋɛɩ̭zə/ n
mètode
de manier waarop men te werk gaat

werkwoord n
verb
(grammatica) woordsoort die in de eerste plaats een handeling of toestand uitdrukt

werkwoordelijk adj
verbal
betrekking hebben op een werkwoord, (alleen maar) werkwoorden bevattend
werkwoordelijk gezegde: een gezegde dat alleen maar bestaat uit werkwoorden en geen informatie geeft over het onderwerp

werpen v
llançar
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan

werper n
llançador
(sport) bij honkbal de pitcher

wervel n
vèrtebra
(anatomie) een bot van de wervelkolom

wervelkolom n
columna vertebral

wesp n
vespa
(vliesvleugeligen) Apocrita een zwart-geel gestreept vliesvleugelig insect dat geen mier of bij is

wespendief n
aligot vesper europeu
(havikachtigen) Pernis apivorus een roofvogel uit de familie van de havikachtigen (Accipitridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Falco apivorus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De Wespendief is beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn

wespentaille n
cintura de vespa
een zeer smalle taille, een sterk geaccentueerde taille

west /ʋɛst/ adv
oest

westen /ˈʋɛs.tə(n)/ n
oest

westnoordwest adv
oest-nord-oest

wet /wɛt/ n
llei
(juridisch) een door de overheid opgestelde regel

wet van Murphy phraseologicalUnit
llei de Murphy

weten /ˈʋeː.tə(n)/ v
saber
ergens kennis van hebben

wetenschap /'ʋetənsxɑp/ n
ciència
het weten van de mens; georganiseerde kennis in de samenleving
de georganiseerde activiteit tot het vergroten van kennis en begrip, op wetenschappelijk niveau

wetenschappelijk /,ʋetən'sxapələk/ adj
científic

wetenschapper /ˈʋetəˌsxɑpər/ n
científic
(beroep), (wetenschap) iemand die de wetenschap beoefent

wetenschapsfilosofie n
filosofia de la ciència

wetgeving n
legislació
(juridisch) het geheel aan wetten die in een land gelden

wetsvoorstel /ˈʋɛts.foːrˌstɛl/ n
proposició de llei
(juridisch) (politiek) een tekstvoorstel voor een nieuwe wet vervaardigd en ingediend door een of meer leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers / Tweede Kamer of de Senaat (Eerste Kamer)

wettelijk /ˈwɛtələk/ adj
legal
in overeenstemming met de wet
tot de wet behorend

wettigheid /'ʋɛtəxhɛɪt/ n
legalitat
(juridisch) het in overeenkomst met de wet zijn

weven /ˈweː.və(n)/ /ˈʋe.və(n)/ v
teixir
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten

wezel n
mostela
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae

wezen /ˈʋeː.zə(n)/ n
ésser
bestaand individu, inzonderlijk een persoon of dier
bessó
de aard van iets

whisky n
whisky
(drinken) een sterke drank die uit gerst of uit maïs en rogge gestookt is

wie /wiː/ /ʋiː/ /β̞iː/ relativePronoun
qui
betrekkelijk voornaamwoord met ingesloten antecedent: degene die

wieg n
bressol
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen

wiegen /ˈwiɣə(n)/ v
apaivagar
overgankelijk zachtjes heen en weer bewegen, gewoonlijk om een zuigeling in slaap te brengen

wiegendood n
mort sobtada
(medisch) het plotseling zonder duidelijke oorzaak overlijden van een zuigeling

wiel n
roda
o ronddraaiende schijf voor voortbeweging met minimale weerstand

wielersport n
ciclisme
(sport), is een verzamelnaam voor alle sporten waarbij gebruik wordt gemaakt van een fiets

wielewaal /'wiː.lə.wal/ n
oriol
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )

wielklem n
cep

wierook /ˈʋiː.roːk/ n
encens
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia

wig n
tascó
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven

wigvormig adj
cuneïforme
vorm van een wig hebbend

wigwam n
wigwam
(bouwkunde) koepelvormig huis gebruikt door de Noord-Amerikaanse indianen

wij /wɛɪ̯/ /ʋɛɪ̯/ /β̞ɛː/ personalPronoun
nosaltres
nominatief (onderwerp), verwijst naar de groep mensen waar de spreker of schrijver bij hoort

wijden v
dedicar-se
iets ~ aan: geheel voor een bepaald doel bestemmen

wijdverspreid adj
estès
overal aanwezig, vindbaar

wijk /ʋɛi̯k/ n
barri
(aardrijkskunde) een bewoond deel van een stad of een gemeente

wijl conjunction
perquè
(verouderd) geeft onderschikkend een reden aan

wijn /wɛɪ̯n/ /ʋɛɪ̯n/ /β̞ɛːn/ n
vi
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.

wijnbouw n
viticultura
(oenologie) het verbouwen van druiven voor de productie van wijn

wijndruif n
raïm
een druif die wordt gebruikt om wijn van te maken

wijnjaar n
collita
het oogstjaar van de druiven die voor de wijn gebruikt werden, het is een belangrijk kenmerk van een wijn

wijnstok /ˈʋɛi̯n.stɔk/ n
cep
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt

wijs /wɛɪ̯s/ /ʋɛɪ̯s/ /β̞ɛːs/ adj
savi
van groot inzicht getuigend

wijselijk adv
sàviament

wijsheid n
saviesa
gerijpt inzicht; de waarheid
mate waarin gerijpt inzicht wordt getoond

wijsvinger n
índex
(anatomie) tweede vinger, gelegen tussen de middelvinger en de duim

wijting /ˈʋɛi.tɪŋ/ n
merlà
(straalvinnigen) bepaald soort straalvinnige vis, Merlangius merlangus , uit de familie van schelvissen (Gadidae ), orde schelvisachtigen (Gadiformes ), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee

wijwater n
aigua beneïda
door een priester gewijd water

wijwaterkwast n
aspersori

wijwatervat /ˈʋɛɪʋatərˌvɑt/ n
beneitera
(religie) een meestal aan de muur van een kerk bevestigd vat met water waarmee gelovigen zich besprenkelen

wijzen v
mostrar

wijzigen v
modificar
overgankelijk zodanig aan iets werken dat het anders wordt

wijzing n
decisió

wiki n
wiki
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen

wikke /ˈwɪkə/ n
veça
1. (plantkunde) naam voor planten uit het geslacht Vicia

wil /ʋɪl/ n
voluntat
de bereidheid of zin om iets te doen

wild adj
salvatge
onbeschaafd, bruusk

wild n
caça
dieren die niet onder menselijke beheersing zijn opgegroeid
vlees van een wild dier

wild zwijn n
senglar
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.

