's-Gravenhage /ˌsxraːvə(n)ˈɦaːɣə/ /ˌsχravə(n)ˈɦaχə/ pn
Lahey
(toponiem) een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, tevens de provinciehoofdstad en de plaats waar de Nederlandse regering zetelt

iet suffix
it
(scheikunde) duidt de aanwezigheid aan van een complex anion waarin het centrale atoom de belangrijkste oxidatietoestand onder de hoogste bezit, gewoonlijk is dat twee ladingseenheden lager dan de hoogste
(mineralogie) de meest gebruikelijke uitgang voor de naam van een mineraal, soms afgeleid van de vindplaats, soms van de beschrijver, soms van andere namen

loos /-los/ suffix
siz
een achtervoegsel dat van een zelfstandig een bijvoeglijk naamwoord maakt en het ontbreken van het eerste aangeeft

theek suffix
tek
ruimte of instelling waarin het door het eerste lid genoemde wordt bewaard en uitgeleend of uitgegeven

3D-printer n
3D printer
(informatica) een apparaat dat driedimensionale objecten kan maken door laagje voor laagje materiaal aan te brengen

Aarde /ˈardə/ pn
Dünya

Aari /ari/ pn
Aari dili
geen meervoud (taal) taal die in Ethiopië gesproken wordt

Abazijns pn
abazaca
geen meervoud (taal) West-Kaukasische taal gesproken in Rusland en Turkije door een kleine 50.000 personen

Abchazisch /ɑpˈxazis/ pn
abhazca Abhazca
geen meervoud (taal) taal die in Abchazië gesproken wordt

Abessinië pn
Habeşistan

Achilles pn
Aşil
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie, zoon van Peleus, de koning van de Myrmidonen in Thessalië, en de Nereïde Thetis

Aconcagua pn
Aconcagua
(toponiem) een berg in Argentinië, de hoogste van Zuid-Amerika.

Acre pn
Acre
braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noord van het land. Hoofdstad is Rio Branco

Adam pn
Adem

Adriatische Zee pn
Adriyatik Denizi
(toponiem) randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen Italië en het Balkanschiereiland

Afghaans /ɑf.ˈxans/ /ɑf.ˈχans/ /ɑv.ˈɣaːns/ adj
Afgan
(demoniem) gerelateerd aan Afghanistan

Afghanistan /ɑf.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑf.ˈχa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑv.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ pn
Afganistan
(toponiem: land) een land gelegen in Centraal-Azië

Afrika pn
Afrika
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan

Afrikaans /afriˈkaːns/ adj
Afrikan
(demoniem) komende van of betreffende het continent Afrika

Afrikaans /afriˈkaːns/ pn
Afrikanca Afrikaanca
geen meervoud (taal) van het Nederlands afstammende taal die wordt gesproken in Zuid-Afrika en Namibië

Aken pn
Aachen
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen

Alagoas pn
Alagoas
(toponiem) Braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noordoost van het land. Hoofdstad is Maceio

Albanees /ɑɫbaˈneːs/ pn
Arnavutça
geen meervoud (taal) taal die vooral in Albanië en Kosovo gesproken wordt

Albanië /ɑlˈbaːni.jə/ /ɑɫˈbani.jə/ pn
Arnavutluk
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro

Algerije /ɑl.ɣə.'rɛɪ̯.jə/ /ɑɫ.ɣə.'rɛː.jə/ /ɑɫ.χə.'rɛɪ̯.jə/ pn
Cezayir
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens

Algiers /ɑɫˈxiːrs/ /ɑɫˈɣiːrs/ pn
Cezayır Cezayir
(toponiem) hoofdstad van Algerije

Allah pn
Allah
(religie) God bij moslims of in het Arabisch

Allerheiligen pn
Azizler Yortusu
een rooms-katholieke feestdag op 1 november ter gezamenlijke verering van alle heiligen van de Kerk

Alpen pn
Alpler Alp Dağları
(toponiem: gebergte) gebergte dat Italië van de rest van Europa scheidt

Altair pn
Altair
(astronomie) een meervoudige, heldere ster in het sterrenbeeld Adelaar (Arend)

Amazone pn
Amazon Nehri

Amerika /aˈmɪːriˌka/ abbreviation
Amerika
1 en 2

Amerikaan n
Amerikalı Amerikan
(demoniem) inwoner van de Verenigde Staten van Amerika

Amerikaans adj
Amerikan Amerikalı
(demoniem) betreffende of komende van Amerika

Amerikaanse mammiappel n
antil kayısısı mamey
(bloemplanten) bepaald soort plant, Mammea americana uit de familie Guttiferae

Amerikaanse vogelkers n
kara kiraz
(bloemplanten) bepaald soort plant, Prunus serotina uit de rozenfamilie (Rosaceae )

Amhaars pn
Amharca
geen meervoud (taal) taal die in Ethiopië gesproken wordt

Amharisch pn
habeşistan dili
geen meervoud (taal) taal die in Ethiopië gesproken wordt

Amsterdam /ɑmstər'dɑm/ pn
Amsterdam
(toponiem) de hoofdstad van Nederland, gelegen in de provincie Noord-Holland

Andaloesië pn
Endülüs

Andalusië pn
Endülüs

Andes pn
And Dağları

Andorra pn
Andorra Andora
(toponiem: land) een kleine staat in Europa die grenst aan Frankrijk en Spanje

Andromeda pn
Andromeda
(mythologie) figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie, namelijk de dochter van de Ethiopische koning en koningin Cepheus en Cassiopeia.
(astronomie) spiraalvormig extragalactisch sterrenstelsel (melkwegstelsel) in het gelijknamige sterrenbeeld

Angola /ɑŋ.ˈ(g)ɣo.la/ /ɑŋ.ˈgo.la/ pn
Angola
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan

Anguilla pn
Anguilla

Anjerrevolutie /ˈɑ.nʲər.re.voˌly.si/ /ˈɑ.ɲər.re.voˌly.tsi/ pn
karanfil Devrimi
(geschiedenis) (politiek) de geweldloze militaire staatsgreep die op 25 april 1974 in Portugal plaatsvond en die een definitief einde maakte aan het autocratische bewind na het tijdperk van Salazar.

Antarctica pn
Antarktika
(werelddeel) het continent rond de zuidpool van de aarde

Antigua en Barbuda /ɑn.ˌti.(g)ɣ<sup>ʊ</sup>a.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ /ɑn.ˌti.gwa.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ pn
Antigua ve Barbuda
(toponiem: land) eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan

Antiochië pn
Antakya
(toponiem) een provinciehoofdstad in Turkije

Antwerpen /ˈantˌwɛrpə(n)/ /ˈɑntˌʋɛrpə(n)/ /ˈɑntˌβ̞ɛrpə(n)/ pn
Anvers
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Arabisch /ɑ'rabis/ adj
Arap Arapça
(demoniem) verwijzend naar de Arabische taal, cultuur, het alfabet of Arabië

Arabisch /ɑ'rabis/ pn
Arapça Arap
geen meervoud (taal) taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden
Arap alfabesi Arapça
een van het Aramitisch afgeleid alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Arabisch, Perzisch, Pashto, Urdu en Oeigoers

Arabië pn
Arabistan

Arafurazee pn
Arafura Denizi
(toponiem) randzee van de Indische Oceaan, gelegen tussen Noord-Australië en de oostelijke eilanden van Indonesië

Aragon pn
Aragon

Aragonees n
Aragonca
(demoniem) Een inwoner van Aragon

Aragonees pn
Aragonca
geen meervoud (taal) taal gesproken in Aragon

Aramees /araˈmes/ adj
Aramice

Ardèche pn
Ardèche
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk die ontspringt in het gelijknamige departement op een hoogte van ongeveer 1400 meter in het "Forêt de Mazan". Zij mondt bij Pont-Saint-Esprit op een hoogte van 50 meter uit in de Rhône.

Arend pn
kartal
(sterrenbeeld) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u40m en 20u35m en tussen declinatie −12° en +19°)

Argentijn /ˌɑrɣɛnˈtɛɪ̯n/ /ˌɑrɣɛnˈtɛːn/ /ˌɑrχɛnˈtɛɪ̯n/ n
Arjantinli
(demoniem) iemand van Argentijnse komaf

Argentinië /ˌɑrɣɛnˈtini.jə/ /ˌɑrχɛnˈtini.jə/ pn
Arjantin
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ adj
Ermenice Ermeni
(demoniem) betreffende Armenië of het Armeens

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ pn
Ermenice Ermeni
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken in Armenië

Armenië /ɑrˈmeni.jə/ /ɑrˈmeːni.jə/ pn
Ermenistan
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is een van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran

Aromaans /aroˈmans/ pn
Arumence
geen meervoud (taal) Romaanse taal die in de Balkan gesproken wordt

Aruba /a.ˈru.ba/ /a.ˈry.ba/ pn
Aruba
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee.

Assepoester /ˈɑsəˌpustər/ pn
Külkedisi
(vrouwelijke naam) het meisje dat hoofdpersoon is het het gelijknamige sprookje

Asturië pn
Asturias
(toponiem) een van de 17 autonome regio's van Spanje die in het noordwesten van het land ligt

Aswoensdag n
Kül Çarşambası
(religie) (christendom) eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd, en daarmee de eerste dag na carnaval

Athene pn
Atina
(toponiem) de hoofdstad van Griekenland

Atlantis pn
Atlantis
(mythologie) mythologisch eiland dat in de zee zou zijn gezonkenTraditioneel wordt dit eiland meestal gesitueerd ten westen van Europa en Afrika

Atlantische Oceaan pn
Atlantik Okyanusu
(aardrijkskunde) de tweede grootste oceaan op aarde, gelegen tussen Europa en Afrika enerzijds en Noord- en Zuid-Amerika anderzijds

Australië /aʊ̯ˈstraːli.jə/ /ɔʊ̯ˈstrali.jə/ /ʌʊ̯ˈstrali.jə/ pn
Avustralya
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels

Australiër /aʊ̯ˈstraːli.jər/ /ɔʊ̯ˈstraːli.jər/ /ʌʊ̯ˈstrali.jər/ n
Avustralyalı
(demoniem) een inwoner van Australië

Avignon pn
Avignon
(toponiem) een stad in Frankrijk

Aymara pn
Aymaraca
geen meervoud (taal) Indiaanse taal die in Zuid-Amerika wordt gesproken

Azerbeidzjan /ˌazərbɛɪ̯ˈdʒan/ /ˌazərbɛːˈdʒan/ pn
Azerbaycan
(toponiem: land) een Aziatisch land dat grenst aan Rusland, Iran, Armenië en Georgië

Azeri /aˈzeːri/ /aˈzɪːri/ pn
Azerice
geen meervoud (taal) Turkse taal die door 22 miljoen mensen vooral in Azerbeidzjan, maar ook in Iran, Georgië en Turkije wordt gesproken

Aziaat n
Asyalı

Aziatisch adj
asyalı
(antropologie) (pregnant) betreffende volkeren, culturen of gebruiken afkomstig uit Zuidoost- of Oost-Azië

Azië pn
Asya
(toponiem) (werelddeel) een continent ten oosten van Europa

Bahama's /ba.ˈha.mas/ /ba.ˈɦa.mas/ /bɑ.ˈɦa.mas/ pn
Bahamalar Bahama Adaları
(toponiem: land) een onafhankelijk Engelssprekend land in het Caraïbisch gebied

Bahrein /ba.ˈrɛɪ̯n/ /bɑx.ˈrɛːn/ /bɑχ.ˈrɛɪ̯n/ pn
Bahreyn
(toponiem: land), (toponiem: eiland) een eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden

Bakoe pn
Bakü
(toponiem) de hoofdstad van Azerbeidzjan

Balearen pn
Balear Adaları

Bambara pn
Bambara
geen meervoud (taal) de nationale taal van Mali

Bangladesh /ˌbɑŋ.(g)ɣə.la.ˈdɛʃ/ /ˌbɑŋ.lɑ.ˈdɛʃ/ pn
Bangladeş
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges

Barbados /ˈbɑr.ba.ˌdɔs/ pn
Barbados
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bestaande uit één enkel eiland, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen. Het wordt ook wel Little England genoemd

Barcelona pn
Barselona

Baskenland /'bɑskən,lɑnd/ pn
Bask Bölgesi
een geografische regio bij de Spaans-Franse grens tegen de Golf van Biskaje
de regio bewoond door Basken waar Baskisch wordt gesproken
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s gelegen in het noorden van Spanje

Baskisch pn
Baskça
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken door de Basken

Beieren pn
Bavyera

Beiers pn
Bavyeraca
geen meervoud (taal) taal gesproken door ten minste 12 miljoen mensen in Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Hongarije en Italië

Beiroet /bɛɪrut/ pn
Beyrut
(toponiem) hoofdstad van Libanon

Belg /bɛlx/ /bɛɫx/ /bɛɫχ/ n
Belçikalı
(demoniem) een staatsburger van België

Belgisch /ˈbɛl.ɣɪs/ /ˈbɛɫ.ɣis/ /ˈbɛɫ.χis/ adj
belçika
(demoniem) met betrekking tot België

Belgisch-Kongo pn
Belçika Kongosu

België /ˈbɛlɣijə/ /ˈbɛɫɣijə/ /ˈbɛɫχijə/ pn
Belçika

Belgrado pn
Belgrad
(toponiem) de hoofdstad van Servië

Belize /be.ˈliː.zə/ pn
Belize
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee

Bengaals pn
bengali
geen meervoud (taal) taal die in Bangladesh en West-Bengalen gesproken wordt

Bengaalse tijger n
Bengal kaplanı
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris tigris , een ondersoort van de tijger, komt voor in Bangladesh, Bhutan, Myanmar, China, India en Nepal

Benin /be.ˈnin/ /ˈbe.nɪn/ pn
Benin
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee

Bergen pn
Bergen
(toponiem) een gemeente in de Noorse provincie Hordaland en tevens de op één na grootste stad van Noorwegen

Beringstraat pn
Bering Boğazı
de zeestraat tussen de Grote Oceaan en de Noordelijke IJszee

Beringzee pn
Bering Denizi
(toponiem) is de zee in het noordelijk deel van de Grote Oceaan

Berlijn pn
Berlin
(toponiem) de hoofdstad van Duitsland
(toponiem) een van de zestien Duitse deelstaten.

Bermuda pn
Bermuda
(toponiem: land) eilandengroep in de Atlantische Oceaan, een overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk en een bekend belastingparadijs

Bern pn
Bern
(toponiem) de hoofdstad van Zwitserland

Betelgeuze /ˈbe.tɔɫ.ˌχø.zə/ /ˈbe.təl.ˌɣø.zə/ /ˈbe.təɫ.ˌɣø.zə/ pn
Betelgeuse
(astronomie) de één na helderste ster in het sterrenbeeld Orion, na Rigel

Bethlehem pn
Betlehem
(toponiem) stad in Judea, bekend als de geboorteplaats van Jesus

Bhutan /bu.ˈtan/ /bu.ˈtɑn/ pn
Bhutan Butan
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent

Biafra pn
Biafra

Bislama pn
Bislama dili
geen meervoud (taal) de taal die naast Engels en Frans in de staat Vanuatu wordt gesproken

Blauwbaard pn
Mavi Sakal

Boedapest pn
Budapeşte
(toponiem) de hoofdstad van Hongarije

Boeddha n
Buda

Boekarest pn
Bükreş
(toponiem) de hoofdstad van Roemenië

Bohemen pn
Bohemya
(toponiem) historische landstreek in de Tsjechische Republiek

Bolivia /boˈlivi.ja/ pn
Bolivya
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili

Bologna pn
Bologna
(toponiem) een stad in Italië

Bonaire pn
Bonaire
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee. Het is een bijzondere gemeente van Nederland

Boogschutter pn
Yay
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 november tot ca. 22 december

Borneo pn
Borneo

Bosnisch /ˈbɔsnis/ /ˈbɔsnɪs/ pn
Boşnakça
geen meervoud (taal) Slavische taal die wordt gesproken in Bosnië

Bosnië en Herzegovina /ˈbɔsni.jə ɛn ˌhɛrtsəɣoˈviːna/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəɣoˈvina/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəχo(ʊ̯)ˈvina/ pn
Bosna Hersek Bosna-Hersek
(toponiem: land) republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië

Botswana /bɔ.ˈts<sup>ʊ</sup>a.na/ /bɔts.ˈʋa.na/ /bɔts.ˈβ̞a.na/ pn
Botsvana
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika

Bourgondië pn
Burgonya
(toponiem) een van de 26 regio's van Frankrijk

Brandenburg pn
Brandenburg
(toponiem) een deelstaat in het oosten van Duitsland

Braziliaans-Portugees n
Brezilya Portekizcesi
Portugees zoals dat in Brazilië gesproken en geschreven wordt

Brazilië /braˈzili.jə/ pn
Brezilya
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees

Bretagne pn
Breton
(toponiem) een schiereiland in het noordwesten van Frankrijk

Bretons pn
Bröton
geen meervoud (taal) Keltische taal die wordt gesproken in Bretagne

Brisbane pn
Brisbane
(toponiem) hoofdstad van de Australische deelstaat Queensland

Brits /brɪts/ adj
İngiliz
(demoniem) gerelateerd aan Groot-Brittannië, afkomstig uit Groot-Brittannië

Britse Maagdeneilanden pn
Birleşik Krallık Virgin Adaları

Brittannië pn
Britanya

Brugge pn
Brugge
(toponiem) een Vlaamse provinciehoofdstad

Brunei /bry.ˈnɛɪ̯/ /bry.ˈnɛː/ pn
Bruney Brunei
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië

Brunswijk pn
Braunschweig

Brussel pn
Brüksel
(toponiem) de hoofdstad van België
(metonymisch), (geopolitiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd

Bulgaars /bɵɫˈγ̊aːrs/ adj
Bulgarca
(demoniem) met betrekking tot Bulgarije of de Bulgaarse taal

Bulgaars /bɵɫˈγ̊aːrs/ pn
Bulgarca Bulgar
geen meervoud (taal) Slavische taal die wordt gesproken in Bulgarije

Bulgarije pn
Bulgaristan
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Burkina Faso /bur.ˌki.na.ˈfa.so/ /bur.ˌki.na.ˈfɑ.so/ pn
Burkina Faso
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo

Burundi /bu.ˈrun.di/ pn
Burundi
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania

Byzantijn n
Bizanslı

Byzantijns adj
Bizans

Californië pn
Kaliforniya
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. De staat grenst aan de Pacifische Oceaan en aan de Mexicaanse deelstaat Baja California, alsmede aan de Amerikaanse deelstaten Nevada, Oregon en Arizona.

Cambodja /kɑm.ˈbɔ.dja/ /kɑm.ˈbɔ.tʃa/ pn
Kamboçya
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee

Cambridge pn
Cambridge

Canada /ˈka.na.da/ /ˈkɑ.nɑ.da/ pn
Kanada
(toponiem: land) een soevereine staat in de noordelijke helft van Noord-Amerika

Canarische Eilanden pn
Kanarya Adaları

Canberra pn
Canberra
(toponiem) de federale hoofdstad van Australië, gelegen in het Australisch Hoofdstedelijk Territorium

Cantabrië pn
Kantabria
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s en provincie in het noorden van Spanje gelegen ten oosten van Asturië en ten westen van Baskenland met de hoofdstad Santander.

Capri pn
Capri

Caracas /karákas/ pn
Karakas
(toponiem) de hoofdstad van de Zuid-Amerikaanse staat Venezuela.

Carthago pn
Kartaca

Castilië pn
Kastilya
(toponiem) (geschiedenis) landstreek in Spanje en met Aragon historisch een van de beide koninkrijken waaruit Spanje opgebouwd is. Aan het eind van de 15e eeuw waren er drie koninkrijken op het Iberisch Schiereiland: Portugal, Castilië en Aragon

Castilië en León pn
Kastilya ve Leon

Castilië-La Mancha pn
Kastilya-La Mancha

Catalaans adj
Katalan
(demoniem) betrekking hebbende op Catalonië of de Catalanen

Catalaans pn
Katalanca
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken in Catalonië

Catalonië pn
Katalonya
(toponiem) een van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans

Caïro pn
Kahire
(toponiem) de hoofdstad van Egypte

Cebuano pn
Sabuan dili
geen meervoud (taal) taal die op de Filipijnen en met name op het eiland Cebu gesproken wordt

Centraal-Afrikaanse Republiek /sɛn.ˌtral.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /sɛn.ˌtral.ɑ.fri.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ /sɛn.ˌtraɫ.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ pn
Orta Afrika Cumhuriyeti
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten

Centraal-Azië pn
Orta Asya

Centraal-Koerdisch pn
Kürtçe
geen meervoud (taal) Iraanse taal gesproken door 6 miljoen mensen in Irak en Iran

Ceuta pn
Ceuta

Chanoeka /xɑnuˈka/ n
Hanuka
(Jiddisch-Hebreeuws) feest van de herinwijding van de tempel, dat acht dagen duurt en op 25 kislev begintDeze datum valt meestal in december of de laatste dagen van november.

Chili /ˈʃi.li/ pn
Şili
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte

China /ˈʃi.na/ pn
Çin
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Volksrepubliek China

Chinees /ʃi.ˈnes/ adj
Çince Çin
(demoniem) betreffende China; gemaakt in China

Chinees /ʃi.ˈnes/ pn
Çince Çinli
geen meervoud (taal) de voornaamste taal die in China gesproken wordt

Chinese kool n
çin lahanası
(groente) bladeren van Brassica rapa subsp. pekinensis

Christus /ˈxrɪstʏs/ pn
Mesih

Colombia /ko.ˈlɔm.bi.ja/ pn
Kolombiya
(toponiem: land) een land in het noordwesten van Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan de Caribische Zee, in het oosten aan Venezuela, in het zuidoosten aan Brazilië, in het zuiden aan Peru en Ecuador, en in het westen aan Panama en de Grote Oceaan

Colombiaan n
Kolombiyalı
(demoniem) een inwoner van Colombia of persoon die de Colombiaanse nationaliteit bezit

Comoren /ko.ˈmoː.rə(n)/ /ko.ˈmo̝ː.rə(n)/ pn
Komorlar
(toponiem: land) staat gevestigd op de gelijknamige eilanden

Constantinopel pn
Konstantinopolis

Cornisch /ˈkɔrnis/ /ˈkɔrnɪs/ pn
Kernevekçe
geen meervoud (taal) Keltische taal die gesproken wordt in Cornwall

Cornwall pn
Cornwall
(toponiem) schiereiland in het zuidwesten van Engeland

Corsica /'kɔrsɪkɑ/ pn
Korsika
(toponiem: eiland) Frans eiland in de Middellandse Zee, gelegen tussen Sardinië en Ligurië

Corsicaans pn
Korsikaca
geen meervoud (taal) taal die op Corsica gesproken wordt

Costa Rica /ˌkɔs.ta.ˈri.ka/ pn
Kosta Rika
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Panama en Nicaragua

Cuba /ˈky.ba/ pn
Küba
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba

Curaçao /ky.ra.ˈsʌʊ̯/ /kyː.ra.ˈzaʊ̯/ pn
Curaçao
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee
(toponiem: land) een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Cyprioot n
Kıbrıslı
(demoniem) een inwoner van Cyprus, of iemand afkomstig uit Cyprus

Cyprus /ˈki.prʏs/ /ˈsi.prʏs/ pn
Kıbrıs
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus

D-groot /de'ɣrot/ abbreviation
Re majör
1. het akkoord d - fis - a
2. de toonsoort waarvan #1 het grondakkoord is

D-majeur /de'ɣrot/ abbreviation
Re majör
1. het akkoord d - fis - a
2. de toonsoort waarvan #1 het grondakkoord is

DNA n
DNA
(initiaalwoord), (afkorting) (biochemie) (genetica) de afkorting voor desoxyribonucleic acid (desoxyribonucleïnezuur), een hoogmoleculaire verbinding als basis van de genen en chromosomen

Damascener n
Şami
(demoniem) een inwoner van Damascus, of iemand afkomstig uit Damascus

David pn
Davut

Deen /den/ /deːn/ n
Danimarkalı
(demoniem) een inwoner van Denemarken

Deens /dens/ /deːns/ pn
Danca
geen meervoud (taal) Germaanse taal die wordt gesproken in Denemarken

Delhi pn
Delhi
(toponiem) het nationaal hoofdstedelijk territorium van India waarin de nationale hoofdstad New Delhi gelegen is. Het territorium is gesitueerd in het noorden van het land

Den Haag pn
Lahey
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland en tevens de stad waar de Nederlandse regering zetelt

Denemarken /ˈdenəˌmɑrkə(n)/ /ˈdeːnəˌmɑrkə(n)/ pn
Danimarka
(toponiem: land) een Scandinavisch land in Noord-Europa

Deuteronomium /dewteɾoˈnomjum/ pn
Yasanin Tekrari

Deventer /'devəntər/ adj
Deventer
uit Deventer afkomstig, van Deventer, op Deventer betrekking hebbend

Dimli pn
Zazaca
geen meervoud (taal) Noordwest-Iraanse taal gesproken door 2,5 miljoen Koerden uit Turkije

Djibouti /(d)ʒi.ˈbu.ti/ /dji.ˈbu.ti/ pn
Cibuti
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst

Dominicaanse Republiek /ˌdo.mi.ni.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /ˌdo.mi.ni.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ pn
Dominik Cumhuriyeti
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en samen met de Dominicaanse Republiek het eiland Hispaniola vormt

Donau pn
Tuna Tuna nehri
(toponiem: rivier) Donau een rivier in Europa die in het Zwarte Woud in Duitsland ontspringt en naar de Zwarte Zee stroomt

Drenthe /ˈdrɛntə/ pn
Drenthe
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Groningen, Overijssel en het Duitse Nedersaksen wordt begrensd

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ adj
Alman Almanca
(demoniem) betreffende Duitsland of het Duits

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ pn
Almanca almanca
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België

Duitse /ˈdœʏ̯tsə/ /ˈdœːtsə/ n
Almanyalı
(demoniem) een vrouw van Duitse komaf

Duitse Democratische Republiek pn
Doğu Almanya Alman Demokratik Cumhuriyeti

Duitser /ˈdœʏ̯tsər/ /ˈdœːtsər/ n
Alman
(demoniem) een inwoner van Duitsland

Duitsland /ˈdœʏ̯tslɑnt/ /ˈdœːtslɑnd/ /ˈdœːtslɑnt/ pn
Almanya
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft

Eerste Wereldoorlog pn
I. Dünya Savaşı
(geschiedenis), (militair) een militair conflict op wereldschaal dat van 28 juli 1914 tot 11 november 1918 plaatsvond

Efeze /e.ˈfe.zə/ pn
Efes
(toponiem) in de oudheid een grote Ionische haven- en handelsstad

Efeziërs pn
Efesoslular
(religie) boek in het Nieuwe Testament, traditioneel opgevat als een brief van Paulus aan de christenen in Efeze

Egeïsche Zee pn
Adalar Denizi

Egypte /e.ˈɣɪp.tə/ /e.ˈχɪp.tə/ pn
Mısır
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië

El Salvador /ɛl.ˈsɑl.va.dɔr/ /ɛɫ.ˈsɑɫ.va.dɔr/ pn
El Salvador
(toponiem: land) land in Midden-Amerika dat grenst aan Guatemala, Honduras en de Stille Oceaan

Elzas /ˈɛlzɑs/ pn
Alsas
(toponiem) regio in het oosten van Frankrijk

Engeland n
İngiltere
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ adj
İngiliz İngilizce
(demoniem) als van, in of betrekking hebbend op Engelsen, Engeland of het Engels

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ pn
İngilizce İngiliz
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca

Engelsman /ɛ.ŋɔɫs.mɑn/ /ɛ.ŋəls.man/ /ɛ.ŋəɫs.mɑn/ n
İngiliz
(demoniem) iemand die in Engeland woont

Equatoriaal-Guinea /ˌe.kwa.toː.ri.al.ɣi.ˈne.ja/ /ˌe.kʋa.to̝ː.ri.aɫ.χi.ˈne.ja/ /ˌe.kβ̞a.toː.ri.aɫ.ɣi.ˈne.ja/ pn
Ekvator Ginesi
(toponiem: land) een land in Afrika grenzend aan Gabon en Kameroen

Eritrea /ˌeː.ri.ˈtre.ja/ /ˌɪː.ri.ˈtre.ja/ pn
Eritre
(toponiem: land) een Afrikaans land grenzend aan Soedan, Ethiopië, Djibouti en de Rode Zee

Erlangen pn
Erlangen
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Beieren
een stadsdistrict in de Duitse deelstaat Beieren

Esperanto pn
Esperanto
geen meervoud (taal) internationale kunsttaal die oorspronkelijk ontworpen is door Ludovico Zamenhof

Estisch /ˈɛstis/ /ˈɛstɪs/ pn
Estonca
geen meervoud (taal) taal die vooral wordt gesproken in Estland

Estland /ˈɛslɑnd/ /ˈɛstlɑnt/ pn
Estonya
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa dat grenst aan Letland en Rusland

Ethiopië /ˌe.ti.ˈjo.pi.jə/ pn
Etiyopya
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika grenzend aan Eritrea, Djibouti, Somalië, Kenia en Soedan

Eurazië pn
Avrasya
(toponiem) de naam van de grootste landmassa op aarde die de continenten Europa en Azië omvat

Europa /øːˈroːpa/ /ʏːˈropa/ pn
Avrupa Europa
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt

Europeaan /ˌøːropeˈjaːn/ /ˌʏːropeˈjan/ n
Avrupalı
(demoniem) bewoner van het Europese continent of iemand die daarvan afkomstig is

Europees /øːroˈpeːs/ /ʏːroˈpes/ adj
Avrupalı
(demoniem) afkomstig van of betreffend het continent Europa of de EU

Europees Hof voor de Rechten van de Mens pn
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Europees Parlement pn
Avrupa Parlamentosu

Europese Centrale Bank pn
Avrupa Merkez Bankası

Europese Commissie pn
Avrupa Komisyonu

Europese Hof voor de Rechten van de Mens pn
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Europese Investeringsbank pn
Avrupa Yatırım Bankası

Europese Ombudsman pn
Avrupa Ombudsmanı

Europese Raad pn
Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi

Europese Rekenkamer pn
Avrupa Hesap Mahkemesi

Europese Unie /ˌøː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ /ˌʏː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ pn
Avrupa Birliği
(toponiem: land), (geopolitiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat

Europoort pn
Europort

Eva pn
Havva
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef

Exodus pn
Çıkış

Extremadura pn
Ekstremadura

Ezra pn
Üzeyir

Facebook pn
Facebook
(communicatie), (internet), (media) wereldwijd veel gebruikte netwerksite voor het onderhouden van sociale contacten

Faeröer /ˈfæːrøːə̯r/ /ˈfɛːrʏːr/ pn
Faroe Adaları
(toponiem: land) een land met zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken dat bestaat uit de onder 1. genoemde eilandengroep (: Føroyar; : Færøerne)

Faeröers pn
Faroece
geen meervoud (taal) Germaanse taal die wordt gesproken op de Faeröer

Falklandeilanden pn
Falkland Adaları

Februarirevolutie pn
Şubat Devrimi
(geschiedenis) (politiek) revolutie in februari 1917 in Rusland

Fenicisch adj
Fenikece

Fiji /ˈfi.(d)ʒi/ /ˈfi.dʒi/ pn
Fiji
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn

Filemon pn
Filimon
(religie) naam van een boek uit het Nieuwe Testament, in de vorm van een brief van Paulus gericht aan Filemon, een leider van de christelijke kerk in Klein-Azië

Filipijnen /ˌfi.li.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛː.nə(n)/ pn
Filipinler
(toponiem: land) republiek in Oost-Azië bestaande uit een archipel van 7107 eilanden

Filippenzen pn
Filippililer

Finland /ˈfɪnlɑnd/ /ˈfɪnlɑnt/ pn
Finlandiya
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland

Fins /fɪns/ adj
Fin Fince
(demoniem) betreffende Finland of het Fins

Fins /fɪns/ pn
Fince
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken in Finland

Flevoland /ˈflevoˌlɑnt/ /ˈfleːvoˌlɑnd/ /ˈfleːvoˌlɑnt/ pn
Flevoland
(toponiem: provincie) een provincie in het midden van Nederland, die door het IJsselmeer, Friesland, Gelderland, de provincie Utrecht en Noord-Holland wordt omringd, en bestaat uit de Noordoostpolder en het eiland Flevoland

Frankfurt am Main pn
Frankfurt am Main

Frankrijk /ˈfrɑŋkrɛɪ̯k/ /ˈfrɑŋkrɛːk/ pn
Fransa
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra

Frans /frɑns/ adj
Fransız Fransızca
(demoniem) betreffende Frankrijk of het Frans

Frans /frɑns/ pn
Fransızca Fransız
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin

Frans-Polynesië pn
Fransız Polinezyası

Franstalig adj
Frankofon
de Franse taal sprekend

Fries n
Frizce
(demoniem) inwoner van Friesland of iemand die uit Friesland afkomstig is
(demoniem) (geschiedenis) iemand die behoort tot het Friese volk

Friesland /ˈfrislɑnd/ /ˈfrislɑnt/ pn
Frizya
(toponiem: provincie) (toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Groningen, Drenthe, Overijssel en Flevoland wordt begrensd

Gabon /'ɣa.bɔn/ /ɣa.'bɔn/ /χa.'bɔn/ pn
Gabon
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Gabonese Republiek

Galaten pn
Galatyalılar
(religie) boek van het Nieuwe Testament in de vorm van een brief van Paulus aan de christenen in Galatië

Galicië /ɣɑˈlisɪə/ /ʝɑˈlisɪə/ pn
Galiçya
(toponiem) Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland
(geschiedenis) historische landstreek op de noordhellingen en het voorland van de Karpaten die tegenwoordig tot Polen en Oekraïne behoort

Galilea pn
Celile

Gallisch pn
Galyaca
geen meervoud (taal) de uitgestorven Keltische taal die in Gallia gesproken werd, gewoonlijk onderverdeeld in Cisalpijns- (xcg) en Transalpijns-Gallisch (xtg)

Gambia /'ɣɑm.bi.ja/ /'χɑm.bi.ja/ pn
Gambiya
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Gazastrook pn
Gazze Şeridi
(toponiem) exclave van Palestina tussen Egypte, Israël en de Middellandse Zee

Gelderland /ˈɣɛldərˌlɑnd/ /ˈɣɛɫdərˌlɑnt/ /ˈχɛɫdərˌlɑnt/ pn
Gelderland
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door de Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen wordt omringd

Genesis pn
Yaratılış

Gent pn
Gent
(toponiem) Vlaamse provinciehoofdstad van Oost-Vlaanderen, België

Genua pn
Cenova
(toponiem) een stad in Noordwest-Italië

Georgisch /ɣeˈjɔrɣis/ /ɣeˈjɔrɣɪs/ /χeˈjɔrχis/ pn
Gürcüce
geen meervoud (taal) de taal die in Georgië gesproken wordt

Georgië /ɣeˈjɔrɣi.jə/ /χeˈjɔrχi.jə/ pn
Gürcistan
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus. De officiële taal is het Georgisch

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ adj
Cermen
betrekking hebbend op de taal der Germanen en de talen die er van afstammen

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ pn
Cermen
geen meervoud (taal) de taal die eertijds door de Germanen gesproken werd

Ghana /'ɣa.na/ /'χa.na/ pn
Gana
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Ghana

Gibraltar pn
Cebelitarık

Goa pn
Goa
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Panaji

God pn
Tanri Tanrı Allah
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is

Godin pn
Tanrıça
(religie) naam voor het vrouwelijk opperwezen (bijvoorbeeld binnen Wicca )

Goede Vrijdag /ˌɣudə.ˈvrɛɪ̯.dɑx/ pn
Kutsal Cuma
de vrijdag voor Pasen

Golf van Mexico pn
Meksika Körfezi
(toponiem) zee die begrenst wordt door Mexico, de Verenigde Staten van Amerika en Cuba

Goot /χot/ n
Got
(geschiedenis) lid van een Oost-Germaans volk dat een grote rol gespeeld heeft in de ondergang van het West-Romeinse Rijk.

Gotisch pn
Gotik
geen meervoud (taal) de uit de oostelijke tak van de Germaanse talen stammende en uitgestorven taal der Goten uit de eerste eeuwen van de jaartelling, vooral bekend van de bijbelvertaling van Ulfilas

Gotland /ˈɣɔtlɑnt/ /ˈʝɔtlɑnt/ pn
Gotland
(toponiem: eiland) Zweeds eiland in de Oostzee

Grenada /ɣre.ˈna.da/ /ɣrɛ.ˈna.da/ /χre.ˈna.da/ pn
Grenada
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied in Midden-Amerika

Griek /ɣrik/ /χrik/ n
yunanlı
(demoniem) een inwoner van Griekenland, of iemand afkomstig uit Griekenland

Griekenland /ˈɣrikə(n)ˌlɑnd/ /ˈɣrikə(n)ˌlɑnt/ /ˈχrikə(n)ˌlɑnt/ pn
Yunanistan
(toponiem: land) een land in het zuiden van Europa

Grieks /ɣriks/ /χriks/ pn
Yunanca Yunan
geen meervoud (taal) taal die vooral wordt gesproken in Griekenland en op Cyprus

Groenland /ˈɣrun.lɑnd/ /ˈɣrun.lɑnt/ /ˈχrun.lɑnt/ pn
Grönland
(toponiem: eiland) groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken

Groenlands adj
Grönlandca

Groningen /ˈɣroːˌnɪŋə(n)/ /ˈχroˌnɪŋə(n)/ pn
Groningen
(toponiem) hoofdstad van de provincie GroningenGroningen (stad) ; reisgids: Groningen (stad)
(toponiem: gemeente) gemeente in de provincie Groningen waarin de stad Groningen ligtGroningen (gemeente)
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Drenthe en het Duitse Oost-Friesland wordt begrensdGroningen (provincie) ; reisgids: Groningen (provincie)

Groot-Brittannië /ˌɣroːd brɪˈtɑni.jə/ /ˌχrot brɪˈtɑni.jə/ pn
Büyük Britanya
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid

Grote Beer pn
Büyük Ayı
(astronomie) hoog aan het noordelijk halfrond duidelijk zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 8u05m en 14u27m en tussen declinatie 28° en 73°)

Grote Meren pn
Büyük Göller
(toponiem) de naam voor de 5 grote meren op of nabij de grens tussen de Verenigde Staten en Canada

Grozny pn
Grozni
(toponiem) de hoofdstad van de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië

Guadeloupe pn
Guadeloupe

Guatemala /ˌgʋɑ.tə.ˈma.la/ /ˌgβ̞ɑ.tə.ˈma.la/ /ˌɣ<sup>ʊ</sup>a.tə.ˈma.la/ pn
Guatemala
(toponiem: land) land in Midden-Amerika, officieel de Republiek Guatemala

Guernsey pn
Guernsey

Guinee /ɣi.ˈne/ /χi.ˈne/ pn
Gine
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Guinee

Gujarati pn
Gujarati
geen meervoud (taal) taal die oorspronkelijk in Gujerat gesproken wordt, maar de taal wordt nu ook in Uganda, Tanzania, Kenia en Pakistan gesproken

Guyana /ɣi.ˈja.na/ /ɣβ̞i.ˈja.na/ /χi.ˈja.na/ pn
Guyana
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Coöperatieve Republiek Guyana

Göttingen /ˈgœtɪŋən/ pn
Göttingen
een district in de Duitse deelstaat Nedersaksen

Hadith n
hadis
verzamelde mondelinge overleveringen van de uitspraken en instructies van Mohammed

Hamburg n
Hamburg

Hawaïaans pn
Hawaii dili
geen meervoud (taal) Polynesische taal gesproken door 20 duizend mensen in de Amerikaanse staat Hawaï

Haïti /ha.ˈhi.ti/ /ɦa.ˈi.ti/ /ɦɑ.ˈi.ti/ pn
Haiti
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied

Hebreeuws pn
İbranice İbranca
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken

Heer /her/ n
Tanrı
(religie) de christelijke aanduiding voor God

Heilige Geest n
Kutsal Ruh
(religie) God de geest, de derde persoon van de goddelijke Drie-eenheid

Heilige Stoel n
Kutsal Makam
de pauselijke regering

Hercules pn
Herkül
(mythologie) Romeinse halfgod, gelijkgesteld met de Griekse Heracles
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u47m en 18u56m en tussen declinatie +4° en +51°)

Hettitisch pn
Hititçe
geen meervoud (taal) dode taal die in het huidige Turkije werd gesproken (De Hettieten zijn een antiek volk dat een Indo-Europese taal sprak, en een koninkrijk stichtte rond de stad Hattusa (het tegenwoordige Boğazkale in noord-centraal Turkije))

Hildesheim pn
Hildesheim
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Nedersaksen
een district in de Duitse deelstaat Nedersaksen

Hindi pn
Hintçe
geen meervoud (taal) taal die vooral gesproken wordt in de noordelijke staten van India

Hispaniola pn
Hispanyola

Hof van Justitie van de Europese Unie pn
Avrupa Adalet Divanı

Holland /ˈɦɔlɑnt/ pn
Hollanda
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat
(toponiem: land)(spreektaal) (Noord-Nederlands) als pars pro toto heel Nederland.

Holocaust /ˈholokaust/ pn
Holokost Yahudi Soykırımı

Honduras /hɔn.ˈdyː.rɑs/ /ɦɔn.ˈduː.rɑs/ pn
Honduras
(toponiem: land) een land in Centraal Amerika, officieel de Republiek Honduras

Hondurees adj
Honduraslı
(demoniem) op Honduras betrekking hebbend

Hondurees n
Honduraslı
(demoniem) inwoner van Honduras

Hongaar /hɔŋ(g).ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈχar/ n
Macar
(demoniem) iemand afkomstig uit Hongarije

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ adj
Macarca
(demoniem) betreffende Hongarije of het Hongaars

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ pn
Macarca
geen meervoud (taal) Finoegrische taal die voornamelijk wordt gesproken in Hongarije

Hongarije /ˌhɔŋ(g)ɣaˈrɛɪ̯.jə/ /ˌɦɔŋɣaˈrɛː.jə/ /ˌɦɔɴχaˈrɛɪ̯.jə/ pn
Macaristan
(toponiem: land) land in het midden van Europa, ten oosten van Oostenrijk en ten noorden van de Balkan

Hongkong /hɔŋˈkɔŋ/ pn
Hong Kong
(toponiem: land) een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China die bestaat uit 236 eilanden en grenst aan de Zuid-Chinese Zee

Hooglied pn
Ezgiler Ezgisi Süleyman'ın Ezgiler Ezgisi
(religie) boek in de Bijbel met liefdespoëzie

Hosea pn
Hoşea

Hudsonbaai pn
Hudson Körfezi
(toponiem) binnenzee in Noordoost-Canada

IJsland /ˈɛɪ̯slɑnd/ /ˈɛɪ̯slɑnt/ /ˈɛːslɑnt/ pn
İzlanda
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland

IJslands /ˈɛɪ̯slɑnds/ /ˈɛɪ̯slɑnts/ /ˈɛːslɑnts/ pn
İzlandaca
geen meervoud (taal) Germaanse taal die wordt gesproken op IJsland

IP-adres /i'peʔadrɛs/ n
IP adresi
(informatica) een combinatie van getallen waarmee een computer in een IP-netwerk kan worden herkend

Iberisch Schiereiland pn
İber Yarımadası
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen

Ido pn
ido

Ier /iːr/ n
İrlandalı

Ierland /ˈiːrlɑnd/ /ˈiːrlɑnt/ pn
İrlanda
(toponiem: eiland) een groot eiland in Noordwest-Europa

Iers /iːrs/ pn
İrlandaca
geen meervoud (taal) Keltische taal die wordt gesproken in Ierland

India /ˈɪn.di.ja/ pn
Hindistan
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh

Indische Oceaan /ˌɪndisəˌosiˈan/ /ˌɪndisˌə̯osejˈaːn/ pn
Hint Okyanusu
(toponiem) de oceaan die tussen Oost-Afrika en Zuid-Azië ligt

Indonesisch /ɪndo'nezis/ pn
Endonezce
geen meervoud (taal) taal die voornamelijk in Indonesië gesproken wordt

Indonesië /ˌɪn.do.ˈne.zi.jə/ pn
Endonezya
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië

Internationaal Monetair Fonds pn
Uluslararası Para Fonu

Ionische Zee pn
İyon Denizi
(toponiem) Randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen Zuid-Italië en West-Griekenland

Irak /i.ˈrɑk/ pn
Irak
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt

Iran /i.ˈrɑn/ pn
İran
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran

Islamabad pn
İslamabad

Israël /ˈɪs.ra.hɛl/ /ˈɪs.ra.ɛɫ/ pn
İsrail
1. land in het Midden-Oosten, gelegen aan de Middellandse Zee

Italiaan /italiˈjaːn/ n
İtalyan
(demoniem) een persoon die uit Italië komt

Italiaans /italiˈjaːns/ pn
İtalyanca
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland

Italië /iˈtaːli.jə/ pn
İtalya
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Slovenië, de officiële taal is het Italiaans

Ivoorkust /i.ˈvoːr.kʏs/ /i.ˈvoːr.kʏst/ /i.ˈvo̝ːr.kʏst/ pn
Fildişi Sahili Fildişi Kıyısı Fildişi Sahilleri
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republique de Côte d'Ivoir

Jakob pn
Yakub

Jakobus /jaˈkobʏs/ pn
Yakub

Jamaica /(d)ʒa.mɛɪ̯.ka/ /dʒɑ.mɑɪ̯.ka/ pn
Jamaika
(toponiem: land) een land in het Caraïbisch gebied ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola

Japan /jaˈpɑn/ /jɑˈpɑn/ pn
Japonya
1. een land in het oosten van Azië

Japanner n
Japon

Japans /jɑ'pɑns/ adj
Japonca
(demoniem) betreffende Japan of het Japans

Japans /jɑ'pɑns/ pn
Japonca
geen meervoud (taal) taal die in Japan gesproken wordt

Japanse talen pn
Japon dilleri
(taalkunde) taalfamilie van Japans en een tiental verwante talen die in Japan worden gesproken

Jehova /jeˈhova/ pn
Yehova

Jemen /ˈjemən/ /ˈjeːmən/ pn
Yemen
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Republiek Jemen

Jena pn
Jena
(toponiem) een universiteitsstad in de Duitse deelstaat Thüringen
een district in de Duitse deelstaat Thüringen

Jeremia pn
Yeremya

Jesaja pn
Yeşaya

Jezus /ˈje.zʏs/ pn
İsa
(religie) centrale figuur in het Nieuwe Testament

Jezus Christus pn
İsa Mesih
1. Jezus van Nazareth

Jiddisch pn
Yidiş
geen meervoud (Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken

Job /'jɔb/ pn
Eyyub

Jodin /joˈdɪn/ n
Yahudi

Joegoslavië pn
Yugoslavya

Johannes pn
Yahya
een van Jezus' twaalf discipelen, traditioneel beschouwd als schrijver van een Evangelie en drie brieven in het Nieuwe Testament; volgens sommige opvattingen zou de auteur een andere volgeling van Jezus zijn

Jood /jot/ n
Yahudi

Joost mag het weten phraseologicalUnit
Allah bilir
(spreekwoord) frase waarmee men aangeeft dat iets onbekend is of dat men iets niet weet

Jordanië /jɔr.ˈda.ni.jə/ pn
Ürdün
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

Judas pn
Yehuda
(religie) boek in de Bijbel, in de vorm van een brief van Judas Taddeüs

Julirevolutie pn
Temmuz Devrimi

Jupiter /ˈjypiˌtɛr/ pn
Jüpiter Erendiz

Kaap de Goede Hoop pn
Ümit Burnu
(toponiem) naam van de zuidwestelijkste punt van Afrika

Kaapstad pn
Cape Town
(toponiem) een van de hoofdsteden van Zuid-Afrika, gelegen bij de Kaap de Goede Hoop

Kaapverdië /kab.ˈvɛr.di.jə/ /kap.ˈfɛr.di.jə/ pn
Yeşil Burun Adaları
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Kaboel /'kabul/ pn
Kâbil
(toponiem) Afghaanse provincie

Kachin pn
Kaçin
geen meervoud (taal) Tibeto-Birmaanse taal gesproken door 900 duizend mensen in Myanmar

Kameroen /ˌka.mə.ˈrun/ pn
Kamerun
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Republiek Kameroen

Kandahar pn
Kandahar
(toponiem) een stad gelegen in Zuid-Afghanistan en de hoofdstad van de gelijknamige provincie

Kannada pn
Kannada dili
geen meervoud (taal) taal die in de Indische staat Karnataka gesproken wordt

Kantonees pn
Kantonca
geen meervoud (taal) Chinese taal gesproken door ongeveer 54 miljoen mensen in het zuiden van China en ook buiten het land

Karelisch pn
Kareli
geen meervoud (taal) aan het Fins verwante taal die wordt gesproken in Karelië, Rusland en Finland

Karelië /kɑˈrelɪə/ pn
Karelya
historische regio in Noord-Europa, die gedeeltelijk deel uitmaakt van Finland maar voor het grootste deel in Rusland gelegen is

Karnataka pn
Karnataka
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Bangalore

Kaspische Zee pn
Hazar Denizi
(toponiem) een grote door land omsloten zoutwatervlakte op de grens van Europa en Azië

Kazachs pn
Kazakça
geen meervoud (taal) taal die van oorsprong door de Kazachen in Kazachstan gesproken werd

Kazachstan /ˈka.zɑx.stɑn/ /ˈka.zɑχ.stɑn/ pn
Kazakistan Kazakeli
(toponiem: land) een land in Centraal-Azië en het uiterste oosten van Europa

Kazak n
Kazak
(demoniem) een inwoner van Kazachstan, of iemand afkomstig uit Kazachstan

Kaïn pn
Kabil
(religie) oudste zoon van Adam en Eva die uit afgunst zijn broeder Abel doodsloeg

Kelt /kɛɫt/ n
Kelt
lid van een Indo-Europees volk waarvan na de Romeinse tijd de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven

Keltisch /ˈkɛl.tis/ /ˈkɛɫ.tis/ adj
Kelt
met betrekking tot Kelten

Kenia /ˈke.ni.ja/ pn
Kenya
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan

Kerstmis /ˈkɛrs(t)məs/ /ˈkɛrsmɪs/ /ˈkɛrstmɪs/ n
Noel
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie

Keulen pn
Köln

Khmer pn
Kmer
geen meervoud (taal) taal die in Cambodja gesproken wordt

Kiev pn
Kiev
(toponiem) de hoofdstad van Oekraïne

Kirgizisch pn
Kırgızca
geen meervoud (taal) de taal die in Kirgizië gesproken wordt

Kirgizië /kɪr.ˈɣi.zi.jə/ /kɪr.ˈχi.zi.jə/ pn
Kırgızistan
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is

Kiribati /ˌki.ri.ˈba.ti/ pn
Kiribati
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Kiribati

Klaagliederen pn
Ağıtlar

Klein Duimpje pn
erkecel

Kleine Beer pn
Küçük Ayı
(astronomie) een hoog aan het noordelijk halfrond zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 13u en 18u (hoofdzakelijk) en tussen declinatie +65° en +90°)

Klingon pn
Klingonca
geen meervoud (taal) kunsttaal die uitgevonden is door Marc Okrand voor Star Trek-films

Koerdisch adj
Kürt
betreffende Koerdistan of het Koerdisch

Koerdisch pn
Kürtçe Kürt
geen meervoud (taal) taal die door de Koerden gesproken wordt

Koeweit /ˈkuwɛɪ̯t/ /ˈkuʋɛɪ̯t/ /ˈkuβ̞ɛ:t/ pn
Kuveyt
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf

Kolossenzen pn
Koloseliler

Kongo-Vrijstaat pn
Kongo Bağımsız Devleti

Koraalzee pn
Mercan Denizi
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen het noordoosten van Australië, Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonszee

Koran pn
Kur'an
(religie) (de tekst van) het heilig boek van de islam

Korea /koˈre.ja/ pn
Kore
(toponiem: land) een schiereiland in Oost-Azië

Koreaans /koreˈjaːns/ pn
Korece
geen meervoud (taal) taal die in Korea gesproken wordt.

