A vitamini n
vîtamîna A

Afganistan pn
Efxanistan Afxanistan Afganistan

Afrika pn
Afrîka ه فه ريقا Efrîqa

Afrikaanca /af.ɾi.ˈkaːn.d͡ʒa/ pn
efrîqî
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil

Afrikalı adj
efrîqî

Akdeniz /ˈac.de.niz/ pn
Deryaya Navîn
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz

Allah /al.ˈlah/ pn
خوا Xwedê
(İslâm) İslamiyet'e göre eşi benzeri olmayan tek yaratıcı

Alman pn
elman elmanî
(milliyetler) Cermen soyundan olan halk ve bu halktan olan kimse

Almanca /al.ˈman.d͡ʒa/ pn
elmanî Elmanî
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.

Almanya /al.ˈman.ja/ pn
Elmanya Almanya
(ülkeler) Orta Avrupa'da, Avrupa Birliği üyesi ülke

Amerika /a.me.ˈɾi.ka/ pn
Amerîka
(kıtalar) Bir kıta olarak Kuzey veya Güney Amerika

Amsterdam pn
Amsterdam

Anadolu [ɑ.ˈnɑ.do.lʊ] pn
Enedol
(coğrafya) Türkiye'nin Asya kıtasındaki topraklarına verilen ad

Andorra /an.ˈdoɾ.ɾa/ pn
Andorra
(ülkeler) Avrupa'da bir mikrodevlet

Angola pn
Angola

Antigua ve Barbuda /an.ˈtiː.ɡu.a ve baɾ.ˈbuː.da/ pn
Antigûa û Berbûda
(ada ülkeleri) Karayip Denizi'nin doğusundaki iki adadan oluşan ada ülkesi.

Aragonca pn
aragonî

Arapça /a.ˈɾap.t͡ʃa/ pn
erebî
(diller) Çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil

Arjantin pn
Arjantîn

Arnavutluk /aɾ.na.vut.ˈluc/ pn
Elbanya
(ülkeler) Balkan Yarımadası'nda komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğuda Kosova, doğuda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, güneyde Yunanistan olan bir ülke.

Arnavutça aɾnaˈvutt͡ʃa pn
Elbanî

Asr-ı Saadet /ˈas.ɾɯ sa.aː.ˈdet/ pn
Esra Seadetê
Heceleme: İslâm Peygamber'inin yaşadığı dönem

Asya ˈasja pn
Asya ئاسیا

Asyalı /ˈas.ja.lɯ/ pn
asyayî
Asya'da yaşayan kimse

Athena pn
Atîna

Atom Çağı /a.ˈtom t͡ʃa.‿ɯ/ pn
serdema atomê

Avignon n
Avignon

Avrupa [ɑv.ˈɾu.pɑ] pn
Ewropa ئه‌وروپا
(kıtalar) Afrika'nın kuzeyinde, Asya'nın batısında ve Atlas Okyanusu'nun doğusunda bulunan kıta

Avrupa Birliği /av.ˈɾu.pa biɾ.ɫi.ˈ‿i/ pn
Yekîtiya Ewropayê یەکیتیا ئەورۆپایێ
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikasık, Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram.

Avustralya pn
Awustralya

Avusturya /a.vus.ˈtuɾ.ja/ pn
Awistirya Nemsa Otrîş
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.

Avusturyalı /a.vus.ˈtuɾ.ja.ˈlɯ/ pn
Otrîşî
(milliyetler) Kökeni Avusturya olan veya Avusturya vatandaşı olan kimse.

Ay [ˈɑj] pn
Heyv
(astronomi) Dünya'nın tek tabii uydusu

Azerbaycan pn
Azerbeycan

Aşağı Almanca /a.ʃa.ˈ‿ɯ al.ˈman.d͡ʒa/ pn
nedersaksî saksiya jêrîn saksoniya jêrîn
(diller) Almanya'nın kuzeyinde ve Hollanda'nın doğusunda konuşulan dil

Bahamalar pn
Bahama

Bahreyn pn
Behreyn

Bakü pn
Bakû

Bangladeş /ˈbanglaˈdeʃ/ pn
Bengladeş Bangladeş

Baskça /ˈbask.ˈt͡ʃa/ pn
baskî
(diller) İspanya'nın kuzeyinde özerk bir bölgede yaşayan Baskların kullandığı dil

Bağdat pn
Bexda

Başkurtça /baʃ.ˈkuɾt.t͡ʃa/ pn
başkîrî

Belize pn
Belîze

Belçika pn
Belçîka

Bengalce pn
bengalî

Benin pn
Bênîn

Berlin /ˈbeɾ.ɫin/ pn
Berlîn
(Almanya, başkentler) Almanya'nın başkenti ve en büyük şehri.
(Almanya, eyaletler) Almanya'nın 16 eyaletinden biri.

Berlin Duvarı /ˈbeɾ.ɫin du.vɑ.ˈɾɯ/ pn
hêta Berlînê
(Doğu Almanya, tarih) Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 yılında Berlin'de yapımına başlanan ve yine Doğu Almanya'nın, isteyen vatandaşların Batı'ya gidebileceğini açıklamasının ardından 9 Kasım 1989'da yıkılan duvar.

Beyaz Rusya pn
Rûsya Sipî

Beyaz Rusça /beˈjaz ɾust͡ʃa/ pn
belarusî

Birleşik Arap Emirlikleri /biɾ.ɫe.ʃik a.ˈɾap e.miɾ.ɫic.ɫe.ɾi/ pn
Mîrnişînên Erebî yên Yekbûyî
(ülkeler) Arap Yarımadası'nda yedi emirlikten oluşan bir Orta Doğu ülkesi

Birleşik Krallık /biɾ.ɫe.ˈʃik kɾal.lɯc/ pn
Keyaniya Yekbûyî
(ülkeler) İngiltere, Galler, İskoçya, Kuzey İrlanda ve Man Adası ülkelerinden oluşan krallık.

Birleşmiş Milletler /ˈbiɾ.ɫeʃ.ˈmiʃ miɫ.ɫet.ˈɫeɾ/ pn
Neteweyên Yekbûyî
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt

Bolivya pn
Bolîvya

Bosna-Hersek /ˈbos.na ˈheɾ.sek/ pn
Bosniya û Herzegovîna
(ülkeler) Batı Balkanlar'da bir ülke

Botsvana pn
Botswana

Bretonca /bɾeˈton.d͡ʒa/ pn
bretonî

Brezilya pn
Brazîl

Brüksel pn
Bruksel

Bulgarca pn
bulgarî

Bulgaristan pn
Bulgaristan

Burundi pn
Bûrûndî

Butan /ˈbu.tan/ pn
Bûtan
(ülkeler) Güney Asya'da Hindistan'ın kuzeybatısında Çin hududunda Budist bir ülke

Büyük Britanya /by.ˈjyk bɾi.tan.ja/ pn
Brîtanya

Büyük Göller pn
Golên Mezin

Cenevre /d͡ʒe.ˈnev.ɾe/ pn
Cenevre

Cezayir pn
Cezayir
(ülkeler) Kuzey Afrika'da ülke; Afrika'nın Sudan'dan sonra ikinci büyük ülkesi

Cibuti pn
Cîbûtî

Danca pn
danmarkî دانمارکی

Danimarka [dɑ.nɪ.ˈmɑɾ.kɑ] pn
Danîmarka

Derman /deɾ.ˈman/ pn
Derman
Bir soyadı.

Dünya /dyn.ˈjaː/ pn
Erd Zemîn
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü olan gezegen.

Ekvador pn
Ekuador

Ekvator /ec.va.ˈtoɾ/ pn
ekvator

Endonezce /en.do.ˈnez.d͡ʒe/ pn
indonêzî
(diller) Endonezya'da kullanılan dil

Endonezya /en.do.ˈnez.ja/ pn
Îndonezya
(ülkeler) Güneydoğu Asya'da yer alan ada ve takımadalardan oluşan bir ülke.

Eritre pn
Erîtrea

Erivan pn
Êrîvan

Ermenice /eɾ.me.ˈni.dʒe/ pn
ermenî
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Ermenistan'da konuşulan dil

Ermenistan pn
Ermenistan

Estonya pn
Estonya

Europa pn
Europa

Farsça /ˈfaɾs.t͡ʃa/ pn
farisî
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan ve İran'ın resmî dili olan dil.

Fas pn
Fas

Felemenkçe feleˈmenct͡ʃe pn
holendî

Fiji pn
Fîjî

Filipinler /ˈfi.ˈɫi.ˈpin.ɫeɾ/ pn
Fîlîpîn
(ülkeler) Asya'nın güneyinde Büyük Okyanus'ta adalar ülkesi.

Fince pn
fînî fînlendî

Finlandiya pn
Fînlenda Fînlanda

Finlandiyalı adj
Fînlandî

Flamanca pn
flamî

Fransa pn
Frensa Fransa

Fransızca /fɾan.ˈsɯz.d͡ʒa/ adj
fransî
bu dille yazılmış olan

Fransızca /fɾan.ˈsɯz.d͡ʒa/ pn
Ferensî fransî
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil.

Gabon pn
Gabon

Gambiya pn
Gambiya

Gana /ˈɡa.na/ pn
Gana
(ülkeler) Batı Afrika'da bir ülke

Gine-Bissau pn
Gîne-Bissau

Grenada pn
Grenada

Grönland /ˈɡɾønlɑnd/ pn
Gronland Grînlenda‎

Grönlandca /ˈɡɾønlɑndˈd͡ʒɑ/ pn
gronlandî

Guadeloupe pn
Guadeloupe

Guyana pn
Guyana

Güney Afrika pn
Afrîka Başûr

Güney Amerika pn
Emerîkaya Başûr

Güney Kore n
Komara Korêyê

Güney Okyanusu /ɡy.ˈnej oc.ja.nu.ˈsu/ pn
Okyanûsa Başûr
(okyanuslar) Antarktika kıtasını çevreleyen su kitlesi. Dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusu

Güneş /ɡy.ˈneʃ/ pn
Roj Tav
(astronomi) Güneş Sistemi'nin merkezinde yer alan yıldız

Gürcistan n
Gurcistan

Gürcüce [ɡyɾ.ˈd͡ʒy.d͡ʒɛ] pn
gurcî
(diller) Gürcü Alfabesi ile yazılan, Kafkas dillerinin Güney Kafkas dilleri ya da Kartveli dilleri grubuna bağlı dil.

Haiti pn
Haîtî

Halep pn
Heleb

Helsinki pn
Hêlsînkî Helsinkî ھێلسینکی

Hemşince /hem.ˈʃin.d͡ʒe/ pn
hamşenî hemşenî
(diller) Batı Ermeniceden sayılan arkaik bir Ermenice lehçesi olup Doğu Karadeniz'de yaşamakta olan Hemşinlilerce konuşulur.

Hindistan pn
Hindistan

Hintçe pn
hindî

Hollanda pn
Holand

Honduras pn
Hondûras

Hristiyanlık /hɾis.ti.jan.ˈlɯk/ pn
xiristiyanî

Hırvatistan [hɯɾvɑtɪsˈtɑn] pn
Hirvatistan

Hırvatça /hɯɾ.ˈvat.t͡ʃa/ pn
xirwatî
(diller) Hırvatların Hırvatistan'da konuştuğu Sırp-Hırvatça'nın bir standart çeşidi

Irak pn
Iraq

Jamaika pn
Jamaîka

Japon pn
Japonî

Japonca /ʒa.ˈpon.dʒa/ pn
Japonî

Japonya pn
Japonya Japon

Jüpiter /d͡ʑy.ˈpi.teɾ/ pn
Berçîs
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 5. gezegen.

Kafkasya pn
Qefkasya

Kamboçya pn
Kambodya

Kamerun pn
Kamerûn

Kanada pn
Kanada

Karadağ pn
Montenegro

Karadeniz /ca.ˈɾa.de.niz/ pn
Derya Reş
(denizler) Güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan; Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanan iç deniz

Katalanca /ca.ta.ˈɫan.d͡ʒa/ pn
katalanî
(diller) İspanya'nın kuzeydoğusundaki Katalunya bölgesinde konuşulan dil.

Katalonya pn
Katalonya

Katar /ˈka.taɾ/ pn
Qeter
(ülkeler) Arap Yarımadası'nın kuzeydoğusunda Basra Körfezi'nde bir ülke.

Katolik /ka.to.ˈɫik/ adj
katolîk
(Hristiyanlık) Katolik mezhebinden olan

Kazakistan pn
Qazaxîstan Qazaxistan

Kazakça /ca.ˈzac.t͡ʃa/ pn
Qezaxî
(diller) Kazak Türkçesi

Kenya pn
Kenya

Komorlar pn
Komor

Kopenhag pn
Kopenhag

Kosta Rika pn
Kosta Rîka

Kudüs /ˈcu.dys/ pn
Orşelîm
(başkentler) İsrail ve Filistin'in başkenti

Kur'an [kʊɾ.ˈʔɑːn] pn
Quran
(İslâm, kitap) Müslümanlarca Allah kelâmı olarak kabul edilen mukaddes kitap

Kuveyt pn
Kuwêt

Kuzey Kore n
Korêya Bakur

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti [kʊ.ˈzɛj kɯb.ɾɯs ˈtyɾk d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Komara Tirk a Bakurê Kîprosê
(ülkeler) Akdeniz'in en büyük üçüncü adası olan ve Anadolu yarımadasının 65 km güneyindeki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan bir ada ülkesi

Kuzey İrlanda pn
Îrlandaya bakur

Küba pn
Kûba

Kürdistan İşçi Partisi pn
Partiya Karkerên Kurdistanê

Kürt /ˈkyɾt/ pn
kurd
(milletler) Çoğunlukla Orta Doğu'da yaşayıp Kürtçe konuşan topluluk ve o topluluktan olan kimse

Kürt Yüksek Komitesi ˈkyɾt jykˈsek komiteˈsi pn
Desteya Bilind a Kurd

Kürtçe /ˈkyɾt.t͡ʃe/ pn
kurdî کوردی zimanê kurdî
(diller) Kürtlerin konuştuğu dil grubu

Küçük Antiller n
Antîlên Biçûk

Kıbrıs [ˈkɯb.ɾɯs] pn
Kibris
(adalar) Akdeniz'in üçüncü büyük adası.

Kırgızistan pn
Qirgizistan

Latince /ɫa.ˈtin.d͡ʒe/ pn
latînî

Lehçe /ˈɫeh.t͡ʃe/ pn
lehî
(diller) Polonya'nın resmî dili

Lekçe /ˈɫek.t͡ʃe/ pn
له‌کی
(diller) 1-2 milyon Lekler tarafından konuşulan bir dil olup Kürtçenin ya da Lurcanın lehçesi olduğu kanaatinde olanlar vardır.

Lesoto pn
Lesoto

Letonca /ɫe.ˈton.d͡ʒa/ adj
letonî

Letonya pn
Letonya

Libya pn
Lîbya

Lihtenştayn [ˈɫɪh.tɛn.ʃtɑjn] pn
Liechtenstein
(ülkeler) Orta Avrupa'da bir mikrodevlet.

Limburgca pn
lîmbûrgî

Litvanca /ɫit.ˈvan.d͡ʒa/ pn
lîtwanî zimanê lîtvanî

Litvanya pn
Lîtvanya

Londra /ˈlon.dɾa/ pn
London
(başkentler) İngiltere ve Birleşik Krallık'ın başkenti
(başkentler) İngiltere'nin başkenti

Lübnan pn
Libnan

Lüksemburg pn
Luksemburg

Macaristan pn
Macaristan

Madagaskar /ma.da.ˈɡas.kaɾ/ pn
Madagaskar
(ülkeler) Güneydoğu Afrika'da bir ada ülkesi.

Makedonca pn
makedonî

Makedonya [mɑ.cɛ.ˈdon.jɑ] pn
Makedonya
(ülkeler) Kuzey Makedonya kavramının kısa şekli

Malavi pn
Malavî

Maldivler pn
Maldîv

Malezya pn
Malezya

Mali /ˈma.ɫi/ pn
Malî
(ülkeler) Batı Afrika'da denize kıyısı olmayan bir ülke.

Malta pn
Malta

Mars /ˈmaɾs/ pn
Behram
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 4. gezegen.
(mitoloji) Eski Romalıların savaş tanrısı.

Mağrip /ˈma‿.ɾip/ pn
Maxrêb
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir

Merkür /meɾ.ˈkyɾ/ pn
Tîr
(mitoloji) Hızla ilgili Romalı tanrı. Bazen haberci olarak kanatlı sandalet giyer, Merkür Yunan tanrısı Hermes'e karşılık gelmektedir.

Moldova /ˈmol.do.va/ pn
Moldova

Monako /mo.ˈna.ko/ pn
Monako
(ülkeler) Güney Avrupa'da bir ülke

Moritanya /mo.ɾi.ˈtan.ja/ pn
Morîtanya
(ülkeler) Kuzeybatı Afrika'da ülke.

Moskova pn
Mosko

Mozambik pn
Mozambik

Moğol pn
Moxol

Moğolistan /mo.‿o.ɫis.ˈtan/ pn
Mongolya

Myanmar pn
Myanmar

Münih pn
مونیخ

Müslüman [mys.ɫy.ˈmɑn] pn
misilman
(İslâm) İslâm dinine mensup olan kimse

Mısır /ˈmɯ.sɯɾ/ pn
Misir

Namibya n
Namîbya Namîbiya

Nauru /na.ˈu.ɾu/ pn
Naûrû
(ülkeler) Mikronezya'da bulunan Dünya'nın en küçük ada ülkesi

Nepal /ˈne.paɫ/ pn
Nepal
(ülkeler) Güney Asya'da Çin Halk Cumhuriyeti ile Hindistan arasında denize kıyısı olmayan bir ülke

Neptün /ˈnep.tyn/ pn
Neptûn
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Uranüs'ten sonra gelen 8. ve sonuncu gezegen.
(mitoloji) Poseidon'un Roma mitolojisindeki ismi.

Nijer pn
Nîjer

Nikaragua pn
Nîkaragûa

Nil pn
Nîl

Noel /ˈno.eɫ/ pn
Gaxand

Norveç /ˈnoɾ.vet͡ʃ/ pn
Norwêc

Orta Doğu pn
Rojhilata Navîn

Orta Çağ pn
Serdema Navîn

Pakistan pn
Pakistan

Panama pn
Panama

Paraguay pn
Paragûay

Paris [pɑːɾis] pn
Parîs

Plüton /ˈply.ton/ pn
Pluton
(cüce gezegenler) Güneş Sistemi'nde Neptün ötesi cisimlerin Güneş'e en yakın olan cüce gezegen.

Polonya pn
Polonya

Portekiz ˈpoɾ.te.kiz pn
Portûgal

Portekizce pn
portugalî

Porto Riko pn
Porto Rîko

Putin /ˈpuː.tɪn/ pn
Putîn
Bir soyadı.

Reunion pn
Réunion

Roma /ˈɾo.ma/ pn
Roma
(başkentler, İtalya) İtalya'nın başkenti

Roma Hukuku /ˈɾo.ma hu.cuː.cu/ pn
dada Romayê
(hukuk) Eski Roma'nın hukuk sistemi olup Rönesans’la Batı Hukuku'nun temelini oluşturmaya başlamıştır.

Romanca /ɾo.ˈman.d͡ʒa/ pn
romanî
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine bağlı, Çingenelerin konuştuğu dil

Romanya /ɾo.ˈman.ja/ pn
Rumunjska
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneydoğusunda, Balkan Yarımadası'nın kuzeyinde, aşağı Tuna havzasında, Karadeniz kıyısında bir ülke.

Ruanda pn
Rwanda

Rumence /ɾu.ˈmen.d͡ʒe/ pn
rûmenî
(diller) Romanya'da kullanılan Latin kökenli dil

Rusya /ˈɾus.ja/ pn
Rûsya
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi

Rusça [ˈɾʊst͡ʃɑ] pn
rusî Ûrisî

Saint Lucia pn
Saint Lucia

Samoa /sa.ˈmo.a/ pn
Samoa
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan adalar topluluğundan oluşan bir ülke

Sanskritçe pn
sanskrîtî

Satürn /ˈsa.tyɾn/ pn
Keywan
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen

Senegal pn
Senegal

Sierra Leone pn
Sierra Leone

Singapur /ˈsin.ɡa.puɾ/ pn
Singapûr
(başkentler) Singapur'un başkenti

Slovakya pn
Slovakya

Slovakça pn
slovakî

Slovenya /slo.ˈven.ja/ pn
Slovenya
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneyinde bulunup batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan, kuzeyinde Avusturya bulunan ülke.

Somali /so.ˈma.ɫi/ pn
Somalya Somaliya
(ülkeler) Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu adı verilen coğrafî bölgede bir ülke. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır.

Sorbca pn
sorbî

Sri Lanka pn
Srî Lanka

Stokholm pn
Stokholm

Sudan pn
Sudan

Surinam pn
Sûrînam

Suudi Arabistan /su.uː.ˈdiː a.ɾa.bis.tan/ pn
Erebistana Siûdî
(ülkeler) Arap Yarımadası'ndaki en büyük ülke olup kuzeybatıda Ürdün, kuzey ve kuzeydoğuda Irak ve Kuveyt, doğuda Basra Körfezi'nde olan Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, güneydoğuda Umman, güneyde Yemen, batısında da Kızıldeniz ile çevrilidir.

Svaziland pn
Siwaziland

Sırpça adj
sirbî

Sırpça pn
sirbî

Tacikistan pn
Tacîkistan

Tahran pn
Tehran

Tayland /ˈtaj.land/ pn
Tayland
(ülkeler) Güneydoğu Asya'da bir ülke

Tiflis pn
Tbîlîsî

Tunus pn
Tûnis

Türk /ˈtyɾc/ pn
Tirk
(milliyetler) Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayan ulus ve bu ulustan olan kimse

Türkiye /ˈtyɾ.ci.je/ pn
Tirkiye
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke

Türkmenistan pn
Turkmenistan

Türkçe /ˈtyɾc.t͡ʃe/ pn
tirkî tirkîziman
(diller) Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin resmî dili

Uganda pn
Uganda

Ukrayna pn
Ukrayna Ûkrayna

Umman /ˈum.man/ pn
Oman
(ülkeler) Güneybatı Asya'da, Arap Yarımadası'nın güneydoğu kıyısında ülke. Kuzeybatıda Birleşik Arap Emirlikleri, batıda Suudi Arabistan, güneybatıda Yemen ile sınır komşusudur.

Uranüs /u.ˈɾa.nys/ pn
Ûranûs
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Satürn ve Neptün arasında 7. sırada yer alan gezegen.
(mitoloji) Eski Yunanlıların gök tanrısı.

Uruguay pn
Ûrûgûay

Vanuatu pn
Vanûatû

Varşova pn
Warşova وارساو

Venüs /ˈve.nys/ pn
Gilavêj Venûs Gelawêj
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Merkür ve Dünya arasında yer alan 2. sıradaki ve en parlak gezegen.
(mitoloji) Eski Roma'da güzellik, tanrıçası

Vietnam pn
Viyetnam

Vikisözlük /ˈvi.ˈci.søz.ˈlyc/ pn
Wîkîferheng
(İnternet) İnternet ortamında yayımlanan ve viki anlayışına uygun olarak her kullanıcının ekleme ve değişiklik yapabildiği hür sözlük.

Yemen pn
Yemen

Yeni Delhi pn
Nû Delhi

Yunanca /ju.ˈnan.d͡ʒa/ pn
Yewnanî Yonanî
(diller) Yunan dili

Yunanistan pn
Yewnanistan

Zambiya pn
Zambiya

Zazaca /ˈza.za.d͡ʒa/ adj
zazakî
(diller) Zazaca yazılmış olan

Zazaca /ˈza.za.d͡ʒa/ adv
zazakî
(diller) Zazaca okumak, yazmak

Zazaca /ˈza.za.d͡ʒa/ pn
zazakî
(diller) İrani diller grubuna mensub bir dil

aba güreşi n
cureyeke gulaşê ku gava cilên wek qeftanê li wan be tê kirin

abacı kebeci n
mirovên meçhul

abandırmak v
kilkirin

abanma n
ebandin xerpişîn

abanoz n
ebenûs

abanık n
konsonant

abartacak v
diçirçirîne

abartıcılık n
pirrolekerî

abartılmak v
hatin nitirandin hatin pirolekirin

abat ɑːbɑːt̪ adj
ava şên

abayı sermek idiom
cihê xwe xweş kirin qûna xwe germ kirin

abayı yakmak idiom
dilê xwe kirin

abaşo ɑbɑːʃo̞ n
bin jêr xwar

abdest bozmak idiom
destmêjşikandin

abecesel adj
alfabetîk

aberasyon n
aberasyon

abes kaçmak idiom
tewşik bûn

abesle iştigal etmek idiom
bi tiştên beredayî re mijûl bûn karên tewş û beredayî kirin li ber çem bîr kolan palê pûş kirin

abidemsi adj
abîdeyî bîrdarî

ablatif n
ablatif

ablukaya almak v
dorpêçî kirin

abonman n
abonman

abra n
ebr

absürt adj
absûrd dûrî aqil

abuhava n
avûhewa îklîm

abullabut adj
tepilorkî

acar adj
acar

acarlaşma n
dijwarbûn çelengbûn çipikbûn şipilbûn

acayip adj
ecêb

acele n
lezûbez

acele etmek v
lez kirin zû kirin

aceleci adj
lezgîn

acelecilik n
lezgîntî

aceleleşme n
bilezûbezbûn lezîn sivikbûn çipikîbûn

aceleleştirmek v
lezandin

aceleten adv
zûka

acemi çaylak adj
kewê ferxik naşî xeşîm çav şîlaq

acemileşmek v
ecemî bûn naşî bûn

acemilik n
ecemîtî

acemilik etmek v
ecemîtî kirin

acil adj
ecele lez teqebez zû

acuze n
cadû cazû

acze düşmek idiom
şeqizîn

acı [ɑ.ˈd͡ʒɯ] adj
çêja tal تاڵی
tadı bu vasıfta olan
(mecaz) keskin, hoşa gitmeyen, şiddetli
(mecaz) dokunaklı, incitici, kırıcı, kötü, üzücü

acı badem n
ajik

acı duymak idiom
pê êşîn êş kişandin

acı elma n
feltîşok henzel petîşok

acı kavak n
kebûde pelg

acı kuvvet n
zilm û zor

acı soğuk n
sermaya hişk sermaya zivir

acı söylemek idiom
gotina tehl gotin

acı söz n
gotina ne xweş gotina sar gotina tehl

acı verici n
êşdar

acı vermek idiom
jan dan

acı yitimi n
analjezî

acı çiğdem n
gulemî pîvoka cotyaran

acıkma n
birsîbûn birçîbûn

acılaşmak v
sirt bûn

acılı adj
tûj tûjkirî

acımsı adj
tehlokî

acındırmak v
xwe gunokî kirin

acırga n
tivra derewîn

acısı içine çökmek idiom
êş dan dilê

acısı çıkmak idiom
hê nû bi xwe derxistin

acısız adj
bêtûjî

acıtma n
nokirin tûjkirin

ad almak v
nav li danîn nav li kirin

ad cümlesi n
hevoka navdêrî

ad tamlaması n
1.qedîneka navdêran

ad vermek v
nav lê danîn nav lê kirin

ad çekimi n
tewandina navdêran çevandina navdêran

ad çekme n
navkêşî

ad çekmek v
lûlik kişandin nav kişandin peşt avêtin peşt kirin pişk kişandin qur'a kişandin

ada soğanı n
pîvazxage

ada tavşanı n
kêroşk

adalet bakanlığı n
wezareta dadmendiyê

adam sarrafı n
zêrîngerê mirovan

adam sendeci adj
guhnedêr xemsar

adcılık n
nomînalîzm

addedilmek v
hejmartin hesibandin jimartin

adenin n
adenîn

adi /aː.ˈdiː/ adj
adî aman jirêzê ketûber remakî
kıymetsiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan
(mecaz) alçak, aşağılık
(mecaz) bayağı

adil adj
adil

adli sicil n
sicîia edlî sicîla dadî

adli yıl n
sala dadî sala edlî

adliye n
dadgeh dadxane

adlı adj
bi nav binavûdeng navdar navdayî

adrenalin n
adrenalîn

adres n
adres navnîşan inwan

adres bırakmak v
adres dan navnîşan dan

adı batmak v
bi erda reş re çûn erd hebe ew tune bûn erd xonê bike ew xonê neke

adı kalmak v
navê man

adı karışmak v
navê

adım /a.ˈdɯm/ n
gav

adım adım adv
giran giran hêdî hêdî

adım atmak v
gav avêtin

adımlık adj
gavek

adına adv
binavê

af n
efû efûya giştî

af kapsamına alınmak v
ketin ber efuyê xistin ber efûyê

afakilik n
objektîfî

afal afal adv
bi behitînî bi metelî bi şaşwazî

afetzede n
afetzede

affettirmek v
dan bexşandin dan efûkirin

affeylemek v
bexşandin ef kirin efû kirin lê borîn lê negirtin

afife adj
binamûs biîfet namûskar

afili adj
bifors bifîz biqapan forsek

afiyet bulmak v
baş bûn

afra tafra n
bifors bifîz biqapan

afur tafur n
bi qapan forsek

afyon n
afyon

agnostisizm n
agnostîsîzm nezanîparêzî

agresiflik n
êrîşkarî

agu bebek n
pitikê berşîr

ahenksiz adj
bêaheng bêbezm bêpergal

ahir zaman n
dema dawî

ahlak n
etîk ئەخلاق

ahlaklı adj
bisinc pûşildar

ahmak adj
ehmeq

ahtapot /ah.ta.ˈpot/ n
axtapot
(zooloji) kafadan bacaklılardan, dokunaçlı mürekkep balığı türü

ahududu n
tûşêmî şêmî

ahır n
axur

aidiyet n
aîdiyet

aile /aː.i.ˈɫe/ n
malbat
(toplum) evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik

ajans /a.ˈd͡ʑans/ n
ajans
(kuruluş) haber toplama, yayma ve üyelerine dağıtma işiyle uğraşan kuruluş
(kuruluş) bu iş kollarının çalıştığı büro
(kuruluş, radyo) radyoda haber bülteni

ajurlu adj
biçavî

ak adj
spî
(renkler) ak, beyaz renkte olan, aklı

ak n
spî biały

akabinde adv
li dû

akademi n
akademî

akan yıldız n
stêrerij
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi

akar su n
robar zê

akasya aˈkasja aˈkasjaˈlaɾ n
akasîya

akciğer /ˈacd͡ʒi‿eɾ/ n
pişik

akdetmek v
peyman girê dan

akideyi bozmak v
baweriya xwe guhartin

akil adj
aqilbend jîrik şerdewer

akkarınca n
textekawis

aklı başına gelmek v
bi ser xwe ve hatin

aklı karalı adj
bi reş û spî

aklına esmek v
hema wisa hatin hişê

aklına getirmek v
lê fikirîn

aklından geçirmek v
di dilê xwe de sêwirandin

akma n
herîkan herîkîn mestekî xurican xuricîn xîj xîç

akortlu adj
akortkirî biakort sazkirî

akortsuz adj
akortnekirî bêakort nesaz

akraba n
eqrebe kesûkar lêzim

akrabalık n
eqrebatî

akrobat n
akrobat cambaz

akromatik adj
akromatîk

akrostiş n
akrostiş

aksiyom n
aksiyom

aksiyon potansiyeli n
erkê kar

akson n
tewere

aksırmak v
bêhnijîn

aksırtma n
bênijandin

aktarılma n
neqlbûn

aktarılmak v
neqil bûn veguhêzîn

aktif adj
aktîv çalak

aktinyum n
aktinyûm

aktivite /ac.ti.vi.ˈte/ n
fealiyet
etkinlik, faallik

akvaryum n
akwaryûm

akyuvar n
xiroka spî

akça yel n
bayê qibleyê

akçaağaç n
kevot

akçıl adj
spîçolkî

akçıllık n
spîçolkîtî

akıbet n
encam

akıcı adj
herikoyî şilavî

akıl /a.ˈkɯl/ n
aqil eql hewn hidam hiş

akıl danışmak v
pê şêwirîn şêwirîn

akıl dışı adj
dûrî aqil irrasyonel neaqlî

akıllılık n
aqilbendî aqildarî aqilmendî biaqilî jîriktî

akın n
êrîş

akıntılı adj
biavrêjk bicereyan biedab bizûxav herdar meyane

akıt n
mîz میز

akıtmak v
darijandin darêştin herîkandin lîzikandin şûşikandin

akıtmalı adj
enîbeş

akışkan adj
şilemenî

akşam n
êvare

akşam akşam adv
vê êvarê

akşam ezanı n
azana mexribê banga êvarê

akşam karanlığı n
tarîtiya êvarê

akşam pazarı n
bazara êvarê

akşama kalmak v
man êvarê

akşamdan kalmalık n
melûlî mexmûrî sermestî tamarî

akşamleyin adv
çaxê êvarê êvarkî

akşamüstü adv
berêvar

al bayrak n
alaya sor

al takke ver külah n
di ber hev dan

ala n
deqsor

alabalık n
deqsor

alabildiğine adv
bal û pal bêserûbin

alabora n
alabora

alacamenekşe n
binevşa belek

alaka n
eleqe peywendî îrtîbat

alakalı adj
eleqedar

alan adı /a.ˈɫan a.dɯ/ n
domain navper navê pawanê
(bilişim, İnternet) Bir Web sitesinin İnternet'teki adı ve adresi