wilde rijst n
arròs salvatge
(voeding) gepelde zaden van Zizania palustris , die worden gegeten als rijst (wikidata: wilde rijst )

wilg n
salze
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed

willen /ˈʋɪ.lən/ v
voler
modaal werkwoord iets als verlangen of voorkeur hebben

wimper n
pestanya

wind /ʋɪnt/ n
vent
(meteorologie) de stroming van lucht veroorzaakt door luchtdrukverschillen

windas n
cabrestant
(techniek), (scheepvaart) een werktuig met een horizontaal opgestelde spil waaromheen een touw wordt opgewikkeld om lasten te heffen of te verschuiven

winden /ˈʋɪndə(n)/ v
enrotllar
overgankelijk een draad of kabel draaiend op een as of klos aanbrengen

windenergie n
energia eòlica

winderig adj
ventós
weerstoestand waarbij er veel wind aanwezig is

windmolen n
molí de vent
molen die door de wind gedreven wordt

windmolenpark n
parc eòlic
een gebied waar windenergie gewonnen wordt met behulp van een aantal molens

windpark n
parc eòlic
een groep bij elkaar geplaatste windturbines

windroos n
rosa dels vents

windscherm n
paravent
een scherm dat de (rij)wind (gedeeltelijk) tegenhoudt

windstilte n
calma
(meteorologie) periode met geen of weinig wind

windwijzer n
penell
apparaat dat de windrichting aangeeft

windzak n
mànega de vent
ronde open zak, meestal in het rood en wit, die de richting en de sterkte van de wind aangeeft

winkel /ˈwɪŋkəl/ n
botiga
(handel) een plaats waar koopwaar wordt verkocht

winkelcentrum n
centre comercial
gebied of overdekte galerij waar meerdere winkels en horecazaken zijn gevestigd

winkeldief n
lladre de botigues
iemand die iets steelt in een winkel

winkelhaak n
esquadra ant.
(gereedschap) een werktuig bedoeld om rechte hoeken mee uit te zetten

winket n
portella
(bouwkunde) een kleine deur in of naast een grote deur

winnaar n
guanyador
degene die een strijd of wedstrijd in zijn voordeel beslist

winnen /ˈwɪnə(n)/ /ˈʋɪnə(n)/ /ˈβ̞ɪnə(n)/ v
guanyar
overgankelijk als beste partij uit een wedstrijd komen
overgankelijk iets verkrijgen voor een goede prestatie

winst /ʋɪnst/ n
benefici
(economie) het verschil tussen de verkoopsprijs en alle kosten die men heeft gemaakt

winter /ʋɪntər/ n
hivern
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september

wintereik n
roure de fulla grossa
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus petraea , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden

winterkoning n
cargolet
(zangvogels) klein gedrongen vogeltje met opgewipt staartje, Troglodytes troglodytes

winters adj
hivernal
typerend voor de winter

winterslaap n
hibernació
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter

wisent n
bisó europeu
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort

wiskunde n
matemàtiques matemàtica
(wetenschap) de formele studie van patronen en structuren

wiskundig /ʋɪsˈkʏndəx/ adj
matemàtic
(wiskunde) op wiskunde betrekking hebbend of er gebruik van makend

wiskundige n
matemàtic

wispelturigheid n
extravagáncia
het op een onvoorspelbare manier steeds weer veranderen

wissel /ʋɪsəl/ n
agulla
(het, de) (spoorwegen) speciale constructie in een spoorweg om een trein, metro of tram naar een ander spoor te leiden

wisselgeld n
canvi

wisselstroom n
corrent altern
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert

wit /ʋɪt/ adj
blanc
(kleur) de kleur wit hebbend

wit /ʋɪt/ n
blanc blanca
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum

witkalk n
blanquejat
kalk waarmee men muren wit kan maken

witlof n
escarola
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum (wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.

witte haai n
tauró blanc
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai

witte kwikstaart n
cuereta blanca
(zangvogels) zangvogel Motacilla alba die in bijna heel Eurazië voorkomt

witte wijn n
vi blanc
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven

wittekool n
col
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is (wikidata: wittekool )

wodka n
vodka
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen

woede /ˈʋudə/ n
còlera
(emotie) gevoel van erge kwaadheid

woedend /'ʋudənt/ adj
furiós
bijzonder boos, heel erg kwaad

woef interjection
bof buf
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

woelmuis n
talpó
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen

woensdag /ˈʋunzdɑx/ n
dimecres
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na dinsdag en voor donderdag komt

woerd n
ànec
(eendvogels) het mannetje van een eendensoort

woestenij n
erm
een onherbergzaam gebied dat door niemand verzorgd wordt

woestijn n
desert
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie

woiwodschap /ˈvɔɪ̯vɔtsxɑp/ n
voivodat
naam voor bepaalde bestuurlijke gebieden in Polen en vroeger ook in andere delen van Oost-Europa

wol /ʋɔl/ n
llana
(textiel) weefsel van wollen garens

wolf /wɔlf/ /ʋɔlf/ n
llop
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond

wolfraam n
tungstè wolframi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal

wolfskers n
belladona

wolk n
núvol
(meteorologie) samenhangende verzameling van merendeels zwevende waterdruppeltjes