Korintiërs pn
Korintoslular

Kosovo /ˈkɔsɔˌvo/ pn
Kosova
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt

Kotava pn
kotava
geen meervoud (taal) internationale kunsttaal ontworpen om cultureel zo neutraal mogelijk te zijn

Kozak n
kazak
(demoniem) lid van een hoofdzakelijk Slavisch ruitervolk dat rondtrok over de zuidelijke steppes van het Russische rijk

Krakau pn
Krakov
(toponiem) na Warschau en Łódź de op twee na grootste stad van Polen

Kreeft pn
Yengeç
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 21 juni tot ca. 23 juli

Kreeftskeerkring n
Yengeç Dönencesi
(aardrijkskunde)(astronomie) de breedtecirkel die op het noorderlijk halfrond de bovengrens vormt van het gebied waarin de zon zich in een loodrechte positie boven het aardoppervlak bevindt

Kremlin pn
Kremlin

Kreta pn
Girit
(toponiem: eiland) bij Griekenland behorend eiland in de Egeïsche Zee

Krim krɪm pn
Kırım
(toponiem) een schiereiland aan de noordkust van de Zwarte Zee

Krim-Tataars pn
Kırım Tatarca Kırım Tatarcası
geen meervoud (taal) van de Turkse talen, gesproken door ongeveer een half miljoen mensen, oorspronkelijk van de Krim afkomstig, maar door een deportatie in 1944, nu vooral in Oezbekistan en Kirgizië, maar ook in Moldavië, Roemenië en Turkije gesproken

Kroatisch /kroˈwatis/ /kroˈwaːtɪs/ pn
Hırvatça
geen meervoud (taal) taal die vooral in Kroatië gesproken wordt

Kroatië /kroˈwatsi.jə/ /kroˈwaːsi.jə/ pn
Hırvatistan
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten zuiden van Slovenië en Hongarije

La Mancha pn
La Mancha

La Rioja pn
La Rioja

Laos /ˈla.ɔs/ pn
Laos
(toponiem: land) een land in Azië grenzend aan Myanmar, China, Vietnam, Cambodja en Thailand

Latijn pn
Latince
geen meervoud (taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap

Latijnse alfabet n
Latin abecesi
de reeks lettertekens oorspronkelijk gebruikt om teksten in het Latijn te schrijven en tegenwoordig met aanpassingen voor veel talen gebruikt

Leeuw pn
Aslan
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 juli tot ca. 23 augustus

Leiden pn
Leiden

Lesotho /le.'sɔ.to/ pn
Lesotho Lesoto
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Lesotho

Letland /ˈlɛtlɑnd/ /ˈlɛtlɑnt/ pn
Letonya
(toponiem: land) een Europees land aan de Oostzee

Lets /lɛts/ pn
Letonca
geen meervoud (taal) de officiële taal van Letland

Leuven /ˈløːˌvə(n)/ pn
Leuven
(toponiem) de provinciehoofdstad van Vlaams-Brabant in België

Leviticus pn
Levililer

Libanon /ˈli.ba.nɔn/ /ˈli.bɑ.nɔn/ pn
Lübnan
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Libanese Republiek

Liberia /li.'beː.ri.ja/ /li.'bɪː.ri.ja/ pn
Liberya
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Liberia

Libië /ˈli.bi.jə/ pn
Libya
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Grote Libisch-Arabische Socialistische Volks-Jamahiriyah

Liechtenstein /ˈlixtə(n)ˌstɛɪ̯n/ /ˌlixtə(n)ˈstɛːn/ /ˌliχtə(n)ˈstɛɪ̯n/ pn
Lihtenştayn
(toponiem: land) een klein land in Europa gelegen tussen Zwitserland en Oostenrijk

Limburg /ˈlɪm.bʏrx/ /ˈlɪm.bʏrχ/ pn
Limburg
(toponiem: provincie) een provincie in België, in het oosten van Vlaanderen, die in Vlaanderen aan Vlaams-Brabant en de provincie Antwerpen grenst, en verder aan Wallonië en aan de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant grenst

Limburgs /ˈlɪm.bʏrxs/ /ˈlɪm.bʏrχs/ pn
Limburgca
geen meervoud (taal) verzamelnaam van een reeks variëteiten van de West-Germaanse taalfamilie, gesproken in Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse staatsgrens, in de buurt van Budel, de Voerstreek en in Selfkant in Duitsland

Litouwen /liˈtaʊ̯.wə(n)/ /liˈtɑuwə(n)/ /liˈtɔʊ̯.β̞ə(n)/ /ˈliˌtʌʊ̯.β̞ə(n)/ pn
Litvanya
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)

Litouwer /liˈtaʊ̯.wər/ /ˈlitɔʊ̯.β̞ər/ /ˈlitʌʊ̯.β̞ər/ n
Litvanyalı
(demoniem) een inwoner van Litouwen, of iemand afkomstig uit Litouwen

Litouws /liˈtaʊ̯s/ /ˈlitɔʊ̯β̞s/ /ˈlitʌʊ̯s/ pn
Litvanca
geen meervoud (taal) Baltische taal die wordt gesproken in Litouwen

Lombardije pn
Lombardiya

Londen /ˈlɔndən/ pn
Londra
(toponiem) de hoofdstad van Engeland en het Verenigd Koninkrijk

Lotharingen pn
Lorraine

Lucas pn
Luka
(religie) naam van een van Jezus' volgelingen, traditioneel beschouwd als schrijver van een van de Evangeliën

Luik /lœʏ̯k/ /lœːk/ pn
Liyej
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Lukas /ˈlykɑs/ pn
Luka

Luxemburg /ˈlyksəmˌbʏrx/ /ˈlyksəmˌbʏrχ/ pn
Lüksemburg
(toponiem: land) een land in Europa, omgeven door Frankrijk, België en Duitsland
(toponiem) de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg
(toponiem: provincie) een provincie in Wallonië (België)

Lviv pn
Lviv İlbav

Maagd pn
Başak
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 23 augustus tot ca. 23 september

Maas /mas/ pn
Maas
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in Frankrijk en via België en Nederland opgaat in de Rijn-Schelde-delta

Macau pn
Makao
(toponiem: land) een stad op een eiland aan de zuidkust van China, ten westen van Hong Kong

Macedonisch pn
Makedonca Makedonyaca
geen meervoud (taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Noord-Macedonië

Macedonië /ˌmasəˈdoni.jə/ /ˌmasəˈdoːni.jə/ pn
Makedonya
historisch Grieks koninkrijk
de grootste regio van Griekenland
(geschiedenis) land in de Balkan, sinds 12 februari 2019 heet het land officieel Noord-Macedonië

Macedoniër /ˌmasəˈdoni.jər/ /ˌmasəˈdoːni.jər/ n
Makedon
(demoniem) een inwoner van Macedonië, of iemand afkomstig uit Macedonië

Madagaskar /ma.da.'ɣɑs.kɑr/ /ˌma.dɑ.'χɑs.kɑr/ pn
Madagaskar
(toponiem: land) staat op het bovengenoemde eiland, de Republiek Madagaskar

Madrid pn
Madrid

Maharashtra pn
Maharaştra
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Mumbai

Malagasy pn
Malgaşça
geen meervoud (taal) macrotaal die op Madagaskar gesproken wordt

Malawi /ma.'la.wi/ /ma.'la.ʋi/ /ma.'la.β̞i/ pn
Malavi
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst

Maldiven /mɑl.ˈdi.və(n)/ /mɑɫ.ˈdi.və(n)/ pn
Maldivler
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan

Maleis /mɑ.ˈlɛɪs/ pn
Malezyaca Malayca
geen meervoud (taal) Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt

Maleisië /maˈlɛ:zi.jə/ /maˈlɛɪ̯zi.jə/ pn
Malezya
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee

Mali /'ma.li/ pn
Mali
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Mali

Malta /ˈmɑlta/ /ˈmɑɫta/ pn
Malta
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino

Maltees /mɑlˈteːs/ /mɑɫˈtes/ pn
Maltaca
geen meervoud (taal) Semitische taal die wordt gesproken door 570 duizend mensen op Malta

Manaus pn
Manaus

Maori pn
Maori dili
geen meervoud (taal) taal die door de Maori's wordt gesproken

Maria pn
Meryem

Marokkaan /ˈmɑrɔˌkan/ n
Faslı
(demoniem) inwoner van Marokko, iemand uit Marokko, persoon met de Marokkaanse nationaliteit

Marokko /ma.ˈrɔ.ko/ pn
Fas
(toponiem: land) een land in het uiterste noordwesten van Afrika

Mars pn
Mars Merih

Marshalleilanden /mɑr.ʃəl.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəl.ɛː.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəɫ.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ pn
Marshall Adaları
(toponiem: land) een land in Oceanië

Martinique pn
Martinique

Matteüs pn
Matta

Mauritanië /ˌmaʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmɔʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmʌʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ pn
Moritanya
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Islamitische Republiek Mauritanië

Mauritius /maʊ̯.'ri.si.jəs/ /mɔʊ̯.'ri.si.jəs/ /mʌʊ̯.'ri.tsi.jəs/ pn
Mauritius
(toponiem: land) een land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek Mauritius

Mayotte pn
Mayotte

Melanesië pn
Melanezya

Melbourne pn
Melbourne
(toponiem) Tweede grootste stad van Australië en hoofdstad van de deelstaat Victoria

Melilla pn
Melilla

Melkweg pn
Samanyolu
(astronomie) het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.

Mercurius pn
Merkür

Mesopotamië n
Mezopotamya
Historische land tussen de rivieren Eufraat en Tigris, het huidige Irak

Messias /mɛˈsijɑs/ n
Mesih
(religie) Christus, Heiland

Mexico /ˈmɛg.zi.ˌko/ /ˈmɛk.si.ˌko/ pn
Meksika
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico

Micronesia /ˌmi.kro.ˈne.zi.ja/ pn
Mikronesya
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Federale Staten van Micronesia

Middelfrans pn
Orta Fransızca
geen meervoud (taal) taal die werd gesproken van ongeveer 1340 tot 1611 in een groot deel van Frankrijk en de rechtstreekse voorloper was van het moderne Frans

Middelhoogduits pn
Orta Yüksek Almanca
geen meervoud (taal) Hoogduitse dialecten die in het tijdperk van de hoge middeleeuwen (1050-1350) in grote delen van Duitsland werden gesproken; ontstaan uit het Oudhoogduits en overgegaan in het Vroegnieuwhoogduits

Middellandse Zee pn
Akdeniz
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië

Middelnederduits pn
Orta Aşağı Almanca
geen meervoud (taal) de West-Germaanse taal die van 1100-1400 in het noorden van Duitsland, met name in de Hanzesteden gesproken werd

Midden-Oosten n
Orta Doğu
(aardrijkskunde) regio die bestaat uit Zuidwest-Azië en het noordoosten van Afrika

Milaan pn
Milano
(toponiem) stad in het noordwesten van Italië

Minecraft pn
Minecraft
(speelgoed) spel waarin je met blokjes werelden opbouwt waarin je met andere deelnemers avonturen kunt beleven en dat zowel op losse computers als internet gespeeld kan worden

Moksja pn
Mokşa dili
geen meervoud (taal) taal die in het zuiden van Mordovië gesproken wordt.

Moldavië /mɔlˈdaːvi.jə/ /mɔɫˈdavi.jə/ pn
Moldova
(toponiem: land) een land en regio in Zuidoost-Europa grenzend aan Oekraïne en Roemenië

Monaco /moˈnako/ /ˈmo.na.ko/ pn
Monako
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst
(toponiem) de hoofdstad van Monaco

Mongolië /mɔŋ.ˈ(g)ɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈχo.li.jə/ pn
Moğolistan
(toponiem: land) een land in Azië en omringd door China in het zuiden en Rusland in het noorden

Mongools pn
Moğolca Moğol
geen meervoud (taal) macrotaal die de officiële taal van Mongolië is en die ook in China en Rusland gesproken wordt

Montenegrijns /ˌmɔntəneˈgrɛɪ̯ns/ /ˌmɔntəneˈgrɛːns/ /ˌmɔntəneˈɣrɛɪ̯ns/ pn
has
geen meervoud (taal) vorm van het Servo-Kroatisch, gesproken in Montenegro

Montenegro /ˌmɔntəˈnegro/ /ˌmɔntəˈneːɣro/ pn
Karadağ
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië

Montserrat /mɔnsɛ'rɑ/ pn
Montserrat

Moravië pn
Moravya

Mozambique /ˌmo.zɑm.ˈbik/ /ˌmo.zɑm.ˈbɪk/ pn
Mozambik
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de republiek Mozambique

Murcia pn
Murcia

NAVO n
NATO
(regering) (militair) coalitie van westerse landen die militair samenwerken om elkaars veiligheid te garanderen

Namen pn
Namur
(toponiem: provincie) een provincie in het oosten van België

Namibië /na.'mi.bi.jə/ pn
Namibya
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika

Napels pn
Napoli
(toponiem) stad in Italië, hoofdstad van de regio Campanië

Nauru /na.ˈu.ru/ /naˈuru/ /ˈnaʊ̯.ru/ pn
Nauru
(toponiem: land) een land in de Stille Oceaan

Navajo pn
Navahoca
geen meervoud (taal) taal die het zuidwesten van de Verenigde Staten wordt gesproken door 170 duizend Navajo's'

Navarra pn
Navarra

Nederduits pn
Aşağı Almanca
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in Noord-Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet de Hoogduitse klankverschuiving hebben ondergaan

Nederland /ˈnedərˌlɑnt/ /ˈneːdərˌlɑnd/ /ˈneːdərˌlɑnt/ pn
Hollanda
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden

Nederlander /ˈne.dər.ˌlɑn.dər/ n
Hollandalı
(demoniem) een inwoner van Nederland of persoon die de Nederlandse nationaliteit bezit

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ adj
Hollandalı
(demoniem) met betrekking tot Nederland of de Nederlandse taal

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ pn
Hollandaca Felemenkçe
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname

Nederlandse Antillen /ˌne.dər.lɑnt.sə.ɑn.ˈtɪ.lə(n)/ /ˌneː.dər.lɑnt.sə̯an.ˈtɪ.lə(n)/ pn
Hollanda Antilleri
(geschiedenis) (toponiem) voormalig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden dat uit de eilandgebieden Aruba (tot 1986), Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten bestond. Het bestond van 1954 tot 2010

Nedersaksisch pn
Aşağı Almanca
geen meervoud (taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in het noorden van Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet hebben deelgenomen aan de Hoogduitse klankverschuiving

Nepal /ˈnepɑɫ/ /ˈneːpɑl/ pn
Nepal
(toponiem: land) een land in Azië, gelegen in de Himalaya tussen India en China (Tibet)

Neptunus pn
Neptün

New York /nuˈjɔːrk/ pn
Nevyok
m (toponiem) deelstaat van de Verenigde Staten

Nibelungenlied n
Nibelungen Destanı

Nicaragua /ˌni.ka.ˈra.gβ̞a/ /ˌni.ka.ˈra.ɣuwa/ /ˌni.kɑ.ˈra.gʋa/ pn
Nikaragua
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Honduras en Costa Rica

Nieuw-Caledonië pn
Yeni Kaledonya

Nieuw-Zeeland /niβ̞.ˈze.lɑnt/ /nyʊ̯.ˈze.lɑnd/ pn
Yeni Zelanda
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.

Nieuw-Zuid-Wales pn
Yeni Güney Galler
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuidoosten van het land, met als hoofdstad Sydney

Nieuwe Testament pn
Yeni Ahit
(religie) (christelijk) samenstelling van Bijbelboeken die de komst van Christus en het christelijk geloof beschrijven

Nieuwjaar n
yılbaşı
(jaarwisseling) feestdag ter gelegenheid van het begin van een nieuw jaar van de gebruikte kalender

Niger /'ni.ɣər/ /'ni.χər/ pn
Nijer
(toponiem: land) een land in West-Afrika
(toponiem: rivier) een rivier in West-Afrika

Nigeria /ni.'ɣeː.ri.ja/ /ni.'χɪː.ri.ja/ pn
Nijerya
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Nijmegen pn
Nijmegen

Niue pn
Niue

Nobelprijs n
Nobelpriset
een jaarlijkse geldprijs voor wetenschappers en anderen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd

Nogai pn
Nogay
geen meervoud (taal) Turkse taal gesproken door 87 duizend mensen in het zuiden van Rusland

Noor /noːr/ /no̝ːr/ n
Norveçli
(demoniem) een inwoner van Noorwegen

Noord-Afrika /nɔːrt ˈafrɪkɑ/ /nɔːrt ˈɑfrɪkɑ/ pn
Kuzey Afrika
(toponiem) gedeelte van het Afrikaanse continent ten noorden van de Sahara

Noord-Amerika pn
Kuzey Amerika
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan

Noord-Brabant /noːrd.ˈbra.bɑnt/ /no̝ːrd.ˈbra.bɑnt/ /ˌnoːrd.bra.bɑnd/ pn
Kuzey Brabant
(toponiem: provincie) een provincie in het zuiden van Nederland, die aan Gelderland, Limburg, Zeeland, Zuid-Holland en België grenst

Noord-Dakota pn
North Dakota
een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Noord-Dakota grenst aan Canada en aan de deelstaten Zuid-Dakota, Montana en Minnesota

Noord-Europa pn
Kuzey Avrupa
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd noordelijk deel van Europa

Noord-Holland /noːrt.ˈɦɔ.lɑnt/ /no̝ːr.ˈtɔ.lɑnt/ /ˈnoːrd.hɔ.lɑnd/ pn
Kuzey Hollanda
(toponiem: provincie) een provincie in het noordwesten van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee

Noord-Korea /ˌnoːrt koˈre.ja/ /ˌno̝ːrt koˈre.ja/ pn
Kuzey Kore
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Democratische Volksrepubliek Korea

Noordelijk Territorium pn
Kuzey Toprakları
(toponiem) Australisch territorium gelegen in het noorden van het land. Hoofdstad is Darwin

Noordereiland pn
Kuzey Adası

Noordpool pn
Kuzey Kutbu
(aardrijkskunde) gebied tussen 66,5 en 90 graden noorderbreedte, noordpoolgebied

Noordzee /ˈnoːrdzeː/ /ˈnoːrtseː/ /ˈno̝ːrtse/ pn
Kuzey Denizi
(toponiem) zee tussen Groot-Brittannië, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Nederland en België

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ adj
Norveç Norveççe
(demoniem) betreffende Noorwegen en/of het Noors

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ pn
Norveççe
geen meervoud (taal) de taal die wordt gesproken in Noorwegen

Noorwegen /ˈnoːrˌweɣə(n)/ /ˈnoːrˌβ̞eɣə(n)/ /ˈno̝ːrˌʋeχə(n)/ pn
Norveç
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft

Normandië /nɔrˈmɑndɪə/ pn
Normandiya
(toponiem) een streek in het noorden van Frankrijk

Novemberrevolutie pn
1918-1919 Alman Devrimi

Numeri /ˈnumeɾi/ pn
Çölde Sayim

OESO pn
OECD

Oceanië /oseˈjani.jə/ /oseˈjaːni.jə/ pn
Okyanusya
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië

Odessa pn
Odessa

Oeganda /u.'ɣɑn.da/ /u.'χɑn.da/ pn
Uganda
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Oeganda

Oekraïens /ukraˈɦins/ /ukraˈʔins/ pn
Ukraynaca
geen meervoud (taal) Slavische taal die in Oekraïne gesproken wordt

Oekraïne /ukraˈɦinə/ /ukraˈʔinə/ pn
Ukrayna
(toponiem: land) een land in Oost-Europa met als hoofdstad Kiev

Oekraïner /ukraˈɦinər/ /ukraˈʔinər/ n
Ukraynalı
(demoniem) een inwoner van Oekraïne

Oezbeeks pn
Özbekçe
geen meervoud (taal) taal die verwant is aan het Turks en die door de Oezbeken gesproken wordt

Oezbekistan /us.ˈbe.kɪ.stɑn/ /uz.ˈbe.kɪ.stɑn/ pn
Özbekistan
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten

Oktoberrevolutie pn
Ekim Devrimi

Olympisch adj
olimpiyat

Olympische Spelen /o.ˌlɪm.pi.sə.ˈspe.lə(n)/ pn
Olimpiyat Oyunları
(sport) vierjaarlijks sportevenement dat zijn oorsprong in de stad Olympia in de Griekse landstreek Elis heeft

Olympische Winterspelen pn
Kış Olimpiyatları
evenement dat eens in de vier jaar wordt gehouden waarbij allerlei wintersporten competitief beoefend worden door sporters die hun land vertegenwoordigen

Oman /o.ˈman/ /ˈo.mɑn/ pn
Umman
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Sultanaat Oman

Onzevader pn
Babamız
(religie) titel van het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de Bergrede

Oost-Azië pn
Doğu Asya

Oost-Duitsland pn
Doğu Almanya

Oost-Europa pn
Doğu Avrupa

Oost-Timor /os.ˈti.mɔr/ pn
Doğu Timor
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië

Oostenrijk /ˈostə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛːk/ pn
Avusturya
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden

Oostenrijker /ˈo.stə.ˌrɛɪ̯.kər/ /ˈo.stə.ˌrɛː.kər/ /ˈos.tə(n).ˌrɛɪ̯.kər/ n
Avusturyalı
(demoniem) een inwoner van Oostenrijk of persoon die de Oostenrijkse nationaliteit bezit

Oostzee pn
Baltık Denizi
(toponiem) zee die tussen Zweden en de Baltische staten ligt

Openbaring n
Vahiy
(religie) laatste boek van de Bijbel

Oranje-Vrijstaat pn
Özgür Orange Devleti

Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa pn
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı

Ossetië pn
Osetya

Ottawa pn
Ottawa
(toponiem) de hoofdstad van Canada

Oude Testament n
eski atlaşma
(religie) reeks boeken in de christelijke Bijbel die zijn ontleend aan de joodse Tenach

Oudengels pn
Eski İngilizce
geen meervoud (taal) het Engels zoals dat tussen ca. 400 en 1100 werd gesproken en dat wordt gezien als de rechtstreekse voorloper van het Middelengels en nog later het moderne Engels

Oudfrans pn
eski fransızca
geen meervoud (taal) het Frans zoals dat in het noorden van Frankrijk gesproken werd van de 10e tot de 14e eeuw

Oudgrieks pn
Antik Yunanca Grekçe
geen meervoud (taal) nu dode taal die werd gesproken in Griekenland

Oudhoogduits pn
Eski Yüksek Almanca
geen meervoud (taal) de voorloper van het huidige Duits in de periode 700-1050

Oudkerkslavisch pn
Eski Kilise Slavcası
geen meervoud (taal) de Slavische taal die rond de negende eeuw rond Thessaloniki gesproken werd

Oudnoords pn
Eski Norsça
geen meervoud (taal) Noord-Germaanse taal die gesproken werd tussen ongeveer de 8e en de 14e eeuw en die de voorganger van de Scandinavische talen was

Oudsaksisch /ɑutˈsɑksis/ pn
eski saksonca
geen meervoud (taal) de voorloper van het huidige Nedersaksisch in de periode 650-1100

Overijssel /ˌovəˈrɛɪ̯sɔɫ/ /ˌovəˈrɛɪ̯səl/ /ˌovəˈrɛːsəɫ/ pn
Overijssel
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door Friesland, Drenthe, Gelderland, Flevoland en de Duitse deelstaten Nedersaksen en Noord-Rijnland-Westfalen wordt begrensd

Oxford pn
Oxford

Pakistan /ˈpa.kɪ.ˌstɑn/ pn
Pakistan
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan

Palau /pa.ˈlaʊ̯/ /pa.ˈlɔʊ̯/ /pa.ˈlʌʊ̯/ pn
Palau
(toponiem: land) een eilandenstaat in Oceanië

Palestina pn
Filistin

Panama /ˈpa.na.ma/ /ˈpɑ.nə.ma/ pn
Panama
(toponiem: land) een land in Centraal-Amerika dat grenst aan Costa Rica en Colombia

Panamakanaal pn
Panama Kanalı

Panamees n
Panamalı
(demoniem) iemand afkomstig uit Panama

Papoea-Nieuw-Guinea /ˌpa.pu.wa.niβ̞.ɣi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.niβ̞.χi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.nyʊ̯.ɣi.ˈne.ja/ pn
Papua Yeni Gine
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat

Paraguay /ˈpa.ra.gʋɑɪ̯/ /ˈpa.ra.gβ̞ɑɪ̯/ /ˈpa.ra.ɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ /ˈparaˌɡwe/ pn
Paraguay
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Republiek Paraguay, dat geheel door land omsloten wordt

Parijs pn
Paris
(toponiem) de hoofdstad van Frankrijk

Parijzenaar n
Parisli
(demoniem) een inwoner van Parijs, of iemand afkomstig uit Parijs

Pasen n
Paskalya
(religie) (feest) het belangrijkste feest van het christendom, waarbij de Opstanding van Jesus centraal staat

Pasjtoe pn
Afganca
geen meervoud (taal) Iraanse taal die vooral in Afghanistan en Pakistan door 50 tot 60 miljoen Pathanen wordt gesproken

Patagonië pn
Patagonya
(toponiem) benaming voor het zuidelijke deel van Zuid-Amerika, tussen de rivier de Colorado en de Straat van Magellaan

Peru /peˈru/ pn
Peru
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Perzisch pn
Farsça
geen meervoud (taal) Indo-Iraanse taal die gesproken wordt in Iran, Afghanistan en Tadzjikistan

Peshawar pn
Peşaver

Phoenix pn
Phoenix
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u24m en 2u24m en tussen declinatie −58° en −40°)

Pieter pn
Petros
(mannelijke naam) jongensnaam
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter p

Pinksteren pn
Pentekost
(religie) (feest) Christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neerdaalt

Piëmontees pn
Piyemontece
geen meervoud (taal) taal gesproken door 3 106 620 mensen in Italië, Argentinië, Australië en de Verenigde Staten

Pluto pn
Pluton Plüton
Romeinse god van de onderwereld en de rijkdom
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet

Po /po/ pn
Po
(toponiem: rivier) belangrijkste stroom in Noord-Italië

Polaris pn
Demirkazık
(astronomie) de zwakke ster die ongeveer in het verlengde van de aardas boven de Noorpool staat in het sterrenbeeld de 'Kleine beer'

Polen /ˈpolə(n)/ /ˈpoːlə(n)/ pn
Polonya Lehistan
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)

Polynesië pn
Polinezya
(toponiem) eilanden in de Grote Oceaan of Stille Oceaan die samen Oceanië vormen

Pool /pol/ /poɫ/ /po̝ɫ/ n
Polonyalı Leh
(demoniem) een inwoner van Polen, of iemand afkomstig uit Polen

Pools /poɫs/ /poːls/ /po̝ɫs/ pn
Lehçe
geen meervoud (taal) taal die in Polen gesproken wordt.

Portugal /'pɔrtyɣɑl/ pn
Portekiz
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ adj
Portekizce
(demoniem) verwijzend naar Portugal of naar de Portugese taal

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ n
Portekizli Portekizce
(demoniem) inwoner van Portugal of een persoon van Portugese afkomst

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ pn
Portekizce
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola

Praag /prax/ /praç/ pn
Prag
(toponiem) hoofdstad van Tsjechië

Prediker pn
Vaiz

Proto-Indo-Europees pn
Proto-Hint-Avrupa grubuna ait
geen meervoud (taal) hypothetische, gereconstrueerde taal waar vele Europese talen, waaronder het Nederlands en het Frans, van afstammen

Pruisen pn
Prusya

Psalmen pn
Mezmurlar
(religie) boek in de Bijbel met lofliederen op God

Puerto Rico pn
Porto Riko
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee

Punjabi pn
Pencapça
geen meervoud (taal) taal die in de Punjab, zowel in India als in Pakistan gesproken wordt en die volgens sommige taalkundigen onderverdeeld wordt in twee talen: Oost-Punjabi (pan) en West-Punjabi (pnb)

Pyreneeën pn
Pireneler
(toponiem: gebergte) een gebergte op de grens van Frankrijk en Spanje

Qatar /ka'tar/ /ka'tɑr/ pn
Katar
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten

Raad van Europa pn
Avrupa Konseyi

Raad van de Europese Unie pn
Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi

Ram pn
Koç
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 21 maart tot ca. 20 april

Rechters pn
Hakimler

Rhodesië pn
Rodezya

Rijn /rɛɪ̯n/ /rɛːn/ pn
Ren
(toponiem: rivier) een van de langste en belangrijkste rivieren van Europa die op de grens ligt tussen Midden- en West-Europa

Rode Kruis pn
Kızıl Haç

Rode Zee pn
Kızıldeniz
langgerekte binnenzee, gelegen tussen Azië en Afrika

Roemeens /ruˈmens/ /ruˈmeːns/ pn
Romence Rumence
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken in Roemenië

Roemenië /ruˈmeni.jə/ /ruˈmeːni.jə/ pn
Romanya
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten noorden van Bulgarije

Roethenen / n
Ruthenians
een inwoner van Oekraïne of iemand afkomstig uit Oekraïne

Roma pn
Romanlar
alleen meervoud volk in Europa en Azië dat traditioneel een zwervend bestaan leidt

Romanes /romaˈnɜs/ pn
Çingenece
geen meervoud (taal) ander woord voor Romani, taal die door veel zigeuners wordt gesproken, verwant aan het Hindi

Rome /ˈro:mə/ pn
Roma
(toponiem) de hoofdstad van Italië

Romeinse Rijk /roˈmɛɪnsə rɛɪk/ pn
Roma imparatorluğu
(geschiedenis) een historisch rijk dat op zijn hoogtepunt de gehele Middellandse Zeeregio in handen had

Roodkapje pn
Kırmızı Başlıklı Kız

Rus n
Rus
(demoniem) een inwoner van Rusland

Rusland pn
Rusya
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië

Russisch /ˈrʏsis/ adj
Rus Rusça
(demoniem) betreffende Rusland of het Russisch

Russisch /ˈrʏsis/ pn
Rusça
geen meervoud (taal) Slavische taal die gesproken wordt in Rusland

Rwanda /ru.ˈwɑn.da/ /ru.ˈʋɑn.da/ /ˈrβ̞ɑn.da/ pn
Ruanda
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt

SI-stelsel abbreviation
Uluslararası Birimler Sistemi
1. Internationaal Stelsel van Eenheden

Saba pn
Saba

Sahara pn
Büyük Sahra
(toponiem) grootste zandwoestijn op aarde, gelegen in Noord-Afrika

Saint Vincent en de Grenadines /sent.ˌvɪn.sɛnt.ɛn.də.χre.na.ˈdi.nəs/ pn
Saint Vincent ve Grenadinler
(toponiem: land) land in het Caraïbisch gebied

Saksen pn
Saksonya
(toponiem) deelstaat in het oosten van Duitsland en vroeger van de Duitse Democratische Republiek

Salomo pn
Süleyman
koning van Israël

Salomonseilanden /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛː.lɑn.də(n)/ pn
Solomon Adaları
(toponiem: land) land in Melanesië, bestaande uit een aantal eilanden beoosten Nieuw-Guinea

Samaria pn
Samarya

Samoa /sa.ˈmo.wa/ pn
Samoa
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat

Samoaans pn
Samoaca
geen meervoud (taal) taal die gesproken wordt door 370.337 mensen in Samoa, Amerikaans-Samoa, Fiji, Nieuw-Zeeland, Tonga en de Verenigde Staten

Samogitisch pn
Samogitçe
geen meervoud (taal) Baltische taal gesproken door 500 duizend mensen in Litouwen

Samuel pn
Samuel

San Marino /ˌsan maˈrino/ pn
San Marino
(toponiem: land) een dwergstaat in Italië met republikeinse staatsinrichting

Sanskriet pn
Sankrit
geen meervoud (taal) klassieke taal en een van de officiële talen van India

Sao Tomé en Principe /saʊ̯.to.ˌme.je̞n.prɪn.ˈtsi.pə/ /ˌsa.o.to.me.ʔɛn.ˈprɪn.si.pə/ /ˌsʌu.to.me.ɛn.ˈprɪn.si.pə/ pn
São Tomé ve Príncipe
(toponiem: land) land en eilandengroep aan de westkust van Afrika in de golf van Guinea

Saoedi-Arabië /sa.ˌu.di.ɑ.ˈra.bi.jə/ /zaʊ̯.di.ja.ˈra.bi.jə/ pn
Suudi Arabistan
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Azië

Sardinië n
Sardinya
(toponiem: eiland) een Italiaans eiland in de Middellandse Zee

Satan /ˈsatɑn/ pn
Şeytan

Saturnus pn
Satürn
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel
een van de Romeinse goden

Saudi-Arabië /saˌudiaˈrabijə/ pn
Suudi Arabistan
(toponiem: land) land in het zuidwesten van Azië

Sava /ˈsa.va/ pn
Sava
(toponiem: rivier) een rivier in Zuidoost-Europa met een lengte van 940 km

Scandinavië pn
İskandinavya
(politiek) Denemarken, Noorwegen en Zweden

Schorpioen pn
Akrep
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 oktober tot ca. 22 november

Schotland /ˈsxɔtlɑnt/ /ˈsçɔtlɑnt/ pn
İskoçya
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk

Schots-Gaelisch /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lis/ /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lɪs/ /ˌsχɔts.χa.ˈe.lis/ pn
İskoçça
geen meervoud (taal) Keltische taal die door ongeveer 60.000 personen wordt gesproken op de Schotse eilanden en in mindere mate in het westen van Schotland

Sedna n
Sedna

Seine pn
Sen
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk. Zij heeft een lengte van 776 km en een stroomgebied van 79.000 km², en ligt geheel binnen Frans grondgebied

Senegal /ˈse.ne.ˌɣɑl/ /ˈse.ne.ˌχɑɫ/ pn
Senegal
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Servisch /ˈsɛrvis/ /ˈsɛrvɪs/ pn
Sırpça
geen meervoud (taal) Slavische taal die wordt gesproken in Servië

Servië /ˈsɛrvi.jə/ n
Sırbistan
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Serviër /ˈsɛrvi.jər/ n
Sırp
(demoniem) een inwoner van Servië, of iemand afkomstig uit Servië

Servo-Kroatisch /sɛrvoːkroːˈaːtis/ pn
Sırp-Hırvatça

Seychellen /se.ˈʃɛ.lə(n)/ /sɛɪ̯.ˈʃɛ.lə(n)/ pn
Seyşel Adaları Seyşeller
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek der Seychellen

Shona pn
Şona dili
geen meervoud (taal) taal die gesproken wordt door ongeveer 11.000.000 mensen in Zimbabwe, Botswana, Malawi en Zambia

Siberië pn
Sibirya

Siciliaans pn
Sicilyaca
geen meervoud (taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)

Sicilië /sɪˈsɪlɪʲə/ pn
Sicilya
(toponiem: eiland) Italiaans eiland ten zuiden van het Italiaanse schiereiland

Sierra Leone /ˌsʲɛ.rɑ.le.ˈjo.ne/ /ˌʃæː.ra.le.ˈjo.nə/ /ˌʃɛ.ra.le.ˈjo.nə/ pn
Sierra Leone
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Sierra Leone

Silezië /siˈleziˌʲə/ pn
Silezya
(geschiedenis) een historische regio in Midden-Europa die zich uitstrekt aan weerszijden van de midden- en bovenloop van de Oder

Singapore /sɪŋ.(g)ɣa.poːr/ /sɪŋ.gɑ.poːr/ /sɪŋ.gɑ.po̝ːr/ pn
Singapur
(toponiem: land) een stadstaat in Zuidoost-Azië

Sint Eustatius pn
Sint Eustatius

Sint Maarten /sɪnt.'maːr.tən/ pn
Saint Martin
(toponiem: eiland) eiland in het noordoostelijke gedeelte van de Caraïbische Zee

Sint-Petersburg pn
Sankt-Peterburg
(toponiem) een stad in Rusland, het voormalige Leningrad

Sirius pn
Sirius
(astronomie) de heldere (dubbel-)ster in het sterrenbeeld de 'Grote Hond'

Skopje /ˈskɔp.jə/ pn
Üsküp
(toponiem) de hoofdstad van de Republiek Noord-Macedonië

Slavisch adj
Slav

Slavisch pn
Slav

Sloveens /sloˈvens/ /sloˈveːns/ /sloˈweːns/ pn
Slovence
geen meervoud (taal) Slavische taal die wordt gesproken in Slovenië

Slovenië /sloˈveni.jə/ /sloˈveːni.jə/ /sloˈweːni.jə/ pn
Slovenya
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa

Slowaaks /slo.ˈwaks/ /slo.ˈʋaks/ /slo.ˈβ̞aks/ pn
Slovakça
geen meervoud (taal) Slavische taal die wordt gesproken in Slowakije

Slowakije /ˌslowaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloʋaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloβ̞aˈkɛː.jə/ pn
Slovakya
(toponiem: land) een land in Midden-Europa; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Sneeuwwitje pn
Pamuk Prenses

Socialistische Federale Republiek Joegoslavië pn
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti
(toponiem: land) officiële naam van Joegoslavië van 1963 tot 1992

Soedan /su.ˈdɑn/ /zu.ˈdaːn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Somalisch pn
Somalice
geen meervoud (taal) taal die vooral wordt gesproken in Somalië

Somalië /so.'ma.li.jə/ pn
Somali
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Somalische Republiek

Sorbisch pn
Sorbca
geen meervoud (taal) groep Slavische talen die wordt gesproken in het oosten van Saksen en het zuidoosten van Brandenburg

Spaans /spaːns/ adj
İspanyolca İspanyol
(demoniem) met betrekking tot Spanje of het Spaans

Spaans /spaːns/ pn
İspanyolca İspanyol
geen meervoud (taal) Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's

Spanjaard /ˈspɑ.ɲard/ /ˈspɑɲ.jart/ n
İspanyol
(demoniem) een inwoner van Spanje, of iemand afkomstig uit Spanje

Spanje /ˈspɑ.ɲə/ /ˈspɑɲ.jə/ pn
İspanya
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland met als officiële naam: Reino de España

Spitsbergen pn
Svalbard
(toponiem: eiland) een Noors eiland

Spreuken /ˈspɾøkə(n)/ n
Süleyman'ın Özdeyişleri

Sri Lanka /sri.ˈlɑŋ.ka/ pn
Sri Lanka
(toponiem: land) een republiek in Azië gelegen op een eiland ten zuiden van India

Steenbok pn
Oğlak
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 december tot ca. 20 januari

Steenbokskeerkring n
Oğlak Dönencesi

Stier pn
Boğa
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 20 april tot ca. 21 mei

Stille Oceaan pn
Büyük Okyanus
(aardrijkskunde) de oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Stockholm pn
Stokholm Stockholm
(toponiem) de hoofdstad van Zweden

Straat Torres pn
Torres Boğazı
(toponiem) zeestraat tussen het Australisch vasteland en Papoea-Nieuw-Guinea

Straatsburg n
Strazburg
(toponiem) hoofdstad van de Franse regio Grand Est en thuisplaats voor diverse Europese instanties

Sudan /suˈdɑn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Sumatra pn
Sumatra

Suriname /ˌsy.ri.ˈna.mə/ pn
Surinam
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Swahili pn
Savahili
geen meervoud (taal) Bantoetaal die veel gesproken wordt in Oost-Afrika

Swaziland /ˈswa.zi.ˌlɑnd/ /ˈsʋa.zi.ˌlɑnt/ /ˈsβ̞a.zi.ˌlɑnt/ pn
Swaziland Svaziland
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)

Sydney pn
Sidney
(toponiem) de grootste stad van Australië en de hoofdstad van de deelstaat Nieuw-Zuid-Wales

Syrië /ˈsi.ri.jə/ /ˈzi.ri.jə/ pn
Suriye
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Arabische Republiek Syrië

T-shirt n
tişört
(kleding) dun kledingstuk voor het bovenlichaam met korte mouwen en zonder kraag

Tadzjieks pn
Tacikçe
geen meervoud (taal) de officiële taal van Tadzjikistan en een variant van het Perzisch

Tadzjikistan /taˈdʒikɪˌstɑn/ pn
Tacikistan
(toponiem: land) een land in een land in Centraal-Azië met als hoofdstad Doesjanbe

Tagalog pn
Tagalogca
geen meervoud (taal) taal die op de Filipijnen gesproken wordt

Tahitiaans pn
Tahitice
geen meervoud (taal) Polynesche taal uit de Oceanische tak van de Austronesische talen gesproken op Tahiti

Taiwan /tɑj'ʋɑn/ pn
Tayvan

Tallinn /'tɑlɪn/ pn
Tallinn
de hoofdstad van Estland

Talmoed /ˈtɑlmut/ n
Talmud
voor joden gezaghebbend commentaar bij het Oude Testament
(Jiddisch-Hebreeuws) verzameling van de amoraïtische discussies bij de Misjna, bestaand uit Misjna en Gemara samen
(Jiddisch-Hebreeuws) bekorting van: Talmoed Bavli

Tamil pn
Tamilce
geen meervoud (taal) taal die gesproken wordt in India, Sri Lanka, Singapore, en Maleisië

Tanger pn
Tanca

Tanzania /ˌtɑn.za.ˈni.ja/ pn
Tanzanya
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan

Tartaars pn
Tatarca
geen meervoud (taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Tasmanië pn
Tazmanya

Tasmanzee pn
Tasman Denizi
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen Australië en Nieuw-Zeeland

Tataars pn
Tatarca
geen meervoud (taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Telugu pn
Telugu dili
geen meervoud (taal) Dravidische taal met ongeveer 70 miljoen sprekers in India en de officiële taal van Andhra Pradesh, een deelstaat daarvan

Tenerife pn
Tenerife
(toponiem: eiland) het grootste eiland van de Canarische Eilanden, een tot Spanje behorende eilandengroep in de Atlantische Oceaan

Texaan n
Teksaslı
(demoniem) een inwoner van Texas, of iemand afkomstig uit Texas

Thai pn
tayca taylandca
geen meervoud (taal) de officiële taal van Thailand

Thailand /ˈtɑɪ̯.lɑnt/ /ˈtɛɪ̯.lɑnd/ pn
Tayland
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette

Theems pn
Thames
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Engeland en de op een na grootste van Groot-Brittannië

Thora /ˈtora/ pn
Tevrat
de eerste vijf heilige boeken van de Tenach, die de kern van het joodse geloof uitmaken; dit zijn ook de eerste vijf boeken van het Oude Testament van de christenen
het geheel van teksten die voor het joodse geloof gezaghebbend zijn: de Tenach, en soms ook de verdere uitleg in Misjna, Talmoed en Midrasj;
de hele joodse leer

Thracisch pn
Trakça
geen meervoud (taal) uitgestorven Indo-Europese taal uit de Balkan

Tiber pn
Tiber
(toponiem: rivier) de rivier die stroomt door Rome in Italië

Tibet pn
Tibet
(toponiem) voormalig land in Azië
autonome regio van de Volksrepubliek China die een deel van 1. omvat

Tibetaan n
Tibetli
(demoniem) inwoner van Tibet, of iemand afkomstig uit Tibet

Tibetaans pn
Tibetçe
geen meervoud (taal) taal die wordt gesproken in Tibet en buiten Tibet door een grote groep vluchtelingen

Tilburg pn
Tilburg

Timorzee pn
Timor Denizi
Randzee van de Indische Oceaan, gelegen tussen Noordwest-Australië en Timor

Timoteüs pn
Timoteos

Titus /ˈtitʏs/ pn
Titos

Togo /'to.ɣo/ /ˈto.χo/ pn
Togo
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Toki Pona pn
Toki Pona
geen meervoud (taal) bepaalde minimalistische kunsttaal

Tokio pn
Tokyo
(toponiem) de hoofdstad van Japan

Tonga pn
Tonga

Toscane pn
Toskana

Transvaal pn
Transvaal

Trinidad en Tobago /ˌtrinidɑd ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaχo/ pn
Trinidad ve Tobago
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied, officieel de Republiek Trinidad en Tobago

Triëst pn
Trieste

Troje pn
Troya

Tsjaad /tʃad/ /tʃat/ pn
Çad
(toponiem: land) een land in Centraal-Afrika, officieel de Republiek Tsjaad

Tsjechisch /ˈtʃɛxis/ /ˈtʃɛxɪs/ /ˈtʃɛχis/ pn
Çekçe
geen meervoud (taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Tsjechische Republiek

Tsjechische Republiek pn
Çek Cumhuriyeti
(toponiem: land) een land in Midden-Europa

Tsjechië /ˈtʃɛxi.jə/ /ˈtʃɛχi.jə/ pn
Çekya
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Tsjecho-Slowakije pn
Çekoslovakya
(geschiedenis) (toponiem) een vroegere staat in Europa, ten zuiden van Polen (van 1918 tot 1993)

Tsjernobyl /tʃɛnobil/ pn
Çernobil

Tsjetsjeens pn
Çeçence
geen meervoud (taal) taal die in Tsjetsjenië gesproken wordt

Tsjetsjenië pn
Çeçenya
(toponiem) een autonome republiek van de Russische Federatie, gelegen in de Noordelijke Kaukasus

Tunesië /ty.ˈne.zi.jə/ /tʏ.ˈne.zi.jə/ pn
Tunus
(toponiem: land) land in Noord-Afrika, officieel de Republiek Tunesië

Turijn pn
Torino
(toponiem) de hoofdstad van de regio Piëmont en de provincie Turijn

Turk /tʏrk/ n
Türk
(demoniem) een inwoner van Turkije, of iemand afkomstig uit Turkije

Turkije /tʏrˈkɛɪ̯.jə/ /tʏrˈkɛː.jə/ pn
Türkiye
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië

Turkmeens pn
Türkmence
geen meervoud (taal) de taal die door de Turkmenen in Turkmenistan en Afghanistan gesproken wordt

Turkmenistan pn
Türkmenistan

Turks /tʏrks/ pn
Türkçe Türk dili
geen meervoud (taal) taal die vooral in Turkije gesproken wordt

Turkse lelie n
türk zambağı
(bloemplanten) bepaald soort tuinplant, Lilium martagon uit de leliefamilie (Liliaceae )

Tuvalu /ˌtu.va.ˈlu/ pn
Tuvalu
(toponiem: land) een land in Oceanië

Tweede Wereldoorlog pn
II. Dünya Savaşı
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties

Tweelingen pn
İkizler
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 21 mei tot 21 juni

U-bocht n
U-dönüşü
bocht van 180°

Uranus pn
Uranüs

Urdu pn
Urduca
geen meervoud (taal) officiële taal van Pakistan en een van de officiële talen van India

Uruguay /ˈu.ru.ˌgʋɑɪ̯/ /ˈu.ru.ˌgβ̞ɑɪ̯/ /ˈuruˌɡwe/ /ˌu.ru.ˈɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ pn
Uruguay
o (toponiem: land) een land in het zuidoosten van Zuid-Amerika, genoemd naar de gelijknamige rivier

Utrecht /ˈytrɛx/ /ˈytrɛxt/ /ˈytrɛχt/ pn
Utrecht
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Utrecht

VN /veˈɛn /vərˌenəxdəˈna(t)sis pn
BM
wereldwijde organisatie waarin alle landen kunnen samenwerken

Vaderdag n
Babalar Günü
(feest) een dag waarop vaders extra verwend worden

Valencia pn
Valensiya

Valentijnsdag n
Sevgililer Günü
14 februari, de dag van de verliefden.

Vanuatu /va.nu.ˈwa.tu/ pn
Vanuatu
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Vanuatu

Vaticaanstad /vatiˈkanstɑt/ /vatiˈkaːnstɑd/ /vatiˈkaːnstɑt/ pn
Vatikan
(toponiem: land) land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel

Veiligheidsraad pn
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi
(politiek) orgaan van de Verenigde Naties met als primaire verantwoordelijkheid het handhaven van de internationale veiligheid en vrede

Venetië / pn
Venedik
(toponiem) een stad en de bijbehorende provincie in het noordoosten van Italië

Venezolaan /ˌvenəzoˈlan/ /ˌvenəzoˈlaːn/ n
Venezuelalı
(demoniem) een inwoner van Venezuela

Venezuela /ˌvenəzyˈweːla/ /ˌvenəzyˈβ̞ela/ /ˌvenəzyˈβ̞eːla/ pn
Venezuela
(toponiem: land) een land in het noorden van Zuid-Amerika

Venus pn
Venüs Zühre
(astronomie) vanaf de zon de tweede planeet van ons zonnestelsel

Verenigd Koninkrijk /vəˈrenəχt ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /vəˈreːnəxt ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ /vəˈreːnɪx ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ pn
Birleşik Krallık

Verenigde Arabische Emiraten /vɛrenəɣdə arabisə emiratən/ pn
Birleşik Arap Emirlikleri
(toponiem: land) land in het Midden-Oosten, officieel de Verenigde Arabische Emiraten

Verenigde Arabische Republiek pn
Birleşik Arap Cumhuriyeti
unie van Egypte en Syrië van 1958 tot 1961, en de officiële naam van Egypte van 1961 tot 1971

Verenigde Naties n
Birleşmiş Milletler

Verenigde Staten pn
Amerika Birleşik Devletleri
(toponiem: land) een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'

Verenigde Staten van Amerika /və.ˌre.nəx.də.ˈsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmeː.ri.ka/ /və.ˌreɪ̯.nəχ.də.ˌsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmɪː.ri.ka/ /vɛ.ˌʁe.nɪx.də.ˈsta.tə(n).va.na.ˈmeː.ʁi.ka/ pn
Amerika Birleşik Devletleri
(toponiem: land) een land dat een deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten, vaak kortweg Amerika genoemd

Vietnam pn
Vietnam

Vietnamees pn
Vietnamca
geen meervoud (taal) de officiële taal van Vietnam

Vissen pn
Balık
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 19 februari tot 21 maart

Vlaams adj
flamandaca
(demoniem) betrekking hebbende op Vlaanderen of de Vlamingen

Vlaams pn
Flamanca
geen meervoud (taal) Nederlands zoals dat in Vlaanderen gesproken wordt

Vlaamse gaai n
alakarga
(zangvogels) bepaald soort kraaiachtige vogel, Garrulus glandarius

Vlaanderen pn
Flandre
(geschiedenis) het gebied dat zich uitstrekt over een deel van Noord-Frankrijk, Noord-België en Nederland dat deel was van het graafschap Vlaanderen

Vlaming /'vlamɪŋ/ n
Flaman
(demoniem) een inwoner van Vlaanderen of iemand afkomstig uit Vlaanderen

Voerman pn
Arabacı
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u35m en 7u27m en tussen declinatie +28° en +56°)

Volapük pn
Volapük
geen meervoud (taal) kunstmatige taal die in 1880 door Johann Martin Schleyer gemaakt werd

Volkenbond pn
Milletler Cemiyeti

Vosje pn
Tilkicik
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 21u28m en tussen declinatie +19° en +29°)

Vuurland pn
Ateş Toprakları
(toponiem: provincie) (toponiem: eiland) een archipel aan de zuidpunt van Zuid-Amerika

Waals pn
Valonca
geen meervoud (taal) Gallo-Romaanse taal die verwant is aan het Frans en die in Wallonië gesproken wordt

Wales pn
Galler
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa

Walkure pn
valkür
(mythologie) Germaanse strijdgodin uit de Noordse mythologie

Wallonië /ʋɑˈlonɪə/ pn
Valonya

Warschau pn
Varşova
(toponiem) hoofdstad van Polen

Waterman pn
Kova
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat, van ca. 20 januari tot ca. 19 februari

Weegschaal pn
Terazi
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 september to ca. 23 oktober

Weichsel pn
Vistül
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Polen

Weimarrepubliek pn
Weimar Cumhuriyeti

Wellington pn
Wellington
(toponiem) Hoofdstad van Nieuw-Zeeland, gelegen op het Noordereiland

Welsh pn
Galce
geen meervoud (taal) Keltische taal die wordt gesproken in Wales

Welshe n
Galli
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Wales, of een vrouw afkomstig uit Wales.

Wenen pn
Viyana
(toponiem) de hoofdstad van Oostenrijk

Wereldgezondheidsorganisatie pn
Dünya Sağlık Örgütü

Wereldhandelsorganisatie pn
Dünya Ticaret Örgütü
(handel) (politiek) (economie) intergouvernementele organisatie die toeziet op de naleving van afspraken over de handel tussen landen

West-Bengalen pn
Batı Bengal
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het oosten van het land. Hoofdstad is Calcutta

West-Duitsland pn
Batı Almanya

West-Europa pn
Batı Avrupa
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd westelijk deel van Europa wat in ieder geval de landen Andorra, België, Frankrijk, Monaco en Nederland omvat

West-Vlaams pn
Batı Flamanca
geen meervoud (taal) verzameling Vlaamse dialecten gesproken in West-Vlaanderen en een klein deel van Nederland en Frankrijk

Westelijke Sahara pn
Batı Sahra

WikiWoordenboek pn
Vikisözlük
(wikitaal), (Wikimedia) de Nederlandstalige versie van Wiktionary

Wikipedia pn
Vikipedi
(wikitaal), (Wikimedia) een door de Wikimedia Foundation gecreëerde rechtenvrije encyclopedie op het internet, die door iedereen te wijzigen en aan te vullen is

Wikipediaan n
Vikipedist
(wikitaal), (Wikimedia) een gebruiker [2] op Wikipedia.

Wiktionary /ˈwikʃoˌnɛri/ /ˈʋɪkʃəˌnɛri/ pn
Vikisözlük
(wikitaal), (Wikimedia) deelproject van de Wikimedia Foundation met als doel het produceren van een compleet en rechtenvrij woordenboek en thesaurus in zoveel mogelijk talen

Wit-Rusland /wɪt.ˈrʏs.lɑnd/ /ʋɪt.ˈrʏs.lɑnt/ /β̞ɪt.ˈrʏs.lɑnt/ pn
Beyaz Rusya Belarus
(toponiem: land) een land in Oost-Europa

Wit-Russisch /ˌwɪtˈrʏsɪs/ /ˌʋɪtˈrʏsis/ /ˌβ̞ɪtˈrʏsis/ pn
Beyaz Rusça
geen meervoud (taal) Slavische taal die vooral in Wit-Rusland wordt gesproken

Wotisch pn
Votça
geen meervoud (taal) Finoegrische taal die door de Woten in Ingrië gesproken werd

X-benen n
çarpık bacaklar
alleen meervoud (medisch) afwijking van de normale stand van de benen, waarbij de knieën naar binnen gericht zijn

Zacharia pn
Zekeriya
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Zacharia, zoon van Iddo, een hoofdrol speelt

Zagreb [ˈzɑː.greb] pn
Zagrep
(toponiem) hoofdstad van Kroatië

Zagrebber n
Zagrebli
(demoniem) iemand afkomstig uit of woonachtig in Zagreb

Zambia /'zɑm.bi.ja/ pn
Zambiya
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten

Zaïre /za.ˈiː.rə/ pn
Zaire

Zeeland /ˈzelɑnt/ /ˈzeːlɑnd/ /ˈzeːlɑnt/ pn
Zelanda
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Brabant, Zuid-Holland, België en de Noordzee grenst

Zeus /zœys/ pn
Zeus
(mythologie) Griekse god, hoofd der goden, heersend vanaf de berg Olympus

Zimbabwe /zɪm.ˈbɑ.b<sup>ʊ</sup>ə/ /zɪm.ˈbɑp.wə/ pn
Zimbabve Zimbabwe
(toponiem: land) land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zimbabwe

Zoeloe pn
Zuluca
geen meervoud (taal) Bantoetaal die door 12 miljoen mensen in Zuid-Afrika wordt gesproken

Zuid-Afrika /zœʏ̯t.'a.fri.ka/ /zœː'.dɑ.fri.ka/ /zœːt.'a.fri.ka/ pn
Güney Afrika Güney Afrika Cumhuriyeti
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen

Zuid-Amerika /ˌzœʏ̯t aˈmɪːrika/ /ˌzœːd aˈmeːrika/ pn
Güney Amerika
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan

Zuid-Australië pn
Güney Avustralya
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Adelaide

Zuid-Carolina pn
Güney Carolina
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Carolina ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan de deelstaten Noord-Carolina en Georgia.

Zuid-Chinese Zee pn
Güney Çin Denizi
is een randzee van de Grote Oceaan en ligt ten zuiden van China

Zuid-Dakota pn
South Dakota
(toponiem) een van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Dakota grenst aan de deelstaten Noord-Dakota, Nebraska, Minnesota, Iowa, Wyoming en Montana.

Zuid-Europa pn
Güney Avrupa
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd zuidelijk deel van Europa

Zuid-Holland /zœʏ̯.ˈtɔ.lɑnt/ /zœːt.ˈɦɔ.lɑnt/ /ˈzœːd.hɔ.lɑnd/ pn
Güney Hollanda
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Zeeland en de Noordzee grenst

Zuid-Korea /ˌzœʏ̯t koˈre.ja/ /ˌzœːt koˈre.ja/ pn
Güney Kore
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden

Zuidereiland pn
Güney Adası
(toponiem: eiland) grootste eiland van Nieuw-Zeeland, gelegen ten zuidwesten van het Noordereiland en ervan gescheiden door de Straat van Cook

Zuidpool pn
Güney Kutbu
(aardrijkskunde) het met ijs bedekte landplateau rond 90 graden zuiderbreedte

Zwaan pn
Kuğu
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 19u07m en 22u01m en tussen declinatie +28° en +61°)

Zwarte Zee pn
Karadeniz
de zee die ligt ingeklemd tussen Europa en Klein-Azië

Zweden /ˈzweːdə(n)/ /ˈzʋedə(n)/ /ˈzβ̞eːdə(n)/ pn
İsveç
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ adj
İsveç İsveççe
(demoniem) betreffende Zweden of het Zweeds

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ pn
İsveççe
geen meervoud (taal) Germaanse taal die wordt gesproken in Zweden en delen van Finland.