alaylı adj
tinazker tinazok

alaşım n
alayîş alyaj amêjen halîta

albay n
albay

albümin n
albûmîn

aldanma n
xapîn

aldanış n
xap

aldatma n
terişandin xapandin xirandin

aldatılmak v
hatin terişandin hatin xapandin hatin xirandin

aldehit n
aldehit

aldırma n
guhdan paxavkirin paxkirin tekepekekirin

aldırmak v
dan girtin dan kirin dan stendin

aldırışsız adj
bêpax bêtekepeke guhnedêr

alegori alegoˈɾi n
alegori

alegorik adj
alegorik

alem /a.ˈɫɛm/ n
dawer sembol
sembol, simge

alet n
alav alet

alev lâmbası n
alavavêj

alev makinesi n
agiravêj

aleyhtarlık n
dijberî hemberî nixûndarî

aleyhte olmak v
di hemberiya (yekî) de bûn

alfa ışınları n
tîrêjên alfayê

alfabe dışı n
derî alfabeyê

alfabetik adj
abecedaran alfabetîk

alg [ˈɑlɡ] n
kevz

algılama n
têgihîştin

alkan n
alkan

alkil n
alkîl

alkol n
alkol

alkolik n
alkolik

alkolizm n
alkolîzm

alkollü adj
alkolîk bielkol

alkollü içecek n
vexwirakek alkolîk

almak /al.ˈmak/ v
standin wergirtin
koparmak, yolmak

almaç n
reseptor wergir

almaşık adj
bedelî

alotropi n
alotropî

alt alta adv
di ser dilê hev de li ser hev

alt dudak n
lêva jêrîn

alt etmek v
avêtin erdê bi bin xistin têk birin

alt familya n
jêrmalbat

alt kurul n
encûman komisyon komîte

alt tarafı adv
dawiya ser û binê tiştê mayî

alternatif akım n
rewteka pêlpêlokî tezûya alternatîv tezûya pêldar

altlı üstlü adv
li ser û bin

altmış adj
şêst

altüst /ɑɫ.tyst/ adj
serûbin

altüst etmek v
serûbin kirin

altılık adj
şeşanî

altın n
zêrr zêr

altız adj
şeşwîk

alveol n
sikildanokê hewayê

alyuvar n
xiroka sor

alçak adj
nizm

alçak basınç n
pestoya nizm tazyîka nizm

alçak gönüllü adj
dilnizm mutewazî nefsbiçûk

alçak gönüllülük n
dilnizmî nefsbiçûkî

alçaklaşmak v
nemerd bûn

alçılamak v
kils kirin

alüminyum n
bafûn

alüvyon n
lewe

alıcı bulmak v
kirox dîtin, kiryar dîtin, bikir dîtin, muşterî dîtin

alıcı kılığına girmek v
xwe kirin şûna kiroxan

alık adj
bodek bomik tat

alıklaştırmak v
bomikî kirin tat kirin

alıklık n
bomikî tatî

alıkoymak v
asteng bûn dan sekinandin hilanîn manî bûn mehrûm kirin nehiştin

alımlı adj
bixurûr cazîbedar dilkêş kişînok qure

alın aɫɯn n
enî anî

alın yazısı ɑˈɫɯn jɑzɯˈsɯ n
enînivîs çarenivîs چارەنووس

alınma n
ingirîn pingurîn tîzikîn xeyîdîn

alınmak v
xeyidîn

alıp vermek v
bi (yekî) re dan û stendin têkilîya (wî) bi (yekî) re hebûn

alıp yürümek v
belav bûn

alıç n
guhîj

alışma n
banekîbûn lêrûniştin

alışmış adj
hobûyî

alıştırma n
bedenparêzî îdman

alışveriş n
kirîn û firotin

alışılmış adj
adetî mûtat

alşimi n
sîmya

amatörlük n
amatorî

amaçlamak v
kirin armanc kirin mebest kirin mexsed

amaçlı adj
mebestdar

amaçsız adj
bêarmanc bêmebest bêmexsed bêxaye

amcazade ɑmd͡ʒɑzɑːˈdɛ n
kurap pismam

ameliyat n
niştergerî

amenna interjection
amena

amerikyum n
amerikyûm

amino asit n
asîda amînî

amip n
amîp

amiral n
amîral

amit n
amit

amonyum n
amonyûm

amper n
ampère

amper saat n
amper saet

ampermetre n
ampermetre

ampütasyon n
ampûtasyon

ana baba eline bakmak v
çav li destê dê û bav bûn

ana defter n
deftera bingehî deftera mezin

ana dili aˈna dili n
zimanê dayikî

ana düşünce n
ramana bingehî ramana sereke

ana kucağı n
hembêza dê

ana saat n
saeta sereke

ana sınıfı n
pola destpêkî

ana çizgi n
xêza hîmî xêza sereke

anadan doğma adj
tazî

anaerki n
serekdayik

anafor n
gêrav

anaforcu n
kedxwar

anahtar /a.nah.ˈtaɾ/ n
kilîd

anahtar vermek v
rive kirin

analizci n
analîst raveker şiroveker

analı kızlı köfte n
keçika dê

anamalcı n
kapîtalîst sermayedar

ananas n
ananas اناناس

anaokulu n
zarrokxane

anapara n
kapîtal sermaye

anatomik adj
anatomîk

anayasacı n
makeqanûnparêz

andırmak v
xwe anîn bîra

andıç n
bîrname

anekdot n
çîrokbêjî çîroknivîsî çîrokvanî

anemi n
anemî

aneroit n
aneroît

angaryacı n
suxrekêş suxrevan

angıç n
caxîn ku li kelek û dora firxûn û kaşke yan tê xistin ji bo kişandina ka û sapên zêde

animasyon n
anîmasyon

anlam n
girîngî wate

anlam bilimi n
semantîk watenasî watezanî

anlam daralması n
kêmbûna wateyî

anlam karşıtı n
dijwate

anlama n
fehmkirin fêm kirin sehkirin têgihîştin

anlamak v
tê gihiştin

anlamca adv
bi maneyê bi wateyê

anlamlılık n
manidarî watedarî

anlamsız adj
bêwate

anlatma n
gotin vegotin

anlatmak v
vegotin

anlatı n
rayeka navdêrî

anlatıcı n
vebêj

anlayışlı adj
xweşbîn

anlayışlı adv
berfehm bîrbir bîrewer famdar fehma fehmber

anlayışlılık n
famatî

anlaşma n
eqd itifaq kontrat lihevkirin miqawele mitabeqet

anlaşmak v
guncîn li hev kirin pêk hatin

anlaşmalı adj
peymanbestî

anlaşmazlık n
cedel dubendî erqeşe gengeşe nîqaş şerenîx

anlaşmazlık çıkmak v
dubendî derketin

anlaştırmak v
lêk anîn

anlaşılmak v
aşkere bûn diyar bûn hatin fêmkirin hatin sehkirin hatin têgihîştin kifş bûn

anlıkçılık n
têgihanî

anma n
bîranîn yad

anma töreni n
merasîma bîranînê

anmalık n
yadîgar

anne /an.ˈne/ n
dayik دایک
(aile) Çocuğu olan kadın

annelik n
dayikî dêtî

anonim adj
anonîm bênav

anonim şirket /a.no.ˈnim ʃiɾ.cet/ n
pardariya gelêrî
(ekonomi, hukuk) sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığıyla sorumlu bulunan şirket

ansiklopedi n
zanistname

ant içmek v
sond xwarin

ant verdirmek v
sond dan xwarin

antant kalmak v
peyman danîn

anten n
anten

antijen n
dijepeydaker

antikor /an.ti.ˈcoɾ/ n
dijeten

antilop n
antilop

antitez n
antîtez

antlı adj
sondxwarî

antoloji n
antolojî berhevok

antrepo n
antrepo

antropoloji n
antropolojî

anyon n
anyon

anüs n
zotik kom qûn

anüs yüzgeci n
berikê ber qûnê

anıt n
abîde bîranîn bîrhatin

anıtlaştırmak v
bîrdarî kirin

anıtsal adj
abîdewî bîrdariyî

aort n
aort şahxwînber

apak adj
çîlspî

apak adv
gipîgewr

apandis n
apandîs rûviya zêde

apartman n
apartman

apolet n
apolet

appassionato adv
appassionato

apışlık n
navran

ara [ɑ.ˈɾɑ] n
jêkirin nav

ara bozucu adj
ewan fesad gelac munafiq

ara bulucu n
navber navbeynkar navçîn

ara buluculuk n
navberî navbeynkarî navçînî

ara kapı n
deriyâ navberâ

ara sıra adv
carine

ara vermek v
navber dan

araba /ɑ.ɾɑ.ˈbɑ/ n
otomobîl erebe seyare tirimpêl

aracı /a.ɾa.ˈd͡ʒɯ/ n
navbeynkar

aracılık n
navbeynkarî navbijvanî navincîtî navçînî qasidî

aracılığıyla adv
bi rêya

arada sırada adv
car caran

arada çıkarmak v
li bere çêkirin pê re çâkirin

aralarından kara kedi geçmek v
ji hev çûn neletâ şeytan kete nava wan, nava wan xera bûn

aralık [ɑ.ɾɑ.ˈlɯc] n
çilêya pêşîn
(aylar) yılın 31 gün süren on ikinci ve son ayı, yılın on ikinci ayı

aralık etmek v
li kêlek xistin piçek vekirin

aralıklı adj
firk

aramak v
lê gerrîn

araya girmek v
ketin navê

araç /a.ˈɾat͡ʃ/ n
amûr
kişiler veya cisimler arasında bağlantı sağlayan şey, vasıta

araç gereç n
amûret

araştırma [ɑ.ɾɑʃ.tɯɾ.ˈmɑ] [ɑ.ɾɑʃ.ˈtɯɾ.mɑ] n
lêkolîn
(bilim, sanat) bilim ve sanatla ilgili olarak yapılan yöntemli çalışma

arboretum n
qada ku bi mebestên zanistî dar lê tên gihandin

ardı ardına adv
lidûhev liserhev

ardınca adv
bi dû re di pey de pişt re

arife n
erefe roja beriyê

aritmetik adj
aritmetîkî

aritmetik n
arîtmetîk

aritmik adj
bêpergal nerîtmîk

arka arka adv
berepaş li pey hev paşpê ya li dûv hev şelîpan

arka arkaya adv
li pey hev

arka olmak v
jê re bûn pişt jê re bûn qewet

arka plan adj
paşbingeh

arka çıkmak v
pişt dan

arkadaş /aɾ.ka.ˈdaʃ/ /aɾ.ˈka.daʃ/ n
heval

arkadaş canlısı adj
miriyê hevalê xwe

arkadaşlık /aɾ.ca.daʃ.ˈlɯc/ n
dostî

arkadaşça adv
bi hevalkî hevalane hevalkî hogirkî

arkalı adj
bipişt bipiştvanek

arkasız adj
bêberpal bêpalpişt

arkaç n
hewş

arlanma n
eybkirin fedîkirin şermkirin

arma bilimi n
heraldîk armenasî

armoni n
armonî

armut /aɾ.ˈmut/ n
hirmê hirmî karçîn
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt

armut kabağı n
kundirê stûreq

aromatik adj
bêhnxweş

arpa n
arpa ceh

art arda adv
li dû hev li pey hev peyapey

artezyen n
artezyen

artık adj
bermayî jibermayî

artık değer n
serbar zêdebarî

artık emek n
keda zêde

artık yıl n
sala bermayî

artımlı adj
pêketî zêdekirî

artırım n
danehev tasarûf

artış n
pirbûyîn zêdebûyîn

arya n
arya

arz etmek v
derpêş kirin pêşkêş kirin qedimandin

arzu n
xwestek

arzu duymak v
arezû kirin

arzu etmek v
arezû kirin

arzulama n
arezûkirin

arzulamak v
arezû kirin

arı /a.ˈɾɯ/ adj
paqij
(hijyen) kalıntısız ve katışıksız olan

arı beyi n
axayê mêşan diya mêşan

arı kovanı n
kewar

arı sili adj
têr paqij

arı sütü n
şîrê mêşê

arıklık n
lawazî

arıza yapmak v
erîze kirin

arızalanmak v
arîze kirin gospe kirin teribîn xera bûn

arış n
zirîh

arşivleme n
arşîvkirin

arşınlama n
gazkirin

asabiyet n
bêhntengî damargerî esabîtî firştengî hêrsokî hêrsoyîtî

asal adj
esasî

asal sayı /a.ˈsal sa.jɯ/ n
hejmarên hîmî
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı

asalak bilimi n
parazitolojî

asalet n
esalet

asaleten adv
esaleten

asaletli adj
dêrîn hîlaw torin zadegan

asbest n
amyant

asetatlı adj
biasetat

asetik asit n
asîda asetîk

asfalt n
asfalt

asillik n
torinî

asimetri n
asimetrî

asimilasyon /a.si.mi.las.jɔn/ n
asimilasyon

asker /as.ˈcer/ n
esker serbaz
askerlik görevi veya ödevi

asker kaçağı n
firarê leşkerîyê qaçaxê eskeriyê

aslan n
şêr شێر

aslanlık n
cesaret

aslen adv
bi eslê xwe bi koka xwe bigewherî

aslı çıkmak v
derketin

aslık adj
nezayok

aslında adv
a rastî

asma biti n
filoksera mêşika mêwan

asma kilit n
koc qilf

asma köprü n
pira hilawistî

asma merdiven n
nêrdevana hilawistî

asmak v
daliqandin

astar n
êm

astarlı adj
betankirî bibetan

astrofizik n
astrofizik fizîka asîmanî

astroloji n
astrolojî

astronomik adj
esmannasiyî

astronot n
stêreger

astropikal adj
astropikal

ası n
daleqandin hilawistin

asık adj
bê mehde mehdekirî mirûzkirî mûrkirî

asılmak v
hilawisîn

asım n
daleqîn

asır n
sedsal

at [ˈɑt̪] n
hesp esp
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan

at arabası n
parxêl

at cambazı n
cambazê hespan

at gibi adj
wekî kihêl

at kestanesi n
şambelot

ata et, ite ot vermek v
goşt dan hesp, giya dan kûçik

ataklık n
agirçavî curetkarî derewçînî gevezetî

atalet n
betalî bêkarî ewaretî tembelî tiralî

atamak v
pîşandin tayin kirin

atardamar n
xwînber

ataş n
ataş

ateh getirmek v
xerifîn xurifîn

ateizm n
ateîzm

ateş [ɑ.ˈtɛʃ] n
agir ta ar

ateş etmek v
agir kirin

ateş hattı n
xeta a gir

ateşli adj
agirbar

atkılamak v
avo tê re kirin

atmak v
avêtin

atmosfer basıncı n
pestoya atmosferê

atom n
atom

atom numarası n
hejmara atomî

atom çağı /a.ˈtom t͡ʃa.‿ɯ/ n
serdema atomê

atom çekirdeği n
dendika atomê

atomal adj
atomî

attırmak v
dan avêtin

atçı n
xwedîkerê hespê ji cisnan

atıcı n
derewçîn nîşangir virek

atılgan adj
biker bêtirs çalak çavnetirs

atılım yapmak v
pêngav avêtin

av /ˈɑv/ n
nêçîr
akarsularda, denizde, gölde veya karada evcil olmayan hayvanları vurma veya yakalama işi
bir hayvanın bir başka hayvanı yemek için yakalaması

avanak adj
xişîm

avantaj /a.van.ˈtaʒ/ n
avantaj
fayda, yarar
kazanım
üstünlük
(spor) teniste oyuncunun beraberlikten sonra ilk puanı aldığı durum

avantajlı adj
biavantaj

avantür /a.vɑn.tyɾ/ n
macera

avcı n
nêçîrvan

avcı uçağı n
balafira nêçîrvanan

avlama n
ravkirin seydkirin

avlamak v
nêçîr kirin

avrat n
afret jin kilfet pîrek ئافره‌ت ژن

avukat /a.vu.ˈcat/ n
eboqat
(hukuk, meslekler) hukuk öğrenimi görmüş ve adalet önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş kimse

avuç dolusu n
çengek tijî

avuçlamak v
kirin kefa destê xwe xistin mista xwe

ay /ˈɑj/ n
hîv meh
(hicrî takvim) art arda gelen iki yeni ay arasında geçen 29½ günlük süre

ay evi n
sîwana heyvê

ay yıldız n
heyv û stêrk

ay ışığı n
tavehîv

ayak [ɑ.ˈjɑk] n
pê pî
(anatomi) bacak

ayak parmağı n
pêçî

ayakkabı /a.ˈjac.ca.bɯ/ n
pêlav sol şekal êmenî

ayakkabıcı n
solfiroş

ayakkabılık n
cihê solan pêlavdank soldank tiştên ku bi kêrî çêkirina solan tê mîna kosele û çerm

ayaklık n
pedal pêlik

ayakta adv
li piyan

ayarlamak v
durist kirin eyar kirin rast kirin

ayarlayıcı n
eyarkar

ayartmak v
ji rê derxistin xirandin

ayağa düşmek v
mezin ketine kewarê

ayağa kalkmak v
rabûn ser lingan rabûn ser piyan

aydemir n
cureyek tevşo ye ku devê wî mîna kevanê ye

aygın baygın adj
bêpertav bêqudûm dilikî jihaldeketî westiyayî

aygır deposu n
tewla hespan

aykırı düşmek v
li zidê hev ketin tersî hev ketin

aylaklık etmek v
beredaytî kirin

aylık almak v
meaş girtin

aylık bağlamak v
kirin xwedî meaş

aylıklı adj
mehanedar

ayna ajˈna n
eynik

aynştaynyum n
aynştaynyûm

ayran n
dew

ayrı ayrı /ɑjˈɾɯ ɑjˈɾɯ/ adv
cihê cihê

ayrılış n
qetîn veqetîn

ayrıntı n
detay hûrgilî kîtkîte

ayrıntılı adj
bikitekit

ayrışım n
dêran fîrfiran jevqetan

ayva /aj.ˈva/ n
bih

ayçiçeği yağı ˈɑjt͡ʃit͡ʃɛː‿ˈi jɑː‿ˈɯ n
rûnê gulberojê

ayı balığı n
fok

ayıklanmak v
hatin dêrandin hatin hilçimandin hatin neqandin

ayıklatmak v
dan bijartin

ayıklık n
lihişêxwebûn

ayılık n
devdevetî hirçîtî

ayılık etmek v
hirçîtî kirin

ayırma n
cihêkirin ciyawazkirin cudakirin felqkirin jihevkirin kerîkirin

ayırt etmek v
ji hev cuda kirin ji hev derxistin ji hev veqetandin vawêr kirin

ayırtmak v
dan vawêrkirin

az /ˈaz/ adv
hindik kêm piçek
alışılmış olandan, umulandan veya gerekenden eksik olarak

az çok adv
pir hindik pir û hindik

azadelik n
azadî serbestî

azalma n
hindikbûn

azalmak v
hendik bûn kêm bûn

azat etmek v
azad kirin serbest berdan serbest kirin

azca adv
hindikekî

azdırmak v
dijwar kirin har kirin

azot n
nîtrojen

azotlama n
azotkirin

azınlık n
kêmanî

azıtma n
berizandin bitirkirin daberisandin harkirin

aç [ˈɑt͡ʃ] adj
birçî
(fizyoloji) yemek yemesi gereken
yiyecek bulamayan
gözü doymaz, haris
çok istekli, hevesli

aç ayı oynamaz n
don nekî çirayê çira ronî nade çiraya bêdon naîse

aç açık kalmak v
bêmal û bêhal man

aç açına adv
bi zikê birçî li xurînî

aç doyurmak v
birçî û feqîr têr kirin feqîr têr kirin xizan têr kirin

aç karnına ɑt͡ʃ kɑɾnɯˈnɑ adv
bi zikê birçî ji exrînî ji xurînî
mide boşken, henüz bir şey yiyip içmemişken

açelya n
açelya

açlık n
birç

açma n
vekirin

açmak [ɑt͡ʃ.ˈmɑk] v
vekirin
avunmak veya danışmak üzere söylemek, içini dökmek

açmamak /ˈɑt͡ʃ.ma.mak/ v
vekirin
alanını genişletmemek

açmazlık n
ketûmî tengî

açtırmak /at͡ʃtɯɾˈmac/ v
dan vekirin

açık [ɑ.ˈt͡ʃɯk] adj
vekirî
açılmış, kapalı olmayan

açık ağızlı adj
debeng devjihev devqîç

açık devre n
dewreya vekirî

açık ellilik n
destpastî destvekirîtî

açık gri adj
spiyê girtî

açık hece n
kîteya vekirî

açık kapı politikası n
siyaseta ji bo ku bi serbestî malê xerîb bikeve hundirê welet

açık kredi n
krediya bêgerew

açık sayım n
jimartina bi aşkerayî

açık teşekkür n
bi riya çapemeniyê ji yekî re spas kirin

açık öğretim n
ji dûr ve xwendin perwerdehiya ji dûr ve

açıklamak v
ravekirin

açıklanmak v
rayeka navdêrî

açıklık n
gorrepan

açıktan açığa adv
bi aşkerayî li rastê

açıkça [ɑˈt͡ʃɯkt͡ʃa] adv
biaşkerahî

açılma n
jevbûn jihevbûn

açılmak v
vebûn

açımlanmak v
hatin ravekirin hatin teşrihkirin hatin şerhkirin hatin şîrovekirin

açındırmak v
perisandin

açınsamak v
istikşaf kirin

açığa vurmak v
diyar bûn kifş bûn

açığa çıkarmak v
ji kar avêtin ji kar derxistin

açığa çıkmak v
xuya bûn

ağabey /a.ˈ‿a.bej/ n
birayê mezin kek
(aile, toplum bilimi) büyük erkek kardeş

ağacık n
axayok

ağan n
xuricîn

ağartma n
gewrkirin spîkirin

ağaç /a.ˈ‿at͡ʃ/ n
dar دار
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki

ağaç biti n
spiyê daran

ağaç olmak v
bûn sosret bûn zende

ağaç sansarı n
kûz kûzeyê daran qûz

ağaçlı adj
bidar

ağaççık n
darik darikok darok

ağlama n
girî girîn

ağlamak v
girîn

ağlamaklı adj
giriyokî kelgirî

ağlamalı adj
giriyokî, girînokî, kelegirî, kelogirî

ağlatmak v
giriyandin

ağlatı n
trajedî

ağrılı adj
jandar

ağsı adj
torekî

ağustos n
gilavêj tebax

ağzına gem vurmak v
gem li devê xistin

ağı n
jehr zehir

ağı ağacı n
jale lûrik zeqnepûrt ziqûm

ağıl n
hevşîk hewş

ağır basmak v
zor dan

ağır ceza n
cezayê giran

ağır hidrojen n
doteryûm

ağır küre n
barîsfer

ağır söylemek v
bi şewat gotin

ağır uyku n
xewa giran xewa tamarê

ağırbaşlı adj
giran sergevez waqur

ağırdan adv
bi giranî

ağırkanlılık n
xwîngiranî

ağırlık n
giranî

ağıt n
mersiye zêmar

ağıtsal adj
pê gotin

ağıtçı n
zêmarbêj

ağız /ɑ.ˈ‿ɯz/ n
dev

ağız kavgası n
devjenk

ağız nişanı n
nîşana devkî

ağız satmak v
bi dev xwe mezin kirin

ağız tadı n
dilrihetî dilê rihet rihetî xweşî

ağız tadıyla adv
bi dilekî rihet

ağızda dağılmak v
di dev de helîn

aşama n
qonax

aşama sırası n
hiyerarşî

aşamalı adj
biqedeme piledar

aşan etmek v
serûbin kirin

aşağı görmek v
biçûk dîtin kêm dîtin

aşağı yukarı adv
kêm zêde

aşağılamak v
kêm xistin

aşağılanmak v
kêm hatin xistin

aşerme n
nebranîkirin

aşermek v
nebranî kirin

aşevi /ˈa.ʃe.vi/ n
aşxane loqente

aşikâr /aː.ʃi.ˈkʲaɾ/ adj
aşkira
açık, apaçık, belli, meydanda

aşinalık n
aşînatî nasbûnî nasyarî çavnasî

aşk [ˈaʃc] n
evîn

aşçı n
aşpêj xwarinpêj

aşçılık n
xurekpêjî

aşüfte /a.ʃyf.ˈte/ n
aşifte tole

aşı n
kutan vaksîn

aşı boyası n
soring

aşı olmak v
hatin lûlkirin hatin tamandin

aşı vurmak v
derzî kirin derzî lê xistin parza kirin perpûn kirin

aşık /a.ˈʃɯc/ n
evîndar
(anatomi) aşık kemiği

aşılanma n
havildarbûn sûdmendbûn sûdwarbûn

aşılanmak v
hatin derzîkirin hatin parzakirin hatin perpûnkirin

aşılmak v
jê bihurîn

aşılı adj
derzîkirî parzakirî perpûnkirî

aşıramento n
dizîn

aşırma n
aşkî jêbuhartin jêderbaskirin jêrawirandin

aşırmak v
dizîn hilpastin jê buhartin jê dizîn jê filitandin jê girtin

aşırtmak v
derbaz kirin

aşırı duyarlık n
anafîlaksî

aşırı gitmek v
zêde pê de çûn

aşırı taşırı adv
pir zê de

aşırı uç n
milên tundraw

aşırılmak v
jê hatin buhartin

baba /bɑˈbɑ/ n
bav

baba adam n
mirovê dilrehm

baba hindi n
qelemon

babaanne n
dapîr pîr pîrik

babacanlaşmak v
camêr bûn qelender bûn

babacılık n
paternalîzm

babafingo n
babafingo

babaları tutmak v
agir ji dev barîn

babalı adj
bibav hêrsok xwedî bav

babalık n
bavtî

babalık etmek v
bavîtî jê re kirin bavîtî kirin

babana rahmet n
rehmet li bavê te

babasının hayrına n
ji xêra dê û bavê xwe re

babayani adj
babayanî

babayanilik n
babayanîtî

babaç n
panore

babaçko adj
tevkutayî

baca n
bixêrî pace tifik

baca kulağı n
milê bixêriyê

bacak /ba.ˈd͡ʒac/ n
لاق
(anatomi, primatlar) Vücudun yürümeye yarayan kasıktan tabana kadar olan bölüm
(anatomi, zooloji) Hayvanlarda yürümeye veya atlamaya yarayan organ

bacanaklık n
bacenaxî hevbûkî hevlingî hevçengî hîwerî

bacı n
xwang xwîşk

badanacı n
badenaker şêlker

badehu adv
jê pê ve piştê

badem n
behîv

badem bıyık n
simbêlnivişt

badem yağı n
rûnê behîvan

badem şekeri n
nuqul şekirbehîv

bademcik n
aloq

baget n
kevirê buhadar ê traşkirî şiva kin a zirav

bahar n
bihar

baharatçı n
biharatfiroş

bahis n
behs miçilgê qal

bahse girmek v
ketin miçilgê

bahsetme n
behskirin

bahsi geçmek v
behsa hatin kirin

bahusus adv
bi taybetî

bahçe /bah.ˈt͡ʃe/ n
bexçe

bahçıvan n
baxçevan

bahşiş n
bexşîş

bakalyaro n
cure masiyek

bakan n
wezîr

bakarak adv
li gorî

baki kalmak v
ji ber zêde man mayîde bûn

bakire adj
duşîze xama

bakla n
baqil

bakmak v
ته‌مه‌شاکردن

bakteri n
bakterî

bakı n
berojk beroşk fal fehl

bakımcı n
xwedîker

bakımlı adj
xwedîkirî

bakımsız adj
nexwedîkirî

bakımsızlık n
xwedînekirin

bakır n
sifir

bakış /ba.ˈcɯʃ/ n
nihêrîn
bakmak işi

bakışımsız adj
hevnenêrî nesîmetrîk

bal [ˈbäɫ̪] n
hingiv
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde

bal arısı n
mêşhingiv mêşa hingiv

bal mumu n
şima

balalayka n
balalaîka

balans ayarı n
eyara balansê

balcı n
hingivfiroş

bale n
bale

balina /ba.ˈli.na/ n
balîna hûf

balta n
bivir

balçıklı adj
bireşik

balık /bɑˈɫɯk/ n
masî

balık ağı n
tora masiyan

balık kartalı n
elhoyê masîgir

balıkçı n
masîgir

balıkçılık n
masîgirî masîvanî

bambaşka adj
herî cûda

banda almak v
girtin bantê

banka /ban.ˈca/ /ˈban.ca/ n
bank
(bankacılık) Bankacılık işleminin yapıldığı yer

bankamatik n
bankematîk

banknot n
banknot

banyo n
serşok banyo

bap n
derî ده رگا

bardak n
qedeh

bargir n
esp hesp

barometre n
barometre

barınak n
sitargeh

barınma n
hewîn hêwirîn penihîn sitirîn starbûn vehewîn

barış /ba.ˈɾɯʃ/ n
aştî
birbiriyle iyi geçinme, savaşmama, savaşsızlık hâli

bas ˈbas n
bas

basiret n
avsaxî başbînî besîret bînahî degelî dûrbînî

basit adj
hêsan

basit cümle n
hevoka hêsan

basit kelime n
peyva sade peyva saltgir peyva xwerû

basit kesir n
parjimara basît

basitleştirmek v
besît kirin

baskı n
fişar kotek pesto sengî stem tade

baskı yapmak v
çap kirin

bastık n
bastêq

bası baˈsɯ n
çap

basınç n
pesto

batakçı adj
destbelav deynnexweş heqnexweş

batmak v
noq bûn tine bûn

batı /ba.ˈtɯ/ n
rojava
(yönler) yeryüzündeki başlıca dört yönden güneşin battığı yön, günindi, garp, mağrip

batıcılık n
rojavahezî rojavaparêzî

bavul n
bawil

bayatlık n
kitûtî mijûtî

bayağı alakarga n
bûrek

bayağı atmaca n
başok

bayağı kesir n
şikestika nerast

bayağı puhu n
kundê bor

bayağı çakır kuşu n
terlan şahbaz

bayağı şahin n
şahîn

bayağı şakrak kuşu n
bersork

bayağılık n
firûmayetî pespayetî

baykuş bajˈkuʃ n
kund bum

bayrak n
ala
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem

bayındırlık n
avadanî avahî avanî

bayır kuşu n
çivîka şeytanok

bayır yukarı adv
derbejor

bayırlaşmak v
hevraz bûn

bağ bahçe n
î

bağ böceği n
kêzikên mêwan

bağ doku n
bestereşane şaneya bester

bağdaşmak v
lê hatin

bağdaştırma n
lêkanîn pevanîn

bağdaştırmak v
li hev anîn li êk anîn

bağdaştırıcı n
sulhker xêrdoş

bağlama /ba‿.la.ˈma/ /ba‿.ˈla.ma/ n
baxlema biziq saz
(fonetik) bağlamak işi

bağlanmak v
hatin bestandin hatin dabestandin hatin girêdan hatin hilbestandin hatin lehiqandin hatin terxankirin

bağlantı kurmak v
pêwendî danîn

bağlaç n
gihanek girêdek

bağlaçlı adj
bigihînek

bağlı olmak v
pê ve bûn pê ve girêdayî bûn

bağlılaşım n
korelasyon

bağlılık n
dilsozî girêdanî korelasyon sadiqî sedeqat

bağrışmak v
bi hev re dan qîran bi hev re kirin qîrîn bi hev re qîrîn

bağıl adj
dîmane îzafî

bağıl değer n
nirxa dîmaneyî

bağıllık n
dîmaneyîtî îzafiyet

bağımlı adj
bende bendewar

bağımsızlık n
serbixwetî

bağır yeleği n
bersing

bağırsak n
rûvî

bağırıp çağırmak v
pê de kirin qarewar pê de kirin qîjewîj pê de kirin qîrewîr

bağırış çağırış adv
behrewer hêwirze qajewaj qarewar qîjemîj qîjewîj

bağışlatmak v
dan bexşandin dan efûkirin

bağışıklık [bɑ.‿ɯ.ʃɯc.ˈlɯc] n
bergirî bexşandîbûn
muafiyet

bağışıklık sistemi [bɑ.ɣɯ.ʃɯk.ˈɫɯk sɪs.tɛ.mɪ] n
koendama bergiriyê

baş [ˈbɑʃ] n
ser
başlangıç

baş ağrısı n
serêş

baş dönmesi n
dewx hiş çûn
gözün kararmasıyla düşecek gibi olma durumu, kişinin uzaydaki konumunu algılayamaması ve dengesini kaybetmesi

baş örtüsü n
dolbend

başak n
simbil

başarısızlık n
biserneketin neserketinî

başbakan n
serokwezîr

başdanışman n
serekşêwirdar serekşêwirmend

başgardiyan /ˈbaʃ.ɡaɾ.di.jan/ n
sergard

başka /baʃ.ˈca/ adj
din
bilinenden ayrı, değişik, farklı
nitelik yönünden alışılmışın dışında bir üstünlüğü olan

başka biri pronoun
yekî din

başkası pronoun
ya din ya dîtir yekî din yê din yê dîtir

başkent n
serbajar

başköşe n
kuncê odeyê quncê odeyê

başlama n
destpêkirin

başlamak v
dest pê kirin

başlanma n
destpêbûn lidarketin

başlatmak v
dan destpêkirin li dar xistin

başlayıcı adj
destpêker

başlı başına adv
bi serê xwe

başlıca adj
bingehîn

başlık parası n
qelen

başlıklı adj
biserpûş

başmaklık n
xwişk û keça padîşah

başpiskopos ˈbaʃpiskopos n
sermetran

başrahip n
serekrahib

başsağlığı /ˈbaʃ.saː.lɯ.ɯ/ n
sersaxî

başsızlık n
anarşî bêserekî bêserî bêserîtî

baştan başa adv
seranser

baştanımazlık n
anarşîzm

başvurmak v
qasidandin

başçı /baʃ.ˈt͡ʃɯ/ n
kese ku sere pez difiroşe serkar

başörtülü adj
biçîtik

başörtüsü n
şerpa

başı açık adj
serkol serpas serqot sertazî servekirî serxwas

başı çekmek v
serkêşî kirin serî kişandin

başıboş bırakmak v
beredayî kirin

başıboşluk n
beredayîtî terkeserî zolikî

başına dert açmak v
ji xwe re kirin derd serê xwe pê êşandin

başından almak v
aqilê xwe derxe

becayiş n
becayîş

beceri n
huner tepiş

beceriklilik n
hunerwertî

beceriksiz adj
bêkêr

becermek v
ji dest hatin

beden n
beden ten

bedevi /be.de.ˈviː/ n
bedewî

bedii n
estetîk

behimi adj
ajelkî heywankî

beklenmek v
hatin pandin

bekri bɛcˈɾiː adj
araqxur eyaş

bel n
mer

belgelemek v
pelikandin

belgi n
nîşan

belgilemek v
nîşan dan

belgili adj
binîşan nîşandar

belgisiz adj
nebinavkirî nediyar nediyarkirî nekifşkirî

belgit n
sened

belirginleştirme n
diyarkirin xuyakirin

belirlenmek [bɛ.lɪɾ.lɛn.ˈmɛk] v
hatin diyarkirin

belirli geçmiş zaman [bɛlɪɾˈlɪ ɡɛt͡ʃˈmiʃ zɑmɑn] n
raboriya sade

belirme n
aşîkarbûn belitîn diyarbûn eyanbûn xuyabûn xuyanîbûn

belirmek v
xuya bûn

belirteç beliɾˈtet͡ʃ n
hoker

belirtili nesne n
biresera binavkirî serveya binavkirî

belirtme durumu n
rewşa diyarker

belirtmek v
aşkera kirin

belit n
aksiyom

belkili adj
belim belkî muhtemel

bellek yitimi n
hiş avêtin ji hiş ketin

bellem n
zên

belli etmek v
daxuya kirin diyar kirin

bellik n
marka nîşan

ben [ˈbɛn] pronoun
ez min
(kişi adılı): teklik birinci kişiyi gösteren söz

bencil olmak v
ji xwe re bûn

benekli köpek balığı n
cureyek semasiyê belek

benimsenmek v
hatin pejirandin hatin qebûlkirin

beniz n
devrî rû

benzeri pronoun
fena nola

benzersiz adj
unîk

benzeşmek v
dirûv bi hev ketin

benzin benzin n
benzîn gazolîn

benzinci n
benzîngeh

beraber adv
bi hev re

berceste adj
bijare bijartî

berduş n
berdoş

berelemek v
qusandin qusqusandin

bereli adj
pelaştî

berilyum n
berîlyûm

berzah n
berzax

besin n
xurek xoreme xwarin

besinsizlik n
bêadanî

beslenme n
xwedîbûn xweyîbûn

besteci n
awazdaner bestekar

betimleme n
şayesandin

beton n
beton

beyan n
beyan

beyaz beˈjaz adj
spî

beyaz ay papatyası n
giyakêçk

beyaz ırk n
nîjada spî

beygir n
hesp esp

beyin /be.ˈjin/ n
mejî demax
(anatomi) Kafatasının üst bölümünde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre şeklinde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve şuur merkezlerinin bulunduğu organ