wolkenkrabber /ˈwɔlkə(n)ˌkrɑbər/ /ˈʋɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ /ˈβ̞ɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ n
gratacel
(bouwkunde) een zeer hoog gebouw dat met bewolkt weer zichtbaar in de wolken kan steken

wolvin /wɔlˈvɪn/ /ʋɔlˈvɪn/ n
lloba
(dierkunde) vrouwelijke wolf

wombat n
uombat

wond /wɔnd/ /ʋɔnt/ /β̞ɔnt/ n
ferida
(medisch) een beschadiging in of aan het lichaam

wonder n
meravella
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren

wonen /ˈwo.nə(n)/ /ˈʋo.nə(n)/ /ˈβ̞o.nə(n)/ v
viure
inergatief een permanente behuizing hebben

woonkamer n
estança
(bouwkunde), (wonen) een kamer ingericht om in te wonen

woonplaats n
domicili

woord /ʋoːrt/ /ˈʋʊːrt/ /ˈβoːrd/ /ˈβoːrt/ n
paraula mot
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen
belofte
(religie) (in het christendom:) het woord van God, Jezus Christus, of de inhoud van de bijbel
mot paraula
(informatica) de natuurlijke eenheid van informatie voor een bepaalde computerarchitectuur

woordenboek /ˈʋɔːrdə(n)ˌbuk/ n
diccionari
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen

woordenschat n
vocabulari

woordfamilie n
família de paraules
groep woorden die eenzelfde stam hebben

woordsoort n
categoria lèxica
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden

woordvoerder n
portaveu
een persoon die namens anderen spreekt

worden /ˈwɔrdə(n)/ /ˈʋɔrdə(n)/ /ˈβ̞ɔrdə(n)/ v
convertir-se
esdevenir
hulpwerkwoord vormt de lijdende vorm
koppelwerkwoord gaan zijn, zich ontwikkelen tot

worm /ʋɔrm/ n
cuc
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet

wormstekig adj
corcada
door wormen aangevreten en bedorven (met name van hout en vruchten)

worp /ʋɔrp/ n
tir
de handeling van het werpen van iets
ventrada
(dierkunde) aantal jonge zoogdieren die tegelijk uit een moeder geboren worden

worst /wɔrst/ n
salsitxa
(voeding) een toegebonden eind darm of vlies dat gevuld is met vleeswaar

worstelen v
lluitar

wortel /ˈʋɔrtəl/ n
pastanaga safanòria
(groente) de eetbare wortel van de peen Daucus carota
arrel
(plantkunde) het ondergrondse gedeelte van een plant of boom
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.

woud /ʋʌːt/ /ʋʌːut/ n
bosc
(ecologie) groot bos [1]

woudaap n
gomet
(roeipotigen) Ixobrychus minutus kleinste reigersoort die in Nederland voorkomt

wouw /ʋʌʊ̯/ /β̞ʌːβ̞/ n
milà
(havikachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Milvus of het geslacht Haliastur
galda gavarró
(plantkunde) bepaalde plant, Reseda luteola , afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, die al sinds de prehistorie in Europa gekweekt wordt als verfplant voor zijn gele kleurstof

wraak n
venjança revenja
het vergelden van doorgemaakt lijden

wrak n
ruïna

wrangwortel n
el·lèbor verd
Helleborus viridis een giftige, reukloze, overblijvende plant, die behoort tot de ranonkelfamilie

wrat n
berruga
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten

wreed adj
cruel
(informeel) heel goed, retegoed

wreef n
empenya
(anatomie) bovenkant van de voet tussen tenen en enkel

wreken v
revenjar-se
iemand straffen om het onrecht dat hij of zij je heeft aangedaan

wrijven v
fregar
inergatief hard tegen een voorwerp aan bewegen

wrijving n
fricció

wrok n
rancor

wuiven /wœyvə/ v
fer senyals
inergatief een groet brengen door met de handen te zwaaien

wulp n
becut
(steltloperachtigen) Numenius arquata , een vogel uit de familie van de snipachtigen (Scolopacidae)

wurgen v
escanyar
overgankelijk iets of iemand vermoorden door het dichtknijpen van de keel

xanthine /ksɑnˈtinə/ n
xantina
een organische stof die in vlees, urine en andere dierlijke stoffen voorkomt

xenofobie /ksenofoˈbi/ n
xenofòbia
een afkeer van alles wat vreemd of buitenlands is

xenofoob n
xenòfob
iemand die een sterke angst voor vreemdelingen heeft

xenon /ˈksenɔn/ n
xenó
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54

xeres /ˈɣɪːrəs/ n
xerès
(oenologie), (drinken) sherry, een witte Spaanse wijn uit Jerez de la Frontera

xyleem /ksiˈlem/ n
xilema
(biologie) het houtgedeelte van de vaatbundels in houtige gewassen

xyleen /ksiˈlen/ n
xilè
(scheikunde) een oplosmiddel voor stoffen als lak en rubber

xylitol /ˌksiliˈtɔl/ n
xilitol
een zoetstof die bereid is door hydrogenatie van xylose

xylofoon n
xilòfon
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt

xylograaf /ksiloɣraf/ n
xilògraf
een houtsnijder of houtgraveur

yamswortel n
nyam
een tropisch voedselgewas

yard n
iarda
een Angelsaksische lengtemaat (3 voet is 0,9144 m)
een Engelse vlaktemaat (12,14 ha)

yen n
ien
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt

yeti /ˈjeti/ n
ieti
een legendarisch monster met de bijnaam 'de verschrikkelijke sneeuwman' die voor zou komen in de Himalaya

yoga /ˈjoxa/ n
ioga
het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken

yoghurt /ˈjɔxərt/ /ˈjɔχərt/ n
iogurt
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk

yogi n
iogui
een beoefenaar van de yoga

ytterbium n
iterbi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide

yttrium n
itri
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39

zaad /zaːt/ n
llavor
(plantkunde), (landbouw) bevruchte kiem waaruit een nieuwe plant van dezelfde soort groeit
(dierkunde) zaadcellen uit de mannelijke geslachtsorganen van een mens of een dier