Zwitser /ˈzwɪtsər/ /ˈzʋɪtsər/ /ˈzβ̞ɪtsər/ n
İsviçreli
(demoniem) een inwoner van Zwitserland, of iemand afkomstig uit Zwitserland

Zwitserduits pn
İsviçre Almancası
geen meervoud (taal) Duits zoals dat wordt gesproken in Zwitserland en Liechtenstein

Zwitserland /ˈzwɪtsərˌlɑnd/ /ˈzʋɪtsərˌlɑnt/ /ˈzβ̞ɪtsərˌlɑnt/ pn
İsviçre
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans

Zürich pn
Zürih

a capella /aka'pɛla/ adv
akapella
(muziek) zonder instrumentale begeleiding

a-klein abbreviation
la minör
1. het akkoord a-c-e
2. de toonsoort

a-mineur abbreviation
la minör
1. het akkoord a-c-e
2. de toonsoort

aaien v
okşamak
overgankelijk zachtjes met de hand iets strelen als liefkozing

aal n
yılan balığı
mestvocht

aalbes n
frenküzümü frenk üzümü
(bloemplanten) Ribes rubrum een bes, oorspronkelijk uit het westen van Europa: België, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Noord-Italië en Noord-Spanje. Het is een bladverliezende struik, normaal 1 tot 1,5 meter hoog, soms 2 m, met een handlobbig blad met vijf lobben. De bloemen zijn onopvallend geelgroen en de eetbare bessen zijn vaak felrood, soms wit of roze

aals n
pelin otu
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )

aambeeld n
örs

aambei n
basur
(medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus

aambeien n
basur
alleen meervoud (medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus (benaming voor de aandoening)

aanbeeld n
örs
(techniek) (gereedschap) (metaalbewerking) het smeedblok waarop de smid het gloeiend metaal smeedt

aanbetaling n
pey depozit
(economie) een eerste betaling bij het kopen van iets op afbetaling of in termijnen

aanbeveling n
tavsiye

aanbidden v
tapmak
overgankelijk (religie) vereren van een god of heilige door daar een gebed aan te richten

aanbieder n
sağlayıcı
(beroep) iemand die beroepshalve een advies, dienst of een product ter beschikking stelt

aanbod n
teklif, öneri, sunum
een aanbieding

aandacht n
dikkat
(psychologie) gerichte belangstelling of interesse

aandachtshoer n
ilgi budalası
(pejoratief) persoon in de media die teveel belust is op aandacht

aandeel n
hisse
(economie) waardepapier dat de mede-eigendom in het vermogen van een onderneming bewijst

aandelenmarkt n
borsa
(economie) de handel in aandelen in het algemeen

aandoenlijk adj
dokunakli

aandrijfas n
kardan mili

aandrijven v
çalıştırmak
overgankelijk doen bewegen

aangeven v
bildirmek
overgankelijk aanreiken, in handen geven
overgankelijk een (gezocht) persoon bij de autoriteiten melden

aangrenzend adj
komşu
rechtstreeks grenzend aan iets anders

aangrijpend adj
dokunakli
aandoenlijk, ontroerend

aanhalingsteken n
tırnak işareti
(taalkunde) leesteken om geciteerde woorden van die van de auteur te onderscheiden

aanhanger n
römork
(transport) rijdend object dat achter de auto gehangen kan worden voor het vervoeren van goederen

aanhangwagen n
römork

aankomen v
varmak
ergatief een bestemming bereiken

aankomst n
varış
de bestemming bereiken, het aankomen

aanleiding n
neden
datgene wat iets tot gevolg heeft, directe oorzaak

aanmoedigen v
teşvik etmek
overgankelijk moed inspreken, aansporen

aannemer /ˈaːneːmər/ n
müteahhit
(beroep) iemand die een (bouw)werk uitvoert tegen een bepaalde prijs

aanpasbaar adj
uyumlu
in staat om zich aan te passen

aanpassen /ˈaːmpɑsə(n)/ v
adapte etmek
overgankelijk aansluiten, voegen naar, bruikbaar maken, passend maken
uydurmak
overgankelijk aantrekken om te passen

aanpassing n
intibak uyum
het zich aanpassen

aanraken v
dokunmak
overgankelijk fysiek contact maken met iets

aanrander n
saldırgan
(verouderd) een aanvaller
(20e eeuw) ook een persoon, in de regel van het mannelijke geslacht die iemand anders (een vrouw) aanvalt om seksuele redenen

aanrecht n
tezgah
vaste tafel met kastjes langs keukenwand voorzien van een waterbestendig aanrechtblad

aanschafprijs n
alış fiyatı
(economie) de prijs die een koper daadwerkelijk betaalt bij de aanschaf van een product

aanslag n
suikast
terroristische aanval

aansluiten v
bağlamak
passend maken

aansprakelijk adj
neden olma
verantwoordelijk, om vergoeding of betaling aangesproken kunnen worden

aansprakelijkheid n
borç

aansteker n
çakmak
(gereedschap) apparaatje om vuur te maken

aansteller n
pozör
iemand die zich aanstelt

aanstelling n
atama
benoeming in een functie, dienst etc.

aanstichter n
fitneci

aantal n
adet
een onbepaalde maar telbare hoeveelheid

aantonende wijs n
bildirme kipi
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

aantrekkelijk adj
çekici
bekoorlijk, fijn, leuk, knap

aanval n
hücûm
een poging de tegenpartij geweld aan te doen of van zijn positie te beroven en daarbij de eigen positie te verbeteren

aanvallen v
saldırmak

aanvang n
başlangıç

aanvangen v
başlamak
overgankelijk beginnen, starten

aanvraag n
arzuhâl
verzoek, vaak min of meer officieel

aanvullen /ˈanvʏlə(n)/ v
tamamlamak
overgankelijk het ontbrekende bijvoegen

aanvullend adj
ilave
die of dat aanvult

aanwijzing n
ipucu
het aanwijzen
een vingerwijzing, het vermoeden

aap n
maymun
(primaten) benaming voor soorten uit de orde primaten (Primates ) waartoe ook de mens behoort

aar n
başak
bloeiwijze van granen
bovenste deel van de halm van gras- of graangewassen

aardalkalimetaal n
alkalin

aardappel n
patates
(bloemplanten) bepaald soort plant, Solanum tuberosum , uit de nachtschadefamilie

aardappelpuree /ˈardɑˌpəɫpyˈre/ n
patates püresi
(voeding) een puree van zeer fijn gemaakte, met melk aangemengde aardappels

aardappelsalade n
patates salatası
(voeding) een salade die gemaakt wordt uit aardappelen

aardbei \ˈaːrt.bɛi̯\ n
çilek
(fruit) eetbare vrucht van planten uit het geslacht Fragaria

aardbeiboom n
koca yemiş
(bloemplanten) bepaald soort plant, Arbutus unedo uit de heifamilie Ericaceae , een tot 3 m hoge struik of zelden een tot 12 m hoge boom met een matgrijze, gegroefde stam

aardbeirood adj
çilek kırmızı

aardbeving n
deprem zelzele
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel

aarde /ˈardə/ n
dünya yer
(astronomie) de wereld, de bewoonbare planeet van ons zonnestelsel
yer
de grond waarin de planten groeien

aardewerk n
seramik

aardgas /artxɑs/ n
doğal gaz
een gas dat uit de aarde komt en dat grotendeels uit methaan bestaat

aardkunde n
jeoloji

aardolie n
petrol

aardpeer /ˈartpɪːr/ n
yer elması
(bloemplanten) bepaald soort zonnebloem, Helianthus tuberosus , die als vaste plant wordt gekweekt

aardrijkskunde /ˈardrɛiksˌkʏndə/ n
coğrafya

aardvarken /ˈaːrtfɑrkə(n)/ n
yer domuzu
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )

aardworm n
yer solucanı

aarmunt n
kıvırcık nane
(bloemplanten) sterk geurende, vaste plant, Mentha spicata uit de lipbloemenfamilie Lamiaceae

aarts- prefix
baş-

aartsbisdom /ˈaːrz.bɪz.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪs.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪz.dɔm/ n
başpiskoposluk makamı
(religie) het belangrijkste gebied van een kerkprovincie, dat geleid wordt door de aartsbisschop

aartsbisschop /ˈaːrzbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsχɔp/ n
başpiskopos
(religie) (beroep) de voornaamste bisschop van een kerkprovincie

aartsengel n
baş melek
(religie) een hemelgeest in een rang boven een engel

aartshertog n
arşidük
(adel) een keizerlijke prins in het vroegere Oostenrijk-Hongarije

aartshertogdom n
arşidukalık

aartshertogin n
arşidüşes
(adel) adellijke titel, vrouw van een aartshertog

aarzelen /ˈarzələ(n)/ v
kararsız kalmak
inergatief onzeker zijn, twijfelen

aas n
as
speelkaart die met A aangeduid wordt; vaak hoogste in het spel

aaseter n
leş yiğen hayvan

abacus /ˈɑbɑkʏs/ n
abaküs
(wiskunde) raam met staven waarop balletjes kunnen schuiven om kinderen te leren rekenen
(bouwkunde) dekplaat van een kapiteel

abbreviatie n
kısaltma
afkorting, het inkorten van een woord of een frase

abc n
abece
het alfabet

abces n
apse
(medisch) een ophoping van pus in het lichaam, daarbij een onnatuurlijke holte vormend

abdij /ɑbˈdɛɪ̯/ /ɑbˈdɛː/ n
manastır
klooster met aan de leiding een abt of abdis

abdis /ɑbˈdɪs/ n
başrahibe
(religie) bestuurster van een abdij

abdomen n
karın

ablatief /ˌɑb.la.ˈtif/ /ˌɑb.la.ˈtiːf/ n
-den hâli
(grammatica) de zesde naamval die onder meer de instantie aangeeft waarvan iets uitgaat of vertrekt

abnormaal adv
anormal
ongewoon, bijzonder

abominabel /ɑbomɪˈnabəl/ adj
iðrenç
bijzonder slecht.

abonnee /ɑbɔ'ne/ n
abone
iemand die op iets geabonneerd is

abonnement n
abone

abonneren /ɑbɔ'nerə(n)/ v
abone olmak
wederkerend zich ~ op een abonnement aangaan

abrikoos n
kayısı zerdali

abscis n
apsis
(wiskunde) de afstand tot de opstaande as van een coördinatenstelsel

absint /ɑp'sɪnt/ n
absint
(drinken) sterkedrank op basis van anijs, absintalsem Artemisia absinthium , venkel en een aantal aanvullende kruiden

absintalsem n
pelin otu pelin
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermout en de (klassieke) absint.

absolutie /ɑpso'lysi/ n
itiraf
het vergeven van de zonden

absoluut /ɑpso'lyt/ adj
mutlak
niet beschouwd in betrekking tot iets soortgelijks
volledig, volkomen
beslist, zeker
geheel onafhankelijk en zonder binding met iets of iemand anders

absorberen /ɑpsɔr'berə(n)/ v
soğurmak

absorptie n
absorpsiyon

abstinentie n
perhiz

abstractie /ɑp'strɑksi/ n
soyutlama
een begrip dat los staat van de dagelijkse werkelijkheid

absurd /ɑpsʏrt/ adj
saçma
erg onlogisch

abt /ɑb/ /ɑpt/ n
başrahip başkeşiş
(religie) (beroep) het hoofd van een abdij

academie n
akademi

acarologie n
akaroloji
(dierkunde) tak van de zoölogie die zich bezighoudt met de studie van mijten en teken, de orde Acarina

accent n
aksan
de manier waarop iemand de klanken uitspreekt

acceptatie /ɑk.sep.ˈtaː.tʃi/ n
akseptans
het accepteren, het geaccepteerd worden

accordeon n
akordiyon
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd

accretie n
yığılma
het samenklonteren van materiaal waarbij uit veel kleine deeltjes een kleiner aantal grotere objecten ontstaan

accu /ɑky/ n
akü
(elektrotechniek) een toestel ('batterij') om elektriciteit op te slaan

accusatief /ˌɑkusaˈtif/ /ˌɑkyzaˈtiːf/ n
belirtme durumu
(grammatica) naamval voor het lijdend voorwerp

acerola n
barbados kirazı
(bloemplanten) bepaald soort plant, Malpighia emarginata uit de familie Malpighiaceae

aceton n
aseton
kleurloze vloeistof die als oplosmiddel wordt gebruikt met als chemische formule: C3H6O

acetylcholine /ˌɑsəˈtilxoˌlinə/ /ˌɑsəˈtiɫχoˌlinə/ /ˌɑsɛˌtylxoˈlin(ə)/ n
asetilkolin
(biologie), (scheikunde) een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen

acetyleen /ˌɑ.sə.ti.ˈlen/ n
asetilen
(scheikunde) een verbinding van waterstof en koolstof met de samenstelling H2C2, die als gasvormige brandstof voor het vormen van fel licht en hete vlammen gebruikt wordt

acetylsalicylzuur /xxxx/ n
asetilsalisilik asit
(scheikunde) carbonzuur met een pijnstillende en koortsverlagende werking, onder de naam aspirine heel vaak gebruikt als geneesmiddel

achilleshiel n
can alıcı noktas
kwetsbare plaats of plek

achillespees n
Aşil tendonu

acht cardinalNumeral
sekiz
"8", het getal tussen zeven en negen

achtbaan /ˈɑxtbaːn/ n
lunapark treni rusdağı
een attractie (meestal op de kermis) bestaand uit een karretje dat over een baan met bochten, stijgingen en dalingen rijdt

achtendertig cardinalNumeral
otuz sekiz
"38", het getal tussen zevenendertig en negenendertig, dertig plus acht

achtentachtig cardinalNumeral
seksen sekiz
"88", het getal tussen zevenentachtig en negenentachtig, tachtig plus acht

achtentwintig cardinalNumeral
yirmi sekiz
"28", het getal tussen zevenentwintig en negenentwintig, twintig plus acht

achtenveertig cardinalNumeral
kırk sekiz
"48", het getal tussen zevenenveertig en negenenveertig, veertig plus acht

achtenvijftig cardinalNumeral
elli sekiz
"58", het getal tussen zevenenvijftig en negenenvijftig, vijftig plus acht

achtenzestig cardinalNumeral
altmış sekiz
"68", het getal tussen zevenenzestig en negenenzestig, zestig plus acht

achterblijver n
geride kalan

achtergrond n
fon
de indirecte oorzaak van actualiteiten, de achterliggende oorzaak of betekenis

achterkant /ˈɑxtәrkɑnt/ n
arka

achterkleinkind /ˈɑxtərklɛɪŋkɪnt/ n
netirge
(familie) het kind van iemands kleinkind

achterlaten v
bırakmak
overgankelijk dumpen, weggaan van, verlaten, niet meenemen

achternaam n
soyadı aile adı
een naam die van geslacht op geslacht en indien gewenst door het huwelijk overgedragen wordt

achtersteven n
pupa
(scheepvaart) de achterzijde van een schip

achteruitkijkspiegel n
dikiz aynası
een spiegel aan een auto of (motor)fiets waarmee men de situatie op de weg achter zich kan zien

achtervoegsel /'ɑx.tər.vux.səl/ n
sonek
(taalkunde) een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

achthoek n
sekizgen
een vorm met acht hoeken

achthonderd /ˈɑxtˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
sekiz yüz
"800", het getal tussen zevenhonderdnegenennegentig en achthonderdeen, acht maal honderd

achtste /ˈɑxstə/ n
sekizinci

achttien cardinalNumeral
on sekiz
"18", het getal tussen zeventien en negentien, tien plus acht

achttiende ordinalAdjective
on sekizinci

acidose n
asidoz

acne n
akne

acoliet n
rahip yardımcısı
(religie) in de Rooms-katholieke Kerk een misdienaar die ouder is dan 16 jaar

acrobaat n
akrobat
(beroep) artiest die allerlei moeilijke gymnastische toeren uithaalt (vaak werkend in een circus)

acroniem n
akronim

acrylonitrilbutadieenstyreen n
akrilonitril bütadien stiren

acteur /ɑkˈtør/ n
oyuncu aktör
(beroep) persoon die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, toneelspeler, iemand die acteert

actie n
münasebet

actief /ɑk'tif/ adj
aktif
(druk) met iets bezig zijnde

actinide n
aktinit
(scheikunde) element uit de reeks van 15 elementen met een atoomnummer van 89 tot en met 103 van het periodiek systeem

actinium n
aktinyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide

activiteit n
aktivite
(natuurkunde) mate waarin radioactieve stoffen uiteenvallen, radioactiviteit

actrice n
aktris
(beroep) vrouw die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, vrouw die acteert

actualiteit n
güncellik

actuaris n
aktüer

actueel /ɑktyˈwel/ adj
güncel

acupunctuur n
akupunktur
(medisch) een Chinese behandelingsmethode waarbij, ter genezing van een kwaal of ter bestrijding van pijn, op bepaalde plaatsen naalden in de huid worden gestoken

acuut /aˈkyt/ adj
iveğen
plots ontstaan, op korte termijn verlopend, meestal ook spoedeisend ingrijpen vereisend

adamsappel /ˈadɑmzɑpəl/ n
Adem elması adem elması
(anatomie) vooruitstekende gedeelte van het strottenhoofd bij de man

adder n
engerek
(reptielen) een bepaalde soort giftige slangen uit de familie van adders, Vipera berus
(scheldwoord), (figuurlijk) een gevaarlijk en onbetrouwbaar persoon

adel n
asalet
(maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was

adelaar /ˈadəˌlar/ n
kartal
(havikachtigen) benaming voor sommige soorten grote roofvogels

adelaarsvaren n
kartal eğreltisi

ademen /ˈa.də.mə(n)/ v
solumak
inergatief (biologie) de voor het leven nodige lucht inzuigen en weer uitdrijven

ademhalen /ˈa.də.ˌma.lə(n)/ v
nefes almak
inergatief door levende wezens inblazen en uitblazen van lucht om zuurstof te krijgen

ademhaling n
solunum
(biologie) uitwisseling van gassen door levende wezens

adenitis n
ak kan yangısı
(medisch) (lymfe)klierontsteking

adenoom n
adenom
(medisch) goedaardig klierweefselgezwel

adenosine n
adenozin

ader n
damar
(anatomie) een vat waardoor zuurstofarm bloed vanuit de weefsels naar het hart beweegt

adjectief n
sıfat ön ad
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

adjectivum n
sıfat ön ad
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

administratie /ˌɑtminɪsˈtrasi/ /ˌɑtminɪsˈtratsi/ n
yönetim
(bedrijfskunde) de plaats waar gegevens zorgvuldig worden vastgelegd zodat ze later terug te vinden of te controleren zijn
idare
(politiek) beheer of bestuur

administrator n
administratör

admiraal n
amiral
(militair) (beroep) opperbevelhebber van een oorlogsvloot

admittantie n
admittans
(natuurkunde) (elektrotechniek) de reciproke complexe impedantie

adolescent n
ergen
(psychologie) jeugdig persoon, puber (met een leeftijd tussen de 15 en 20 jaar)

adopteren v
evlat edinmek
overgankelijk een kind aannemen en verzorgen alsof het iemands eigen kind is

adoptie n
evlat edinme

adoreren v
tapmak
overgankelijk aanbidden, verafgoden, vereren

adres /aˈdrɛs/ n
adres
aanduiding van de plaats, straat en huisnummer waar iemand woont of iets is gevestigd

advertentie n
ilan
een aankondiging in een krant, reclameblad, tijdschrift los van de redactionele inhoud

advies /ɑt'fis/ n
tavsiye
een gegeven aanbeveling

adviseur n
danışman
(beroep) deskundige die adviseert, een mentor, raadgever, raadsman, raadsvrouw

advocaat /ɑtfoˈkat/ n
avukat
(juridisch), (beroep) pleiter, verdediger in rechtszaken

aerodynamica n
aerodinamik

af en toe adv
ara sıra
op onregelmatige tijden, met tussenpozen

afasie n
afazi
(medisch) het onvermogen te spreken

afdaling n
iniş

afdingen v
pazarlık etmek
inergatief ~ op: door onderhandelen een prijs omlaag zien te krijgen

affix n
ek
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

affuit n
top arabası

afgrond /ˈɑfxrɔnt/ /ˈɑfχrɔnt/ /ˈɑvɣrɔnd/ n
uçurum
een grote steile diepte

afhankelijk adj
bağlı

afhankelijkheid n
bağımlılık

afkeuring n
kınama
het uitspreken van een negatief oordeel over iets

afkoelen /'ʔɑfkulən/ v
soğumak
ergatief, onpersoonlijk kouder worden
soğumak soğutmak
overgankelijk kouder doen worden
sakinlemek
(figuurlijk) minder boos worden; tot rust komen

afkorting /ɑfkɔrtɪŋ/ n
kısaltma
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken

aflaat /ˈɑflat/ n
hoşgörü
(religie) een kwijtschelding van tijdelijke straffen die men zou moeten ondergaan na het sterven, binnen de rooms-katholieke traditie

afleiden v
dikkati dağıtmak
overgankelijk de aandacht van iemand naar een ander onderwerp laten gaan

afleiding n
türev
(taalkunde) een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander

aflevering n
bölüm
elk onderdeel van een tv-serie dat op regelmatige tijden wordt uitgebracht of uitgezonden

aflossing n
itfa
een bedrag waarmee een schuld wordt afgelost in termijnen

afluisteren v
(gizlice) dinlemek
overgankelijk ongemerkt luisteren naar de communicatie van anderen

afmelden v
çıkış yapmak
wederkerend (informatica) de sessie binnen een programma beëindigen

aforisme n
özdeyiş
(letterkunde) korte spreuk met een kernachtige boodschap

afpersing /ˈɑf.pɛr.sɪŋ/ n
şantaj
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

afrikaantje n
kadife çiçeği
een geslacht van eenjarige planten Tagetes , uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae ), waarvan vele tientallen soorten die van nature voorkomen in de warmere streken van Midden-Amerika en vooral in Mexico

afschaffen v
feshetmek
overgankelijk tot een einde brengen

afsluiting n
bitim
beëindiging, einde

afspraakje n
randevu
dim. tant. belofte van twee verliefde mensen om elkaar op een bepaalde tijd en plaats te ontmoeten

afstammeling n
feri

afstand /ˈɑfstɑnt/ n
mesafe
de (meetbare) ruimte tussen twee niet samenvallende objecten

afstandsbediening n
uzaktan kumanda
(elektrotechniek) een toestel dat vanaf afstand een ander toestel bestuurt

aftreding n
istifa
het ontslag nemen uit een ambt of functie

aftrekken v
otuz bir çekmek
overgankelijk (spreektaal) een man met de hand seksueel bevredigen

aftrekking /ˈɑftrɛkɪŋ/ n
çıkarma işlemi
(wiskunde) rekenkundige bewerking waarbij een getal van een ander getal afgetrokken wordt

afval n
döküntü
onbruikbare resten die weggegooid worden

afvallige n
mürtet

afvalligheid n
irtidad
het ontrouw worden aan zijn geloof

afwaswater n
bulaşık suyu
het sop waarin met het eetgerei schoonmaakt of -gemaakt heeft

afwezig adj
namevcut
niet op een bepaald tijdstip en plaats

afwezigheid n
yokluk
het afwezig zijn op een bepaald tijdstip en plaats

afzender n
gönderen
iemand die iets naar een adres verzendt, de verzender

afzuigkap /ˈɑfzœʏχkɑp/ /ˈɑfzœːxkɑp/ n
davlumbaz
een huishoudelijk apparaat in de keuken dat de kookluchtjes moet afvoeren

afzweren /ˈɑfzwɪːrə(n)/ v
geri çekilmek

agaat n
akik akik taşı
o (mineraal) een doorzichtige, maar soms ook opake variëteit van trigonaal kwarts en een subvariëteit van chalcedoon
akik taşı
m een stenen voorwerp bestaande of vervaardigd uit [1]

agaatgrijs adj
akik gri

agenda /a.ˈɣɛn.da/ /a.ˈχɛn.da/ n
ajanda
een notitieboek waarin afspraken genoteerd worden
een lijst van te bespreken punten op een vergadering

agent n
fail
(beroep) persoon die namens de politie belast is met de handhaving van de openbare orde en veiligheid

agentuur n
ajans

agnosticisme n
agnostisizm

agnosticus n
bilinemezci
(religie) iemand die ten aanzien van het bovennatuurlijke stelt dat dit niet te kennen valt

agnostisch adj
agnostik

agoeti n
aguti
(knaagdieren) benaming voor Zuid-Amerikaans knaagdieren uit het geslacht Dasyprocta , die ongeveer 40 cm lang kunnen worden

agorafobie n
agorafobi

agressie n
saldırganlık

agressief adj
agresif
geneigd om aan te vallen, het initiatief nemend en doordrijvend om een overwinning of resultaat te behalen

agressiviteit n
agresiflik
de neiging tot agressie
het agressief zijn

agrimonie /aɣriˈmoni/ n
kasık otu koyun otu kızılyaprak
(bloemplanten) benaming voor overblijvende, kruidachtige planten uit het geslacht Agrimonia dat behooort tot de rozenfamilie (Rosaceae )

agronomie n
agronomi
(landbouw) (wetenschap) studie van de landbouw

aha interjection
aha

ahornsiroop n
akçaağaç şurubu
(voeding) zoete stroop afkomstig van de esdoorn

aids n
aids
(medisch) (afkorting) een virusziekte waarbij het natuurlijke afweersysteem van het lichaam steeds verder afgebroken wordt

airbag n
hava yastığı
(techniek) systeem in voertuigen waar bij een botsing snel een zak wordt opgeblazen ter bescherming van de inzittenden

akelig adj
kasvetli

aker /'akər/ n
palamut
(verouderd) eikel, vrucht van de eik

akkerboterbloem /ˈɑ.kər.ˌbo.tər.ˌblum/ n
tarla düğün çiçeği
(bloemplanten) bepaald soort plant, Ranunculus arvensis uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae )

akkerdistel n
köygöçerten
(bloemplanten) bepaald soort plant, Cirsium arvense , de in Nederland meest voorkomende vederdistel

akkerhoningklaver n
sarı taş yoncası
(bloemplanten) bepaald soort tweejarige- of meerjarige plant, Melilotus officinalis uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae )

akkerkool n
meme otu
(bloemplanten) bepaald soort plant, Lapsana communis uit de composietenfamilie (Asteraceae )

akkoord n
akor
(muziek) samenklank van minimaal 3 verschillende tonen

akoestiek /ˌakusˈtik/ n
akustik
(natuurkunde) (muziek) de voortplanting van klank in een besloten ruimte en de ervaring die deze voortplanting bezorgd aan de luisteraar

aktetas n
evrak çantası
platte en rechthoekige tas van stevig materiaal, geschikt voor papieren en boeken

al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel phraseologicalUnit
yalancının mumu yatsıya kadar yanar

alarm /alɑrṃ/ n
alarm

albast n
albatr

albatros n
albatros
(buissnaveligen) benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae , grote zeevogels met lange vleugels

album n
albüm

alchemie n
simya
(wetenschap) vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen

alcohol n
alkol
(scheikunde) elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding

alcoholisme n
alkolizm

alcoholvrij adj
alkolsüz
(drinken) met een verwaarloosbaar alcoholgehalte

alfa /ˈɑlfa/ n
alfa
aanduiding of markering van de eerste in een volgorde

alfabet n
alfabe abece
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde

alfabetisch /ɑlfɑ'betis/ adj
alfabetik abecesel
gerangschikt volgens de letters van het alfabet beginnend bij de A en eindigend bij de Z

alfalfa n
yonca
(groente) ontkiemde zaden van luzerne Medicago sativa

algebra /ˈɑɫɣəbra/ n
cebir
(wiskunde) een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden

algemeen n
evrensel

algoritme n
algoritma

alk /ɑlk/ n
usturagaga
bepaald soort zeevogel die veel op de zeekoet lijkt, maar een dikkere snavel heeft, Alca torda

alkaan n
alkan

alkali n
alkali

alkalimetaal /ˈɑlkalimeˌtal/ n
alkali metal
(scheikunde) de naam voor elk element uit de eerste chemische reeks van het periodiek systeem

alkaloïde n
alkaloid
(biochemie), (medisch) (scheikunde) een stikstof bevattende plantenbase (vaak giftig)

alkoof n
alkov
(bouwkunde) een kleine raamloze zijkamer, vaak gebruikt als slaapkamer

alledaags adj
gündelik

alleen /ɑl.ˈen/ adj
tek
zonder gezelschap

allel /ɑ.ˈlɛl/ /ɑ.ˈlɛɫ/ n
alel
(biologie) elk van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen

allergie /ˌɑlɛrˈɣi/ n
alerji
(medisch) een ziek makende reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen).

allergisch adj
alerjik
(medisch) overgevoelig

alles indefinitePronoun
her şey
al het mogelijke, de gehele verzameling of hoeveelheid zonder uitzondering

alleseter n
omnivor

alliantie n
ittifak
een bondgenootschap, verbond

alligator n
aligator timsah
(reptielen) een grote krokodilachtige uit het geslacht Alligator

allofoon n
alofon
(taalkunde) een alternatieve vorm die een foneem in een bepaalde fonologische context aanneemt

almachtig adj
muktedir

almanak n
almanak

alnico n
alnico

aloë n
sarısabır
(bloemplanten) benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaatHet natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.

aloë vera n
aloe vera
(bloemplanten) bepaald soort succulent, Aloe vera uit de affodilfamilie (Asphodelaceae )

alpaca n
alpaka
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Vicugna pacos uit Zuid-Amerika uit de familie van de kameelachtigen (Camelidae )

alpenden n
İsviçre fıstık çamı

alpenhoorn n
çoban borusu
(muziekinstrument) een van hout vervaardigd blaasinstrument met een lengte tot vier meter

als /ɑls/ /ɑs/ conjunction
eğer
indien

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel phraseologicalUnit
kedi olmayan yerde meydan farelere kalır
(spreekwoord) als er geen toezicht is, doet men waar men zin in heeft

alsof conjunction
-ca
luidt een vergelijking in

altaar n
sunak mihrap
offertafel voor godsdienstige plechtigheden

alternatief /ɑltərnaˈtif/, /ɑltɛrnaˈtif/ n
seçenek
een andere mogelijkheid of methode

althans conjunction
en az
geeft in het gedeelte na althans meer specifiek (en tegengesteld) aan wat er bedoeld wordt, in ieder geval

altijd adv
daima
op elk moment, blijven
telkens opnieuw
in elk geval

altviool /ˈɑltfiˌjoːl/ n
alto
(muziekinstrument) een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool

aluminium /alyˈminijʏm/ n
alüminyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

alver n
inci balığı

alvleesklier n
pankreas
(anatomie) een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen

amalgaam /amɑl'ɣaːm/ n
amalgam
(metallurgie) (medisch) legering van kwikzilver en een ander metaal, bijvoorbeeld zilver, vroeger veel gebruikt voor vullingen van kiezen

amandel n
badem
(plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit
(voeding) eetbare pit van de amandelvrucht
bademcik
(anatomie) elk van de vier klieren in de neus-keelholte, die deel uitmaken van het afweersysteem

amandelboom n
badem

amandelmelk n
badem sütü
(drinken) een melkachtige drank die uit fijngemalen amandelen en water bereid kan worden en die gewoonlijk orchata wordt genoemd

amarant n
amaranthus
(bloemplanten) een geslacht Amaranthus van eenjarige, kruidachtige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae). Het geslacht komt met zo'n zestig soorten wijdverspreid voor van gematigde tot tropische streken. Tot het geslacht behoren verscheidene sier- en voedselgewassen
(voeding) zaden van Amaranthus cruentus , Amaranthus caudatus of Amaranthus hypochondriacus

amaril n
zımpara

amateur n
amatör
een persoon die iets als hobby doet en dus niet beroepsmatig

ambacht n
el işi
een handwerkvak dat vaak aanzienlijke vaardigheden vereist

ambassade n
sefarethane elçilik
(diplomatie) de officiële vertegenwoordiging van de ene regering in de hoofdstad van de andere

ambassadeur n
büyükelçi
(politiek) (beroep), (diplomatie) iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.

ambivalent adj
kararsız
op hetzelfde moment twee verschillende, meestal positieve en negatieve gevoelens hebbend

ambtshalve adv
resen
vanwege het ambt

ambulance n
ambulans
(verkeer), (medisch) voertuig om gewonden of zieken van en naar het ziekenhuis te brengen

americium n
amerikyum

amethist n
ametist
(mineraal) een vaak prachtig violet gekleurde vorm van kristallijn kwarts, die kleine hoeveelheden titaan en ijzer bevat

amfetamine n
amfetamin
(scheikunde) stimulerend middel, uit de groep van de wekaminen

amfibie n
amfibi iki yaşamlı
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen

amfoor n
amfora
een door de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren

amfoteer adj
amfoterik
(scheikunde) de eigenschap hebbend om zowel als zuur en als base op te kunnen treden

amine n
amin
(scheikunde) een organische verbinding die kan worden beschouwd afgeleid te zijn van ammoniak door vervanging van één of meer N-H-bindingen door N-C-bindingen

aminozuur n
amino asit aminoasit

ammoniak n
amonyak
(scheikunde) een chemische verbinding van stikstof en waterstof met samenstelling NH3

ammoniumnitraat n
amonyum nitrat
(scheikunde) NH4NO3, het ammoniumzout van salpeterzuur

ammunitie n
mühimmat

amnesie n
hafıza kaybı
(medisch) geheugenverlies

amoebe n
amip
(protisten) eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes

amplitudemodulatie n
genlik modülasyonu

ampul n
ampul
(medisch) dichtgesmolten medicijnflesje, waarin steriele injectiestoffen worden afgeleverd

amputatie n
ampütasyon

ampère n
amper

amsoi n
hint hardalı

anaal adj
anal
(medisch) met betrekking tot de darmuitgang van de mens

anabool adj
anabolik
(medisch) weefselopbouwend

anachronisme n
anakronizm

anaconda /anaˈkɔnda/ n
anakonda
(reptielen) zeer grote en zware wurgslang uit het geslacht Eunectes in het bijzonder Eunectes murinus

anale seks n
anal seks
(seksualiteit) seks waarbij de anus en het rectum een rol spelen

analgeticum n
analjezik
(medisch) pijnstillend middel

analogie n
analoji
een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking

analyse /ɑnɐ'liːzə/ n
analiz

anamnese n
anamnez
(medisch) een vraaggesprek naar de ziektegeschiedenis

ananas n
ananas
(fruit) Ananas comosus (ook: Ananas sativus), een vrucht van de ananasplant

anarchie n
anarşi

anarchisme n
anarşizm

anatomie n
anatomi

anatomisch adj
anatomik
(medisch) met betrekking tot de anatomie

anatoom n
anatomist anatomi uzmanı anatomici
(beroep), (medisch) een persoon die kennis draagt van de (menselijke) anatomie

ander adj
başka
niet deze

ander n
başka
diegene die je niet zelf bent

andermans /'ɑndərmɑns/ indefinitePronoun
başkasının
genitief van een andere man, wordt gebruikt in bezittelijke zin dus: 'van iemand anders'

anders conjunction
aksi halde
leidt een zin in die een andere gang van zaken aangeeft

andesiet n
andezit

andijvie n
hindiba
(plantkunde) (voeding) (groente) Cichorium endiva , een eetbaar eenjarig gewas dat nauw verwant is aan witlof

androïde n
android

anekdote /a.nɛg.ˈdo.tə/ n
anekdot
(letterkunde) een amusant, kort verhaal

anemie n
anemi
(medisch) bloedarmoede, een gebrek aan rode bloedcellen

anemoon /ɑnəmon/ n
anemon
(plantkunde) een plant van het geslacht Anemone

anesthesie n
anestezi

anglicanisme n
Anglikanizm

angst /ɑŋst/ n
korku
het gevoel dat er onheil of gevaar dreigt

angststoornis n
kaygı bozukluğu

anijs n
anason
(bloemplanten) bepaald soort schermbloemige plant, Pimpinella anisum

anion n
anyon

anjer n
karanfil

anker n
demir çipo çapa
(scheepvaart) onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker

annexatie /ˌɑnɛkˈsatsi/ n
ilhak
het (met geweld) grondgebied toeëigenen

annuleren /ɑny'lerə/ v
iptal etmek
overgankelijk iets afgelasten

anoniem adj
anonim
naamloos

anorexia n
anoreksi
(medisch) magerzucht, eetstoornis

anorganisch adj
anorganik inorganik
(scheikunde) niet tot de koolstofverbindingen behorend

ansichtkaart n
kartpostal
een postkaart met een afbeelding

ansjovis n
ançüez

antenne n
anten
(natuurkunde), (elektronica) een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum

antibioticum n
antibiyotik

antidotum n
panzehir antivenin
(medisch) een tegengif

antiek adj
antika
oud, maar waardevol

antiek n
antika
oude kunst-, sier- en gebruiksvoorwerpen, die verzameld en verhandeld worden

antigeen n
antijen
(medisch) lichaamsvreemde afweeropwekkende stof

antihistaminicum n
antihistaminik
(medisch), (farmacologie) stof die de werking van de weefselstof histamine vermindert

antilichaam n
antikor

antilope /ɑnti'lopə/ n
antilop ceylan
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor slanke holhoornige hoefdieren die voornamelijk in Afrika leven

antimoon n
antimon

antioxidant n
antioksidan
(scheikunde) stof die reacties tegengaat waarbij elektronen worden uitgewisseld

antipyreticum n
antipiretik
(medisch) (farmacologie) een koortswerend middel

antisepticum n
antiseptik

antitoxine n
antitoksin

antivries n
antifriz
een stof die veelal aan koelwater wordt toegevoegd om het vriespunt ervan te verlagen om bevriezen ervan te voorkomen

antoniem adj
antonim
het bezitten van een tegengestelde betekenis

antoniem n
antonim
(taalkunde) een woord waarvan de betekenis tegengesteld is aan die van een ander woord

antraciet /an.tra.ˈsit/ /ɑn.tra.ˈsit/ n
antrasit
een vorm van steenkool die sterk verhit is geweest

antracietgrijs adj
antrasit gri

antrax n
şarbon
(medisch) een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

antropologie n
antropoloji

antropoloog n
antropolog

antwoord /ˈɑnt.ʋɔːrt/ n
cevap yanıt
de reactie op een vraag, van repliek voorzien (mondeling of schriftelijk)

antwoordapparaat n
telesekreter

antwoorden /ˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
cevap vermek yanıtlamak
overgankelijk het geven van een antwoord

anus n
anüs
(anatomie) opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten

aorta /aˈɔrta/ n
aort
(anatomie) de slagader die van het hart naar het lichaam, behalve de longen, loopt

apathie n
apati
(medisch) lusteloosheid, gebrek aan emotie, motivatie of enthousiasme

apocalyps n
kıyamet
(religie) einde van de wereld, zoals beschreven in het Bijbelboek Openbaringen

apocope n
apokop
(taalkunde) deletie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordeinde

apoptose n
apoptoz
(biologie) geprogrammeerde celdood

apostel /ɑˈpɔstəl/ n
havaryun
elk van de voornaamste twaalf leerlingen van Jezus en eerste verkondigers van het christendom

apostrof n
kesme işareti apostrof kesme imi
(retorica) stijlfiguur waarbij de redenaar zich opeens direct richt tot een ander dan het eigenlijke publiek, meestal een afwezige persoon of een verpersoonlijkt voorwerp of idee

apotheek /apo'tek/ n
eczane
(medisch) plaats waar men geneesmiddelen en andere gezondheidsproducten kan kopen

apotheker n
eczacı

app n
mobil uygulama
(informatica), (afkorting) een afkorting van "application" een kant en klaar programma waarmee digitale apparatuur bepaalde functies kan vervullen

apparaat n
alet
(techniek) een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft

appel /ɑ.ˈpɛl/ /ɑ.ˈpɛɫ/ /ˈɑ.pəl/ /ˈɑ.pəɫ/ /ˈɑpəɫ/ n
elma
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).

appelboom n
elma ağacı
boom waaraan appels groeien

appelboor n
elma oyacağı

appelmoes n
elma ezmesi
(voeding) (fruit) een moes van gekookte appels

appelsap /ˈɑpəlˌsɑp/ n
elma suyu
o (drinken) een vruchtensap die uit appels bereid is

appelsien /ˌɑpəlˈsin/ n
portakal
(fruit) (België, Limburg) een sinaasappel

appeltaart n
elmalı pasta
(voeding) gebak gevuld met stukjes vruchten van de appelboom

appendicitis n
apandisit

applaudisseren /ɑplɔudi'serə/ v
alkışlamak
inergatief in de handen klappen om goedkeuring of bewondering te tonen

applaus /ɑ'plɔus/ n
alkış
geklap in de handen als teken van goedkeuring of bewondering

april /ɑˈprɪl/ n
nisan
(tijdrekening) vierde maand van het jaar

aprilvis n
bir nisan şakası
een grap die op 1 april wordt gemaakt

aquarium /ɑˈkʋariˌʲʏm/ n
akvaryum
glazen bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, lagere dieren en/of planten te verzorgen, te tonen en/of te kweken.

ara n
bir tür papaðan ara
(papegaaiachtigen) grote bontgekleurde vogel uit Zuid-Amerika

arachnologie n
araknoloji
(dierkunde) tak van de zoölogie die zich bezighoudt met de studie van de spinachtigen Arachnida

arbeid n
iş
(natuurkunde) energie die door een krachtbron geleverd wordt bij verplaatsing van een voorwerp

arbeider n
amele
(beroep) iemand die voor een loon handmatige arbeid verricht

arbeidersbeweging n
emek hareketi

arbeidsloon n
ücret
inkomsten die men ontvangt door het uitvoeren van werk

arbeidsrecht n
iş hukuku
(juridisch) (economie) privaatrechtelijk vakgebied dat de contractuele aspecten van arbeidsverhoudingen en de rechtsposities van werknemers en werkgevers regelt

arbiter n
bilirkişi

arbitrage n
hüküm verme
(juridisch) het resultaat van het handelen van een arbiter

archaïsch adj
antik
behorend tot of betrekking hebbend op een zeer oud tijdperk

archaïsme n
arkaizm

archeologie /ˌɑr.xe.ˌjo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.xɛ.jo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.χe.ˌjo.lo.ˈχi/ n
arkeoloji
(wetenschap) studie van de niet-geschreven overblijfselen van het verleden

archeoloog n
arkeolog kazı bilimci arkeoloji uzmanı

archetype n
arketip

archief n
arşiv

archipel n
takımadalar
(verouderd) een eilandenzee

architect n
mimar
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan

architectuur n
mimarlık
(kunst), de bouwstijl van een gebouw, bouwstijl

archivaris /ɑrxivaːrɨs/ n
arşivci
(beroep) een persoon die een archief beheert

archiveren v
arşiv
overgankelijk iets geclassificeerd opslaan om het later gemakkelijk terug te vinden

are n
ar

arend n
kartal
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen

argeloos adj
bön
zonder zich van mogelijk gevaar bewust te zijn, naïef, onschuldig

arginine n
arginin

argon /ˈɑrɣɔn/ n
argon
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18

argument /ˌɑrɣyˈmɛnt/ n
delil
(communicatie) een aangevoerd feit in een discussie om een zienswijze te ondersteunen

aristocraat n
aristokrat
een persoon die lid is van de aristocratie; iemand met een adellijke titel

aristocratie n
aristokrasi
(politiek) regeringsvorm waarbij de heerschappij in handen is van een kleine groep, de zogenaamde aristocraten, waarvan wordt verondersteld dat zij van nature de meest geschikte bestuurders zijn

aritmie n
aritmi
(medisch) onregelmatige hartslag

arm /ɑrṃ/ adj
zavallı
beklagenswaardig
yoksul fakir parasız
geen of weinig natuurlijke rijkdom bezittend

arm /ɑrṃ/ n
kol
dierlijk lichaamsdeel met dezelfde functie als de menselijke arm

armband n
bilezik

armoede /ˈɑrəmude/ n
yoksulluk fakirlik
(economie) de toestand waarin iemand leeft die zeer weinig middelen voor zijn levensonderhoud heeft

aroma /a'roma/ n
güzel koku
(voeding) (aangename) geur van spijzen, dranken, genotmiddelen enz

aromatisch adj
aromatik
(medisch): met geurstof
(scheikunde): voldoend aan de regel van Hückel , volgens welke een organische verbinding aromatisch is als het molecuul aan de boven- en benedenzijde een ringvormige wolk van gedelokaliseerde π-elektronen heeft en het aantal daarvan 4n+2 is. (n = 0,1,2...)

arrangement n
aranjman
(muziek) een compositie geschikt maken voor een andere instrumenten, of een andere muzikale stijl.

arriveren /ɑriveːrən/ v
varmak
ergatief de bestemming bereiken

arrogant adj
kibirli

arseen n
arsenik

art deco n
Art deco
(kunst) een stijlbeweging uit het interbellum (de jaren 1920 en 1930), gekenmerkt door gewaagde geometrische vormen en eenvoudige composities

artefact n
artefakt
een door mensenhand gemaakt kunstvoorwerp of -product
(geschiedenis) een bewerkt voorwerp uit prehistorische tijd
(medisch) een kunstmatig veroorzaakte misvorming; zelf toegebracht letsel

arteriosclerose n
arteriyoskleroz

artiest n
sanatçı

artikel /ɑrˈtiːkəl/ n
makale madde
(grammatica) woordsoort die standaard voor een zelfstandig naamwoord staat

artillerie n
topçu
(militair) het wapen dat vuursteun geeft aan de eigen troepen

artisjok n
enginar
(bloemplanten) Cynara scolymus (groente) een soort plant waarvan de vlezige schutbladeren van de gesloten bloemknop als groente worden gegeten

artritis n
artrit
(medisch) gewrichtsontsteking

artrose n
osteoartrit
(medisch) een aandoening van het gewrichtskraakbeen

arts n
hekim
(medisch) (beroep) een geneeskundige die bevoegd is een praktijk uit te oefenen

as n
eksen dingil aks mil
(werktuigbouwkunde) staafvormig voorwerp waarom of waarmee iets ronddraait, aandrijfas etc.
kül
(scheikunde) verbrandingsresidu b.v. vliegas, potas, loodas
overblijfsel van iets dat verbrand is
eksen
(wiskunde) denkbeeldige lijn (aslijn) door het midden van een voorwerp, ruimte of vlak

asbak /ˈɑzbɑk/ n
kül tablası küllük
opvangbak voor as en peuken van sigaretten en sigaren

asbest n
asbest
(mineraal) verzamelnaam van een aantal silicaten met een vezelige structuur

ascetisme n
asetizm

aseksualiteit n
aseksüellik

asfalt n
asfalt

asiel n
iltica

aspartaam n
aspartam

asperge n
kuşkonmaz
(bloemplanten) Asparagus officinalis subsp. officinalis een plant die in het wild vooral voorkomt in kuststreken en langs rivieren. De plant wordt vanwege de jonge scheuten geteeld als groente. Er zijn witte, groene en paarse asperges op de markt. De witte zijn onder de grond gegroeid en uit het licht gehouden, de groene en paarse asperges hebben wel zon gezien. In Noordwest-Europa zijn witte het meest gebruikelijk, in landen als Italië groene

aspirine n
aspirin
(medisch), (farmacologie) een middel tegen allerlei kwalen met als werkzame stof acetylsalicylzuur

assist n
asist
(sport) beslissende voorzet bij een balsport m.n. bij voetballen waardoor een andere speler kan scoren

assistent n
asistan
een mannelijk of vrouwelijk persoon die ondersteunt

associëren v
ilişkilendirmek
tot compagnon maken of nemen

assortiment n
cins
aanbod van producten door een leverancier

astaat n
astatin

astatium n
astatin astat
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool At en atoomnummer 85. Het is een metalliek zilverkleurig metalloïde

asterisk /ˈɑs.tə.ˌrɪs(x)/ /ˈɑs.tə.ˌrɪsk/ n
yıldız işareti asterisk yıldız imi
typografisch symbool in de vorm van een sterretje in superscript met vijf of zes punten (* of ٭)

asteroïde n
asteroit
(astronomie) een klein vast hemellichaam dat net als een planeet om de zon draait

astma n
astım
(medisch) een ziekte die, door vernauwing van de luchtwegen, benauwdheid en hoestbuien veroorzaakt

astrologie /ɑstrolo'gi/ n
astroloji
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde

astroloog n
astrolog
(beroep) een beoefenaar van de astrologie

astronaut /ˌɑstroˈnaʊ̯t/ /ˌɑstroˈnɔʊ̯t/ /ˌɑstroˈnʌʊ̯t/ n
astronot
(ruimtevaart) (beroep) een (Amerikaanse) ruimtevaarder

astronomie n
astronomi
(wetenschap) de wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

astronoom n
astronom

asymmetrisch adv
asimetrik

asymptomatisch adj
asemptomatik
(medisch) zonder ziekteverschijnselen

asymptoot /a.sɪmp.ˈtot/ n
asimptot sonuşmaz
(wiskunde) een lijn die door een kromme of functie willekeurig dicht benaderd wordt, maar deze nooit raakt. De limiet naar oneindig van een functie

atelier n
atölye
de werkruimte van een kunstenaar

atheïsme /ˌa.te.ˈjɪsmə/ /ˌɑ.te.ˈjɪsmə/ n
ateizm
(religie) de overtuiging of het geloof dat goden niet bestaan

atheïst /ˌa.te.ˈjɪst/ /ˌɑ.te.ˈjɪst/ n
ateist tanrıtanımaz
een persoon die niet gelooft in het bestaan van goden

atlas /ɑtlɑs/ n
atlas
satijn

atleet /ɑtlet/ n
sporcu
(sport) iemand die grote prestaties op sportief gebied verricht

atletiek n
atletizm
sporttak waarin vooral lopen, springen en werpen aan bod komen

atmosfeer n
atmosfer
een gasvormig omhulsel van een planeet of maan
(eenheid) een natuurkundige eenheid voor de gasdruk

atmosferisch adj
atmosferik

atol n
atol

atoom n
atom

atoomkern n
atom çekirdeği

atoomklok n
atom saati

atoommassa n
bağıl atom kütlesi
(scheikunde) de massa van een atoom, uitgedrukt in de atomaire massa-eenheid u

atoomnummer n
atom numarası
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald

atrium n
avlu
(bouwkunde) een centrale ruimte in een gebouw

atrofie n
atrofi
(medisch) verschrompeling van organen

attaché n
ataşe

attestering n
sertifikasyon
de keer dat men officieel verklaart of getuigt dat iets voldoet aan de gestelde eisen

aubergine /obɛrˈʒinə/ n
patlıcan
(groente) purperachtige, vlezige vrucht van deze plant

augurk /ʌuˈɣɵrk/ /ʌˈʝʏrk/ n
acur
(bloemplanten) (voeding) Cucumis sativus een vrucht van de plant Cucumis sativus uit de komkommerfamilie die wordt ingelegd in azijn of pekel om te fermenteren. De vers gegeten komkommer en de augurk zijn verschillende cultuurvormen van dezelfde soort met verschillende eigenschappen. De vruchten die gebruikt worden voor het maken van de augurk zijn kleiner en hebben over het algemeen een dunnere schil dan de vers gegeten komkommer. De augurk mag geen smaak van zichzelf hebben; de komkommersmaak moet geheel ontbreken

augustus /aʊ̯.ˈɣʏs.tʏs/ /ɑuˈɣʏstʏs/ /ɔʊ̯.ˈɣʏs.təs/ /ʌʊ̯.ˈχʏs.təs/ n
ağustos
(tijdrekening) de achtste maand van het jaar

auscultatie n
oskültasyon
(medisch) luisteren naar lichaamsgeruis van bijv. hart of longen

auteur /ɑu̯tœːr/ n
yazar müellif
(beroep) persoon die aan de basis staat van een origineel geschreven werk

auteursrecht n
telif hakkı

authentiek adv
otantik

autisme ʌuˈtɪsmə ʌˈtɪsmə n
otizm
(psychologie) een ontwikkelingsstoornis in de hersenen, zich bij personen uitend in een moeilijk contact maken met de omgeving

auto /ɑʊ̯to/ n
araba
(verkeer)(techniek) voertuig met drie of meer wielen, een motor en een carrosserie

autobiografie n
otobiyografi

autobus n
otobüs
(verkeer) een groot voertuig voor het vervoeren van een groot aantal passagiers

autochtoon adj
asil yerli
oorspronkelijk in een bepaald gebied thuishorend

autocratisch adj
otokrat

autogram n
imza
handtekening van een beroemd persoon

automatisch adj
otomatik
niet bestuurd door de hand van de mens
vanzelfgaand
gedachteloos.