beyin göçü bɛˈjin ɟœˈt͡ʃy n
koça hişmendan

beyin zarları n
perdeyên mejî

beyincik n
mejîk mejîkok

beyyine n
pêkhatin subût

bezdirmek v
bêzar kirin

bezelye n
polik

bezginlik n
bêzarî dilsarî pelosî zivêrî

beğendirmek v
dan ecibandin

beğenmek v
begem kirin ecibandin

beş /ˈbeʃ/ adj
pênc
(sayıları) dörtten sonra altıden önce gelen sayma sayısı

beşinci adj
pêncem

biber n
bîber

bidar adj
bîdar

bilahare bilaːhaˈre adv
dûv re paşê pişt re

bilardo n
bilyar

bilardo sopası n
kimê

bildik adj
nas

bildik çıkmak v
nasê hev derketin

bildirme n
beyan daxuyan

bildirme cümlesi n
hevoka pêşkerî

bildirmek v
herhangi bir konuda bilgi vermek

bildiğini okumak v
benîşte xwe lê danenîn

bilek n
zend bazik

bileği taşı n
hesan hêsan

bileşen n
pêkhate

bileşik /bi.ɫe.ˈʃic/ n
yekgirtî
(kimya) kimyasal bileşik

bileşim n
terkîb

bileşmek v
pêk anîn pêk hênan

bileştirici n
pêkhêner

bileştirmek v
dan pêkanîn

bilfiil adv
bi rastî bi temamî

bilgece adv
hakimane xiredî zanakî

bilgi /biɫ.ˈɡi/ n
agahî zanîn
(bilim) bilim

bilgi almak v
saloxî hilanîn

bilgi edinmek v
agahî jê hilanîn saloxî bi dest xistin

bilgi işlem n
ragehînzanî

bilgi kuramı n
epîstemolojî

bilgisayar [biɫ.ɟi.sɑ.ˈjɑɾ] n
xêvjimêr kombers kompûter
(eğitim) bilgisayar dersi

bilgisayar uygulaması n
sepana kombersê

bilim /bi.ˈɫim/ n
zanist
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi

bilim adamı n
zanyar

bilimcilik n
zanyarî

bilimsel adj
zanistî

bilinemezci adj
agnostîk nezanîparêz

bilinen adj
aşîkar diyar melûm

bilinen geçmiş zaman [bɪlɪˈnɛn ɡɛt͡ʃˈmiʃ zɑmɑn] n
raboriya sade

bilinmeyen adj
kesnezanî meçhûl nenasbar

bilirkişi n
pispor şareza

bilişim n
enformatîk

billurlaşma n
î

bilme n
zanebûn zanîn

bilmek /bilˈmec/ v
zanîn

binek atı n
berzîn

binilmek v
siwar bûn

bininci adj
hezarem

binlerce adj
bi hezaran

binme n
lêniştin lêsiwarbûn lêzêdebûn siwarbûn siyarbûn

binmek v
siwar bûn

binyıl n
hezare hezarsal

bir /ˈbiɾ/ adj
yek êk
(rakamlar, sayılar) sayıların ilki

bir an adv
bêhnek bîskek qasek weşek

bir arada adv
pevre

bir bu eksikti n
ev li me kêm bû

bir kere n
a rastî carek

bir parça adj
piçek çîçikek

bir süre adv
demek

bir türlü adv
nabe

bir âlem adj
tiştekî xerib

bir örnek adj
yeknesak hemnimûne

bir şey /biɾ‿ˈʃɛj/ pronoun
tiştek

bira n
bîra بیره‌

birahane n
bîraxane

birbirine girmek v
bi hev girtin

birci adj
monîst tekparêz

birdenbire adv
pêre

birebir adj
cirecir

birey oluş n
ontogenez

bireycilik n
îndîvîdualîzm

bireyselleştirme n
ferdiyîkirin takekesiyîkirin

bireyselleştirmek v
ferdiyî kirin takekesiyî kirin

bireysellik n
ferdîtî

biricik adj
tek yekta

birikmek v
pingirîn

birim /bi.ˈɾim/ /ˈbi.ɾim/ n
yeke yekjimar
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler

birinci /bi.ɾin.ˈd͡ʒi/ adj
yekem
(sıral sayılar) bir sayısının sıra sıfatı

birleşik fiil n
lêkera hevedudanî

birleşme n
tevlihevbûn

birleşmek v
hevgihiştin yekbûn

birçok adj
bêqeder

bisiklet n
rayeka navdêrî duçerxe

bit /ˈbit/ n
spih
(böcekler, parazitler) (Pediculus) yarım kanatlılar alt takımına giren, insan ve memeli hayvanların vücudunda asalak olarak yaşayan böcek, kehle

bitap adj
betilî bêhal bêhêz bêtav bêtehb reht

bitirmek v
qedandin xilas kirin

bitki n
riwek nebat

bitki bilimi n
riweknasî botanîk giyanasî

bitki örtüsü n
flora rûberka riwekî

bitmek /bit.ˈmek/ v
kuta bûn qediyan saxbûn tewabûn

biyografi n
biyografî jînenîgarî

biyokimya n
biyokîmya

biyoloji /bi.jo.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
biyolojî
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı

biyoteknoloji n
biyoteknolojî teknolojiya zîndeyî

biz pronoun
em me

biçim almak v
teşe girtin şekil girtin

biçimlemek v
kirin teşeyê teşe dan şekil dan

biçimlendirme n
fesaldan teşedan şekildan şêwandin

biçimlendirmek v
fesal dan teşe dan şekil dan şêwandin şêwedan

biçimli adj
biteşe

biçki yurdu n
dibistana kincbirînê

biçme n
birîn prîzma

biçmek v
birîn dirûn çinîn

blastula n
blastûla

bobin n
bobîn masûle

boca etmek v
rêtin vala kirin

bodrum n
bodrûm

bodrum katı /bod.ˈɾum ka.tɯ/ n
qata zemînê

bok n
gû

bok yemek v
gû xwarin

bol adj
mişe

bol bol adv
zêde zêde

bolca adj
bi zêdeyî

bollanmak v
boş bûn gumreh bûn mişe bûn

bolluk n
adanî berdarî bereket berhemdarî boşahî deramet

bombus n
bivbivink

bor n
boron

borç n
deyn

botanik bahçesi n
bexçeyê riwekan

boy bos n
bejn û bal

boyacı n
boyaxker

boyanmak v
hatin boyaxkirin

boyatmak v
dan boyaxkirin

boydan boya adv
seranser

boydaş adj
hemsal

boydaş n
hembejn hemtel

boykot n
boykot

boylu poslu adj
bibejn û bal

boynuz n
şax

boyun n
gerden

boyut n
rehend

bozukluk n
siftotî terabebûn xerabebûn

bozulmak v
xirab bûn

boğa /boˈɰɑ/ n
tor

boğaz n
geru

boğulmak v
fetisîn xeniqîn

boğumlu adj
bimonik bimovik

boş /boʃ/ adj
vala

boş durmak v
betal sekinîn

boş söz n
gotina bereday gotina tewş

boşaltmak v
vala kirin

boşaltılmak v
hatin talkirin hatin valakirin

boşluk n
valahî

boşta gezmek v
betal wetal gerîn

boşta kalmak v
betal man vala mayîn

bromhidrik adj
bromhîdrik

bronş n
liqê borrîhewa

brülör n
brulor

bu /ˈbu/ pronoun
ئه‌م
(işaret adılı): en yakında bulunan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz

bu arada adv
wekî din jî û pa

bu cümleden adv
ji nav van

budaklı adj
bibistî biçiqlik

budun bilimi n
etnolojî nîjadnasî

bugün bugyn adv
îro

bugünkü adj
îronî îroyîn

buhar n
bixar

buhran n
buhran krîz

buji n
bûjî

bulanık adv
gerek girik

bulaşık makinesi n
amanşok

bulgu n
nûve peyd

bulmak v
dîtin peyda kirin

bulucu n
dahêner daner

bulundurmak v
dan dabînkirin dan peydekirin

bulunma n
bîterbûn dabînbûn lêbûn peydenebûn raybûn

bulunmak v
peyda bûn

bulut /bu.ˈlut/ n
ewr mişale
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle

bulutlanmak v
ewrîbûn

bulutlu /bu.lut.ˈlu/ adj
ewravî
(meteoroloji) bulutlarla kaplanmış, bulutlanmış

buluğ n
gêranî

bunak adj
xurifî

bunama n
kulibîn xerifîn xurifîn

bunamak v
xurrifîn

bundan adv
jê ve pê de

bundan böyle adv
ji niha û pê ve ji nika û pê de jê û paşî

bunlu adj
azerdedil dilteng tengav

bununla beraber adv
digel vê yekê lêbelê

burada /burˈdɑ/ [burɑˈdɑ] adv
vir

burhan n
belge birhan delîl palpişt

burjuvazi n
bajarî burjuvazî

burun [buˈrun] n
poz difin

burun deliği n
کونه‌لووت

buyruk n
ferman

buz n
qeşa

buz dağı /ˈbuz da.‿ɯ/ n
aysberg çiyayê qeşayê
(oşinografi) Buzul gölleri, denizler ya da okyanuslarda yüzer hâlde olan büyük buz parçası

buzdolabı n
sarinc

buzkıran n
qeşaşkên

buzul bilimi n
glasyolojî

buğday /bu‿.ˈdaj/ n
genim
(buğdaygiller, tahıllar) buğdaygillerin, ekmek yapımında taneleri öğütülüp kullanılan örnek bitki

böbrek n
gurçik

böbürlenme n
nepixîn qurebûn

böcek n
kêz

bölen n
dabeşker parveker

bölme işareti n
parvek

bölük n
rayeka navdêrî

bölük bölük adv
beş bi beş qism bi qism

bölüm /bø.ˈɫym/ n
beş
(aritmetik) bölme işlemi sonunda elde edilen sayı
(biyoloji) canlıların bölümlenmesinde filumların bir araya gelmesiyle oluşan birlik

bölümleme n
tasnif

bölümlendirmek v
dan sinifandin dan tesnîfkirin

bölümlenmek v
hatin dabeşandin hatin sinifandin hatin tasnîfkirin

bölüngü n
fraksiyon

bölünme n
dabeşbûn

bölünmez adj
dabeşnebûn nedabeşbar parvenebûn parçenebûn

bölünmezlik n
nedabeşbarî parvenebûnî parçenebûnî

bölüntü n
fraksiyon kerî parî

bölüşmek v
beş kirin

bölüşüm n
lihevdabeşî lihevparkirin lihevparîkirin

bönleşmek v
bûdela bûn moleqî bûn xirexavî bûn

börkenek n
şîlav

börttürmek v
dan kelezûrîkirin

börtü böcek n
mêşûmor

börtük adj
kelezûrî

börtülmek v
hatin kelezûrîkirin hatin nîvexavîkirin

böylece adv
bi vî awayî bi vî şêweyî

böylecene adv
bi vî awayî bi vî şêweyî

böğürtlen n
tûreşk dirik dirîreşk

bücürlük n
kinî kurtî

bükme n
badan

bükünlü adj
tewangbar

bülbül /bylˈbyl/ n
bilbil

bütçe n
budçe terazûn

bütünlenmek v
hatin temamkirin

bütünleşik adj
tewawkirî

büyü bozulmak v
sêr betal bûn

büyücek adj
gelek

büyük /by.ˈjyc/ adj
mezin
boyutları, benzerlerinden daha fazla olan (müşahhas cisim), küçük karşıtı

büyük abdest n
pîsîn

büyük anne n
dapîr

büyük baştankara n
fîsqegula mezin

büyükbaba n
bapîr باپيَر،

büyüklük n
mezinahî

büyüklük göstermek v
mezinatiya xwe dan nîşan dan

büyültme n
mezinkirin

büyüme n
girbûn

büzmek v
qermiçandin

büzüktaş n
qafadar

büzülmek v
kişiyan hev, qermiçîn

büzülüp oturmak v
xwe quncifandin ser hev

bıcı bıcı n
şo şo

bıcıl n
kapok leystika bi kabokan

bıkkınlık n
acizbûnî bêzarî kasûlîtî tirixînî

bıldırcın n
qitbarûd

bırakma n
devjêberdan devjêqerîn hiştin hêlan hêliştin terkandin

bırakmak v
berdan

bıyıklı doğan n
laçin

bıçak n
kêr

caddeyi tutmak v
pêşî li rê girtin rê girtin

cadı d͡ʒɑˈdɯ n
cadû

cadılaşma n
cadûyokîbûn cazûyokîbûn pîresêrbûn pîresêrîbûn sêrebendîbûn

cadılaşmak v
bûn pîresêr cadûyokî bûn cazûyokî bûn pîresêrî bûn sêrebendî bûn

cahil /d͡ʒaː.ˈhiɫ/ adj
nezan
öğrenim görmemiş, okumamış

caka n
fiyaqe qapan qubedetî

caka satmak v
fiyaqe kirin qapanî kirin qubedetî kirin

cakacı n
qubede

cakacılık n
fiyaqehezî qapanhezî qubedetî

cam /ˈd͡ʒam/ n
cam
(bina malzemeleri) soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, şeffaf ve kırılgan malzeme

cambaz n
akrobat cambaz

can acısı n
êşa can

can alıcı n
girîngtir herî girîng

can damarı n
nuxteya girîngtir

can evi n
kevçika dil serdil serdilk

can feda interjection
mal jê re bi qurban be

can pazarı n
man û neman e, ji hewla ruhê xwe

can sıkıntısı n
aciziya can acizî buhran

can tahtası n
depa sinɡ

cana yakın adj
agirxweş givar şîrîn

canan n
canan

canavar düdüğü n
cureyek fîk e ku pê sînyala xetereyê tê dayîn

canavarlaşmak v
bûn cinawir

canavarlık n
cinawirî peranîtî

cankurtaran n
ambulans canfelat canxelas

cankurtaran simidi n
canxelas der

canla başla adv
bi dil û can bi kêf

canlandırılmak v
hatin sêwirandin

canlı /d͡ʒan.ˈlɯ/ adj
yekser
canı olan, yaşayan
(İnternet, radyo, televizyon) naklen (yayın)

canlı /d͡ʒan.ˈlɯ/ adv
zindî
dinamik, hareketli, hayat dolu bir şekilde

canlı yayın /d͡ʒan.ˈlɯ ja.jɯn/ n
weşana yekser
(İnternet, radyo, televizyon) etkinlik, gösteri, olay, toplantı v.s.'nin gerçekleştiği anda radyo ve televizyondan aktarılması

canlıcılık n
anîmîzm

cansiparane adv
bi fedekarî cansiperane fedakarane

cansız düşmek v
ji canê xwe de ketin ji ruhê xwe de ketin

cansızlaşmak v
bêcan bûn bêgan bûn bêruh bûn

cansızlık n
bêcanî bêganî bêgiyanî bêruhî neşênî sekanî

car etmek v
dan halanan hawar daxistin îlan kirin

cariye n
cariye cêrî

cariyelik n
cariyetî cêrîtî

cazibeli adj
cazîb cazîbedar dilkêş dilniwaz rakêşar

cebirsel /d͡ʒe.biɾ.ˈseɫ/ adj
cebîrî
(matematik) cebirle ilgili

cebrî adj
cebirî

cefa n
stem tade tehde zilm

cefalı adj
cefakar cefakêş ezadar ezakêş

ceht n
cehd hewl

celp n
celp

cenk n
şer

cep n
cêb

cesaret [d͡ʒɛ.sɑː.ˈɾɛt] n
mêranî
cüret

ceset n
cenaze kelex

cet n
bapîr kal

cevap d͡ʒeˈvap n
bersiv

cevaplandırılmak v
hat bersivandin

ceza /d͡ʒe.ˈzaː/ n
ceza
(hukuk) suç işleyen bir kişinin mallarına, şerefine, hürriyetine, hayatına karşı kanunların öngördüğü müeyyide

ceza hukuku /d͡ʒe.ˈza hu.cuː.cu/ n
hiqûqa sizayan qanûna tawanî

cezve d͡ʒɛzˈvɛ n
cezo cezwe cezûk

cibinlik n
kule

cihat d͡ʒiˈhat n
cîhad

cihet n
hêl

cilalama n
cîlakirin seqilandin sîqalkirin

cilalamak v
cîla kirin

ciltlenmek v
hatin bergkirin

cins cins adj
çeşîd çeşîd

cinsel adj
cinsî filûs zayendî

cinsel yönelim n
berpêbûniya zayendî

cinsiyet n
zayend

cisimcik /d͡ʒi.ˈsim/ n
cîsimok

cisimlenme n
cîsimbûn

civan adj
bedew ciwan

coplanmak v
hatin copkirin

coğalmak v
pir bûn zêde bûn

coğrafi adj
erdnîgarî coğrafî

coğrafya n
cografya erdnasî erdnîgar

coşku n
coş coş û peroş heyecan peroş

coşkulu adj
coşdar

coşkun adj
coşbûyî coşdar dilcoş

coşma n
coşan xuroş

coşturmak v
coş kirin coşandin

cuma /d͡ʒu.ˈma:/ n
eynî جمعه‌
(haftanın günleri) haftanın perşembeden sonra ve cumartesiden önce gelen beşinci günü

cumartesi /d͡ʒu.ˈmaɾ.te.si/ n
paşînî
(haftanın günleri) Haftanın cumadan sonra ve pazardan önce gelen altıncı günü.

cumhurbaşkanı /d͡ʒum.huɾ.bɑʃ.kɑ.nɯ/ n
serokkomar

cumhuriyet [d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.ˈjɛt] n
komar

curcuna n
kafirkeratî

cömertleşmek v
comerd bûn

cübbe n
cibe

cüce adj
bejnkurt

cüda adj
cihê cuda

cümle /d͡ʒym.ˈɫe/ /ˈd͡ʒym.ɫe/ n
hevok
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi

cümle /d͡ʒym.ˈɫe/ /ˈd͡ʒym.ɫe/ pronoun
giş hemû
(belgisiz adıl): herkes

cümle âlem pronoun
hemû kes komên xelkê

cümlesi /ˈd͡ʒym.ɫe.ˈsi/ pronoun
gişt hemû tevde

cıdağı n
navmil

cıva n
zîbeq cîwa

cıvık adj
cilq lîtik vîrçiq çelepe

cıvıl cıvıl adj
şên

dadanmak v
tamijîn

dadaş n
bira

dadı n
dadik

daha /da.ˈha/ adv
-tir hîn
sıfatların önüne gelerek karşılaştırma ilgisi kurar
hîn
şimdiye kadar, henüz

dahil olmak v
beşdar bûn ketin navê parmend bûn tevlî bûn tevî bûn

dakika n
deqîqe

dal adj
çiqil

dal n
liq çeq

dalak n
sipil

dalavereci n
berjewendîperest

dalga /dal.ˈɡa/ n
pêl
(argo) dalgınlık

dalga boyu n
dirêjiya pêlê

dalgakıran n
pêlşikên

dalgalı adj
bipêl pêldar

dalgasız adj
bêpêl bêşepêl

dama çıkmak v
hilê

damak n
esmanê dev rayeka navdêrî

damar n
lûleya xwînê

damat n
zava

damla /dam.ˈla/ /ˈdam.la/ n
çir çip

damla damla adv
piço-piço

dans sanatçısı n
reqasa

dansöz n
dansoz reqase çengî

danış n
mişawre

danışma n
agahdarî mişêwr rawêj şêwirdarî şêwirîn şêwr

dar kafalı adj
tênegihîştî

dara n
dara

dara gelmek v
ketin eceleyê

daralmak v
dijwar bûn teng bûn tengalekî bûn zor bûn

darağacı n
dara darazê sêpê

davet etmek v
bang kirin bûn sedem dawet kirin gazî kirin vexwendin

davranma n
tevdan tevgerîn

davranmak v
bizav kirin lê xebitîn radan rahiştin tev dan tev gerîn

dayak n
kotek kutan kute lêdan lêxistin

dayak arsızı adj
qûna bêaran benîştên daran

dayanak noktası n
xala ragirtinê

dayandırmak v
hilpesartin spartin

dayanma n
hedirîn

dayı n
xal

dayı kızı n
dotxal keçxal qîzxal

dağ /ˈda‿/ n
çiya çîya
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü

dağ adamı n
hovê çiya

dağ aslanı n
kûgar pûma

dağ ayısı n
hirçê bişewêl hirçê devgeliyan hirçê hov hirçê çiya

dağ bisikleti n
rayeka navdêrî

dağ kavağı n
kebûde pelg

dağ keçisi n
şemkur

dağ taş n
kevir û kuçik

dağcı n
çiyakêş

dağdan inme n
tu dibêjî qey ji çiya de hatiye

dağılmak v
belavbûn feşkilîn

debriyaj n
debriyaj

dede n
bapîr باپيَر،

dedektör n
dedektor

dedikodu n
kurtepist lêdanî paşgotinî xeyb

defne dɛfˈnɛ n
gulbend hêrviz

dehşete düşürmek v
dehişandin sawandin toqandin

dekoratif adj
dekoratîf

deli bal n
hingivê tehl

deli dolu adj
dînemêr

delice adv
dînikî

delik n
kun qul

deme n
meal

demek v
gotin

demin adv
gavekî din hêna, hêja qasek berê

demir /deˈmiɾ/ n
hesin asin

demir yolcu n
erkedarê rêhesiniyê

demirci n
rayeka navdêrî

demirî n
boz

demokrasi n
demokrasî

denetimsiz adj
kontrol nekirî nepişkinandî venenihartî

denetleme n
kontrolkirin pişkinandin venihartin venihêrtin

denetlemek v
teftiş kirin

deney n
ezmûn

deneycilik n
ampîrîzm ezmûngerî taqîkerî telesîkarî

deneyimsiz adj
bêezmûn

dengeleme n
hevkêşeyîkirin takêşîkirin

dengelenmek v
hatin terazandin

deniz /de.ˈniz/ n
derya
(okyanus bilimi) bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su kütlesi, , bahir, derya

deniz alabalığı n
deqsora deryayî

deniz hıyarı n
xiyarê deryayê

deniz kurdu n
gurê deryayê

deniz kuvvetleri n
hêzên deryayî

denizanası n
bûka deryayê

denizcilik n
deryagerî

denizkestanesi n
jijiya deryayî

deodorant n
deodorant

departman n
beş departman liq qisim şax

depo etmek v
depo kirin embar kirin

depolama n
depokirin

depolamak v
depo kirin embar kirin hîser kirin

depolanmak v
hatin depokirin hatin embarkirin

deprem /dep.ˈɾem/ n
erdhej

deprem bilimi n
hejeknasî sîsmoloji

deprem kuşağı n
herêmên erdhej ê

dereceli adj
biderece bipile birade derecedar piledar

dergi n
kovar

dergicilik n
kovargerî

dergâh n
dergah tekya

deri deˈɾi n
çerm

derin /deˈɾin/ adj
kûr

derinlik n
kûrayî

derman /deɾ.ˈman/ n
derman
(farmakoloji) ilaç

derme n
berhevkirin koma tiştên ji eynî celebî quraftin

dermeyan n
li rastê

dernek n
dawet û dîlan kêf û şahî

dernekçi n
komeleparêz komelevanî

derpiş etmek v
derpêş kirin

ders /ˈdæɾs/ n
ders
ders bilgisi aktarımı için ayrılan süre

ders almak v
jê ders stendin zende girtin

dershane n
dersxane fêrxane

desimetre n
desîmetre

desise n
desîse

destan [dɛsˈtɑn] n
dastan

destan yaratmak v
qehremaniyeke bêhempa kirin qehremaniyeke mezin kirin

destek n
alîkarî destek

destek olmak v
bûn alîkar bûn destek bûn piştevan

desteleyici n
desteker destikker gurzker

detaylı adj
bikitekit

devam n
dewam

devam etmek v
dewam kirin

deve /de.ˈve/ n
hêştir

deve kuşu n
hêştirme

devir n
dewr çax

devlet /dev.ˈɫet/ n
dewlet
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık

devlet başkanı n
serokdewlet

devlet kuşu n
teyrikê dewletê

devriklik n
wergerrandîbûn

devşirmek v
ber hev kirin hew kirin hew kirin hilçinîn inandin nûrandin qat kirin

deyim n
biwêj

deyyus dɛjˈjus n
deyûs

dezavantaj n
paşwendî ziyan

değdirmek v
lê xistin pê kirin xingavtin

değer deˈ‿eɾ n
nirx

değer biçmek v
buha pê dan

değer olmak v
raya

değer yargısı n
nirxdarazî

değerlendirme n
hilsegandin hêjandin nirxan nirxandin

değersiz adj
bênirxî bêqîmet bêrûmet kêmqîmet negiranbuha nehêja

değil /de.ˈ‿iɫ/ /ˈde.‿iɫ/ adposition
نا
cümlede bâzı unsurları olumsuzlamak amacıyla kullanılan edat

değirmen taşı n
beraş

değiş tokuş n
alegor dan û stendin mubadele pevguherîn

değişik adj
cihê ciyawaz cuda ferq têvel

değiştirilmek v
hatin guhartin

değmek /de‿ˈmec/ v
hêjan lêketin

dijital adj
dijîtal

dik adj
sahne

dikkat etmek v
bala xwe dan

dikkatsiz /dik.kätʲ.siz/ adj
bêbal bêdehn bêdîqet nehiştî

diksiyon n
dîksiyon qisebêjî rastaxaftin

diktatörlük n
dîktatorî

dil /ˈdiɫ/ n
ziman berzax zar zeban
(Adana ağzı) anahtar
berzax
(coğrafya) kıstak
ziman zar
(dil bilimi) çağa, gruba, yazara mahsus kelime hazinesi ve cümle bilgisi

dil balığı n
masîmûsa

dil bilgisel adj
rêzimanî

dil bilgisi n
rêziman gramer

dil bilimi n
zimannasî

dile getirmek v
anîn ziman

dilekçe n
daxwazname

dileme n
arzûkirin daxwazkirin

din /ˈdin/ n
dîn ol
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum

din adamı n
alimê dînî mirovê olê

dinamik adj
dînamîk

dinamit n
dînamît

dinginleşmek v
tebitî bûn

dinlemek v
guhdarî kirin

dinmek v
hedinîn tebitîn

dinsel adj
dînî olî

direkçi n
dîrekvan

direnç n
tirûş

diriksel adj
candarî saxî

diril adj
candarî saxî

diril n
diril

dirilik n
saxbûnî zindîtî

dirilme n
vejîn

dirilmek v
vejîn

diriltme n
vejandin vejiyandin

dirsek n
aren

disiplin n
dîsiplîn zeptûrept çistî

disk n
dîsk sêlik

disk atma n
avêtina dîskê

diyabet /di.ja.ˈbet/ n
diyabet nexweşiya şekirê

diyafram n
navpençik

diyagnoz n
teşxîs, kesandin, nasîn, îdentîfiyekirin

diyalektik n
diyalektîk

diye [dijɛ] adv
daku

diyot n
diyod

diz n
çog چۆک

diz kapağı n
qumik

dize n
misra

dizilme n
dabiristîn qorbûn ristbûn ristîn rêzbûn sefbûn

dizilmek v
rêz bûn

diğer adj
diğer

diş /ˈdiʃ/ n
diran
sarımsak dilimi, karanfil v.s.'de dişe benzetilen tane

diş hekimi n
diransaz

dişi /di.ˈʃi/ n
mê
(memeliler) Yumurta oluşturan veya yavrulayan fert

dişi klişe n
klîşeya mê

dişsiz adj
bêdiran

dogma n
dogma

doksan adj
not nod

doksanıncı adj
notem

doku n
şane

doku bilimi n
hîstolojî tevinasî

dokuma tezgahı n
cûmik

dokunaklı adj
bandorker bibandor hîkarîdar kartêker tesîrker

dokuncalı adj
bizerar zerardar ziyandar

dokunum n
pêhesan

dokunuş n
temas

dokuz /do.ˈcuz/ adj
neh

dokuzuncu adj
nehem

dolandırmak v
firîwandin herbilandin hîle lê kirin lêp kirin xapandin

dolu adj
mişt tije

domalmak v
balot bûn bûl bûn qoz bûn xwe bûl kirin çarlepkî bûn

domates n
bacansor pamîdor

domuz doˈmuz n
beraz xinzîr

dondurma /don.duɾ.mɑ/ n
bestenî

donuk adj
zenûn

doyma n
têrbûn têrxwarin

doyurma n
têrkirin

doyurucu adj
tetmînkar têrker

doğa n
sirişt natûr tebîet xwerist xweza

doğa bilimci n
siriştnas

doğa bilimi n
siruştnasî siruştzanî tebîetzanî

doğal adj
siruştî tabi'î xoristî xwederî xweristî xwezayî

doğal gaz /do.ˈ‿al ɡaz/ n
erdgaz

doğrama n
depîn

doğramak v
hûr kirin

doğrultu n
alî

doğu bilimi n
oryantalîzm

doğurmak v
razan welidandin zarok anîn

doğuştan adj
zikmakî

dua /du.ˈɑː/ n
dua
(din) yakarış, yalvarış

duacı n
hewîşker niyazker

dudak duˈdac n
lêv لێو

dul n
jinebî

duman n
dûxan

durak n
rawestgeh

duraklama n
sedinîn senidîn

durma n
rawest rawestan sekn vewestan

durmadan adv
bêrawest

durulmak v
dawerivîn

durum /du.ˈɾum/ n
barûdox destûdar hal kawdan rewş
duruş şekli, konum, tavır

duruş n
rawest rawestan sekn

duvaklı adj
bixêlî

duvar /du.ˈvaɾ/ n
dîwar
bir toprak parçasını sınırlayan taş, tuğla, kerpiçten yapılan engel
engel
sonuç alınamayan yer
(futbol) Futbolda serbest vuruşta karşı koyan sâbit kişiler
(mimarlık) bir yapının yanlarını dışa karşı koruyan, iç bölümlerini birbirinden ayıran, taş, tuğla v.s. gereçlerden yapılan veya örülen dikey düzlem
(voleybol) voleybolda ağ üzerinde karşı takım oyuncusunun vuruşuna karşı koyma

duvar kâğıdı n
kaxizê dîwaran

duvar resmi n
wêneyên li ser dîwaran

duyarsızlık n
bêhesasî hisnegirî nehestyarî nepejnkerî

duygulanma n
dilzîzbûn

duymak v
bihîstin

duyu n
hest hes seh

duyum n
hes pêjn seh

duş /ˈduʃ/ n
dûş

dâhil /da:.ˈhiɫ/ n
navxwe
iç, içeri

dökmek v
rijandin rêtin vala kirin weşandin

dökük adj
rijandî rijiyayî

döl eşi n
pizan

döl yatağı n
malzarok

döllemek v
pîtandin

dölüt n
bêçî cenîn goştpere

döndürme n
gerandin zivirandin çerixandin

dönence dœnenˈd͡ʒɛ n
kelû

dönerci n
donervan

dönüşmek v
veguherîn

dönüştürülmek v
hatin dagerandin

dördüncü adj
çarem

dört n
çar

dört yüzlü n
çarrûyî

dörtgen [dœɾtɟen] n
çargoşe

döteryum n
doteryûm

dövme n
deq

dövme demir n
hesinê kutayî

döş n
sing

döşek n
doşek

düalist /dyaˈlist/ adj
dualîst

dübeş n
du pênc

düellocu n
dueloker

düet n
düetazew düeterza

dümen çevirmek v
dek gerandin dek û dolab gerandin

dün n
do

dünya /dyn.ˈjaː/ n
cîhan dinya
(coğrafya) üzerinde yaşadığımız toprak ve denizler

düpedüz adv
riprast

dürüm /dy.ˈɾym/ n
balûle qozî
dürmek işi, silindir şeklindekıvırma

düz adj
hilû lûs

düz yazı n
pexşan

düzeltme işareti n
bilindek

düzen bağı n
dîsiplîn

düzenbaz adj
dekbaz delkbaz fenek fênbaz hîlebaz hîlekar

düzenci adj
dekbaz delkbaz fenek fênbaz hîlebaz hîlekar

düzencilik n
dekbazî delkbazî fenbazî fenekî hîlebazî hîlekarî

düzenek n
mekanîzma sazgerîn

düzenleme n
bikeyskirin birêkûpêkkirin rêkxistin

düzenlemek v
akort kirin aranje kirin bi keys kirin bi rêk û pêk kirin daraştin kok kirin

düzenlenme n
rêkxistin

düzenlenmek v
hatin bikeyskirin

düzenli /dy.zen.ˈɫi/ adj
bisîstem
düzeni olan, kararlı, yerli yerinde

düzgün adj
rast

düğme n
bişkok

düşman n
dijmin

düşmek v
ketin

düşünce /dyʃynˈd͡ʒe/ n
bawerî boçûn dîtin fikir helwest hizr

düşünce kuruluşu n
ramanxane

düşünme n
fikirkirin fikirîn hizirkirin hizirîn pûnijîn ramîn

düşünsel adj
fikrî hizrî ramanî

düşünüş n
fikirîn hizirîn ramîn

dış /ˈdɯʃ/ n
der derve
(spor) bâzı top oyunlarında karşı takım oyuncularının vuruşuyla topun kalenin bulunduğu taraftan dışarı çıkması

dış kulak n
guhê derve

dış yüz n
dererû

dışarı atmak v
derkirin derxistin kirin der veder kirin

dışkı n
gû pîsayî

dışkılamak n
derketina destavê

dışında /dɯ.ʃɯn.ˈda/ conjunction
ji bilî
-dan/-den başka, sayılmazsa

ebabil n
ebabîl

ebcet n
evced

ebcet hesabı n
hesabê ebcedê

ebe n
pîrik ebe

ebedileşmek v
abadîn bûn cawîdan bûn demande bûn ebedî bûn sermedî bûn

ebeveyn /e.be.ˈvejn/ n
dêbav

ebülyoskop n
ebulyoskop

ecza n
daw derman îlac

eczane n
dermanxane

edalı adj
helwestdar nazdar îşwebaz

edat /e.ˈdat/ n
daçek
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime

edat tümleci n
têrkera daçekê

edebilme n
kanîn karîn şekirin şên

edebilmek v
kanîn karîn tiwanîn şiyan

edebiyat n
edebiyat wêje lîteratûr

edebiyat yapmak v
gotinên vala kirin

edebî /e.de.ˈbiː/ adj
edebî wêjeyî
(edebiyat) edebiyata ilişkin, edebiyatla alakalı

edilgen fiil n
lêkera kartêbû lêkera tebatî

edilmek /e.diɫ.ˈmec/ v
hatin kirin
etme işine konu olmak, yapılmak

egemenlik n
hakimiyet serwerî

egzotik adj
bêganetî

ehil n
cemaet civat ehl karzan pêzan xwedî

ehliyet n
ajoname

ek /ˈec/ n
qertaf
bir gazete veya derginin günlük yayımından ayrı ve ücretsiz olarak verdiği parça
bir şeyin eksiğini tamamlamak için ona katılan parça
iki borunun birbirine birleştirildiği yer
sonradan katılan, yapılan, dikilen, yapıştırılan parçanın belli olan yeri
(inşaat) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelimenin içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi unsurları

ekim n
cotmeh

ekin kargası n
qijika reş qirika reş

ekipman /e.cip.mɑn/ n
ekîpment

eklem /ec.ˈlem/ n
geh
(anatomi) vücut kemiklerinin uç uca veya kenar kenara gelip birleştiği yer

ekmek [e̞c.ˈme̞c] n
nan نان
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek

ekonomi n
aborî ekonomî iqtisad

ekonomik adj
aboriyî ekonomîk

ekosistem n
ekosîstem

ekseriyet /ec.se.ɾi.jet/ n
ekseriyet

ekâbir n
giregir girgirek

ekşi adj
tirş

ekşime n
tirşbûn

el /ˈeɫ/ n
dest
(anatomi) kolun bilekten parmak uçlarına kadar olan, tutma veya iş yapmaya yarayan kısmı