zaadknop n
òvul
een klein knopje in het vruchtbeginsel waaruit na bevruchting een zaadje groeit

zaadleider /'zadlɛɪdər/ n
conducte deferent

zaadlob n
cotilèdon

zaag /zax/ n
serra
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen

zaagsel /'zaxsəl/ n
serradures
een uit houtvezels bestaande stof die ontstaat bij het zagen van hout

zaaien v
sembrar
overgankelijk zaad strooien

zaal /zal/ n
sala

zacht adv
tou tova suau
met weinig geluidsvolume

zachtjes /ˈzɑxjəs/ /ˈzɑxtjəs/ /ˈzɑχcjəs/ adv
suaument
stilletjes, met een laag geluidniveau

zadel n
sella
zitplaats op de rug van een (rij)dier
zitplaats op een (gemotoriseerde) fiets

zadeldak n
teulada de dues vessants
een dak met twee tegen elkaar geplaatste gelijkhellende dakschilden

zagen /ˈza.ɣə(n)/ /ˈza.χə(n)/ v
serrar
overgankelijk in stukken delen door middel van een zaag

zak n
butxaca
een plek in kleding waarin kleine spullen kunnen worden meegedragen

zakdoek /ˈzɑgduk/ n
mocador
een doek om de neus in te snuiten

zakgeld n
setmanada

zakkenroller n
carterista
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon

zaklamp /ˈzɑklɑmp/ n
llanterna
kleine, draagbare lamp die op batterijen werkt

zakmes /ˈzɑkmɛs/ n
ganivet de butxaca navalla
een klein invouwbaar mes, vaak met extra gereedschappen

zalf n
pomada
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek

zalig adj
benaventurat
(religie) gerechtvaardigd tegenover God, doordat men van zonde bevrijd is
bijzonder aangenaam, hemels

zalm /zɑlm/ /zɑɫm/ n
salmó
(straalvinnigen) benaming voor een aantal vissoorten uit de familie Salmonidae (zalmen)

zalven /zɑlvə(n)/ v
ungir
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid

zand n
sorra
(geologie) losse massa die bestaat uit miljoenen stukjes steen, schelpen [1], kwarts en glimmer [1]

zandbak n
sorrera
(speelgoed) een bak gevuld met zand om in te spelen

zandbank n
alfac
een ophoping van zand op de bodem van een zee of meer

zandkasteel n
castell de sorra
een van zand gebouwd miniatuurkasteel

zandloper /ˈzɑntlopər/ n
rellotge de sorra
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen

zandsteen n
gres pedra sorrenca

zandstrand n
platja d'arena
een vlakke kuststrook die vrijwel geheel uit zand bestaat

zanger /ˈzɑŋər/ n
cantant
(muziek), (beroep) iemand die zingt.

zangeres n
cantant
(muziek), (beroep) vrouwelijke vorm van zanger

zanglijster n
tord comú
(zangvogels) Turdus philomelos , een lijstersoort die algemeen is in Nederland en Vlaanderen

zappen /zɛpən/ v
fer zàping

zaterdag n
dissabte
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na vrijdag en voor zondag komt

zebra n
zebra
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart

zebrapad n
cruïlla pas de vianants
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats

zee /ze/ /zeː/ n
mar
(aardrijkskunde) een uitgestrekt oppervlak zoutwater dat het grootste deel van de aarde bedekt

zee-eend n
conill
(eendvogels) grote zwarte zwemvogel, onderfamilie van de eend, gans, zwaan, die leeft aan de kusten en op zee

zee-egel n
garota eriçó de mar
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)

zeearend n
àguila marina
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend

zeebeving n
sisme submarí
(seismologie) aardbeving waarvan het epicentrum op de bodem van de zee ligt

zeebodem n
llit marí
het grondvlak van een zee

zeeduivel n
rap
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet

zeef n
colador
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen

zeehond n
foca
(roofdieren) benaming voor zeezoogdieren uit de familie Phocidae

zeekoe n
sireni
(dierkunde) plantenetend zoogdier uit de orde Sirenia dat zowel in zoet- als zoutwater leeft

zeekomkommer n
cogombre de mar
(stekelhuidigen) benaming voor op de op komkommers lijkende zeedieren uit de klasse Holothuroidea

zeekreeft n
llagosta
(kreeftachtigen) in zee levende kreeft Nephropidae

zeeleeuw n
lleó marí
(roofdieren) grote oorrob, benaming voor dieren uit de onderfamilie Otariinae

zeelt n
tenca
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtiɡe zoetwatervis, Tinca tinca

zeeman n
mariner

zeemeermin /ˈzemermɪn/ n
sirena
(mythologie) wezen uit de zee, half vrouw en half vis

zeemijl n
milla nàutica
(eenheid) afstandsmaat, in gebruik op zee, 1852 meter

zeeolifant n
elefant marí
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt

zeep n
sabó
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne

zeester n
estrella de mar
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten

zeetong n
llenguado
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Solea solea

zeevaart n
navegació
(scheepvaart) scheepvaart over de zee

zeevogel /ˈzeˌvoχɔɫ/ /ˈzeːˌvoːɣəl/ n
ocell marin
(dierkunde) vogel die vooral in de directe omgeving van de zee leeft

zeevruchten n
fruit de mar
alleen meervoud (voeding) allerlei eetbare schaal- en schelpdieren

zeewater /ˈzeʋatər/ n
aigua de mar
water waarin diverse zouten zijn opgelost en waarmee de zeeën gevuld zijn

zeewier n
alga
(biologie) (voeding) in zee levend wier

zeeziek /zezik/ adj
marejat

zeeziekte /ˈze.zik.tə/ n
mareig nàusea
(medisch), (scheepvaart) misselijkheid als gevolg van de onregelmatige beweging van een schip