automatisering n
otomasyon

autonomie /aʊ̯.to.no.ˈmi/ /ɔʊ̯.to.no.ˈmi /ʌʊ̯.to.no.ˈmi/ n
özerklik otonomi

autonoom /ˌʌʊtoˈnom/ adj
otonom
(politiek), (techniek), (filosofie), (medisch), (psychologie) op zichzelf staand, zelfstandig, onafhankelijk

autoped n
trotinet

autopsie n
otopsi
een lijkschouwing

autoritair adj
otoriter

autoriteit n
bilirkişi
de overheid, het bevoegd gezag

autosoom n
otozom
een chromosoom dat geen geslachtschromosoom (heterosoom) is; homoloog chromosoom

autosport n
otomobil yarışı
(sport) een verzamelnaam voor wedstrijden die verreden worden met een gemotoriseerd voertuig met vier of meer wielen

avocado /ɑvoˈkado/ n
avokado
(fruit) (voeding) Persea americana een tropische vrucht van de avocadoboom

avond n
akşam
dagdeel tussen de middag en de nacht, ongeveer van 18:00 tot 22:00 uur

avondeten n
akşam yemeği
(voeding) een maaltijd die 's avonds genuttigd wordt

avondklok n
sokağa çıkma yasağı
(politiek), (militair) verbod om zich op straat te begeven na een zekere tijd

avondlijk adj
akşamki
gedurende de avond

avondschool n
akşam okulu
(onderwijs) een school waarin in de avonduren lesgegeven wordt

avonturier n
maceracı
iemand die graag het avontuur opzoekt

avontuur n
macera
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn

axioma n
aksiyom
(wiskunde) een basisbegrip dat zonder bewijs aangenomen moet worden

ayatollah n
ayetullah
de titel van een hoge sjiitische geestelijke

azalea n
açelya
sierstruik van het geslacht rhododendron

azijn /aˈzɛɪn/ /aˈzɛːn/ n
sirke asetik asit
(scheikunde) verkregen door oxidatie van verdunde alcohol (CH3-COOH) (wikidata: azijn )

azijnzuur n
asetik asit
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH3COOH (wikidata: azijnzuur )

azimut /azimɵt/ n
azimut
(astronomie), (landmeetkunde) de hoek in het horizontale vlak, vaak met de noord- of zuidpool als uitgangspunt

baai n
koy
(geologie) een landinwaartse uitstulping van een zee of oceaan

baal n
balya
een stapel bijeengebonden plantaardig materiaal zoals hooi of tabak

baan /baːn/ n
iş
(economie) het werk, een arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer
yörünge
(natuurkunde) het traject van een projectiel of hemellichaam

baard /baːrt/ n
sakal
(haar) typisch mannelijke gezichtsbeharing op en rond de kin

baarmoeder n
rahim dölyatağı
(medisch), (anatomie) voortplantingsorgaan van vrouwen waarin de vrucht zich ontwikkelt

baarmoederhalskanker n
rahim ağzı kanseri
vorm van kanker die zich in de baarmoederhals ontwikkelt

baars n
levrek
(straalvinnigen) Perca fluviatilis , roofvis met rode stekelvinnen, die voorkomt in zoetwater

baas /baːs/ n
şef
(informeel) iemand die leiding geeft aan anderen

babbittmetaal n
babbit

baby /ˈbe.bi/ n
bebek
een mens in de eerste fase van zijn leven

babyfles n
biberon

bacil n
basil
(medisch) (bacteriën) benaming voor soorten uit de klasse Bacilli die de vorm van een staafje of een komma hebben

bacterie n
bakteri

bacteriofaag /bɑkteriɔfaɣ/ n
bakteriyofaj
(biologie) een virus dat bacteriën infecteert

bacteriologie n
bakteriyoloji
(biologie), (medisch) een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van bacteriën

bacteriologisch adj
bakteriyolojik

bacterioloog n
bakteriyolog
(biologie), (medisch), (beroep) een wetenschapper die zich bezighoudt met de bacteriologie

bad /bɑt/ n
banyo
(sanitair), (techniek) voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer

badjas n
bornoz

badkamer n
banyo
(sanitair), (vertrek) een vertrek waar men zich kan wassen en verzorgen

badkleding n
mayo
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

badkuip /ˈbɑtˌkœy̆p/ n
küvet
(sanitair) een waterreservoir (kuip) waarin één of enkele personen zich kunnen wassen en baden

badminton n
badminton
(sport) sport waarbij een shuttle met behulp van een racket over een net geslagen moet worden

badpak n
mayo
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

bagage /ba.ˈɣaːʃ/ /ba.ˈχa.zʲə/ n
bagaj
een verzameling van eigendommen van een reiziger

bagatelliseren v
küçüksemek
overgankelijk iets ernstigs onbelangrijk doen voorkomen

bajonet n
süngü
een steekwapen bovenop de loop van een geweer

bakboord n
iskele
(scheepvaart) de linkerzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

bakeliet n
bakalit

bakken v
fırında pişirmek
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter

bakker n
fırıncı
(beroep) iemand die brood en taarten bakt om ze te verkopen

bakkerij n
fırın
(economie) (bedrijf) een werkplaats waar men brood, koek, banket en dergelijke, bakt in een oven, een broodbakkerij

bakpapier n
fırın kâğıdı
(huishouden) (kookkunst) speciaal geprepareerd papier dat in de oven gebruikt wordt om te bakken etenswaar niet aan de bakplaat of de bakvorm te laten kleven (wikidata: bakpapier )

bakpoeder n
kabartma tozu
(kookkunst) rijsmiddel op basis van natriumbicarbonaat

baksteen n
tuğla
(bouwkunde) uit klei of leem gebakken steen

bal n
top
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen

balalaika n
balalayka
(muziekinstrument) een driesnarig Russisch tokkelinstrument

balanitis /balaˈnitɪs/ n
balanit
(medisch) ontsteking van de eikel (glans penis) bij de man

balans n
kantar terazi
een meetapparaat met twee armen (bedoeld om het verschil te kunnen meten)

baldakijn n
gölgelik
stoffen overdekking als ornament, meestal boven een troon, altaar of hemelbed

balie n
vezne
langgerekte bank van waarachter men klanten bedient

balk /bɑlk/ /bɑɫk/ n
kiriş
(bouwkunde) deel van een constructie met een lengte die veel groter is dan de breedte en de hoogte in doorsnede, gebruikt om een ruimte te overspannen
dikdörtgenler prizması
(meetkunde) veelvlak met 6 rechthoekige zijvlakken, 8 hoekpunten en 12 ribben

balken /ˈbɑlkə(n)/ /ˈbɑɫkə(n)/ v
anırmak
inergatief (dierengeluid) het geluid van een ezel maken

balkon n
balkon
een bouwkundig onderdeel op een etage dat uit de gevel naar voren springt

ballade n
ezgi

ballast n
balast
(scheepvaart) vervanging van de nuttige lading door iets dat voldoende weegt om een schip te stabiliseren

ballet /bɑˈlɛt/ n
bale
(dans) een artistieke dansvorm

ballistiek n
balistik
(wetenschap) leer die de banen van projectielen bestudeert

ballon n
balon
een feestartikel bestaande uit een dun rubberen zakje dat met gas of lucht kan worden gevuld

balpen n
tükenmez kalem tükenmez
(teken- en schrijfmateriaal) een pen die met een bal of kogel de inkt op het papier overbrengt

balsem n
balsam

balsemen v
tahnit etmek
overgankelijk het prepareren van een stoffelijk overschot om het tegen ontbinding te beschermen

bamboe /'bɑmbu/ n
bambu
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn

banaan n
muz
(fruit) een vrucht van de bananenboom, Musa

bananenrepubliek n
muz cumhuriyeti
(politiek) een van de Midden-Amerikaanse staten zoals Honduras, Nicaragua, El Salvador of Guatemala, eens zo genoemd vanwege de bananenindustrie die daar alles overheerste
(figuurlijk) (pejoratief) een in politiek en economisch opzicht corrupt en instabiel land, dat bovendien vaak rijk is aan grondstoffen

bananenschil n
muz kabuğu
de schil van een banaan

band /bɑnt/ /bɛnt/ n
lastik
ring om een voorwerp

bandiet /bɑn'dit/ n
haydut
een schurk of misdadiger

bank /bɑŋk/ n
banka
(waterbeheer) een ondiepte in het water
(bouwkunde), (financieel) gebouw waarin een als bij [2] genoemde financiële instelling gevestigd is

bankbiljet n
banknot
(financieel) een betaalmiddel uitgegeven door een (centrale) bank van papier of kunststof dat is bedrukt met een tekst waaruit een tegenwaarde blijkt

banketbakker n
pastacı
(beroep) een bakker die voornamelijk taarten, klein gebak en chocolade maakt

bankier n
bankacı
(beroep) iemand die financiële diensten verleent

bankrekening n
banka hesabı
(economie) (financieel) een rekening-courant bij een bank

bankroet n
iflas
de toestand van een rechtspersoon die, blijkens rechterlijk onderzoek, niet in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen

bankschroef n
mengene
(gereedschap) een handig hulpmiddel om werkstukken in vast te houden

banvloek n
aforoz
(religie) een kerkelijke straf waardoor geestelijken of leken worden uitgesloten van de gemeenschap der gelovigen

baobab n
baobab
(bloemplanten) een geslacht Adansonia van acht soorten dikstammige bomen uit droge, warme gebieden. Zes soorten stammen uit Madagaskar, twee nauw gelijkende soorten uit het vasteland van Afrika en één soort uit Australië

barbaar n
barbar

barbaars adj
barbar
zonder beperkingen opgelegd door beschaafd gedrag, meedogenloos, wreed

barbecue /ˈbɑrbəkju/ n
barbekü
(kookkunst) apparaat waarop vlees kan worden bereid door het op een rooster boven een warmtebron te verhitten
feestelijke bijeenkomst waar men samen vlees roostert en opeet

barbier n
berber
(beroep) een herenkapper die ook baarden bijwerkt

barbituraat n
barbitürat
(farmacologie) Een slaapmiddel in de vorm van een barbituurzuur verbinding

barcode n
barkod çizgi im
(informatica) een op artikelen, verpakkingen afgedrukte reeks smalle en brede streepjes waarmee in gecodeerde vorm productinformatie is vastgelegd die met een scanner kan worden gelezen

bard /bɑrt/ n
bard
(middeleeuwen), (cultuur), (dichtkunst), (verouderd) een zanger en dichter bij de oude Kelten en Galliërs

baren v
doğurmak
overgankelijk op de wereld brengen

baret n
bere
(hoofddeksel), (militair) plat hoofddeksel zonder klep, o.a. in gebruik bij militairen

bariet n
barit

barium n
baryum

barkeeper n
barmen

barman n
barmen
(beroep) iemand die achter de bar staat en drankjes voor de gasten inschenkt

barnsteen n
kehribar

barok n
Barok
een 17e eeuwse kunststroming die er naar streeft grootste, dramatische momenten en beweging uit te drukken

barometer /ˈbaroˌmetər/ n
barometre
(natuurkunde), (meteorologie) een instrument dat de luchtdruk meet, weerglas

baron n
baron
(adel) adellijke titel, in rang tussen jonkheer en burggraaf

barones n
barones
(adel) vrouwelijke baron

baronie n
baronluk

barricade n
barikat
straatversperring die de doorgang door een straat onmogelijk maakt

barsten v
patlamak
ergatief heftig breken of uiteenspatten

bartender n
barmen

baryon n
baryon

bas-reliëf n
alçak rölyef

basalt n
bazalt
(geologie) een mafisch vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma

bascule n
baskül

base /bazə/ /bes/ n
baz
(scheikunde) een stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst: arrheniusbase
(scheikunde) een ion of molecuul dat de neiging heeft een proton op te nemen: brønstedbase

baseren v
bazda

basilicum /baˈsilikəm/ n
fesleğen reyhan
(plantkunde) (kruid) Ocimum basilicum , een keukenkruid

basiliek n
bazilika

basis n
taban
grondslag
(wiskunde) grondvlak of grondlijn van een wiskundige figuur

basisonderwijs n
İlköğretim
(onderwijs) de reguliere scholing voor kinderen van 4 tot 12 jaar, dat op de basisschool gegeven wordt

basisschool /ˈbazɪsxoɫ/ n
ilkokul
(onderwijs) een school voor lager onderwijs

basketbal n
basketbol basket
(sport) een sport gespeeld door twee teams van vijf spelers die punten scoren door een bal in de korf van de tegenstander te gooien
basketbol
bal voor het spelen van basketbal

bassaxofoon n
bas saksofon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

bastaard n
piç
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk

bataljon n
tabur

batterij n
pil
(elektronica) een elektrotechnische component waarin elektrische energie kan worden opgeslagen

baviaan n
şebek
(primaten), Papio , een aap van het geslacht Papio (bavianen) binnen de familie Cercopithecidae met een korte staart en een vooruitstekende snuit

beademingsapparaat n
solunum cihazı

beantwoorden /bə.ʔˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
açmak
overgankelijk de reactie op een vraag geven

beatgeneratie n
Beat Kuşağı

bebaard adj
sakallı
voorzien van een (lange) baard

bebrild adj
gözlüklü
brildragend

becquerel n
bekerel

bed /bɛd/ /bɛt/ n
yatak
(meubel) een meubel gemaakt om in te slapen

bedankt interjection
teşekkür ederim
uitspraak om waardering en erkenning te tonen in dagelijks gebruik.

bedaren /bə'darə(n)/ v
sakinleşmek
ergatief tot rust komen, kalm worden

bedelaar n
dilenci
een arm persoon die vraagt om geld zonder daar iets voor te doen

bedelen v
dilenmek
inergatief om een aalmoes vragen.
vakfetmek
overgankelijk een deel toewijzen aan iemand.

bederven /bə'dɛrvə(n)/ v
bozulmak
overgankelijk (figuurlijk) iets verpesten, verknoeien
overgankelijk iemand te veel verwennen
ergatief verrotten, oneetbaar worden

bediener n
operatör
iemand die een apparaat op een goede manier laat functioneren

bedingen v
şart koşmak
overgankelijk door onderhandeling een toezegging verkrijgen

bedlegerig /bɛdleɣərəɣ/ adj
yatalak
niet in staat uit bed te komen

bedoeïen n
bedevi
nomadische arabier

bedreigd adj
nesli tehlikede
(biologie) mogelijk op het punt staand van uitsterven (als soort)

bedreigen v
gözünü korkutmak
een gevaar zijn

bedrieglijk adj
yanlış

bedwants n
tahtakurusu
(halfvleugeligen) Cimex lectularius , een parasitair insect dat behoort tot de familie bedwantsen (Cimicidae) en berucht is omdat het het bed van de mens graag als tehuis kiest

beek /bek/ n
dere çay
een kleine, ondiepe, doorwaadbare waterloop

beekforel n
dere alabalığı
(straalvinnigen) bepaalde ondersoort van vissen die voorkomt in stromend water, Salmo trutta fario

beeld n
resim
driedimensionaal kunstwerk

beeldhouwer n
heykeltıraş
(beeldhouwkunst), (beroep) een beoefenaar van de beeldhouwkunst

beeldscherm n
ekran

been /beːn/ n
bacak
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam
kemik
(anatomie) stof waaruit benen/botten bestaan

beenhouwer n
kasap
(België) een verkoper van vlees

beenmerg n
ilik
(anatomie) een sponsachtige, rode substantie die zich in het binnenste van beenderen bevindt

beer /beːr/ /bɪːr/ n
ayı
(roofdieren) groot viervoetig zoogdier uit de familie Ursidae

beerput n
bok çukuru
een put waarin fecaliën verzameld worden

beest /beːst/ n
hayvan
(dierkunde) dier, met de nadruk op het aardse, niet-menselijke aspect
dingil
(figuurlijk), vaak (pejoratief) mens, meestal een man, die wild, dierlijk en/of wreed gedrag vertoontKan zowel een positieve als negatieve bijbetekenis hebben: Wat een beest! kan afhankelijk van de context zowel bewondering voor een krachtsinspanning als afschuw voor immoreel gedrag uitdrukken.

beetje /ˈbeːtʃjə/ n
biraz
kleine hoeveelheid

beffen v
am yalamak
overgankelijk, (seksualiteit) het oraal bevredigen van een vrouw door haar geslachtsdelen te likken of met de tong te 'betasten'

beflijster n
boğmaklı ardıç
(zangvogels) bepaald soort lijster, Turdus torquatus , die sterk op de merel lijkt met één duidelijk verschil, namelijk de witte band (bef) over de borst

begeerte n
arzu
sterk verlangen naar iets, hebzucht

begeleiden /bə.ɣə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ /bə.ɣə.ˈlɛː.də(n)/ /bə.χə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ v
eşlik etmek
overgankelijk iemand op zijn weg vergezellen

begeleiding n
eşlik
personen die iemand vergezellen of bewaken

begin /bəˈχɪn/ n
başlangıç iptida
het eerste deel, het op gang komen

beginnen v
başlamak
inergatief voor het eerst gaan doen

beginsel /bəˈɣɪnsəl/ n
ilke
regel waar je je in ieder geval aan wilt houden

begonia n
begonya
(bloemplanten) een geslacht Begonia van bloeiende planten uit de begoniafamilie

begraafplaats n
mezarlık
een plaats waar overledenen begraven liggen

begrafenis n
cenaze
ceremonie waarbij een overledene in een kist aan de aarde wordt toevertrouwd, de ceremonie wanneer de laatste eer aan iemand wordt gegeven

begraven v
defnetmek
overgankelijk iets onder de grond stoppen
overgankelijk een overledene in een kist aan de aarde toevertrouwen

begrijpelijk adj
anlaşılabilir

begrijpen /bə.χrɛɪ.pə(n)/ v
anlamak
overgankelijk met het verstand vatten, snappen

begrip n
anlayış
het verstaan of begrijpen van iets

begroting /bəˈɣrotɪŋ/ n
bütçe
(financieel) raming van de te maken uitgaven voor de komende tijd

beha /beˈɦaː/ n
sütyen sutyen
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen dat de borsten ondersteunt

behandelen v
davranmak
overgankelijk, (medisch) medisch verzorgen

behandeling n
tedavi
(medisch) een handeling gericht op herstel

behang n
duvar kâğıdı
(materiaalkunde) (techniek) (wonen) ter versiering en/of bescherming op de muur aangebrachte papieren bedekking

beheerder n
idareci yönetici
(beroep) een persoon die een systeem (al dan niet beroepsmatig) regelt en onderhoudt

behendig adj
atik
een goede lichaamscoördinatie bezittend
handig, snel, vlug, vaardig

behoefte /ˈbə'huftə/ n
gereksinim ihtiyaç
iets wat benodigd of zeer wenselijk is

behoeftigheid n
fukaralık

behoren v
ait olmak
onderdeel zijn van
absoluut ~ te onderdeel uitmaken van wat gebruikelijk is of tot de fatsoensnormen gerekend wordt, dienen, horen

beige adj
bej

beigebruin adj
bej kahverengi

beigegrijs adj
bej gri

beigerood adj
bej kırmızı

beitel n
İskarpela iskarpela
(gereedschap) een staafvormig, scherp stuk gereedschap met een punt of wigvormige snede aan de "kopse kant"

bek /bɛk/ n
gaga
(anatomie) snavel van vogels

bekendheid n
aşina

bekennen /bəˈkɛnə(n)/ v
itiraf etmek
overgankelijk iets laak- of strafbaars toegeven

bekentenis n
ikrar
(juridisch) een verklaring waarin men toegeeft een bepaalde daad gepleegd te hebben

bekijken /bə.ˈkɛɪ̯.kə(n)/ /bə.ˈkɛː.kə(n)/ v
göz atmak
overgankelijk ergens naar kijken

bekken n
pelvis
(anatomie) het gebeente tussen beide heupen

beklemtonen v
altını çizmek
overgankelijk de nadruk leggen op iets

beklimmen v
tırmanmak
overgankelijk naar de top van iets, zoals een berg, klimmen

bekritiseren v
eleştirmek
overgankelijk kritiek uiten op iets of iemand, zeggen dat iets of iemand niet goed is

belang n
menfaat
iets wat belangrijk is voor een persoon, iets wat iemand veel voordeel (of nadeel) kan opleveren

belangrijk adj
önemli mühim
van grote betekenis

belasting n
vergi
(juridisch) (financieel) door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie van die overheid

belastingbetaler n
mükellef
iemand die belasting betaalt (in de ogen van de rijken een sukkel)

belastingparadijs n
vergi cenneti

beledigen v
hakaret etmek
overgankelijk (nare) opmerkingen maken tegen of over een persoon die dat niet leuk vindt

belediging n
hakaret
een krenking van iemands gevoel van eer of eigenwaarde

beleefd adj
kibar
van goede omgangsvormen getuigend, fatsoenlijk

belegeren v
kuşatmak
overgankelijk met een leger omsingeld houden

beleggen v
yatırım yapmak
overgankelijk, (financieel) geld steken in een naar verwachting winstgevende onderneming [1] of in waardepapieren

beleid /bə.ˈlɛit/ n
politika
een plan van aanpak voor het oplossen van problemen in de meest ruime zin

belezen adj
aydın

bellen /ˈbɛlən/ v
çalmak
inergatief de deurbel over laten gaan, schellen, aanbellen
door middel van een bel een signaal geven

beloega n
beyaz balina
(walvisachtigen) bepaald soort tandwalvis, de grondeldolfijn Delphinapterus leucas

belofte n
söz vaat
een mondelinge of schriftelijke verklaring waarin men iets belooft

belonen v
ödüllendirmek
overgankelijk een prestatie of goede daad met geld of op een andere manier erkennen

beloning n
mükafat

beloven v
söz vermek
overgankelijk toezeggen dat iets gedaan zal worden

beltoon n
zil sesi

bemanning n
mürettebat
de personen die het benodigde werk aan boord van een schip of vliegtuig verrichten

bemesten v
gübrelemek
overgankelijk het toevoegen van meststoffen aan de aarde om deze vruchtbaar te maken.

benaderen v
yaklaşmak
overgankelijk naartoe gaan en aanspreken

bende /ˈbɛn.də/ n
çete
een informeel georganiseerde groep mensen, meestal met kwade of misdadige motieven

benzine /bɛn'zinə/ n
benzin
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel

bereik n
Değer kümesi
de afstand die afgelegd kan worden, de invloed die uitgeoefend kan worden

bereiken /bə'rɛɪkən/ v
erişmek
overgankelijk fysiek het doel halen
overgankelijk het informeren van personen

berg /bɛrx/ n
dağ
(geologie) een substantiële opzichzelfstaande verhoging van de aardkorst
(figuurlijk), (informeel) een grote hoeveelheid

bergachtig adj
dağlık
met bergen

bergamot n
bergamot
(fruit) Citrus bergamia een kleine, peervormige, zure, zeer aromatische citrusvrucht

bergbeklimmer n
dağcı
(sport) iemand die zich toelegt op het alpinisme

bergeend n
suna
(eendvogels) Tadorna tadorna , een forse bijna gansachtige eend

beriberi n
beriberi
(medisch) ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (thiamine)

bericht n
haber mesaj
(communicatie) overgebrachte mededeling, mogelijk over een recente gebeurtenis

beril n
beril

berk /bɛrk/ n
huş huş ağacı
(plantkunde) geslacht Betula van katjes dragende loofbomen of struiken, kenmerkend is het in horizontale banden afschilferende schors

berkelium n
berkelyum

beroemd /bə'rumt/ adj
ünlü
onder velen bekend en bewonderd

beroemdheid n
ünlü
(persoon) iemand die bekend is bij een groot publiek, celebrity

beroep n
meslek
(economie) een bezigheid waarmee men de kost verdient
istinaf
(juridisch) dringend verzoek om hulp of bijstand, appel

berouw n
tövbe
het betreuren van een eerdere kwalijke daad, spijt, schuldgevoel

beryllium /bəˈrilijʏm/ n
berilyum
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4

bes /bɛs/ n
tane yemiş
erfwoord (fruit) kleine vrucht

beschaving /bə.ˈsxa.vɪŋ/ /bə.ˈsχa.vɪŋ/ n
medeniyet uygarlık
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen

bescheiden /bə'sxɛi(d)ə/ adj
alçak gönüllü
geen te hoge verwachtingen van zichzelf hebbend
niet de indruk makend te hoge verwachtingen van zichzelf te hebben
niet opdringerig
mütevazı
niet groots of talrijk

bescherming /bə.ˈsxɛr.mɪŋ/ /bə.ˈsχɛr.mɪŋ/ n
koruma
een beveiliging

beschikbaar /bə'sxɪkbar/ adj
mevcut
waarover beschikt kan worden, voorhanden

beschimmeld adj
küflü
onderhevig aan schimmelgroei

beschrijven v
tanımlamak
overgankelijk in woorden uitdrukken

beschrijving /bə.ˈsrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛː.vɪŋ/ n
tarif
op schrift gestelde kenmerken van iets of iemand

beschuldigen /bəˈsxʌldəgə/ v
suçlamak
overgankelijk iemand de schuld geven van iets

beschuldigend adj
suçlayıcı
op een manier die aangeeft dat een ander iets verkeerds heeft gedaan

beschuldiging /bə.ˈsxʏl.di.ɣɪŋ/ /bə.ˈsxʏɫ.də.ɣɪŋ/ /bə.ˈsχʏɫ.də.χɪŋ/ n
suçlama
het aangeven dat iemand iets moreel of gerechtelijk verkeerds heeft gedaan

beslaan v
nallamak
overgankelijk een paard van een hoefijzer voorzien

beslissen v
karar vermek
overgankelijk vaststellen wat er gaat gebeuren

beslissing /bə.ˈslɪ.sɪŋ/ n
karar

besluiteloos adj
kararsız
niet in staat een besluit te nemen en daardoor inactief

besluiten /bəˈslœytə(n)/ v
karar vermek
overgankelijk vaststellen hoe het moet, het maken van een keuze

besnijden v
sünnet
overgankelijk (bij mannen) de voorhuid van de penis verwijderen

besnijdenis /bəˈsnɛidənɪs/ n
sünnet

besparen v
tasarruf etmek
overgankelijk minder van iets gebruiken of verbruiken
inergatief, (economie) ~ op: minder geld uitgeven, bezuinigen

bespreking /bə.ˈspre.kɪŋ/ n
münakaşa
een mondeling overleg
een tekst met een oordeel, een rescensie

bestaan v
var olmak
absoluut daadwerkelijk in het universum voorkomen, het zijn, mogelijk zijn

bestand n
dosya
(informatica) een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking), computerbestand, databestand of gegevensbestand

bestanddeel n
unsur
elk van de componenten waaruit iets is samengesteld, opgebouwd of bereid

bestelen v
götürmek
overgankelijk iemand ~: iemand iets wederrechtelijk ontnemen

bestellen /bəˈstɛlə(n)/ v
sipariş etmek
overgankelijk in de toekomst laten leveren door dat eerder af te spreken

bestelling /bə.ˈstɛ.lɪŋ/ n
sipariş
een verzoek of opdracht om diensten of goederen te leveren (en te bezorgen)

bestormen /bəstɔrmə(n)/ v
hücum etmek
overgankelijk met een strijdmacht snel te voet een positie van de vijand trachten te overweldigen

bestuiving n
tozlaşma

besturingssysteem n
işletim sistemi
(informatica) een geheel van systeemapplicaties dat de uitvoering van andere programma's bestuurt

bestuurder /bəˈstyrdər/ n
sürücü
(beroep), (bedrijfskunde) een persoon die een bedrijf of organisatie leiding geeft

betaalrekening n
cari hesap
(financieel) bankrekening waarmee alle betalingen gedaan worden, dit is meestal ook de rekening waarop het loon wordt ontvangen

betalen /bə.ˈtaː.lə(n)/ v
ödemek
ditransitief geld (of andere zaken) geven aan iemand om de kosten te voldoen

betaler n
ödeyici
iemand die betaalt

betaling /bə.ˈta.lɪŋ/ n
ödeme
het overhandigen of overboeken van geld in ruil voor goed of dienst

betasten v
avuçlamak
overgankelijk met de handen iemands lichaam op verschillende plaatsen aanraken

betekenen v
neden olmak
overgankelijk ergens voor staan, als inhoud hebben, veroorzaken
overgankelijk ergens toe doen, een waarde hebben

betekenis n
anlam
wat iets betekent, waar iets voor staat

beter /'beːtər/ adj
daha iyi

betongrijs adj
beton grisi

betrappen v
yakalamak
overgankelijk iemand ~: getuige worden van het feit dat iemand iets (verbodens) doet

betrekking /bə.ˈtrɛ.kɪŋ/ n
ilişki
band of relatie tussen personen of groepen

betrouwbaarheid n
güvenilirlik

betweter /bɛtwetər/ n
çokbilmiş
persoon die meent alles beter te weten dan anderen

beuk n
kayin kayın
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fagus sylvatica , een Europese hardhoutboom die inheems is in de Benelux en tot 46 meter hoog kan wordenWordt ook gebruikt als (deel van de) aanduiding voor andere bomen uit het geslacht Fagus .

beuken adj
kayın
hout van de beuk, een Europese hardhoutboom

beukennootje n
kayın ağacı meyvesi
dim. tant. (voeding) vrucht van de beuk, Fagus sylvatica

beul /bøːl/ n
cellat
(beroep) traditioneel de uitvoerder van overheidswege opgelegde lijfstraffen en aangesteld om ter dood veroordeelden te executeren
(pejoratief) wreedaard

beurs n
borsa
(economie), (handel) het beursgebouw waar effecten (waardepapieren) gekocht en verkocht worden
büzmek borsa
een houder voor munten en biljetten

beurt /bøːrt/ n
keşik
gelegenheid of opdracht die bewust telkens aan een andere persoon uit een groep gegeven wordt

bevallen /bə.'vɑ.lə(n)/ v
doğurmak
ergatief het leven schenken aan een kind

bevallig adj
alımlı
-gewoonlijk vrouwelijke- schoonheid bezittend die bij anderen -gewoonlijk mannen- in de smaak valt.

bevel n
emir
verplicht uit te voeren opdracht zonder enige tegenspraak; verbaal geuit gebod

beven v
titremek
inergatief hard en heftig trillen door angst of door kou

bever n
kunduz kastor
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis

beverrat n
koypu
(knaagdieren) Myocastor coypus , een schadelijk knaagdier, leeft vooral in moerassige omgeving

bevestiging /bə.ˈvɛs.ti.ɣɪŋ(g)/ /bə.ˈvɛs.tə.ɣɪŋ/ /bə.ˈvɛs.tə.χɪŋ/ n
doğrulama
het bevestigen, het mededelen aan iemand dat iets is zoals gevraagd is of verondersteld wordt

bevochtigen v
nemlendirmek rutubetlendirmek
overgankelijk het proces waarbij een vloeistof contact maakt met een oppervlak en er een laagje vocht op dat oppvervlak achterblijft

bevolking n
nüfus
(demografie) alle inwoners van een bepaald land, staat of gebied

bevriezen /bə'vrizə(n)/ v
dondurmak
ergatief door afkoeling in vaste toestand komen
overgankelijk iets door afkoeling in vaste toestand doen komen

bevrijden v
serbest bırakmak
overgankelijk iemand of een bevolking van gevangenschap of onderdrukking verlossen

bevrijding /bə.ˈvrɛɪ̯.dɪŋ/ /bə.ˈvrɛː.dɪŋ/ n
kurtuluş
het vrij maken van mensen die gevangen gehouden of onderdrukt worden.

bevroren adj
donmuş
door afkoeling in vaste toestand gekomen; volledig met ijs bedekt

bewaker n
bekçi
(beroep) een persoon die toezicht houdt op de veiligheid van iets of iemand

bewaking /bə.ˈwa.kɪŋ/ /bə.ˈʋa.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞a.kɪŋ/ n
gözaltı

bewapenen /bə.ˈwaː.pə.nə(n)/ v
silahlandırmak
overgankelijk iets of iemand van wapens voorzien

bewaren v
muhafaza etmek
overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet verloren raakt; behouden

bewegen /bə.ˈweː.ɣə(n)/ /bə.ˈʋe.χə(n)/ /bə.ˈβ̞e.ɣə(n)/ v
yer değişmek
inergatief van plaats veranderen, niet stilstaan

beweren v
iddia etmek
overgankelijk iets met stelligheid verklaren waarvan het voor anderen niet duidelijk is of het waar is

bewerken /bə'wɛrkə(n)/ v
işlemek
overgankelijk veranderen om iets voor een of ander doel geschikt te maken
iets met een mes anders maken

bewerking /bə.ˈwɛr.kɪŋ/ /bə.ˈʋɛr.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɛr.kɪŋ/ n
işleme
een verandering om iets voor een bepaald doel geschikt te maken

bewijs n
delil ispat
datgene wat de juistheid van een bewering onweerlegbaar vast (kan) leggen

bewolkt /bəˈʋɔɫkt/ adj
bulutlu
met wolken bedekt

bewondering /bə.ˈwɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈʋɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɔn.də.rɪŋ/ n
hayranlık
het bekijken met enig ontzag

bewoner n
sakin
iemand die in of op iets woont

bewust [bəˈʋɵst] adj
farkında
iets waarvan kennis is genomen, iets wat met nadenken gebeurt of juist niet gebeurt, opzettelijk, expres

bewusteloos /bəw'ɤstəlos/ adv
bilinçsiz
in een toestand waarin men het bewustzijn voor de omgeving is verloren, buiten kennis, in comazijn

bewusteloosheid n
baygınlık
de staat van het bewusteloos zijn

bewustzijn /bə'wɤ(st)sɛin/ n
bilinç şuur
(psychologie) een toestand waarin men gewaarwordingen uit zijn omgeving ondergaat en besef heeft van het eigen ik, wakker

bezem n
süpürge
(gereedschap) (huishouden) een huishoudelijk voorwerp om stof en vuil bij elkaar te vegen

bezet adj
dolu
gedomineerd door de aanwezigheid van een vreemd leger

bezetter n
işgalci
iemand die bezet, meer in het bijzonder de bezetter van een overwonnen natie in oorlogstijd

bezetting /bə.ˈzɛ.tɪŋ/ n
işgal
toestand waarbij het grondgebied van een land wordt bestuurd door een ander land

bezichtiging /bə.ˈzɪx.ti.ɣɪŋ/ /bə.ˈzɪx.tə.ɣɪŋ/ /bə.ˈzɪχ.tə.χɪŋ/ n
teftiş etme
het bekijken

bezig /bezəx/ adj
meşgul
aan het werken
altijd aan het werken, vlijtig

bezit n
zilyetlik
(juridisch) het houden of genieten van een goed, dat iemand in persoon, of door een ander in zijn feitelijke macht heeft, alsof het aan hem toebehoort

bezitten /bə'zɪtə(n)/ v
sahip olmak
overgankelijk iets in eigendom hebben

bezitter n
sahip
(juridisch) iemand die het bezit van iets heeft, maar niet noodzakelijk ook DE eigendom

bezoek /bə'zuk/ n
ziyaret
het bezoeken, de visite

bezoeken /bəˈzukə(n)/ v
ziyaret etmek
overgankelijk bij iets of iemand langsgaan of langskomen

bezopen adj
kafayı bulmak
bijzonder dronken

bezorgd adj
endişeli
met zorgen beladen

bezwaar n
itiraz
bedenking
moeilijkheid, nadeel

bezweet adj
terli
met zweet op de huid

beëindigen v
sonlanmak
overgankelijk tot een afsluiting brengen

biatlon n
biatlon
(wintersport) een skisport waarbij de deelnemers op bepaalde punten in een langlaufcircuit met een geweer op een doel moeten

bibliothecaresse /ˌbiblijotekaˈrɛsə/ n
kütüphaneci
(beroep) beheerster van een bibliotheek

bibliothecaris /ˌbiblijote'kaːrɪs/ n
kütüphaneci
(beroep) beheerder van een bibliotheek

bibliotheek /bib(l)ijo'tek/ n
kütüphane
een plaats waar boeken verzameld staan

biceps n
iki başlı kas
(anatomie) tweehoofdige spier
pazı kası
tweehoofdige spier in de bovenarm van dit type, die zorgt voor de buiging van de arm bij de elleboog (de biceps brachii)

bidden v
dua etmek
inergatief (religie) in gebed zijn, een godheid iets vragen

bidet n
bide
(huishouden), (sanitair) soort van aan de muur bevestigde kom of bak voor het met behulp van water reinigen van de geslachtsdelen, billen en anus na gebruik van het toilet, of om de voeten te wassen

bidsprinkhaan n
peygamberdevesi
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Mantodea , roofdieren die hun prooi met de voorpoten vangen

biecht n
ikrar
(religie) het belijden van de eigen zonden aan een priester, zodat deze de zonden in naam van Jezus vergeeft, en de biechteling met de kerk verzoent

biefstuk n
biftek
(voeding) een lap rundvlees, kalfsvlees of paardenvlees van de bovenbil

bier n
bira arpa suyu
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden

bierbuik n
bira göbeği
vette buik zoals die door uitbundig biergebruik kan ontstaan

bierglas n
bira bardağı
een glas dat speciaal ontworpen is om bier uit te drinken

bieslook n
yaprak soğanı
(plantkunde) bepaald soort plant Allium schoenoprasum uit de familie van de ui Allium
(kruid) groene sprietjes van Allium schoenoprasum (wikidata: bieslook )

biest /bist/ n
ağız
de verdikte melk die afgegeven wordt door een koe die recentelijk gekalfd heeft

biet n
pancar

bifobie n
bifobi

big /bɪx/ /bɪχ/ n
domuz yavrusu
(veeteelt) (evenhoevigen) een jong van het varken

bij /bɛɪ̯/ n
arı
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing

bijbel n
İncil
(religie) exemplaar van de Bijbel, het heilige boek van de christenen

bijblijven v
ayak uydurmak
ergatief zorgen dat men niet achterblijft bij de voortgang van iets

bijeneter n
arı kuşu
(scharrelaarvogels) benaming voor veelkleurige en insectenetende vogels uit de familie Meropidae

bijenhouder /ˈbɛɪ̯.jə(n).ˌɦaʊ̯.dər/ /ˈbɛɪ̯.jə(n).ˌɦʌʊ̯.dər/ /ˈbɛː.jə(n).ˌɦɔʊ̯.dər/ n
arıcı
(beroep) iemand die bijen houdt voor het verkrijgen van honing

bijenkoningin n
kraliçe arı
(dierkunde) (imkerij) moeder van alle bijen in een bijenkorf

bijenkorf n
kovan
(imkerij) kunstmatige behuizing waarbinnen een bijenvolk zijn raten kan bouwen, oorspronkelijk in de vorm van een gevlochten korf

bijenorchis n
arı orkidesi

bijgeloof /ˈbɛɪ̯.ɣə.ˌlof/ /ˈbɛɪ̯.χə.ˌlof/ /ˈbɛː.ɣə.ˌlof/ n
hurafe batıl inanç
een geloof in iets extra's en onnatuurlijks

bijgelovig adj
batıl inançlara inanan
vatbaar voor bijgeloof, van personen

bijl /bɛɪ̯l/ /bɛːɫ/ n
balta
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt

bijlage n
ek
document dat bij een ander document of stuk tekst als aanhangsel is toegevoegd
(informatica) een bestand dat bij een e-mail is meegezonden

bijna /'bɛɪ.na/ adv
hemen hemen neredeyse
op zo'n manier dat het niet veel scheelt of iets is zo

bijnaam n
lakap
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak

bijnier n
böbreküstü bezi

bijten /ˈbɛi̯tə(n)/ v
ısırmak dişlemek
overgankelijk iets afsnijden of afscheuren door tanden tegen elkaar te duwen tijdens vechten of om te eten

bijvoeglijk naamwoord /bɛɪ̯ˌvuχlək ˈnamʋo̞rt/ /bɛːˌvuxlək ˈnamβ̞oːrt/ /ˌbɛɪ̯vuɣ(ə)lɪk ˈnaːmwoːrd/ n
sıfat ön ad
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

bijvoorbeeld abbreviation
örneğin sözgelimi
1. als voorbeeld, om tot voorbeeld te dienen

bijwerking /bɛiʋɛrkɪŋ/ n
yan etki

bijwoord n
zarf belirteç
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt

bijzin /bɛizɪn/ n
yan cümle
(taalkunde) een deel van een uiting dat een ondergeschikte rol speelt ten opzichte van de hoofdzin

bikini n
bikini
(kleding), (zwemmen) tweedelige zwemkleding voor de vrouw

bil /bɪl/ n
kalça
(anatomie) elk van beide lichaamsdelen gevormd door de grote spieren die het bekken aan de achterkant bedekken

biljard cardinalNumeral
katrilyon trilyar
1.000.000.000.000.000 (= 1015).

biljart n
bilardo
(spel) spel waarbij door middel van een lange, dunne houten stok (de keu), ballen in een rechthoekige bak met lage randen worden bespeeld
carambole-biljart, specifiek biljartspel waarbij de speelbal twee andere 2 ballen moet raken

biljartbal n
bilardo topu
(sport) gladde, massieve en vrijwel perfect bolvormige bal gebruikt in het biljartspel

biljet n
banknot
een stuk van staatswege uitgegeven papier waaraan geldswaarde is toegekend

biljoen cardinalNumeral
trilyon
1.000.000.000.000 ( = 1012 )

bilzekruid n
kara banotu
(plantkunde) (kruid) (medisch) Hyoscyamus niger een of meer inheemse giftplanten uit de nachtschadefamilie met een stinkende geur, kleverige, behaarde en getande bladeren en trechtervormige vuilgele bloemen

binden v
bağlamak
vastmaken (evt. figuurlijk), bevestigen

bindvliesontsteking n
konjonktivit
(medisch) een ontsteking van het bindvlies dat de buitenkant van het oogwit en de binnenkant van de oogleden bekleedt

bindweefsel /ˈbɪntˌʋeːf.səl/ n
bağ doku
(anatomie) een vorm van weefsel dat deel uitmaakt van alle organen van het lichaam van mens en dier en een steunende, dan wel verzorgende functie heeft

bingo interjection
bingo
een uitroep gebruikt door spelers van bingo om aanspraak te maken op een overwinning

bingo n
bingo
(spel) kansspel, waarbij elke speler een eigen formulier met rijen nummers heeft en hierop die nummers aftekent die door een spelleider willekeurig worden getrokken en omgeroepen, totdat een speler een complete rij afgetekende nummers heeft en "Bingo!" roept

binnen preposition
-e doğru

binnenland n
vatan
een deel van een land dat ver van kust of grens gelegen is

binnenoor n
iç kulak
(anatomie) binnenste deel van het oor achter het middenoor

bio-energie n
biyoenerji

biochemicus n
biyokimyacı
(beroep) een wetenschapper die de biochemie beoefent

biochemie /'bioˌxemi/ n
biyokimya
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen

biochemisch adj
biyokimyasal
(medisch) (scheikunde) met betrekking tot de chemische omzetting van stoffen in levende wezens

biodiversiteit /ˈbiodivɛrsiˌtɛɪt/ n
biyoçeşitlilik
soortenrijkdom, het aantal verschillende diersoorten

biografie n
biyografi

biografisch adj
biyografik

biologie /ˌbiʲoloˈɣi/ /ˌbiʲoloˈχi/ n
biyoloji dirim bilimi
(wetenschap) de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

biologisch /ˌbijo'loːɣis/ adj
biyolojik
gebaseerd op de levende natuur
van gelijke afstamming

bioloog /ˌbioˈlox/ /ˌbioˈloχ/ n
biyolog
(biologie) (beroep) een wetenschapper die de biologie beoefent

biomassa n
biyokütle

bionica n
biyonik

bioscoop n
sinema
(media) gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken

biotoop n
biyotop
een gebied met een uniform landschapstype waarin bepaalde organismen kunnen gedijen

biseksualiteit n
biseksüellik

biseksueel /bisɛksye:l/ adj
biseksüel
(psychologie) (lhbt) seksueel gericht op beide geslachten

bismut n
bizmut

bisschop /bɪsxɔp/ n
piskopos
(religie) (beroep) een christelijke geestelijke die aan het hoofd staat van een bisdom

bit /bɪt/ abbreviation
bit
1. in de informatica en de computertechnologie de kleinste eenheid van informatie

bit /bɪt/ n
bit
(paardrijden) een metalen staaf die een paard in de bek gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken

bitter adv
acı
boos, verdrietig, teleurgesteld

bittervoorn n
acibalik
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in schoon stilstaand of langzaam stromend water Rhodeus amarus

bivakmuts n
balaclava
(hoofddeksel) muts die het hele hoofd bedekt, nek inbegrepen, met openingen om door te kijken en te ademen

bizar adj
acayip

bizon n
Amerika bizonu
(evenhoevigen) Noord-Amerikaans zoogdier, Bison bison , uit de familie van de holhoornigen (Bovidae )De wetenschappelijke naam van de soort werd als Bos bison in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De wisent of "Europese bizon" is een nauw verwante soort.

blaas n
mesane
(anatomie) hol orgaan dat gevuld is met een hoeveelheid gas en/of vloeistof (hiermee wordt in het dagelijks spraakgebruik meestal de urineblaas bedoeld)
met gas of vocht gevulde holte, een bel

blaasinstrument n
nefesli çalgı
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarvan de klank wordt voortgebracht door een luchtstroom

blad /blɑt/ n
yaprak
(beschrijvende plantkunde) plat, groen onderdeel van planten dat groeit aan een tak
(teken- en schrijfmateriaal) vel papier

bladgroen n
klorofil

bladgroenkorrel /ˈblɑdɣrunˌkɔrəl/ n
kloroplast
(biologie) een organel dat in planten en algen lichtenergie vastlegt

bladluis n
yaprak biti
(halfvleugeligen) Aphidoidea klein plantenetend schadelijk insect dat zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) passief voedt met sappen uit het floëem. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de stiletten een floëemvat aanprikken

bladsteel n
yaprak sapı

bladwijzer n
kitap ayracı
strook kaartkarton, leer of stof om een bladzijde in een boek mee te markeren, zonder dat die bladzijde daarvan schade oploopt
(informatica) een bewaarde hyperlink in een webbrowser of andere computersoftware

bladzijde /ˈblɑtsɛidɚ/ n
sayfa
elk van de beide zijden van een blad papier in boek, krant of tijdschrift

blaffen v
havlamak
inergatief (dierengeluid) geluid maken dat kenmerkend is voor een hond

blank /blɑŋk/ adj
beyaz
met een lichte huidskleur

blanke n
beyaz
iemand met een van nature bleke (pigmentarme) huid

blankvoorn n
kizilgöz baligi kızılgöz
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Rutilus rutilus zeer algemeen in heel Europa ten noorden van Pyreneeën en Alpen levende vis, maar niet in Schotland en Ierland; hij komt ook voor in grote delen van W.-Azië

blaten /ˈblatə(n)/ v
melemek
inergatief (dierengeluid) het geluid van een schaap maken

blauw /blʌʊ/ adj
mavi
(kleur) de kleur blauw hebbend

blauw /blʌʊ/ n
mavi
(kleur) primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

blauwborst n
gökgerdan
(zangvogels) bepaald soort lijsterachtige, Luscinia svecica , die bij ons plaatselijk algemeen broedt in vochtige gebieden

blauwdruk /blɑudrʏk/ n
mavi kopya
een directe fotografische kopie in witte lijnen op een achtergrond van Pruisisch blauw

blauwe bosbes n
çay üzümü
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Vaccinium myrtillus uit de heidefamilie (Ericaceae ) waarvan de bessen eetbaar zijn

blauwe gaai n
mavi alakarga
(zangvogels) witte kraaiachtige met lavendelblauw verenkleed op de rug en kop die voorkomt in Noord-Amerika Cyanocitta cristata

blauwe kiekendief n
gökçe tuygun
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel uit de familie van de arendachtigen, Circus cyaneus

blauwe reiger n
külrengi balıkçıl gri balıkçıl
(roeipotigen) bepaald soort grote vogel, Ardea cinerea , met een lengte van circa 90 cm

blauwe vinvis n
gök balina
(walvisachtigen) Balaenoptera musculus een baleinwalvis uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De blauwe vinvis is het grootste dier dat op aarde leeft en wordt gemiddeld ongeveer 26 tot 30 meter lang en kan 150 tot 170 ton zwaar worden

blauwgrijs /ˈblɑuɣrɛis/ adj
mavi gri

blauwgroen /ˈblɑuɣrun/ adj
mavi yeşil

blauwig /ˈblʌʊəχ/ /ˈblʌːβ̞əx/ adj
mavimsi
op blauw lijkend

blauwlila adj
maxi leylak

blauwneus n
egrez baligi kara balik
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtige riviervis Vimba vimba die van oorsprong uit Oost-Europa komt; algemeen in België en een aantal malen in de Nederlandse rivieren gesignaleerd

blauwogig adj
mavi gözlü
met blauwe ogen

bleekbruin adj
soluk kahverengi

blefaritis n
blefarit
(medisch) ontsteking van een ooglid

bleken v
beyazlaştırmak
overgankelijk witter of lichter doen worden

blijven /blɛ.və(n)/ v
kalmak
koppelwerkwoord ~ + predikaat niet veranderen, voortduren
modaal werkwoord ~ + onbepaalde wijs niet veranderen, voortduren, doorgaan

blik n
teneke
(pregnant) vertind dun plaatstaal (wikidata: blik )

bliksem /blɪksəm/ n
yıldırım şimşek
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading

blind adj
kör âmâ
niet in staat te zien

blinde n
kör
iemand die niet kan zien

blindedarmontsteking n
apandisit

blindheid /'blɪndɦɛɪt/ n
körlük
een toestand waarin men niet in staat is te zien

bloed n
kan
lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen

bloedarmoede n
anemi

bloedbank n
kan bankası

bloedbroeder /'bludbrudər/ n
kan kardeşi
een mannelijk persoon die van oorsprong geen familie is, maar met wie men zich uitermate sterk verbonden voelt

bloeddruk n
kan basıncı tansiyon

bloeden /'bludən/ v
kanamak
inergatief het vloeien van bloed uit het lichaam

bloedheet adj
bunaltıcı
bijzonder warm, met name van weersgesteldheid

bloeding n
kanama

bloedonderzoek n
kan tahlili

bloedplasma n
kan plazması
de vloeistof van het bloed waar geen bloedlichaampjes meer in zitten maar nog wel stollingseiwitten

bloedproef n
kan örneği
onderzoek van bloed met name naar de aanwezigheid van alcohol of drugs

bloedrood adj
kan rengi
(kleur) rood als de kleur van bloed

bloedserum n
serum

bloedsomloop n
kan deveranı

bloedtransfusie n
kan nakli

bloedvat n
kan damarı damar
(anatomie) kanaal waardoor bloed stroomt

bloem n
çiçek
(plantkunde) een deel van plant met zaden

bloemist n
çiçekçi
(beroep) iemand die bloemen en planten verkoopt en boeketten en bloemstukken samenstelt, bloemenverkoper

bloemkool n
karnabahar
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt

bloemlezing n
antoloji

bloempot n
saksı
pot van aardewerk of kunststof waarin men een plant kweekt

bloes n
bluz
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met knoopjes aan de voorzijde

blok n
ada
vaak hoekig massief stuk materiaal
(muziekinstrument) onderdeel dat de buis van een eindgeblazen fluit afsluit en een luchtkanaal openlaat dat gericht is op het labium, de lip

blokkade n
abluka

blokschaaf n
rende
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken

blond /blɔnd/ /blɔnt/ adj
sarışın
(kleur) een lichte haarkleurvariant

bloot adv
çıplak

blozen v
kızarmak
inergatief rood worden in het gezicht, bijvoorbeeld van verlegenheid of schaamte

blussen v
söndürmek
overgankelijk het doven van een brand

blut /blɵt/ adj
meteliksiz
(financieel) geen geld meer hebbend

bocht n
koy
brede baai aan de kustlijn

bod n
arz

boe interjection
yuh

boeddhist n
Budist
(religie) volger van de leer van Boeddha

boeg n
pruva
(scheepvaart) de voorkant van een schip

boegbeeld n
gemi aslanı
(scheepvaart) een beeld dat ter versiering aangebracht werd op de voorsteven van een schip

boei /buj/ n
şamandıra
(scheepvaart) een drijvend en verankerd voorwerp om de vaargeul in ondiepe wateren aan te geven

boeien /bujə(n)/ v
kelepçe
overgankelijk iemands vrijheid beperken door hem vast te binden aan hand of voet; in de boeien slaan
overgankelijk iemands aandacht vasthouden

boek n
kitap
een ingebonden bundel bedrukte of beschreven vellen papier

boekdeel /ˈbuɡdel/ n
cilt
drukwerk dat zoveel bladzijden heeft dat het in aparte band kan worden gebonden, maar waarvan de inhoud onderdeel is van een groter werk

boekdrukkunst n
matbaacılık
de in de 15de eeuw ontwikkelde kunst om teksten door middel van een drukpers te vermenigvuldigen

boeken /ˈbukən/ v
yer ayırma reservasyon
overgankelijk reserveren van bijvoorbeeld een hotelkamer

boekenkast /ˈbu.kə.ˌkɑs/ /ˈbu.kə.ˌkɑst/ n
kitaplık
een kast voor de opslag en het laten zien van boeken

boekhouder n
muhasebeci
(beroep) iemand die de inkomsten en uitgaven van een organisatie bijhoudt

boekhouding n
muhasebe bölümü
afdeling waar de administratie wordt bijgehouden

boekweit n
karabuğday
(voeding) gepelde zaden van Fagopyrum esculentum , geschikt voor een glutenvrij dieet

boekwinkel /ˈbuk.wɪŋ.kəl/ /ˈbuk.ʋɪŋ.kɔɫ/ /ˈbuk.β̞ɪŋ.kəɫ/ n
kitabevi
(economie) een winkel waar boeken verkocht worden

boeman /bumɑn/ n
umacı
een denkbeeldig wezen dat als schrikbeeld dient

boemerang n
bumerang
een gebogen werpstok die de neiging heeft, als het geen doel getroffen heeft, terug te keren naar de werper

boer /buːr/ n
köylü
(landbouw) (beroep) landbouwer, agrariër, landman

boerderij n
çiftlik
(landbouw) een woning met bedrijfsruimte van een boer
(landbouw) een onderneming van een boer

boeren /buːrən/ v
geğirmek
een boer laten

boerenkool /burə'kol/ n
kara lahana
(groente) sterk gekrulde bladeren van Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata

boerenwormkruid pn
solucan otu
(plantkunde) Chrysanthemum vulgare Tanacetum vulgare een of meer samengesteldbloemige planten van de soort Chrysanthemum vulgare, vroeger gebruikt als wormafdrijvend middel.

boerenzwaluw /ˈburə(n)ˈzwalyw/ n
kır kırlangıcı
(zangvogels) Hirundo rustica , een kleine trek- en zangvogel

boerka n
burka
(kleding) het gehele lichaam, inclusief gezicht en ogen, verhullend gewaad dat vrouwen volgens streng islamitische opvattingen in het openbaar behoren te dragen

boerkini n
tesettür mayosu

boetiek n
butik

boezem n
koyun
(anatomie) bovendeel van het voorlijf
(anatomie) de twee bovenste afdelingen van het hart
(waterbeheer) waterloop die als verzamelbekken van het te spuien water van een polder dient
(figuurlijk) het meest eigen deel van iets of iemand (n.l. in het hart)

bof /bɔf/ n
kabakulak
(medisch) infectieziekte waarbij men een dik hoofd krijgt

bohrium n
bohriyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

boksbeugel n
muşta
een gevechtswapen bestaande uit een stuk ijzer dat men gebruikt om mee te slaan

boksen n
boks
(sport) een tactische vechtsport

bokshandschoen n
boks eldiveni
handschoen die gedragen moet worden tijdens het boksen

bokvis n
kupes
(straalvinnigen) straalvinnige vis Boops boops uit de familie van zeebrasems Sparidae (wikidata: bokvis )

bol adv
dışbükey konveks
een glooiende uitstulping in een oppervlak vormend

bol n
küre
(wiskunde) (o.a. stereometrie) driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer

bolsjewiek n
Bolşevik
(politiek) lid van een factie van de marxistische Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP) die zich afsplitsten van de mensjewistische factie bij het Tweede Partijcongres in 1903

bolsjewisme n
Bolşeviklik

bom /bɔm/ n
bomba
(militair) vernietigingstuig dat gevuld is met explosieven

bombardement n
bombardıman bombalama
(militair) beschieting met bommen, het werpen van bommen

bombarderen v
bombalamak
overgankelijk bommen of andere projectielen afvuren op iets of iemand

bombrief n
bombalı mektup
een brief die explodeert wanneer men hem opent

bommelding n
alerta de bomba
een mededeling dat er een bom gaat ontploffen

bommenwerper n
bombardıman uçağı
(militair) (luchtvaart) een oorlogsvliegtuig dat is ontworpen voor het werpen van bommen op gronddoelen.

bonenkruid n
sater

bonobo n
cüce şempanze
(primaten) Pan paniscus een mensaap en daarmee een van de primaten. De bonobo staat samen met haar naaste verwant de chimpansee (Pan troglodytes) van alle levende diersoorten het dichtst bij de mens. De bonobo stond vroeger ook bekend als dwergchimpansee

bont /bɔnt/ adj
renkli
met veel verschillende felle kleuren

bontjas n
kürk

boodschap n
mesaj
(communicatie) overgebracht bericht

boodschappentas n
alışveriş çantası
een tas waarin men de boodschappen kan doen bij het winkelen

boodschapper /ˈbotsxɑpər/ n
elçi
(beroep) (verouderd) iets dat, of iemand die berichten overbrengt naar personen die door de afzender niet rechtstreeks aangesproken kunnen worden, of bereikbaar zijn, door afstand, tijdverschil of slechte onderlinge verhoudingen, tegenwoordig zou men zeggen: koerier

boog /box/ n
yay kemer
een wapen waarmee een pijl weggeschoten kan worden -> handboog
yay
(wiskunde) een cirkelboog
kemer
(bouwkunde) een deel van een bouwwerk waar iets of iemand onderdoor kan gaan(vgl. spitsboog, triomfboog)

boogschieten n
okçuluk
(sport) een sport waarbij pijlen worden weggeschoten naar een doel met behulp van een boog

boogschutter n
okçu
(sport) iemand die schiet met een boog

boom n
ağaç
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft

boomklever n
sıvacı kuşu
(zangvogels) bepaald soort vogeltje, Sitta europaea , met een blauwe rugzijde en een oranjegele buikzijde dat bij het zoeken naar voedsel in de schorsspleten in de boomstam op en neer kan klimmen

boomleeuwerik /ˈbom.leː.β̞əˌrɪk/ /ˈbom.lɪː.β̞əˌrɪk/ n
ağaç tarla kuşu
(zangvogels) een vogelsoort die inheems is in Nederland en België uit de familie Alaudidae, Lullula arborea

boompieper /ˈbom.pi.pər/ n
ağaç incir kuşu
(zangvogels) insectenetende zangvogel Anthus trivialis die inheems is vrijwel geheel Europa

boomstam /'bomstɑm/ n
ağaç gövdesi
(bosbouw), (plantkunde) een rechtop gaande houten schacht van een boom

boomvalk n
delice doğan
(valkachtigen) kleine sierlijke valk, Falco subbuteo , familie van de torenvalk

boon n
fasulye
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet (wikidata: boon )

boor n
burgu delgi matkap
(gereedschap) rond zijn as ronddraaiend werktuig om gaten mee te maken
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5

boormachine n
matkap
(gereedschap) machine waarmee men kan boren

boos /boʊs/ /boːs/ adj
kızgın
blijk gevend van een emotie waarbij men zeer negatief is en daarvoor vaak de ander de schuld geeft
kwaadaardig, zondig

boot /boʊt/ /boːt/ n
kayık
(scheepvaart) klein vaartuig

bootsman n
lostromo
(beroep), (scheepvaart) een rang gelijk aan sergeant bij de marine en de hoogste onderofficier bij de koopvaardij

bord /bɔRd/ /bɔrt/ n
tabak
(huishouden) een schijfvormig voorwerp dat wordt gebruikt om voedsel van te eten

bordeauxpaars /bɔrdoˈpars/ adj
bordo leylak

bordeel n
genelev
(seksualiteit) een huis waarin tegen betaling seksuele diensten worden aangeboden

bordspel n
masa oyunu

borduren v
nakış işlemek
overgankelijk met naald en draad versieringen aanbrengen op een stuk weefsel

borduurwerk n
nakış
iets wat men geborduurd heeft op aan het borduren is

boren v
delmek
overgankelijk met een werktuig dat om zijn as draait een rond gat in iets maken

borgtocht n
kefalet
(juridisch) (burgerlijk recht) een overeenkomst waarbij de borgsteller garant staat voor de schulden van de schuldenaar.