el adamı n
mêrikê xerîb

el alışkanlığı n
desthînî

el sanatları n
hunerên destan

el sürmemek v
dest pê nekirin

el topu n
*Kürtçe: }}, }}, hentbol

el yatkınlığı n
destbikêrî

el yazması n
destnivîsar

el yıkamak v
destê xwe jê şûştin

elaman demek v
eman kirin

elaman çekmek v
eleman kirin

elastik adj
qaîşokî

elde bir n
di dest de

elde etmek /el.ˈde et.mec/ v
bi dest xistin bi dest xwe re anîn di bin destê xwe xistin navdest kirin

eldiven n
lepik

elektrik /e.ɫec.ˈtɾic/ n
elektrîk kareba berq birûs cereyan
(elektrik) Maddenin elektron, pozitron, proton v.s. parçacıklarının hareketleriyle ortaya çıkan enerji türü, bu enerjinin gündelik hayatta kullanılan biçimi, bu enerjiden elde edilen aydınlanma

elektrik akımı n
herîkana karebayê

elektriksel iletken n
ragihbarî

elektrokimya n
kîmyaya kehrebî

elektromanyetik adj
karomiqnatîsî

elektromanyetik ışın n
kîrêja karebayî-asinrevayî

elektromanyetizm n
elektromanyetîzma

elektron n
kareva

elektrostatik n
elektrostatîk

eleştirme n
pitandin rexnekirin sinarin tenkîdkirin

elhak adv
a rast bêguman

eline geçmek v
hatin destê ketin ber destê ketin destê

elli /eɫ.ˈɫi/ n
pêncî
(sayı adları) elli birden önce, kırk dokuzdan sonra gelen sayma sayısı

elma /eɫ.ˈma/ n
sêv سێو
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Gülgillerden olup çiçekleri pembe ya da beyaz bir ağaç veya bu ağacın kabuğu parlak, sert, kırmızı, sarı ve yeşil renkte, tadı ekşi veya tatlı, dokusu gevrek, ufak çekirdekli meyvesi

elma şarabı n
şeraba sêvan

elmas n
almas elmas

emek [ɛ.ˈmɛc] n
emek xebat
uzun ve yorucu, özenli çalışma
(hukuk, sosyoloji) bir işin yapılması için harcanan beden ve kafa gücü
(sosyoloji) insanın bilinçli olarak belli bir amaca ulaşmak için giriştiği hem tabii ve toplumsal çerçevesini hem de kendisini değiştiren çalışma süreci

emek vermek v
di ber de tehb dîtin di ber de xwêdan rêtin di ber de zehmet dîtin

emir /e.ˈmiɾ/ n
emir ferman
buyruk, ferman, komut, talimat
istek
(meyveler) Orta Anadolu'da şarap yapımı için üretilen, orta kalın kabuklu, beyaz renkli, kısa ve karışık budanan bir tür üzüm

emir cümlesi n
hevoka fermanî

empati n
empatî

emperyalizm n
emperyalîzm

endüksiyon bobini n
pêça çiriskê

enerji /ɛ.nɛɾ.ˈʒi/ n
wize

engebeli adj
bi kurtik û mesîl kolik çal û mitik çal û xwar

engel n
berbest

engel olmak v
rê li ber girtin

engerek n
marê mirdarok

enlem n
hêlîpan

enli adj
fire

entomoloji n
entomolojî mêşloknasî pêtzanî

entrika n
dek dolab rîp

epey adv
êpî

epitel n
epîtelyûm

er bezi n
batî

er geç adv
zû dereng

erdirme n
dan gihandin

erdirmek v
gihandin gihîştandin

ergenlik n
giyayîbûn kemalî xamatî

ergin adj
gehiştî

ergonomik adj
ergonomîk

erik n
hilû هه لووژه

eril adj
nêr

erinlik n
balixî gêranî

eritilmek v
hatin helandin

erişte n
nûdel rijde rişte şehriye

erkek /æɾ.ˈcec/ n
mêr
(aile) koca
(biyoloji) sperma oluşturan organizma
(biyoloji, eşey) insan, hayvan ve bitkilerin dişiyi dölleyecek cinsten olanı
(primatlar) yetişkin adam

erkek kardeş n
bira

erkekçe adv
bimêranî

erken adv
rayeka navdêrî

erme /eɾ.ˈme/ /ˈeɾ.me/ n
gihan gihaştin gihîştin
ermek işi

ermek /eɾ.ˈmec/ v
dan gihandin
insan veya bitki büyüyüp gelişmek, yetişmek

ertelenmek v
hatin taloqkirin

esans n
esans

esas duruş n
rawesta amadeyî

esas vaziyet n
rawesta amadeyî

esasen adv
bi bingehî bi hîmî bi xîmî ji binî

esenlik n
saxlemî xweşî

eser /e.ˈsæɾ/ n
berhem eser pirtûk
emek sonucu ortaya konan ürün
im, işaret, iz
soyut kavramlarda belirti
(edebiyat) kitap, yayın

esinti n
bawerzîn

esirgeme n
dirix dirixandin gurêzandin teqsîrkirin hêvişandin parastin stirandin

eski /es.ˈci/ adj
kevn berê
çoktan beri var olan, üzerinden çok zaman geçmiş bulunan, yeni karşıttı
yıpranmış, demode olmuş
önceki, sabık
geçerli olmayan
herhangi bir meslekte uzun süreden beri çalışmış olan
mesleğinde uzmanlaşmış, deneyimi olan

eski /es.ˈci/ n
kevn
herhangi bir görevden düştüğü veya durumunu yitirdiği için bir kişinin eski saygınlığının kalmadığı hâllerde kullanılan söz

eski püskü adj
kalûte kevnik

eskiden adv
berê

eskilik n
kevnî

eskimek v
kevn bûn

esmerimsi adj
bi esmer ve

esmerleşmek v
esmer bûn qemer bûn qemirîn

esmerleştirmek v
esmer kirin qemer kirin qemirandin

esnaf n
bazirgan ticar

esnek adj
qaîşokî

esnemek v
bawîşk anîn

esprili adj
qerfok

estek köstek adv
tizo mizo

estetik n
estetîk

et /ˈet/ n
goşt
(anatomi) hayvan ve insanlarda deri ile kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan tabaka
(gıdalar) genel tanımıyla bir hayvanın dokularının yiyecek olarak kullanılması
(meyveler) meyvenin kısım

etek /e.ˈtec/ n
daw
(giyim) belden aşağıya giyilen kadın giysisi

eteklik n
daw

etene n
pizan

eteneliler n
guhandarên rast

etken n
faktor pêker

etki n
tesîr bandor hîkarî kartêkirin kelij kênc

etkilenme n
bandordarbûn bandorgirtin

etkileyici adj
karîzmatîk

etkinci n
çalakparêz çalakîker

etkinleşme n
aktîvbûn çalakbûn

etkinleşmek v
çalak bûn aktîvbûn

etkinlik n
karigerî kartêkerî

etmek /et.ˈmec/ v
kirin
birini bir şeyden mahrum bırakmak

etmen n
faktor pêkar

etnoloji n
etnolojî nîjadnasî

etobur n
goştxur

etraf n
alî derdor derûdor hêl layen

ev /ˈev/ n
xanî mal
(iskân, mimarlık) yalnız bir ailenin oturabileceği şekilde yapılmış bina
(iskân, mimarlık) bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer

ev eşyası n
tiştên malê

ev halkı n
malî

ev hanımı n
bermalî

ev işi n
karê nav malê

evcil hayvan n
rayeka navdêrî

evcilleştirilmek v
hatin kedîkirin hatin kehîkirin

evet [e̞ˈve̞t̪ʰ] adposition
belê erê

evirtim n
qelap qulipan vequltan

evlenmek v
mêr kirin zewicîn

evre n
qonax

evren n
gerdûn barîgeh gêtî hemgel kaînat kozmos

evrim n
paresan peresîn

eyer n
kurtan

eylem ejˈlem n
lêker لێکەر

eyleme geçmek v
dest bi bizavê kirin dest bi livbaziyê kirin dest bi çalakiyê kirin

eylül n
îlon

eyvah interjection
eywax hey wax

ezan n
azan

ezani adj
azanî

ezgi n
melodî newa

ezilmişlik n
stembarî tehdeyî

eziyet n
stem tade tehde zilm

ezmek v
pelixandin

eğik yazı n
îtalîk

eğilmek v
tewîn veçemîn çemîn

eğin n
pişt

eğitim n
perwerde

eğitim bilimi n
pedagogî

eğitim fakültesi n
navdêrî

eğitmek v
hêvotin

eğlenti n
demborî şahînet şahînî

eğleşmek v
dêmanî bûn lêniştin

eğmeçli adj
bikevane biqews

eğri büğrü adj
çelexwarî

eş anlamlı adj
hevwate hemmane hemwate sînonîm

eş anlamlılık n
hemmanetî hemwatetî

eşcinsellik n
homoseksuelî homoseksûalîte

eşek n
ker

eşek hıyarı n
eşek hıyarı

eşey n
cinsiyet zayend

eşit adj
wekhev

eşitlik n
wekhevî yeksanî

eşmek v
vedan, xepirandin

eşsiz adj
unîk

faaliyet n
fealiyet

faaliyete geçmek v
bi ger ketin ketin fealiyetê saz bûn

faaliyette bulunmak v
fealiyet kirin çalakî kirin

fabrika /fab.ˈɾi.ka/ n
fabrîqe karxane sazgeh
(işletme, mimarlık) işlenmemiş veya yarı işlenmiş maddelerin araç, makine v.s. ile işlenerek tüketime hazır hâle getirildiği sanayi kuruluşu

fabrikacı n
fabrikator fabrîkavan

fabrikatör n
fabrikator fabrîkavan

fabrikatörlük n
fabrikatorî

facialaşmak v
bûn bobelat bûn karesat bûn trajedî

fagosit n
fagosît şanedaqurt

fagositoz n
fagositoz şanedaqurtî

fagot n
fagot

fahişelik n
cindetî fahîşetî forqî laşfiroşî orispîtî tolîtî

fahur adj
bixwefexr pesnok

faiz fiyatı n
fiyeta fayîzê

faka bastırmak v
xistin

fakirhane n
feqîrxane

fakirleştirme n
feqîrkirin hêjarkirin kesîbkirin xizankirin

fakirlik n
hejarî

faktör n
faktor pêker

fakülte n
fakûlte peymangeh

falan festekiz n
filan û bêvan

falanj n
alaya rimdar

fare /faː.ˈɾe/ n
mişk
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı

farklı /faɾc.ˈlɯ/ adj
cihê ciyawaz cuda ferq têvel
farkı olan, aralarında fark bulunan, değişik

farklılık n
cewazî cihêrengî cihêtî ciyawazî cudatî ferq

farmakolog n
dermannas

fasulye n
fasûlî

faydalı /fajdaˈlɯ/ adj
sûdbexş

fayton n
payton

faça façaya adv
rû bi rû

façeta n
façeta

feda etmek v
canfeşanî kirin feda kirin fîda kirin

fehva n
meal

felekiyat n
stêrnasî

felsefeci [felsefeˈd͡ʒi] n
fîlozof

fenalaşmak v
dijwar bûn zor bûn

fener balığı n
serhêçk

ferah adj
fire

ferahlamak v
fireh bûn

ferahlık n
bênfirehî

ferasetli adj
fehmber

fes n
fes

fesat n
hîle nepakî xerabî

fikir /fiˈciɾ/ n
fikir raman

fil ˈfil n
fîl

filhakika adv
a rast a rastî di rastiya xwe de

filoloji n
fîlolojî

filoz n
çeşîdek şamandra ye ku tora masîgiran pê li ser avê dimîne

filozof n
fîlozof

fincan n
fincan

fistül n
kînora bêserî

fiyaka n
qapan

fiyakalı adj
bifiyaqe bifors şûtik

fiyat fiˈjat n
fiyet
(ticaret) alım veya satımda bir şeyin para karşılığındaki değeri, eder, paha

fizik fiˈzik n
fizîk

fizyoloji n
fizyolojî

flamingo n
xuwar

flor n
fluor

fobi n
fobî

fok n
fok

fokurdama n
pilepilkirin

fokurdamak v
pilepil kirin

fokurtu n
pilçînî pilînî qultînî

fondöten n
fondöten

fonem n
vac

fonetikçi n
dengzan

fonksiyon /fɔnk.si.ˈjɔn/ n
fonksiyon

forint n
forint

formalık adj
formayî ê formeyan

formen n
serkar

formunu korumak v
hay ji beng û kewna xwe bûn miqata xwe bûn li ser xwe bûn

formül n
formûl klîşe rê û dirb vegotina klişeyî

formüle etmek v
formûle kirin

formülleştirme n
formûlkirin

formülleştirmek v
kirin formûl

forslu adj
bifors

fotometre n
fotometre ronayîpîv tîrêjpîv

fotoğraf /fo.to‿.ˈɾaf/ n
wêne fotograf
(fotoğrafçılık, sanat) görüntüyü, ışığa karşı duyarlıklı cam, kâğıt v.s. bir yüzey üzerinde özel makine ile tespit etme usulüyle yapılan resim

fotoğraf çekmek v
wêne kişandin

fraksiyon n
fraksiyon

frekans n
frekans

frezelemek v
freze kirin

futbol n
futbol

fütur n
acizî bêzarî kerixîn zivêrî

fıkracı n
pêkenîbêj

fıkracılık n
pêkenîbêjî

fındık n
bindeq

fırlama n
ferqizîn hilpekîn pengizîn

fırsat n
delîv

fırça n
kulbe

fırıncı n
nanpêj

fışkırtmak v
pijiqandin

gabavet n
bêfehmî fehmkorî serhişkî

gabi adj
kalın kafalı

gabilik n
bêfehmî fehmkorî serhişkî

gabin n
pêdeçûn xapîn

gacırtı n
qirçînî çirkînî çîrînî

gadretmek v
stem kirin stem lê kirin xedir kirin xedir lê kirin

gadrolunmak v
lê stem hatin kirin lê xedirhatin kirin

gagalanmak v
hatin nikulandin hatin nikulkirin

gagalaşmak v
bi nikulan çûn hev nikulên xwe di hev dan

gagalı adj
bidindik binikul nikuldar

gagamsı adj
dindikî nikulikî nikulokî

galat n
çewt şaş

galeyan n
coş

gamze n
rayeka navdêrî

garantili adj
biewletî bigarantî bitemînat

gastronomi n
gastronomî

gaybubet n
tunebûnî xela

gaye n
mebest

gaz pedalı n
pêlgeha gazê

gazete n
rojname

gazeteci n
rojnamevan

gazoz ɡɑˈzɔz n
gazoz

gebelik n
ducanî

gece /ɡe.ˈd͡ʒe/ n
şev nox
gece karanlığı

gece bekçisi n
nobedarê şevê

gece gündüz dememek v
şev û roj jê re tune bûn

gelecek bilimi n
ayindenasî dahatûnasî futurolojî

gelecek zaman n
rayeka navdêrî

gelenek /ɡeleˈnec/ n
bastan gerdîş kevnetore kevneşop nirît
(sosyoloji) Bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar.

gelenekçi n
adetperest bastanparêz gerdîşperest kevneşoperest

gelenekçilik n
gerdîşperestî

gelin /ɡe.ˈɫin/ /ˈɡe.ɫin/ n
bûk
(aile) aileye evlenme yoluyla girmiş olan kadın
(aile, düğün) evlenmek için süslenmiş kız ya da yeni evlenmiş kadın

gelincik n
gulebûk

gelinmek v
hatin

gelişme n
civirîn

gelişmek v
hatin

geliştirmek gełiʃtiɾˈmec v
perisandin
gelişmesini sağlamak, gelişmesine yol açmak

gelmek [ɡɛɫ.ˈmɛc] v
hatin
bir şeye sonradan inanmak, doğruluğuna hak vermek, eğilim göstermek, kabul etmek
izlemek, takip etmek

gemi [ɟɛ.ˈmi] n
keştî gemî

genel adj
gelemper

genelev n
kerxane

genellik n
gelempe rîtî gelemperîtî giştîtî

genellikle adv
bi gelemperî bi giştî bi pirranî bi tevayî

genetik n
genetîk

geniş /ɡe.ˈniʃ/ adj
fire
eni çok olan

geniş zaman n
dema fire

genç /ˈɡent͡ʃ/ adj
ciwan bedew

geometri /ɡeometˈɾi/ n
geometrî

gereklilik n
hewcetî pêdivî pêwîstî

gerekme n
gerekbûn pêwîstbûn hewcebûn

gerektirmek v
gerek kirin hewce kirin vêtin vîn

geren n
mexerî

gereç n
posat

gereğince adv
li gorî pêdiviyê li gorî pêwîstke

gergedan n
rîno

gerici n
kevneparêz

gerçek /ɟeɾ.t͡ʃec/ adj
bera

gerçek /ɟeɾ.t͡ʃec/ n
rastî
(felsefe) yalan olmayan, doğru olan şey, doğru, hakikat

gerçeklemek v
rastandin teyîd kirin

gerçekleşme n
pêkhatin

gerçekleşmek v
pêk hatin

gerçekleştirme n
pêkanîn pêkhênan

gerçeklik n
berahî

gerçekte adv
hal bı hal

getirmek /ɡe.tiɾ.ˈmec/ v
anîn
bildirmek, iletmek

getirtmek v
werandin

geviş getirenler n
ajalên kavêj

gevişgetirenler n
ajalên kavêj

gevşemek v
leq bûn sist bûn

gevşetilmek v
hatin sistkirin

geyikgiller n
pezkovî

gezinmek v
gerîn seyran kirin

gezmek v
gerîn

geç kalmak v
dereng man derengî man

geçerli adj
derbasdar muteber

geçim n
abor debar debor ebûr medarî rabor

geçinmek v
debirîn

geçirgen n
delînbar

geçirmek v
biwartin

geçit n
bihur bihurek bor derbasok

geçiş hakkı n
mafê derbasiyê

gidiş n
gidiş çûndin çûyîn

gidişat n
boçûn

gidon n
gîdon

giren n
ximam

giriş n
ketin têketan

girişmek v
peyandin teşebus kirin

gitar n
gîtar

gitgide adv
pîçpîç

gitmek [ɡɪt.ˈmɛc] v
çûn
devâm etmek, sürmek

gittikçe adv
berebere

giyim n
wergirtin

giyinme n
lixwekirin

giyinmek v
cil wergirtin daxwarin di xwe de bihartin veşidandin wergirtin

giymek v
wergirtin

giyotin n
giyotin

gizlemek v
nepandin nepenî kirin veşartin xefkirin

gizlenme n
veşirîn

gladyatör n
gladyator

gol n
gol

golf n
golf

gram n
gram

gramatikal adj
rêzimanî

grevci n
grevker

greyfurt n
greyfûrt

gri n
boz

grip n
arsim

guatr n
guatr

guguk n
goyîn kûkû pepûk

göbek n
navik

göden n
tortorîk

gök /ˈɟøc/ n
ئاسمان
(astronomi, meteoroloji) içinde gök cisimlerinin hareket ettiği sonsuz boşluk

gök bilimi n
stêrnasî

gökdelen n
balexane

gökkuşağı n
keskesor

göl /ˈɡøɫ/ n
deryaçe gol
(coğrafya, jeoloji) oluşması genellikle tektonik, volkanik v.s. olaylara bağlı olan, toprakla çevrili, derin ve geniş, tuzlu veya tuzsuz durgun su örtüsü

göl ayağı n
milê golê

gölge n
sî

gölge etmek v
lê kirin saye

gölge gibi adv
kûvî

gönderilmek v
hatin şandin

gönderme n
hinartin şandin

göndermek v
şandin

gönül okşayıcı adj
dilniwaz

gönüllülük n
bidilêxwetî

göre adv
li gor

görece adj
dîmane îzafî

göreceli adj
goranî

görenek n
bastan

görenekçilik n
bastanîparêzî

görev /ɡø.ˈɾev/ n
berpirsiyarî berpirsî erk mesûliyet peywir vatinî
bir cismin veya kişinin yaptığı iş
fonksiyon, işlev
resmî iş
kişiye veya kurula verilen özel amaçlı iş
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş
(fizyoloji) organ veya hücrenin yaptığı iş
(matematik) değerin başka değerlerle olan ilişkisi

görevli n
memûr

görgü n
serpêhatî

görgü kuralları n
rêz û rêzikên edebê

görme n
dîtin

görmek v
dîtin

görsel sanatlar n
hunerên dîtbarî hunerên şêwekarî

görünme n
xuyabûn

görüntü n
dîmen

görüntülemek v
dîmen girtin xuyang girtin

görünür adj
berçav diyar xwiya

görünüş n
1dîmen bergeh

gösterici n
projektör

gösterim n
projeksiyon

gösteriş n
nimandin nîşandanî şanîdanî

gösterişli adj
bihişmet

gösterme n
nimandin

götürme n
birin

götürülmek v
hatin birin

göz /ˈɟøz/ n
çav چاو
(anatomi) basar, görme organı

göz alıcı adj
balkêş rewnaq

göz bebeği n
bîbîk

göz göre göre adv
li ber çavan, aş kera

göz kapağı n
kanik

göz önünde adv
liberçav

göze almak v
dan ber çavê xwe

göze gelmek v
çav jê re hatin

gözlenmek v
hatin payîn

gözü tok adj
çavtêr

gözükmek v
belitîn beyitîn xonê bûn xuya bûn xuyîn

göçebe /ɡøt͡ʃeˈbe/ adj
koçer rewendî

göçebeleşme n
koçerbûn

göçebeleşmek v
bûn koçer

göçebelik /ɡøt͡ʃebeˈlic/ n
koçerî

göçeri adj
koçerî rewendî

göçürücü n
navê du kesê ji wan her çare ku qûnaxek li pêş tûxrayên padişah di wexta seferê de hildigirin

göğüs n
sîng

göğüs boşluğu n
valahiya sing

göğüs kafesi n
sîng

gübre n
peyîn

güce sarmak v
dijwartir bûn li zorê qirase bûn

gücü /ˈɡy.ˈd͡ʒy/ n
bevşik devşik

gücü ipliği n
gurda tevnê

gücü yetmek v
hatin qeweta

güfte n
gotin gûfte

gül pencere n
xemla wek gulê

gül suyu n
ava gulan

gül yağı n
donê gulan

gülmek v
kenîn

gümrah adj
boş gumreh

gümüş /ɡy.ˈmyʃ/ n
zîv

gün [ˈɟʏn̪] n
roj رۆژ
(zaman) çağ, devir
(zaman) gündüz

gün batımı ˈgyn batɯˈmɯ n
hingorî

gün günden adv
her roj piçekî din jî

gün ışığına çıkmak v
derketin rastê

günah /ɡy.ˈnah/ n
guneh

günah işlemek v
guneh kirin gunehka rî kirin

günah çıkarmak v
xwe ji gunehan weşandin

güncellik n
aktûalîte

gündelikli adj
xebatkarê birojanî xebatkarê biyewmiye

gündelikçi n
xebatkare rojanî

gündüz /ɡyn.ˈdyz/ n
roj ro
(zaman) günün sabahtan akşama kadar süren aydınlık bölümü

güney n
başûr
(yönler) solunu doğuya, sağını batıya veren kimsenin tam karşısına düşen yön, dört ana yönden biri

güneybatı /ɡy.ˈnej.ba.tɯ/ n
başûre rojava başûr rojava
(yönler) güneyle batı arasındaki yön, lodos

güneydoğu n
başûr-rojhilat başûre rojhilat

güneş /ɟy.ˈneʃ/ n
roj tav
(termodinamik) Güneş'in yaydığı ısı ve ışık, güneş ışınlarının ve ısısının etkilediği ortam

güneş almak v
roj dîtin tav dîtin

güneş açmak v
tav derketin

güneş banyosu n
xwe dan tavê

güneş doğmak v
roj hilhatin

güneş gözlüğü n
berçavka rojê berçavka tavê rojşikên

güneşletmek v
dan tavê

günlük /ɡyn.ˈlyc/ n
rojnivîsk
günü gününe tutulan hâtırâ defteri
tütsü için kullanılan çeşit ağaç sakızı

günlükçü n
nivîskarê rojenivîskê

güreş n
gulaş

güven vermek v
bawerî dan

güvenlik n
asayîş emniyet ewlehî

güvercin /ɟy.vɛɾ.dʒin/ n
kevok

güverte n
guverte pêhnik

güya adv
qaşo

güzel [ɟy.ˈzɛl] adj
delal

güzel duyu n
estetîk

güçsüzleştirmek v
bêhêz kirin hejarkirin qelskirin

güğüm n
kûzik

gırtlak n
qirrik

habaset n
nemerdî xerabî

haber ajansı n
ajansa dengûbehsan ajansa nûçeyan

haber almak v
nûçe girtin xeber girtin

haber göndermek v
nûçe şandin xeber hinartin

haber uçurmak v
xeber gihandin

haber çıkmamak v
saloxiyek jê demeketin saloxî jê negirtin xeber jê derneketin xeber jê nehatin

haberci n
hewalnêr nûçegihan peyamber peyamnê qasid teter

haberin olsun! v
bila agahiya te jê hebe bila haya te jê hebe bila ilmê te jê hebe bila xebera te jê hebe

haberleşme n
komînîkasyon pevrenivîsî ragihan

haberlik adj
nûçeyî

hacamatçı n
hicamker

hacet dilemek v
daxwaz kirin niyaz kirin

hacet kapısı n
derî an jî paceya ku li bere disekinîn û duayan dikin

hacet penceresi n
derî an jî paceya ku li bere disekinîn û duayan dikin

hacet yok n
gerek nake hece pê tune hewcehî pê nîn e ne hewce ye pêwist nake

hacim n
qebare

hacimli adj
barestedar biqebare bitiyen qebaredar

hacı ağa n
hacî axa

hacı bekler gibi beklemek v
weka ku ji haca şerif bê li hêviyê sekinin

hacı yağı n
miska hecacan

haddeci n
kirdinakvan

haddelemek v
hede kirin kirdinak kirin

hadim adj
biker xizmetkar

hadım ağası n
axayê heremê

hadımlaştırma n
nemêrîkirin xesandin

hafakanlar basmak v
lê pêsîrtengî çêbûn tengavî pê de hatin

hafakanlar boğmak v
tengavî pê de hatin

hafazanallah interjection
xwedê hîfz bike

hafiflemek v
rihet bûn sivik bûn

hafriyat /haf.ɾi.ˈjat/ n
kolan

hafta n
hefte

hafızlamak v
ezber kirin ji ber kirin

hahamhane n
xaxamxane

hain hain adv
xayîn xayîn xel xel xiniz xiniz

haince adj
xelane zexelane

haince adv
bi xayînî bi xinizî xinizane

hak /ˈhac/ n
maf
kişilerin hukuk düzenince korunan menfaatleri
(hukuk) adalet, önen, türe, ülev

hak etmek v
heq kirin

hak kazanmak v
heq bi dest xistin heq kirin

hak sahibi n
mafedar xwedîheq xweymaf

hak yolu n
riya heq riya heqiyê

hakan n
haqan khan xaqan

hakanlık n
haqantî xakanî

hakaret n
carisî heqaret tajang

hakaret etmek v
heqaret kirin tajang kirin

hakeza adv
hosa wer wiha wilo wisan

hakikat olmak v
bûn heqîqet bûn rasteqîn

hakikatli /haciːcatˈli/ adj
dilsoz wefadar

hakikatsiz çıkmak v
bêwefa derketin

hakikatsizlik n
bêwefatî nedilsozî

hakiki adj
bera

hakimane adv
hakimane

hakir adj
bêqîmet heqîr heram hor necis pîs

hakir görmek v
hor dîtin kêmî xwe dîtin

hakkâk n
heqaq nitar

hakkında /hak.kɯn.ˈda/ adv
derbarê

hakkısükût n
heqê sikûtê mafê bêdengiyê

haklı adj
heq rastî xwedayî

haklı çıkmak v
heqdar derketin mafdar derketin

haksız adj
bêmaf

haksızlık n
bêheqî bêmafî

haksızlık etmek v
neayîlî kirin neqekî kirin

halazade n
keçmet kurmet qîzmet

halef haˈlef n
cîhgir dewsgir paşewa paşrew peyhatî peyrew

halk /ˈhalc/ n
gel
(sosyoloji) bölgede, şehirde, ülkede yaşayan insan topluluğu

halk dili n
zimanê gel

halk müziği n
muzîka gelêrî

halkavi adj
xelekokî xelekî

halt n
pox xalt xax

ham madde n
madeyên xam

hamal hɑmɑɫ̪ n
hemal

hamam böceğigiller n
famîleya zirkêtkan

hamsi n
hamsî hemse hemsî

hamur işi n
xurekên ji hevir xurikên hevîrî

hamurcu n
hevîrker

hamut n
hamûd qamût

hanelik adj
malî xaneyî

hançer n
xencer

haraplık n
kanbaxî wêranetî xapurî xopanî

hararetli adj
biheraret coşdar tîndar wehcdar

harcamak v
zêha kirin

harcanmak v
xerc bûn zehî bûn zêha bûn

harekeli adj
bihereke herekekirî

hareket n
livîn

harekât n
herekat operasyon tevger

harf /ˈhaɾf/ n
tîp پیت
(dil bilimi, yazı) dildeki sesi gösteren ve alfabeyi oluşturan işaretlerden her biri

harita n
nexşe xerîte

haritacı n
kartograf nexşekêş nexşesaz

harman yeri n
bênder

harmani n
hermanî hewranî pelerin

has /ˈhas/ adj
mexsûs xweser

hasta /has.ˈta/ adj
bîmar
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken

hasta etmek v
nesax kirin nexweş kirin

hastalık /has.ta.ˈlɯk/ n
nexweşî
(patoloji) organizmada birtakım değişikliklerin ortaya çıkmasıyla sağlığın bozulması hâli
(psikoloji) ruh sağlığının bozulması hâli

hasım n
dijmin

hasır otu n
berdû qamir qeram qesîl qur zil

hatıra defteri n
deftera bîreweriyan deftera bîrhatiya

hatırlama n
bibîranîn

hatırlamak v
anîn bîra xwe bîr anîn bîr birin

hatırlatma n
bibîrxistin

hatırşinas adj
qedrgir xatirgir xatirşînas

hava hɑvɑ n
hewa

hava atmak v
forsa xwe kirin

hava bozmak v
hewa ne xweş bûn, dinya li hev qelibîn

hava bulanmak v
ewr û esman li lêkirinê bûn

hava değişimi n
hewaguhêzî

hava kuvvetleri n
hêzên hewayî

havacılık n
hewavanî

havlamak v
ewtîn

havuç n
gêzer

hayal etmek v
nîgaş kirin tehayûl kirin venîgaş kirin

hayat /ha.ˈjat/ n
jiyan
(fizyoloji) doğumla ölüm arasında yaşanan süre

haykırma n
qîjîn qîrîn

haykırış n
qîjîn qîrîn

hayranlık n
hejmetkarî heyrantî

hayret etmek v
ecêba

hayvan /hajˈvan/ n
ajel canewer

hayvan bilimci n
heywannas

hayvan bilimi n
zoolojî ajalnasî heywannasî

hayvanat bahçesi n
baxçeyê heywanan

hayvancılık n
ajaldarî terşdarî zandarî

hayvansal adj
ajalî heywanî

hayır /ha.ˈjɯɾ/ /ˈha.jɯɾ/ adposition
na ne
yok, öyle değil, olmaz, anlamlarında onamama, inkâr bildiren bir söz

haziran n
hezîran pûşber

hazır ol interjection
amade be

hazır ol duruşu n
rawesta amadeyî

hazırlamak v
amade kirin

hazırlanmak v
hatin hazirkirin

haç /ˈhat͡ʃ/ n
xaç
(din) Hristiyanlığın sembolü

haç çıkarmak v
xaç derxistin xaç kirin xaç çêkirin

haçlı /hat͡ʃ.ˈlɯ/ adj
xaçdar

haşhaş /haʃ.ˈhaʃ/ n
xaşxaşik
(çiçekler, gelincikgiller, toksikoloji) Gelincikgillerden, kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan bir yıllık ve otsu bir kültür bitkisi

hece n
hece kite kîte

hece ölçüsü n
pîvana kîteyan

heceleme n
hecekirin

hecin n
hêştir

hediye /he.di.ˈje/ n
diyarî
birini sevindirmek, mutlu etmek için verilen şey
fiyat

hegemonya n
hegemonî serdestî

hekim n
doktor tixtor bijişk

helyum n
helyûm

hemen adv
yekser

hemen hemen adv
hema hema kêm zêde

hemşire hɛmʃiˈɾɛ hɛmʃiːˈɾɛ n
hevşîre

hepsi pronoun
hemû

her biri /ˈheɾ.bi.ɾi/ pronoun
her yek
(belgisiz adıl): ayrı ayrı hepsi

her şey pronoun
hertişt

hercai menekşe n
binevşa belek

herhangi bir adj
hema ji yekî

herkes [ɦæɾ̪ʲ.cʰɛs̪] pronoun
her kes
(belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat

herkesçe adv
ji aliyê her kesî ve

hesap /he.ˈsap/ n
arîtmetîk
(aritmetik) aritmetik işlem

hesap etmek v
hesab kirin hesibandin ji xwe re hesab kirin

hesap kitap n
hesab û kîsab

hesap makinesi n
pêjimêrk

hevesli n
arzûmend dilxwaz heweskar

heyecanlı adj
biheyecan bixiroş dilaşuft peroşdar sergerm

heykelci n
heykeltraş peykertraş

heykelcilik n
heykeltraşî peykertraşî

hezel n
henek pêkenî tirane yarî

hidrofil n
avxwaz

hidrojen n
hîdrojen

hidrokarbon /ˈhid.ɾo.kaɾ.bon/ n
hîdrokarbon
(organik bileşikler) karbon ve hidrojen bileşiği

hidroliz n
hîdrolîz

hijyen n
hîjyen

hikâyeci n
çîrroknivîs

hikâyecilik n
çîrokbêjî çîroknivîsî çîrokvanî

hile [hʲiːˈl̠e̞] n
hîle

hileci adj
hîlebaz

hilozoizm /ˈhi.lo.zo.ˈizm/ n
hîlozoîzm
(felsefe) Kâinat'ın temeli olarak düşünülen maddenin canlı olduğunu iddia eden doktrin

himmet etmek v
alîkarî kirin xîret kirin

hindi n
elok

hipotalamus hi.pɔ.tɑ.ɫɑ.mus n
hîpotalamus

hissedar n
pişkdar

hissetmek v
pejinîn

hiç kimse pronoun
tu kes

hobi n
mijûlahî

hoca n
xoce

hocalık n
aqilmendî mamostetî meletî seydatî xocetî

hokka gibi oturmak v
tam lê bûn tam lê rûniştin

homofobi n
homofobî

homoseksüellik n
hetîwbazî qûlamparatî

hoplama n
hilpetikîn

horoz n
dîk

hortlak n
spêle xeyalet

hoş /ˈhoʃ/ adj
xweş
beğenilen, hisleri okşayan, zevk veren

hoş geldiniz /ˈhoʃ ɡeɫ.di.niz/ interjection
hûn bi xêr hatin
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.