zeezoogdier n
mamífer marí

zeezout n
sal marina
zout, uit zeewater gewonnen

zege /'zeɣə/ n
victòria
overwinning, victorie

zegel /ˈzexəl/ n
segell
een middel om een voorwerp zodanig af te sluiten dat er later nagegaan kan worden of het geopend is

zegen /ˈzeːɣə(n)/ /ˈzeːχə(n)/ n
benedicció
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid

zegenen v
beneir
overgankelijk de zegen geven; goedkeuring geven

zeggen v
dir
overgankelijk, (communicatie) (meestal mondeling) mededelen, zich met gesproken taal uiten

zegsman n
portaveu
(beroep) persoon die in naam van een organisatie of een persoon het woord voert

zeil n
vela
(scheepvaart) doek dat in een mast gehesen is om wind te vangen en die het schip voortbeweegt

zeilboot n
veler
(scheepvaart) een boot waarmee gezeild kan worden

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ n
navegar
(sport) wedstrijdsport met zeilvaartuigen

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ v
navegar
(techniek) voortgestuwd worden door de druk van de wind tegen een opgehouden zeil

zeiljacht n
iot de vela
(scheepvaart) een snelzeilend klein vaartuig.

zeilmaker n
veler
(beroep) iemand die zeilen vervaardigt

zeilschip n
vela
(scheepvaart) een schip waarmee gezeild kan worden

zeis n
dalla
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien

zeker /ˈze.kər/ adj
cert segur
waaraan niet getwijfeld hoeft te worden

zekerheid /'zekərɦɛɪt/ n
certesa

zekering n
fusible
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert

zelden adv
rarament
bijzonder weinig voorkomend

zeldzaam /'zɛltsam/ adj
rara
naar verhouding gering in aantal

zelfbeschikking n
autodeterminació
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)

zelfde demonstrativePronoun
mateix

zelfdoding n
suïcidi
Het zich benemen van het leven

zelfkant n
voraviu
elk van de meestal versterkt geweven zijkanten van een weefsel in de lengterichting van het doek

zelfkritiek n
autocrítica
(psychologie) beoordeling van het zelf, meestal gericht op dat wat verbeterd zou moeten worden

zelfkritisch adj
autocrític
zichzelf beoordelend, meestal gericht op dat wat verbeterd zou moeten worden

zelfmoord /ˈzɛɫfmoːrt/ n
suïcidi
handeling waarbij men een einde maakt aan zijn eigen leven

zelfportret /'zɛlfpɔrtrɛt/ n
autoretrat
(kunst) een kunstwerk gebaseerd op de afbeelding van het eigen gezicht

zelfredzaam adj
autosuficient

zelfs adv
fins i tot inclús

zelfstandig adj
independent
op zichzelf staand

zelfstandig naamwoord n
substantiu nom
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.

zelfstandigheid n
independència

zelfverdediging n
defensa personal
verdediging van zichzelf

zelfvertrouwen n
autoconfiança
geloof in eigen vermogen, kunde of kracht

zelfverzekerdheid n
autoconfiança
de mate waarin iemand zelfverzekerd is

zendeling /'zɛndəlɪŋ/ n
missioner
persoon die uitgezonden wordt om mensen tot het geloof in het protestantse christendom te bekeren

zenit /zenɪt/ n
zenit
(astronomie) het denkbeeldige punt loodrecht omhoog aan de hemelkoepel

zenuw n
nervi
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen

zenuwstelsel n
sistema nerviós
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen

zes n
sis
het cijfer 6
dat wat in een (rang)ordening met 6 is aangeduid
groep van 6 eenheden

zesde /ˈzɛs.də/ /ˈzɛz.də/ ordinalAdjective
sisè
nummer zes in een rij

zesendertig cardinalNumeral
trenta-sis
"36", het getal tussen vijfendertig en zevenendertig, dertig plus zes of zes maal zes

zesentachtig cardinalNumeral
huitanta-sis
"86", het getal tussen vijfentachtig en zevenentachtig, tachtig plus zes

zesentwintig cardinalNumeral
vint-i-sis
"26", het getal tussen vijfentwintig en zevenentwintig, twintig plus zes

zesenveertig cardinalNumeral
quaranta-sis
"46", het getal tussen vijfenveertig en zevenenveertig, veertig plus zes

zesenvijftig cardinalNumeral
cinquanta-sis
"56", het getal tussen vijfenvijftig en zevenenvijftig, vijftig plus zes

zesenzestig cardinalNumeral
seixanta-sis
"66", het getal tussen vijfenzestig en zevenenzestig, zestig plus zes

zesenzeventig /ˈzɛsənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta-sis
"76", het getal tussen vijfenzeventig en zevenenzeventig, zeventig plus zes

zeshoek /zɛsɦuk/ n
hexàgon
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden

zestien cardinalNumeral
setze
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"

zestiende ordinalAdjective
setzè

zestig cardinalNumeral
seixanta
"60", het getal tussen negenenvijftig en eenenzestig, zes maal tien

zestigste ordinalAdjective
seixantè

zetel n
seu
(meubel) constructie bestemd om prettig op te zitten
(figuurlijk) lidmaatschap van een raad of vergadering met een beperkt aantal leden
(juridisch) plaats waar een organisatie gevestigd is

zetmeel n
midó

zeug n
truja
(vulgair) scheldwoord voor een vrouw, waarmee de vrouw met een varken wordt vergeleken

zeven /ˈzøvən/ cardinalNumeral
set
"7", het getal tussen zes en acht

zevende /ˈze.vən.də/ ordinalAdjective
setè

zevenendertig /ˈzøvənənˌdɛrtəx/ cardinalNumeral
trenta-set
"37", het getal tussen zesendertig en achtendertig, dertig plus zeven

zevenennegentig /ˈzøvənəˌneɣəntəx/ cardinalNumeral
noranta-set
"97", het getal tussen zesennegentig en achtennegentig, negentig plus zeven