borium n
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde

borrel n
raki
(drinken), klein glaasje met sterke drank, gedistilleerd

borst /bɔrst/ n
göğüs
(anatomie) bovenste deel van de voorkant van de romp van mens (of vergelijkbaar deel bij dier), van onder begrensd door het middenrif en van boven door de hals
meme göğüs
(anatomie) elk van de twee vooruitstekende klieren bij vrouwen waaruit zich de moedermelk afscheidt

borstbeen n
göğüs kemiği
(anatomie) plat been waaraan de ribben aan de voorzijde vastgehecht zijn

borstel n
fırça
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht

borstkas n
göğüs kafesi
(anatomie) geraamte van de borst die de borstholte begrenst

bos n
orman
(ecologie) groep bomen

bosbes n
yaban mersini
(plantkunde) plant uit het geslacht Vaccinium
(plantkunde) Vaccinium myrtillus wilde bessendragende struik in Europa

bosbrand n
orman yangını
(bosbouw) brand van of in een bos

bosrietzanger n
çalı kamışçını

bosui n
yeşil soğan
(groente) een jonge, onvolgroeide geboste ui met blad

bosuil n
alaca baykuş
(uilen) bepaald soort vogel, Strix aluco die zowel overdag als 's nachts kan jagen

boswachter n
ormancı orman koruma memuru
(beroep) een beheerder van een boswachterij

boswilg n
keçi söğüdü
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix caprea , die inheems is in de Benelux en tot 14 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae

bot n
pisi balığı
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Platichthys flesus

botanicus n
botanikçi

botanie n
bitki bilimi
(wetenschap) (plantkunde) een onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van planten

boter /ˈbotər/ n
tereyağı yağ
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet

boterbloem n
düğün çiçeği
(bloemplanten) een geslacht Ranunculus van een aantal meestal overblijvende, kruidachtig planten met helder gele of soms witte bloemen uit de familie Ranunculaceae . Het geslacht omvat onder andere de boterbloemen en de waterranonkels. Afhankelijk van de taxonomische opvatting telt het tussen de 250 tot 600 soorten

boterham /ˈbotərhɑm/ n
sandviç
(voeding) een snee brood als onder [1], met beleg [2]

botsen /ˈbɔt.sə(n)/ v
münakaşa etmek
ergatief met een flinke snelheid tegen elkaar aankomen
ergatief in een conflict of ruzie geraken

bougie n
buji
(motortechniek) het onderdeel van een verbrandingsmotor dat door een vonk het mengsel van brandstofdamp en lucht in de cilinder tot ontploffing brengt

bouillon n
et suyu
(kookkunst) (voeding) een aftreksel van magere vleesresten, beenderen of vis dat vaak de basis van een soep is

boulimie n
bulimi
(medisch) boulimia nervosa, psychologische toestand waarin een persoon terugkerende eetbuien heeft

bouwen /ˈbɑu̯ə(n)/ v
yapmak inşa etmek
overgankelijk, (bouwkunde) een constructie oprichten door het samenvoegen van onderdelen

bouwer n
inşaatçı
(beroep) een persoon die dingen bouwt

bouwkunde n
yapı mühendisliği
(wetenschap), (techniek) de leer van het bouwen van alles wat voor bewoning of huisvesting van mensen en hun bedrijvigheden bedoeld is

boven /ˈboː.vən/ preposition
yukarıda
op een plaats hoger gelegen dan

bovenarm n
üst kol karaca pazı
(anatomie) het bovenste gedeelte van de arm tussen de schouder en de elleboog

bovenbeen n
uyluk
(anatomie) de bovenste helft van een been

bovenlicht n
vasistas
(bouwkunde) een hoog geplaatst raam, boven een deur of in het dak

bovennatuurlijk /bovəˈnɑtyrlək/ adj
olağanüstü
behorende tot een orde van dingen, die buiten het bereik van de menselijke zintuigen ligt, hetzij in de zin van goddelijk, of in verband met spokerij en toverij

boycot n
boykot

boycotten v
boykot etmek
overgankelijk iemand uitsluiten, niet meer willen werken voor, leveren aan of kopen bij

braam n
böğürtlen diken dutu
(fruit) Rubus, zwarte vrucht van de braamstruik

braamsluiper /ˈbramslœʏpər/ n
küçük akgerdan
(zangvogels) bepaald soort zangvogel, Sylvia curruca , uit de familie van zangers Syviidae

braden v
kizartmak
overgankelijk, (kookkunst) vlees bereiden door het in olie of vet te verhitten

brand /ˈbrɑnd/ /ˈbrɑnt/ n
yangın
verbranding met vuur

brandblusser n
söndürücü
een draagbaar toestel dat dient om een kleine of een beginnende brand te bestrijden

branden v
kavurmak
overgankelijk (kookkunst) langzaam aan vuur blootstellen (van cacao- en koffiebonen, noten, e.d.)

brandhout n
odun
hout dat gebruikt wordt om te verbranden

brandmerken v
dağlamak
overgankelijk (vee) merken door het inbranden van een teken

brandnetel n
ısırgan otu
(bloemplanten) Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt
(bloemplanten) Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt

brandstichter n
kundakçı
iemand die expres brand veroorzaakt

brandstichting n
kundaklama

brandstof n
yakıt
stof waaruit door middel van verbranding of een ander chemisch proces energie wordt gewonnen

brandstofcel n
yakıt hücresi
(natuurkunde) een elektrochemisch toestel dat chemische energie van een doorgaande reactie direct omzet in elektrische energie, waarbij anders dan bij een batterij of accu voortdurend nieuwe reagentia van buiten kunnen worden aangevoerd

brandweer n
itfaiye

brandweerauto n
itfaiye aracı itfaiye

brandweerkazerne n
itfaiye istasyonu

brandweerman n
itfaiyeci yangıncı
(beroep) speciaal voor het bestrijden van branden opgeleid lid van de brandweer

brandweerwagen n
itfaiye aracı itfaiye

brasem n
çapak balığı
(straalvinnigen) bepaalde karperachtige vissoort Abramis brama

brassière n
sütyen
(kleding) dameskledingstuk dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat en dat dient om de borsten te ondersteunen

breedgeschouderd adj
geniş omuzlu
breed van borst en schouders, breedgebouwd

breedte n
genişlik
(wiskunde)afmeting loodrecht op de hoogte of de lengte

breedtegraad n
enlem
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, parallel aan de evenaar, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen

breekijzer n
çivi söken
(gereedschap) stevige metalen stang, meestal voorzien van een gespleten einde, de koevoet, gebruikt om zaken open te breken

breeuwen v
kalafatlamak
overgankelijk (scheepvaart) het dichten van de naden van de scheepshuid met vezels en pek

breien /ˈbrɛ.jə(n)/ v
örmek
overgankelijk een weefsel vervaardigen uit een gesponnen draad met behulp van twee of meer pennen

breinaald /ˈbrɛɪ̯nald/ /ˈbrɛɪ̯naɫt/ /ˈbrɛːnalt/ n
şiş
een naald die gebruikt kan worden bij het breien

breken v
kırmak
ergatief (algemeen) in stukken uiteenvallen
overgankelijk in stukken uiteen doen vallen

brekingsindex n
kırılma indisi

bremgeel adj
katırtırnağı sarısı

brengen /ˈbrɛŋ.ə(n)/ v
getirmek
overgankelijk ergens heen gaan om iets of iemand daar af te geven

bretel n
pantolon askısı
(kleding) elk van de draaglinten die moeten belettten dat de broek of rok afzakt

breuk n
fay
(wiskunde) de uitkomst (quotiënt) van een deling van twee of meer gehele getallen

bridge n
briç
(kaartspel) een spel gespeeld door vier spelers, verdeeld in twee paren en gespeeld in dertien slagen
(muziekinstrument) de kam van een elektrische gitaar

brief /brif/ n
mektup name
(communicatie), (letterkunde) een (traditioneel op papier) geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden

briefhoofd n
antet
tekst bovenaan een brief met gegevens van de afzender en de geadresseerde en de datum van verzending

briefopener n
zarf açacağı
een doorgaans sierlijk mesje dat men gebruikt om briefomslagen met te openen

bries /bris/ n
meltem
(meteorologie) zachte frisse wind

brievenbus n
posta kutusu

bril n
gözlük
(optica) optisch instrument dat gebruikt wordt om het zicht te verbeteren of de ogen te beschermen

brilbeer /ˈbrɪl.beːr/ /ˈbrɪɫ.beːr/ /ˈbrɪɫ.bɪːr/ n
gözlüklü ayı
(roofdieren) Tremarctos ornatu de enige nu nog levende soort in het geslacht Tremarctos van de beren (Ursidae) met grote cirkels rond de ogen, als een bril. Het is de enige berensoort die zijn oorsprong in Zuid-Amerika heeft

brilduiker n
altıngöz
(eendvogels) Bucephala clangula , duikeend die in boomholtes nestelt uit de familie Anatidae

briljant adj
pırlanta
buitengewoon slim

briljant n
pırlanta
slijpvorm voor onder andere diamant

briljantrood adj
florasan kırmızı

brilslang n
gözlüklü yılan
(reptielen) Naja naja een gevaarlijke gifslang uit Zuid-Azië en Afrika, met twee ringvormige zwarte vlekken aan weerszijden van de hals die behoort tot de cobra's

broccoli /ˈbrɔkɔlɪ/ n
brokoli
(groente) de nog gesloten bloemknoppen van deze plant die als groente worden gegeten. Van de groenten bevat broccoli de meeste glucosinolaten die mogelijk een werking tegen kanker zouden kunnen hebben

brochure n
broşür

broeder /brudər/ n
kardeş
een lid van een christelijke gemeente

broedermoord n
kardeş cinayeti
moord van de ene broer op een andere broer, ook figuurlijk gebruikt

broederschap n
biraderlik
kerkelijk goedgekeurde vereniging van leken met een godvruchtig doel
vereniging van beroepsgenoten
vriendschappelijke betrekking als tussen broers

broeikaseffect n
sera etkisi

broeikasgas n
sera gazları

broek /bruk/ n
pantolon
(kleding) kledingstuk dat het onderlichaam en beide benen, elk met een afzonderlijke pijp omhult

broer /bruːr/ n
kardeş birader
(familie) een mannelijk kind van dezelfde ouders

bromfiets n
mobilet

bromide n
bromür

brommer n
mobilet

bron /ˈbron/ n
kaynak
daar waar men informatie vandaan haalt
het begin van een waterloop

bronchitis n
bronşit
(medisch) ontsteking van de luchtpijptak

bronchusverwijder n
bronkodilatör
(medisch) een meest door inhaleren ingenomen medicament dat vernauwing in de luchtwegen bestrijdt

brons n
tunç bronz

brood /broːt/ n
ekmek
(voeding) een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

broodboom n
ekmek ağacı
(plantkunde) boom Artocarpus altilis Artocarpus communis van het geslacht Artocarpus , met grote, eetbare vruchten (wikidata: broodboom )

broodje n
ekmekçik
(voeding) klein brood, vaak versierd, belegd of in een speciale vorm, voor één persoon

broodkruimel n
ekmek kırıntısı

broodmachine n
ekmek yapma makinesi

broodrooster n
ekmek kızartma makinesi

broom n
brom

brouwerij /brɔuə'rɛi/ n
bira fabrikası
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het brouwen van bier

brug /brʏx/ /brʏχ/ n
köprü
(bouwkunde), (verkeer), (waterbeheer) kunstmatige weg over een diepte

bruid /brœy̯t/ n
gelin
een vrouw die in het huwelijk treedt

bruidegom n
damat
man die in het huwelijk treedt, het is de mannelijke vorm van bruid en dat is opmerkelijk want er zijn veel meer vrouwelijke vormen van mannelijke woorden

bruidspaar n
düğün çifti
De twee mensen die met elkaar in het huwelijk treden

bruidsschat n
çeyiz
een gift die een vrouw van haar ouders meekrijgt als ze in het huwelijk treedt.

bruiloft n
düğün
gedenkfeest van een huwelijk

bruin adj
kahverengi
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruin n
kahverengi
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruin olijfgroen adj
kahverengi zeytin

bruinbeige adj
kahverengi bej

bruine kiekendief n
saz tuygunu
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel, Circus aeruginosus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

bruingrijs /ˈbrœyŋɣrɛis/ adj
kahvereni gri

bruingroen adj
kahverengi yeşil

bruinkool n
linyit kömürü

bruinrood adj
kahve kırmızı
(RAL-kleur) deze kleur hebbend, een kleur tussen bruin en rood, met RAL-nummer 3011.

bruinvis /ˈbrœy̯nvɪs/ n
mutur
(walvisachtigen) kleine, solitair of in los school levende tandwalvis uit de familie Phocoenidae , zich kenmerkend door zijn stompe snuit, spatelvormige tanden, lage driehoekige rugvin en horizontale staartvin, en die tijdens het zwemmen uit het water opspringt

brunette n
esmer
een vrouw met (donker)bruin (of zwart) haar en soms ook met een donkere gelaatstint

brus /brʏs/ n
kardeş
(familie) een ander kind van dezelfde ouders, m.n. wanneer diegene zorgtaken op zich neemt

brutaal adj
yüzsüz
(figuurlijk) vrij in het uiten van zijn gemoed, vrijpostig

btw n
KDV
(initiaalwoord) omzetbelasting die een ondernemer betaald over de verkoopprijs, waarbij hij de belasting die deel uitmaakte van zijn inkoopprijzen weer mag aftrekken

buffel 'bɵfəl n
kara sığır
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor een aantal zware holhoornige rundersoorten met vaak forse hoorns

buffer n
arabellek
(informatica) tijdelijk geheugen in rekenmachines, computers , randapparaten e.d

bufferzone n
tampon bölge
een gebied dat op een of andere manier als buffer dient

buffet /ˈbyfɛt/ n
büfe
(huishouden) meubelstuk waarin men tafelgoed en -zilver opbergt
(kookkunst) tafel met daarop allerlei etenswaar waaruit men zelf kan uitkiezen en pakken (lopend buffet, wandelbuffet)

buideldier n
keseli hayvan
(dierkunde) zoogdiersoort uit de infraklasse Marsupialia waarvan de wijfjes een buidel hebben, waarin hun vroeggeboren jongen verder in opgroeien

buik /bœʏ̯k/ /bœːk/ n
karın göbek
(anatomie) het onderste deel van de voorkant van de romp van mens of dier dat van boven door het middenrif en van onderen door de bekkengordel begrenst is

buikdans n
göbek dansı

buikpijn /ˈbœʏ̯k.pɛɪ̯n/ /ˈbœːk.pɛɪ̯n/ /ˈbœːk.pɛːn/ n
karın ağrısı
(medisch) pijn in de buik

buikspier n
karın kası
(biologie) elk van de spieren in de voorwand van de buik

buikspreker n
vantrilog

buil n
elek
grote zeef voor het zeven van meel

builenpest n
hıyarcıklı veba
(medisch) de meest voorkomende vorm van pest en wordt veroorzaakt door de Yersinia pestis -bacterie en overgebracht door de rattenvlo

buis n
boru
een hol, cilindrisch voorwerp

buitenechtelijk adj
evlilik dışı
niet binnen het raamwerk van het huwelijk

buitenland n
yurt dışı
ieder land buiten het eigene

buitenlander /ˈbœytə(n)lɑndər/ n
yabancı
iemand die in het buitenland woont, of iemand afkomstig uit het buitenland

buitenlands adj
yabancı
op het buitenland betrekking hebbend

buitenpost n
karakol
een afgelegen plaats ver van het centrum

buitenspel n
ofsayt

buizen v
sınıfta kalmak
zakken voor een examen

buizerd n
bayağı şahin şahin
(havikachtigen) bepaald soort middelgrote roofvogel, Buteo buteo , die vooral van veldmuizen leeft

bukken /ˈbɵkən/ v
eğilmek
wederkerend zich ~: het lichaam geheel voorover buigen (om bij iets lagers te komen)

bul /bʏl/ n
boğa
(dierkunde) mannelijk rund en het mannetje van sommige andere zoogdieren en zeezoogdieren

bulgur n
bulgur
(voeding) gestoomde, daarna gedroogde en vervolgens grof gemalen of gebroken tarwekorrels, meestal durumtarwe

bulldozer n
buldozer
(werktuigbouwkunde) zware van rupsbanden voorziene machine om terreinen te egaliseren met behulp van een schuiver die stenen en aarde kan verplaatsen

bult n
hörgüç

bultrug /ˈbʏltrʏx/ n
kambur balina
(walvisachtigen) Megaptera novaeangliae een relatief grote vinvis, die zich van andere vinvissen onderscheidt door zijn lange borstvinnen, zijn gedrongen lichaam en de knobbels op zijn bek en onderkaak. Volwassen bultruggen variëren in lengte van 12 tot 16 meter en wegen zo'n 25 à 30 ton

bumper n
tampon
stootstang voor en achter op de auto

bundel n
bohça
zijdelings bijeengehouden verzameling langwerpige voorwerpen

bungalow n
bungalov
woning zonder bovenverdieping

bunzing n
kokarca
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela putorius , klein marterachtig, behendig roofdiertje

burcht n
kale
kasteel, plaats versterkt met een gracht, aarden wal en/of zware stenen muren

bureau n
ofis
een (politie)kantoor

bureaucratie n
bürokrasi

burgemeester n
belediye başkanı belediye reisi
(beroep), (politiek) hoofd van het gemeentebestuur

burgemeesteres n
bayan belediye başkanı

burger n
vatandaş
inwoner van een stad of staat die bepaalde wettelijke rechten en plichten heeft
sivil
lid van de burgerbevolking, in tegenstelling tot een strijdende partij of ordedienst

burgeroorlog n
iç savaş
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is

burgerrecht n
vatandaşlık
(politiek) een recht dat men geniet als staatsburger van een land

burgerrechten n
vatandaşlık
1. een recht dat men geniet als staatsburger van een land

burggraaf n
vikont
(leenstelsel), (adel) edelman, lager dan een graaf maar hoger dan een baron

bus /bɵs/ n
otobüs
(verkeer) vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal passagiers (autobus)

buschauffeur n
otobüs şoförü otobüsçü
(beroep) iemand die beroepsmatig reizigers vervoert in een bus

bushalte /ˈbʏshɑltə/ /ˈbʏshɑɫtə/ n
otobüs durağı
(verkeer) een plek waar een bus stopt en mensen in en uit de bus kunnen stappen

buskruit n
barut
(scheikunde), (militair) een ontplofbaar mengsel van fijngepoederde kool, zwavel en salpeter

buslijn n
otobüs hattı
een traject waarlangs op gezette tijden een busdienst aangeboden wordt

buste n
büst
vrouwenborst, boezem, vrouwenbovenlijf
borstbeeld

bustehouder n
sutyen sütyen
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen

butaan n
bütan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C4H10

butternutpompoen n
bal kabağı
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae (wikidata: butternutpompoen )

buur /byr/ n
komşu
een persoon die in andermans omgeving woont

buurman n
komşu
een man naast wie men woont

buurt /byrt/ n
komşuluk
een (deel van een) wijk

buxus n
şimşir

bèta n
beta

cabaret /ˌkɑbɑˈrɛ(t)/ n
kabare
(kunst) kleinkunst, vermaak met toneel, zang, dans, en voordracht

cacao /kakaˈoː/ /kaˈkɑu/ n
kakao
(voeding) (drinken) product verkregen uit de bonen van de cacaoboom dat onder andere wordt gebruikt voor de bereiding van chocolade

cacaopoeder n
kakao tozu
een poederachtige substantie die wordt verkregen door het onder hoge druk persen van de cacaomassa van cacaobonen

cactus n
kaktüs
(plantkunde) een vetplant met stekels

cadeau /kaˈdoː/ n
hediye
iets dat men aan iemand geeft zonder tegenprestatie, meestal ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis

cadmium n
kadmiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

cafeïne n
kafein
(scheikunde) een alkaloïde met structuurformule C8H10N4O2 die van nature wordt aangetroffen in koffiebonen en theebladeren en een stimulerende werking heeft

café /kɑ'fe/ n
kahvehane
(horeca) een uitgaansgelegenheid waar men hoofdzakelijk dranken kan nuttigen

calcium n
kalsiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

calciumcarbonaat n
kalsiyum karbonat

calculeren v
hesaplamak
overgankelijk iemand berekent iets

calicot n
kaliko
(textielindustrie) fijn katoenen weefsel

californium n
kaliforniyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98

calorie n
kalori
(thermodynamica), (eenheid), (verouderd) een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal

calvinisme n
Kalvencilik Kalvenizm
(religie) gereformeerde substroming binnen het Christendom waarin o.a. het voorbestemd zijn centraal staat

camera /ˈkaməˌra/ n
kamera
(fotografie) een apparaat om beelden mee te registreren

camping /ˈkɑmpɪŋ/ /ˈkɛmpɪŋ/ n
kamp yeri
(kamperen) een terrein met voorzieningen om te kamperen

campus /ˈkɑmpʏs/ n
kampüs
universiteitsterrein met woningen voor studenten en docenten

canard n
balon haber
(media) bewust vervalst nieuwsbericht; valse hype

candidiasis n
kandidiyaz
(medisch) schimmelziekte van huid en slijmvliezen

cantate n
kantat

cantharel /ˌkɑntaˈrɛɫ/ n
yumurta mantarı
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

capaciteit n
kapasite
mogelijkheid om iets te bevatten, hoeveelheid ruimte die voor een bepaald doel gevuld kan worden

capibara /ˌkapiˈbaːra/ n
kapibara
(knaagdieren) Hydrochoerus hydrochaeris een knaagdier uit de familie Caviidae. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lange oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, de natuurlijke biotoop. Het komt voor in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentië

capillariteit /ˌka.pɪ.la.ri.ˈtɛɪ̯t/ n
kılcallık

capituleren v
teslim olmak
inergatief het verzet staken, zich overgeven

capriblauw adj
kapri mavi

capsule n
kapsül
een omhulsel, veelal van gelatine met een medicijn erin

caracal n
karakulak
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Caracal caracal , een slanke, middelgrote, niet gevlekte kat van 6–22 kg met een korte staart en lange oorpluimenHet dier leeft afhankelijk van het leefgebied van verschillende prooisoorten, voornamelijk knaagdieren en vogels en komt voor in heel Afrika, het Arabische schiereiland, het Midden-Oosten, centraal en zuidwest-Azië tot in India. Hij leeft in droge bossen, savannes, struikgewas, heuvelachtige steppen en dorre bergachtige streken. De soort staat wereldwijd op de lijst van de IUCN als niet-bedreigde soort, ondanks dat er weinig bekend is over de populatieontwikkeling in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied.

caravan n
karavan
kampeerwagen, woonwagen, aanhangwagen die kan dienen als woonst

carbonaat n
karbonat

carbonzuur n
karboksilik asit
(scheikunde) een organische verbinding die de functionele groep -COOH bezit

carcinoom n
karsinom
(medisch) kankergezwel, bestaande uit epitheelcellen

cardiologie /kɑrdijolo'xi/ n
kardiyoloji
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen, diagnosticeren en behandelen van hartziekten

cardiologisch adj
kardiyolojik
(medisch) met betrekking tot hartziekten

cardioloog /kɑrdijo'lox/ n
kardiyolog kalp hastalıkları uzmanı

carnaval n
karnaval
(feest) volksfeest waarbij onder meer grote verkleedpartijen plaatsvinden, en dat plaatsvindt gedurende de vier dagen die aan de vastentijd voorafgaan

carnivoor /kɑrniˈvor/ n
etobur etçil karnivor
(dierkunde) een vleesetend dier

carrière n
kariyer
(economie), (maatschappij) professionele loopbaan, ontwikkeling van de werkgerelateerde maatschappelijke positie

cartograaf n
haritacı kartograf
(aardrijkskunde) (beroep) iemand die land-, zee- en/of luchtkaarten maakt

cartografie n
kartografi haritacılık
(aardrijkskunde) de kunst en wetenschap van het vervaardigen van land-, zee- en/of luchtkaarten

cashew n
kaju

casino n
gazino
een gelegenheid waar in een luxe omgeving gegokt wordt

cassette n
kaset
(techniek) een behuizing voor video- en audiobanden

castratie n
burma
(medisch) ontmanning, het volledig verwijderen van de teelballen bij de man

castreren v
hadım etmek
overgankelijk een sterilisatie uitvoeren van een man of mannelijk dier door verwijdering van de zaadballen

casus n
ismin hali
(taalkunde) een naamval

catamaran n
katamaran
vaartuig met twee drijvende delen (de rompen), die boven de waterlijn parallel aan elkaar gemonteerd zijn

cataract n
katarakt
(medisch) grijze staar, een troebeling van de ooglens die het zien verstoort

catastrofe n
felaket
een algemene ramp

categorie n
kategori
onderdeel van een rangschikking, rang, groep

cavalerie n
süvari
(militair) (geschiedenis) strijdmacht te paard

cavia n
kobay
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit het geslacht Cavia , van oorsprong afkomstig uit Zuid-Amerika, die vooral als huisdier gehouden worden

cd n
cd
(initiaalwoord), (afkorting) (muziek) (informatica) de afkorting voor compact disc, een rond en plat medium voor opslag van digitale audio en data

ceder /ˈsedər/ n
sedir
(coniferen) benaming voor bomen uit het geslacht Cedrus dat behoort tot de dennenfamilie

cel n
hücre
(juridisch), (misdaad) een kleine ruimte waar iemand voor straf moet zitten (in een gevangenis)
(religie) een kleine ruimte in een klooster
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit
een zeshoekige opslagplaats in een bijenraat
(techniek) een element van een batterij, een accu of een ander apparaat

celesta n
çelesta
(muziekinstrument) een slagwerkinstrument met een klavier waarmee metalen staven worden aangeslagen

celkern /sɛlkɛrən/ n
hücre çekirdeği
(biologie) het organel dat de genetische code (DNA) bevat

cello n
çello
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de cellist tussen de knieën wordt gehouden

cellulose /ˌsɛ.ly.ˈlo.zə/ n
selüloz
een polysacharide die door nagenoeg alle planten wordt gemaakt en die de plant stevigheid geeft

celwand /sɛlʋɑnd/ n
hücre duvarı
(biologie) een sterk omhulsel dat een cel om het plasmamembraan heen kan synthetiseren

cement n
çimento
(bouwkunde) een bouwmateriaal bestaande uit kalk, zand en grind

cementgrijs adj
çimento gri

censureren v
sansürlemek
overgankelijk bewust informatie uit de media weghalen

censuur /sɛnˈsyr/, /sɛnˈzyr/ n
sansür
controle van de kant van een autoriteit (vaak de overheid, ook de kerk) op de informatiestroom

cent /sɛnt/ n
sent

centimeter /'sɛntiˌmetər/ n
santimetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

centraal adj
merkezi
in het midden gelegen

centrale verwarming n
merkezî sistem
(bouwkunde) een verwarmingssysteem, waarbij de warmte voor de verwarming van de vertrekken van een gebouw, centraal wordt opgewekt en met behulp van een warmteoverbrengend medium wordt overgebracht naar deze vertrekken.

centrifugaalpomp n
santrifüj pompa
(werktuigbouwkunde) pomp die een vloeistof verpompt door het met een draaiend rad (rotor of waaier) naar buiten te slingeren

centrifuge n
santrifüj
(techniek) toestel dat gebruikmakend van de middelpuntvliedende kracht, de mogelijkheid biedt om stoffen te scheiden, te zuiveren of te drogen

centrum n
merkez
middelpunt,in het midden gelegen

cerebraal adj
beyinsel
(medisch) met betrekking tot de grote hersenen

ceremonie n
seremoni
een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden, dan wel als religieus ritueel

cerium n
seryum

cesium n
sezyum

cessionaris n
temlik alan
(juridisch) iemand die een vorderingsrecht verkrijgt door een cessie

chakra n
çakra
(religie) een energiecentrum in oosterse culturen

champagne /ʃɑmˈpɑɲə/ n
şampanya
(drinken) (oenologie) een witte of rosé schuimwijn uit de champagnestreek in Frankrijk, die in het bijzonder bij feestelijke aangelegenheden wordt geschonken

chantage n
şantaj
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

chaos n
kaos
grote wanorde, ongeordendheid, verwarring

chaostheorie n
kaos teorisi
(wetenschap) deelgebied van de wiskunde en natuurwetenschappen dat zich bezighoudt met het gedrag van dynamische systemen zoals dat sterk door hun begintoestand wordt bepaald

charisma n
karizma
persoonlijke uitstraling

charlatan /ˈʃar.la.tan/ n
şarlatan

charme /sjarme/ n
cazibe
de eigenschappen van iemand waardoor die persoon aardig, leuk en vriendelijk wordt gevonden

chassidisme /χɑsiˈdɪsmə/ n
Hasidizm
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) religieus-joodse beweging/stroming, ontstaan in Oost-Europa in de 18de eeuw

chauffeur /ʃaʊ̯.ˈføːr/ /ʃo.ˈføːr/ /ʃo.ˈfʏːr/ n
şoför sürücü
(verkeer) de bestuurder van een motorvoertuig (ook (beroep))

chauvinisme n
şovenizm

cheeta n
çita
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Acinonyx jubatus , zeer snelle Afrikaanse katachtige

chemicus n
kimyacı kimyager

chemie n
kimya
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

chemisch adj
kimyasal kimyevi
(scheikunde) dat wat tot de chemie behoort, volgens de chemie

chemisch element n
kimyasal element

chemotherapie n
kemoterapi
(medisch) behandeling van kanker met medicijnen

cheque /ʃɛk/ n
çek

cherub /ˈxerʏp/ n
keruv
(Jiddisch-Hebreeuws) deels menselijk, deels dierlijk wezen met vleugels en één of meer gezichten waarvan de functie verband houdt met het goddelijke (91×: Gen. 3:24, Ex. 25:18 +, Num. 7:89, 1 Sam. 4:4, 2 Sam. 22:11, 1 Kon. 6:23 +, 2 Kon. 19:15, Jes. 37:16, Ez. 9:3 +, Ps. 18:11 +, 1 Kron. 13:6 +, 2 Kron. 3:7 +)

chic /sʲik/ n
şık
sociaal milieu dat zich door verfijnd uiterlijk en gedrag presenteert als de toonaangevende groep in een bepaalde plaats

chilipeper /'ʃílipepər/ n
acı biber
(plantkunde) vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)
(specerij) gedroogde specerij gemaakt van de vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)

chimpansee /ˌʃɪm.pɑn.ˈse/ n
şempanze
(primaten) Pan troglodytes een Afrikaanse mensaap. Zijn nauwste verwant is de dwergchimpansee of bonobo (Pan paniscus). Beide chimpansees worden beschouwd als de nauwste nog levende verwanten van de mens. Sommige wetenschappers beschouwen de relatie tussen mens en chimpansee op basis van DNA-onderzoek als nauw genoeg om de chimpansee en de bonobo net als de mens in het geslacht Homo te plaatsen

chip n
çip
(elektronica) (informatica) klein stukje halfgeleiderkristal waarop geïntegreerde circuits zijn aangebracht

chirurg /ʃi'rʏr(ə)x/ n
cerrah
(medisch) (beroep) een specialist die operaties verricht

chirurgie n
cerrahi
(medisch) de wetenschap van en de vaardigheid in het opereren

chloor n
klor

chloroform n
kloroform

chocola /ˌʃo.ko.ˈla/ n
çikolata
(voeding) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

chocolade /ˌʃo.ko.ˈla.də/ /ˌʃɔko.ˈla.də/ n
çikolata itimil
(voeding) (drinken) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

chocoladebruin adj
çikolata kahverengi

chocoladetaart n
şokoladlı tort
(voeding) een veelal ronde, bruingekleurde taart, waarin chocolade of cacao verwerkt is

cholera /χoləra/ n
kolera
(medisch) een zeer besmettelijke infectieziekte die de darmen aantast

cholesterol n
kolesterol
(biochemie) vet dat in je lichaamscellen zit, zoals galvet, lichaamsvet

choreografie n
koreografi

christen /ˈkrɪs.tən/ n
Hıristiyan
(religie) belijder van de christelijke godsdienst

christendom /ˈkrɪ.stən.ˌdɔm/ n
Hıristiyanlık Hristiyanlık
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament

chromium n
krom

chromosomaal /ˌɣro.mo.zo.ˈmal/ /ˌɣro.mo.zo.ˈmaɫ/ /ˌχro.mo.zo.ˈmaɫ/ adj
kromozomal
(biologie) (medisch) met betrekking tot de chromosomen, de eiwitten die erfelijke informatie bevatten

chromosoom /ˌχroʊmoʊˈsoʊm/ n
kromozom
(biologie) staafachtig lichaampje in de celkern dat drager van erfelijke eigenschappen is

chronologie /xrono.lo'ɣiː/ n
kronoloji
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het rangschikken in de tijd van historische gebeurtenissen

chronologisch adj
kronolojik
naar tijdstip gerangschikt

chroom n
krom

chroomoxidegroen adj
krom oksit yeşili

chylomicron /ˌxi.lo.mi.ˈkrɔn/ /ˌχi.lo.mi.ˈkrɔn/ n
şilomikron
(biologie) een grote door darmwandcellen geproduceerde lipoproteïne, waarin lipiden uit het voedsel van de darmwandcellen naar andere weefsels worden getransporteerd

cicade n
ağustos böceği
(halfvleugeligen) Auchenorrhyncha groot, halfvleugelig insect behorend tot een groep van insecten die vertegenwoordigd wordt door ongeveer 40.000 verschillende soorten. Cicaden vormen een onderorde die behoort tot de orde van de halfvleugeligen (Hemiptera). Zij leven in Zuid-Europa en in de tropen

cider n
elma şarabı
(drinken) vruchtenwijn uit gegist appelsap of perensap (wikidata: cider )

cijfer n
rakam
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet

cilinder n
silindir

cinema n
sinema
bioscoop, gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken.
film, filmkunst, in hoog tempo na elkaar geprojecteerde afbeeldingen die de suggestie van beweging reproduceren of creëren.

cipres n
selvi
(coniferen) bepaald soort slanke naaldboom uit het gebied rond de Middellandse Zee, Cupressus sempervirens

circus n
sirk
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena

cirkel /ˈsɪrkəɫ/ n
çember

cirkelzaag /ˈsɪrkəlzax/ n
yuvarlak testere
(gereedschap) motorzaag met een rond zaagblad

cirrose n
siroz
(medisch) elk proces waarbij orgaancellen worden vervangen door schrompelend bindweefsel

citeren v
alıntılamak
overgankelijk letterlijk overnemen wat iemand anders over een onderwerp gezegd of geschreven heeft

citroen n
limon
(fruit) Citrus limon Citrus medica ovale, gele zure vrucht van de citroenboom

citroengeel adj
limon sarısı

citroenzuur n
sitrik asit

civetkat n
Afrika misk kedisi
(roofdieren) Viverra , een geslacht van kleine slank gebouwde roofdieren dat in Afrika en Zuidoost-Azië voorkomt

civiele techniek n
İnşaat mühendisliği

clair-obscur n
aşık koyu
(kunst) een artistieke techniek waarbij scherpe lichtcontrasten gebruikt worden voor het bereiken van een bepaald effect

classificatie n
sınıflandırma

claustrofobie /klʌstrofoˈbiː/ /klʌustrofoˈbiː/ n
klostrofobi
vrees voor afgesloten ruimten

clematis n
akasma
(bloemplanten) een geslacht Clematis van lianen en overblijvende kruiden uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ) met veel bloemen

clitoris n
klitoris
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt

cloaca n
kloak
(biologie) de gecombineerde darm- en urineuitgang bij bepaalde diersoorten

clown /kloːn/ /klʌːun/ n
palyaço
(beroep) komische wit geschminkte artiest, oorspronkelijk uit het circus
(figuurlijk) bespottelijk, belachelijk iemand

club /klɵp/ n
kulüp
clubfauteuil
(sport) slaginstrument voor het golfspel

co-enzym n
koenzim

coalitie /kowaˈli(t)si/ n
koalisyon
verbond van twee of meer partijen, mogendheden of staten om een gemeenschappelijk doel te bereiken

coaxkabel n
koaksiyel kablo

cobra n
kobra
(reptielen) verscheidene geslachten van slangen uit de familie koraalslangachtigen (Elapidae ). Het woord "cobra" stamt uit het Spaans of Italiaans en is een verkorte vorm voor "cobra capello", het betekent ongeveer "slang met hoed" (verwijzend naar de karakteristieke uitzetbare halsribben achter de kop). De cobra speelt een rol in de symboliek van het hindoeïsme. De cobra is populair bij slangenbezweerders

coca n
koka ağacı
(plantkunde) Erythroxylum coca een plant die zijn oorsprong vindt in Zuid-Amerika en die groeit op grotere hoogte, waarvan een aftreksel van de bladeren in Zuid-Amerika, met name in Bolivia en Peru wordt gekauwd als middel tegen hoogteziekte en als stimulans voor arbeiders in de mijnbouw

cocaïne n
kokain
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving

cocktail n
kokteyl
(drinken) drankje bestaande uit gemixte, veelal alcoholische dranken

cocon n
koza

coeliakie n
çölyak
(medisch) een ongeneeslijke stofwisselingsziekte die veroorzaakt wordt door een glutenintolerantie

cohesie n
bağlılık
(scheikunde) (natuurkunde) een onderlinge aantrekking van moleculen van een zelfde stof

cola n
kola
(drinken) een uit kolanoten vervaardigde bruinkleurige drank met prik (frisdrank)

collaboreren v
işbirliği yapmak
inergatief sinds W.O. II: met de vijand samenwerken ('heulen')

collage n
kolaj

collageen /ˌkɔlɑˈɣen/ n
kolajen
(biologie) bindweefselstof, lijmvormend proteïne

collega /kɔˈleɣa/ /kɔˈleχa/ n
-taş
een persoon die voor hetzelfde bedrijf werkt.
een vak- of ambtgenoot.

college /kɔˈleʒə/ n
ders
(onderwijs) bijeenkomst waarin een docent een bepaald onderwerp uitlegt aan studenten

collodion n
kolodyum
(scheikunde) (fotografie) cellulosenitraat met een lage nitreringsgraad, opgelost in een mengsel van ethanol en di-ethylether

colloïde n
kolloid

colofon n
baskı bilgisi
opsomming van de manier waarop een boek tot stand is gekomen

colonoscopie n
kolonoskopi
(medisch) dikke darmonderzoek waarbij men met een endoscoop het darmslijmvlies onderzoekt en zo nodig een biopsie kan nemen

colostrum n
ağız
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen

coma /ˈkoːmaː/ n
koma
(medisch) volkomen bewustloosheid

combinatie n
kombinasyon

comfort /kɔnˈfɔrt/ n
konfor
een toestand waarin men zonder onrust, vrees of verlegenheid is

commando /kɔ.ˈmɑn.do/ n
komando
(militair) (beroep) iemand uit een eenheid die extra getraind wordt voor speciale missies
o (militair) speciaal getrainde groep militairen voor speciale missies

commentaar /kɔmən'tar/ n
tefsir yorum
toelichting of verklaring, uitleg
kritiek en/of opinie

commentator n
yorumcu

commercieel /kɔmərˈʃel/, /kɔmɛrˈsjel/ adj
tecimsel
(handel) zakelijk, handels-

commissie n
komisyon
groep personen met een bepaalde opdracht of voor een bepaald doel bijeengeroepen

communicatie /ˌkɔ.my.nɪ.ˈkaː.si/ /ˌkɔmyniˈkasi/ /ˌkɔmyniˈkaʦi/ n
komünikasyon
het uitwisselen van informatie waarbij zender, ontvanger, inhoud en communicatiemedium betrokken zijn

communicatiekunde n
İletişim bilimleri

communisme /kɔmyˈnɪsmə/ n
komünizm
(politiek) (economie) (filosofie) atheïstische ideologie die gericht is op gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen en verbruiksgoederen

communist n
komünist

compact adj
kompakt
van geringe omvang, gedrongen, klein

compagnie n
bölük
een gezelschap met commerciële doelstellingen, gewoonlijk met een toegekend monopolie, vennootschap, handelsvereniging

compatibel adj
uyumlu
op elkaar aansluitend, met elkaar in overeenstemming te brengen, verenigbaar, samenpassend, uitwisselbaar, aansluitbaar

compensatie n
telafi
iets wat minder is uitgevallen, weer goed (proberen te) maken (met een extra toegift), terug in balans brengen

competentie n
yetki
een ontwikkelbaar vermogen van mensen waarmee ze in voorkomende situaties adequaat, gemotiveerd, proces- en resultaatgericht kunnen handelen

competitie n
rekabet
(sport) reeks wedstrijden tussen verschillende clubs

compileren v
derlemek

complement n
tümleç

complex /kɔmplɛks/ adj
karmaşık
ingewikkeld, moeilijk, uit veel onderdelen bestaand

complexiteit n
karmaşıklık
de mate waarin iets complex is

compliment n
iltifat
een lovende of vleiende opmerking

complot n
komplo
samenwerking van meerdere personen om een bepaald (verboden of slecht) doel te bereiken

componist n
besteci
(muziek) (beroep) iemand die muziekstukken schrijft

composietmateriaal n
kompozit malzemeler
een samengesteld materiaal dat is opgebouwd uit verschillende componenten (wikidata: composietmateriaal )

compositie n
kompozisyon
(muziek) een muziekstuk, werkstuk van een componist
samenstelling zowel in de (taalkunde) als een andere ordening van delen tot een geheel

compost n
kompost
residu dat ontstaat na ontbinding van organisch materiaal (d.w.z. van plantaardige of dierlijke oorsprong)

compressie n
kompresyon
samendrukking, samenpersing

compromis /kɔmproˈmi/, /kɔmproˈmɪs/ n
taviz
overeenkomst waarbij de betrokken partijen concessies doen om tot een voor allen aanvaardbare oplossing te komen

computer /kɔm.ˈpju.tər/ /kɔm.ˈpɪ̯uː.tər/ n
bilgisayar
(informatica) programmeerbare machine die door een reeks instructies bewerkingen kan uitvoeren

computerprogramma n
bilgisayar programı
(informatica) een programma dat geïnstalleerd en gebruikt kan worden op een computer

computerspel n
bilgisayar oyunu
een spel dat via of met de computer gespeeld wordt

computervirus n
bilgisayar virüsü virüs
(informatica) schadelijk computerprogramma dat zich kopieert naar andere programma's en van binnenuit de computer kapotmaakt

computerwetenschap n
bilgisayar bilimi

concaaf adj
içbükey konkav
holrond, met een naar binnen gebogen oppervlak

concentratie n
konsantrasyon

concentratiekamp n
temerküz kampı
afgesloten terrein met barakken waar machthebbers bepaalde groepen mensen zonder rechtsgang onder dwang van de samenleving afgezonderd houden

concentreren v
konsantre olmak
overgankelijk centraliseren, op één plek samenbrengen
wederkerend zich ~ op één zaak toespitsen

concentrisch adj
eş merkezli
van cirkels of bollen dat ze het zelfde middelpunt hebben (maar niet dezelfde straal)

concept /kɔnˈsɛpt/ n
karalama
een voorlopig ontwerp, een schets van een project

concert n
konser
(muziek) een muziekuitvoering door een orkest, ensemble, een koor etc.

conciërge /kɔn.si.ˈjɛr.ʒə/ /kɔn.ˈʒɛr.ʒə/ n
kapıcı
(beroep) een huisbewaarder, een toezichthouder in een gebouw

concluderen /ˌkɔŋklyˈderən/ v
anlam çıkarmak
overgankelijk tot een besluit komen, een conclusie trekken

concreet /kɔnˈkret/ adj
somut
in de realiteit bestaande, in tegenstelling tot slechts in gedachten

concubine n
eş
vrouw met wie een man in ongehuwde staat (concubinaat) samenleeft

concurrent n
rakip
(economie) een mededinger, een persoon of onderneming die met andere personen of ondernemingen hetzelfde doel voor ogen hebben, hetzelfde product verkopen of dezelfde wedstrijd winnen

concurrentie n
rekabet
(economie) het mede-wedijveren om iets, in het bijzonder een vorm van winst, in de situatie zijn dat je de concurrent van iemand bent

condensator n
kondansatör
(elektrotechniek) elektrisch onderdeel dat een hoeveelheid elektrische lading kan opslaan

conditie n
durum
(medisch) (fysieke) gezondheidstoestand
(juridisch) voorwaarde

condoom n
prezervatif kondom

condor n
kondor
(havikachtigen) benaming voor sommige roofvogels uit de Amerikaanse tak (Cathartidae ) van de gierenfamilie

conductantie n
İletkenlik (elektrik)

conducteur /ˌkɔndʏkˈtør/ n
kondüktör
(spoorwegen) (beroep) een medewerker van het openbaar vervoer die reizigers op vervoersbewijzen controleert, de orde dient te bewaren, maar vooral ook servicemedewerker is.

conferentie n
konferans

confetti n
konfeti
felgekleurde papiersnippers die tijdens feesten en optochten in de lucht gegooid worden en dan in een wolk neerdwarrelen

confisqueren v
el koymak
overgankelijk (juridisch) van staatswege in beslag nemen

conflict n
mücadele

confronteren v
göğüs germek
overgankelijk ~met: iemand laten zien wat diegene heeft gedaan (en wat diegene liever niet zou willen weten)

congres /kɔŋˈɣrɛs/ /kɔŋˈχrɛs/ n
kongre
een grote vergadering van deskundigen op een bepaald vakgebied

conisch adj
konik
de vorm hebbend van een (afgeknotte) kegel

conservatief /kɔnzɛrvaˈtif/, /kɔnsɛrvaˈtif/ adj
muhafazakâr
vasthoudend aan het oude en vertrouwde, het nieuwe wantrouwen

consortium n
şirketler birliği

constant adj
kalıcı
onveranderlijk, standvastig
altijd, voortdurend

constipatie n
kabızlık
(medisch) verstopping, harde of uitblijvende ontlasting

consul n
konsolos
(beroep) gevolmachtigd vertegenwoordiger van een vreemde regering in een land.
(geschiedenis) (beroep) elk van de beide eerste overheidspersonen tijdens de Republiek in Rome.

consulaat n
konsolosluk
(diplomatie) officiële vertegenwoordiging van een staat in het buitenland, voor het behartigen van de belangen van de vertoevende landgenoten, in dat land met minder bevoegdheden dan een ambassade

consulent n
danışman
(beroep) een deskundige raadgever (mannelijk)

consumeren v
tüketmek
overgankelijk (economie) het verbruiken van goederen en diensten

consummeren v
gerdeğe girmek
overgankelijk volbrengen, voltrekken. Tegenwoordig alleen nog gebruikt in de betekenis: het voltrekken van het huwelijk door geslachtsgemeenschap.

contact /kɔn.ˈtɑk/ /kɔn.ˈtɑkt/ n
bağlantı
(natuurkunde) een toestand waarbij twee voorwerpen elkaar raken
(communicatie) onderlinge communicatie
een contactpersoon
(elektrotechniek) een verbinding van twee elektrische geleidingen
(elektrotechniek) een elektrische schakelaar
(geologie) de grens tussen stollings- en nevengesteente

contactlens n
lens
een zeer kleine kunststof lens die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril

container n
konteyner

containerschip n
konteyner gemisi

contaminatie n
kirletme
(medisch) verontreiniging of besmetting met chemische stof of bacterie

context /ˈkɔntɛkst/ n
bağlam
verband waarin iets zich voordoet

continent n
kıta
een werelddeel

continuïteit n
devamlılık

contrabas n
kontrbas
(muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument van de strijkinstrumenten met een lagere toon dan de bas

contract /kɔnˈtrɑkt/ n
kontrat
(juridisch) een schriftelijk vastgelegde overeenkomst

controle n
kontrol

controleren v
kontrol etmek
overgankelijk toezicht houden

convectie n
konveksiyon

convenant n
niyet mektubu
(juridisch) een officiële afspraak, een officiële overeenkomst

conversatie /kɔn.vɛr.ˈsa.tsi/ n
konuşma

converseren v
konuşmak
inergatief een gesprek voeren

convex adj
dışbükey konveks
(natuurkunde) bolrond, met een gebogen oppervlak

copernicium n
kopernikyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal

coprofagie n
dışkı yeme
(medisch) (biologie) het eten van ontlasting

corps n
beden

correct adj
sahih
foutloos, goed
burgerlijk, saai, onberispelijk uit moreel oogpunt, zonder af te wijken van de etiquette, politiek correct

correlatie n
korelasyon
(medisch), (wiskunde) samenhang, wederzijdse betrekking

correspondentie n
mektuplaşma

corrigeren /ˌkɔriˈʒeːrə(n)/ /ˌkɔriˈʒɪːrə(n)/ v
düzeltmek
overgankelijk iets ontdoen van fouten of fouten aanduiden, verbeteren

corrosie n
korozyon pas paslanma
(scheikunde) roest, aantasting van een materiaal door elektrochemische reacties

corruptie n
yolsuzluk
bedrog vanwege oneerlijkheid, omkoping. Corruptie leidt tot privileges aan degene die betaalt en onthoudt deze aan degene die niet betaalt.

coulomb n
coulomb

courant n
gazete
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)

courgette n
kabak
(groente) Cucurbita pepo, een groente uit de komkommerfamilie

couscous n
kuskus

coyote n
koyote
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Canis latrans , een hondachtige die nauw verwant is aan de wolf (Canis lupus ) en voorkomt in een gebied dat zich uitstrekt van Alaska tot Midden-Amerika

coëfficiënt n
katsayı
(wiskunde) een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. (variabele, vector, functie, differentiaalquotiënt etc.)

coöperatie n
kooperatif
(economie) zelfstandige, op samenwerking opgerichte vereniging die tot doel heeft in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens met hen gesloten overeenkomst

coördinatie n
eşgüdüm
onderlinge afstemming, het coördineren

coördinator n
eşgüdümcü
(beroep) iemand die werkzaamheden van anderen op elkaar afstemt

cranberry n
turna yemişi
(bloemplanten) bepaald soort struik Vaccinium macrocarpon uit de heidefamilie Ericaceae

creatief /krejaˈtif/ adj
yaratıcı
scheppend vermogen bezittend, met een scheppende geest

creatine n
kreatin
(voeding) (sport) voedselsupplement dat de spieropbouw zou versterken

creationisme n
yaratılışçılık

creativiteit n
yaratıcılık
gedrevenheid of vaardigheid om iets oorspronkelijks te maken

creditcard n
kredi kartı

crematorium n
krematoryum
centrum voor lijkverbranding

criminaliteit n
suçluluk
(juridisch) de misdadigheid, het begaan van misdaden

criminologie n
kriminoloji
(wetenschap) sociologie van misdaad en misdadigheid

criminoloog n
kriminolog
(beroep) beoefenaar van de criminologie

crisis n
kriz buhran
een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt maar die in principe van voorbijgaande aard zou moeten zijn

criterium /kriˈterijʏm/ n
kriter
toets, een doorslaggevende reden, maatstaf

croissant /krʋɑˈsɑ̃/ n
ay çöreği kruvasan
(voeding) halvemaanvormig broodje gebakken van bladerdeeg

cruiseschip n
kruvaziyer
(scheepvaart) een passagiersschip dat gebouwd en uitgerust wordt om er cruises mee te maken

crèmewit adj
krem beyaz

cultureel /kʏltyˈrel/ adj
kültürel
met betrekking tot cultuur, met betrekking tot de kunsten

cultus n
tarikat

cultuur /kɵl'tyːr/ n
kültür
het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap

cumulatief /kymylaˈtif/ adj
birikimli
opstapelend, gesommeerd over alle bijdragen tot heden

cupcake n
kapkek
(voeding) klein gebakje, meestal gebakken in een klein papieren of aluminium bakje

curcumine n
kurkumin
(voeding) gele voedselkleurstof verkregen uit de wortelstok van de kurkumaplant Curcuma longa (wikidata: curcumine )

curiositeit n
tuhaflık
iets merkwaardigs

curium n
küriyum

curling n
körling
een precisiesport die lijkt op bowls, jeu de boules en bocce, die op ijs gespeeld wordt gespeeld met zware stenen in plaats van metalen (of plastic) ballen

cursief adj
italik
(typografie), (taalkunde) een schuingedrukt lettertype

cursus n
kurs

curve n
eğri

cyaan n
cam göbeği
(kleur) helder groenblauwe kleur

cybernetica n
sibernetik
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen

cycloon n
siklon
(meteorologie) een lagedrukgebied
een tropische wervelstorm
een toestel gebruikt om een mengsel van materialen te scheiden op basis van dichtheid

cycloop n
kiklop

cyclus n
devir
terugkerende, regelmatige reeks

cynisch /ˈsinis/ adj
küçümseyici

cyrillisch /sɪˈrɪlɪs/ adj
Kiril
betrekking hebbend op het alfabet dat door zes Slavische talen en ook door talen in Azië onder invloed van het Russisch gebruikt wordt

cyrillisch alfabet n
Kiril abecesi
(taalkunde) een alfabet dat geschreven wordt in het cyrillisch schrift. Talen die het cyrillisch schrift gebruiken zijn de zes natuurlijke Slavische talen (Bulgaars, Macedonisch, Oekraïens, Russisch, Servisch en Wit-Russisch) en nog veel andere talen van de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Oost-Europa.

cyste n
kist
(biologie) (medisch) holte gevuld met vocht

cytoplasma /ˌsitɔˈplɑsma/ n
sitoplazma

d'r /dər/ personalPronoun
ona onu
clitische vorm van haar, accusatief van zij, derde persoon enkelvoud.
clitische vorm van haar, datief van zij, derde persoon enkelvoud.

d'r /dər/ possessivePronoun
onun
clitische vorm van haar, bezit aanduidend door een 3e persoon vrouwelijk enkelvoud.