hoş görmek v
lê negirtin

hoşa gitmek [ho.ˈʃɑ ɡɪt.mɛc] v
li xweşê hatin
beğenilmek, bir kişiden veya bir şeyden hoşlanmak

hoşaf n
xoşav xweşab xweşav

hoşsohbet adj
axiftinxweş qezîxweş sihbetxweş xeberxweş xweşsihbet

hudut n
hidûd sînor tixûb

hukuki adj
dadî hiqûqî

humus n
axa gelêşî

hurdacı n
xurdefiroş xurdeker

hurma n
xurme

hususiyet n
gevvşenî taybetmendî taybetî xusûsiyet

huysuz adj
bêcir bêxulq cirnexweş cirxerab serkêş xûynepak

hâkimiyet n
hakimiyet serwerî

hâkimlik n
dadgerî dadwerî hakimî serdestî

hâl /ˈhɑɫ/ n
hal
bir şeyin içinde bulunduğu şartların veya taşıdığı vasıfların hepsi

hücre n
xane

hücre zarı n
parzûna xaneyê perdeya xaneyê

hücum etmek v
êriş kirin

hükmetmek v
daraz dan fermanrewatî kirin hikm dan hikm kirin

hükûmet /hy.kʲuː.ˈmet/ n
hükûmet
(politika) Genellikle bir devlet olan düzenli bir topluluğu yöneten sistem veya insan grubudur.

hükümranlık n
hakimiyet serwerî

hüsran n
zerar ziyan

hı adposition
belê erê

hımhım adv
xîzexîz

hımhımlık n
xîzexîztî xîzînî

hınzır n
beraz xinzîr

hırsızlık n
dizî

hısım n
xizm

hıyanet n
bêbextî xayînî xiniztî xiyanet îxanet

hıyar /hɯ.ˈjaɾ/ n
xiyar
(kabakgiller, meyveler, sebzeler) kabakgillerden, uzun, iri meyveli, sürüngen, otsu bitkinin ürünü
(mecaz) budala, kaba saba, görgüsüz insan

hız n
lez

hız almak v
bi şid hatin

hızla adv
bi lezayî bi lezgînî bi lezûbez zûzûka

hızlı adv
serî

iade etmek v
lê fetilandin lê vegerandin lê zivartin lê zivirandin

iane n
alîkarî destyarî

ibadullah adj
ibadulah

idame etmek v
berdewam kirin domandin

idari adj
îdarî

iddia etmek v
angaştin

idrak etmek v
rayeka navdêrî

idrar n
mîz میز

idrar torbası n
dewlik mîzdank mîzildank

ifa etmek v
anîn cih bi cih anîn dan eda kirin

ifade etmek v
derbiran derbirin îfade kirin

iffet /if.fet/ n
dawpaqijî namûs îfet

iffetli /if.fetˈli/ adj
biîfet dawpak dawênpak çîç

iffetsiz adj
bêîfet dawênpîs

iflas etmek v
îflas kirin

ifna etmek v
birandin tune kirin

ifşa etmek /ifˈʃaː etmec/ v
faş kirin îfşa kirin

ihtimal n
ihtimal

ihtimalî adj
îhtimalî

ihtimam n
bayex dîqet giringî hemêt muhimî pûte

ihtiva n
hundirandin vehewandin îhtiwa

ihtiva etmek v
hewandin hundirandin kirin îhtiwa kirin

ihtiyat n
yedek

ihtiyatlı adj
bisemt endaze wurya îhtîyadkar

ihtizaz n
lerz

ikamet etmek v
lê man lê niştin

iki /i.ˈci/ adj
du
(matematik) en küçük ve tek çift sayı olan asal sayı
(sayılar) birden sonra üçten önce gelen sayma sayısı

iki /i.ˈci/ n
du
(sayılar) birden sonra gelen sayının adı

iki nokta n
duxal niqtecot xalecot

ikinci [icindʒi] adj
duyem

ikişer adj
cot du

ikrar n
mukur pejir pesend ragihandin îqrar

iktisat /ic.ti.ˈsat/ n
aborî
(ekonomi) ekonomi

ilahiyat n
îlahiyet

ilahiyatçı n
teolog îlahiyatnas

ileri sürmek v
anîn pêş

ilerleme n
bipêşveçûn kişîn pêşketin

iletişim n
komunîkasyon

ilga n
betal rakirin

ilgeçli adj
bidaçek daçekdar

ilgili adj
eleqedar gizdar peywendar pêwende pêwendîdar têkildar

ilginç adj
balkêş

ilgisini kesmek v
têkiliya xwe jê birin

ilgisizlik n
bêpêwendî

ilhanlık n
împaratorî

ilik n
mox moxê hestî

ilişik adj
pêpestî

ilişkinlik n
aîdiyet

iliştirmek v
pe ve kirin pê ve danîn

ilk adım n
destpêk

ilkbahar ˈilkbahar n
behar بهار bihar
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz

ilkin adv
bere pêşin berê ewil ewilîn pêşîn serê pêşîn sifteh

illüstrasyon n
îlustrasyon

iltihak etmek v
beşdar bûn beşdarî lê kirin tevlî bûn tevî bûn

iltihaplanma n
kulbûnî

ilçebay n
qeymeqam

imaj n
îmaj

imalatçı n
çêker

imalı adj
bituwanc biçewlik

imdat interjection
hewar

imkân /im.ˈkʲan/ n
biwar derfet mefer îmkan
istifade edilen müsait şart veya hâl

imkân vermek v
derfet dan îmkan dan

imparator /im.pa.ra.ˈtoɾ/ n
împarator
(monarşi) Bir imparatorluğu yöneten kimse

imparatoriçe n
împaratorîçe

imparatorluk /im.pa.ra.tɔɾ.ˈluc/ n
împaratorî
(monarşi) imparator olma durumu veya unvanı

imrenilmek v
hatin bijandin

imrenme n
bijîn

imzalama n
navîşkirin îmzekirin

inanma n
bawerkirin

inanmak v
bawer bûn bawer kirin

inanılma n
bawerbûn

inanılmak v
bawer bûn

inat etmek v
ingirîn initîn

inatçı adj
eynat int rijd

inatçılık n
ingiroktî

ince adj
giran hûr nerm riwîn ron sivik

ince bağırsak n
rûviya zirav

ince ses n
dengê zirav

incelemek v
gercust

incelenmek v
hatin lê hatin vekolandin

incelmek v
zirav bûn

inci n
morî

incir n
hejîr

incir kuşu n
çivîka hêjîran

indirgeme n
lêvegerandin redûksiyonat

indirgemek v
anîn serê

indirmek v
dahelandin dahiştin danandin danîn daxistin rekandin

inek n
çêl çêlek

inekhane n
axura çêlekan

infaz n
bicihanîn

inkişaf n
geşedanî kawdanî înkişaf

inkişaf etmek v
kaw dan

inme n
fecr felç kûd şeht şeple

inme inmek v
kût bûn

insaf etmek v
merhamet kirin însaf kirin

insan [ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪] n
mirov
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı

insan hakları n
heqê însanan

insanlık n
insaniyet mirovayetî mirovayî

insansılar n
famîleya mirovokiyan fâmilyeya antropoîtan

intaniye n
nexweşînên ku ji ber mîkroban çêdibin

inşa /in.ˈʃaː/ n
pexşan
(edebiyat) düz yazı veya şiir kaleme alma, yazıya dökme

inşallah interjection
xwedê hezke

inşat n
helbestbêjî

ip merdiven n
nerdewana bendî

ipek n
herîr

ipi koparmak v
têkiliya xwe jê birin werîsê xwe jê hilçinandin

iplik n
dezî ta tayîk

irade beyanı n
daxuyana vînê

iradesiz adj
bêvîn bêîrade

iradesizlik n
bêvînî

irap n
xweş axivîn

iri yapılı adj
leşgir

iri yarı adj
bidestûpê girgirî girtole laşgir lop qirase

iridyum n
îrîdyûm

irileşmek v
gir bûn

irilik n
girayî

irkilmek v
hilceniqîn terqilîn varqilîn veceniqîn

irrasyonel adj
îrrasyonel

irsaliye n
hinarname

irsen adv
bi rakendî

irtibat n
irtibat

isabetli adj
biîsabet guncan licih

isabetsiz adj
neguncan nelicih

ishal n
zikçûn

isim /i.ˈsim/ n
navdêr
anılacak değer, önem
bir konuyu sürekli ve tekrar tekrar anlatış
herkesçe tanınmış veya işitilmiş olma hâli
kişiyi, bir şeyi açıklamaya, anlatmaya, bildirmeye, tanımlamaya yarayan kelime ya da kelimeler
nâm
(dil bilimi) Canlı ve cansız varlıkları, duygu ve düşüncelere, çeşitli durumları bildiren kelime
(mecaz) kişi, şahıs

iskele n
rixtim

iskelet n
skelet

iskân /is.ˈkjan/ n
niştin

istek /is.tec/ n
xwestek daxwaz

istemek /is.te.ˈmec/ v
xwestin
arzulamak, istek duymak

istenilmek v
hatin arezûkirin hatin xwestin

istibat etmek v
dûr dîtin îmkan nedan

istical n
ecelekirin lezandin

istihbarat n
agah standin nûçe standin saloqatî

istihbarat dairesi n
daireya saloxgêriyê daîreya îstixbaratê

istikbal etmek v
pêrginandin pêşwazî kirin

istila etmek v
vegirtin

istiridye n
îstirîdye

istitrat n
di nav gotinê de

istişare n
amoj rawêj şêwr

itfaiyeci n
agirkuj

ithamname n
tawanname

itibarlı /iːtibaɾˈlɯ/ adj
rêzdar xweyqedr

itidal /iːtiˈdaˑl/ n
îtîdal

itikat n
bawerkirin

itinasız adj
bêbayex bêpûte pûtepênedayî

itki n
tehn

itmek /it.ˈmek/ v
rayeka navdêrî

itriyum n
îtriyûm

ivme n
lezan lezîn zûkirin

iyelik eki n
qertafê xwedîbûnê

iyi /i.ˈji/ adj
baş,çê baş
aşırı, bol, çok
beğenilen, istenilen vasıfları taşıyan, beğenilecek şekilde olan
doğru olan
hayırlı, uğurlu haber getiren
münasip, uygun, yerinde
sağlıklı, sıhhatli
yetecek miktarda olan

iyi kötü adv
baş xerab pako pîso çê xerab

iyilik n
başbûnî

iyon /i.ˈjon/ n
îyon

iz düşümü n
projeksiyon sîketin

izah etmek v
rave kirin

izale etmek v
jê birin tune kirin

izin vermek v
rê dan

izinli adj
destûrdayî destûrgirtî

izlenim n
çavdêrî

izole adj
tecrîtkirî îzolekirî

izole bant n
îzole band

iç açıcı adj
dilrihetker dilxweşker

iç ek n
navgir

iç kulak n
guhê hundirîn

iç salgı bilimi n
endoktrînolojî

iç savaş n
şerê navxweyî

içe yöneliklik n
otîzm

içi n
hundur

içinde adv
li

içkili adj
bimey

içli dışlı adj
canecan xweş û bêş

içmek v
vexwarin xwardinewe

içtenlik n
samimiyet

içtima /it͡ʃ.ti.ˈmaː/ n
civan civîn hêwirk

içtinap n
fikar

içyağı n
bez

iğ n
teşî

iğne /iː.ˈne/ n
ده‌رزی
toplu iğnenin süs olarak kullanılan, iri başlı, renkli türü

iğne yaprak [ɪ‿.ˈnɛ jɑp.ɾɑc] n
pelstrî
(bitki anatomisi) çam türlerinde görülen, ince uzun, sivri uçlu yaprak

iğneli adj
biderzî derzîdar

iş birliği n
hevkarî tevkarî

iş bırakımı n
grev karberdan

iş düşmek v
îş ketin ser

iş edinmek v
ji xwe re kirin kar ji xwe re kirin pîşe

iş görmek v
îş kirin

iş gücü n
hêza kar

iş günü n
roja kar rojên karkirinê

iş çevirmek v
kar gerandin

işaret n
dawer elamet nîşan nîşe îşaret

işaretlenmek v
hatin nîşankirin hatin îşaretkirin

işaretli adj
hêmakirî nîşankirî îşaretkirî

işaretçi n
hêmadêr îşaretdêr

işemek v
mîstin

işitilmek v
hatin bihîstîn

işkembe n
şorbehûr

işkembe çorbası n
şorbehûr

işleme n
şixulîn xebitîn

işlenmek v
hatin çînkirin

işletilmek n
hatin xebitandin

işletim sistemi /iʃ.ɫe.ˈtim sis.te.mi/ n
pergala xebitandinê
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

işletme n
karwerî

işlev yitimi n
apraksî windabûna fonksiyonê

işsiz güçsüz adj
tortorî

işsizlik n
bêkarî

işteş çatı n
avadana hevayî

iştigal etmek v
bilîn pê bilî bûn pê mijûl bûn

işveli adj
cîlwedar nazdar îşwebaz

işçibaşı n
serkar

işçilik n
karkerî

jargon n
şaşziman

jelatin n
celatîn

jeofizik n
jeofizîk

jeoloji /ʒe.o.lo.ˈʒi/ n
erdzanî
(jeoloji) Yer yuvarlağının birleşimini, evrimini, yapısını inceleyen bilim

jinekolog n
jînekolog

jinekoloji n
jînekolojî

jokey n
cokey jokey

jübile n
jubîle

kaba kuşluk n
roj li bêriyan

kaba sofu n
sofiyê hayjêtune

kaba yel n
bayê başûr bayê xiznê

kabadayıca adj
bi qubedeyî qubedekî qubedeyane taqakî taqayane

kabahat n
kêmasî lome qebehet tawan ziştkarî

kabahatli adj
biqebehet bitawan ebehetdar

kabaklık n
kalbûnî kundirbûnî

kabalık n
çolsî çortî

kabataslak adj
sinêde

kabir azabı çekmek v
ezabê gorê kişandin

kablocu n
kablofiroş raxerê kabloyê

kabuklu adj
biqalik

kabuklu n
qalikdar

kabuklular n
qalikdar

kabuksu adj
hişkolekî qalikokî

kabul etmek /ka.ˈbuː.ɫet.mec/ v
qebûl kirin
tasdik etmek, onaylamak

kaburga n
parsû perasû

kabuğuna çekilmek v
eleqeya xwe bi tiştekî nekirin xwe kirin qalikê xwe

kabız olmak v
gîre bûn hefsî bûn qebzî bûn

kadar /ka.ˈdaɾ/ adposition
heta heya ta
bir sayıdan sonra geldiğinde kesinlikle belli olmayan bir miktarı belirten söz
büyüklüğünde, genişliğinde
dek
denli
derecede, miktarında, ölçüde
gibi
süre belirten söz

kader /ka.ˈdeɾ/ n
çarenivîs
(İslâm) ezelî takdir

kadmiyum n
kadmiyûm

kadın /ca.ˈdɯn/ n
jin afret pîrek kulfet
(primatlar) erişkin dişi insan, evlenmiş kız

kadın avcısı n
jinxapînok xapînokê jinan

kadın hareketi n
feminîzm

kadınsılık n
jinokî

kafa /ca.ˈfa/ n
ser
(anatomi) insanın başı

kafası bozulmak v
qafa avêtin

kafatası n
kilox

kahir ekseriyet n
piraniya sereta

kahraman n
qehreman

kahvaltı n
qehwaltî

kahve n
qehwe

kahverengi /kahˈveɾengi/ adj
qehweyî

kakalak n
zirqetk zirqetêk

kakma n
nihiçandin niçlêdan niçlêxistin

kakım n
banevank ququm

kakıma n
pevçûna pê re qarlêxistin xeyîdîna pê re

kakımak v
pê re pevçûn pê re xeyîdîn qar lê xistin

kalay n
pîl

kaldırmak v
hilanîn rakirin rep kirin

kaldırılmak v
hatin bilindkirin hatin hilanîn hatin hildan hatin rakirin

kalem [kɑ.ˈlɛm] n
qelem

kalenderleşmek v
bûn qelender

kaleydoskop n
kaleydoskop

kalkmak v
rabûn

kalp /ˈkaɫp/ n
dil qelb
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek

kalp ağrısı n
janedil êşa dilan

kalp kası n
dilemasûlke

kalsiyum n
kalsiyûm

kalıcı adj
mayinde

kalımlı adj
baqî nemir payîdar

kalın /ca.ˈlɯn/ adj
qalind qelew stûr

kalın bağırsak n
rûviya stûr

kalınca adj
pari stûr

kalınlaşmak v
qalind bûn stûr bûn

kalıplaşma n
qalibgirtin qewaregirtin

kalıplaşmak v
qalib girtin qeware girtin

kalıplı kıyafetli adj
biser û guh

kalıpçı n
qalibfiroş

kamalı adj
biqeme

kamaştırmak v
qemişandin

kamu hizmeti n
karûbarê hemû

kamış n
qamîş rûl çîx

kan /ˈcan/ n
xwîn xûn
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı

kan basıncı n
pestana xwînê pestoya xwînê

kan bağı n
biraxwetî

kan grubu n
komeleya xwînê

kan plazması n
plazma plazmaya xwînê xwînav

kanal n
cog

kanama n
xwînjiberçûn xwînjêçûn

kanat n
bask

kanatma n
xwînîkirin

kanatmak v
xwînî kirin

kandırma n
xirandin

kanepe n
qenepe

kanma n
xapîn xirîn

kanser n
şêrpence

kansızlık n
kêmxwînî

kanun /kaː.ˈnun/ n
qanûn
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum

kanun koyucu adj
qanûndanêr yasadan

kapak kızı n
keçka bergî

kapalı hece n
kîteya girtî

kapamak v
girtin

kapanmak v
hatin radan

kapatılmak v
hatin girtin

kapitalizm n
kapîtalîzm

kaplamak v
rû girtin

kaplan n
piling bebir babir behwer bewir

kaplumbağa n
req

kaplı adj
dapoşi

kapsam n
vegir

kapsama n
şamilbûn

kapsamak v
vegirtin

kapsamlı adj
bivegirtî

kapı [kɑ.ˈpɯ] n
derî ده رگا
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat

kar [ˈkɑɾ] n
berf
(meteoroloji) buz kristallerinden oluşan, parlak, beyaz, katı ve çok kere altıgen şekle sahip donarak yağan su buharı

kar ayakkabısı n
lekan

kar kiraz kuşu n
çirçiroka berfê

kar topu kɑɾ tɔpʊ n
guloka berfê topa berfê

kara [kɑ.ˈɾɑ] adj
reş
(renkler) kara renkte olan, kara renkli

kara [kɑ.ˈɾɑ] n
reş
(renkler) en koyu renk, siyah

kara leylek n
leglega reş lega reş

kara suları n
peravên avê

kara tahta n
depreş

kara yel n
bareş bayê reş

karaağaç n
bizî

karaciğer n
kezeb cerg

karahindiba n
qalîşk

karakoncolos kɑ.ˈɾɑ.kɔn.d͡ʒɔ.ˈɫɔs n
gurê manco

karalamak v
reş kirin

karalı adj
reşkirî

karanlık /ka.ɾan.ˈlɯc/ adj
تاریک
kanunlara, töreye, yasalara uygun olmayan
karışık

karanlığa gömülmek v
ketin tariyê

karar /ka.ˈɾaɾ/ n
bîryar
(hukuk) herhangi bir durum için tartışılarak verilen kesin hüküm, yargı

kararlamak v
texmîn kirin

kararlaştırmak v
biryar dan

kararlı denge n
parsenga biryardar

karatavuk n
reşwêle

karbon /kaɾ.ˈbon/ n
karbon
(elementler, organik kimya) Atom numarası 6 olan bir kimyasal element

karbondioksit n
karbondîoksît

kardan adam kɑɾˈdɑn ɑˈdɑm n
berfmêr

kardelen n
berfîn

kardeş [kʰäɾ̞̊ˈd̪e̞ʃ] n
bira

kardiyoloji n
dilnasî

karma adj
têkel

karnabahar n
kelerim

karpuz n
zebeş شووتی

kartal /caɾ.ˈtal/ n
êlo
(atmacagiller) Atmacagiller (Accipitridae) ailesinden, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, etçil, güçlü, keskin görüşe sahip, iri bir yırtıcı kuş

karyağdı n
belekotkî spîçolkî

karı koca n
jin û mêr jinûmêr

karın ağrısı n
zikêş

karıncık n
zikok

karış n
bost

karışmak v
têkil bûn

karıştırma n
hiljendin lihevdan lihevxistin tevdanî tevhevkirin têkilhevkirin

karıştırmak v
tevdan

karıştırılmak v
hatin tevlihevkirin

karışık adj
giriftar tevlihev

karşı karşıya adv
li ber hev li hemberî hev li pêşberî hev rûbirû

karşı karşıya gelmek v
li ber pozê hev sekinîn

karşılanmak v
hatin pergandin hatin pêşwazîkirin

karşılaşmak v
rastî hev hatin

karşılıklı adj
beraber

karşısına almak v
rayeka navdêrî

kas n
masûlke

kas telciği n
masûlkerîşalok

kasap n
qesab

kasık n
berran

kasılma n
girjbûn

kasım /ka.ˈsɯm/ /ˈka.sɯm/ n
sermawûz
(aylar) yılın 30 gün süren on birinci ayı

katalizör n
katalîzor

katma n
berdan berinavê dan berî serê dan biservekirî ris tevîkirin

katman [kɑtˈmɑn] n
çîn

katran n
qetran

katyon n
katyon

katı /ca.ˈtɯ/ n
req
(anatomi) kuş gibi hayvanların sindirim kanalları üzerinde bulunan kaslı, öğütücü mide

katılmak v
ligelbûn

kavak /ca.ˈvac/ n
hewr spîndar
(söğütgiller) söğütgillerden, sulak bölgelerde yetişen, boyu bazı türlerinde 30-40 m'ye değin çıkan, kerestesinden yararlanılan uzun boylu bir ağaç

kavram n
mefhûm rêman terim têgîn verêj

kavrama n
debriyaj

kavrayış n
fêrisîn

kavun n
kowûn کاله ک

kavuşturma n
gihandin gihîştandin

kaya /ca.ˈja/ n
zinar
(jeoloji, planetoloji) kayaç

kaya tuzu n
xwêya kevir

kayalık n
qelaç qîş

kayaç /ka.ˈjat͡ʃ/ n
ferş teht
(mineraloji) Yer kabuğu'nun yapı gereci olup bir veya birkaç mineralden oluşan kütle

kaygı n
dilrencî diltirsî endîşe fikar kovan taswas

kaygılanma n
endîşedarbûn xemgîrbûn şayişdarbûn şayîşkirin

kaygısız adj
bêendîşe bêxem bêşayîş xemnexur

kayma n
xilîskin şimitin

kaymakam n
qeymeqam

kaymaklı adj
biqeymax bitûk

kaynak /kaj.ˈnac/ n
kanî
iki metal veya yapay parçayı ısıl yolla birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi

kaynana n
xesû

kaynaşmak v
cebirîn kelijîn

kayık n
qayîk

kayısı n
zerdele زه رده لوو

kaz /ˈkaz/ n
qaz
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş

kazalı adj
xeternak

kazan /ca.ˈzan/ n
qazan

kazanç n
hecel kesp

kazançlı adj
biqezenc heceldar kesbdar

kazanış n
kesibîn

kazein n
kazeîn

kazma n
tevir

kazı bilimci n
arkeolog bastannas şûnwarnas

kazı bilimi n
arkeolojî bastannasî kevnarnasî

kaç adj
çend çiqas

kaça adv
bi çendî

kaçaklık n
firartî mişextî revoktî

kaçmak [kɑt͡ʃ.ˈmɑk] v
revîn

kaçmamak [ˈkɑt͡ʃ.mɑ.mɑk] v
revîn

kaçınma n
jêrevîn xwevedan

kaçınmak v
xwe vedan

kaş n
birû

kaşık n
kevçe

kebap n
kebab

kedi n
pisîk kitik pisîng

kefalet n
kefalet kefîlî

kefne n
guzvan

kehanet n
kehanet

kehribar cɛhɾiˈbɑɾ n
kehrebar

kek n
kulîçe

kekik n
awîşen

kelebek n
pelatînk pêçgira çengî

kelepçe n
destbend

kelime /ce.ɫi.ˈme/ n
bêje peyv wişe وشە

kelime oyunu cɛliˈmɛ ɔjuˈnu n
paşpêşî

kellik n
gurîtî kelbûn keçelî

kemer n
kemer

kemik /ce.ˈmic/ n
hestî
(anatomi) insanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü şekildeki sert organların genel adı

kemirici n
kirrîner

kenar n
qerax

kendi pronoun
xwe

kendi kendine adv
bi tena serê xwe xwe bi xwe

kendiliğinden adv
ji ber xwe ve jixweber

kendini tartmak v
xwe teqilandin

kepçe n
kefçe

kerevit n
kevjal

kereviz n
kêrefiz

kerpeten n
kelbetan

kerpiç n
libên hişkkirî libên kelpîçan

kertenkele n
gumgumok

kervan n
کاروان komerêwî

kesatlık n
kesadî qehtî

kesek n
kêsek

keseliler n
humbanî

keser n
tevşo

kesilme n
qutbûn

kesintisiz adj
bêatlebûn bêatlehî bênavberî

kesirli adj
kesrî

kesmek v
jêkirin

kestane n
kestane

kestirmek v
dan birîn dan jêkirin dan kurkirin dan qusandin gumankirin hênijîn

keten n
loke

keten kuşu n
cure beytikek

keyifli adj
şeng

kez n
car

keçi /ce.ˈt͡ʃi/ n
bizin
(boynuzlugiller, evcil hayvanlar) boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından Capra cinsini oluşturan memelilere verilen ad.

kibar /ciˈbaɾ/ adj
delal elegant keşxe narîn olfatûn qeşeng

kibarca adv
bi kibarî bi kubarî camêrkî ciwanikî ciwanmêrane ciwanmêrkî

kibarlık n
ciwanikî ciwanmêrî kubarî xweşmêrî

kilim n
kilîm

kilise kiliˈse n
dêr
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina

kilometre n
kîlometre

kim /ˈkim/ pronoun
kî
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime

kimse ˈkim.se pronoun
kes

kimya n
kîmya

kimyacı n
kîmyager

kimyacılık n
kîmyagerî

kimyasal /kim.jaː.ˈsal/ adj
kîmyasal kîmyawî kîmyayî
(kimya) kimya ile ilgili, kimyaya ait

kimyasal bağ n
benda kîmyayî

kinetik enerji n
enerjiya kînetîk

kip n
rawe

kir /ˈkiɾ/ n
qirêjî
herhangi bir şeyin veya vücudun üzerinde oluşan, biriken pislik
utanılacak hâl

kiraz n
gêlaz گيلاس

kireç n
kirêc

kireç taşı n
berespî

kirli adj
pîs

kitabet n
katibî kompozisyon

kitap /ki.ˈtap/ n
kitêb pirtûk کتێب
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü

kişi /ci.ˈʃi/ n
kes
(primatlar) erkek

kişisel adj
تایبه‌تی

kişiye özel adj
arizî xwemal xwemale

klarnet n
klarnet qirnate

klavye /klav.je/ n
پیتلێده‌ر

klor n
klor

koala n
hirçolek

koca n
jinûmêr

kocakarı n
dê pîrejin

kocalmak v
kal bûn kokim bûn pîr bûn

kol /ˈkol/ n
çeng
(anatomi, zooloji) dana, kuzu, koyun v.s.'nde ön ayağın üst bölümü

kolaylık n
hêsanî

kolaylıkla adv
bi asanî bi hêsanî bi rihetî

kolhoz n
komeleya çandinê ya ji çend malbatan li Yekîtiya Sovyetan

kolonya n
kolonya

koltuk n
paldank

koltuk değneği n
alîkariya ji xelkê darê binçengan qeysik

kombinasyon n
gihandin hev pergal sazûman

kompozisyon n
kompozisyon

komünizm komyˈnizm n
komunîzm

konaklamak v
lê qonax danîn qonax vegirtin war danîn

kondansatör n
kondansator

konfor n
konfor rihetî

koni n
qoçek

konma n
dadan danîn lêdanîn veniştin

konmak v
hêwirîn veniştin
yolculukta geceyi geçirmek için bir yerde kalmak, konuk olmak

konson n
konsonant

konsonant n
konsonant

konu /koˈnu/ n
rayeka navdêrî

konuk olmak v
bûn mêvan lê bûn mêvan

konulmak v
hatin kirin

konuş n
danîn veniştin

konuşma dili n
zimanê devkî

konuşmak konuʃˈmac v
peyivîn xeber dan axiftin axivîn kelimîn qezî kirin

konuşturmak v
peyivandin

koordinat sistemi n
sîstema koordînatê

koparma n
qetandin

koparmak v
jêkirin qetandin

koreograf n
koreograf

korkutmak v
bizdandin tirsandin

korteks n
tûkil

korucu n
cerdevan

koruk suyu n
qurî

korumak koruˈmak v
parastin

kotarmak v
rokirin tal kirin vala kirin

kova [ko.ˈvɑ] n
setil
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap

koyulaştırma /co.ju.laʃ.tıɾ.ˈma/ /co.ju.laʃ.ˈtıɾ.ma/ n
tîrkirin
koyulaştırmak işi

koyulma n
destpêkirin teşebûskirin

koyun dede adj
gêjo xêtik

koyunculuk n
xweyîkeriya mihan

kozak n
qoze

kozalak n
guzik qoze

koşmak [kɔʃ.ˈmɑk] v
baz dan
koşuya çıkmak

koşu n
bez

kral /ˈk(ɯ)ɾɑl/ n
qral
(monarşi) Avrupa monarşilerinde erkek hükümdara verilen unvandır, en yüksek devlet otoritesini, bütün devlet başkanlığı yetkilerini kalıtım veya soylularca seçilme yoluyla elinde bulunduran kişi
(mecaz) herhangi bir alanda başkalarından üstün, başarılı olan kişi, şah
(mecaz) çok başarılı ve zengin iş adamı

kraldan çok kralcı olmak idiom
xurto tu xurtiya xwe dikî, qelso tu doza çi dikî

kraliçe arı n
diya mêşan şaheng

kravat n
kravat stovank

kriminoloji n
krîmînolojî tawannasî

kripton n
krîpton

kristalleşme n
belûrîbûn krîstalîbûn

krom n
krom

kucak n
nav pêş

kugar n
kûgar pûma

kukumav n
kundê çiçk

kul n
evd

kulak [kʰuˈɫ̪äkʰ] n
guh گوێ

kulak kepçesi n
perre guh

kulak zarı n
perdeya guh

kule n
birc qûle

kullanıcı n
bikarber

kullanılmak v
hatin bikarhatin hatin emilandin hatin siviyandin

kulüp /cuˈlyp/ n
yane

kum /ˈcum/ n
qûm
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler

kuma n
cariye hêwî

kumar n
qumar

kumarbaz n
yarîker

kumarhane n
qumarxane

kumpanya n
kompanya

kumsal n
plaj

kuramcı n
teorisyen

kurbağa n
beq

kurma n
avakirin damezirandin danîn lêkirin sazkirin

kurt n
gur

kurtlandırma n
kurmî kirin

kurtlandırmak v
kurmî kirin

kurtulmak v
rayeka navdêrî

kuruluş /ku.ɾu.ˈluʃ/ n
organîzasyon

kurutmak v
hişk kirin miçiqandin ziwa kirin ziwandin çikandin çikçikandin

kurşun n
sirb

kurşun kalem n
qelemzirêç

kusmak v
hilavêtin

kutlama n
cejn

kutu /cuˈtu/ n
elbik qutî

kutup n
cemser

kuvars n
kuars şeb

kuvvet /kuv.ˈvet/ n
hêz
(fizik) fizikî vektörel kemiyet, fizikî güç

kuyruklu yalan n
derewa bi qoç û boç

kuyruklu yıldız /cuj.ɾuc.ˈlu jɯl.dɯz/ n
dûvstêrk
(astronomi) Bir yıldız çevresinde büyük bir elips veya bir parabol yörüngede dolaşan, hatta bazen yıldızlararası boşlukta eliptik yörünge üzerinde hareket edebilen, o yıldıza yaklaştığında yüzeyinde ortaya çıkan gazların ve tozların oluşturduğu kuyruk denilen ışıklı bir uzantısı olan gök cismi.