zevenentachtig /ˈzøvənənˌtɑxtəx/ cardinalNumeral
huitanta-set
"87", het getal tussen zesentachtig en achtentachtig, tachtig plus zeven

zevenentwintig /ˈzøvənənˌtwɪntəx/ cardinalNumeral
vint-i-set
"27", het getal tussen zesentwintig en achtentwintig, twintig plus zeven

zevenenveertig /ˈzøvənənˌfertəx/ cardinalNumeral
quaranta-set
"47", het getal tussen zesenveertig en achtenveertig, veertig plus zeven

zevenenvijftig /ˈzøvənənˌfɛiftəx/ cardinalNumeral
cinquanta-set
"57", het getal tussen zesenvijftig en achtenvijftig, vijftig plus zeven

zevenenzestig /ˈzøvənənˌsɛstəx/ cardinalNumeral
seixanta-set
"67", het getal tussen zesenzestig en achtenzestig, zestig plus zeven

zevenhonderd /ˈzeːvə(n)ˌɦɔndərt/ /ˈzøvənˌhɔndərt/ cardinalNumeral
set-cents
"700", het getal tussen zeshonderdnegenennegentig en zevenhonderdeen, zeven maal honderd

zeventien /ˈzøvənˌtin/ cardinalNumeral
disset
"17", het getal tussen zestien en achttien, tien plus zeven

zeventiende ordinalAdjective
dissetè

zeventig /ˈzøvəntəx/ cardinalNumeral
setanta
"70", het getal tussen negenenzestig en eenenzeventig, zeven maal tien

zeventigste ordinalAdjective
septuagèsim

zicht /zɪxt/ n
vista
in het zicht: dat wat men kan zien, zichtbaar
uit het zicht: dat wat men niet kan zien, onzichtbaar

zichtbaar adj
visible

ziek adj
malalt
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren

ziekelijk adj
malaltís
geneigd om vaak ziek te zijn

ziekenhuis /ˈzi.kǝn.ˌɦœʏs/ n
hospital
(medisch) instelling voor onderzoek, behandeling en verpleging van zieken

ziekte n
malaltia

ziekte van Parkinson n
malaltia de Parkinson
(medisch) ziekte die het centrale zenuwstelsel steeds verder aantast

ziel /zil/ n
ànima
(psychologie), (religie) het veronderstelde wezen van het niet-stoffelijke van de mens

zielig /'ziləx/ adj
lamentable

zieltogen v
agonitzar
absoluut op sterven liggen

zien v
veure
inergatief het vermogen hebben om met het oog waar te nemen

zigeuner /siˈɣønər/ n
Gitano

zij /sɛɪ̯/ /zɛɪ̯/ /zɛː/ personalPronoun
ella
3e persoon enkelvoud vrouwelijk, nominatief

zijde n
costat
grenslijn van een tweedimensionale figuur of het grensvlak van een lichaam
zeer zachte stof gemaakt van cocons van de zijderups

zijn v
ser estar
ergatief: bestaan, existeren
ergatief: zich bevinden, ergens aanwezig zijn
koppelwerkwoord (gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): gelijk zijn aan:
estar ser
koppelwerkwoord(gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): tot de groep behoren van
koppelwerkwoord (gevolgd door adjectief): de eigenschap hebben:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van de lijdende vorm

zijrivier n
afluent
(aardrijkskunde) een rivier die niet in zee maar in een andere rivier uitmondt

zijspan /'zɛɪspɑn/ n
sidecar
(verkeer) karretje dat naast een motorfiets bevestigd is voor het vervoer van een passagier

zilver n
plata argent

zilvermeeuw n
gavià argentat de potes roses
(steltloperachtigen) Larus argentatus een grote meeuwensoort van het Noord-Altantische gebied

zilverspar n
avet
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Abies

zilvervisje n
peixet d'argent
(zilvervisjes) zilvergrijs twee centimeter lang insect, Lepisma saccharina , dat als ongedierte in huis kan voorkomen

zilvervliesrijst /'zɪlvərvlisrɛist/ n
arròs integral
(voeding) rijst waarvan de zemelen en de kiem niet verwijderd zijn (wikidata: zilvervliesrijst )

zin /zɪn/ n
frase oració
(taalkunde) een serie woorden die gezamenlijk in syntactisch verband een afgerond geheel vormen

zingen v
cantar
overgankelijk (muziek) met de eigen stem als muziek laten horen

zink n
zinc zenc
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal

zinken /zɪŋkə(n)/ v
enfonsar-se
ergatief in een vloeistof, meestal water, traag naar beneden zakken

zinsdeel n
sintagma
(taalkunde) syntactische eenheid binnen een zin

zintuig /ˈzɪntœx/ /ˈzɪntœyx/ n
sentit
een orgaan dat prikkels uit de buitenwereld in elektrische signalen voor de hersenen omzet

zionisme /zijoˈnɪsmə/ n
sionisme

zirkonium n
zirconi
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal

zirkoon /zɪr'koːn/ n
zircó
edelsteen, bestaand uit het gelijknamige mineraal

zitplaats n
seient
een plaats waar men kan zitten

zitten /ˈzɪ.tə(n)/ v
seure
inergatief op het zitvlak rusten

zo interjection
aixi
uiting van verbazing en/of misnoegen

zoals conjunction
com
op dezelfde manier
bijvoorbeeld.

zodanig adv
tant
als antecedent: in die mate dat

zodra /zoˈdra/ conjunction
tan bon punt
geeft aan welke gebeurtenis eerst moe(s)t plaatsvinden

zoeken v
buscar cercar
overgankelijk proberen te vinden

zoekmachine /zukmaʃinə/ n
cercador
(informatica) een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn

zoekmaken v
extraviar
overgankelijk zo behandelen dat iets niet meer terug te vinden is

zoemen v
brumir
inergatief (dierengeluid) een vrij zacht continu geluid voortbrengen dat op de z-klank lijkt

zoen n
petó
het met de lippen aanraken van een persoon of een voorwerp

zoenen v
besar
met de mond liefkozen

zoet /ˈzut/ adj
dolç
ter omschrijving van een vaak als aangename ervaren smaak zoals die van suiker

zoet water n
aigua dolça
water dat minimale hoeveelheden zout bevat.