daad /daːt/ n
hareket
(palindroom) bewust gepleegde handeling, doelgericht

daar /daːr/ adv
orada
op een bepaalde plek, op die plek

dadel n
hurma
(fruit) zoete bruine vrucht van de dadelpalm, Phoenix dactylifera

dadelpalm n
hurma palmiyesi
(bloemplanten) Phoenix dactylifera palm uit de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae). Ze wordt op grote schaal aangeplant omwille van de eetbare vruchten, de dadels. Deze aanplant gebeurt reeds duizenden jaren: daardoor is het oorspronkelijke verspreidingsgebied niet exact bekend. Waarschijnlijk is dit Zuidwest-Azië of Noord-Afrika

dader /ˈdadər/ n
fail
iemand die iets (slechts) gedaan heeft

dag /dɑx/ /dɑχ/ n
gün gündüz
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)
(tijdrekening) tijd tussen zonsop- en zonsondergang

dagblad n
gazete
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt

dagboek n
günlük

dagelijks adv
gündelik
iedere dag

daglicht /'dɑxlɪxt/ n
gün ışığı
licht van de zon dat overdag de wereld verlicht

dagvaarding n
celp kâğıdı celpname mahkeme çağrısı
(juridisch) een schriftelijke oproep om voor een rechtbank te verschijnen

dahlia n
yıldız çiçeği
een plantengeslacht uit de composietenfamilie, dat een tiental soorten omvat die wild voorkomen in Mexico als cultivar zijn er duizenden variëteiten

dahliageel adj
yıldız çiçeği

dak /dɑk/ n
çatı örtü dam
(bouwkunde) het deel dat een gebouw aan de bovenkant bedekt en bescherming biedt tegen het weer

dakgoot n
oluk
(bouwkunde) een langgerekte bakvormige of halfronde constructie voor het van het dak afvoeren van hemelwater

dal /dɑl/ n
vadi
(geologie) een laagte in een heuvel- of bergstreek

dalmatiër n
Dalmaçya köpeği

damast n
damasko
weeftechniek, waarbij tekeningen aangebracht worden op een achtergrond van dezelfde kleur

dambord n
dama tahtası
(spel) een bord met honderd afwisselend witte en zwarte vakken waarop het damspel gespeeld wordt

dame /daːmə/ n
hanımefendi
beschaafde vrouw

dames en heren n
bayanlar baylar
standaard aanhef voor het toespreken van een publiek

dames gaan voor phraseologicalUnit
bayanlar önden
etiquetteregel die voorschrijft dat mannen voorrang geven aan vrouwen

damhert n
alageyik
(evenhoevigen) Dama dama evenhoevige uit de familie van de hertachtigen (Cervidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Cervus dama in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Tussen de ijstijden leefden de damherten onder andere tot in West-Europa, maar de laatste ijstijd heeft de dieren naar Klein-Azië verdreven. De Romeinen brachten de soort weer met zich mee en verspreidden het dier door het gehele Romeinse Rijk. Tegenwoordig komt het op alle continenten behalve Antarctica voor. Het damhert is de soort die het vaakst gehouden wordt in hertenkampen. Het Mesopotamisch damhert (Dama mesopotamica) uit Iran en Irak wordt vaak als ondersoort van het damhert beschouwd

dammen /ˈdɑ.mə/ v
dama
inergatief, (spel), (sport), het damspel spelen

damp /dɑmp/ n
buhar
(natuurkunde) de gasvormige toestand van een stof die bij kamertemperatuur vloeibaar of vast is, de toestand die ontstaan is door verdamping

dan adv
o hâlde
op een eerder genoemd tijdstip in de toekomst

dan conjunction
-dan
na een vergrotende trap van een bijvoeglijk naamwoord of van een bijwoord

dan wel conjunction
değil mi

dank u interjection
teşekkür ederim teşekkür ederiz
beleefde uitdrukking van dankbaarheid

dankbaar adj
müteşekkir
erkentelijk voor ontvangen hulp

dankbaarheid n
şükür minnet
het dankbaar zijn

danken /dɑŋkən/ v
teşekkür etmek

dans /dɑns/ n
dans raks
(dans) (kunst) een verzameling sierlijke bewegingen, meestal op basis van een muzikaal ritme

dansen /ˈdɑnsən/ v
dans etmek
inergatief sierlijk en ritmisch bewegen, gewoonlijk op muziek

danser /'dɑnsər/ n
dansçı
(beroep) mannelijk persoon die danst

danseres /dɑnsə'rɛs/ n
dansçı
(beroep) een vrouwelijk persoon die danst

dapper /ˈdɑpər/ adj
cesur
geen angst voor gevaar tonend

dar n
erkek arı
(dierkunde), (imkerij) mannelijke bij

darm /dɑrm/ n
bağırsak
(anatomie) onderdeel van het spijsverteringsstelsel tussen de maag en de anus

darmstadtium n
darmstadtiyum

das /dɑs/ n
porsuk
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Meles meles , marterachtig roofdier

dashond n
dakhund

dat conjunction
ki diye
een voegwoord dat een lijdend-voorwerpszin inluidt

database n
veri tabanı
(informatica) een plaats waar informatie over bepaalde onderwerpen in digitale vorm verzameld, opgeslagen en geconsulteerd kan worden

datsja n
daça
Russisch buitenverblijf

datum /ˈdatʏm/ n
tarih
(tijdrekening) een tijdsaanduiding die bestaat uit een dag(nummer), een maand en een jaar

dauw n
çiy şebnem

dauwdruppel n
çiy damlası
elk van de talrijke bolletjes gecondenseerd water die op het koudst van de nacht, net voor zonsopgang, uit de lucht neerslaan op voorwerpen

de handdoek in de ring werpen phraseologicalUnit
havlu atmak
(zegswijze) het opgeven

de spijker op de kop slaan v
tam isabet!
(zegswijze) iets heel treffend verwoorden, de kern van de zaak heel aansprekend samenvatten

de teerling is geworpen interjection
zar atıldı
(spreekwoord) er is een onomkeerbare stap gezet

debat n
münazara

decaan n
dekan
o (scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C10H22
m (beroep) (onderwijs) het hoofd van een faculteit van een universiteit
m (beroep) een docent die een adviserende rol heeft ten aanzien van studiekeuzes

december n
aralık Kanuni Evvel
(tijdrekening) de twaalfde en tevens laatste maand van het jaar

decimeren v
azaltmak
overgankelijk sterk in aantal terugbrengen, gewoonlijk door afslachting

declinatie /dekliˈna(t)si/ n
dik açıklık
(aardrijkskunde) van een punt op aarde, de hoek tussen het magnetische en het geografische noorden
(astronomie) de afstand (in booggraden) van een hemelobject ten opzichte van de hemelequator
(taalkunde) de flexie van een naamwoord of voornaamwoord naar geslacht, getal en naamval

decolleté n
dekolte
laag uitgesneden halslijn bij vrouwenkleding, zodat de boezem van de vrouw deels zichtbaar is

deeg n
hamur
(kookkunst) ongebakken kneedbare uitgangsmateriaal voor het bakken van diverse broden en gebak, vervaardigd van meel aangevuld met rijsmiddelen als gist, bakpoederof ei, vloeistoffen als melk of water en smaakstoffen zoals suiker en zout

deegroller n
oklava
(huishouden) (kookkunst) rol om deeg uit te rollen

deel /ˈdeːl/ n
kısım
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)
een werk / boek / aflevering van een serie (bij een boekenserie, filmserie tv-serie)

deelnemen /ˈdelnemə(n)/ v
katılmak
~ aan: meedoen, meevoelen

deelnemer n
katılımcı katılan
iemand die meedoet aan een wedstrijd of ander evenement

deeltal n
bölünen

deelteken n
bölme işareti
(wiskunde) het symbool : of ÷ of / om een deling aan te duiden

deeltje n
parçacık
(natuurkunde) onderdeel van een atoom

deeltjesfysica n
parçacık fiziği

deeltjesversneller n
parçacık hızlandırıcı parçacık hızlandırıcısı

deelwoord n
ortaç

definitie n
tanım
begripsafbakening, precieze omschrijving of bepaling van de essentiële aard van iets

definiëren v
tanımlamak

deflatie n
deflasyon
(economie) het vallen van het prijspeil waardoor het geld in waarde toeneemt

degelijk adj
güvenilir
goed tegen een stootje kunnend, niet snel kapot gaand
(van personen) eerlijk, oprecht, net in zijn manieren, saai

degradatie n
düşme
(scheikunde) afbraak van een molecule in een chemische reactie naar 1 of meer met een eenvoudiger structuur

degrowth n
küçülme

dek /dɛk/ n
güverte
(scheepvaart) een verdieping op een schip, scheepsdek

dekbed n
yorgan
dikke deken, meestal bestaande uit een grote hoes met daarin isolerend materiaal, met de functie om iemand te bedekken en warm te houden tijdens de slaap

deken /dekə(n)/ n
battaniye örtü
(textiel) een (vaak dikke) doek, met de functie om iemand te bedekken en daarmee warm te houden (tijdens de slaap)

dekken v
donatmak
overgankelijk de tafel ~ alles op tafel leggen en zetten voor het houden van een maaltijd

dekking n
kuver

deksel n
kapak
een voorwerp om een hol open lichaam mee af te dekken

delegatie n
delegasyon
een klein aantal mensen als vertegenwoordigers van een grote groep, afvaardiging, vertegenwoordigig
(juridisch) overneming van een schuld door de oorspronkelijke schuldenaar (de delegant) aan een derde (de gedelegeerde of overnemer)

delen v
paylaşmak
overgankelijk samen met een ander gebruiken
bölmek
overgankelijk in meer dan één stuk snijden of hakken

deler n
bölen

deling n
bölme
(wiskunde) een wiskundige bewerking op twee getallen

delta n
delta

democratie n
demokrasi

democratisch adj
demokratik
(politiek) in overeenstemming met de principes van een democratie

demografie n
demografi
(wetenschap) de studie van alles wat de omvang, samenstelling en spreiding van een bepaalde bevolkingsgroep en de veranderingen hierin betreft

demonstratie n
gösteri
het tonen en uitleggen van iets
(politiek) betoging, protestmars

den n
çam
(coniferen) kegeldragende naaldboom van het geslacht Pinus

denken /ˈdɛŋkə(n)/ v
düşünmek
inergatief een oplossing proberen te zoeken, nadenken
sanmak
een bepaalde mening toegedaan zijn

dennenappel n
çam kozalağı

dennengroen adj
çam yeşili

deo /ˈdejo/ n
deodorant
een middel dat gebruikt wordt om de geur van transpiratie weg te nemen of te voorkomen

deodorant /ˌdejodɔːˈrɑnt/ n
deodorant
een middel dat gebruikt wordt om de geur van transpiratie weg te nemen of te voorkomen

deontologie n
deontoloji

depigmentatie n
renksizleşme
(medisch) verdwijning van kleur (pigment)

deportatie n
sınır dışı etme

depressie n
majör depresif bozukluk depresyon
(medisch) ziekelijke neerslachtigheid
depresyon
(meteorologie) gebied met lage luchtdruk
(economie) langdurige inzinking in de economische ontwikkeling

derde /ˈdɛrdə/ n
üçüncü
door drie gedeeld iets
üçüncü kişi
(veelal meervoud) onbetrokken partij

derde /ˈdɛrdə/ ordinalAdjective
üçüncü
betrekking hebbend op nummer drie in een rij

derde persoon n
üçüncü kişi

dermatologie n
dermatoloji cildiye
(medisch) een specialisme binnen de geneeskunde dat zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dermatologisch adj
dermatolojik
(medisch) met betrekking tot de huidziekten

dermatoloog n
dermatolog cildiyeci deri hastalıkları uzmanı
(medisch) (beroep) huidspecialist, specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dertien cardinalNumeral
on üç
"13", het getal tussen twaalf en veertien

dertiende ordinalAdjective
on üçüncü

dertig cardinalNumeral
otuz
"30", het getal tussen negenentwintig en eenendertig, drie maal tien

designer n
tasarımcı

desinformatie n
dezenformasyon
onjuiste of misleidende informatie, die bewust verstrekt wordt om anderen te bedriegen

deskundige n
mütehassıs
(beroep) iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard

desondanks adv
bununla birlikte
geeft een tegenstelling aan met het voorafgaande

desoxyribonucleïnezuur n
dNA

despotisme n
despotizm

dessert n
tatlı

detail n
detay
onderdeel, kleinigheid

detecteerbaar adj
keşfedilebilir
(natuurkunde) mogelijk instrumenteel waar te nemen

detectiveverhaal /detɛkˈtivəvərˌhal/ n
dedektif öyküsü
genre lectuur met als kenmerkend thema speurders die trachten misdrijven op te lossen

detineren v
gözaltına almak
overgankelijk iemand van staatswege gevangen houden

deugd /døxt/ n
erdem
iets dat goed is in zedelijk opzicht

deugdzaam adj
erdemli
bereid zich te gedragen in overeenstemming met algemeen aanvaarde waarden

deur /døːr/ n
kapı
(bouwkunde) een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

deurknop n
tokmak
een handvat waarmee men een deur kan openen of (af)sluiten

deurmat n
paspas
een kleine mat, waarop men bij de deur de schoenen kan afvegen

deuterium /dœyˈterijʏm/ n
döteryum
(scheikunde) een isotoop van waterstof

deze demonstrativePronoun
bunlar
aanduiding voor dichtbijzijnde dingen, dieren of mensen als daarvan het lidwoord 'de' is

deïsme /deʲɪsmə/ n
deizm

diabetes n
diyabet şeker hastalığı
(medisch) Meestal gebruikt voor diabetes mellitus: een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam geen of te weinig insuline produceert en de patiënt dus zelf de hoeveelheid glucose in zijn/haar bloed moet controleren oftewel regelen

diagnose /dijaɣˈnozə/, /dijɑɣˈnozə/ n
tanı teşhis diyagnoz
(medisch) vaststelling van een ziekte
vaststelling (van de oorzaak van een probleem)

diagnostisch adj
tanılayıcı

diagonaal adj
köşegen

diagonaal n
köşegen
(wiskunde) rechte lijn die twee niet-opeenvolgende hoekpunten van een veelhoek verbindt

diagram n
diyagram
een symbolische en grafische voorstelling van een aantal zaken en hun onderling verband

diaken n
diyakoz

dialect /diaˈlɛkt/ n
lehçe ağız
(taalkunde) een taalvariëteit met onderscheidende grammaticale, fonologische en andere kenmerken

dialectologie /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈɣi/ /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈχi/ n
diyalektoloji
(taalkunde) de wetenschap die regionale verschillen tussen taalvariëteiten bestudeert

dialoog n
diyalog

dialyse n
dializ
(medisch) bloedzuivering met een kunstnier, nierdialyse, hemodialyse

diamant n
elmas pırlanta
(mineraal) een uiterst hard, doorzichtig mineraal met kubische symmetrie dat uit koolstof bestaat
een edelsteen gesneden uit bovenstaand mineraal

diameter n
çap
(wiskunde) middellijn van een cirkel of bol

diarree /diɑ're/ n
ishal
(medisch) een darmstoornis die dunne ontlasting veroorzaakt

dicht adj
yoğun
nauw aaneengesloten, zonder veel tussenruimte
waar niets in of doorheen kan gaan, moeilijk doordringbaar

dichtbij /dɪxtˈbɛː/ /dɪɣ.ˈbɛɪ̯/ /dɪχˈbɛɪ/ preposition
bitişik

dichter n
şâir şair
(beroep) iemand die poëtische kunst voortbrengt

dichtheid n
yoğunluk
(maatschappelijk); compactheid

dichtknopen v
iliklemek
dichtmaken door middel van knopen

dictator n
diktatör
(politiek) iemand die als enige de macht in een land in handen heeft

dictatuur n
diktatörlük
(politiek) staatsvorm waarbij de macht vrijwel volledig in handen van één of enkele personen ligt

die demonstrativePronoun
o
wijst iets of iemand aan dat zich niet in de onmiddellijke nabijheid van de spreker bevindt
ter aankondiging van een bepaling

dieet n
diyet rejim perhiz
(medisch) aanpassing in het eet- en voedingspatroon

dief /dif/ n
hırsız
(misdaad) iemand die steelt

diefstal n
hırsızlık
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren

dienblad n
sini

dienst n
askerlik
bepaalde vorm van hulpverlening, bijstand of assistentie
(economie) een eenheid voor werktijd, zoals bij ploegendienst
(maatschappij) een dienstverlenende instantie, vaak als onderdeel van een overkoepelende organisatie
(economie) een economisch product (goed) in niet-fysieke vorm
(religie) kerkdienst, een godsdienstoefening
(militair) dienstplicht, het ingevolge van de opkomstplicht verplicht dienen van een militair (historisch in Nederland)
(militair) militaire ~, het vrijwillig dienen van een beroepsmilitair
(economie) in ~ zijn van: een aanstelling hebben bij een bedrijf of andere organisatie

dienstplicht /ˈdinst.plɪxt/ n
celp
(militair) verplichting om (tijdelijk) ergens te werken, met name bij de strijdkrachten van een land

diep adj
derin
waar de bodem ver naar beneden is, diepliggend

dieporanje adj
koyu turuncu

diepte /'diptə/ n
derinlik
de mate waarin iets diep is

diepvries n
derin dondurucu dipfriz donduraç
een toestel bedoeld om voedingsmiddelen in bevroren toestand gebracht te bewaren

diepvriezer n
derin dondurucu dipfriz donduraç

dier /diːr/ n
hayvan
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen

dierenarts n
baytar
(medisch) (beroep) arts voor dieren, met name kleine huisdieren

dierentuin /ˈdiːrə(n)ˌtœʏ̯n/ /ˈdiːrə(n)ˌtœːn/ n
hayvanat bahçesi
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken

diergeneeskunde n
veteriner tıp
(wetenschap) (dierkunde) wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van dierziektes

dierkunde n
zooloji
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

diesel n
mazot
voertuig dat met een dieselmotor wordt aangedreven

dieselmotor n
dizel motoru

differentiaalvergelijking n
diferansiyel denklem
(wiskunde) vergelijking voor een functie waarin een of meer van de afgeleiden van die functie voorkomen

diffusie n
difüzyon
(natuurkunde) verbreiding (verspreiding) van een aantal deeltjes (in een vloeistof, gas of vaste stof)
(natuurkunde) ongelijkmatige terugkaatsing van warmte- of lichtstralen, verstrooiing

difterie n
difteri
(medisch) infectieziekte gekenmerkt door een slijmvliesontsteking van onder andere de keel

digestief adj
sindirimsel
(medisch) met betrekking tot de spijsvertering

digestief n
sindirimsel
(voeding) (drinken) middel dat de spijsvertering bevordert

dij /dɛj/ n
uyluk
(anatomie) het deel van het menselijk been tussen heup en knie

dijbeen n
uyluk kemiği

dik /dɪk/ adj
şişman
een naar verhouding grote dwarsdoorsnede hebbend
een naar verhouding grote lichaamsomvang hebbend

dikwijls adv
sık

dilemma /dɪ'lɛmɑ/ n
ikilem
moeilijke keuze waarbij iedere keus die je kunt maken voordelen én nadelen heeft

dille n
dereotu dere otu
(kruid) de bladeren van Anethum graveolens , vers en gedroogd, die gebruikt worden als kruid (wikidata: dille )

dimensie n
boyut
afmeting in een bepaalde richting
(wiskunde) een van de parameters die een ruimte beschrijven zoals hoogte,breedte en diepte
(natuurkunde) de categorie waartoe een bepaalde meetbare grootheid behoort

dimorfisme n
dimorfizm

dineren v
akşam yemeği yemek
inergatief het diner gebruiken

ding n
şey
voorwerp dat geen dier of mens is

dinges /ˈdɪ.ŋəs/ n
zımbırtı

dingo n
dingo
(roofdieren) Canis lupus dingo een verwilderde hondensoort die vooral voorkomt in Australië en vermoedelijk afstamt van de Indische steppewolf (Canis lupus pallipes )

dinosauriër /ˌdinoˈsʌʊriər/ n
dinozor
(biologie) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben

dinosaurus /ˌdinoˈsʌʊrəs/ n
dinozor
(reptielen) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben.

dinsdag n
salı
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na maandag en voor woensdag komt

diode n
diyot

diploma n
diploma
(onderwijs) een bewijs van bevoegdheid, bewijs dat je een examen hebt gehaald

diplomaat n
diplomat
(diplomatie) (beroep) iemand die in het buitenland zorgt voor de politieke relaties met zijn eigen land

diplomatie n
diplomasi
de kunst en de kunde van het voeren van overleg tussen twee groepen om daarmee een bepaald doel te bereiken

diploïd /diploˈit/ adj
diploit
(biologie) met twee exemplaren van ieder chromosoom in de celkern (door een bevruchting waarbij twee haploïde geslachtscellen samengaan)

direct adj
doğrudan doğruya
zonder te wachten, zonder iets daartussen

directie n
bölüm
(bedrijfskunde) de leiding van een bedrijf, de directeur en de topmanagers

dirigent n
şef
(muziek), (beroep) een leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap

dis /dɪs/ n
ziyafet
gedekte tafel

discografie n
diskografi
(muziek) beschrijvend overzicht van grammofoonplaten of cd's van een artiest, in een bepaalde periode enz

discreet adj
ölçülü
zonder aandacht te trekken , onopvallend

discrepantie n
farklılık
onverwachte onderlinge afwijking

discriminatie n
ayrımcılık

discus /ˈdɪskʏs/ n
disk
(sport) zware werpschijf die gebruikt wordt bij de atletische sport discuswerpen

discussie n
tartışma
een gedachtewisseling waarbij doorgaans verschillende meningen worden uitgewisseld

discuswerpen n
disk atma
(sport), een atletiekdiscipline waarbij men een discus zo ver mogelijk probeert te werpen

dissel /dɪsəl/ n
kerki
een houtbewerkingsgereedschap om b.v. een waterbak uit te hakken uit een boomstam (drinkbak in de alpen)

distel n
devedikeni

dit demonstrativePronoun
bu

divers adj
çeşitli
onderling duidelijk verschillend

diëtist n
diyet uzmanı diyetisyen
(beroep) specialist op het gebied van voeding en voedingspatronen

dobbelsteen n
zar
(spel) kubusvormig voorwerp met op elk van de zijden een van de ogenaantallen één tot en met zes

dochter /ˈdɔxtər/ n
kız evlat kız
(familie) een vrouwelijk kind

doctor /ˈdɔktɔr/ abbreviation
doktor
1. een academicus die een goedgekeurd proefschrift heeft geschreven

doctrine n
doktrin
(politiek) (religie) een verzameling leerstellingen of dogma's die niet ter discussie staan

document n
belge doküman
(letterkunde) een geschrift met belangrijke gegevens, of waaraan een zekere literaire betekenis wordt toegekend

documentaire n
belgesel
een op waarheid beruste film

documentatie /dokymɛn'taʦi/ n
belgebilim
geschreven materiaal dat een bepaald onderwerp om- en beschrijft

documenteren v
belgelemek
overgankelijk onderbouwen, staven met documenten

dodelijk /'do:dələk/ adj
öldürücü
de dood veroorzakend

doden /ˈdo.də(n)/ v
öldürmek
overgankelijk van het leven beroven, vermoorden

dodendans n
iskeletlerin dansı
de (vermeende) dans van De Dood die de levenden naar het hiernamaals brengt

doedelzak /ˈdudɔɫˌzɑk/ /ˈdudəlˌzɑk/ n
gayda
(muziekinstrument) een rietinstrument waarbij het riet indirect bespeeld wordt via een luchtzak

doek n
perde
m of o (materiaalkunde) textiel waaruit [1], [3] en [4] vervaardigd worden

doel /ˈdul/ n
hedef
het punt waarop men zich richt
kale
(sport) een van de twee gemarkeerde ruimten op een sportveld, een bal die daarin op correcte wijze terechtkomt, levert een doelpunt op voor de tegenstander

doelloos adj
amaçsız
zonder te weten waartoe iets dient of waar men heen wil

doelman n
kaleci

doelmatig /dul'matəx/ adj
amaca uygun

doelpunt n
gol

doen v
yapmak etmek
overgankelijk een actie ondernemen

doerian n
durian
(bloemplanten) Durio zibethinus een 20 tot 50 m hoge, groenblijvende boom met uitgespreide takken en een dichte kruin met zeer smakelijke maar stinkende vruchten

dogma /'dɔɣma/ n
dogmatizm
(religie) (politiek) een vastomlijnd geloofsartikel dat aan geen beredenering meer is onderworpen

dogmatisch adj
dogmatik

dok n
tersane
(scheepvaart), (waterbeheer) voor buitenwater afsluitbaar gedeelte van een scheepswerf of een drijvende (ponton-)constructie waarmee, door het in- of uitlaten van water, schepen voor inspectie, onderhoud en reparatie kunnen worden drooggezet

doka n
karanlık oda
kamer zonder daglicht waarin foto's kunnen worden ontwikkeld en afgedrukt

dokter /ˈdɔktər/ n
doktor hekim

dol /dɔl/ n
ıskarmoz
(scheepvaart) een metalen pin waarop een roeispaan kan draaien
(scheepvaart) een U-vormig steunpunt waarin een roeispaan rust

dolfijn /dɔlˈfɛɪ̯n/ /dɔlˈfɛːn/ /dɔɫˈfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛːn/ /ˈdɔɫfɛɪ̯n/ n
yunus yunus balığı
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin

dolk n
hançer

dollar / ˈdɔlɑr / n
dolar
(numismatiek) naam voor munten of biljetten met de waarde van 1 dollar, zoals die in landen als Australië, Canada en de VS worden

dom adj
aptal bön salak
van weinig verstand getuigend

domesticeren /domɛsti'serə(n)/ v
ehlileşmek
wilde dieren en planten geschikt maken voor (huishoudelijk) gebruik door mensen

domino-effect n
domino etkisi
het verschijnsel dat in een rij dominostenen de laatste steen omvalt, met als gevolg dat alle andere stenen ook omvallen
(figuurlijk) niet te stoppen aaneenschakeling van meestal ongewenste gebeurtenissen, die alle het logische gevolg zijn van één eerdere gebeurtenis

donatie n
bağişlama
een schenking, een gift

donder n
gök gürültüsü
(meteorologie) een zeer luid geluid bij onweer

donderdag n
perşembe Perşembe
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na woensdag en voor vrijdag komt

donderdagavond adv
perşembe akşamı
(tijdrekening) op de avond van de donderdag

donker adj
karanlık
zonder licht

donor n
donör
(medisch) gever, bijv. orgaandonor: degene die zijn orgaan afstaat

dons n
tüy
fijne veren die onder de taaiere buitenveren zitten, vaak gebruikt als vulstof voor kussens, dekbedden en slaapzakken

dood /doːt/ adj
ölü
(figuurlijk) niet langer werkend, niet meer functionerend

dood /doːt/ n
ölüm ölü
(biologie), (medisch), (palindroom) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand
ölüm
(biologie), (kunst), (palindroom) skeletvormige figuur, vaak met zeis, die bovengenoemde toestand personifieert

doodgaan /ˈdotxan/ v
ölmek
ergatief het leven verlaten

doodgraver n
mezarcı
(beroep) persoon die een graf graaft

doodseskader /ˈdoːts.ɛsˌka.dər/ n
ölüm mangası
(politiek) bende die gevormd is om een of meerdere personen te dodenVeel doodseskaders zijn militaire of paramilitaire groeperingen en worden door een bepaalde organisatie of regering om politieke redenen gevormd.

doodskist n
tabut

doodslag /dotslɑx/ n
cinayet
(misdaad) het iemand anders opzettelijk, maar zonder voorbedachten rade van het leven beroven

doodstraf n
İdam cezası idam cezası
(juridisch) als straf gedood worden

doof /doːf/ adj
sağır
niet of minder goed tot horen in staat zijn

doofheid n
sağırlık

dooier n
yumurta sarısı

doolhof n
labirent
stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden

doop n
vaftiz
(religie) (christendom) plechtige besprenkeling of onderdompeling waarmee iemand tot een kerk gaat behoren en zonden afgewassen worden

doopsel n
vaftiz
sacrament waarbij door besprenkeling of onderdompeling iemand tot de christelijk kerk wordt toegelaten en zonden afgewassen worden

door /ˈdoːr/ [doːr] [dʊːr] preposition
aracılığıyla
de handelende persoon bij een lijdende vorm
de oorzaak
in
tijdens, gedurende
doorheen, binnenin van de ene kant naar de andere kant
doorheen, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: doorheen, van de ene kant naar de andere kant, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: van het begin tot het einde, gedurende
door ... te + infinitief; de procedure die gevolgd wordt om het doel te bereiken
de ene stof is door de andere gemengd

doorgaan /ˈdoːrɣan/ /ˈdɔːrχan/ v
devam etmek
overgankelijk tot het einde meemaken

doorn n
diken dikenli çalı
(plantkunde) scherp uitsteeksel aan een plant

doorsnede n
çap
middellijn, diameter

doortocht n
geçiş
het door een plaats, rivier of gebied trekken zonder dat deze plaats, rivier of dat gebied de reisbestemming is

doorzetten v
sebat etmek
volhouden, niet ophouden

doorzichtig /doːrˈzɪxtəx/ /doːrˈzɪxtɪx/ /do̝ːrˈzɪχtəχ/ adj
şeffaf
waar licht zo ongehinderd door kan treden dat het zicht erdoor niet belemmerd wordt

doos /doʊs/ /doːs/ n
kutu
een veelal kartonnen balkvormig opslagmiddel

dopamine n
dopamin
(farmacologie) een catecholamine dat fungeert als neurotransmitter (en soms als hormoon) op verschillende plaatsen in het lichaam van mensen en dieren

doping n
doping
(medisch) stimulerende (genees)middelen

dopplereffect n
Doppler etkisi
schijnbare frequentieverschuiving als de zender en ontvanger bewegen ten opzichte van elkaar

dorp /dɔrp/ n
köy
een kleine, permanente nederzetting

dorpeling n
köylü
inwoner van een kleine plaats op het platteland

dorsen v
harman çevirmek

dorsmachine n
patoz
(landbouw) toestel dat de graankorrels uit de korenaren slaat

dorst n
susuzluk

dorsvloer n
harman
(landbouw) vloer waarop gedorst wordt

dosering n
doz
(medisch) verstrekte hoeveelheid

dosis n
doz
(medisch) hoeveelheid van een geneesmiddel die je per keer moet innemen

dossier /doˈsir/ /dɔˈʃe/ n
dosya
verzameling documenten en andere vastgelegde informatie, bijeengebracht omdat ze voor dezelfde kwestie van belang zijn

douane n
gümrük
(politiek) een overheidsdienst die belast is met de controle op het internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen

douche /duʃ/ n
duş
(sanitair) bad [1] in de vorm van een neerwaartse waterstraal die op het lichaam belandt

douchekop n
duş başlığı
(sanitair), (techniek) de sproeier van de douche

downloaden /ˈdɑunlodə(n)/ v
indirmek
een bestand van een computer of server op afstand naar een lokale computer of server overbrengen

dozijn n
düzine
(eenheid) een set van twaalf

draad /draːt/ n
tel
(natuurkunde), (elektronica) de meestal geïsoleerd uitgevoerde, betrekkelijk dunne elektrische geleider in verbindingsmateriaal zoals snoeren en kabeltjes

draadloos /drat.los/ /ˈdraːd.loːs/ adj
telsiz
waarbij geen draden nodig zijn voor de overdracht van een signaal

draagbaar /ˈdraxbar/ /ˈdraχbar/ adj
portatif
te dragen, met de mogelijkheid gedragen te worden

draagmoeder /ˈdraːɣ.mudər/ n
taşıyıcı anne

draaibank n
torna tezgâhı torna
(gereedschap) een machine die een ingeklemd werkstuk ronddraait zodat dit met beitels en boren kan worden bewerkt

draaiboek n
senaryo

draaideur n
döner kapı
constructie van drie of vier deurbladen die rondom een gezamenlijke verticale as kunnen draaien, ter vervanging van een gewone deur m.n. gebruikt in winkels, ziekenhuizen enz

draaien /ˈdraːi̯ən/ v
döndürmek
ergatief om een middelpunt bewegen
dönmek
ergatief, (figuurlijk) naar allerlei uitvluchten zoeken om maar niet de waarheid te hoeven vertellen

draaier n
tornacı
(beroep) iemand die met een draaibank werkt

draaiing n
dönüş

draaikont n
dönek
(informeel) iemand die voortdurend van mening verandert, draaier, weerhaan, wiebelkont

draaiorgel n
laterna
(muziekinstrument) een mechanisch bediend of automatisch spelend orgel, meestal op straat spelend

draak /draːk/ n
ejderha ejder
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart

draf /drɑf/ n
tırıs
(paardrijden) gang van paard, en andere viervoeters, sneller dan de stap maar langzamer dan de galop

dragen v
taşımak
overgankelijk al van de vloer houdend vervoeren

dragon /ˈdraɣɔn/ n
tarhun
(kruid) de bladeren van Artemisia dracunculus worden gebruikt om gerechten te kruiden (wikidata: dragon )

dragonder n
ağır süvari
(militair) lichte cavalerist met de bewapening van een infanterist

drainage n
drenaj
vochtafvoering

drama n
drama
een droevige of aangrijpende gebeurtenis
een bepaald soort film of toneelstuk

drank /drɑŋk/ n
içecek
(drinken) te drinken vloeistof om de dorst te lessen
(drinken), (pregnant) als [1], maar dan specifiek met alcohol

drastisch /ˈdrɑs.tis/ /ˈdrɑs.tɪs/ adj
köklü
doelgericht zeer ingrijpend

drempel n
eşik
(bouwkunde) onderdorpel van een kozijn

drie cardinalNumeral
üç
om een plaats in een volgorde aan te geven

drie n
üç
het cijfer 3

driedimensionaal adj
üç boyutlu
(wiskunde) met drie afmetingen, hoogte, breedte en diepte

driehoek n
üçgen
(meetkunde) tweedimensionale geometrische vorm, bestaande uit 3 hoeken en 3 zijden

driehoeksverhouding n
aşk üçgeni
(romantische) verhouding waarbij drie mensen zijn betrokken

driehonderd /ˈdriˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
üç yüz
"300", het getal tussen tweehonderdnegenennegentig en driehonderdeen, drie maal honderd

drietand n
trident

driewieler n
triportör

drieëndertig cardinalNumeral
otuz üç
"33", het getal tussen tweeëndertig en vierendertig, dertig plus drie

drieënnegentig cardinalNumeral
doksan üç
"93", het getal tussen tweeënnegentig en vierennegentig, negentig plus drie

drieëntachtig cardinalNumeral
seksen üç
"83", het getal tussen tweeëntachtig en vierentachtig, tachtig plus drie

drieëntwintig cardinalNumeral
yirmi üç
"23", het getal tussen tweeëntwintig en vierentwintig, twintig plus drie

drieënveertig cardinalNumeral
kırk üç
"43", het getal tussen tweeënveertig en vierenveertig, veertig plus drie

drieënvijftig cardinalNumeral
elli üç
"53", het getal tussen tweeënvijftig en vierenvijftig, vijftig plus drie

drieënzestig cardinalNumeral
altmış üç
"63", het getal tussen tweeënzestig en vierenzestig, zestig plus drie

drieënzeventig /ˈdrijənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş üç
"73", het getal tussen tweeënzeventig en vierenzeventig, zeventig plus drie

drijven v
sürme
iets of iemand voor zich uit doen bewegen

dringend adj
acil

drinken /'drɪŋkə(n)/ v
içmek

drinkwater n
içme suyu
(drinken) water dat geschikt is om gedronken te worden

droes n
su sakağısı
(diergeneeskunde) is een besmettelijke ziekte van de bovenste luchtwegen bij paarden en andere paardachtigen, veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi

drogen v
kurutmak
overgankelijk vocht laten of doen verdampen
kurumak
ergatief het verdampingsproces van vocht

droger n
kurutma makinesi
een toestel dat natte voorwerpen, bijvoorbeeld wasgoed droogmaakt

drogisterij n
drogeri
(bedrijf) winkel van een drogist

dromedaris n
hecin tek hörgüçlü deve
(evenhoevigen) Camelus dromedarius , herkauwer uit Afrika met vetbult op de rug

dromen v
düş görmek rüya görmek
inergatief ervaren van een reeks van gebeurtenissen of beelden, terwijl je slaapt

dronken /drɔŋkə(n)/ adj
sarhoş
onder invloed van te veel alcohol

dronkenschap n
sarhoşluk
het zwaar onder invloed van alcohol zijn

droog /droːx/ adj
kuru
geen of zeer weinig vocht bevattend

droogte n
kuraklık
lange periode zonder of met minder neerslag

droom n
rüya düş
beelden die men ziet wanneer men slaapt
een gedachte waarvan met graag had gehad dat ze werkelijkheid werd

drop n
meyan
(snoepgoed) zwart gekleurd snoepgoed gemaakt van o.a. zoethoutextract, bindmiddel, suiker. (jap: Vlaams).

drug n
narkotik

druif n
üzüm
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden (wikidata: druif )

druivensap n
üzüm suyu
(drinken) een vruchtensap die uit druiven bereid is

druk n
basınç
(natuurkunde) pressie, kracht die over een oppervlakte uitgeoefend wordt

drukken v
basmak
inergatief duwend kracht uitoefenen op
overgankelijk verkort voor afdrukken

drukker n
matbaacı
(beroep) een persoon die afdrukken maakt

drumstel n
bateri takımı

druppel /drɵ.pəl/ n
damla

dubbel /ˈdʏbəl/ adj
duble
tweemaal zoveel

dubbelklikken v
çift tıklamak
overgankelijk twee keer, snel achterelkaar, met de muisknop op iets klikken

dubbelster /ˈdʏ.bəl.ˌstɛr/ /ˈdʏ.bəɫ.ˌstɛr/ n
çift yıldız
(astronomie) twee sterren die om elkaar heen bewegen

dubnium n
dubniyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal met het symbool Db en het atoomnummer 105

dubstep n
dubstep
(muziek) een subgenre van elektronische dansmuziek dat eind jaren negentig is ontstaan in Engeland

duf /dʏf/ adj
sıkıcı
saai, doods

duidelijk /ˈdœy̯dələk/ adj
anlaşılır
niet mis te verstaan
goed te herkennen

duif /dœʏ̯f/ /dœːf/ n
güvercin
(duifachtigen) benaming voor vogels uit de familie Columbidae die een koerend geluid maken

duifblauw adj
güvercin mavisi

duikboot n
denizaltı

duiken /ˈdœy̯kə(n)/ v
dalmak
inergatief het zich onder water voortbewegen (van bijvoorbeeld duikboten) of zwemmen (van mensen)
in het water springen zodat de armen eerst het water in gaan

duiker n
dalgıç
(beroep) iemand die voor beroep of plezier zich onder de waterspiegel begeeft, het duiken, kikvorsman

duim /dœy̯m/ n
başparmak
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden
inç
(eenheid), (verouderd) oude lengtemaat. De exacte lengte is streek-afhankelijk; bijvoorbeeld, de Engelse duim is 2.54 cm (inch), de Amsterdamse duim is 2.573 cm

duin /dœʏ̯n/ /dœːn/ n
kumul

duisternis /ˈdœʏstərˌnɪs/ n
karanlık
een toestand van weinig of geen verlichting
(figuurlijk) een toestand van weinig of geen geestelijke verlichting

duivel n
şeytan iblis

duizeligheid n
baş dönmesi
(medisch) het gevoel zijn evenwicht te verliezen

duizend /ˈdœy̆zənt/ n
bin
het getal 1000

duizendblad n
civanperçemi

duizendpoot n
kırkayak
(veelpotigen) geleedpotig dier met een groot aantal poten uit de klasse Chilopoda

duizendste ordinalAdjective
bininci

dukaat n
düka
oude munt, vaak van goud maar ook van zilver die vroeger in Europa gebruikt werd

dun /dʏn/ adj
ince
(van stoffen) van geringe dikte

dunlipharder n
ciran baligi
(straalvinnigen) bepaalde soort vis, Chelon ramada , die vooral voorkomt in zee en brak water, af en toe wordt hij in het zoete water van de Benelux aangetroffen

duodenum /dywoˈdenʏm/ n
duodenum onikiparmak bağırsağı
(anatomie) twaalfvingerige darm

duren /'dyːrə(n)/ v
sürmek
absoluut een bepaalde tijd in beslag nemen

durum n
durum buğdayı
(plantkunde) Triticum durum enige tetraploïde tarwesoort die nog veel wordt verbouwd, geschikt voor het maken van pastas (wikidata: durum )

dus conjunction
bu yüzden
om die reden, daarom (signaalwoord)

duur v
pahalı
niet goedkoop

duurzaam /ˈdyːr.zam/ adj
kalıcı
lang meegaand

duurzaamheid n
sürdürebilirlik
het vermogen lang mee te gaan
(milieukunde) het vermogen niet tot uitputting of vervuiling te voeren

duw /dyu̯/ n
itiş
een zet, een stoot

duwen /dy.ʋǝⁿ/ v
itmek
overgankelijk door druk uit te oefenen doen voortbewegen

dvd n
DVD
(initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor digital versatile disc, een rond plat medium voor opslag van digitale video en data

dwang /dʋɑŋ/ n
mecburiyet

dwangbuis n
deli gömleği
(kleding) een kledingstuk dat de drager bewegingsvrijheid van de armen en handen ontneemt

dwars /dʋɑrs/ adj
eğri

dwarsbomen /ˈdwɑrzbomə(n)/ v
akamete uğratmak
overgankelijk tegenwerken, moeilijkheden geven

dwarsfluit /ˈdʋɑrsflœʏt/ n
yan flüt
(muziekinstrument) een blaasinstrument dat dwars op de lippen geblazen wordt

dwerg n
cüce
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is

dwerggans n
küçük sakarca
(eendvogels) Anser erythropus een vrij zeldzame Euraziatische gans die wat kleiner is dan de kolgans

dwergplaneet n
cüce gezegen
(astronomie) Rond en massief hemellichaam dat in een vaste baan om een ster heen draait, maar niet voldoende eigen massa heeft om een planeet te kunnen worden genoemd

dwergvinvis n
bayağı minke balinası
(walvisachtigen) Balaenoptera acutorostrata een in zee levend zoogdier dat hoort tot de suborde van baleinwalvissen met een gemiddelde lengte van 7 tot 7,5 meter, met een maximum van 9 tot 11 meter voor vrouwtjes en 9 tot 10 meter voor mannetjes. Beide geslachten wegen in volwassen vorm gemiddeld 4 à 5 ton en maximaal 14 ton

dynamiet n
dinamit
(scheikunde) springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof (infusoriënaarde) wordt vastgehouden

dysenterie n
dizanteri
(medisch) besmettelijke darmontsteking, buikloop met bloedontlasting (bloeddiarree)

dyslexie /dɪslɛkˈsi/ n
disleksi
(psychologie) (medisch) (onderwijs) het onvermogen om woorden, waarvan men wel de letters ziet, in hun betekenis te vatten

dysprosium n
disprosyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide

e-mail /ˈiːmeːɫ/ /ˈiːmɪːɫ/ n
e-posta elektronik posta
(informatica) systeem voor het verzenden van berichten via een computernetwerk
(communicatie) bericht dat verstuurd is via e-mail

e-mailadres n
e-posta adresi
adres voor het ontvangen en verzenden van e-mail (digitaal, elektronisch postverkeer), bestaande uit een combinatie van gebruikersnaam en domeinnaam, die door het at-sign (apenstaartje) gescheiden worden

eau de cologne n
kolonya
Keuls water, reukwater met 2-3% reukbestanddelen

eb n
cezir
een getijde waarbij het water van de zee zakt, in tegenstelling tot vloed, waarbij het water stijgt

ebben n
abanoz
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot één uit een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae )

ebbenhout n
abanoz
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae)

ecchymose /ɛkxiˈmozə/ n
ekimoz morartı morluk çürük

echolalie n
ekolali
(psychologie) (medisch) het dwangmatig herhalen van woorden of zinnen, zonder de betekenis ervan daadwerkelijk te doorgronden

echolocatie n
ekolokasyon

echt adj
gerçek
waarachtig, juist, niet vervalst, authentiek

echter conjunction
lakin
een beperkende tegenwerping, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) beperkt

echtgenoot /ˈɛxtxəˌnot/ n
koca eş
(familie) een mannelijke huwelijkspartner

echtgenote /ˈɛxtxəˌnotə/ /ˈɛχtχəˌnotə/ n
karı
(familie) vrouw waarmee je getrouwd bent

echtpaar n
evli çift
twee mensen (m/m, m/v of v/v) die met elkaar getrouwd zijn m/m m/v of v/v

echtscheiding n
boşanma
(juridisch) (familie) formele verbreking van een huwelijksband

eclips /eˈklɪps/ n
tutulma
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster en twee of meer andere hemellichamen in één lijn komen te staan, waardoor de schaduw van het ene hemellichaam het andere verduistert

ecologie /ˌe.ko.lo.ˈɣi/ /ˌe.ko.lo.ˈχi/ n
ekologi ekoloji
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert

ecologisch adj
ekolojik

ecoloog /ˌe.ko.ˈlox/ /ˌe.ko.ˈloχ/ n
ekoloji uzmanı
(beroep) een wetenschapper die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert

econometrie n
ekonometri

economie n
ekonomi iktisat
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio

economisch adj
ekonomik
betreffende economie

econoom n
ekonomist
(economie), (beroep) deskundige op het gebied van de economie, die economische gegevens bestudeert en economisch beleid aandraagt

ecosysteem n
ekosistem
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving

ectoplasma n
ektoplazma

eczeem n
egzama
(medisch) oppervlakkige vaak jeukende huidontsteking die gepaard gaat met schilfers, bulten, kloofjes en korstjes; meestal veroorzaakt door een allergische reactie

edelgas n
soygaz asal gaz
(scheikunde) de naam voor elk element uit de achtste chemische reeks van het periodiek systeem. De overeenkomst van de elementen uit de edelgasreeks is de buitenste elektronenschil die geheel gevuld is

edelhert n
kızıl geyik alageyik
(evenhoevigen) Cervus elaphus , een Europese hertensoort

edelmetaal n
soy metal
(scheikunde) een metaal dat niet licht aan corrosie of oxidatie ten prooi valt

edelsteen n
mücevher
een stuk van een zeldzame, harde, kostbare en glanzende steensoort, een stuk edelgesteente bijvoorbeeld diamant

editie n
basım

eed /et/ n
ant
een plechtige verzekering dat men de waarheid spreekt of een belofte zal nakomen

eekhoorn /ˈekˌhɔːrn/ n
sincap değin
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit de familie Sciuridae

eekhoorntjesbrood n
çörek mantarı
(schimmels) Boletus edulis , een eetbare paddenstoel

eelt n
nasır
(anatomie) harde verdikking van de opperhuid ontstaan als reactie op belasting, vooral op de voeten en de handen

een adj
bir

een gegeven paard niet in de bek kijken v
hediye atın dişine bakılmaz

eend /eːnt/ n
ördek
m (eendvogels) benaming voor veel watervogels uit de familie Anatidae

eendagsvlieg n
birgün sineği
(haften) insect uit de orde Ephemeroptera dat na het larvenstadium uit het water te zijn gekomen nog slechts korte tijd blijft leven

eenendertig cardinalNumeral
otuz bir
"31", het getal tussen dertig en tweeëndertig, dertig plus een

eenennegentig cardinalNumeral
doksan bir
"91", het getal tussen negentig en tweeënnegentig, negentig plus een

eenentachtig cardinalNumeral
seksen bir
"81", het getal tussen tachtig en tweeëntachtig, tachtig plus een of negen maal negen

eenentwintig /ˌe.nən.ˈtʋɪn.təχ/ cardinalNumeral
yirmi bir
"21", het getal tussen twintig en tweeëntwintig, twintig plus een

eenenveertig cardinalNumeral
kırk bir
"41", het getal tussen veertig en tweeënveertig, veertig plus een

eenenvijftig cardinalNumeral
elli bir
"51", het getal tussen vijftig en tweeënvijftig, vijftig plus een

eenenzestig cardinalNumeral
altmış bir
"61", het getal tussen zestig en tweeënzestig, zestig plus een

eenenzeventig /ˈenənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş bir
"71", het getal tussen zeventig en tweeënzeventig, zeventig plus een

eenheid n
birlik
bij elkaar horend geheel met kenmerkende eigenschappen.
birim
maat waarin hoeveelheden worden uitgedrukt.

eenhoorn n
tekboynuz

eenogig adj
tek göz
in het bezit van (slechts) één oog

eenpersoonskamer n
tek kişilik oda
(bouwkunde) kamer voor het verblijf van één persoon (bijvoorbeeld in een hotel of ziekenhuis)

eenvoudig /eːnˈvɑudəx/ /eːnˈvɑudəχ/ adj
sade
niet ingewikkeld; heel gemakkelijk; uit één stuk
zonder overdaad of vertoon

eenwieler n
tekteker
een fiets met één wiel vooral gebruikt voor acrobatiek

eenzaamheid n
yalnızlık
de hoedanigheid van het eenzaam zijn

eer /er/ n
namus
aanzien, roem

eergisteren /ˈɪːrɣɪstərə(n)/ /ˈɪːrχɪstərə(n)/ adv
dünden önceki gün
(tijdrekening) de voorlaatste dag die voltooid is

eerlijk /ˈeːrlək/ adv
dürüst
op een gepaste, eervolle wijze

eerlijkheid /'erlək,hɛɪd/ n
dürüstlük
het vertellen van de waarheid

eerste n
birinci
(wiskunde) nummer één in een volgorde

eerste persoon phraseologicalUnit
birinci kişi
(grammatica) grammaticale term die de spreker of sprekers aanduidt

eetbaar /ˈeːitbaːr/ /ˈeːtbaːr/ adj
yenilebilir
geschikt om gegeten te worden

eetkamer /ˈetkamər/ n
yemek odası
een kamer waar maaltijden worden genuttigd

eetlepel /etlepəl/ n
yemek kaşığı
(huishouden) bestek gemaakt van metaal
de hoeveelheid die in een eetlepel past (met een volume van 15 ml)

eetlust n
iştah
de behoefte om voedsel tot zich te nemen

eetstokje n
yemek çubuğu

eeuw /eːu̯/ n
asır yüzyıl
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 100 jaar

eeuwfeest n
yüzüncü yıldönümü
een feestelijke herdenking naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van iets

eeuwig /eːwɪx/ /eːʋəχ/ /eːβ̞əx/ adj
sonsuz
voortdurend, zonder einde

eeuwigheid /ɪːβ̞əχɛɪ̯t/ n
sonsuzluk
(filosofie), (religie) de oneindige tijd die nog zal komen

effect n
efekt
uitwerking, invloed, het gevolg van een handeling of gebeurtenis

efficiënt adj
verimli
veel nuttig effect hebbend in verhouding tot de gedane moeite

efficiëntie n
verimlilik
de mate waarin nuttig gebruik gemaakt wordt van het beschikbare bij een bepaald proces

egalitair adj
eşitlikçi

egel /ˈexəl/ n
kirpi
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

egoïsme /xxxx/ n
egoizm
het uitsluitend op eigen belangen en gewin uit zijn

egoïst n
bencil
een zelfzuchtig persoon

ei /ɛɪ/ /ɛɪ̯/ /ɛː/ n
yumurta tohum
(voeding) dierlijk voedingsmiddel voor de mens in een schaal

eidereend n
pufla
(eendvogels) bepaald soort zeevogel, Somateria mollissima , leverancier van het dons in dekbedden en kussens

eigenaar n
sahip
iemand die iets in eigendom heeft

eigendom /'ʔɛɪɣəndɔm/ n
mülk
zaak die men zijn eigen mag noemen, bezit

eigennaam n
özel ad özel isim
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt

eigenschap n
nitelik
een gegeven karakteristiek die eigen is aan een bepaalde persoon of zaak

eik /ɛi̯k/ /ɛːk/ n
meşe saplı meşe
(plantkunde) Quercus , een geslacht van loofbomen

eikel /ˈɛɪkəɫ/ n
palamut meşe palamudu
(plantkunde) vrucht van de eikenboom

eiland /ɛilɑnt/ n
ada cezire
(aardrijkskunde) een stuk land dat omringd is door water

eileider n
fallop tüpü
(anatomie) deel van de geslachtsorganen van de vrouw

eind goed, al goed phraseologicalUnit
sonu iyi biterse
(gezegde) als alles goed komt vergeet men al snel de moeilijkheden die er geweest zijn

einde /ˈɛɪ̯ndə/ /ˈɛːndə/ n
son
het punt in ruimte of tijd waar iets ophoudt

eindig adj
sınırlı
een einde hebbende

einsteinium n
aynştaynyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

eiwit /ɛiwɪt/ n
protein
(biochemie) een tot een klasse van polymere stoffen met een hoog moleculair gewicht behorende stof die samengesteld is uit diverse alfa-aminozuren verbonden door peptidebindingen

ejaculatie n
boşalma

ejaculeren v
boşalmak
inergatief sperma uitwerpen

ekster n
saksağan
(zangvogels) bepaald soort zwartwitte kraaiachtige vogel, Pica pica , met een lange staart

el n
arşın
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter

eland n
sığın alageyik
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei

elasticiteit n
elastikiyet

elektricien n
elektrikçi
(elektrotechniek) (beroep) vakman die elektrische installaties aanlegt en onderhoudt

elektriciteit /eˌlɛktrɪsiˈtɛɪt/ n
elektrik
(elektrotechniek) de elektrische stroom als energiedrager

elektrisch adj
elektrikli
(natuurkunde) (elektrotechniek) door middel van elektriciteit

elektrische auto n
elektrikli otomobil
(transport) een voertuig dat wordt aangedreven door een elektromotor waarbij de elektriciteit afkomstig is van accu's, brandstofcellen of zonnecellen

elektrode n
elektrot

elektromagneet n
elektromıknatıs
(natuurkunde) een magneet waarvan het veld door een elektrische stroom veroorzaakt wordt

elektromagnetisch adj
elektromanyetik

elektromagnetisme n
elektromanyetizma

elektron n
elektron
(natuurkunde), (scheikunde) (elektrotechniek) (elektronica) elk van de buiten de kern van het atoom gelegen elementaire deeltjes, het lichtste deeltje met een elektrische negatieve lading

elektronenconfiguratie n
elektron dağılımı
(natuurkunde), (scheikunde) duidt aan hoe de elektronen over de diverse schillen verdeeld zijn

elektronica n
elektronik
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes

elektrotechniek n
Elektrik mühendisliği elektrik-elektronik mühendisliği
(techniek) (wetenschap) de studie en praktische toepassing van alles wat met elektriciteit en elektromagnetisme te maken heeft en waarvan (elektronica) maar een heel klein onderdeel vormt

elektrum n
elektrum
(metallurgie) legering van goud en zilver

element n
element

elementair deeltje n
elementer parçacık

elf cardinalNumeral
on bir
11, het getal tussen tien en twaalf

elf n
peri
mythologisch wezen dat meestal over bovennatuurlijke krachten beschikt,

elfde /ˈɛlf.də/ /ˈɛlv.də/ ordinalAdjective
on birinci
nummer elf in een rij

elk /ɛlk/ indefinitePronoun
her
ieder mens afzonderlijk

elleboog n
dirsek
(anatomie) gewricht in het midden van de arm dat de bovenarm met de onderarm verbind

ellepijp /ˈɛləpɛɪp/ /ˈɛləpɛːp/ n
dirsek kemiği
(anatomie) een van de twee beenderen in de onderarm

ellips n
elips
(wiskunde) is een twee-dimensionale figuur die wordt gevormd door alle punten waarvoor de som van de afstanden tot twee gekozen punten, een vaste waarde heeft

els n
kızılağaç
(plantkunde) Alnus , een geslacht bomen uit de berkenfamilie (Betulaceae)

embleem n
amblem
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een godheid, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld

embolie n
embolizm

embryo n
cenin
(medisch) een organisme in het eerste ontwikkelingsstadium na de bevruchting

emfyseem n
anfizem
(medisch) een longziekte waarbij de longen sterker uitgerekt zijn dan normaal terwijl de interne microstructuur ervan, in de vorm van de longblaasjes en de fijne tussenschotjes daartussen, deels verloren is gegaan

emigreren /ˌemiˈχrɪːrə(n)/ v
göçmek
ergatief naar het buitenland verhuizen

emiraat /emɪˈraːt/ n
emirlik
gebied dat bestuurd wordt door een emir
het zijn van een emir

emmer /ˈɛmər/ n
kova
busvormig taps toelopend vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen

emoe n
emu
(loopvogels) bepaalde soort drietenige vogel Dromaius novaehollandiae uit Australië

emoji n
emoji
(communicatie) ideogrammen die worden gebruikt in Japanse elektronische berichten en webpagina's

emotieloos adj
duygusuz
zonder gevoelens

emotioneel adj
duygusal
zeer vatbaar voor gevoelens

empyeem n
ampiyem

emulgator n
emülgatör
(voeding) stof die helpt bij het mengen van twee stoffen die normaal gesproken niet of moeilijk mengbaar zijn zodat hiervan een emulsie kan worden gemaakt

en conjunction
ve ile

en/of conjunction
ve/veya
als aanduiding tussen delen van een opsomming als die zowel afzonderlijk van als gezamenlijk met elkaar van toepassing zijn

encefalopathie n
ensefalopati

enclave /ɛn.'kla.və/ n
enklav
stuk grond dat door vreemd grondgebied is ingesloten

encyclopedie /ˌɛnsiklopeˈdi/ n
ansiklopedi
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal

endeldarm n
rektum
(anatomie) laatste deel van het spijsverteringskanaal vlak voor de anus

endemisch adj
endemik
(biologie) van nature alleen in een specifiek gebied voorkomend

endocrinologie n
endokrinoloji
(medisch) de wetenschap die zich bezighoudt met de afscheidingen van klieren in het lichaam

endocrinoloog n
endokrinolog

endogeen adj
endojen
(medisch) van binnen uit

endoscoop n
endoskop

endoscopie n
endoskopi
(medisch) (kijk)onderzoek van lichaamsholten of inwendige kanalen met een endoscoop

endotherm adj
endotermik ısıalan
(thermodynamica) waarbij warmte opgenomen wordt

energie n
enerji erke
het (fysiek) vermogen waarmee arbeid kan worden verricht
het (geestelijk) vermogen waarmee denkwerk kan worden verricht

eng /ɛŋ/ adj
korkunç
angst veroorzakend

engel n
melek ferişte
(religie) (monotheïsme) geestelijk hemels wezen dat God dient en bemiddelt tussen God en mens

enig adj
tek
uniek

enkel adj
tek
niet dubbel, bijvoorbeeld enkel spoor, enkele reis

enkel adv
tek
niet dubbel

enkel n
ayak bileği
m (anatomie) gewricht dat de voet met het been verbindt

enkelband n
ayak bilekliği
een band die om de enkel wordt gedragen
een band om de enkel met een zendertje dat gedragen wordt als straf en men niet de locatie mag verlaten

enkelvoud n
tekil
een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert

enquête /ɑŋ.ˈkɛː.tə/ /ɑ̃.ˈkɛt/ n
anket sormaca
een onderzoek door meerdere mensen een vragenlijst te laten beantwoorden

ensceneren v
canlandırmak
vormgeven en organiseren van een opvoering in een theater, een foto of een film
(figuurlijk) een schijnvertoning opvoeren en doen alsof het een 'echte' gebeurtenis is, in scène zetten

enteritis n
enterit
(medisch) ontsteking van de ingewanden

enthousiast /ɛntuˈʒɑs/ /ˌɑn.ty.ˈʒɑst/ adj
hevesli
hartstochtelijk, met geestdrift

entiteit n
kendilik

entomologie n
entomoloji

entropie n
entropi
(thermodynamica) een getal evenredig met de logaritme van het aantal realiseringmogelijkheden, ook wel gedefinieerd als de reversibele warmte gedeeld door de temperatuur

enveloppe n
zarf
een papieren omslag voor brieven

enzym /ɛnˈzim/ n
enzim
(biochemie) een organisch molecuul dat biologische reacties mogelijk maakt of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden of van samenstelling te veranderen

epidemie /epideˈmi/ n
salgın
(medisch) besmettelijke ziekte die zich snel verspreidt onder een groep van mensen

epidemiologie n
epidemiyoloji

epidemisch adj
salgın

epifyse /ˌepiˈfizə/ n
epifiz
(anatomie) een klier die onderdeel is van de epithalamus en melatonine uitscheidt

epifyt n
epifit

epigrafie n
epigrafi

epilepsie n
sara
(medisch) vallende ziekte, toevallen die hun oorsprong hebben in de hersenen

epiloog n
son söz
een naschrift toegevoegd aan een boek of film, nawoord, narede

episch adj
epik

epitheel n
epitel
(biologie) dekweefsel, bovenste laag van de huid en slijmvliezen

epoxyhars n
epoksi
(scheikunde) kunsthars dat veel wordt gebruikt als tweecomponentenlijm

epsilon n
epsilon
ε, vijfde letter uit het Griekse alfabet

equator n
ekvator
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe

equinox n
ekinoks
(astronomie) het moment dat de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert, de nacht duurt dan evenlang als de dag (nachtevening)

erbium n
erbiyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit lanthanide met het symbool Er en het atoomnummer 68

erectie n
dikleşme
(medisch) oprichting van het mannelijk lid, meestal door seksuele opwinding

ereprijs n
yavşan otu
(bloemplanten) een groot geslacht Veronica van planten. In Nederland zijn er 23 wilde soorten bekend. Daarnaast zijn er ook nog een aantal soorten in cultuur. Er zijn overblijvende kruiden , maar er zijn ook soorten die eenjarig zijn. Wereldwijd zijn meer dan 500 soorten bekend

erf n
avlu
het grondgebied direct rond een boerderij

erfelijk adj
ırsî
(medisch) wat op genetische wijze door nazaten verkregen kan worden
(leenstelsel) overdraagbaar op de erfgenaam

erfenis n
tereke
(juridisch) het geheel aan bezittingen en schulden dat door de erflater bij zijn overlijden wordt nagelaten aan de erfgenamen

erfgenaam n
mirasçı
persoon die bij wet of testament is aangewezen als erfgenaam en daarom bij overlijden door erfopvolging een nalatenschap (erfenis) geheel, of samen met anderen gedeeltelijk, verkrijgt

erfstuk n
yadigar
een veelal kostbaar goed van van generatie op generatie door vererving overgegeven wordt

erg adv
çok
in hoge mate, danig, zeer, heel

ergens adv
bir yerde

ergonomie n
ergonomi

erkennen /ɛrˈkɛnə(n)/ v
tanımak
overgankelijk inzien, toegeven
overgankelijk als wettig, echt, juist aanvaarden

erkenning n
kabul
een bevestiging van de juistheid of geldigheid van iets

ernst n
ciddiyet
stemming waarin men de dingen in hun wezenlijke waarde wil zien

erosie n
erozyon
(aardrijkskunde) afslijting van land door de werking van wind, ijs, stromend water en de zee, bodemerosie

erotisch adj
erosal

erts n
maden
(geologie) steen die een (economisch rendabel) winbaar metaal bevat

ervaring n
deneyim tecrübe
een vorm van kennis; iets door ondervinding geleerd hebben

erwt n
bezelye
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten

es n
dişbudak
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior , die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden

escaleren v
yoğunlaştırmak
ergatief stapsgewijs toenemen in omvang, intensiteit, uit de hand lopen

escapade n
kaçamak
dwaze (jongens) streek

eschatologie /ɛsˌxatolo'gi/ n
eskatoloji

esdoorn /ˈɛsdorn/ n
akçaağaç
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen

esp n
titrek kavak
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Populus tremula , een populier die inheems is in de Benelux, tot 35 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie (Salicaceae )

espresso n
espresso
(drinken) geconcentreerde koffie, gebrouwen door het stuwen van heet (niet-kokend) water onder hoge druk door fijngemalen koffie

essentie n
cevher
het meeste belangrijke

ester n
ester
(scheikunde) een koolstofverbinding met de functionele groep -C(=O)-O-C-

esthetica /ɛsˈtetiˌka/ n
estetik
(filosofie) het filosofisch discours over het wezen van kunst of het wezen van schoonheid

esthetisch adj
estetik

estrogeen n
östrojen
(medisch) een vrouwelijk hormoon

etage /e'taʒə/ n
kat

eten /ˈetə(n)/ n
yemek
dat wat iemand tot zich neemt om diens metabolisme in werking te houden

eten /ˈetə(n)/ v
yemek
overgankelijk het nuttigen van voedsel

ethaan n
etan
(scheikunde) gasvormige koolwaterstof met de formule C2H6

ethanol /etaˈnɔl/ n
etanol
(IUPAC-naam) een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep

etheen n
etilen

ether n
eter
(scheikunde) een organische verbinding met de functionele groep R-O-R'

ethiek n
etik
(filosofie) een praktische wijsbegeerte die zich bezighoudt met wat goed en kwaad is

ethisch adj
etik

etiologie n
etiyoloji
(medisch) onderdeel van de pathologie dat zich bezighoudt met de oorzaken van ziekten

etnisch adj
etnik

etnologie /ɛtnoːloːɣi/ /ɛtnoːloːʝi/ n
budunbilim

etter /ɛtər/ n
irin
(medisch) wittig vocht met witte bloedlichaampjes en bacteriën dat bij een ontsteking afgescheiden wordt

etymologie n
etimoloji kökenbilim
(taalkunde) woordherkomst, woordafleiding; de geschiedenis van een woord
(wetenschap) de studie naar de oorsprong en de verandering van vorm en betekenis van woorden

etymologisch adj
etimolojik olarak
betrekking hebbend op de afleiding en de oorsprong van woorden

eufemisme n
hüsnütabir
het gebruik van een woord om sterkere variant, vaak een grof of vulgair woord, te vervangen door een minder grof of vulgair woord of uitdrukking, bijvoorbeeld heengegaan in plaats van dood
het woord of de uitdrukking die op die manier gebruikt wordt

euforie /ˌø.fo̝.ˈri/ n
öfori
verhoogd gevoel van welzijn; gevoel van zeer groot welbehagen; gevoel van zich wel te bevinden; ook kunstmatig opgewekt door het gebruik van opium enz., en bij sommige ziektetoestanden bestaand

eugenetica n
öjenik

eukaryoten /œykɑriotən/ n
ökaryot
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) een van de drie taxonomische domeinen, Eukaryota

eunuch n
haremağası

euro /'øː.ro/ /'ɵː.ro/ abbreviation
avro euro
1. munt en munteenheid

europium n
evropiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide

euthanasie n
ötanazi
het leven van een patiënt op een waardige wijze beëindigen met medicijnen, op verzoek van de patiënt en uitgevoerd door een arts. Als aan de wettelijke eisen is voldaan is euthanasie in Nederland niet strafbaar.