kuyumcu n
gewhervan

kuzey [kʊ.ˈzɛj] n
bakur
(yönler) sağını doğuya, solunu batıya veren kimsenin tam karşısına düşen yön, dört ana yönden biri

kuzeybatı /ku.ˈzej.ba.tɯ/ n
bakurê rojava
(yönler) Kuzeyle batı arasındaki yön

kuzgunkılıcı n
gihaşimşîr şimşîrî

kuzu n
berx berxik

kuzu çevirmek v
berx biraştin

kuğu n
qû

kuş [ˈkuʃ] n
çûk balînde

kuş kafesi n
voliera

kuşatma n
dorgirtin dorpêç dorpêçandin gemaro rapêçan rapêçandin

kuşatmak v
dor lê girtin dorpêç kirin

kuşatılmak v
hatin gemarokirin

kâr [ˈkʲɑɾ] n
desketî kar qezenc
(ekonomi) alışveriş işlerinin sağladığı para kazancı

kâğıt /kʲa.ˈ‿ɯt/ n
kaxez perr کاغه ز
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak

kök n
rîş kok

kökleştirmek v
ripin kirin

köle n
xulam

kömür /cø.ˈmyɾ/ n
komir
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt

kömürleşmek v
rejî bûn

köpek cœpec n
kûçik se
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez

köpek dişi n
diranê tûj

köprü /cøp.ˈry/ n
pir pird
(mimarlık) nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki yakasını bağlayan yapı; herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı

köpük n
kef

kör /ˈcøɾ/ adj
kor کوێر
arkası tıkalı olan veya işlek olmayan
az aydınlık veren
duyarlığını yitirmiş
keskinliği yeterli olmayan
kötü
olguları sezme ve kavrama yetisi, dikkati olmayan
(fizyoloji) âmâ, görme engelli

kör yılan n
koremer marê kor

körlük /cøɾ.ˈɫyc/ n
korî
Kesmez olma hâli
(botanik) Bitkilerin tomurcuk vermemesi hâli.
(mecaz) Dikkatsizce ve beceriksizce yapılan iş.
(mecaz) Gerçeği görememe hâli.
(tıp) görme engellilik

köstek n
kostek

kötü /cø.ty/ adj
bed nebaş xirab

kötücül adj
bêfiqaqî xebîs xerab zerardar

kötüleştirme n
berbat kirin

kötülük n
neçêyî xirabî

köy n
gund
(yerleşim birimleri) kasabadan küçük, mezradan büyük kırsal yerleşim birimi

köşe n
rayeka navdêrî

köşe yazarı n
qunciknûs

küheylan n
kihêl

kül rengi adj
xulavî

külah n
kum

külliyat n
kuliyat

kültür /cyl.ˈtyɾ/ n
cotkarî kultûr
topluma veya halk topluluğuna mahsus düşünce ve sanat eserlerinin bütünü
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü

kültürlü adj
çandyar

kürek n
bêr

kütüphane /kytyphaːne/ n
pirtûkxane

küçük /ky.ˈt͡ʃyc/ adj
بچووک
boyutları, benzerlerininkinden daha ufak olan
değersiz, ehemmiyetsiz, kıymetsiz, önemsiz
geri aşamada
kısık, parlak olmayan
niceliği az olan
niteliği aşağı olan
yaşı daha az olan

küçük dil n
zimanê biçûk

küçük karga n
qelereşk

küçültme n
biçûkkirin

küçültücü adj
biçûkker

küşat n
kuşîn vekirin

kıkırdak n
kirkirage kirkirk kirkirok

kılık kıyafet n
ser û sînç timtêl

kımıldama n
lebitîn livîn

kımıldamak v
bizivîn lebitîn leqîn livîn

kımıldanış n
xwetevdan

kır n
qirr şiryar
(coğrafya) şehir ve kasabaların dışında kalan, çoğu boş ve geniş yer, taşra

kır kırlangıcı n
hacîreşk

kırağı n
xûsik

kırkmak v
kurr kirin

kırlangıç n
dûmeqesik

kırlangıç otu n
mamîran mîran

kırmak v
şkandin

kırmızı /kɯɾmɯˈzɯ/ n
sor

kırınım n
dîfraksiyon

kısa adj
kin kurt qut

kısa çizgi n
bendik xêzikok

kıskanç adj
dexes çavnebar

kısrak n
mehîn

kıstak n
berzax

kısım n
beş dabeş

kısıt n
tahdît zêfan

kıtlık n
xela qehtî

kıvançlı adj
kêfxweş şanaz

kıvırma n
badan

kıvırmak v
badan

kıyafetli adj
biqiyafet bitimtêl

kıygı n
stem tade tehde zilm

kıymetlendirmek v
hilsegandin nirxandin

kız /ˈkɯz/ n
کچ
(eşey, primatlar) dişi cinsten çocuk ya da genç

kızamık n
sorik

kızıl n
komunîst soreta sûreta zêrr

kızıl akbaba n
sîqalok

kızılcık n
helhelok

kızılkanat n
persorik

kıçı kırık adj
bêkêr

kış ˈkɯʃ n
zivistan zistan

kışın adv
zivistanê
kış mevsiminde, kış süresince

labirent /ɫa.bi.ˈɾent/ n
alole
çıkış yeri kolaylıkla bulunamayacak kadar karışık koridorları olan yapı
içinden çıkılması güç veya imkânsız durum, sorun

laboratuvar n
laboratuar

ladin n
kaj

laedri adj
anonîm bênav nezanîparêzî

laf taşımak v
gotin kişandin

lale l&#x0251;:l&#x025B; n
lale

lamise n
pêhesîn

lavta n
lavta pîrik pîrika zarokan

laçka adj
xirek şore

lağım döşemi n
kanalîzasyon

leblebi lɛblɛˈbi n
leblebî lewlewî nehk şornok

leblebici lɛblɛbiˈd͡ʒi n
leblebîfiroş leblebîvan

lehçe /ˈɫeh.t͡ʃe/ n
lehce
konuşma tarzı
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu

lenf n
lenf

letafet n
bedewî ciwanî delalî spehîtî xeml xweşikî

leylak n
lîlek

leylek n
leqleq

lezbiyen [lɛʐ.bɪ.ˈjɛn] n
lezbiyen
(cinsellik, sosyoloji) bir kadının diğer bir kadına ruhî, fizikî ve hissî ilgi duyması

lezbiyenlik n
lezbiyenî

lezzet n
lezet

leş ˈłeʃ n
berate

lif n
rîşal

liman /liˈmɑn/ n
gemîgeh

limon /ɫi.ˈmon/ n
lîmon
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi

lirik şiir n
helbesta coşdar

lityum n
lîtyûm

lobut n
deştik çov

lokanta n
restoran

lokmacı lɔkmɑˈd͡ʒɯ n
loqmefiroş

lop n
pil

lösemi n
losemî

lüle n
qelûn

lüp n
belaş em ep hazir

lütfen interjection
ji kerema xwe

maaş n
meaş

macera /maːdʒe.ɾaː/ n
macera serpêhatî

maceralı adj
bimacera biserenc biserguzeşt biserhatî

madalya n
medalye nîşane

maddi [madˈdiː] adj
madî

maden cevheri n
cewhera madenê

madenî adj
lajwerdî metalik

magnezyum n
magnezyûm

mahkeme /mah.ke.ˈme/ n
dadgeh
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer
(hukuk) yargılama

mahmul adj
bardar barkirî bibar

mahmul n
pêveber pêxistî

mahmurluk n
melûlî mexmûrî sermestî tamarî

mahreç n
jêder

mahvetmek v
tune kirin

makale n
nivîsar bend gotar meqale

makara n
masûle

makas /ma.ˈcas/ n
meqes cawbir
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet

makine /ma.ˈci.ne/ n
otomobîl
bir alet veya taşıtın hareket etmesini sağlayan mekanizma

makine gücü n
hêza makîneyê

mal mülk n
malûmilk

mal olmak v
bûn male

malzeme n
malzeme

mamur adj
abadan ava avadan

manastır n
peristgeh

mandalina n
mandarîn

manevi adj
manewî

mantar n
karok kivark qarçik

mantı mɑnˈtɯ n
mantî xengel

mantık /man.ˈtɯk/ n
mantiq

mantık dışı adj
derî mantiq

mantıklı adj
bimantiq bivac mantiqî

manzum adj
helbestkî

manzume n
helbest helbestvanî menzûme nezm riste sîstem

marangoz n
xerat

marangozluk n
merengozî

marketçi n
marketvan

marmelat n
marmelad

mart n
adar

martı n
qaqlîbaz

marul n
kaho xes kahû xesî

masa [mɑ.ˈsɑ] n
mase ميز mêze
(mobilya) ayaklar veya bir destek üzerine oturtulmuş tabladan oluşan mobilya

masaj n
masaj gemirandin

masal n
çîrvanok

matbaacılık n
çapxanevanî

matematik [mɑ.tɛ.mɑ.ˈtɪk] n
matematîk jimarnasî
(öğretim) matematik dersi kavramının kısa şekli

matematikçi /mɑtɛmɑtɪkˈt͡ʃɪ/ n
bîrkar

matkap n
şixab

matruşka [mɑtɾuʃˈkɑ] n
matruşka

mavi n
şîn شین

mayalanmak v
havên girtin

maymun /majˈmun/ n
meymûn

mayın n
lexem mayin mîn tepînk

mayıs /ma.ˈjɯs/ n
gulan
(aylar) Yılın 31 gün süren beşinci ayı
(halk ağzı) Taze sığır dışkısı

mazmun n
meal

mazot n
mazot

mağara ˈma‿aɾa n
qefa

meal n
meal

mecaz meˈcaz n
mecaz

mecazi adj
mecazî xazeyî

meclis n
meclis

medeniyet /me.de.ni.ˈjet/ n
sivîlîzasyon

medlul n
mane meal wate

medyum n
medyûm

mekanik n
mekanîk

mekanizma n
mekanîzma sazgerîn

mektup /mek.ˈtup/ n
kaxez نامه‌
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı

melek n
ferişte melek

melez n
dureg

meme /me.ˈme/ n
memik

meme bezi n
bezê pêsîrê

memecik n
çiçikok

memeli n
guhandar şîrdar

memeli hayvan /memeˈli hajˈvan/ n
ajel canewer

memeliler n
şîrmêj

memnun adj
dilxweş dilşad kêfxweş razî xweşhal

memnun adv
memnûn

memur /meː.ˈmuɾ/ n
memûr

menekşe n
benefşe

menopoz n
menopoz

menşe n
binaçe jêderk kok

meraklandırmak v
mereqdar kirin

meraklanma n
mereqdarbûn

mercan adası n
girikê mircanan

mercek /meɾ.ˈd͡ʒec/ n
hawêne
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim

mercimek /meɾ.d͡ʒi.ˈmec/ n
nîsk
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu

merhaba [ˈmær.hɑ.bɑː] interjection
Roj baş
Günaydın veya hoş geldiniz anlamlarında bir esenleşme veya selamlaşma sözü

merhale n
merhele

merhamet etmek v
dilovanî kirin merhemet kirin

merkezî sinir sistemi n
demarekoendama navendî

mermi n
rayeka navdêrî

mersin n
toyîn

meslek /mes.ˈɫek/ n
meslek pîşe mihne
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş

mest olmak v
mest bûn

metabolizma n
metabolîzma

metal /me.taɫ/ n
kanza metal maden

metal bilimi n
lajwerdnasî metaluijî

metalik adj
lajwerdî metallik

meteor /me.te.ˈoɾ/ n
rayeka navdêrî
(astronomi) Bir asteroit, kuyruklu yıldız, meteoroit veya mikrometeoroitin üst atmosferdeki hava molekülleri ile çarpışarak akkor hâline gelene kadar ısındıktan sonra bir çizgi meydana getirerek Dünya atmosferinden bazen arkasından ışıyan malzeme bırakarak gözle görülür geçişi.

meteoroloji n
meteorolojî hewanasî

metin n
nivîsar

mevsim mevˈsim n
werz

meydana getirmek /mej.da.ˈna ɡe.tiɾ.mec/ v
pêk anîn qewimandin çêkirin
olmasını sağlamak, oluşturmak, var etmek

meydana çıkmak v
aşkere bûn derketin meydanê derketin rastê gihîştin xuya bûn

meyletmek v
pê de xûz bûn

meyve n
fêkî mêwe
(bitki anatomisi, yiyecekler) çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir

meyve bahçesi n
cinîn

mezar /me.ˈzaɾ n
gor
(ölüm) ölünün gömülü olduğu yer, çukur, kara toprak, kara yer, gömüt, kabir, sin, ebedî istirahatgâh, makber, metfen

mezarlık n
ceban goristan qebristan zehman

mezgeldek n
berçirik

mezgit n
cure masiyek

mezun adj
destûrdar

meçhul adj
kesnezan meçhûl nediyar nenas nenuma tebatî

meşe meˈʃe n
darberû به‌ڕوو

meşgul etmek v
karîwer kirin

meşgul olmak v
mijûl bûn pê daketin

meşin n
çermê mêşinê

mide n
gede

mikrobiyoloji n
hûrjînewerzanist

mikrodalga fırın micɾɔdɑɫˈɡɑ fɯˈɾɯn n
mîkro mîkrofirne

mikroskop /mik.ɾos.ˈkop/ n
hûrbîn hûrdebîn mikroskop
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet

milattan önce adv
beriya mîladê

milimetre n
mîlîmetre

milletlerarasıcılık n
navneteweyîtî

mimar n
qesirbend mîmar

mimarlık n
mîmarî

minare /mi.naː.ˈɾe/ n
minare

mineraloji n
berbesnasî mineralojî

minimetre n
mînîmetre

misyon n
erk erka mîsyon

molekül n
molekûl

moleküler adj
molekûler

monte etmek v
monte kirin

morina n
morîna

motelcilik n
motelvanî

motorbot n
motorbot

muasır /mu.aː.ˈsɯɾ/ adj
hevdem

muayyen adj
biryardayî diyar diyarkirî

muhabere /mu.haː.be.ˈɾe/ n
jevnivîsîn muxabere ragihandin
(bilişim, mühendislik) haberleşme, iletişim

muhakeme etmek v
dan aqilan mehkeme kirin

muhaliflik n
mixalifî

muhallebici n
dukana helîlikfiroşiyê helîlikfi roş helîlikvan

muhtemel /muh.te.ˈmeɫ/ adj
muhtemel
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün

muhtemelen /muh.ˈte.me.ɫen/ adv
mihtemelen
beklenir ki, görünüşe bakılarak, umulur ki

muhtıra n
bîrname mixtira

mukavemet n
berhelistî berhingarî tirûş

mum n
mom

musluklu adj
bimuslix henefdar

mutabık adj
guncan lihevhatî lihevkirî mutabiq

mutfak /mut.ˈfak/ n
aşxane metbex mitfax
(mutfak, odalar) yemek pişirilen yer

mutfak şefi n
serekaşpêj

mutlu adj
bisiûd

mutluluk n
saadet
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık

muvacehe /mu.vaː.d͡ʒe.ˈhe/ n
pêşberîhev rûberîhev
(eskimiş) Yüz yüze gelme, yüzleşme

muvazeneli adj
terazdar

muz n
mûz موز moz

mübalağasız adj
bêfîşal

müfsit adj
ewan

müge /my.ˈɡe/ n
xeydoka gulanê
(zambakgiller) inci çiçeği

mühendis /my.hen.ˈdis/ n
mihendis
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi

mühendislik n
endazyarî muhendisî sexmankarî

mühim /my.ˈhim/ adj
girîng muhîm
ehemmiyetli, önemli

mühimmat /my.him.ˈmat/ n
muhimat
(silahlar) cephane, sepane

mükellefiyet n
binbarî mukelefiyet mukelefî

mükemmel /mycemˈmel/ adj
bêkemasî niwaze

mükemmellik n
bêkêmasîtî

mülk /ˈmyɫc/ n
mal milk

mülteci n
penaber

mümkün adj
mimkin mimkûn

münasebetsiz adj
bêwext ters

münhal adj
bişivbar helînbar vala

müsademe n
rayeka navdêrî

müsait adj
berdest destdayî

müstakil adj
serbixwe

mütalaa etmek v
xwendin dahiştin

mütearife n
aksiyom

mütenasip adj
rêjedar

müteyakkız adj
hişyar wurya

müttefik adj
hevpeyman mitefiq

müvekkil /my.vek.ˈkiɫ/ n
muwekîl xwespêr
Heceleme: Birini kendine vekil olarak seçen kimse.

müzaheret n
alîkarî piştgirî piştvanî

müze n
muze

müzekker adj
nêr nêrza

müzik /myˈzɪc/ n
muzîk

müşareket n
hevbeşî pişkdarî şirikayî

müşfik adj
bexşende birehm dilnerm dilovan mihrevan muşfîq

müşteri /myʃ.te.ˈri/ n
bikir kirox kiryar mişterî zibûn

mıknatıs n
meqnetîz

mısır /ˈmɯ.sɯɾ/ n
garis
(tahıllar) buğdaygillerden gövdesi boğumlu ve kalın, yaprakları şerit biçiminde, boyu yaklaşık 2 m olabilen, erkek çiçekleri tepede salkım olarak, dişi çiçekleri yaprakla gövde arasında koçan şeklinde olan kültür bitkisi ve mısır bitkisinin koçan üzerindeki taneli ürünü

mısır yağı n
rûnê gilgilan rûnê lazûtan

nacak n
nalcax

nafi adj
sûdmend havildar

nakil n
guhêztin veguhêztin

nakit para n
diravê hazir pereyê hazir

nam /ˈnaːm/ n
nav
ad, isim

name /naː.ˈme/ n
kaxez

namussuz naːmusˈsuz adv
bênamûs şût

nane n
nane

nane yemek v
xwe pîs kirin

nar n
hanor hinar

nargile n
nargîle

nasıl adv
çaki çawa

natır n
natir

nazar boncuğu nɑˈzɑɾ bond͡ʒuːˈu n
hêşînok kespik şînok

naçiz adj
nehêja neçê

ne zaman /ˈne za.man/ adv
kîngê
hangi zaman

neden olmak v
bûn sebeb bûn sedem

nefes n
هه‌ناسه‌

nefes almak v
henasegirtin

nefha n
bêhna xweş

nefis n
micêz

nefiy n
nefî

nefyetmek v
mişext kirin nefî kirin

nehir n
çem

nesil n
nifş

nesnellik n
objektivite

netice n
akam dawîng dongî encam hafil netîce

neticesiz adj
bêencam

nezle n
bapêş nezle

nida n
baneşan bang bangnîşan deng gazî hodeng

nikel n
nîkil

nikotin n
nîkotîn

nikâhsız adj
bêmehr bênikah

nine n
dapîr

nisan ni:s&#x251;n ni:s&#x251;nl&#x251;&#x263; n
avrêl nîsan

nispet n
rêje kelij nîspet

nitelemek v
wesfandin

niteleyiş n
wesifandin

niteliksiz adj
bêkalîte bêwesf nehêja

nitrik asit n
asîda nîtrîk kezav têzav

niyet n
niyaz niyet

nizami adj
nîzamî

nişasta n
nîşa

nobelyum /noˈbeljum/ n
nobelyûm

nohut n
nahk

noksan adj
kêm kêmasî kêmayî nuqsan

nokta /nokˈtɑ/ n
nuqte

nominal değer n
nirxa nomînal

not defteri n
agahname

numaralamak v
nimre kirin nimro kirin

nurlu adj
ronîdar

nöroloji n
neurologî

nüans n
nuans

nüfus /ny.fus/ n
gelhe kes nefs nifûs

nükleer enerji n
enerjiya nuklerî vejena dendikî

nükleik asit n
asîda nukleyî

o [ˈo] pronoun
ew

oba /oˈba/ n
zom zome

obur /o.ˈbuɾ/ adj
çirore
gereğinden çok yemek yiyen, doymak bilmeyen (kişi)

ocak n
rêbendan çile çileyê paşîn

oda hapsi n
hebsa hundirû

odacı n
destemo xedeme

odacılık n
destemotî xidamî

odak n
tîşko

odak noktası n
xala nîskokê

odaklama n
tîşkokirin

odun /o.ˈdun/ n
dar

odun özü n
puxteya daran

ofsayt n
ofsayd

ok n
tîr تیر

oklamak v
tîr kirin

oksijen n
oksîjen

oksijenli adj
oksîjendar

okul /o.ˈkul/ n
dibistan medrese mekteb qutabxane
bir okuldaki öğrenci ve görevlilerin bütünü

okumak /o.cu.ˈmac/ v
xwendin
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek
bir yazıyı meydana getiren harf ve işaretlere bakıp bunları çözümlemek veya seslendirmek

okuyucu n
xwendevan

okyanus /oc.ja.ˈnus/ n
okyanos
(coğrafya, oşionografi) Kıtaları birbirinden ayıran deniz

okşamak v
mist dan miz dan

okşamalık adj
dilniwaz dilxweşker

olagelmek v
berdewam kirin dewam kirin

olan oldu oˈɫɑn oɫˈdu idiom
tiştê çû nede dû

olanak n
îmkan

olaylı adj
bihedîse biqewman birûdan biteşqele bûyerdar

oldukça adv
gelekî qewî zehf

oleometre n
şilepîv

olgucu [ol.ˈɡʊ.ˈd͡ʒʊ] adj
qinyatiyî

olguculuk n
pozitivîzm

olgun adj
baliq

olgunlaşma n
gihaştin gihîn gihîştin stewîn

olgunlaşmak v
gihiştin

olgunlaşmış adj
kemilî

olma /ol.ˈma/ /ˈol.ma/ n
bûn
olmak işi

olmak /oɫ.ˈmac/ v
bûn
meydana gelmek, varlık kazanmak

olmamış adj
nebûyî çênebûyî

olumlama n
erênîkirin îcab

olumlu adj
baş erênî erênî erêyî mûspet pozîtîv çêker

olumlu cümle n
hevoka erênî

olumsuz fiil n
lêkera neyînî

olunmak v
pê bûn

oluşmak v
hatin pê pêk hatin çêbûn

oluşturmak v
çêkirin

oluşturulmak v
hatin çêbûn

omurga [oˈmuɾɡa] n
birrbirre

omurgalı [oˈmuɾɡalɯ] adj
birrbiredar

omurgalılar [oˈmuɾɡalɯlaɾ] n
movikdar

omuz n
sermil

on altı /ˈon al.tɯ/ adj
şazde şazdeh

on beş /ˈon beʃ/ adj
panzdeh pazdeh
(sayılar) on altıdan önce, on dörtten sonra gelen sayı

on bir /ˈon biɾ/ adj
yazdeh يازده

on dokuz /ˈon do.cuz/ adj
nozde

on dördüncü /ˈon døɾ.dyn.ˈd͡ʒy/ adj
çardehem

on iki /ˈon i.ci/ adj
dazde دوانزه

on ikinci /ˈon i.cin.ˈd͡ʒi/ adj
dazdehem

on yedi /ˈon je.di/ adj
hevde

on üç /ˈon yt͡ʃ/ adj
sêzdeh

onaylamak v
pesind bûn

onaylanmak v
pesind bûn

ondalık sayı n
hejmara dehanî hejmara dehekî

ondalık sistem /on.da.ˈlɯc sis.tem/ n
sîstema dehaniyê
(matematik) temel birimlerin katları ve askatları, bu birimlerin ondalık kuvvetleri olan uzunluk ve ağırlık ölçümlerinde kullanılan sistem

ondan sonra adv
jê pê ve jêlî

onikiparmak bağırsağı n
rûviya diwanzdehgirê rûviya donzdetilîk

onkoloji n
onkolojî

onlar [on.ˈlɑɾ] n
ew

onuncu adj
dehem

onur n
onur

onursuz adj
bêhesiyet bêrûmet bêşeref

orak n
das

oran n
rêje

oranla adv
li gorî nispeten

oranlamak v
pîvan

ordu /oɾ.ˈdu/ n
artêş
(askeriye) Bir devletin silahlı kuvvetleri

ordubozan n
têba

organ n
endam

organizasyon /oɾ.ɡa.ni.zas.ˈjon/ n
komele organîzasyon rêkxistin sazman sazî teşkîlat
devlet, idare, toplum v.s.'nin düzenleniş şekli
düzenleme
düzenli bir grubun üyelerinin tamamı
(hükûmet) kurum, teşkilat

organize etmek v
bi hev xistin bi rê xistin li dar xistin organize kirin

organizma oɾɡaˈnizma n
zîndewer

orkinos n
orkinos

orman oɾˈman n
daristan دارستان

ormanlı adj
bidar

orospu çocuğu n
dêqehp dêqehpik pîç
(argo, kaba konuşma) birilerine hakaret etmek amacıyla kullanılan, annesinin hayat kadını olduğunu îmâ eden söz

orta /oɾ.ˈta/ n
nav
başlangıcı ile bitimi arasında eşit uzaklıkta olan süre
bir şeyin eşit olarak ayrılabileceği bölüm
defterde, bir araya getirilmiş belli sayıda yaprakların oluşturduğu bölümlerden her biri
iyi ile kötü arasındaki durum
ne büyük ne küçük
ne uzun ne kısa
öğretimde, öğrencinin değerlendirilmesinde geçer not ile iyi arasındaki derece
(fizik) bir olayın, içinde gerçekleştiği yer
(spor) futbolda oyunculardan birinin, topu, kale ağzında duran arkadaşlarına havadan yollamak için yaptığı vuruş
(tarih) yeniçeri ocağında tabur
(matematik) orantı

orta deri n
çermê navîn

ortada adv
li rastê

ortak adj
hevbeş

ortak n
cariye hêwî

ortaklaşa n
bihevpişkî

ortaklık n
kompanya pargîdanî şirket şirîkî

ortaya koymak v
danîn ber çavan danîn holê danîn rastê

ortaya çıkarmak v
derxistin holê

ortaya çıkmak v
derketin derketin holê derketin rastê peyde bûn

osuruk n
fis kuş piv tirr

ot /ˈot/ n
giya

otantik /o.tan.ˈtic/ n
resen

otel /o.ˈteɫ/ n
mêvanxane otêl ميوانخانه
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme

otlama n
çerîn

otoyol n
otorê

oturma grevi n
greva rûniştinê

oturmak v
rûniştin daniştin niştin runiştin rûnê kirin

oturulmak v
lê rûniştin

otuz adj
sî

otuz bir adj
sî û yek

otçul n
giyaxur

oy birliği n
yekdengî

oy vermek v
deng dan

oyalama n
eglekirin ewiqandin xerîkkirin

oylama ojˈla n
rayavêtin

oylum oylum adv
dirdirkî nitirandî

oylumlu adj
fireh mezin

oyma baskı n
çapekolan

oynamak v
lîstin

oynatılmak v
hatin leyîstandin hatin lîstikandin

oyun /oˈjʊn/ n
lîstik

oyun alanı n
leyzgeh leyîstikgeh yarîgeh

oyun kâğıdı n
kaxizê leystikê kaxizê îskambîlê

oyun oynamak v
leystik leyîstin

oyuna gelmek v
hatin dek û dolaban

oyuna getirmek v
bi dek û dolaban hatin bi xap çûn

oyunluk n
sehne şano

oğlak n
karik

oğlan /o‿.ˈlan/ n
kur

oğlancılık n
hetîwbazî qûlamparatî

oğul /o.ˈ‿ul/ n
law kurr
(aile, primatlar) erkek evlat

oğulcuk n
kurik lawik

pabuç n
sol پيلاو

pabuç kadar dili olmak v
hebûn helebiyek zimainê

pabuçtan aşağı adj
ji gû xerabtir e

paha n
beha biha nirx

pahalı adj
bihagiran

paleontoloji n
paleontolojî

palmiye n
nexil palmiye

palyaço n
qeşmer

pamuk n
pembû

pantolon n
şalwar

papa n
papa

papatya n
beybûn

papağan [pʰɑ.pɑ.ˈɑn] n
papaxan

paprika n
îsot

para n
dirav
(ekonomi) devletçe bastırılan, üzerinde kıymeti yazılı kâğıt veya metalden ödeme aracı

para birimi n
yekeya diravê yekeya pereyê

para cezası n
cezayê diravî pereyan

para yatırmak v
pere kirin

paramparça adj
şeqepeqe

paramparça etmek v
parçewesle kirin

parfüm n
bêhndarî bêhnxweşî parfûm

parlaklık n
rewş

parlatmak v
biriqandin

parmak /paɾ.ˈmac/ n
til pêçî په‌نجه
bir işe karışmış olma ilgisi
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri
(eskimiş, ölçü birimleri) arşının yirmi dörtte biri
(ölçü birimleri) 1,25 inç (2,54 cm)'ye denk gelen uzunluk birimi

pars n
pars şek şêrpiling şîp

parça parça etmek v
parçe parçe kirin

parçacık /paɾ.t͡ʃa.ˈd͡ʒɯc/ n
partîkul parçik pirtik

parçalama n
têkşikandinl

pastırma n
pastirme

pat pat adv
tep tep

patates n
kartol

patlayıcı adj
pilte teqemenî

pay etmek v
beş kirin

payandalı adj
bikotek

payreks n
payreks

pazar /pa.ˈzaɾ/ n
yekşem
(haftanın günleri) cumartesi ile pazartesi arasındaki gün

pazarcı n
pazarvan

pazartesi /pa.ˈzaɾ.te.si/ n
duşem dûşem
(haftanın günleri) Haftanın pazardan sonra ve salıdan önce gelen ilk günü.

paçal n
têkeliya tiştan

pembe adj
ئاڵ په‌مه‌یی

penis n
penîs

perde n
perde

perişan adj
pergende perişan şerpeze

perşembe /peɾ.ʃem.ˈbe/ n
pêncşem

pestil n
bastêq

peygamber [pɛj.ɡɑm.ˈbɛɾ] n
pêxember resûl
(İbrahimî dinler) İnsanlara Allah'ın emirlerini bildiren, onları Allah yoluna, dîne çağıran kimse

peynir /pej.ˈniɾ/ n
penîr penêr
(mandıracılık, yiyecekler) Maya ile katılaştırılarak sütten yapılan ve birçok türü olan besin

pi /ˈpiː/ n
پای 𝜋
(geometri, matematik) dairenin çevresi ile çapı arasındaki oranı gösteren irrasyonel sabit (π ≈ 3,141592653589793...)

pil /ˈpiɫ/ n
baterî
(elektrik) kimyasal enerjinin depolanması ve elektrik enerjisine çevrilmesini sağlayan mekanizma

pilot n
balafirvan

pipo n
qelûn

pire n
kêç

piskopos piskoˈpos n
metran

piton /ˈpi.ton/ n
pîton
(yılanlar) Afrika ve Asya'da yaşayan zehirsiz çok kuvvetli büyük bir yılan

piyango n
loterî

piyangoculuk n
piyangofıroşî

piyanoculuk n
piyanosazî

piyon n
piyon

pişik n
î

pişirilmek v
hatin pehtin hatin pijandin hatin pijartin

pişmek v
pijînî

planlı ekonomi n
aboriya pilankirî ekonomiya biplan

plastik n
plastîk

plazma n
plazma xwînav

plütonyum n
plutonyûm

polarizasyon n
cemsergerî

polis n
polîs

polis karakolu n
polîsxane

polislik n
kelanterî polîsî

popülizm n
gelparêzî populîzm

porsuk /poɾ.ˈsuk/ n
kurbeşk

portakal /poɾ.ta.ˈcal/ n
پرته قال pirteqal

poğaça pɔːˈt͡ʃɑ pɔː‿ɑˈt͡ʃɑ n
kulêre perxaç poxaça

prens n
mîr

prenses n
dotmîr

primatlar n
famîleya primatan

profesör n
dersdar

program /pɾoɡ.ˈɾam/ n
bername
belirli şartlara ve düzene göre yapılması öngörülen işlemlerin bütünü
(bilişim) bilgisayara bir işlemi yaptırmak için yazılan komutlar dizisi

psikiyatri n
psîkiyatrî

psikoloji /ˈpsi.ko.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
rayeka navdêrî
bir grubu, bir bireyi belirleyen hareket etme, düşünme, duygulanma biçimlerinin bütünü
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi
(sosyal bilimler) düşünme, duyum, heyecan v.s. vak'aları ve bunların kanunlarını inceleyen bilim

psikoz n
psîkoz

püskül n
gufik gulîfk rîş rîşik

pırasa n
pirasa kevar qurad

pırazvana n
birazban

pısırıklaşma n
newêrekîbûn

pısırıklaşmak v
newêrekî bûn

radyo /ˈrad.jo/ n
radyo
(elektronik, radyo) radyo istasyonunun yayınlarını alan araç

radyo yayını n
weşana radyoyê

radyoaktif adj
radyoaktîv

rahat n
rehetî

rahatlamak v
hêsa bûn

rahatsız etmek v
aciz kirin

rahatsız olmak v
aciz bûn nerihet bûn zivêr bûn

rahibe n
rehbik

rahne n
qulêr rehne

rakam n
reqem

rakı n
araq

randevu n
randevû

rasathane n
nerîngeh obzervatiwar resedxane riwangeh çavdêrxane

rasyonel sayı /ɾas.jo.ˈneɫ sa.jɯ/ n
hejmara aqlî
(matematik) tam veya kesirli sayıların ortak adı

ravent n
rêvas

ray n
ray

reddetmek /ˈɾed.det.mec/ v
avêtin lê zivartin red kirin redandin tirotîkirin
çürütmek, yalanlamak

reddolunmak v
red bûn

reform n
guhartin

regresyon n
paşve gerîn paşve meşîn

regülâtör n
regulator

rekabet etmek v
pêşbirkî kirin reqabet kirin

reklamcı n
reklamker

rekât /re.ˈcʲat/ n
rekaet

ren geyiği n
şivira kedî

renk n
reng ره‌نگ

resim n
nîgar resm wêne

resimli adj
biwêne

ressam n
hunermend

restoran n
xwaringeh

reçine n
benîştê qajê mestekî reçîne

ribo nükleik asit n
asîda rîbonukleyî

rica n
daxwaz

rivayet n
rîwaye

robot n
robot

robotik n
robotîk

rol n
dewr

roman n
roman

ruh bilimci n
psîkolog

ruh bilimi n
derûnnasî giyannasî psiko rewannasî ruhnasî

rölantiye almak v
vala şixulandin

röntgenyum ʀœntˈgeːnjʊm n
ûnûnûnyûm

rüzgâr /ɾyz.ˈɡʲaɾ/ n
ba
(denizcilik, meteoroloji) havanın yer değiştirmesiyle oluşan esinti

rıhtım n
rixtim

saadetli /sa.aː.det.ˈɫi/ adj
bisiûd
mutlu

saadetlilik n
bextewerîtî

saat n
seet

saat kulesi n
barûya saetê

sabah n
sibe sibeh

sabaha doğru adv
berdestî sibehê berê sibehê destê sibehê devdevî sibehê sergura serê sibehê

saban demiri n
gêsin gîsin

sabit olmak v
aşkera bûn sabit bûn westar bûn

sabun /saˈbun/ n
sabûn

sadaka /sa.da.ˈka/ n
sedeqe

sadakat n
sedaqet

sadakatsizlik n
nedilsozî nesadiqî

sade s̪ɑːd̪ɛ adj
xwerû

sadme n
coqîn lihevketin

safiha n
lewhe

safra n
zerav zirav

safra kesesi n
kîsikê zeravê

sahan /saːˈhan/ n
sehan sehenk sihan

sahici adj
bera heqîqî

sahiden adv
berahî heqîqeten

sahil n
berav

sahiplik /saː.hip.ˈlic/ n
xwedîtî
sahip olma hâli

sahte adj
zir

sakal n
rî rih

saklamak v
veşartin

saksağan n
qijik

sakıngan adj
bihendaze îhtiyatkar

sakınma n
gurêz

sakınmak v
fikare kirin perwa kirin

sakız ağacı n
benîştek benîştok darbenk

salak n
fîş

saldırganlık n
destavêjî

salgı n
derdan

sallamak v
sallamak

saltanat n
dewlet fermanrewanî mirês seltenat

salça n
aqit

salı saˈlɯ n
sêşem

salık n
salix

saman gibi adj
eynî ka ye

sanat n
huner

sanatsal adj
hunerî

sanatçı n
hunermend hunerkar sinetkar

sandalye n
kursî

sanduka sɑnduˈkɑ n
sandûqa

sandviç n
babole babolk sandwîç

saniye n
sanîye

sanlı adj
binavûdeng namîdar navdar

sanma n
gumankirin zenkirin

sapan n
çeqelîk

saplamak v
daçikandin daçikilandin hingaftin raçikilandin tê re kirin çikandin

sara n
atî edir edr epîlepsî fê hedr

saray /saˈɾaj/ n
dîwan
(devlet, mimarlık) hükümdarların veya devlet başkanlarının oturduğu büyük bina
(kamu, mimarlık) kamu işlerinin yürütüldüğü büyük bina
ihtişamlı, iyi zevkle döşenmiş bina
devlet başkanı ve çevresi

saraç n
serac

sarf etmek v
serifandin

sarhoş olmak v
sermest bûn serxweş bûn

sarih /sa.ˈɾih/ adj
aşîkar fesîh xuya
açık, belli, belirgin, kolay anlaşılır

sarih meful n
biresera binavkirî serveya binavkirî

sarraf n
gewhervan seraf zêrker

sarraflık n
serafî

sarsıcı adj
hejikîner hejîner lerizîner

sarsılma n
hejan hejikîn hejîn

sarsılmak v
hejikîn hejîn

sarsım n
hejan hejikan

sarı n
zar

sarı gagalı dağ kargası n
qajû

sarık n
şaşik

sarımsak n
sîr

satranç n
kişik

satranç tahtası n
textê kişikê textê şetrencê

satranç taşı n
kevirê setrencê

satılık adj
ê firotanê

satın almak /sa.ˈtɯn al.mac/ v
kirrîn kirîn
(hukuk, ticaret) bir cismi belirlenen fiyatını ödeyerek kendine mal etmek

savaş /sa.ˈvaʃ/ n
şer ceng
kavga, mücadele, uğraşma

savaş gemisi n
keştîceng

savaşmak v
شه‌ڕ کردن

savaşçı /sɑ.vɑʃ.ˈt͡ʃɯ/ n
şerrker

savcı [sɑv.ˈd͡ʒɯ] n
dozgêrr
(hukuk, meslekler) Devlet adına ve yararına davalar açan, kamu haklarını ve hukuku yerine getirmek üzere yargıç katında sanıkları kovuşturan görevli hukukçu.