zoete aardappel n
moniato batata patata de málaga
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave

zoetheid n
dolçor

zoethout /ˈzuthʌʊt/ n
regalèssia
Glycyrrhiza glabra , een plant die tot de vlinderbloemigen behoort

zoetstof n
edulcorant
(scheikunde), (voeding) een stof die een zoete smaak veroorzaakt
als hierboven maar geen suiker bevat, het zoetje

zoetwater n
aigua dolça
water dat minimale hoeveelheden zout bevat

zogen /ˈzoːɣ.ə(n)/ v
alletar
overgankelijk het te drinken geven van moedermelk

zolder /ˈzɔldər/ n
golfes
ruimte onder een (schuin) dak

zombie n
zombi
(mythologie), (magie) door magie uit de dood teruggebracht persoon

zomer n
estiu

zomereik n
roure pènol
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden

zomertaling n
cetla blanca
(eendvogels) Anas querquedula een kleine soort eend

zomertijd n
horari d'estiu

zon n
sol
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt

zondaar n
pecador
(religie) iemand die ongehoorzaam is aan Gods geboden

zondag n
diumenge
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na zaterdag en voor maandag komt

zonde n
pecat
(religie) overtreding van een goddelijke wet of regel

zonder preposition
sense
in afwezigheid van.

zondig adj
pecaminós

zondigen /zɔndəɣə(n)/ v
pecar
inergatief, (religie) het overtreden van een religieuze wet

zondvloed n
diluvi
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God

zonlicht n
llum del sol
(astronomie) de zichtbare elektromagnetische straling van de ster waarrond onze aarde draait

zonne-energie /'zɔnəʔenɛr'ɣi/ n
energia solar
(natuurkunde) (elektrotechniek) energie die gewonnen wordt uit de straling van de zon

zonnebloem /ˈzɔnəˌblum/ n
gira-sol mira-sol
(plantkunde) Helianthus annuus , een tot 3 meter hoge plant met een grote gele bloem

zonnebloemolie n
oli de gira-sol
(voeding) een plantaardige spijsolie geperst uit zonnebloempitten

zonnebloempit n
llavor de gira-sol
de pit van een zonnebloem

zonnebrandcrème n
crema solar
vettige substantie die op de huid wordt gesmeerd om verbranding ervan tegen te gaan

zonnebril n
ulleres de sol
een bril met speciale glazen (dikwijls polaroid) om de ogen tegen het zonlicht te beschermen

zonnecollector n
panell solar tèrmic

zonnepaneel /ˈzɔnəpɑˌnel/ /ˈzɔnəpɑˌnɪːɫ/ n
placa solar
(elektrotechniek) een paneel dat stralingsenergie van de zon omzet in elektriciteit

zonneschijn n
resplendor del sol
het licht dat van de zon afkomstig is

zonnestelsel n
sistema solar
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren

zonnevis n
gall
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort eetbare vis, Zeus faber

zonnevlek n
taca solar
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek

zonnewende /ˈzɔnəˌwɛndə/ /ˈzɔnəˌʋɛndə/ /ˈzɔnəˌβ̞ɛndə/ n
solstici
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt

zonnewijzer n
rellotge de sol

zonnewind n
vent solar
(astronomie) de stroom deeltjes die de zon uitstraalt

zonnig /ˈzɔnəx/ adj
asolellat
(meteorologie) zonovergoten, met veel zonneschijn

zonsondergang /zɔn'zɔndərχɑŋ/ n
posta de sol ocàs
(astronomie) het schijnbaar verdwijnen van de zon onder de horizon als de avond valt

zonsverduistering /ˈzɔnsvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈzɔnsvərˌdœːstərɪŋ/ n
eclipsi solar
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt

zoogdier /ˈzox.diːr/ /ˈzoːɣ.diːr/ /ˈzoχ.diːr/ n
mamífer
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia

zool n
sola
onderkant van de voet
(gereedschap) de vlakke onderzijde van een schaaf, strijkijzer etc.

zoon /zoːn/ n
fill
(familie) een mannelijk kind

zorg n
cura
verpleging, voorzien in een behoefte

zorgstelsel n
sistema sanitari
(economie) een stelsel en systematiek voor de regulering van de zorgvoorziening

zout /zɑu̯t/ n
sal
alledaagse naam voor keukenzout bedoeld (natriumchloride)

zouten v
salar
overgankelijk met zout conserveren

zoutvaatje /ˈzɑutˌvacə/ n
saler
(huishouden) bakje met een geperforeerde bovenkant voor het strooien en bevatten van keukenzout

zoutwater n
aigua salada

zoutzuur n
clorur d'hidrogen salfumant
(scheikunde) een oplossing van waterstofchloride (HCl)

zozo /ˈzo.zo/ adj
així, així

zoöfilie n
zoofília

zoölogie n
zoologia
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

zoöloog /zoʔo'lox/ n
zoòleg
(dierkunde) (beroep) een wetenschapper die zich bezig houdt met de studie van dieren

zucht /zʏxt/ n
sospir
hoorbare uitademing, meestal als uiting van ongenoegen of verveling

zuchten /ˈzʏxtə(n)/ v
sospirar
inergatief hoorbaar diep uitademen, meestal als uiting van frustratie

zuid /zœʏ̯t/ /zœːd/ /zœːt/ adv
sud

zuiden /ˈzœy̯.də(n)/ n
sud

zuidoost adv
sud-est

zuidwestelijk adj
sud-occidental
op het zuidwesten betrekking hebbend

zuigen /ˈzœy̯.ɣə(n)/ v
xuclar
een verlaagde druk aanleggen met de mond of met een apparaat