eutrofiëring n
ötrofikasyon

evacuatie n
tahliye

evaluatie n
değerlendirme sonucu
bespreking en beoordeling van de gang van zaken

evangelie n
İncil

even adj
çift
(wiskunde) deelbaar door twee (d.w.z. met een ander rond [3] getal als uitkomst)

evenaar /evəˈnar/ /ˈevənar/ n
ekvator
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt

evenwicht /'evənʋɪxt/ n
denge
(natuurkunde) toestand waarin het gewicht aan beide zijden van een balans gelijk is
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft
(psychologie) toestand van overeenstemming tussen neigingen en vermogens
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere

evenwichtsbalk n
denge aleti
(sport) een turntoestel dat bij het damesturnen wordt gebruikt

evenwijdig adj
paralel
in alle punten even ver in loodrechte zin verwijderd zijnde

ever n
yaban domuzu
(evenhoevigen) de voorouder van het varken Sus scrofa

everzwijn n
yaban domuzu
(evenhoevigen) wild varken Sus scrofa , de voorouder van het varken

evolutie /ˌevoˈlysi/ /ˌevoˈlytsi/ n
evrim
ontwikkeling, verandering

evolutietheorie n
evrim teorisi
(biologie) theorie over de stapsgewijze ontwikkeling van het leven in al zijn verscheidenheid voor het eerst gepostuleerd door Charles Darwin

ex- prefix
eski

examen n
sınav
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen

excentriekeling n
zibidi
iemand die een ongewoon, vreemd, abnormaal of onbehoorlijk gedrag vertoont

executeren v
idam etmek

executie n
İcra hukuku
(juridisch) uitvoering van een vonnis, tenuitvoerbrenging

exogamie n
ekzogami

exogeen adj
eksojen
(medisch) door oorzaken van buitenaf

exon n
ekson
(biologie) een deel van het pre-mRNA dat de kern verlaat en dus getranscribeerd wordt

exoplaneet n
güneş dışı gezegen

exorcisme n
egzorsizm

exotherm /ˈɛk.so.ˌtɛrm/ adj
ekzotermik ısıveren
(thermodynamica) waarbij warmte vrijkomt

expeditie n
sefer

experiment n
deney

experimenteren v
denemek
inergatief iets uitproberen, een proef nemen, een experiment uitvoeren

expert /ɛkˈspɛːr/ n
mütehassıs
iemand die bijzonder goed bekend is met een bepaald onderwerp

explosie n
patlama

explosief adj
patlayıcı
ontplofbaar

explosief n
patlayıcı
ontplofbare stof of voorwerp

export n
ihracat
(economie) de uitvoer van goederen naar het buitenland

exporteur n
ihracatçı

expressionisme n
dışavurumculuk

extase /ɛk'stazə/ n
esrime
een toestand van buiten zichzelf zijn door verrukking

extreem adj
ölçüsüz
uiterst, uitzonderlijk

extremisme n
aşırılık

extremist n
aşırı kişi
(politiek), (sociologie) iemand met radicale, extremistische standpunten, een aanhanger van een ideologie die ver van het politieke of maatschappelijke centrum ligt

eyeliner n
aylaynır
vloeibaar make-up-product om lijnen rondom, boven of onder de ogen aan te brengen

ezel /ˈezəɫ/ n
eşek merkep
(onevenhoevigen) bepaald paardachtig zoogdier, Equus asinus , met lange oren dat zeer eigenwijs is

fabel /ˈfabəl/ n
fabl
(letterkunde) een kort moraliserend verhaal met dieren of zaken als handelende personen
(letterkunde) een verzinsel

fabriceren v
uydurmak; sahtesini yapmak
overgankelijk een product door middel van werktuigen bewerken of vervaardigen

fabriek /fa'brik/ n
fabrika
(economie) plaats waar op industriële schaal productie bedreven wordt

fabrikant n
üretici

factuur n
fatura
document met een beschrijving van goederen die een bedrijf (aan een ander bedrijf) geleverd heeft

faculteit n
faktöriyel
(wiskunde) product van een reeks factoren die telkens met één toenemen met de eerste factor gelijk aan één dus: de faculteit van een natuurlijk getal n, genoteerd als n! (n faculteit), is gedefinieerd als het product van de getallen 1 tot en met n.

fagot n
fagot
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument met dubbelriet

fakkel n
meşale
staaf of stok die aan de bovenkant in een brandbare stof gedrenkt is, brandend zorgt het voor verlichting

fallisch adj
fallik
(medisch) met betrekking tot het mannelijk lid

familie /fa.ˈmi.li/ /fa.ˈmiː.lɪ̯ə/ n
aile
(familie) groep mensen met (bloed)verwantschap door een gemeenschappelijke oorsprong

fanatisme n
fanatiklik fanatizm

fantasie n
hayal
vermogen om nieuwe gedachten te kunnen vormen, mogelijk niet altijd op waarheid berust

farad n
farad

farao /ˈfarao/ n
firavun
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; ook 5× in NT)

farmaceut n
eczacı

farmacie n
eczacılık

farmacologie n
farmakoloji

farmacologisch adj
farmakolojik
(medisch) betreffende de farmacologie

fascisme /fɑˈsʲɪsmə/ n
faşizm
(sociologie) ideologie, berustende op nationalistische, autoritaire en corporatieve beginselen

fascistisch adj
faşist
van het fascisme

fase n
aşama evre
periode als onderdeel van een langere ontwikkeling

fatsoen /fɑt'sun/ n
adap
goede manieren

fauteuil /fo.tœj/ n
koltuk
luxe uitvoering van een stoel met een groter zitvlak en leuningen

favoriet adj
gözde

fazant n
sülün
(hoendervogels) bepaald soort kleurrijke vogel, Phasianus colchicus

façade /fa.ˈsa.də/ n
cephe
de zichtbare buitenmuur van een gebouw, specifiek die aan de voorkant

februari /febryˈwaːri/ n
şubat
(tijdrekening) de tweede maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

federatie n
federasyon
(politiek) een verbond van samenwerkende staten of lichamen die hun zelfstandigheid behouden
(juridisch) een vereniging van rechtspersonen

fee /fe:/ n
peri
v vrouwelijk wezen in sprookjes met bovennatuurlijke krachten
v/m (Jiddisch-Hebreeuws) zeventiende letter van het alfabet, in gespirantiseerde versie

feest n
bayram
vermakelijke en vreugdevolle sociale bijeenkomst

feestdag n
bayram

feestmaaltijd n
toy
een extra lekkere, uitgebreide maaltijd die men met meerdere mensen gebruikt als een feestelijke gebeurtenis

feit /fɛi̯t/ n
hakikat
een gebeurtenis of omstandigheid die werkelijk gebeurd is

fellatio n
fellatio
(seksualiteit) het stimuleren van de penis met de mond, tong of keel

feloek n
filika
(scheepvaart) een zeilvaartuig zonder verdek, sterk gelijkend op de Arabische dhow

feminisme n
feminizm
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen

fenegriek n
çemen otu
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum (wikidata: fenegriek )

feniks n
Anka

fenologie n
fenoloji

fenomeen /fenoˈmen/ n
fenomen
een verschijnsel
uniek verschijnsel, zeldzaam verschijnsel

fenomenologie n
fenomenoloji

fenylalanine /fenilɑlɑninə/ n
fenilalanin
(scheikunde) C9H11NO2; een essentieel aminozuur, nodig voor diverse biochemische processen; een van de twintig natuurlijk voorkomende aminozuren

fermentatie n
fermantasyon
gisting

fermium n
fermiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide

festival /ˈfɛstiˌvɑɫ/ n
festival
(feest) een groot evenement met zang en dans en muzikale optredens

fez /fɛs/ n
fes
(hoofddeksel) bepaald soort hoed met een Turkse oorsprong

fibrinogeen n
fibrinojen
(biologie) een plasma-eiwit dat door trombine in fibrine kan worden omgezet

fictie n
kurgu

fictief adj
hayalî

fiets /fits/ n
bisiklet
(verkeer) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen

fietshelm n
bisiklet kaskı

fietspad /ˈfitspɑt/ n
bisiklet yolu
(verkeer) een weggedeelte of vrijliggend pad dat is gereserveerd voor het gebruik door fietsers en snorfietsers

fietszadel /fitsadəl/ /fitsadəɫ/ n
sele

fijnstof n
partikül

filatelie n
filateli

file /faɪl/ /filə/ n
trafik sıkışıklığı
(verkeer) lange rij met stilstaande of langzaam voortbewegende voertuigen of personen

filiaal /filiˈjal/ n
şube
een vestiging van een bedrijf of organisatie dat meerdere vestigingen heeft

film n
film
(filmkunst) een opname van bewegende beelden die een verhaal vertelt
(filmkunst) de filmindustrie

filmen v
film çekmek
bewegende beelden opnemen en vastleggen

filologie n
filoloji

filosofie /filozoˈfi/ n
felsefe
de oudste theoretische discipline die het verlangen heeft en streeft naar kennis en wijsheid

filosofisch adj
filozofik
wat verband houdt met de filosofie

filosoof n
filozof

filter /fɪltər/ n
filtre
(scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden

finale n
final
(sport) de beslissende wedstrijd in een toernooi, dikwijls tussen de laatste twee deelnemers of teams
(muziek) het slotstuk van een meerdelig toneel- of muziekstuk

financieren v
akçelemek
overgankelijk voorzien van de benodigde geldmiddelen.

fingeren v
taslamak

fiool n
viyal
(medisch) een medicijnflesje

firma n
firma
(juridisch) een handelsvennootschap waarbij de vennoten hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn
(economie) een zaak of bedrijf

fistel n
fistül
(medisch) een kanaalvormige zweer

fjord /fjɔrd/ /fjɔrt/ n
fiyort
(aardrijkskunde), (scheepvaart) een bepaald type van inham in een bergachtige kust, gekenmerkt door steile wanden die door gletsjerwerking zijn uitgesleten

flamingo n
flamingo Flaman kuşu
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae

flauw adj
geyik
(figuurlijk) in overdrachtelijke zin smakeloos

flerovium n
flerovyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal

fles /flɛs/ n
şişe
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is

flessengroen adj
şişe yeşili

flexibel /flɛkˈsibəl/ adj
elastik
het vermogen hebbend gebogen te worden

fluisteren v
fısıldamak
inergatief spreken met gedempte stem

fluit n
flüt zurna
(muziekinstrument) een blaasinstrument
(scheepvaart) een zeegaand vrachtschip met drie masten uit de 17e en 18e eeuw
flüt
een wijn/champagneglas met voet, het antieke model (17e eeuw) is erg lang en taps toelopend, het moderne is korter en boller, maar nog wel vrij slank

fluiten v
ıslık çalmak
met de lippen een geluid dat lijkt op dat van een fluit (als onder [1]) voortbrengen

fluitenkruid n
yabani Frenk maydanozu
(plantkunde) Anthriscus sylvestris , plant uit de schermbloemen familie

fluitist n
flütçü
(muziek), (beroep) musicus die een fluit bespeelt

fluittoon n
ıslık
een hoog, hoorbaar geluid dat lijkt op dat van een fluit
(medisch) een toon die iemand kan horen als er sprake is van een gehooraandoening

fluor n
flor fluor
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen

fluoride n
florür

fluweel n
kadife
(textiel) een zachte, fijngeweven stof, waarbij rechtopstaande pluizen, de zg. pool van zijde of katoen met de kettingdraden zijn meegeweven en afgesneden

fobie n
fobi
(medisch) een ziekelijke vrees

focus /ˈfokʏs/ n
odak
(natuurkunde) een punt of verzameling van punten waar alle stralengangen van een optisch element samenkomen

foelie /ˈfu.li/ n
topuz
(specerij) Myristica fragrans een specerij bestaande uit het omhulsel van de muskaatnoot

foetus n
cenin
(medisch) een nog niet voldragen menselijke of dierlijke vrucht dat in de baarmoeder verblijft

folie n
folyo
dun en buigzaam vel van een metaal of kunststof

folklore n
folklor
alle traditionele cultuuruitingen van een volk, d.i. traditionele gebruiken, verhalen, gezegdes, vormen van bijgeloof, dansen en andere kunstvormen van een bepaalde volksgroep

fonds n
fon
effect (waardepapier) van een bepaalde uitgevende instelling b.v. een aandelenfonds, beleggingsfonds, indexfonds, obligatiefonds

foneem n
fonem
(taalkunde) een term uit de fonologie die verwijst naar een verzameling klanken die allemaal dezelfde betekenisonderscheidende functie hebben

fonetiek /ˌfoneˈtik/ n
ses bilgisi
(taalkunde) de wetenschap die zich bezig houdt met de bestudering van de fysiologische, fysische en perceptieve aspecten van spraak

fontanel n
bıngıldak
(medisch) nog niet verbeende plek in de schedel van een baby
(muziekinstrument) een beschermkoker rond de kleppen van sommige oude muziekinstrumenten als de pommer en schalmei

fontein /fɔnˈtɛɪn/ /fɔnˈtɛːn/ n
çeşme
kunstmatige bron, aangelegd om water omhoog te spuiten
omhoogspuitende waterstraal

fopspeen n
emzik

forel n
ala alabalık
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus

formaldehyde n
formaldehit
(scheikunde) gas met de formule H2CO gebruikt voor de synthese van kunststoffen en desinfectie

formeel /fɔrˈmel/ adj
formel
met inachtneming van strikte omgangsvormen

formule n
formül

formulier /fɔrmyˈlir/ n
form
een stuk papier waarop voorgedrukte vragen kunnen worden beantwoord

fortuinlijk adj
ongun

fosfaat n
fosfat
(scheikunde) (voeding) een zout van een van de vormen van fosforzuur

fosfor n
fosfor
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn

foto n
fotoğraf
(fotografie) fotografische opname
(fotografie) afdruk van een fotografische opname

fotoalbum n
fotoğraf albümü

fotogeniek adj
fotojenik
op foto's een voordelige indruk makend

fotograaf n
fotoğrafçı
(beroep) iemand die foto's maakt

fotograferen v
fotoğraf çekmek
overgankelijk een afbeelding maken door de projectie van beeld op een lichtgevoelige laag

fotografie n
fotoğrafçılık
de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken

fotokopie n
fotokopi
fotografisch gemaakte kopie

foton n
foton
(natuurkunde) een elementair deeltje waaruit elektromagnetische straling is samengesteld

fotosynthese n
fotosentez ışık yardımı ile besin biriktirme süreci
(biologie) proces waarbij organismen energie uit zonlicht omzetten in chemische energie

fototoestel n
fotoğraf makinesi
(fotografie) een toestel om mee te fotograferen

fout /fɑut/ n
hata yanlış
vergissing, onjuistheid

foyer /fwɑ.ˈjeː(r)/ /fʋa.ˈje/ n
fuaye
verzamelplaats, zaal voor de verpozing (bijvoorbeeld in een hotel of schouwburg)

fractie /ˈfrɑksi/ n
bölüm
breuk, deel van een geheel, klein deel

fragment n
parça

framboos n
ahududu ağaç çileği
(fruit) vrucht van de frambozenstruik

framboosrood adj
ahududu kırmızısı

francium n
fransiyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal

frase n
deyim
(taalkunde) een aantal woorden die een begrip uitdrukken, vaak een zinsdeel, soms een hele zin

frater /fratər/ n
sarı gagalı keten kuşu
(zangvogels) bepaald soort vogel, Linaria flavirostris , uit de vinkenfamilie

fraude n
dolandırıcılık
(juridisch) bedrog of gesjoemel door valsheid in geschrifte

frauderen v
dolandırmak
inergatief fraude plegen, oneerlijk handelen

freekeh n
firik
(voeding) graanproduct gemaakt van geroosterde groene tarwe (wikidata: freekeh )

freesmachine n
freze

fregat n
fırkateyn
(scheepvaart) oorlogsschip
(zeilvaart) driemaster

frequentie n
frekans
aantal keren of herhalingen per tijdseenheid

fret n
yaban
(roofdieren) bepaald soort klein marterachtig zoogdier, Mustela putorius furo

frezen v
frezelemek
overgankelijk, (techniek) een verspanende bewerking uitvoeren met behulp van een roterend gereedschap, de frees

friet n
patates kızartması
(voeding) de benaming voor een gerecht van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

frivoliteit n
hoppalık

frons n
kaç çatma
v/m: rimpel in het gelaat, die vaak een uitdrukking van verbazing of ongeloof is

fronsen v
kaşlarını çatmak
overgankelijk de wenkbrauwen ~ van verbazing of afkeuring de wenkbrauwen ophalen

front n
cephe
voorkant, voorzijde
(militair) voorste gevechtslinie van een leger in een oorlog, frontlinie

fructose n
fruktoz
(voeding) bepaalde suiker die veel in zoete vruchten voorkomt

fruit /frœʏ̯t/ /frœːt/ n
meyve
(voeding) voedsel dat bestaat uit eetbare vruchten echter let op!

fruitboom n
meyve ağacı
(plantkunde) boom die fruit oplevert

frustratie n
bıkkınlık
(psychologie) een gevoel van ongenoegen omdat verwachte voortgang uitblijft

fuif /fœyf/ n
parti

functie /ˈfʏŋksi/ n
fonksiyon
doel of taak binnen een geheel van een systeem of apparaat
(economie) positie [5], ambt of betrekking [2] binnen een bedrijf of andere organisatie
(informatica) een subroutine (als eenheid beschouwd deel van een computerprogramma dat aangeroepen kan worden) die een waarde oplevert

fundamentalisme n
köktendincilik fundamentalizm
een orthodoxe, antiliberale godsdienstige richting

fundamenteel adj
ana
aan de basis staande

fuut n
bahri
(futen) met name de soort watervogel, Podiceps cristatus , met slank lichaam, lange hals en puntige snavel

fysica /ˈfizika/ n
fizik
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

fysiologie n
fizyoloji

fysiotherapie n
fizyoterapi

fytopathologie n
fitopatoloji

föhn /føn/ n
fön
een toestel dat een warme luchtstroom voortbrengt voor het drogen en opmaken van het kapsel, een haarföhn

gaai /ɣaːj/ n
alakarga
(zangvogels) middelgrote, gewoonlijk vrij kleurrijke zangvogel met een vrij lange staart, uit het geslacht Garrulus van de kraaienfamilie (Corvidae ) en in het bijzonder de soort Garrulus glandarius

gaan /ɣaːn/ /χaːn/ v
gitmek
ergatief zich in een bepaalde richting bewegen, meestal van de spreker af

gaarkeuken n
aşevi aşhane
een instelling die in tijden van honger en gebrek tracht door het beschikbaar stellen van gratis voedsel de nood te lenigen

gade n
eş
(formeel) echtgenoot, echtgenote

gadolinium /ɣadoˈlinijʏm/ n
gadolinyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Gd en atoomnummer 64. Het is een zilverwit lanthanide

gal n
safra öd
(anatomie) uit de lever afkomstig vocht dat een rol speelt in de spijsvertering, met name van vet

galactisch adj
galaktik

galblaas n
safra kesesi öd kesesi
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt

galerij n
galeri

galg /χɑlx/ n
darağacı
(juridisch) houten constructie bestaande uit één of meer staande balken met een horizontale balk haaks daarop en één of meer diagonale balken ter ondersteuning, in het verleden veel gebruikt om mensen door ophanging ter dood te brengen

galjoen n
kalyon
o (scheepvaart) een historisch zeilschip met een hoge achtersteven

gallium n
galyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.

galop n
dörtnal
de snelste gang van een paard

galsteen n
safra taşları
(medisch) een vaste structuur in de galwegen of de galblaas bestaande uit neergeslagen cholesterol, bilirubine of kalkzouten

gangpad /ˈɣɑŋ(g).pɑd/ /ˈɣɑŋ.pɑt/ /ˈχɑŋ.pɑt/ n
reyon
een pad voor wandelaars, voetpad

gangreen /gɑŋ'gren/ n
kangren
(medisch) de afsterving en ontbinding van een levend organisme

gangster / ˈgɛŋstər / n
gangster
een lid van een criminele organisatie

gans n
kaz
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels

gapen /ˈɣa.pə(n)/ /ˈɣaː.pə(n)/ /ˈχa.pə(n)/ v
esnemek
inergatief heel diep inademen met de mond ver open, moeilijk om bewust tegen te gaan
wijd openstaan

garage /ɣa.ˈra.zʲǝ/ n
garaj
een overdekte ruimte waarin men auto's zou kunnen stallen
oto tamir atölyesi
een bedrijf dat reparatieservices aan motorvoertuigen verricht

garantie /ɣa'rɑn(t)si/ /ɣa'rɑnsi/ n
garanti
een verklaring waarin men verklaart voor bepaalde gevolgen in te staan

garderobe n
vestiyer
bewaarplaats voor kleren

garnaal n
karides

gas /ɣɑs/ /χɑs/ n
gaz
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat

gasleiding n
gaz boru hattı
een buis waardoor verschillende materialen in gasvorm vervoerd kunnen worden

gast /ɣɑst/ /χɑst/ n
misafir konuk
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld

gastritis n
gastrit
(medisch) maagwandontsteking

gastronomie n
gastronomi

gastvrij /ɣɑstˈfrɛɪ/ /ʝɑstˈfrɛː/ adj
misafirperver
gul in het onthalen of herbergen van gasten

gastvrijheid n
konukseverlik

gat /ɣɑt/ /χɑt/ n
delik
opening of holte
(overdrachtelijk) een tekort of ontbrekend deel

gausscurve n
çan eğrisi
(statistiek) een curve, die altijd sysmetrisch is, die een kans weergeeft gebaseerd op het gemiddelde en de standaardafwijking

gauw /ɣʌu/ /ʝʌu/ adv
hızlı
binnen een kort tijdsbestek

gave n
kabiliyet
een bijzondere aanleg, een talent
(religie) een geschenk van God, van een godheid

gaydar n
gaydar

gazelle n
ceylan
(evenhoevigen) benaming voor slanke hoefdieren uit de geslachten Gazella , Eudorcas en Nanger , leden van de antilopefamilie Antilopinae . Er zijn ongeveer vijftien soorten, waaronder de thomsongazelle. Gazellen spelen een belangrijke rol in verschillende religies en legendes

gebarentaal n
işaret dili

gebed /ɣə'bɛt/ n
dua namaz
het bidden.

gebergte n
sıradağ
een verzameling van bergen die met elkaar een groter geheel vormen

gebeuren /ɣə'bɵːrə(n)/ v
meydana gelmek
ergatief plaatshebben, werkelijkheid worden

gebeurtenis n
hadise
iets dat gebeurt of gebeurd is

gebied /ɣəˈbit/ /χəˈbit/ n
alan bölge arazi mıntıka saha yöre
een deel van het aardoppervlak

gebit n
dişler
(anatomie) alle tanden en kiezen van een dier of mens

gebod n
buyruk emir

geboorte /ɣəˈboːrtə/ /χəˈbo̝ːrtə/ n
doğum
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint

gebouw n
bina yapı
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken

gebrek n
eksiklik
een tekort
een defect, een mankement

gebruik n
kullanma
toepassen van iets

gebruikelijk adj
alisilagelmis
naar gewoonte, zoals men regelmatig doet

gebruiken /ɣəˈbrœʏkən/ /χəˈbrœʏkən/ v
kullanmak
overgankelijk zich bedienen van, toepassen

gebruiker /ɣə'brœːkər/ /χə'brœʏkər/ n
kullanıcı
iemand die iets gebruikt

gebruikersnaam n
kullanıcı adı
naam van een gebruiker
(informatica) code waarmee iemand kan inloggen op een informatiesysteem

gedachte /ɣə'dɑɣdə/ /ɣəˈdɑxtə/ n
düşünce
hetgeen wat men denkt

gedicht n
şiir
(dichtkunst) een in versmaat of in dichterlijke stijl opgesteld stuk tekst

gedijen /ɣə'dɛɪə(n)/ v
gelişmek
ergatief voorspoedig groeien

gedrag n
davranış
de manier waarop iemand optreedt of waarop iets ergens op reageert

gedragen /ɣə.'dra.ɣə(n)/ v
davranmak
wederkerend zich ~: de manieren die iemand meest in de omgang met anderen aan de dag legt

geduld /ɣədʏɫt/ n
sabır
de rust en bereidheid om te wachten

geduldig /gə'dʌldəx/ adj
sabırlı
bereid te wachten en tegenslagen te verdragen

gedurende /ɣəˈdyrəndə/ preposition
süresince
binnen het tijdsverloop van (om aan te geven binnen welke periode iets gebeurt)

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ adj
sarı
met een kleur als een eierdooier of een citroen

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ n
sarı
(kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte van ca. 570 - 582 nm

geel olijfgroen adj
sarı zeytin yeşili

geelgrijs adj
sarı gri

geelgroen adj
sarı yeşil

geeloranje adj
sarı turuncu

geelzucht n
sarılık

geen indefinitePronoun
hiç
niemand

geest /ɣeːst/ /χeːst/ n
ruh
dat wat zich afspeelt in iemands gedachten
een onsubstantieel wezen

geeuwen /ɣɪːwə(n)/ v
esnemek
inergatief onwillekeurig den mond opsperren en tevens diep inademen en weer uitademen

gefluister n
fısıltı

gegiechel n
kıkırdama
steeds maar zachtjes en verlegen lachen vooral door meisje of vrouwen

geheim /ɣəɦɛɪm/ adj
gizli
opzettelijk verborgen

geheim /ɣəɦɛɪm/ n
gizli
informatie die verborgen wordt en bestemd is om dat te blijven

geheugen n
bellek hafıza
het deel van de hersenen waarin herinneringen worden opgeslagen
(informatica) snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden

geheugenverlies n
amnezi

gehoor n
duyma
(anatomie) het organische systeem om geluiden waar te nemen

gehoornd adj
boynuzlu
voorzien van horens, horens dragend

gehoorzaam /ɣə'hoːrzam/ /ɣə'ɦoːrzam/ /χə'ɦo̝ːrzam/ adj
itaatkar
bereid gehoor te geven aan regels of bevelen

gehoorzamen v
itaat etmek
overgankelijk gevolg geven aan een opdracht of bevel

geit /ˈɣɛɪ̯t/ /ˈɣɛːt/ /ˈχɛɪ̯t/ n
keçi
(evenhoevigen) (veeteelt) bepaald soort zoogdier Capra aegagrus hircus

geitenkaas n
keçi peyniri

geitenmelk n
keçi sütü
(voeding) vocht dat de tepels van een geit (Capra hircus ) afscheiden om haar jong te voeden, ook gebruikt voor menselijke consumptie (wikidata: geitenmelk )

gek /ɣɛk/ /χɛk/ adj
deli
ongebruikelijk, raar, vreemd, ongewoon
anders dan verwacht
zwaar geïrriteerd
abnormaal zoals bij een geestelijke stoornis
abnormaal op een komische manier

gekko n
geko
(reptielen) Gekko een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota ) en de familie Gekkonidae

gelaatsuitdrukking n
yüz ifadesi
weerspiegeling van de gemoedstoestand in het gelaat

geld /ˈɣɛlt/ /ˈχɛlt/ n
para
in vaste eenheden verdeeld ruilmiddel dat in een samenleving wordt gebruikt voor betalen en sparen

geldig /ɣɛldəx/ adj
geçerli
waarvan de waarde of wettigheid erkend wordt

gele koorts n
sarıhumma
(medisch) bepaalde infectieziekte, veroorzaakt door het gelekoortsvirus, die door steekmuggen wordt verspreid en waarbij tot 50 % van de geïnfecteerden komt te overlijden wanneer de ziekte niet behandeld wordt.

geleden /ɣəˈledə(n)/ /χəˈledə(n)/ adv
önce
een woord om aan te duiden dat iets zich in het verleden af heeft gespeeld

geleerde n
alim
iemand die onderricht en bekwaam is in een bepaalde tak van de wetenschap

gelegenheid /ɣǝ.'le.ɣǝn.ɦɛjt/ n
fırsat
mogelijkheid tot

geleider n
iletken
(natuurkunde) (elektrotechniek) materiaal met een naar verhouding hoog aantal beweeglijke ladingsdragers, waardoor het een elektrische stroom makkelijk doorlaat
(natuurkunde) materiaal dat iets anders doorlaat dan elektriciteit, zoals warmte of geluid, warmtegeleider

gelijkbenig /ɣəlɛɪgˈbenəx/ adj
ikizkenar
(wiskunde) (gezegd van een driehoek) waarvan twee aanliggende zijden gelijk in lengte zijn
(wiskunde) (gezegd van een trapezium) waarvan de twee niet-evenwijdige zijden gelijk in lengte zijn

gelijkenis n
benzerlik
de mate waarin iets of iemand aan een ander doet denken

gelijkheid n
eşitlik

gelijkrichter n
doğrultucu

gelijkstroom n
doğru akım

gelijkzijdig adj
eşkenar
(wiskunde) waarvan alle zijden gelijk in lengte zijn

gelofte /ɣə'lɔftə/ n
yemin
een plechtige verklaring iets voortaan te zullen doen of na te zullen laten

geloof /ɣəˈlof/ /χəˈlof/ n
din
(religie) een godsdienstige overtuiging
de overtuiging dat iets zo is

geloven v
inanmak
overgankelijk overtuigd zijn dat iets waar is

gelovige /ɣə.ˈlo.vi.ɣə/ /ɣə.ˈlo.və.ɣə/ /χə.ˈlo.və.χə/ n
inanan
iemand die een bepaald geloof aanhangt

geluk /ɣəˈlɵk/ /χəˈlɵk/ n
şans uğur
prettige loop van de omstandigheden

gelukkig adj
mutlu kutlu
in een tevredene toestand zijn, zich goed voelen
mutlu
door gunstig toeval, met mazzel

gember n
zencefil
(plantkunde), (specerij) Zingiber officinale , een specerij met een scherpe smaak gemaakt van de wortelstok van een tropische plant

gemeenschap n
cemiyet
het met één of meer anderen deel hebben aan iets
(maatschappij), (pregnant) geheel van personen of zaken die tot elkaar in een bepaald opzicht in een geregelde betrekking staan
toplum
(maatschappij) samenleving

gemeente /ɣəˈmentə/ /ɣəˈmeɪntə/ /ʝəˈmentə/ n
belediye
bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen
cemiyet
de gezamenlijke gelovigen van een bepaald kerkgenootschap of in een bepaalde kerk bijeen

gemiddelde /ɣəˈmɪdəldə/ n
ortalama
(wiskunde) de som van een aantal getallen gedeeld door het aantal ervan

gems n
dağ keçisi
(evenhoevigen) Rupicapra rupicapra klein, uiterst behendig, geitachtig hoefdier dat leeft in de hooggebergtes van Europa en West-Azië, met aan de top naar achteren gekromde hoorns en twee donkere strepen langs de kop

gen n
gen
(biologie) drager van informatie van de erfelijke eigenschappen

genade n
ihsan

genadeloos adj
acımasız

genadeslag n
son darbe
de laatste slag toegebracht aan een zwaargewonde vijand om hem uit zijn lijden te helpen

gendarme n
jandarma

gender /ˈdʒɛndər/ n
cinsiyet
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse

genealogie n
silsile
een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam

geneesheer n
doktor hekim

geneeskunde /γ̊əˈneːskʏndə/ n
tıp
(wetenschap) de wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van ziekten

generaal n
general
(militair) (beroep) iemand met de hoogste rang die het bevel heeft over een leger

generatie n
nesil
alle personen die min of meer tegelijkertijd geboren zijn

generator /ˌɣenəˈratɔr/ /ˌχenəˈratɔr/ n
jeneratör
een apparaat of persoon die iets genereert (doet ontstaan)

generen v
utanmak
wederkerend zich ~ schaamte voelen

generiek adj
cinsle ilgili
algemeen, niet specifiek

generiek n
jenerik
(Vlaams) de namenlijst aan het begin of eind van een film of televisieprogramma; begintitels / aftiteling

genetica n
genetik
(wetenschap) de wetenschap van alles wat de werking van genen betreft, in het bijzonder erfelijke overdracht

genie /ʒəˈni/ n
dâhi
iemand die buitengewoon slim is of die ergens uitzonderlijk goed in is

genitief n
tamlayan durumu
(grammatica) een van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen die oorspronkelijk een oorzakelijk voorwerp aanduidde, later vooral een bezitsrelatie

genocide n
soykırım jenosit
(juridisch) "een van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige groep, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen: het doden van leden van de groep; het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep; het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die gericht zijn op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging; het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen en het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep." (definitie uit Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van de Verenigde Naties uit 1948)

genoeg indefinitePronoun
yeter

genoom /xəˈnom/ n
genom
een verzameling van alle genen van de chromosomen van een organisme

genotype n
genotip
(wetenschap) het geheel van genetische kenmerken dat een soort onderscheidt

gentiaanblauw adj
çentiyane mavisi

geocentrisch adj
Yer merkezli

geodesie n
jeodezi

geofysica n
jeofizik

geografie n
coğrafya
(wetenschap) wetenschap die de aarde beschrijft

geologie n
jeoloji
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst

geologisch adj
jeolojik
op de geologie betrekking hebbend

geoloog n
jeolog

geometrie n
geometri
(wiskunde) een tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

geomorfologie n
jeomorfoloji

geoorde fuut n
kara boyunlu batağan
(futen) Podiceps nigricollis futensoort met zwarte nek, zwarte kop en een goudgele oorpluim

gerecht n
yemek
(kookkunst) een bepaald soort voedsel op een bepaalde wijze bereid

gerechtshof n
mahkeme

gereed adj
hazır

gereedschap n
araç
(techniek) een (soms mechanisch) instrument dat gebruikt wordt om werk te kunnen doen

gereedschapskist n
alet kiti
(gereedschap) afsluitbare bak waarin gereedschap opgeborgen en bijeengehouden wordt

germanium n
germanyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde

gerst n
arpa
(bloemplanten) gecultiveerde soort Hordeum vulgare , een graansoort. Ze stamt af van de wilde gerst (Hordeum spontaneum ), die nog steeds in het Midden-Oosten voorkomt. Gerst behoort net als alle overige granen zoals tarwe, haver, rogge, gierst en rijst tot de grassenfamilie (wikidata: gerst )

gerucht /ɣə'rɵxt/ n
rivayet
lawaai; een klein geluid
söylenti
een mededeling of nieuwtje dat de ronde doet maar nog niet bevestigd is, zodat je niet zeker bent of het waar is

gerundium n
durum ulacı
(taalkunde) zelfstandig gebruikte verbogen infinitief, zoals die voorkomt in het Latijn, maar ook in andere talen zoals het Middelnederlands

geschenk /ɣəˈsxɛŋk/ /ʝəˈsçɛŋk/ n
hediye
iets dat men iemand geeft, meestal ter gelegenheid van een speciale gebeurtenis

geschiedenis /ɣəˈsxidəˌnɪs/ n
tarih
het geheel van gebeurtenissen van het verleden
(wetenschap) de wetenschap die de gebeurtenissen van het verleden beschrijft, geschiedkunde

geschiedschrijving n
tarihyazımı

geschikt adj
uygun
met de juiste eigenschappen

geselen /ɣesələ(n)/ v
kamçılamak
overgankelijk iemand met een zweep of gesel tuchtigen

geslacht /χəˈslɑχt/ n
cins
(biologie) genus, taxon, samengesteld uit een of meer soorten; geslachten worden gegroepeerd in families
(grammatica) grammaticaal geslacht, genus
de afstammelingen van één persoon

geslachtsgemeenschap n
cinsel ilişki
(seksualiteit) seks waarbij de man met zijn penis het lichaam van de partner binnengaat

geslachtsorgaan /ɣəˈslɑxtsɔrɣaːn/ /ʝəˈslɑxtsɔrʝaːn/ n
cinsel organ
(seksualiteit) lichaamsdeel dat de voortplanting van de soort dient

gesofisticeerd adj
rafine
technologisch hoogstaand

gesp /ɣɛsp/ n
toka
beugel met tong of pin om twee uiteindes van één of twee riemen of linten aan elkaar te fixeren

gespierd adj
kaslı
met sterk ontwikkelde stevige spieren

gesprek n
konuşma
(communicatie) een mondelinge conversatie waarbij informatie uitgewisseld wordt

gesprekspartner n
muhatap
een persoon die deelneemt aan een gesprek

gesteente /ɣəˈstentə/ n
kayaç
(geologie) het materiaal waaruit de aardkorst bestaat, bestaande uit mineralen

gestippelde alver n
noktalı inci balığı
(straalvinnigen) bepaalde soort zoetwatervis, Alburnoides bipunctatus

getal n
sayı

getijde n
gelgit
(astronomie), (geologie) de periodieke verandering van de waterstand ten gevolge van de stand van de maan

getouwtrek n
halat çekme
(figuurlijk) langdurige strijd waarbij twee partijen strijden over een zaak

getrouw adj
sadakatli

getrouwd adj
evli
een echtpaar vormend

getuige n
tanık şahit
(juridisch) iemand die een gebeurtenis heeft meegemaak of op andere wijze, veelal onder ede, een verklaring kan geven ten aanzien van de ware toedracht van een zaak

getuigenis n
ifade

geur /ɣøːr/ /χøːr/ n
koku
(biologie) gewaarwording met de neus van de aanwezigheid van een gasvormige uitwaseming

geurloos adj
kokusuz
met de neus niet waarneembaar

gevaar /ɣəˈvar/ n
tehlike
(groot) risico.

gevaarlijk /ɣəˈvarlək/ /ɣəˈvaːrlɪk/ /χəˈvarlək/ adj
tehlikeli
gevaar met zich meebrengend

gevangene n
erkek esir
iemand die gevangen genomen is

gevangenis /ɣǝvɑŋǝnis/ n
hapis hapishane
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden

gevarendriehoek n
reflektör
(verkeer) een driehoekige rode reflector die in sommige Europese landen verplicht in de auto aanwezig moet zijn

gevechtsvliegtuig n
savaş uçağı

geven /ˈɣevə(n)/ /ˈχevə(n)/ v
vermek
overdragen van het bezit van iets aan iemand anders

gevleugeld adj
kanatlı
met vleugels, voorzien van vleugels

gevoel /ɣəˈvul/ n
duygu his
een gewaarwording veroorzaakt door een prikkeling van het zenuwstelsel
een emotionele gewaarwording

gevoeligheid n
duyarlık
een aandoenlijkheid
de nauwkeurigheid van instrumenten
de lichtgevoeligheid van een film

gevogelte n
kümes hayvanları
een verzamelnaam voor vogels die gekweekt worden als voedsel

gevolg /ɣәˈvɔlx/ /ɣәˈvɔɫx/ /χәˈvɔɫχ/ n
aksitesir
resultaat dat voortkomt uit iets anders (de oorzaak)

geweer n
tüfek

gewei n
boynuz
(zoötomie) een stel uit been bestaande hoorns van herten; al dan niet vertakt

geweld n
şiddet
elke dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis uitgeoefend op personen, goederen of zaken

gewenning n
alışkanlık
een proces waarbij een eerder ongewone prikkel steeds meer als normaal ervaren gaat worden

geweten /ɣəˈʋetə(n)/ n
vicdan
het deel van iemand waarmee die persoon zijn daden op goed en kwaad beoordeelt.

gewicht /ɣəˈʋɪxt/ /χəˈʋɪxt/ n
ağırlık
(natuurkunde) de kracht die een voorwerp op zijn ondersteuning of ophanging uitoefent

gewichtheffer /xə'wɪxthɛfər/ n
halterci
(sport) beoefenaar van het gewichtheffen

gewichtsverlies n
kilo kaybı
het minder worden van de massa van een persoon of voorwerp

gewone vinvis n
oluklu balina
(walvisachtigen) Balaenoptera physalus walvisachtige uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Balaena physalus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het is een groot zeezoogdier, lang en gestroomlijnd met puntige kop

gewoon sneeuwklokje n
adi kardelen
(bloemplanten) Galanthus nivalis een bolgewas uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). De plant is afkomstig uit Zuid-Europa en in de Lage Landen sinds de achttiende eeuw plaatselijk ingeburgerd, oorspronkelijk vooral als stinsenplant. Hij wordt veel aangeplant en verwildert gemakkelijk

gewoonte /ɣəˈwoːntə/ /ɣəˈβ̞oːntə/ /χəˈʋontə/ n
alışkanlık
vaste wijze om dingen te doen

gewricht n
eklem
(anatomie) beweegbare verbinding van twee of meer beenderen

gezegde n
yüklem
(grammatica) het geheel van alle werk- en naamwoorden in een zin die samen met het onderwerp de zinsbasis (zinskern) vormen

gezicht n
yüz çehre sima surat
(anatomie) de voorkant van een menselijk hoofd

gezin n
aile
(familie) huishouden bestaande uit een of meer ouders en hun kinderen

gezond /xə.ˈzɔnt/ /ɣə.ˈzɔnt/ adj
sağ sağlıklı
vrij van ziektes en zeertes
sağlıklı
bevorderlijk voor een goede conditie

gezondheid n
sağlık sıhhat esenlik
(medisch) welbevinden, in goede staat zijn

geïntegreerde schakeling n
entegre devre

gids /ɣɪts/ /χɪts/ n
rehber
(beroep) persoon die een groep begeleidt en uitleg geeft

giechelen /ˈɣixələ(n)/ v
kıkırdamak
inergatief een snelle, wat ingehouden vorm van lachen die vooral bij jonge meisjes past

gier /ɣiːr/ /χiːr/ n
akbaba
(havikachtigen) benaming voor grote aasetende roofvogels met een kale kop en machtige vleugels

gierig adj
cimri
geen geld of bezit aan een ander willende geven

gierst n
darı
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd (wikidata: gierst )

gierzwaluw /ˈɣirˌzʋalyw/ n
ebabil
(gierzwaluwachtigen) bepaald soort vogel, Apus apus , die als zomergast in de Benelux voorkomt

gieter n
sulama kovası
(beroep) een soort emmer met sproeibuis om de planten te begieten

gieterij n
dökümevi
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het gieten van metalen voorwerpen

gietijzer n
dökme demir

gif /ɣɪf/ /χɪf/ n
zehir
(fysiologie) substantie die in kleine hoeveelheden schadelijk of dodelijk is

giftand /'ɣɪftɑnt/ n
diş
tand waarmee bij een beet gif in het slachtoffer ingespoten wordt

giftig /ˈɣɪftəx/ /ˈχɪftəx/ adj
zehirli
gif bevattend

gigabyte n
gigabayt

gij /ɣɛɪ̯/ /ɣɛː/ /χɛɪ̯/ personalPronoun
sen

gijzelaar /ˈɣɛɪ̯zəlaːr/ /ˈɣɛːzəlaːr/ /ˈχɛɪ̯zəlaːr/ n
rehine tutak
een veelal onschuldig persoon die tegen de eigen wil door een gijzelnemer gevangen wordt gehouden en die bedreigd wordt met het doel iets van derden gedaan te krijgen

gijzeling n
rehin alma
het gevangen houden of nemen van iemand ten einde iets af te dwingen

gilde /ˈɣɪldə/ /ˈχɪɫdə/ n
esnaf

gin n
cin

ginder adv
orada

ginseng n
ginseng
Panax ginseng bereidingen uit de wortels van soorten uit het geslacht Panax in de Klimopfamilie (Araliaceae)

gips n
alçı
(scheikunde) een uit calciumsulfaat en water uithardende witte vaste stof: CaSO4·2H2O

giraf /ʒi'rɑf/ n
zürafa
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns

giraffe n
zürafa
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis

gist n
maya
(biologie) de naam voor een aantal soorten eukaryote micro-organismen

gister /ˈɣɪstər/ /ˈχɪstər/ adv
dün
de laatste dag die voltooid is

gisteren /ˈɣɪstərə(n)/ /ˈχɪstərə(n)/ adv
dün
(tijdrekening) de laatste dag die voltooid is

gitaar /ɣi'tar/ n
gitar
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum

gitzwart adj
koyu siyah

glaciologie n
buzul bilimi

glad adj
pürüzsüz

gladiator n
gladyatör

glanskool /ˈɣlɑns.kol/ /ˈɣlɑns.koɫ/ /ˈχlɑns.ko̝ɫ/ n
antrasit
een vorm van steenkool die sterk verhit is geweest

glas /ɣlɑs/ /χlɑs/ n
cam bardak
(materiaalkunde) niet-kristallijne vaste stof
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d (wikidata: glas )
(drinken) een uit glas (volgens betekenis 2) vervaardigd object dat dranken of andere vloeistoffen kan bevatten

glasnost n
açıklık

glaswol n
cam yünü
isolatiemateriaal gemaakt van glas

glaucoom n
glokom
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt

glazuur n
mine
glasachtige laag ter bedekking van aardewerk, dakpannen, bakstenen, plavuizen en tegels
(biologie) de buitenste laag van de tandkroon die rond de dentine gelegen is, tandglazuur
(voeding) (kookkunst) mengsel van poedersuiker en water waarmee cake, taart enz. wordt afgewerkt

gletsjer n
buzul
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen

glibberig adj
kaygan
moeilijk houvast op te krijgen

glijden /ˈxlɛɪdə(n)/ /ˈɣlɛːdə(n)/ v
kaymak
ergatief met geringe wrijving gericht voortschuiven

glimlach n
gülümseme tebessüm
een gelaatsuitdrukking die een geluidloze lach verraadt

glimlachen /'ɣlɪmlɑχən/ v
gülümsemek
inergatief zacht onhoorbaar lachen

glimworm n
ateş böceği
(kevers) een nachtelijk lichtgevend kevertje uit de familie Lampyridae . Ze staan ook wel bekend onder de namen vuurvliegjes of gloeiwormen. Ze zijn vooral bekend doordat ze licht geven (bioluminescentie). Over de hele wereld komen ca. 2000 soorten voor en er worden regelmatig nieuwe ontdekt. Minder bekend is dat deze insecten in feite kevers zijn en geen wormen of vliegen

gloed /ɣlut/ n
köz

gloeilamp /ˈɣluilɑmp/ n
ampul
een lamp die licht produceert met een gloeidraadje

glossarium n
lügatçe

gluren /ˈɣlyː.rə(n)/ v
dikizlemek
inergatief in het geheim aandachtig naar iemand kijken

gluten /'ɣly.tə(n)/ n
gluten

glycogeen /ˌɣlikɔˈɣen/ n
glikojen
(biologie) (scheikunde) een molecuul (polysacharide) waarin dieren energie opslaan

gneis n
gnays
(geologie) een metamorf gesteente met verschillend gekleurde banden of aders

gnoe n
gnu
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika

god /ɣɔd/ /ɣɔt/ /χɔt/ n
tanrı
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

goddelijk adj
ilahi

godin /ɣoˈdɪn/ n
tanrıça ilahe
een vrouwelijke godheid

godsdienst /ˈɣɔtsdinst/ n
din
een geloof en alle daar bij horende rituelen en doctrines

goed adj
iyi
kwaliteit bezittend, aan verwachtingen voldoend

goed adv
iyi
op goede wijze

goed n
iyi
iets concreets of abstracts dat men in bezit kan hebben

goedemorgen /ˌɣudəˈmɔrɣə(n)/ interjection
günaydın
groet die in de morgen gebruikt wordt

goedenacht interjection
iyi geceler
een wens uitgesproken in de avond voor het slapengaan

goedenavond interjection
iyi akşamlar tünaydın
een groet die in de avond gebruikt wordt

goederentrein n
yük treni
(spoorwegen) trein die uitsluitend is bestemd om goederen te vervoeren

goedheid n
iyilik
de hoedanigheid van het goed zijn

goedkeuren v
onaylamak
toestemming verlenen

goedkoop adj
ucuz
(handel) laag in prijs

goeroe n
guru

gok /ɣɔk/ /χɔk/ n
kumar
een keuze zonder het juiste antwoord te weten

gokken /ˈɣɔkən/ /ˈχɔkən/ v
kumar oynamak
inergatief (Jiddisch-Hebreeuws) iets van waarde, veelal geld, inzetten op de mogelijke uitkomst van iets onzekers

golf /gɔlf/ /χɔl(ə)f/ n
dalga
meestal door de wind veroorzaakte verheffing van de waterspiegel
(natuurkunde) natuurkundige verstoring die zich voortplant via een medium als water of lucht
(figuurlijk) plotselinge tijdelijke toename van een verschijnsel
(elektronica) frequentieband voor radioverkeer
golf
geen meervoud (sport) balspel waarbij een golfbal met een golfclub in een aantal slagen in de hole moet worden geslagen.
körfez dalga
(aardrijkskunde) een grote baai

golfkarton n
oluklu mukavva
verpakkingsmateriaal, bestaande uit één of meer lagen dun, gegolfd karton. (wikidata: golfkarton )

golflengte n
dalga boyu

gondel /ˈɣɔndəl/ n
gondol
een pleziervaartuig in Venetië

gong n
gong
(muziekinstrument) een hangend slagwerk

gonorroe n
belsoğukluğu
(medisch) een geslachtziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Neisseria gonorrhea

googelen /ˈgu:gələ(n)/ /ˈɡu.ɡə.lə(n)/ /ˈɣu.ɣə.lə(n)/ v
googlelamak
overgankelijk naar informatie zoeken op het internet, m.n. met Google

googol n
googol

googolplex n
googolplex

gooien /ˈɣoːi̯ən/ /ˈχoːi̯ən/ v
atmak
overgankelijk het door de lucht verplaatsen van een voorwerp, al dan niet naar een doelwit

gootsteen /ˈɣotsten/ n
lavabo
een bak, meestal ingebouwd in een aanrecht, onder een kraan en met een afvoer

gordel n
kemer
(kleding) een band die om het middel gedragen wordt, ter bescherming bij bijv. vechtsport of in de auto

gordeldier n
bir tür hayvan
(gordeldierachtigen) benaming voor zoogdieren met pantser van beweegbare schubben uit de familie Dasypodidae

gordijn /ɣɔrˈdɛːn/ /χɔrˈdɛɪn/ n
perde
een doek ter afdekking van bijvoorbeeld een raam

gorilla n
goril
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent

gospelmuziek n
gospel müziği

goud /ɣʌʊt/ n
altın
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal

goudbrasem n
çipura
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sparus aurata , een zeebrasem met goudglans als de zon op het water schijnt, hij bezit ook een typerende zwarte vlek achter de kieuwdeksels

gouden medaille phraseologicalUnit
altın madalya

goudgeel adj
altın sarısı

goudhaantje n
bayağı çalı kuşu
(zangvogels) bepaald soort klein vogeltje met een goudkleurig kruintje Regulus regulus

goudsmid n
kuyumcu
(beroep) een smid die met goud werkt

goudvink n
bayağı şakrak kuşu
(zangvogels) bepaald soort vogel, Pyrrhul pyrrhula uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae )

goudvis /ˈɣaʊ̯d.vɪs/ /ˈɣɔʊ̯t.fɪs/ /ˈχʌʊ̯t.fɪs/ n
mercan balığı Japon balığı
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus

goulash n
gulaş
(voeding) een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije

gouverneur n
vali
(beroep) het hoofd van een regering, van een kolonie, staat of andere subnationale staatseenheid

graad n
derece
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad

graaf /ɣraf/ n
kont
(verouderd) (vroege middeleeuwen) door de vorst aangewezen ambtenaar die het hoogste toezicht op de rechtspraak of een ander belangrijke activiteit uitoefent

graafschap n
ilçe

graan /ɣran/ n
tahıl

graat n
kılçık

gradenboog n
açıölçer
(wiskunde) een instrument waarmee een hoek van een gekende grote uitgezet of gemeten kan worden

graf /ɣrɑf/ /χrɑf/ n
mezar
ruimte om één of meer lijken in te begraven
plaats waar één of meer lijken begraven liggen

grafheuvel n
tümülüs
kunstmatige heuvel die is opgeworpen om als graf te dienen

grafiet n
grafit
(mineraal) in plaatjes gekristalliseerde koolstof, o.a. gebruikt als tekenstift

grafietgrijs adj
grafit gri

grafietzwart adj
grafit siyah

grafsteen n
mezar taşı
een rechtopstaande gebeeldhouwde steen die de aanwezigheid van een graf markeert

gram n
gram
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g

grammatica n
gramer dil bilgisi
(taalkunde) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

grampositieve bacteriën /ɣṛɑm.ˌpo.zi.ˈtiː.və.bɑk.ˈteːri.jə(n)/ /χrɑm.ˌpo.zi.ˈti.və.bɑk.ˈtɪː.ri.jə(n)/ n
Gram-pozitif
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) verzamelnaam voor soorten met een dikke laag peptidoglycaan in hun celwand

granaat n
el bombası
(militair) een met springlading gevuld projectiel
grena
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen

granaatappel n
nar
(fruit) vrucht van een dergelijke boom

graniet /ɣɾaˈni:t/ n
granit
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen

granietgrijs adj
granit gri

grapefruit n
greyfurt
(bloemplanten) (fruit) Citrus paradisi een gele of rode, enigszins bitter smakende citrusvrucht

grappa n
grappa
(drinken) een Italiaanse alcoholische drank, vervaardigd uit de destillatie van restanten van druiven na de wijnbereiding

grappig /ˈɣrɑpəχ/ adj
komik
de lust tot (glim-) lachen opwekkend

gras /ɣrɑs/ n
ot
(plantkunde) plantenfamilie omvattende gras (zie betekenis 2), graan, rijst, bamboe
bepaalde groep van soorten binnen die familie die gebruikt wordt in de tuin, op (sport)velden, in de wei...