savmak v
defkirin nîjtin qewirandin

savunma n
parêzî

savunmak v
berevanî kirin mudefa kirin parastin qedixandin

savurmak v
ba kirin berba kirin dêrandin li ba kirin virvirandin

saydam adj
ron şûşeyî

saydam tabaka n
gilêne gilêneya çav

sayfa sajˈfa n
rûpel

saygısız [sɑjɡɯˈsɯz] adj
bêgram bêhurmet bêrêz rêznezan

sayı /sa.ˈjɯ/ n
hejmar
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz

sayı farkı n
averaj firqa jimaran

sayıca adv
bihejmarî

sayılama n
hejmarkirin

sayılmak v
hatin hejmartin hatin jimartin

sayılı adj
jimartî

sayısız adj
bêjimar

saz n
saz

saz benizli adj
zerhimî

sazan n
masîpank

saç n
pirç porr

saç fırçası n
شانه‌

saçmak v
feşandin peşikandin peşkinandin pijilandin reşandin virvirandin

saçmalama n
tewşikîkirin

saçmalamak v
tewş peyîvîn tewşikî kirin

saçı n
şoşmanî

sağanak /sa.‿a.ˈnac/ n
şirebaran
ânî, art arda veya şiddetli oluşan hareketler
(meteoroloji) birdenbire başlayan, genellikle kısa süren şiddetli yağmur

sağgörülü adj
dûrendîş xweybasîret

sağlama n
dabînkirin

sağlamak v
bi dest xistin bîter kirin dabîn kirin derbasî aliyê rastê yê rê bûn lê bûn xwedî mîzan kirin

sağlamlaştırmak v
berik kirin zexim kirin

sağlanmak v
hatin dabînkirin hatin peydekirin

sağlık [s̪ɑ̝̂ːˈɫ̪ɯkʰ] n
saxlemî

sağlıklı adj
tendurist

sağın adj
rast sahîh

sağır adj
kerr

sebep olmak v
bûn sebeb bûn sedem

sebepsiz adv
belasebeb

sebze n
heşînayî

sedef hastalığı n
agroke

sefahat n
bezm gewzgerî heng kêfdarî sefahet

sekili adj
bisekûk

sekiz adj
heşt

seksiyon n
bend beş branş hêl ker kert

seksüel adj
cinsî seksuel zayendî

selamlık n
hêre koçk

selüloz n
seluloz

semavi adj
asîmanî semawî

sen [ˈsɛn] pronoun
tu
(kişi adılı): ikinci tekil şahısı gösteren söz

senet n
belgename girtek sened

seni seviyorum /seˈni sevijoːˈɾum/ expression
Ez te hezdıkım

sepet /se.ˈpet/ n
zembîl selik
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap

serap n
algûne dêmcame leylan leylanok rewrewk serab

serbestlik n
azadî serbestî

seri adj
lezgîn

sermaye /seɾmaːˈje/ n
dirav kapîtal mal maliyet pare saman

sermayeci /seɾmaːjeˈd͡ʒi/ n
kapîtalîst sermayedar

serpilme n
bejnavêtin civirîn pêwerbûn telavêtin werîn wirwirînedilîn

sersem adj
nelixwe

sersemletmek v
gêj kirin gêjokî kirin seme kirin sergêj kirin sersam kirin vetewşandin

sersemlik n
gêjîtî

serseri adj
serserî

sertçe adv
hişkolekî reqayî reqoyî

serçe n
çivîk çûçik

serüvenli adj
bi serpêhatî bimacera biserguzeşt

ses ˈses n
deng

ses bilgisi n
fonetîk denganî

ses bilimi n
fonolocî

ses teli n
dengejê

sesli adj
bideng

sesli n
dengdar

sessiz adv
bêdeng

sessiz n
konsonant

sessiz harf n
konsonant

sesçil adj
denganî fonetîk

sevecenlik n
dilovanî piyarî xwîngermî şîrînî

sevgi /sevɟi/ n
hijkirin

sevgi beslemek v
jê hez kirin

sevgili n
evin

sevmek v
jê hez kirin

seyahat /se.ja.ˈhat/ n
ger geşt

sezme n
sehkirin

sezyum n
sezyûm

seçilmiş adj
bijartî hilbijartî

seçim /se.ˈt͡ʃim/ n
helbijartin
seçme işi

seçmek v
hilbijartin

seçtirme n
bijirêndin hilbijêrandin

sicim n
qinap

sidik n
mîz میز

silah n
sîleh çek

silisyum n
sîlîsyûm

simge n
dawer nîşan remz sembol çeveng

simgecilik n
sembolîzm hêmayetî

sinapsis n
gehînke

sincap n
simolênk pilêr

sindirim n
heris herisîn

sindirim sistemi n
koendama herisê

sinek [sɪ.ˈnɛk] n
mêş
(çift kanatlılar) Çift kanatlı uçan böceklerin genel ismi

sineklik n
mêşkuj

sinir /si.ˈniɾ/ n
demar
kas kirişi ve zarı
herhangi bir şey, bir olay karşısında tepki gösterme duyarlığı ve kişinin ruhî niteliği
rahatsız edici, hastalık derecesine varan aşırı hassasiyet
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet

sinir ağı /si.ˈniɾ a.‿ɯ/ n
demarekoendam koendama demarê

sinir hücresi n
demarexane xaneya demar

sinir sistemi [siniɾ sistɛmi] n
demarekoendam koendama demarê

sinirli adj
hêrsok hêrsokî

sinirsel adj
demarî esabî

sirke n
sirke

sis /ˈsis/ n
mij

sistem /sis.ˈtem/ n
koendam
metot, yol, yöntem

sitoloji n
sîtolojî

sivil savunma n
parêzîya şarwerî

sivri sivˈɾi adj
tûj

sivrilmek v
pîj bûn tûj bûn

sivrisinek [sɪv.ˈɾɪ.ˈsɪ.nɛk] n
pêşe

skeç n
skêç

soba sobaˈlaɾ soˈba n
sope

sodyum n
natrîyûm

sohbet etmek v
suhbet kirin

sokak kapısı n
deriyê kuçeyê derê kuçeyê

sokak çocuğu soˈkɑk t͡ʃod͡ʒuːˈ‿u n
kuçeger

solist n
solîst

solucan sɔɫuˈd͡ʒɑn n
kirm kurm

soluk borusu n
borrîhewa

solungaç n
avesî avesîhk

solunum sistemi n
koendama henaseyê

son /ˈson/ n
dawî
bir şeyin en arkadan gelen bölümü

sona ermek v
bi dawî bûn

sonbahar ˈsonbahar n
payîz سه ربه خو

sonradan adv
piştî hingê

sonsuzlaşma n
abadînbûn bêdawîbûn bêdûmahîkbûn bêpayanbûn bêserûbinbûn

sonuç n
encam

sonuçsuz adj
bêakam bêencam bênetîce

sorgu hâkimi n
dadpirs

sorgu yargıcı n
dadpirs

sorguya çekmek v
kişandina ber pirsan

sormak v
pirsîn

soru /soˈɾu/ n
پرسیار

soru adılı n
cînavka pirsyarkî

soru cümlesi n
hevoka pirsyarkî

soru işareti soˈɾu iʃa:ɾeˈti n
nuqtepirs nîşandeka pirsê pirsnîşan

sorum soˈɾum n
berpirsiyarî

sosyal adj
civakî

sosyal bilgiler n
zanînên civakî

sosyal yardım n
alîkariya civakî yarmetiya komalî

sosyalist n
sosyalîst

sosyalizm n
civakparêzî sosyalizm

soylu adj
zadegan

soyluluk n
torinî

soymak v
qeşartin

soğan /so.ˈ‿an/ n
pîvaz pîzav
(sebzeler, soğangiller) yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki, soğan bitkinin çiğ ve pişirilerek yenilen ürünü

soğuk hava deposu n
saretûn seletûn

soğurma n
hilanîn hilçinandin

strateji n
stratejî

stronsiyum n
stronsuyûm

su /ˈsu/ n
av ab aw

su aygırı n
hespê avê

su bilimci n
avnas hidrolog

su bilimi n
hîdrolojî zanista avê

su dolabı n
çirika avê

su düzeyi n
asta avê

su kabağı n
kulindê avî kundirê avî kundirê beravê kundirê stûreq qewnik

su kaynağı n
avzê birika avê

su kemeri n
kemera avê

su mermeri n
albatr

su teresi n
tûzik

sual etmek v
pirs kirin

subay n
zabit

sufi /suˈ.ːfiˈ/ n
sofî
(mistisizm) Kadîm ezoterik bir kökene sahip olmakla birlikte mistik bir inanç olarak günümüzde daha çok İslâm çevresinde gelişen tasavvuf öğretisine bağlı kişiler için daha çok Batı'da kullanılan kelime.

sunma n
daberîn

sure /suː.ˈɾe/ n
sûre
(İslâm) Kur'an'ın bölünmüş olduğu 114 bölümden her biri

susam n
kuncî

susam yağı n
rûnê kunciyan sering

suç n
sûc tawan

suçiçeği n
mîrkutok

suçlamak v
şemisandin

sökülmek v
hatin rakirin

sölom n
hinav

söndürmek v
reş kirin tefandin temirandin vekuştin vemirandin

söylemek v
gotin mizakere kirin

söylence n
efsane

söylenmek v
hatin gotin

söylenti n
dengo

söz /ˈsøz/ n
peyv

sözcü /søz.ˈd͡ʒy/ n
berdevk gotinbêj peyvdar xeberdox

sözlük /søz.ˈɫyk/ n
ferheng bêjename peyvname qamûs فه‌رهه‌نگ
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser

sübut n
pêkhatin subût

süje /sy.ʒɛ/ n
kirde

sümbül n
simbil

süngülü adj
binize nizekirî

sünnetçi /synnetˈt͡ʃi/ n
kil mîzokbir sinetker

süre aşımı n
bihurîna demê demborî mirûrî zeman

sürekli adj
berdewamî biberdewam demdar domdar misêwa

süreç /sy.ˈɾet͡ʃ/ n
demajo derax doman pêvajo pêvajok qonax

sürmek v
ajotin

sürtünme n
lêkxişandin

sürücü n
ajoker ajovan

sürüden ayrılmak v
ji refê xwe qetîn" tê çêkirin

süs n
kêlsim xeml

süs bitkisi n
riweka hewdikê

süt /ˈsyt/ n
şîr شیر

sütyen /syt.ˈjen/ n
bersing
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı

sıcak kuşak n
nehiya germê

sıcaklık n
germapîv

sıfat /sɯ.ˈfat/ n
rengdêr hevalnav sîfet
(dil bilimi) bir ismi, kemiyet, vasıf, yer, sıra v.s. bakımından niteleyen, belirten kelime

sıfat tamlaması n
qedîneka rengdêrîn

sıfat-fiil /sɯˈfat fiiɫ/ n
pareng

sık sık adv
di ber hev de di hev de tim û tim timik

sıklık /sɯcˈlɯc/ n
gurahî gurayî

sıkça adj
gur û şên

sıkıca adv
têr şidandî

sıkıntı n
diltengî

sıkıntılı /sɯcɾɯntɯˈlɯ/ adj
azardedil dilteng tengav

sınav n
ezmûn hêç hêçîn sihêtî taqî tecrûbe

sınıf /sɯ.nɯf/ n
sinif çîn

sınıflama n
dabeşandin senifandin tasnîfkirin

sınıflandırmak v
dan dabeşandin dan sinifandin dan tesnîfkirin

sınır /sɯ.ˈnɯɾ/ n
sînor
(coğrafya, politika) iki komşu devletin topraklarını birbirinden ayıran çizgi

sınırlamak v
sînor danîn sînor kişandin tixûb danîn

sınırlı adj
bisînor sînordar sînorkirî tixûbdar

sıradan adj
alelade jirêzê ketober lasayî remakî

sıradağ n
rêzeçiya

sıral sayı n
hejmarên rêzdar

sıralanma n
birêzbûn

sıralanmak v
birêz bûn

sıralı adj
bidor birêz rêzbûyî rêzkirî

sırt /ˈsɯɾt/ n
pişt
bir şeyin üstü, üst bölümü
kesici araçların kesmeyen kenarı
(Andırın, Düziçi ağzı) elbise
(anatomi, primatlar) insanlarda boyundan bele kadar uzanan üst bölüm, üstü
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm
(coğrafya) dağların veya tepelerin üst bölümü
(dikiş) dikilmiş veya ciltlenmiş kitaplarda dikişin bulunduğu bölüm

sırtlan n
tîrî

sıtma n
lerzeta

sıvı n
şile şilemenî

sıvıölçer n
areometre şilepîv

sıçrama n
hilpetikîn

sığmak v
tê de bi cih bûn tê de hilhatin

sığınak /sɯ.‿ɯ.ˈnac/ n
penageh sitargeh
(askeriye, mimarlık) özellikle düşman atışlarından, hava bombardımanlarından korunmak için yapılmış yer

sığır balıkçılı n
teyrikê garanê

sığırcık n
reşêle

taarruz /ta.ʔar.ˈruz/ n
êrîş êrîşkirin
bir şey veya bir kimse üzerine şiddetle saldırma

tabaka n
tebeqe

tabakhane n
ceftxane debaxxane hasilxane

tabiat n
sirişt

tabii adj
siriştî

tabur n
gurdan

tafsilat n
kîtkîte

tahakkuk n
pikhatin çîbûn

tahkik etmek v
lê pirsîn tehkîr kirin

tahmin [tɑh.ˈmɪn] n
estimation rawêj texmîn vezanîn

tahmin etmek v
hizr kirin texmîn kirin

tahminde bulunmak v
bîra (tiştekî) kirin

tahra n
das dasa daran dasdar tar

tahrik etmek v
belişandin cixilandin engizandin fit kirin nav tê dan pîj kirin

tahrip etmek v
herîfandin hilweşandin hilşandin perçokandin rûxandin têk birin

tahsilat n
tehsîlat

tahsis n
tehsîs terxan

tahsis etmek v
hilanîn terxan kirin

tahta kurdu n
beltît

tahıl n
dexl zad

takdim etmek v
pêşkêş kirin qedimandin teqdîm kirin

taklit n
bîlan lasayî layîn razeke remz teqlîd

takma ad n
bernavk nasnav

takmak v
nikandin

taksonomi n
taksonomî

takvim /tac.ˈvim/ n
salname
yapılacak bir işin türlü merhalelerini zamana bağlı olarak gösteren program.
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.
(zaman) zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran metot.

takı n
xişr

takılmak v
pê ve hatin kirin

takım tezgâhı n
alava makîneyê

talep n
daxwaz teleb xwestin

tam sayı /ˈtam sa.jɯ/ n
tamhejmar tamjimar
(aritmetik, matematik) bir bütünü oluşturan tekler için kararlaşmış bulunan sayı

tamam olmak v
bi dawî hatin red bûn

tamamlamak v
temam kirin

tamamlanmak v
temam bûn tewaw bûn

tamlama n
qedînek terkîb

tamlayan durumu n
genetîv

tanecik n
libik

tanrı /tɑn.ˈɾɯ/ n
xwedê
(din) çok tanrıcılıkta var olduğuna inanılan insanüstü varlıklardan her biri

tanrı bilimi n
teolojî xwedanasî îlahiyat

tanrıça n
xwedawen îlahe

tanı n
nasan teşhîs

tanımlama n
terîfkirin

tanımlamak v
ravekirin saloxandin sêwirandin şayesandin

tanımlayış n
terîfkirin

tanımlık /t̪ʰä.nɯm.ˈɫ̪ɯk/ n
artîkel veqetandek zêder
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime

tanıt n
hucet peyt

tanıtmak v
dan naskirin dan nasîn danasîn hatin nasandin hatin naskirin nasandin

tanışma n
hevnaskirin hevnasîn

tanışmak v
hev nasîn

tapınak /ta.pɯ.ˈnac/ n
peristgeh
(din, mimarlık) içinde ibadet edilen, tapınılan bina

taraf /ta.ˈraf/ n
alî

taraftar n
piştevan

tarif etmek v
tarîfkirin

tarih /taː.ˈɾih/ n
dîrok
(zaman) bir olayın gününü, ayını ve yılını bildiren söz

tarihçe n
dîrokçe

tarihçi n
dîroknas dîroknivîs

tarizde bulunmak v
bela xwe tê dan dev avêtin

tarla ardıç kuşu n
boqije

tarla kuşu n
têtî

tartmak v
kişandin kêşandin terazî kirin wezinandin

tartılmak v
hatin kişandin hatin kêşandin hatin wezinandin

tartışma n
seriketin

tarçın n
darçîn

tarım n
cotkarî

tarımcı n
çandmend

tasfiye etmek v
zelilandin

taslamak v
dan fortan

tasrif n
çivan

tasvip n
guncan pesend teswîb

tasvir /tas.ˈviɾ/ n
şayesandin

tasvir etmek v
teswîr kirin şayesandin

tat /tat/ n
tam çêj

tat duyusu n
sehkera tehmstînê sehkera çêjkirinê

tatlandırma n
tamijandin tehmijandin

tatlı /tat.ˈlɯ/ adj
şîrîn
(mecaz) insanı çeken, göze, kulağa hoş gelen, rahatlatan, dinlendiren, sevindiren

tatlı su n
ava şîrîn

tatmak v
çêjtin

tatmin olmak v
razî bûn

tatminkâr adj
tetmînkar

tavuk n
mirîşk mir tûtik

tavşan tavˈʃan n
kerguh

tayin n
tayîn

taze soğan n
pîvazterk

tazelik n
tazetî

taç giyme töreni n
merasîma tacwergirtinê

taş [ˈt̪ɑʃ] n
kevir

taş basması n
kolyarî çapberî

taşçı n
berbir kevirbir kevirtraş qator

taşçılık n
kevirbirî

taşıma n
guhêztin hilgirtin

taşıyan adj
kêş

tebellür etmek v
belûrî bûn

tedarik etmek v
tedarek kirin

tedirgin adj
dilnerehet

tedirgin etmek v
xistin qilqalê

tedirginlik n
dilnerehetî diltepînî diltirsî qilqal xelxele

teenni n
destgiranî

tef n
def defik elbane erebane

tefekkür n
fîkirîn hizirîn ramîn

tefrik n
cihêkirin ji hev cuda kirin

tehdit n
gef

tehlikeli adj
talûke

tek adj
tek

tek başına adv
tenê

tek hörgüçlü deve n
hêştir

tek hücreli adj
tekxaneyî

tekeffül etmek v
bûn kefîl girtin ser xwe

tekelleşme n
gemerdanîbûn yekdestîbûn

teker teker adv
hebohebo libolibo tekoteko yekoyeko

tekil n
yekjimar

tekke n
bênîş tekya

teklifsiz adv
canêcanê jidilûcan samimî

tekme n
cotkanî derba bi pî fincik pehîn pi'ên pihên

tekrar /tekɾaɾ/ n
dubare

teksif etmek v
zêde kirin

teksir etmek v
teksîr kirin

tekvin etmek v
afirandin xulqandin çêkirin

tekâmül tekja:ˈmył n
gihîjîn gihîştin kemilîn peresan tekamûl werar

telakki n
têgihîn

telaşlı adj
bixiroşî

telefon n
telefon bihîstok تليفو

telefon santrali n
telefongeh

televizyon /te.le.viz.ˈjon/ n
televizyon televîzyon

televizyoncu n
televîzyonfiroş televîzyonsaz televîzyonvan

telif hakkı n
mafê daneriyê mafê telîfê

telsiz n
bêtêl

tembel adj
tembel tiral

tembih n
tembîh

temel n
bingeh

temel atmak v
hîm danîn

temin etmek v
dabîn kirin veçar kirin çar kirin

temizleme n
temîzkirin

temizlenme n
paqijbûn

temizlikçi n
paqijîker paqijîvan

temmuz n
tîrmeh temûz

temsil /tem.ˈsiɫ/ n
niman
birinin veya bir topluluğun adına davranma
oyun
(biyoloji) özümleme

temsil etmek v
nimandin niwandin niwênandin temsil kirin

temsilci /tem.siɫ.ˈd͡ʒi/ n
nimînende
(meslekler) hak ve görev bakımından birinin veya bir topluluğun adına davranan kişi, mümessil

temyiz n
cudahî jêcudakirin temyiz

tenasüp n
bihevketin hingûfêhevbûn lihevî rêje tenasup

tencere n
Quşxane

tendon n
jê

teoloji n
teolojî îlahiyat

teori /te.o.ˈɾi/ n
teorî
(bilim) Uygulamalardan bağımsız olarak ele alınan soyut bilgi
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı

tepe /teˈpe/ n
rayeka navdêrî

tepki n
bertek

terakki n
bilindbûn geşbûn pêşveçûn teraqî

terazi n
terazî

terbiye n
terbiye

terbiyeli adj
biterbiye

tercih /teɾ.ˈd͡ʒih/ n
preferans tercîh

tercüme /teɾ.d͡ʒy.ˈme/ n
werger
(çeviri bilimi, edebiyat) çeviri

tereyağı n
rûnê nîvişk

terkibibent n
girêbend terkîbîbent

terkip n
qedînek terkîb

termit n
textekawis

termodinamik n
termodînamîk

ters adj
vajî

ters düşmek v
dijberî hev bûn ji hev çûn

tersane n
tersane

tertiplenmek v
hatin amadekirin hatin keyskirin hatin sazkirin

tesir n
bandor

tesisat n
tesîsat

tespit /tes.ˈpit/ n
kîpkirin peyt selman tespît zexmkirin çespan
belirleme
sabitleme

testere n
piçêxa mişar

tetikte bulunmak v
li ser tetikan bûn

tetkik etmek v
vekolîn

tevahhuş n
ciniqîn hilciniqîn hilfirîn hilperîn veciniqîn

tevahhuş etmek v
ciniqîn hilciniqîn hilfirîn hilperîn veciniqîn

tevakkuf etmek v
bezm kirin sidinîn vewestîn

teveccüh n
xweşgotinî

tevettür n
tewetur vezelan

teyit etmek v
piştikandin rastandin stûvandin teyît kirin

tezahür etmek v
diyar bûn xuya bûn

tezat n
mixrikî nakokî tezad

teşekkül etmek v
xuya bûn

teşhis n
teşxîs

teşkil etmek v
çêkirin

teşrif n
rûmetdarî teşrif şerefyarî

teşrifatçı n
pêşwazîkar

teşrikimesai n
hevkarî

teşyi etmek v
verê kirin

ticaret n
bazirganî

ticaret filosu n
stola bazirganiyê

ticaret hukuku n
hiqûqa bazirganiyê

ticaret mahkemesi n
dadgeha bazirganiyê

ticari adj
bazirganî

tiksindirici adj
menfur

tilki n
rovî ريوی rûvî

tip /ˈtip/ n
tîp

tir tir adv
lerz ligelig ricf

tirelemek v
tîre kirin

titrek adj
lerizok

titrek kavak n
kebûde pelg

titreşimli adj
bilerz hejdar lerzdar lerzokî

tiyatro tiˈjatro n
tiyatro şano

tokmak n
mîrkut

tokuşma n
lihevketin

tomurcuklanma n
bûtikdan gopikkirin

top [ˈt̪ʰo̞pʰ] n
gog

top mermisi n
berê topê

toplam /topˈlam/ n
yekûn

toplama işareti n
nîşaneka danhevê

toplardamar n
xwînhêner

topluluk /top.lu.ˈluc/ n
civat kom
(sosyoloji) aynı yerde bulunan insan kalabalığı

toplum n
civak

toplum dışı adj
dijcivakî

toplumcu n
civakparêz komelparêz sosyalîst

toplumculuk n
civakparêzî sosyalizm

toplumsal adj
civakî

toplumsal hareket n
tevgera civakî

tornacı n
tornekar

tornacılık n
tomekarî

toryum n
toryûm

toz n
toz

trafik işareti n
nîşaneke trafîkê

transistör n
transîstor

tren /trɛn/ n
trên qîtar

tsunami n
tsunamî

tulup n
gilok

tunç n
bronz tunc

turpgiller tuɾpgiɫˈɫeɾ n
familyeya tevran

tutamak n
pêgirtek

tutamaç n
deştik pêgirtek çembil çepil

tutucu adj
mihafizekar kevneperest

tutuklanmak v
hatin girtin hatin ragirtin hatin tewqîfkirin

tutuklu n
girtî bendî ragirtî tewqîfkirî

tutulmuş adj
dûçar

tuz /ˈtuz/ n
xwê خوێ

tuzak n
dab

tuzağa düşürmek v
kirin faqê kirin kemînê kirin lepikê

tuzlu adj
têrxwê

tuzlu su n
şoravk

tuğla n
kelpîç

töre n
gerdîş tore

tören n
merasim

tüfek /ty.fɛc/ n
tifek

tüketim n
biran xerat xeritan xeritandin

tüketme n
birandin bêhêzkirin jihêzxistin kudandin qedandin xeritandin

tükürük n
lîk tûk

tümsek n
qoqiz

tümör n
asaw gilmik gireba girêk timur ûr

tür n
cins cure texlîd

türbin n
turbîn

türemek v
derketin peyde bûn piraştin çêbûn

türlü türlü adv
çeşîd çeşîd

tütmek v
dû kirin

tüttürmek v
dû jê berdan dû jê derxistin kişandin kulpandin

tütün n
توتن

tüy n
pûrt

tüzel kişi n
hukmê şexs

tıp n
bijîşkî

tıp tıp adv
tepetep

tıraş bıçağı n
cilêt jilêt

tıraş etmek v
kur kirin qusandin traş kirin traştin

tırnak işareti n
dunik

tırpan n
kêlendî kêrendî qirim tilwar tirpan şalok

tırıs gitmek v
bi loqê çûn

ucuz adj
erzan

ufalanmak v
firdikîn firidîn firikîn gelifîn herîşîn hewirîn

ufuk n
ufuq

ulaşma n
gihan gihaştin gihîştin ragihîn

ulaşmak v
gihaştin gihîn gihîştin

ulaştırma n
gihandin gihîştandin ragihandin veguhastin

ulaştırmak v
gihandin gihîştandin

ulaşılmak v
hatin gihandin hatin gihîştin hatin ragihandin

ulu adj
gewre

ulu doğan n
balaban

ulu orta adv
bi aşkerayî

ulusal adj
neteweyî

ulusal bayram n
cejna neteweyî

ulusallık n
neteweyîtî

uluslararasıcılık n
navneteweyîtî

umutsuz adj
bêhêvî bêumêd

un n
ard ar
(yiyecekler) öğütülmek toz haline getirilmiş tahıl ve diğer gıda maddeleri

unutmak v
ji bîr kirin

unutulmak v
ji bîr bûn

uranyum n
uranyûm

urgan n
bizîng

us dışıcılık n
nehişkarîtî

usandırmak v
bêzar kirin

usanç n
acizî bêzarî zivêrî

ustabaşı n
honas serhoste serkarger serokê karkeran

ustalaşmak v
bûn hoste

ustura /us.ˈtʰu.ɾa/ n
gûzan

usulsüz adj
bêmetod

utangaç adj
şermok

utanç n
fedî şerm

utanç duymak v
jê şerm kirin

uyanmak v
hişyar bûn şiyar bûn

uyanık adj
bîdar

uyaran n
kartêkir

uyarmak v
hişarkirin

uyarı n
hişyarî

uyarılma n
handerkirin

uydurulmak v
lê hatin anîn

uygar adj
medenî şareza şarmend

uygulama /uj.ɡu.la.ˈma/ /uj.ɡu.ˈla.ma/ n
sepan
uygulamak işi
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi

uygulamak v
sepandin

uygulanmak v
hatin sepandin hatin tetbîqkirin

uygun adj
guncav

uygun düşmek v
lê şikîn pê ketin

uygun gelmek v
lê hatin pê ketin

uygun olmak v
li gorî bûn lê hatin lêk bûn

uyku /uj.ˈcu/ n
xew

uyluk kemiği n
hestiyê ran

uyma n
lêhatin

uyrukluk n
neteweyîtî

uyulmak v
riayet kirin

uyumak v
nivistin

uyumsuz adj
bêaheng nelihev

uyuşmak v
tevizîn

uyuşturmak v
beng kirin

uzaklaşmak v
bi dûr ketin jê dûr bûn xwe jê dûr kirin

uzaklaştırılmak v
jê hatin bidûrxistin

uzaklık n
dûrî

uzaktan eğitim n
perwerdeya mesafeyî

uzatma n
berdan dirêjkirin têrederxistin vezelandin

uzatmak v
berdan dirêj kirin

uzay adamı n
stêreger

uzay gemisi n
keştiya asmanî keştiya fezayê

uzgören adj
dûrbîn dûrendîş

uzlaştırıcı n
lihevhêner

uzluk n
ehliyet hosteyî

uzun hava n
sermeqam

uzun hikâye n
meseleya dûvdirêj

uzun süreli adj
demdirêj

uç uca adv
serî bi serî

uçak [ʊ.ˈtʃak] n
balafir
(havacılık) Kanatları ile havanın kaldırma kuvvetini kullanıp havada hareket eden taşıma aracı

uçlu adj
bi

uçurum n
tat

uğratmak v
jê avêtin qewirandin qewitandin tûşî

uğraşmak v
bilîn

uğraştırmak v
bilandin koşandin lebikandin xerikandin

uğraşılmak v
hatin koşandin

uğur n
oxir qidoşî yom

vadi /vaː.ˈdiː/ n
dehl
(coğrafya, haritacılık) iki dağ arasındaki geçit
(mecaz) alan, yol, tarz

vahşi orman n
daristana mezin

vajina n
vajîna

vakıf n
weqf

valör n
mane meal wate

var etmek v
afirandin

var olmak /ˈvaː.ɾol.mac/ v
hebûn jiyîn
mevcut olmak, sağ olmak, yaşamak

varlık n
hebûn mewcûdiyet

varlık bilimi n
hebûnnasî ontolojî

varoluş ˈva:ɾoluʃ n
hebûn

varılmak v
gihaştin gihîn gihîştin

vatan /vaˈtan/ n
niştiman welat weten

vatancılık n
نیشتیمان پەروەری

vatandaş /va.tan.ˈdaʃ/ n
acincî
(sosyoloji) bir ülke olan politik kurumların bir parçası olan kişi

vazgeçmek v
dest jê berdan dest jê kişandin dest jê şûştin dev jê berdan feraxet kirin jê gerîn

vazife vaziːˈfe n
erk peywir vatinî wezîfe

vaşak n
werşeq

ve /ˈve/ conjunction
û
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz

veba n
weba

vebal altında kalmak v
di bin webal de man

vecde gelmek v
ketin cizbê

veda n
xatirxwestin

vedalaşma n
xatirxwestin

vefakâr adj
biwefa dilsoz wefadar wefakar

vefalı adj
dilsoz qunêtî wefadar wefakar

vefasızlık n
bêwefatî

vektör n
vektor

veliaht n
welîaht

verem n
êşa zirav

vergi veɾˈɡi n
bac

verici n
daner

verimsiz adj
bêber bêxêrûbêr kêmber

vermek /veɾ.ˈmec/ v
dan dayîn
elinde, üzerinde veya yakınında olan bir şeyi birisine eriştirmek, iletmek

vidaları gevşemek v
xwe berdan, xwe ranegirtin û pir kenîn

vikaye n
hifzkirin hêvişandin

villus n
memîle

vites kolu n
destikê vitêsê

vites kutusu n
qutiya vitêsê

vokatif /ˈvo.ca.tif/ n
vokatîv
(dil bilimi) İsmin hâllerinden olup bâzı dillerde bulunan hitap hâli.

voleybol n
voleybol

volfram n
tûngsten

voltaj n
voltaj

voltmetre n
voltmetre

votka n
vodka

vuku bulmak v
bûyîn qewimîn rûdan çêbûn

vurgu n
kirpandin

vurmak v
gemişandin hingaftin kutan lê dan lê xistin

vurulma n
hingivîn

vurulmak v
hatin hingaftin

vâsi /vaːˈsi/ adj
bêser û bin fireh

vücut n
laş

vücut bulmak v
çêbûn

ya adv
rayeka navdêrî

yaban arısı n
mozqirtik

yabani adj
kûvî yabanî

yadigâr n
yadîgar

yadırgamak v
xweş nedîtin

yahni n
yexnî

yakadan geçirmek v
di pêsîra xwe re kişandin

yakalamak v
girtin

yakalanmak v
berdest bûn

yakalı adj
biberstûk bibestik

yakarış n
lava

yaklaşma n
nêzîbûn

yaklaşmak v
nêzikî

yaklaşık adj
kêmzêde pirhindik

yakıcılık n
sojerî

yakılmak v
hatin şewitandin

yakınlaşma n
nêzîkbûn

yakınmak v
di xwe dan gazind kirin gazine kirin gazinîn jarîngazine kirin

yakıt n
sotemenî ardû

yakışmak v
lê şikîn pê ketin

yakışıklı adj
lewend çeleng

yakışıksız adj
nelicih pêneketî şikestek

yalan [jɑ.ˈlɑn] n
derew
(etik) doğru olmayan, gerçeğe uymayan söz, kaşkariko, kıtır, hilaf, şorolop

yalan söylemek v
derew gotin derew kirin vir kirin

yalancı [jɑ.lɑn.ˈd͡ʒɯ] n
derewker

yalaz n
alev pêtî xurî

yalnızca adv
bi tenê

yalın ayak adj
pêxas

yalın isim n
navdêra sade

yalın kelime n
peyva sade

yalıtma n
îzolasyon

yanak n
gep

yandaşlık n
alîgirî

yangı n
îltihab

yankı n
eko

yanlış adj
nerast xelet çewt şaş

yanlışlık n
xeletî

yansıtmak v
şewq dan

yanı başı n
kêlek

yanık rüzgâr n
bayê nerm

yapabilme n
kanîn karîn şiyan şêkirin

yapay adj
destkar

yapay dil n
zimanê çêkirî

yapay zekâ /ja.ˈpaj ze.kʲaː/ n
jirıya destkar
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti

yapboz n
pazil

yapma /jap.ˈma/ /ˈjap.ma/ n
kirik kirin çêkirin
yapmak işi

yapmacık adj
nejidil zahirî

yapmak /jap.ˈmak/ v
kirin
çıkarmak, salgılamak

yaprak [jɑp.ɾɑk] n
pel
(bitki anatomisi) bitkilerde solunum, karbon özümlenmesi, terleme v.s. olayların oluştuğu, çoğu klorofilli, yeşil ve türlü şekildeki bölümler

yapraklanmak v
pel girtin

yapı /ja.ˈpɯ/ n
pêkhate
bütünün bir araya getirilişinde uyulan sistem
canlı bir varlığın beden veya ruh özelliklerinin tamamı
meydana getirme, oluşturma, ortaya konulma, yapma
(felsefe) unsurlarıyla somut bağımlılığı olan bütün
(fizik, kimya) öğecik ile özdeciklerin, eksicik ya da öğeciklerden oluşma şekli
(mimarlık) barınmak veya başka amaçlarla kullanılmak için yapılmış her türlü mimarlık eseri
(mühendislik) yapılmakta olan konut, yol, köprü v.s. inşaatı
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün

yapı bilimi n
binyatnasî morfolojî teşenasî teşezanî şêwezanî

yapılanmak v
ava bûn

yapım eki n
qertafê çêkirinê

yapışmak v
nûsîn qemitîn venijîn werisîn zeliqîn

yara n
birîn

yara açmak v
kirin birin êşandin

yarak n
kîr

yaralama n
birinkirin

yaramazlaşmak v
şûm bûn

yararlanma n
havildarbûn jêfeydedîtin jêhavildîtin jêkêrdîtin jêîstifadekirin kelkdarbûn

yararlı adj
kêrhatî sûdmend sûdbexş

yararsız adj
bêfeyde bêhavil bêkelk bêkêr bêsûde bêwec

yarasa n
şevrevînk bacemok balçimok baçermok baçimêlk berçemik

yaratma n
afirandin xuliqandin

yaratılma n
afirîn xuliqîn

yarayışlı adj
kêrhatî

yaraşma n
pêketin

yardım [jɑɾ.ˈdɯm] n
alîkarî
bağış, iane
bir ülkeye bağış veya ödünç olarak verilen para ve ihtiyaç maddeleri
etki, tesir
kendi gücünü ve imkânlarını başka birinin iyiliği için kullanma
işlerin daha etkin ve verimli olabilmesi için sağlanan katkı

yardım etmek v
alîkarî kirin

yargı yetkisi n
raydarizandine

yargıcılık n
hakemî

yargılama n
dadgehkirin darazdan darizandin mehkemekirin

yargılamak v
mehkeme kirin

yargıçlık n
dadgerî hakîmî

yarlıgama n
mexfîretkirin

yarıgeçirgen n
nîvdelînbar

yarık n
qelîş

yarımada /ja.ˈɾɯ.ma.da/ n
nîvgirav
(coğrafya) yalnız yanından ana karaya bağlı, öbür yanları denizle çevrili kara parçası

yarış etmek v
berebezî kirin lec kirin pêşbazî kirin tirat kirin

yarışmacı n
berebaz musabiq pêşbaz pêşbir

yarışmak v
pêşbirkî kirin

yarışım n
pêşbazî

yasaklama n
bendkirin menkirin qedexekirin

yastık n
balîf balgih

yatak /ja.ˈtak/ n
qerewêle
dinlenme, istirahat, uyuma v.s. amaçlarla üzerine veya içine yatılan eşya, döşek

yatak odası n
oda xewê

yatay adj
asoyî ufuqî

yatılmak v
hatin raketin

yatırılmak v
hatin xwarkirin

yavan adj
puris tisî

yavaş yavaş adv
bere bere hino hino hêdî hêdî

yavaşlık n
hêdîtî

yavaşça adv
bisemt hêdîka hêdîna

yaver n
alîkar yawer

yavru /jav.ˈɾu/ n
têjik çêlik
(hayvanlar) Hayvanın yaş olarak küçüğü, yeni doğmuş hayvan

yay /ˈjaj/ n
kevan
(okçuluk, silahlar) ok atmaya yarayan, iki ucu arasına kiriş gerilmiş, eğri ağaç veya metal çubuk

yaygara n
birebir cirecir

yaylım ateşi n
şelig

yayma n
rayeka navdêrî

yaymak v
rayeka navdêrî

yayvan adj
vêl vêlik

yayın /ja.ˈjɯn/ n
pexş weşan weşanek weşînek
(iletişim) basılıp satışa çıkarılan kitap, gazete gibi okunan, neşriyat
(iletişim, medya) radyo, televizyon aracılığıyla halka sunulan, duyurulan, iletilen eser, program

yayın balığı n
masîpisîk

yaz /ˈjaz/ n
havîn هاوين

yazar n
nivîskar

yazmak v
nivîsîn

yazı n
nivîs

yazı dili n
zimanê nivîskî

yazılmak v
hatin nivisandin qeyd bûn tomar bûn

yazılım /ja.zɯ.ˈlɯm/ n
nermalav
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.