zuipen v
engatar-se
zwaar of gulzig drinken

zuivelproduct n
lacti
(voeding) voedingsmiddel op basis van melk

zuiveren v
purificar
van verontreinigingen ontdoen

zullen /ˈzʏ.lə(n)/ v
anar

zuring /'zyrɪŋ/ n
paradella
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden

zus n
germana
(familie) een ander kind van dezelfde ouders van het vrouwelijk geslacht

zuster /ˈzʏs.tər/ n
germana
vrouwelijk kind van dezelfde ouders, zus

zuur /zyːr/ adj
àcid agre
een smaak hebbend zoals citroensap of azijn

zuur /zyːr/ n
àcid
vloeistof, die een verhoogde concentratie waterstofionen bevat

zuurgraad /ˈzyrɣrat/ n
acidesa
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen

zuurkool n
xucrut
(voeding) fijngesneden en licht gezouten kool die enige tijd gefermenteerd is

zuurstof /ˈzyːrstɔf/ n
oxigen
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof

zuurstofarm adj
baix en oxigen
een laag gehalte aan zuurstof bevattend

zuurstok n
bastó de caramel
(voeding) snoep in de vorm van een stok

zwaaien v
balancejar-se
inergatief begroeten door met de hand heen en weer te bewegen

zwaailicht n
sirena

zwaan /zʋan/ n
cigne
(eendvogels) benaming voor watervogels met lange sierlijke hals uit het geslacht Cygnus

zwaar adj
pesant
van groot gewicht

zwaard n
espasa
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde

zwaardvis n
peix espasa emperador
bepaald soort zeevis, Xiphias gladius

zwaardwalvis n
orca
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

zwaartekracht n
gravetat
(natuurkunde) de kracht die de wederzijdse aantrekking van massa veroorzaakt

zwabber /ˈzwɑbər/ n
pal de fregar

zwager /ˈzʋa.ɣər/ n
cunyat

zwak /zʋɑk/ adj
dèbil

zwaluw n
oreneta
(zangvogels) benaming voor trekvogels uit de familie Hirundinidae , die van insecten leven

zwanger adj
embarassat prenyat
in de toestand van een vrouw wanneer er in haar baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden

zwangerschap /ˈzwɑŋərsxɑp/ n
embaràs prenyat
de tijd dat een vrouw een ongeboren kind met zich draagt

zwangerschapstest n
prova d'embaràs
een op de markt verkrijgbaar produkt dat via de urine tekenen van een zwangerschap onthult

zwart adj
negre
(figuurlijk) een donker gelaat of uiterlijk hebbend, opgevat als een etnisch kenmerk

zwart gat n
forat negre
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is

zwart geld n
diner negre
betaalmiddelen die afkomstig zijn uit belastingontduiking of onwettige handel

zwarte bes n
riber negre
(fruit) vruchtje van Ribes nigrum .

zwarte doos n
caixa negra
systeem, apparaat of voorwerp waarvan bekend is wat het doet maar niet hoe het werkt
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren

zwarte ibis n
capó reial
(roeipotigen) Plegadis falcinellus een ibis met een donker verenkleed dat veelkleurige weerschijn vertoont

zwarte kardemom n
cardamom negre
(specerij) zaden en zaaddozen van Amomum subulatum

zwarte markt phraseologicalUnit
mercat negre

zwarte zee-eend n
ànec negre comú
(eendvogels) bepaald soort zee-eend, Melanitta nigra ,

zwartrijder n
polissó
iemand die zwartrijdt, iemand die van het openbaar vervoer gebruikmaakt zonder te betalen

zwavel /zʋavəl/ n
sofre
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal

zwaveldioxide n
diòxid de sofre

zwavelzuur n
àcid sulfúric
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking

zweefvliegtuig n
planador
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen

zweep n
fuet flagell
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen

zweer n
úlcera
(medisch) ontstoken plek, infectie

zweet n
suor
transpiratie, transpiratievocht

zwelgen /zʋɛlɣə(n)/ v
delectar-se
(figuurlijk) zich onmatig verlustigen, zich te buiten gaan aan

zwembad /ˈzwɛmbɑd/ /ˈzʋɛmbɑt/ /ˈzβ̞ɛmbɑt/ n
piscina
(zwemmen) een bassin om in te zwemmen

zwembril n
ulleres de natació

zwembroek n
banyador
(kleding) (sport) kledingstuk voor mannen dat gebruikt wordt om in te zwemmen

zwemkleding n
vestit de bany banyador
(kleding) kleding die men draagt voor het zwemmen

zwemmen v
nedar
(sport) inergatief zich gecoördineerd door het water voortbewegen

zwemvlies /'zʋɛmvlis/ n
aleta
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen

zweren /'zʋɪːrə(n)/ v
jurar
overgankelijk een eed afleggen

zwerm /zʋɛrm/ n
eixam
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten

zweten /'zʋetə(n)/ v
suar
inergatief vocht uitscheiden uit de zweetklieren in de huid

zweven v
velejar

zwezerik n
tim
(anatomie) klierachtig, hormoonvormend orgaan

zwijgzaam adj
taciturn
weinig sprekend

zwijgzaamheid n
taciturnitat

zwijn n
porc truja
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben
(scheldwoord) (figuurlijk) iemand die zich vies, onbeschaafd of zeer slecht gedraagt

zwijnenstal /ˈzʋɛinəstɑl/ n
cort de porcs
(figuurlijk) vuile boel

zwingel /'zʋɪŋəl/ n
espadadora
(vlasbewerking) breede, houten spaan met aangescherpten snijkant en een handvat, bestemd om de vlas- en hennepvezels te verwijderen van de scheven uit de gedroogde houtpijp

zwoel adj
xafogós
vochtig warm, drukkend, benauwd

ångström n
àngstrom
(natuurkunde), (eenheid) lengtemaat met een waarde van 10-10 m, dus 0,1 nanometer of 100 picometer

één /eːn/ cardinalNumeral
un u una
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I