yazın adv
havînê

yağ /ˈj‿a/ n
zeyt rûn çewrî

yağ asidi n
asîda çewrî

yağlık n
destmala mezin

yağmur /jɑː.ˈmuɾ/ n
baran باران

yağı n
dijmin

yağış n
barîn

yaş /ˈjɑʃ/ n
emir

yaş günü n
roja jidayikbûnê rojbûyîn

yaşamak /ja.ʃa.ˈmac/ v
jîn jiyîn

yaşlı adj
pîr

yaşlılık n
pîrî pîrîtî

yaşlılık bilimi n
gerîatrî pîrînasî

yaşıtlık n
hevsalî

yedi /je.ˈdi/ adj
heft حه‌وت

yeleli kurt n
keftar

yelken n
baberik babirk bawan eyaşî keştiya bayê xêlî

yelken açmak v
bavan vekirin

yelken yarışı n
pêşbirka keştiyên bixêlî

yelkenli gemi n
keştiya babirk keştiya bawanî keştiya bayî

yellenme n
bajiberçûn fis kuş piv tirr

yellenmek v
ba bi ber ketin hatin baweşînkirin

yelpaze n
baweşînk

yelpazelenmek v
hatin bajenkirin hatin baweşînkkirin

yeme içme n
xurik û vexurik

yemek borusu n
soricik sorsorik

yeni adj
nû tazî

yeni yetmelik n
gêranî nûhatîbûn sengeletî

yenilmek v
weritandin weritîn

yer değiştirmek v
cih guhartin

yer fıstığı n
fisteqebîd

yer çekimi ˈjeɾ t͡ʃeciˈmi n
erdkêşî

yerine gelmek v
anîn ser kewna berê

yerleşim birimi n
jîngeh jîwar

yerleşke n
wargeh

yersiz adj
bêcih bêwar

yetenek n
behre gêruf qabiliyet

yetenekli adj
behredar behremend biqabiliyet jêhatî

yeterli adj
biehliyet ehîl

yeterlik sınavı n
ezmûna besayiyê îmtîhana ehliyetê îmtîhana wesfdariyê

yetinme n
qîmpêanîn

yetişim n
formasyon

yetişkin n
gihaştî gihiyayî gihîştî

yetişme n
gihan gihaştin gihîn gihîştin ragihîştin

yetişmek v
gihaştin gihîn gihîştin ragihîştin

yetiştirici n
cenan hilberîner

yetiştirilmek v
hatin gihandin

yetmek v
qîm kirin têr kirin

yetmiş adj
heftê

yevmiyeli adj
xebatkarê birojanî xebatkarê biyewmiye

yeğni adj
necidî sivik

yeşil adj
sewz

yeşil n
kesk

yeşilbaş n
werdeka kûvî

yirmi adj
bîst

yirmi beş adj
bîst û penc

yitirmek /jitiɾˈmec/ v
winda kirin

yiyecek n
qût

yok etmek v
hilweşandin kavil kirin pûç kirin ruxandin tune kirin wêran kirin

yok olmak v
ji navê rabûn ji navê winda bûn tune bûn

yoksul [jo̞kˈsʊl] adj
xizan feqîr hêjar kesîp zivar zîvar

yoksullaştırma n
feqîr kirin hêjar kirin xizan kirin zivar kirin

yoksulluk n
feqîrî hêjarî xizanî zivarî

yoksun /jok.ˈsun/ /ˈjok.sun/ adj
pêmen
belli bir şeyden kendisinde olmayan, belli bir şeyin yokluğunu çeken

yol /ˈjol/ n
rê
(ulaşım) genellikle yerleşim alanlarını birbirine bağlamak için düzeltilerek açılmış ulaşım şeridi

yol uğrağı n
rê pê ketin

yol vermek v
rê dan

yol yapmak v
kirin rê

yola getirmek v
anîn rayê anîn rê

yola çıkmak v
ketin rê

yolcu etmek v
rarê kirin rêwî kirin verê kirin

yolcu salonu n
rêwiyan saliin

yolsuzluk n
bêrêtî gendelî nelirêtî neqanûnî

yorgan n
rayeka navdêrî

yorulmak v
westîn

yorumlama n
şîrovekirin

yorumlamak v
şîrove kirin

yoğun adj
biteql kesîf tîr

yoğunluk n
xestî

yoğurt n
mast ماست

yoğurt çalmak v
mast meyandin

yoğurt çiçeği n
beybûn

yudum n
qurt

yukarı /ju.ca.ˈɾɯ/ n
jor
bir şeyin fevki, üst bölümü
(mecaz) yetkili kişi

yulaf n
gîhagulî

yumurta /ju.muɾ.ˈtɑ/ n
hêk

yumurtalık n
hêkdank

yumuşak adj
nerm

yumuşakça n
molûsk

yurt dışı n
derveyî welêt

yurt tutmak v
ji xwe re kirin war

yurtlandırmak v
bi cih kirin

yurtlanma n
cihûwarbûn

yurtluk n
malîkxane

yutak n
gewrî

yutak iltihabı n
faranjît

yönelik adj
rêberîkirî

yönelme durumu jønelˈme duɾumu n
berpêyî datîf

yönelmek v
araste bûn qesidîn

yöneltme n
arastekirin berpêkirin lêrastkirin

yöneltmek v
araste kirin ber pê kirin lê rast kirin tewcîh kirin

yönetilmek v
hatin gerrandin

yönetim yeri n
baregeh cihê rêveberiyê dolîwgeh

yönetimsel adj
kargêriyî rêveberiyî îdarî

yönetmek v
rarê xistin

yönlendirme n
beralîkirin

yönlendirmek v
beralîkirin

yönseme n
temayûl

yöntem n
dirb metod rêbaz

yüce adj
berz bilind mezin

yük n
bar

yük gemisi /ˈjyc ɡe.mi.si/ n
keştiya barkêş

yüklem /jycˈlem/ n
pêveber pêxistî

yüklenmek v
bar hilanîn

yükletilmek v
lê hatin barkirin

yüksek adj
bilind

yüksek atlama n
xwehilavêtina bilind

yüksek fiyat n
fiyeta zêde

yüksek ses n
dengê bilind dengê zirav

yüksekçe adj
bilindîne

yükselme n
rabûn

yükselmek v
bilind bûn hilbûn

yükselteç n
amplifikator bilindker

yükseltmek v
berz kirin bilind kirin

yüksük n
guzvan

yüküm n
karbendî mukelefiyet

yükümlülük n
lixwegirtîbûn

yülüme n
kurkirin traşkirin

yün n
hirî

yürek /jyˈɾɛc/ n
dil دل

yüreklilik n
cesaret

yürüme n
meşîn

yürümek v
meşîn

yürürlük n
meriyet

yürürlüğe girmek v
mirov bûn

yüz /ˈjyz/ n
rû devrî
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm

yüz yüze adv
beranber bi pêşpenî li rû rûbirû

yüz ölçümü n
peyîftin pîvan pîvandin

yüzde yüz adv
miheqeq muheqeq

yüzey bilimi n
jeomorfolojî

yüzyıl n
sedsal esr

yüzük n
gustîl

yıkama n
şûştin

yıkanma n
serşûştin xwe veşûştin xweşûştin

yıkanmak v
xwe şûştin

yılan /jɯˈlan/ n
mar مار

yılancık n
pembeta

yıldız /jɯl.ˈdɯz/ n
stêr stêrk
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri

yıldız falcısı n
kuastrolog kumunecîm stêrnas

yıldızpatı n
stêre gul

yırtık adj
diriyayî

yırtık pırtık adj
rût û repal tîş û telî

zakkum n
jale lûrik zeqnepûrt ziqûm

zaman [z̪äˈmɑn̪] n
dem wext çax kat zeman
(felsefe, fizik, zaman) bir işin, bir oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre

zaman aşımı n
bihurîna demê demborî mirûrî zeman

zaman belirteci n
hokera demkî

zaman öldürmek v
wextê xwe pê derbas kirin wextê xwe pê mijûl kirin

zambak n
berfî

zamir /za.ˈmiɾ/ n
cînav pronav zemîr
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime

zan n
guman zen

zanaat n
pîşe sen'et

zangoç zɑŋˈɡot͡ʃ n
zangoç çanqoç

zapt n
zeft

zapt etmek v
zift kirin

zarar vermek v
ziyan gihandin

zararlı /za.ɾaɾ.ˈlɯ/ adj
bizerar zerardar ziyanbexş ziyandar
zarar veren, zararı dokunan

zararsız /za.ɾaɾ.ˈsɯz/ adj
bêxisar
zarar vermeyen, zararı dokunmayan

zarf tümleci n
têrkera hokerî

zaruri adj
pêwîst

zat n
kes

zaten /ˈzaːtɛn/ adv
jixwe

zatürre n
pneumonia

zayıf /za.ˈjɯf/ adj
zeîfî
enerjisi, etkisi, yoğunluğu az olan
eti, yağı az olan, sıska, cılız, arık
görevini yapacak yeterli gücü olmayan
(mecaz) bilgi yönünden yeterli olmayan, kabiliyetsiz, yeteneksiz
(mecaz) çok az
(mecaz) dayanıklılığı, sağlamlığı olmayan
(mecaz) kişilik ve ruhî yönden gereği kadar güçlü olmayan
(mecaz) güvenilir, itimada şayan olmayan
(mecaz) mühim, önemli olmayan

zeban /zeˈbaːn/ n
ziman zar

zecir n
azar derd jan kovan êş

zehir /ze.ˈhiɾ/ n
jehr zehir
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde

zehirli adj
axûdar biaxû bijehr bizehîr jehrayî jehredar

zekâ /ze.ˈkʲaː/ n
nûçe
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı

zekât /ze.ˈkʲat/ n
zekat zikat
(İslâm) Dînen zengin sayılan erginlik çağına gelmiş akıl sahibi Müslümanların mallarının belli bir miktarını – ki genellikle %2½'unu ya da kırkta birini - seneden seneye fakir Müslümanlara vermesi.

zelil adj
kêm zelîl

zengin /zeŋ.ɟin/ adj
dewlemend

zevk n
zewq

zeytin n
zeytûn

zeytinsi adj
zeytûnokî

zeytinyağı n
zeyt

zikretmek v
bi bîr anîn jê behs kirin zikir kirin

zincir n
zencîr

zinde adj
liserxwe saxlem zînde

ziyadeleşmek v
pir bûn zêde bûn

ziyafet n
banket ceşne mazûmî mazûvanî mêvanî

ziyaret etmek v
seredanî kirin

ziyaretçi n
serdaner ziyaretkar ziyaretvan

ziynet n
xişr ziber zînet zîwer

zoraki adj
bêmedî

zuhur n
diyarbûn peydabûn xuyabûn

zulüm n
stem tade tehde zilm

züppe adj
hirhop terabe

züppece adv
hirhopkî

zürafa n
zirafe

zıkkım n
ziqnebût

zıkkımlanmak v
kerafîn kerifîn kulizîn ziqimîn

Çad pn
Çad

Çek Cumhuriyeti pn
Komara Çek

Çekçe pn
çekî

Çelyabinsk /t͡ʃeɫ.ja.ˈbinsk/ pn
Çêlabînsk

Çeçenistan pn
Çeçenistan

Çin /ˈt͡ʃin/ pn
Çîn
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.
(ülkeler) Tayvan

Çince /ˈt͡ʃin.d͡ʒe/ pn
zimanê çînî Çînî

Çuvaşça /t͡ʃu.ˈvaʃ.t͡ʃa/ pn
zimanê çuvaşî
(diller) Çuvaş Türkçesi

Özbekistan pn
Ûzbêkistan

Ürdün pn
Urdun

âbile n
mîrkutok

âciz adj
neçar

âcizane adv
acizane

âdemelması /aː.ˈdem.eɫ.ma.sɯ/ n
sêva Adem
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad

âdeta adv
hemen hemen wekî ku

âlem /aː.ˈɫɛm/ pronoun
her kes
(belgisiz adıl): başkaları, herkes

âmin interjection
amena amîn

çaba n
cehd hewl kêferat

çaba göstermek v
cehd kirin hewl dan kêferat kirin

çabalama n
kêferat

çabalanmak v
hatin hewldan hatin koşandin

çabucak adv
bi ecele bi lez bi lez û bez zûka zûkanî zûzûka

çabuk çabuk adv
zû zû zûzûka

çabuklaşma n
bilezûbezbûn lezîn sivikbûn çipikîbûn

çabuklaşmak v
lezîn sivik bûn çipikî bûn

çabukluk n
çapikî

çabukça adv
bi lez bi lez û bez zûka zûzûka çipçip

çadır n
kûn

çakal n
چه‌قه‌ڵ

çalar saat n
demjimêr

çalgılı adj
bisaz

çalkamak v
hejandin

çalkanmak v
hatin seridandin

çalkantı n
lemelem

çalma n
dizî

çalmak v
dizîn dizî kirin

çalâk adj
çalak çipik

çalı n
devî tûm

çalım n
çalım

çalım satmak v
fortekî kirin

çalımlı adj
bifiyaqe biqapan

çalış n
jendin lêdayîn lêxistin

çalışan n
xebatkar

çalışkan adj
xebathez xebatkar

çalışma n
lêxebitîn xebitîn şixulîn

çalışmak v
kar kirin

çalıştırıcı n
antrenor rahêner

çam n
çam

çamurlaşmak v
çamûrokî bûn

çamçak n
derdana avê ya bi çembil û ji dar hatiye qewartin

çan çan adv
çingeçing

çap n
tîre

çapak n
şilaq

çar n
çar

çare n
havil newa çare

çarpan n
xenîm

çarpıntı n
diltepîn pitpitîn

çarpışma n
kopişîn lihevketin tûşîhevbûn

çarpışmak v
kopişîn li hev ketin li hev qelibîn tûşî hev bûn

çarşaf n
çarşev

çarşamba [t͡ʃɑɾ.ʃɑm.ˈbɑ] n
çarşem
(haftanın günleri) haftanın salıdan sonra ve perşembeden önce gelen üçüncü günü

çat n
xaçerê çarşû çat çaterê

çatal n
çetel

çatallanmak v
bûn ducihî bûn duçuqlî bûn duşeqî bûn çetelî

çatkı n
sêpik sêpikî sêpê şaşik

çatkınlık n
mirûz

çatlamak v
derizîn

çatlatmak v
derizandin

çatmak v
çiqilandin çiqûlandin

çatı /t͡ʃa.ˈtɯ/ n
serban
birbirine çakılmış, çatılmış şeylerin bütünü

çatık adj
mehdekirî mirûzkirî mirûzîn

çatılı adj
biban bilaçek bitaq biçarik pevxistî

çatır çatır adj
qirçeqirç

çatırdamak v
qirçîn

çatışma n
berberî cewşen lihevxistin lêkdan pozberî

çatışmak v
berizîn cewişîn daberizîn pevçûn

çavdar n
şilêl açar tarîgan

çavuş n
sercan

çay /ˈt͡ʃaj/ n
çay
(içecekler) Çay bitkisinin demlenmesi sonucu yapılan soğuk veya sıcak içecek

çayır n
mêrg çayir çîmen

çağcıllaşma n
nûjenbûn

çağlamak v
fîrîn xumîn xumînîkirin

çağrı /t͡ʃa‿.ˈɾɯ/ n
bangewazî

çağrılmak v
hatin banîkirin hatin gazîkirin

çağırma n
bakirin bangkirin bankirin gazîkirin

çağırtmaç n
bangêr delal gazîker

çek n
rayeka navdêrî

çekidüzen vermek v
rêkûpêk kirin

çekim /t͡ʃeˈcim/ n
çivan

çekim eki n
pirtika çivanê qertafa kêşanê

çekimser adj
bêlayen

çekip gitmek v
lê xistin çûn

çekirdek n
dendik navik

çekirdeksel adj
dendikî nukleerî

çekirge n
kulî

çekiç n
çakûç

çekmek t͡ʃecˈmec v
kaş kirin kişandin kêşandin

çelik /tʃe.lic/ n
pola

çeltikçi n
cenanê çiltûkê

çemberli adj
çemberdar

çene /t͡ʃe.ˈne/ n
çeng
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad

çevirmek /t͡ʃe.viɾ.ˈmec/ v
zivartin zîvirandin

çevirmen n
wergêr

çevre n
derdor hawir

çevren n
aso

çevresel sinir sistemi n
demarekoendama çêwe

çevrilme n
dorpêçbûn

çevrim n
dewr dewre werçerx

çeşit /t͡ʃe.ˈʃit/ adj
celeb cor
türlü

çeşit /t͡ʃe.ˈʃit/ n
cor cure
(biyoloji) aynı türden olan şeylerin bâzı özelliklerle ayrılan öbeklerinden her biri
(biyoloji) canlıların bölümlenmesinde, fertlerden oluşan, türden daha küçük birlik

çeşitkenar üçgen n
sêgoşeya ciyala

çeşitlilik n
çeşîddarî

çiftlik n
bane cotgeh kûfregeh çewlik

çilek n
tûfrengî تووی فه ره نگی

çimen /t͡ʃi.ˈmen/ n
çîmen
Kendiliğinden yetişmiş çim

çinko n
çînko

çirkin /t͡ʃiɾ.ˈcin/ adj
kirêt qefçil sik zişt şoret

çit n
çeper

çiti yapmak v
firikandin mist dan rişkoyî kirin

çivi tʃɪvɪ tʃɪvɪlɛɣ n
بزمار

çizge n
grafik

çizilmek v
xêz bûn

çizim n
hêlkêşan xetkêşan xêzkişan

çiçek n
çiçek gul
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları

çiçek hastalığı n
xurik

çiçekçi n
kulîlkfiroş çîçekfiroş

çoban n
şivan

çocuk t͡ʃoˈd͡ʒuc n
zarrok مندال

çocuk dili n
zimanê zarokan

çocuk oyuncağı n
lehîstoka zarokan

çocuksuz adj
bêzarok

çok /ˈt͡ʃoc/ adj
زۆر
değer, derece, kemiyet, nicelik, güç, sayı v.s. bakımından büyük ve aşırı olan

çok tanrıcılık /ˈt͡ʃok tan.ɾɯ.d͡ʒɯ.ˈlɯc/ n
pirxwedêtî politeîzm

çokdilli adj
pirzimanî

çokdillilik ˈt͡ʃocdillilicˈleɾ ˈt͡ʃocdilliˈlic n
pirzimanî

çokluk n
pirrjimar

çomak n
darik çemik çogan

çorap n
گۆره‌وی

çorba /t͡ʃoɾ.ˈba/ n
şorbe
(içecekler, yemekler) et, sebze, tahıl v.s. ile hazırlanan sıcak, sulu içecek

çorbacı n
şorbefiroş

çoğaltma n
jêzêdekirin

çoğaltmak v
jê zêde kirin pir kirin zêde kirin

çoğu kez adv
gelek caran

çoğul /t͡ʃo.ˈ‿ul/ n
pirrjimar
(dil bilimi) çokluk

çoğunlukla adv
axlebe bi piranî

çuha n
çoxik

çukurlaşmak v
kort bûn

çul n
merş merşik

çökelmek v
pegirîn

çökmek v
nikisîn

çöl n
ده‌شت

çölleşme n
çolbûn

çölleşmek v
bûn çol

çömelmek v
tot bûn çok dan

çörek otu n
reşreşk

çözelti n
gîrawe jêkderin

çözme n
bişaftin caw ferisandin helkirin jevderxistin pêderxistin

çözüm /t͡ʃø.ˈzym/ n
çare
Problemin çözülmesinden alınan sonuç

çözüm yolu n
riya çareye

çözümlemek v
dewiyandin

çözünmek v
hatin bişaftin

çünkü conjunction
çimkî

çürümek v
rizîn

çıkak n
jêder

çıkan n
jêder

çıkarılmak v
hatin deranîn hatin derxistin

çıkma durumu t͡ʃɯcma duɾumlaˈɾɯ t͡ʃɯcˈma duɾumu n
ablatif rewşa ablatîf ji

çıkılmak v
derketin

çıkıntı n
niçik

çıkış belgesi n
belgenameya kutakirinê

çıkış yeri n
cihderk

çıkışma n
bihezîn

çıngıraklı yılan n
marê xişxişok

çıpa n
lenger

çıplak tʃɨplɑk tʃɨplɑklɑɣ adj
tazî

çıplaklık n
tazîtî

çırpıntı n
perpitînî

çırılçıplak adj
riprût

ödek adj
bisînor sînordar sînorkirî tixûbdar

ödev n
miqale

ödünç n
bi bore bi deyn bi qerz bi warn

öhö interjection
ihe iht kuxtekuxt

ökse otu n
çekem

ökse otugiller n
rayeka navdêrî

öküz n
ga

öldürmek /øɫ.dyɾ.ˈmec/ v
kuştin mirandin
(mecaz) bâzı şeylerin diriliğini, tazeliğini veya sertliğini gidermek

ölmek /øɫ.ˈmec/ v
mirin
(fizyoloji) yaşamaz olmak, hayatı sona ermek

ölmemek /ˈøɫ.me.mec/ v
mirin
(fizyoloji) yaşamaya devam etmek, hayatı sona ermemek

ölmüş /øɫ.ˈmyʃ/ adj
mirî
(fizyoloji) ölen, ölü olan

ölçek n
pîvang

ölçme /ølt͡ʃ.ˈme/ n
pîvan pîvandin
(metroloji, tabii bilimler) ölçmek işi

ölçmek v
pîvan

ölçü birimi n
yekeya pîvanê

ölüm /ø.ˈɫym/ n
mirin

ölümlülük n
bergornîtî fanîtî mirinoyîtî

ölümsüz adj
nemir

ölümsüzleşmek v
cawîdan bûn

ön ek n
pêşdanî

ön içki n
aperîtîf

ön söz n
pêşgotin

öncesizlik n
evren mêjve

öne almak v
kirin pêşiyê

önem [ø.ˈnɛm] n
ehemiyet girîngî qîmet

önem vermek v
giringî pê dan

önemli [ø.nɛm.ˈlɪ] adj
girîngî

önlem n
bergirî pêşgirî tedbîr

önsezi n
dilbêjî nuqtedilî

öpme n
maçkirin paçkirin ramûsîn

öpmek v
maç kirin

öpücük n
maç

ördek n
werdek ordek

örgüt /øɾ.ˈɡyt/ n
komele organîzasyon rêkxistin sazman sazî teşkîlat

örnek /øɾ.ˈnec/ n
nimûne
benzeri yapılacak olan, benzetilmek istenen şey, model
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal
bir şeyin benzeri, kopyası, tıpkısı
durum ve niteliği benimsenmeye değer kimse veya şey
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası
(kimya) bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bölümü

örnek olmak v
bûn nimûne

örneklik adj
mestere mostere

örülmek v
hatin hûnan

örümcek /ø.ɾym.ˈd͡ʒec/ n
pîrê

öte gün adv
roja çûyîçendê wî alî

ötleğen n
çivîka şeytanok

ötücü kuşlar n
çivîkên wîçwîçok çûkên wîtwîtok

ötümlü adj
fîzek

öyleyse adv
nexwe

öz /ˈøz/ pronoun
xwe
bizatihi, bizzat, kendi

özbeslenen adj
berhemhêner

özdeyiş n
aforîzm adaj

özel adj
taybet

özel ad n
serenav navê takekesî

özellik n
taybetmendî taybetî

özellikle adv
bi taybetî bîlhesa nefsê nemaze nexasim xesma

özge adj
din

özgülemek v
hilanîn terxan kirin

özgür /øz.ɟyɾ/ adj
azad

özgürlük /øz.ɟyɾ.lyc/ n
azadî

özlemek v
etirîn

özlük /øz.ˈɫyk/ n
mahiyet xwebûn zat
bir şeyin hâli, mahiyeti
(sosyoloji) kişi, zat

öznellik n
kirdewarî

öğrenci n
xwendekar şagirt

öğrenilmek v
hatin fêrkirin

öğreti n
doktrin

öğretim n
fêrkarî hîndekarî

öğretim bilgisi n
dîdaktîk

öğretim üyesi n
endamê hîndekariyê

öğretme n
hînkirin

öğretmek v
fêr kirin

öğütme n
hêran hêrandin hêrtin vehêrandin

üfürükçülük /y.fy.ɾyk.t͡ʃy.ˈɫyc/ n
pifkerî pifînokî
üfürükçünün işi

üleşmek v
dabeş kirin parî kirin

üleştirme n
parîkirin

üleştirme sıfatı n
rengdêra parvekirinê

ülke /yɫ.ˈce/ n
welat
bir özelliği ön plâna çıkarılarak düşünülen bölge
(coğrafya) devletin hakimiyeti altında bulunan toprakların tamamı
(hukuk, toplum) devlet

ültimatom n
pêşnêrî ultîmatûm

ün kazanmak v
nav dan

ünite n
unîte yekbûyî yekine yekîtî

üniversite /y.ni.veɾ.si.ˈte/ n
zanîngeh zanko
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu

ünlem işareti n
bangnîşan nuqtebang nîşaneka baneşanê xala sersûmê

ünlemek v
deng

ünlenmek v
nav dan nav girtin navdar bûn

ünlü ynˈly adj
navdar

ünlü ynˈly n
dengdar

ünsüz ynˈsyz n
konsonant

ünvan n
inwan navnas pênas

üretme n
xweyîkirin

ürün n
ber berhem mehsûl

üst baş n
ser û bin

üst üste adj
serhevdanî

üstesinden gelmek v
ji heq derketin ji heqê tiştekî derketin

üstlenmek v
girtin ser xwe li xwe girtin

üstün n
bilindek fetha

üstüne başına etmek v
rîn devê bavê

üstünlük n
berterî raserî serdestî

üvey anne n
dêmarî jinbav zirdê

üye n
endam eza

üye olmak v
bûn endam

üzerinde adv
der barê der heqê li ser

üzme n
kedirandin kesirandin pozxînkirin vezelandin

üzmek v
jê xwarin kedirandin kesirandin pozxîn kirin

üzüm n
tirî تری

üzüntü n
keder kerb keser kovan

üzüntülü adj
dilbikeser

üç /ˈyt͡ʃ/ adj
sê سێ
(sayılar) ikiden sonra dörtten önce gelen sayma sayısı

üç boyutlu adj
sê dîmenî

üçgen adj
sêgoşe
üçgen şeklinde olan

üçgen n
sêgoşe sêçuh
(geometri) üç kenarı olan geometrik şekil

üçgül n
nefel

İngiliz [ˈɪɲ.ɟɪ.lɪz] adj
inglîzî
İngiltere'ye dair, İngiltere ile ilgili

İngilizce [ɪn.ɡɪ.ˈɫɪz.dʒɛ] pn
inglîzî ئینگلیزی
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil

İngiltere [ɪn.ɡɪɫ.ˈtɛ.rɛ] pn
Îngiltere

İran /ˈiː.ɾan/ pn
Îran Ecem
(ülkeler) Güneybatı Asya'da güneyinde Fars ve Umman Körfezi, kuzeyinde Hazar Denizi ile çevrili bir ülke.

İranlı adj
îranî

İranlı pn
îranî

İrlandaca /iɾ.ˈlan.da.d͡ʒa/ pn
îrlendî
(diller) İrlandalıların konuştuğu dil

İsa pn
Îsa

İskandinavya pn
Skandinavya

İskoç pn
Skot

İskoçya /is.ˈkot͡ʃ.ja/ pn
Îskoçya

İspanya [ɪsˈpɑnjɑ] pn
Spanya

İspanyolca pn
spanî

İsrail pn
Îsraîl

İstanbul /is.ˈtan.bul/ pn
Stembol
(belediyeler) büyükşehir belediyesi
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili

İsveç pn
Swêd

İsveççe pn
swêdî

İsviçre /is.ˈvit͡ʃ.ɾe/ pn
Swîsre
(ülkeler) Orta Avrupa’da Alp Dağları'nda yer alan ve denize kıyısı bulunmayan bir ülke

İtalya pn
Îtalya

İtalyanca i.tal.ˈjan.d͡ʒa pn
îtalî Talyanî

İzlanda /iz.ˈlan.da/ pn
Îsland
(ülkeler) Kuzey Atlas Okyanusu'nda bir ada ülkesi

ıcığı cıcığı n
ser û bin tevahî

ıklım tıklım adv
bi dev re mişt

ılıklaştırma n
şîregermîkirin

ılıklaştırmak v
şîregermî kirin

ılım n
pîvandarî

ırakgörür n
xwedîferaset

ırk bilimi n
etnolojî

ırmak n
çem

ıspanak n
spînax

ısrar etmek v
pêkolî kirin

ıssız kalmak v
tenha man

ıstakoz n
kevjalk

ıstırap n
derd ezab ezyet jan kovan kul

ısı n
germahî tin

ısı kuşak n
herêma germ

ısı yayımı n
germbelavî

ısı ölçümü n
kalorîmetrî tînpîvî

ısıalan adj
endotermîk tînstîn

ısınma ısısı n
tîna germbûnê

ısırımlık n
têra gezekî

ısıyayar n
germdayox germweş konvektor

ığıl n
rayeka navdêrî

ışık /ɯ.ˈʃɯc/ n
ronahî ruhnahî
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga

ışık şiddeti n
xurtiya ronahiyê

ışıklı adj
pertewdar rewneqdar rewşen ronak rondar ronî

ışın n
tîroj

ışınım /ɯʃɯˈnɯm/ n
tîrojandin tîrojdan

Şili pn
Şîle

şahbanu n
şahbano

şahin /ʃaː.ˈhin/ n
şahîn
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.

şahit n
gewah govan guvah guwah şahid

şahsiyet ʃahsiˈjet n
xwebûnî

şakak n
cênik

şaklamak v
kirin çelpînî

şal n
şal

şalgam n
şêlim

şamdan /ʃamˈdan/ n
findank mûmdank şamdank

şamil adj
şamil

şampanya n
şampanya

şanzıman /ʃɑn.zɯ.mɑn/ n
şanzman

şapka n
şewqe

şapka çıkarmak v
şewqe derxistin

şarap /ʃa.ˈɾap/ n
mey xemr şarab
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki

şarkı [ʃɑɾ.ˈkɯ] n
kilam
(müzik) ezgi, liet, melodi, müzik parçası

şarkıcı n
stranbêj

şart koşmak v
şert danîn

şatafat n
wurşe şatafat

şaşakalmak v
heyîrî man metel man şaşwaz man

şaşılma n
sersûrman

şaşırtmak v
aşiftandin behîtandin golandin heyirandin metel hîştin şaşwaz kirin

şef garson n
xizmetkar yan çavnêrê/a serekî li otelekê

şefkatli adj
dilovan mîhrivan

şeftali n
şeftalî راوه ماسی xox

şeker n
şekir

şeker pancarı n
silq

şekerlemek v
bi şekir kirin

şekil /ʃecil/ n
nîgar şikil şêwe

şekilli adj
*Kürtçe: }}, }}, }}, bişekl

şemsiye n
berbaran sîwan چه تر

şenlik n
şênahî

şey /ˈʃej/ n
ewk
eşya, hâl, iş, madde, olay, söz v.s.'nin yerine kullanılan, belirsiz mânâsı olan bir kelime

şiddetle adv
bi awayekî hêzdar bi tundî bi şidet

şifre n
şîfre

şiir /ʃi.ˈiɾ/ n
helbest helbestvanî menzûme nezm şiîr
(şiir sanatı) zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan edebî ifade şekli

şiir defteri n
dîwan

şike /ʃiˈcɛ/ n
şîke

şikâyet [ʃɪ.kʲɑː.ˈjɛt] n
gazin gazind gazine gilî şikayet

şilte n
doşek

şimdi adv
niha

şimdiki adj
niha nihoyî vê gavê

şirket [ʃiɾ.cʰɛt̪] n
şirket
(hukuk, ekonomi) iktisadî ve sosyal birleşme sonunda meydana gelen işletme

şizofreni n
şîzofrenî

şişe n
şîşe

şişelenmek v
şûşe hatin dagirtin

şişmanlamak v
qelew bûn şişman bûn

şofben n
germînk

şoför /ʃo.fœɾ/ n
ajotvan

şua n
tîroj

şubat n
şibat reşemî

şut n
pêt şût

şöhret n
}faimă

şöyle böyle adv
di wê navê de heme heme kêm û zêde xwar û jor

şümul n
şumûl

şüphe /ʃypˈhɛ/ n
guman

şık adj
qeşeng xweşik zarîf

şımartmak v
deliqandin

şımarık adj
şaqizî

şımarıkça adv
şaqizkî