grasgroen adj
çimen yeşili

grasmaaier /ɣrɑsmajər/ n
çim biçme makinesi

grasmus n
akgerdanlı ötleğen
(zangvogels) Sylvia communis , een zangvogel uit de familie zangers Syviidae

gratis adj
bedava
wat zonder betaling verkregen wordt

grauw adj
gri
donkergrijs, kleurloos

grauwe gans n
boz kaz
(eendvogels) bepaalde soort grijsbruine vogel met oranje snavel, Anser anser , uit de familie der Anatidae

grauwe kiekendief n
çayır tuygunu
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel, Circus pygargus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

graven v
kazmak
overgankelijk een gat in de grond maken met de handen of met een graafwerktuig

gravin n
kontes
(adel) vrouwelijke graaf

gravitatie n
kütle çekimi kütleçekimi yer çekimi yerçekimi
(natuurkunde) de kracht die de wederzijdse aantrekking van massa veroorzaakt

grens /ɣrɛns/ n
hudut sınır
een al dan niet denkbeeldige scheidingslijn
sınır hudut
(aardrijkskunde) (politiek) de raaklijn tussen twee landen

griep /ɣrip/ n
grip enflüenza
(medisch) een virusziekte die jaarlijks vele mensen ziek maakt en die voor ouderen gevaarlijk kan zijn

griepprik /ˈɣriprɪk/ /ˈχriprɪk/ n
grip aşısı
(medisch) een injectie met een vaccin tegen het griepvirus

griesmeel n
irmik
(voeding) grof gemalen meel ven tarwe, spelt, mais of rijst

griet /ɣrit/ /χrit/ n
çivisiz kalkan
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae

griezelig adj
ürpertici

griffioen n
griffon
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw

grijpen v
uzanmak
plotseling iets of iemand beetpakken

grijs adj
gri
(kleur) de kleur grijs hebbend

grijsbeige adj
gri bej

grijsblauw adj
gri mavi

grijsbruin adj
gri kahverengi

grijswit adj
gri beyaz

grijze walvis n
gri balina
(walvisachtigen) Eschrichtius robustus een baleinwalvis uit de familie grijze walvissen (Eschrichtiidae), waarvan hij de enige levende soort is. De grijze walvis trekt jaarlijks tussen het voedselgebied en het gebied waar de jongen ter wereld komen. Het is een stevige zwarte walvis, met bolvormig voorhoofd en een heel kleine snuit. Het lichaam is bedekt met kenmerkende grijs-witte patronen, littekens die achterbleven na het afvallen van de vele parasieten waardoor ze worden geplaagd

gril n
kapris
onredelijk en willekeurig gedrag

grill n
ızgara

grind n
çakıl

groei /ɣruj/ /χruj/ n
büyüme
het groter worden

groeien /ˈɣrui̯ə(n)/ v
büyümek
ergatief groter worden

groen adj
yeşil
(kleur) met de kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben

groen n
yeşil
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm

groen lachen /'ɣrun lɑxə(n)/ phraseologicalUnit
sahte gülüş
(België) geforceerd glimlachen om zijn ongemak of emotie (nijd, teleurstelling of schaamte) te verbergen, ook galgenhumor

groen licht n
yeşil ışık
(verkeer) een stop- of verkeerslicht waarvan alleen de groenkleurige lamp brandt
goedkeuring, toestemming om door te gaan

groenbeige adj
yeşil bej

groenblauw adj
yeşil mavi

groenbruin adj
yeşil kahverengi

groengrijs adj
yeşil gri

groente n
sebze
(plantkunde) (voeding) eetbare planten of delen daarvan, echter let op!

groenteboer n
manav
(beroep) iemand die een detailhandel in groente en fruit bedrijft
(groente) (handel) winkel waar groente en fruit verkocht wordt

groep /ɣrup/ /ʝrup/ n
grup
uit meerdere personen, dieren of eenheden bestaand geheel

groeperen v
gruplandırmak
overgankelijk in groepen stellen

groepsimmuniteit n
sürü bağışıklığı

groepsseks n
grup seks
(seksualiteit) seksueel contact tussen meer dan twee personen tegelijkertijd

groet /ˈɣrut/ /ˈχrut/ n
selam
een uiting waarbij men elkaars aanwezigheid erkent wanneer men elkaar ontmoet

groeten /ˈɣrutə(n)/ n
selamlamak
1. iemand goedendag of gedag zeggen

grondbezitter n
arazi sahibi
(economie) (landbouw) iemand die veel land in eigendom heeft

grondlegger n
kurucu

grondstof n
ham madde

grondwater n
taban suyu
al het water dat zich in de aardbodem bevindt

grondwet n
anayasa
(regering) wet die de principes van een staat definieert

groot /ɣroːt/ adj
büyük iri kocaman
meer dan normaal in formaat
büyük üstün niteliği olan
bewonderenswaardig, goed
büyük etkili güçlü önemli
machtig, belangrijk
büyük yetişkin
volwassen

groothandel n
toptancılık
(economie) de handel die producten van fabrikanten koopt en doorverkoopt aan o.a. kleinhandelaars.

grootheidswaanzin n
megalomani

groothertog n
granduka
(adel) adellijke titel die hoger is dan die van hertog maar lager dan die van koning

groothertogdom n
grandüklük büyük dukalık
(adel) een gebied waarover een groothertog heerst

grootmoeder n
büyükanne nine
(familie) de moeder van een ouder

grootmoedigheid n
alicenaplık
op een krachtige manier heel gul zijn

grootoorvos n
ıri kulaklı tilki

grootte n
boyut

grootvader /ˈɣroːtˌfaːdər/ n
dede büyükbaba
(familie) de vader van een ouder

grote bonte specht n
göknar ağaçkakanı
(spechtvogels) bepaald soort vrij grote vogel met zwarte rug- en lichtere buikzijde, Dendrocopos major

grote burgemeester n
kutup martısı
(steltloperachtigen) soort zeevogel van ongeveer 70 centimeter groot, Larus hyperboreus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae

grote klaproos n
gelincik

grote stern n
kara gagalı sumru
(steltloperachtigen) bepaalde soort zeevogel, te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje, Sterna sandvicensis

grote zee-eend n
kadife ördek
(eendvogels) Melanitta fusca , een vrijwel geheel zwarte eendensoort die voornamelijk op zee voorkomt

grotesk adj
acayip
op afschrikwekkende wijze buitenissig

grutto /ˈxrʏto/ /ˈɣrʏto/ n
çamur çulluğu
(steltloperachtigen) bepaald soort weidevogel en een van de grootste steltlopers, Limosa limosa

gruweldaad n
zulüm

guacamole n
guacamole
(voeding) een dipsaus uit Midden-Amerika gemaakt van avocado, limoensap, tomaat, ui (crème fraîche) en specerijen (tabasco). De saus wordt gebruikt als vulling van tortilla's of opgediend bij maïschips

guave n
guava
(fruit) de vrucht van Psidium guajava (wikidata: guave )

gul adj
alicenap
vrijgevig

gulp /ɣɵlp/ n
dükkan
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken

gymnastiek n
jimnastik
(sport) oefeningen voor de gezondheid van een mens

gynaecologie n
jinekoloji

gyroscoop /ˌɣiroˈskop/ n
jiroskop

haag n
çit
een afscheiding bestaande uit kreupelhout of struikgewas

haagbeuk n
gürgen
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae

haai /haːɪ̯/ /ɦaɪ̯/ n
köpek balığı
(kraakbeenvissen) benaming voor roofvissen uit de superorde Selachimorpha

haak /haːk/ n
çengel

haakje n
ayraç
dim. tant. elk van de tekens, rond of met hoeken, om woorden of getallen af te zonderen dus ( ) [ ]

haan /ɦan/ n
horoz
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels; vaak wordt het mannetje van het huishoen (Gallus gallus ) bedoeld

haar n
saç kıl
(anatomie) hoofdhaar, uitgroeisel van het epidermis dat delen van het hoofd bedekt

haar personalPronoun
onu ona
accusatief van zij, derde persoon enkelvoud
datief van zij, derde persoon enkelvoud

haar possessivePronoun
onun
bezit aanduidend door een derde persoon vrouwelijk enkelvoud

haard n
ocak
(wonen) een plaats in de woning bedoeld om er een vuur te branden

haas n
tavşan
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren

haast /hast/ adv
hemen
bijna

haast /hast/ n
telaş
de drang hebben om iets snel te doen

haastig adj
aceleci
zich niet de tijd nemend

haat /ɦaːt/ n
nefret
sterk gevoel van vijandschap

habitat /ˈhabiˌtɑt/ n
habitat
het natuurlijke leefgebied van een organisme

hacker n
bilgisayar korsanı
(informatica) iemand die zich onbevoegd toegang verschaft tot een computersysteem

hafnium n
hafniyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal

hagedis n
kertenkele
(reptielen) langstaartig, geschubd reptiel uit de onderorde Lacertilia (Sauria)

hagel /haɣəɫ/ n
dolu
(meteorologie) bolvormig ijs dat als neerslag uit de hemel valt

hagelen v
dolu yağmak
onpersoonlijk, (meteorologie) het uit de hemel neerkomen van hagelstenen

hagelsteen /ˈhaɣəɫˌsten/ n
dolu tanesi
een klontje ijs dat als neerslag uit de lucht komt

hak n
topuk
(anatomie) hiel van de voet
çapa kazma
(gereedschap) werktuig om de grond mee open te hakken

hal /ɦɑl/ n
koridor
ruimte achter de voordeur

half /ɦɑlf/ adj
buçuk
de helft zijnde

halfgeleider n
yarı iletken
(natuurkunde) een stof die de elektriciteit slecht of alleen in bepaalde omstandigheden geleidt
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen

halfmetaal n
metaloid yarımetal
(scheikunde) een halfgeleider met een negatieve indirecte bandgap

hallo interjection
merhaba
groet

hallucinatie n
varsani

halogeen n
halojen

halogenide n
halojenür

hals n
boyun ahmak

halsband n
tasma
een om de hals en nek gesnoerde band

halsstarrigheid n
inatçılık
het te vasthoudend zijn

halster n
yular

halte /ˈhɑɫtə/ n
durak
een plaats waar gestopt wordt
een plaats waar een bus of tram stopt

halter n
dambıl

ham /ɦɑm/ n
jambon
(voeding) vlees van de achterkant van een varken, gebruikt als onderdeel van gerechten of als broodbeleg

hamburger /ˈham.bʏr.ɣər/ /ˈhɑm.bʏr.ɣər/ /ˈhɑm.bʏr.χər/ n
hamburger
(voeding) schijf rundvlees die gebakken of gegrild wordt, een burger

hamel n
iğdiş koç
(dierkunde) (landbouw) gecastreerde ram

hamer /ˈhamər/ n
çekiç
(gereedschap) werktuig dat kan worden gebruikt om te slaan
(anatomie) een van de drie gehoorbeentjes in het oor

hamster n
hamster cırlak sıçan
(knaagdieren) Cricetus cricetus , klein knaagdiertje dat als huisdier gehouden kan worden

hand /ɦɑnt/ n
el
(anatomie) uiterste deel van de arm, voorbij de pols

handbal n
hentbol

handboei /ˈɦɑnt.buj/ n
kelepçe
een paar aan elkaar verbonden afsluitbare ringen, meestal van staal of een moeilijk te breken kunststof vervaardigd waarmee iemand de handen gebonden worden

handboek /ˈɦɑnt.buk/ n
el kitabı
een boek waarin getracht wordt alle informatie die nuttig is voor een bepaalde bezigheid bijeen te brengen, een handleiding in boekvorm

handdoek /hɑnduk/ n
havlu peşkir
(textiel) een doek waarmee men zich afdroogt

handdruk n
el sıkma

handel /ˈɦɑndəl/ n
ticaret
(economie) de in- en verkoop van goederen

handelsreizigersprobleem n
seyyar satıcı problemi
een bekend informaticavraagstuk: Gegeven n steden samen met de afstand tussen ieder paar van deze steden, vind dan de kortste weg die precies één keer langs iedere stad komt.

handig /ˈɦɑndɪɣ/ /ˈɦɑndɪχ/ adj
becerikli
goed met de handen om kunnen gaan

handkar n
el arabası
een 2 wielige kar die met menskracht wordt bewogen

handpalm n
avuç
(anatomie) binnenzijde van de hand

handrem n
el freni
met de hand bediende rem

handschoen /hɑnd.sxun/ /ɦɑnt.sxun/ /ɦɑnt.sχun/ n
eldiven
(kleding) een handkledingstuk met aparte vingers

handtekening n
imza

handvol n
bir avuç
klein aantal

hanengevecht n
horoz dövüşü
(spel) (illegaal) door mensen georganiseerd gevecht tussen kamphanen waarbij de toeschouwers kunnen wedden op de uitkomst van het gevecht

hanenkam /ˈhanə(n)kɑm/ n
horoz ibiği
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak
een kam van een haan
een kamvormig kapsel midden over het overigens kaalgeschoren hoofd

hangbrug n
asma köprü
(waterbeheer) brug die is opgebouwd uit twee (soms één) hoge pijlers of pylonen waartussen een dikke kabel gespannen is, aan deze dikke kabel worden enkele dunnere kabels gehangen om de weg te dragen en horizontaal te houden

hangmat /ˈɦɑŋmɑt/ n
hamak ağ yatak
een doek of net dat aan de uiteinden opgehangen wordt en waarin personen kunnen liggen

hangslot n
asma kilit
een slot dat aan een beugel hangt

hap n
lokma
(voeding) voedsel of iets anders dat je door het openen en sluiten van je lippen in je mond krijgt

haram /haˈram/ adj
haram

harde schijf phraseologicalUnit
sabit disk
(informatica) Vooralsnog het meest gebruikte externe geheugen in een computer, een elektromechanisch computeronderdeel waarop gegevens bewaard kunnen worden

harde tarwegriesmeel n
durum buğdayı ırmığı
(voeding) grof gemalen meel van harde tarwe Triticum durum , gebruikt voor het maken van pasta (wikidata: harde tarwegriesmeel )

harder /'ɦɑrdər/ n
kefal
(visserij) (Antillen) bepaald soort zeevis, Mugil curema

hardware n
donanım
(informatica) elektronische en mechanische delen in en om computersystemen

harig adj
kürklü

haring /ˈɦarɪŋ/ n
ringa
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus

hark n
tırmık
(gereedschap) tuingereedschap aan lange steel, met een reeks tanden aan de onderzijde

harlekijn n
arleken
een grappig, koddig persoon in het algemeen

harp n
arp
(muziekinstrument) een instrument met een driehoekige vorm met voor elke toon een aparte snaar

harpoen /hɑrˈpun/ /ɦɑrˈpun/ n
zıpkın
een speer met weerhaken

harpoeneren v
zıpkınlamak
overgankelijk het vangen van vissen of walvissen door middel van een harpoen

hars /ɦɑrs/ n
reçine
(plantkunde) het stroeve en plakkerige product van boomsappen, met name van naaldbomen

hart /ɦɑrt/ n
kalp yürek

hartfalen n
kalp yetmezliği
(medisch) een aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen om aan de behoeften van de weefsels te voldoen

hartspecialist n
kalp hastalıkları uzmanı kardiyolog

hartstilstand /ˈhɑrtstɪlstand/ /ˈhɑrtstɪlstɑnt/ /ˈhɑrtstɪɫstɑnt/ n
kalp durması
(medisch) het stoppen van het kloppen van een hart

hashtag n
etiket
(informatica), (communicatie) grafisch symbool # dat men zonder spatie voor een woord plaatst om aan te geven wat het onderwerp van een bericht is (zoals men in verschillende socialemediawebsites zoals Twitter, Instagram, Facebook, Google+ en YouTube gebruikt)

hassium n
hassiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

haten /'ɦatə(n)/ v
(-den) nefret etmek
overgankelijk kwade gevoelens jegens iemand koesteren

hatsjie interjection
hapşu

haven /ɦavə(n)/ n
liman
(waterbeheer) natuurlijke of aangelegde aanlegplaats voor schepen

haver n
yulaf
(graan), (voeding) zaden van het graangewas Avena sativa (wikidata: haver )

havermelk n
yulaf sütü
(drinken) plantaardige melk op basis van hele haverkorrels (wikidata: havermelk )

havervlokken n
tahıl ezmesi yulaf ezmesi
havervlokken

havik /ˈɦavɪk/ n
çakır kuşu
(havikachtigen) Accipiter gentilis , een roofvogel die op kleine zoogdieren en vogels jaagt
atmaca
(figuurlijk), (politiek) iemand die graag een oorlog wil uitlokken

hazelaar n
fındık
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is

hazelmuis /ˈɦa.zəlˌmœːs/ /ˈɦa.zəɫˌmœʏ̯s/ n
fındık faresi
(knaagdieren) knaagdier in de familie van slaapmuizen, Muscardinus avellanarius

hazelnoot /ˈhazəɫˌnot/ n
fındık
(plantkunde) Corylus avellana een vrucht van de hazelaar

hazenlip /ˈhaː.zə(n)ˌlɪp/ n
dudak yarığı

headset n
kulaklık
hoofdtelefoon met ingebouwde microfoon

hebben /ˈɦɛbə(n)/ v
sahip olmak
hebben + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd
absoluut als onderdeel hebben, omvatten, bevatten

hebbes interjection
yakaladım
een uitroep geuit wanneer men iets heeft weten te vangen

hebzuchtig adj
açgözlü
blijk gevend van hebzucht, hebberig

hede /ˈɦeː.də/ n
üstüpü
verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de langere draden

heek n
berlam barlam

heel /heːl/ adj
bütün
niet stuk, niet gebroken

heelal /he.ˈlal/ /ɦe.ˈlaɫ/ n
evren kâinat cihan âlem kozmos
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

heelkunde n
cerrahi
(medisch) de tak van de geneeskunde die met operatie probeert te genezen

heer /ɦɪːr/ n
beyefendi
m man
m deftig persoon
m belangrijk persoon
m welgemanierd persoon, gentleman
m heerser
m persoon in wiens dienst men staat, meester, baas
m bezitter van een heerlijkheid
m houder van zekere adellijke titel
m aanspreektitel voor mannelijke personen
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt
o (verouderd) (militair) (onveranderlijk); leger

heerser n
hükümdar
(politiek) iemand die de macht uitoefent

heet /ɦeːt/ adj
sıcak
heel warm
scherp, pittig, brandend van smaak
op enige wijze seksueel getint of seksueel aantrekkelijk

hefboom n
kaldıraç
(natuurkunde) staaf of boom die op een draaipunt rust en waarvan de lange arm bewogen wordt om een zwaar voorwerp op de korte arm in beweging te zetten

hegemonie n
hegemonya

heggenmus n
bayağı dağ bülbülü
(zangvogels) Prunella modularis ; een zangvogel ter grootte van een huismus met opvallend grijs op de kop

heiden n
putperest
mensen die geen jood of christen zijn

heidendom n
paganizm
(religie) een verzamelnaam voor de polytheïstische religies waarmee het zich verspreidende christendom in aanraking kwam

heidens adj
kafir
van de heidenen

heidepaars adj
sıcak violet

heilbot n
halibut
(straalvinnigen) bepaald soort grote schol, reus onder de platvissen en consumptievis, Hippoglossus hippoglossus

heilig /ɦɛj.ləɣ/ adj
kutsal
door wijding aan het goddelijke bijzonder gemaakt

heilige n
aziz

heimwee /'hɛɪmʋe/ n
gurbet
sterk verlangen naar een plek die als thuis ervaren wordt

hek /ɦɛk/ n
çit
omheining, afscheiding

hekel n
iğrençlik
sterke afkeer

heks /ɦɛks/ n
cadı
(persoon), (mythologie), (magie) een over het algemeen vrouwelijk persoon aan wie bovennatuurlijke krachten worden toegeschreven

heksenjacht /ˈhɛksə(n)ˌjɑxt/ n
cadı avı
het jagen op vermeende heksen

hekserij n
büyü

hel /'ɦɛl/ n
cehennem tamu
(religie) (christendom, islam) toestand van straf en afwezigheid van God waar de zielen van verstokt zondige, verdoemde mensen zich na de dood in bevinden

held /ɦɛlt/ n
kahraman

heldenmoed n
kahramanlık
de durf en de kracht van mensen, die zich, met gevaar voor eigen leven, voor de goede zaak inzetten

helderheid n
berraklık
het ontbreken van strooiing van licht, een object is scherp waarneembaar

heldhaftigheid n
cesaret; yüreklilik
het heel moedig en dapper zijn

helft /ɦɛlft/ n
buçuk yarı

helikopter /ɦelɪˈkɔptər/ abbreviation
helikopter
1. luchtvaartuig dat d.m.v. een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen

heliocentrisch adj
Güneş merkezli

helium n
helyum
(scheikunde), (element) een chemisch element en een inert edelgas, met symbool He en atoomnummer 2

hellebaard n
teber
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen

helling n
yamaç
een glooiing in het landschap

helm /ɦɛlm/ n
kask miğfer
m; (hoofddeksel) beschermend hoofddeksel

helmstok n
dümen

helpen /ˈɦɛlpə(n)/ v
yardım etmek
overgankelijk iemand bijstaan

hem /ɦɛm/ personalPronoun
onu
accusatief m derde persoon enkelvoud

hematiet n
hematit
(mineraal) roodkleurig mineraal dat ferri-oxidekristallen bevat

hemd n
gömlek
(kleding) kledingstuk voor het bovenlijf, meestal gemaakt van katoen, linnen of viscose en gedragen als boven- of als onderkleding

hemel /ˈɦeːməl/ n
gökyüzü gök
lucht, onmetelijke ruimte die overal op aarde bovenaan zichtbaar is
cennet gök
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan

hemellichaam n
gök cismi

hemels adj
kutsal

hemelsblauw adj
gök mavisi

hemelsbreed adj
kuş uçuşu
in rechte lijn gemeten

hemofilie n
hemofili
(medisch) bloederziekte

hemorroïde n
basur
(medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus

hen /ɦɛn/ n
tavuk
(dierkunde) vrouwtje van hoenderachtige vogels

hengel n
olta kamışı
(visserij) stok of buis om met een lijn te vissen

hengst /ɦɛŋst/ n
aygır
(onevenhoevigen) (paardrijden) een al dan niet gecastreerd mannelijk paard

hennep /ˈɦɛ.nəp/ n
kenevir kendir

hepatitis n
hepatit
(medisch) leverontsteking

hepatomegalie n
hepatomegali karaciğer büyümesi
(medisch) leververgroting

hepatosplenomegalie n
hepatosplenomegali
(medisch) gelijktijdige vergroting van de lever en de milt

heraldiek /herɑl'dik/ n
heraldik
de wetenschap die zich bezighoudt met de wapenkunde

herberg n
han
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel

herbivoor n
herbivor otobur otçul
(dierkunde) dier dat zich uitsluitend met plantaardig voedsel voedt

herder /'ɦɛrdər/ n
çoban
(beroep) (veeteelt) begeleider en bewaker, meestal van een kudde schapen of ander vee

herdershond n
çoban köpeği
hond die een kudde bewaakt

heremietkreeft n
keşiş yengeci
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont

herfst n
sonbahar güz
jaargetijde tussen zomer en winter

herhalen v
tekrarlamak
nog eens, of meerdere keren, hetzelfde ondervinden, uitvoeren of laten weerkeren

herhaling n
tekrar
het nogmaals plaatsvinden

herinneren /ɦɛr.'ɪ.nə.rə(n)/ v
anımsatmak
overgankelijk opnieuw in gedachte brengen
hatırlamak
wederkerend zich ~: uit het geheugen opdiepen

herinnering n
anı

herkauwer n
geviş getiren
(evenhoevigen) een herbivoor uit de onderorde Ruminantia die zijn voedsel herkauwt

herkenning n
tanınma

herkomst n
etimoloji

hermelijn n
kakım as
m (roofdieren) bepaald klein wezelachtig zoogdier, Mustela erminea

hernia n
fıtık
(medisch) uitstulping van een orgaan of weefsel uit de lichaamsholte waar het normaliter in ligt

heroïne n
eroin
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine

herrijzen v
dirilmek
ergatief opnieuw oprijzen, opnieuw gaan leven of functioneren

hersendood n
beyin ölümü

hersenen n
beyin
(anatomie) waarnemend, aansturend, controlerend en informatieverwerkend orgaan in dieren
(figuurlijk) denkvermogen, intelligentie

hersenschors n
serebral korteks
de buitenste laag van de grote hersenen

hersenschudding n
beyin sarsıntısı
(medisch) schade aan de hersenen door uitwendig geweld

herstelbetaling n
reparasyon

herstellen v
onarmak
overgankelijk terug werkend krijgen, repareren

hert n
geyik
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben

hertog n
dük duka
(adel), (geschiedenis) een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de markies

hertogdom n
dukalık
het gebied dat onder leiding staat of stond van een hertog

hertogin n
düşes
(adel) adellijke titel, vrouw van een hertog

hertz n
hertz
(natuurkunde), (eenheid) de SI-eenheid voor frequentie van trillingen, weergegeven met symbool Hz

het /(ɦ)ət/ /hɛt/ personalPronoun
o
3e persoon enkelvoud onzijdig.

heten /'he.tə(n)/ /'ɦe.tə(n)/ v
adı olmak
zelfstandig werkwoord in de betekenis 'de naam hebben'.

heterogeen adj
heterojen

heteroseksualiteit n
heteroseksüellik

heteroseksueel adj
heteroseksüel
gericht op het andere geslacht of betrekking hebbend op liefde voor mensen met een ander geslacht

heup n
kalça

heuptas n
bel çantası
tasje dat je om je heupen als een riem kan dragen

heuvel /ˈhøvəɫ/ n
tepe
verhoging in het landschap die lager is dan een berg

heuvelachtig /'ɦøvəlɑxtəx/ adj
tepelik
met aanzienlijke hellingen en hoogteverschillen

hiel n
topuk ökçe
(anatomie) een enigszins uitstekend deel achteraan de voet

hier /ɦiːr/ adv
burada burası
op deze plaats

hierheen adverbialPronoun
buraya
aanwijzend dichtbij: in de richting van + dit

high /hɑj/ adj
esrik
(spreektaal) in een euforische toestand van veranderd bewustzijn verkerend (al dan niet door drugsgebruik)

hij /hɛɪ̯/ /ɦɛɪ̯/ /ɦɛː/ personalPronoun
o
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden

hijskraan n
vinç
(techniek) een constructie om zware lasten op te tillen

hik n
hıçkırık
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt

hikken ˈɦɪkə(n) v
hıçkırmak
inergatief een kort geluid voortbrengen door een onwillekeurige samentrekking van het middenrif

hinde /ˈhɪndə/ n
maral
(evenhoevigen) een vrouwelijk hert

hinderlaag n
pusu

hindoeïsme n
Hinduizm

hinkelen n
seksek
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven

hinniken v
kişnemek
inergatief (dierengeluid) het geluid van een paard voortbrengen

hippie n
hippi

hippopotomonstrosesquippedaliofobie n
hippopotomonstroseskipedaliyofobi

historicus n
tarihçi

historie n
hikâye
verhaal
(wetenschap) geschiedenis van een volk, een land enz

historisch adj
tarihsel

hitte /ˈhɪtə/ n
sıcak

hitteschild n
ısı kalkanı
voorziening die een ruimtevaartuig tijdens de afdaling in een atmosfeer beschermt tegen thermische beschadiging

hiv n
HIV
(virussen) (medisch) menselijk immuundeficiëntievirus, de soort die aids kan veroorzaken

hiërarchie n
hiyerarşi
rangorde (van waardigheidsbekleders)

hiërarchisch adj
hiyerarşik
van of volgens de opeenvolging van rangen

hobbelpaard n
sallanan at

hobbit n
hobit
een fantasyfiguur uit de werken van J.R.R. Tolkien
een klein persoon

hobo n
obua
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen

hockey n
hokey
(sport) balspel waarbij twee elftallen de bal met een hockeystick in elkaars doel proberen te slaan

hoe /ɦu/ adv
nasıl
vragend: op welke wijze?
betrekkelijk: op welke wijze.

hoed /hud/ /ɦut/ n
şapka başlık
(hoofddeksel) een hoofddeksel
şapka
(mycologie) het bovenste gedeelte van het vruchtlichaam van een zwam

hoedenmaker n
şapkacı
(beroep) iemand die hoofddeksels voor mensen maakt

hoef /ɦuf/ n
tırnak toynak
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen

hoefbevangenheid n
laminitis

hoefdier n
toynaklı memeli
(dierkunde) benaming voor een groot, viervoetig, meestal plantenetend zoogdier dat (vaak zeer harde) voortdurend doorgroeiende hoeven bezit

hoefijzer n
nal

hoefsmid n
nalbant

hoek /ɦuk/ n
açı
een punt waar twee benen of halve rechten samenkomen

hoer /ɦur/ n
fahişe
een vrouw die tegen betaling seksuele diensten verricht

hoera n
hurra
toejuiching, applaus

hoerenzoon n
orospu çocuğu

hoest n
öksürük
een reflexmatige explosieve uitademing

hoeveel interrogativeCardinalNumeral
kaç ne kadar
welk aantal ?

hoeveelheid /huˈvɪ:ɫhɛɪt/ n
miktar
de kwantiteit waarin iets aanwezig is

hoeveelste indefiniteOrdinalNumeral
kaçıncı

hogedrukgebied n
antisiklon
(meteorologie) een gebied waar relatief een hogere druk heerst dan elders

hogedrukpan n
düdüklü tencere

hogeschool n
meslek yüksekokulu
(onderwijs) instelling waar universitair onderwijs wordt gegeven in een beperkt aantal studierichtingen

hol n
in
(dierkunde) ondergrondse woonruimte of schuilplaats van bepaalde diersoorten

holenduif n
gökçe güvercin
(duifachtigen) bepaald soort vogel, Columba oenas , die in in holle bomen broedt

hollen v
koşmak

holmium n
holmiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide

holocaust /ˈholokaust/ n
holokost jenosit soykırım
opzettelijke massale vernietiging van mensen of dieren

holoceen n
Holosen

homeopathisch adj
homeopatik
(medisch) volgens de homeopathie

hommel /ˈhɔməɫ/ n
bombus tüylü arı
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn

homofobie n
homofobi

homofoon n
sesteş
(taalkunde) woord dat hetzelfde wordt uitgesproken als een ander woord, maar anders wordt geschreven en een andere betekenis heeft

homograaf n
eş sesli
(taalkunde) een begrip dat aangeeft dat twee woorden, hoewel hetzelfde geschreven, verschillend worden uitgesproken

homohuwelijk n
eşcinsel evlilik
(lhbt) een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht

homoniem n
homonim sesteş
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt

homoseksualiteit n
eşcinsellik

homoseksueel adj
homoseksüel
(lhbt) betrekking hebbend op de liefde voor mensen van mannen voor mannen of vrouwen voor vrouwen

hond /ˈhɔnd/ /ˈɦɔnt/ n
köpek it
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt

hondengevecht n
it dalaşı

honderd /ˈɦɔndərt/ cardinalNumeral
yüz
"100", het getal tussen negenennegentig en honderdeen, tien maal tien

hondsdol adj
kuduz
(medisch) besmet met rabiës

hondsdolheid n
kuduz

hondsroos n
kuşburnu

honger /ˈɦɔŋər/ n
açlık
behoefte aan voedsel

hongersnood n
kıtlık açlık
een wijdverspreide honger als gevolg van voedselschaarste

hongerstaking n
açlık grevi
het weigeren van voedsel uit protest

honing n
bal
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd

honingbij n
bal arısı
(vliesvleugeligen) Apis mellifera een bijensoort die honing maakt uit nectar en bloemen bestuift

honingdas n
bal porsuğu
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië

honinggeel adj
bal sarısı

honkbal n
beyzbol
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken

hoofd /ɦoːft/ n
baş kafa
(anatomie) bovenste deel van het lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden

hoofddoek /'ɦovduk/ n
başörtüsü
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt

hoofdgroepmetaal n
metal
(scheikunde) een scheikundig element uit de reeks hoofdgroepmetalen van het periodiek systeem

hoofdlettergevoelig /'ɦo:ftlɛtərɣə'vu:ləx /'ɦo:ftlɛtərʝə'vu:ləx/ adj
büyük ve küçük harfe duyarlı
(informatica) woorden geschreven met een hoofdletter anders verwerkend dan dezelfde woorden zonder hoofdletter

hoofdluis n
bit
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar

hoofdpagina n
ana sahife
(informatica) de voorste pagina van een website

hoofdpijn n
baş ağrısı
(medisch) pijn in het hoofd

hoofdredacteur n
başyazar
(beroep), (media) iemand die eindverantwoordelijkheid draagt voor de inhoud van een krant of dergelijke publicatie

hoofdstad /'ɦof(t).stɑt/ n
başkent başşehir
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd

hoofdstuk n
bölüm
bepaalde opdeling van tekst of beeld in een boek, toneelstuk of film

hoog /ɦoʊ̯χ/ /'ɦoʊ̯χə/ /ˈɦoʊ̯χst/ /ɦoːx/ /'ɦoːɣə/ /ˈɦoːxst/ adj
yüksek
fysiek ver boven iets anders
vergevorderd in een rangorde of volgorde
(geluid) met een groot aantal trillingen per tijdseenheid
met een groot aanzien
(aardrijkskunde) meer boven de zeespiegel gelegen
(aardrijkskunde) meer naar het Noorden gelegen

hoogspanning n
yüksek gerilim

hoogte n
yükseklik
(geologie) een verheffing van de aardkorst
(algemeen) de mate waarin iets hoog is, niveau, peil, stand

hoogtevrees /ˈɦoxtəvres/ /ˈɦoçtəvres/ n
akrofobi
buitensporige angst voor hoogten

hoogverraad n
devlete ihanet

hoogwater /ˈhoxwatər/ n
su baskını
een hoge waterstand in 't algemeen

hooi n
saman
(landbouw) gedroogd gras

hooiberg /ˈɦojbɛrx/ n
saman yığını
(landbouw) een ter bewaring opgestapelde hoeveelheid gedroogd gras

hooikoorts n
saman nezlesi

hooivork n
dirgen
(gereedschap), (landbouw) vorkvormig landbouwwerktuig waarmee bijvoorbeeld hooi wordt opgestoken

hoop /ɦoːp/ n
umut ümit
een verwachting van iets wenselijks

hoorbaar adj
duyulabilir
dat wat gehoord kan worden

hoornaar /hoːrnar/ /ho̝ːrnar/ n
eşek arısı
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)

hoorndrager n
boynuzlu
bedrogen echtgenoot

hop n
ibibik çavuş kuşu
(neushoornvogelachtigen) bepaald soort vogel, Upupa epops , met typische kuif
şerbetçiotu
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier

hopeloos adj
umutsuz
waaraan hoop op succes ontbreekt

hopen /ˈɦoːpə(n)/ v
ummak
overgankelijk wensen, graag zien dat er iets wel of niet voorvalt

horen /hɔː.rən/ v
duymak işitmek
overgankelijk geluid waarnemen met het oor

horizon n
ufuk

horizont n
ufuk

horizontaal adj
yatay
in de richting die haaks staat op die van de zwaartekracht van de aarde

horloge n
saat
(tijdrekening) een draagbaar voorwerp waarop de tijd kan worden afgelezen

hormonaal adj
hormonal
(medisch) met betrekking tot hormonen

hormoon n
hormon
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam

horoscoop n
burç

hors-d'oeuvre n
ordövr
(voeding) een koud voorgerecht dat meestal na de soep wordt geserveerd dat vaak een aardappelsalade als basis heeft

hortensia n
ortanca
(plantkunde) plant met grote bolvormige bloemen (die eigenlijk een verzameling zijn van veel afzonderlijke bloemen) uit het geslacht Hydrangea

horzel /ˈɦɔrzəɫ/ n
atsineği
(tweevleugeligen) benaming voor een groep middelgrote tot grote, stevige, niet stekende vliegen uit de familie Oestridae en waarvan de larven parasiteren op zoogdieren (paarden, runderen, schapen).

hotel /hoˈtɛl/ /ɦoˈtɛɫ/ n
otel
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel

houden /ˈɦɑʊdə(n)/ v
tutmak
overgankelijk niet laten varen, het bezit ervan niet verliezen

houding /ˈhɑudɪŋ/ n
duruş
een pose; manier van doen

hout /ɦɑʊ̯t/ n
tahta odun
(materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) (wikidata: hout )

houtblaasinstrument n
tahta nefesli çalgı
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarmee het geluid onstaat, door de splitsing van een geblazen luchtstroom op de rand van een mondgat of van een labium; dan wel door het persen van de luchtstroom langs een enkel of dubbel strookje riet

houtduif n
tahtalı
(duifachtigen) bepaalde soort wilde duif, Columba palumbus

houthakker n
oduncu
(beroep) iemand die beroepsmatig houthakt

houtskool n
odun kömürü
verkoold hout dat wordt gebruikt als brandstof, als grondstof voor buskruit of als medicament

houtsnip n
Avrasya çulluğu
(steltloperachtigen) Scolopax rusticola , een vogel uit de familie van snipachtigen, Scolopacidae

houtworm n
ağaç kurdu
(kevers) benaming voor verschillende in hout levende insectenlarven

houtzagerij n
bıçkıhane
(bedrijf) bedrijf waar men ruw rondhout verzaagt tot planken en balken

houwitser n
obüs
(militair) een soort krombaangeschut dat de projectielen in een kromme baan over hindernissen heen kan schieten en vaak een relatief korte loop heeft

huid /hœːd/ /ɦœʏ̯t/ /ɦœːt/ n
cilt deri
(anatomie) vel, de buitenste laag weefsel die het lichaam bedekt

huidarts n
dermatolog cildiyeci deri hastalıkları uzmanı

huidspecialist n
dermatolog cildiyeci deri hastalıkları uzmanı
(beroep), (medisch) specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met ziekten en aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

huig /hœːx/ /ɦœʏ̯χ/ /ɦœːx/ n
küçük dil
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten

huilbaby n
sulu göz
(medisch) een niet zieke, zich goed ontwikkelende baby die zoveel huilt dat dat door duur, frequentie en/of intensiteit vragen oproept bij ouders en professionals

huilen /ɦœy̯lə(n)/ v
ağlamak
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting

huis /hœːs/ /ɦœʏ̯s/ /ɦœːs/ n
ev hane
(bouwkunde), (wonen) gebouw bestemd om in te wonen

huisarrest n
ev hapsi
(juridisch) een strafbepaling waarbij iemand verboden wordt het eigen huis te verlaten of er onbeperkt mensen te ontvangen

huisarts /ˈhœʏsɑrts/ n
aile doktoru
(medisch) (beroep) een arts die de eerste lijn van opvang vormt voor een aantal vaste patiënten in de buurt

huisbaas n
ev sahibi

huishoudster n
ev hanımı
(beroep), (huishouden) vrouw die andermans huishouden verzorgt

huismuis n
ev faresi
(knaagdieren) bepaald soort knaagdier dat vaak in en rond gebouwen voorkomt, Mus musculus

huismus n
serçe
(zangvogels) Passer domesticus , een kleine zangvogel vaak in bebouwde omgeving leeft

huisvredebreuk /ˈhœysfredəbrøk/ n
meskene taarruz
(juridisch) zonder toestemming binnendringen of aanwezig zijn in iemands woning

huisvrouw n
ev hanımı ev kadını
een vrouw die thuisblijft om het huishouden te doen

huiswerk n
ev ödevi
schoolwerk dat thuis verricht moet worden

huiszoekingsbevel n
arama emri
een machtiging, uitgegeven door justitie, voor het binnentreden van de woning

hulp /ɦʏlp/ n
yardım destek
handeling om iemand steun of bijstand te verlenen

hulpwerkwoord n
yardımcı eylem yardımcı fiil
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt

hulst n
çoban püskülü çobanpüskülü
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden

humanist n
hümanist
(filosofie) aanhanger van het humanisme

hummus n
humus
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) (wikidata: hummus )

humor n
mizah

hunebed /ˈɦynəbɛt/ n
dolmen
(archeologie) megalithische grafkamer uit de jonge steentijd die bestaat uit rechtopstaande draagstenen, overdekt door platte dekstenen

huppelen v
sekmek

huppen v
sekmek
ergatief met beide benen of achterpoten tegelijk opspringend zich gericht verplaatsen
inergatief met beide benen of achterpoten tegelijk opspringend zich verplaatsen

huren /ɦyrə(n)/ v
kiralamak
tegen betaling gebruiken

hut /ɦʏt/ n
kulübe
(bouwkunde) primitieve behuizing voor mens en huisdier, gemaakt van ter plaatse aanwezig materiaal: hout, plaggen, leem e.d. (een behuizing voor uitsluitend dieren, wordt nooit een 'hut' genoemd)

huur /ɦyr/ n
kira
(juridisch) het tijdelijk gebruik van goederen of diensten tegen betaling

huwelijk /ɦiu̯ələk/ n
evlilik
(juridisch), (familie), (maatschappij) ambtelijke duurzame verbintenis tussen twee of meer mensen

huwelijksakte n
evlilik cüzdanı
(juridisch), (familie), (maatschappij) een akte die door de ambtenaar van de burgerlijke stand is opgemaakt waarin staat dat twee mensen met elkaar getrouwd zijn en dus voldoen aan de wettelijke eisen die daaraan gesteld zijn

huwelijksreis /ˈɦiu̯ələksˌrɛɪ̯s/ n
balayı
de reis die een pasgetrouwd stel gewoonlijk onmiddellijk na hun trouwen onderneemt

hydraat /hi'drat/ n
hidrat
(scheikunde) een moleculaire verbinding van een stof met water

hydrografie n
hidrografi

hydrologie n
su bilimi hidroloji

hyena n
sırtlan
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit de onderfamilie Hyaeninae , middelgrote nachtroofdieren

hygiëne n
temizlik hijyen

hygrometer n
higrometre
(meteorologie) een instrument om vochtigheid van de lucht te meten

hyperbool n
hiperbol

hyperlink n
hyperlink
(informatica) een gekleurd en/of onderstreept tekstgedeelte dat een onderliggende verwijzing bevat

hyperoniem n
üstanlamlı
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term

hyperplasie n
hiperplazi
(medisch) bovenmatige vermeerdering van weefsel

hypertensie n
hipertansiyon
(medisch) verhoogde bloeddruk

hyperthermie n
hipertermi

hypochonder adj
hastalık hastası

hypochondrie n
hipokondriya
(medisch) overdreven bezorgdheid om de eigen gezondheid

hypocriet /ɦipoˈkrit/ n
ikiyüzlü
(psychologie) iemand die voordoet bepaalde waarden te huldigen, maar zich er zelf niet aan houdt

hypodermaal adj
hipodermik
(medisch) onder de huid toegediend, onderhuids

hypofyse /ˌhipoˈfizə/ n
hipofiz
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt

hyponiem n
alt kavram
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid

hypotensie n
hipotansiyon
(medisch) lage bloeddruk

hypotenusa n
hipotenüs
(wiskunde) de schuine zijde van een rechthoekige driehoek

hypothalamus n
hipotalamus
(anatomie) deel van de hersenen dat een directe verbinding heeft met het hormonale systeem

hypotheek n
tutu
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen

hypothermie n
hipotermi
(medisch) onderkoeling

hypothese n
hipotez

hypoxie n
hipoksi
(medisch) zuurstoftekort in de weefsels

hé /ɦe/ interjection
hey
een uitroep om aandacht
ay
een uitroep van verbazing
een uitroep van verrassing

hüttenkäse n
çökelek peyniri
(voeding) zeer eiwitrijke, op kwark lijkende ongerijpte kaas van niet geperste wrongel, met een frisse smaak (wikidata: hüttenkäse )

ibuprofen n
ibuprofen
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)

iconografie n
ikonografi

iconostase n
ikonostas
(religie) (schilderkunst) een iconenwand die het altaar van het schip scheidt in de Russisch-orthodoxe kerk

idee /iˈde/ n
düşünce
o; gedachte, plan

idee-fixe n
fikrisabit
(medisch) een gedachte, angst of gevoel waardoor iemand volledig beheerst wordt en dat iemand niet van zich af kan zetten

identiteit n
kimlik hüviyet
(van persoonheid) een kenmerk dat je onderscheidt van anderen en bepaalt wie je bent

identiteitsbewijs n
hüviyet hüviyet cüzdanı kimlik kimlik belgesi kimlik kartı
een document waaruit de identiteit van iemand blijkt

identiteitskaart /idɛnti'tɛitskart/ n
kimlik
een identiteitsbewijs dat op een kaart gedrukt is

ideogram /ˌideo'ɣrɑm/ n
ideogram
(taalkunde) een grafisch teken dat een voorwerp symboliseert

ideologie /ˌideoloˈɣi/ n
İdeoloji ideoloji
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking

idiomatisch adj
deyimsel
het idioom betreffend

idioom n
deyim
een bijzondere uitdrukking in een bepaalde taal die samengesteld is door eigenaardig taalgebruik

idioot /idi'ot/ n
salak
(medisch) iemand die zwakzinnig is in de hoogste graad
(pejoratief) iemand die heel dom is
(pejoratief) scheldwoord voor iemand met een afwijkend standpunt of van afwijkend gedrag

idiopathisch adj
idiopatik
(medisch) van onbekende oorzaak

ie personalPronoun
o
(Noord-Nederlands) clitische vorm van de 3e persoon enkelvoud mannelijk nominatief.

ieder /ˈidər/ indefinitePronoun
her
elk, alle afzonderlijk
in ieder geval: zonder enige twijfel; zeker

iemand indefinitePronoun
biri

iets adv
bir şey
een beetje, enigszins

iglo /ˈiɣlo/ n
iglo
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken

ijdelheid n
gurur
het zich toeleggen op betekenisloze uiterlijkheden

ijs /ɛɪ̯s/ /ɛːs/ n
buz
(natuurkunde) de vaste vorm van water, bevroren water
dondurma buz
(voeding) een lekkernij, meestal op basis van zuivel, die in bevroren toestand wordt gegeten

ijsbeer n
kutup ayısı
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft

ijsberg n
aysberg buz dağı
(glaciologie), (scheepvaart) een zeer groot brok ijs dat in de zee drijft

ijsbergsla n
göbek marul
(groente) bladeren van Lactuca sativa (var. capitata), een knapperig soort sla

ijsbreker n
buzkıran
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen

ijsduiker n
buz dalgıcı
(duikers) bepaald soort vogel Gavia immer , uit het geslacht Zeeduikers

ijshockey n
buz hokeyi
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten

ijsje /ˈɛɪʃə/ n
dondurma
een van roomijs of waterijs vervaardigde lekkernij

ijsthee n
buzlu çay
(drinken) een theevariant, het is een gekoelde normaal gezette thee, op smaak gebracht met suiker en vaak citroen

ijsvogel /ˈɛɪ̯sfoχɔɫ/ /ˈɛɪ̯zvoːɣəl/ /ˈɛːsfoːɣəl/ n
yalıçapkını
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft

ijzer /ˈɛi̯zər/ n
demir
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal

ijzergrijs adj
demir gri

ijzerhard n
tıbbi mine çiçeği

ijzeroxide n
demir oksit
(scheikunde) een verbinding van ijzer en zuurstof, waarin zuurstof de oxidatietoestand -2 bezit

ijzertijd n
Demir Çağı

ijzerwaren n
hırdavat
(economie) eenvoudige handelswaren gemaakt van metaal

ik personalPronoun
ben
nominatief (onderwerp), verwijst naar de spreker of schrijver met uitsluiting van anderen

ik hou van je phraseologicalUnit
seni seviyorum
een verklaring van liefde aan iemand

illusie n
yanılsama

illustratie n
illüstrasyon

illustrator n
illüstratör

imbeciel adj
embesil

imitatie /ˌimiˈtasi/ /ˌimiˈtatsi/ n
taklit
een nabootsing

imker n
arıcı
(beroep) iemand die bijen houdt voor het verkrijgen van honing

immigrant /ˈɪmiɣrɑnt/ n
göçmen

immigratie n
göç etme
(demografie) het zich metterwoon vestigen van allochtonen in een land

immigreren v
göç etmek
ergatief een land binnenkomen om zich er metterwoon te vestigen

immuniteit n
bağışıklık
(medisch) onvatbaarheid voor een ziekte

immunologie n
immünoloji
(medisch) (fysiologie) de leer van het afweersysteem dat verantwoordelijk is voor: afweer tegen besmettelijke ziekten; allergische reacties; en afstotingsreacties tegen (vreemde) weefsels

immunologisch adj
immünolojik
(medisch) met betrekking tot onvatbaarheid voor schadelijke invloeden

impala n
impala

impedantie n
empedans
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)

imperialisme n
emperyalizm

impertinent adj
yüzsüz
te intiem en niet ter zake doende

implantaat n
implant
(medisch) een stof, voorwerp, toestel etc. dat in een lichaam wordt aangebracht

implicatie n
bulaştırma
(medisch) verwikkeling

impotentie n
iktidarsızlık
(medisch) onvermogen tot geslachtsgemeenschap

improvisatie n
emprovizasyon
ter plekke verzonnen versie van een muziekstuk, voorlezing, enz. die niet van te voren bedacht is

impuls /ɪmˈpʏls/ n
momentum
(natuurkunde) een vector wiens lengte gelijk is aan het product van massa en snelheid

in preposition
içinde
binnen een periode, in minder tijd dan een periode:

in het land der blinden is eenoog koning phraseologicalUnit
körler ülkesinde tek gözü olan kral olur
(spreekwoord) in een omgeving waar weinig gepresteerd wordt krijgen bescheiden talenten of prestaties al gauw overdreven waardering

in plaats van abbreviation
yerine
1. als vervanger van

inademing n
inhalasyon
de beweging van lucht van buiten, via de luchtwegen naar de longblaasjes

incest n
ensest

inchecken /ˈɪntʃɛˌkə(n)/ v
check-in yapmak
zich aanmelden aan een balie om een instapkaart te krijgen en eventueel bagage af te geven, voor vertrek met een vliegtuig of schip

indiaan n
Kızılderili
inwoner van Amerika voor de komst van de Europeanen

indicatief n
bildirme kipi
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

indien /ɪndin/ conjunction
eğer
onder de voorwaarde dat

indigo /ɪn.ˈdi.ɣo/ /ɪn.ˈdi.χo/ n
indigo
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer

indium n
indiyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49

individueel adj
bireysel
afzonderlijk, op zichzelf

inductantie n
indüktans

industrie n
endüstri
nijverheid

inentingsbewijs n
aşı belgesi
document dat bevestigt dat iemand een bepaalde vaccinatie ondergaan heeft

infectie n
enfeksiyon
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie

infinitief /ɪɱfinitif/ n
mastar
het hele werkwoord

inflatie n
enflasyon
(economie) stijging van het prijspeil, waardoor het geld in waarde daalt

informatica n
bilişim bilişim bilimi
(wetenschap), (wiskunde) de leer van de mechanische verzameling en verwerking van informatie

informaticus n
bilgisayar uzmanı
(beroep) beoefenaar van de informatica

informatie n
bilgi malumat
de kennis die iemand te horen krijgt
de verstrekking van kennis

informatiebeveiliging n
bilgi güvenliği

informatiesysteem n
bilgi sistemi
(informatica), het geheel van mensen, middelen, procedures en regels dat de informatievoorziening verzorgt

infrarood adj
kızılötesi

infrastructuur /ˈɪɱfrastrʏktyr/ n
altyapı
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort

ingang n
giriş
een opening waar iets doorheen kan of waardoor men binnenkomt (toegang); vaak is dit tevens een uitgang

ingenieur n
mühendis
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen

ingewanden n
bağırsak
alleen meervoud (anatomie) verzamelnaam voor de inwendige organen van het darmkanaal

ingewikkeld /ɪnχəwɪkəlt/ adj
karmaşık
niet eenvoudig; uit veel verschillende onderdelen bestaand

ingrediënt n
içerik

inhalator n
inhalatör

inhoud /ˈɪnhɑut/ n
içerik
datgene wat bevat is in een ander lichaam

inhoudsopgave n
içindekiler
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen

initialiseren /ini(t)ʃali'zerə(n)/ v
ilklendirmek
iets klaarmaken voor een eerste gebruik; met name opslag media klaarmaken voor het opslaan van gegevens
iets opstarten

injectie n
enjeksiyon

inkomen n
gelir
(economie) regelmatig verkregen som geld (bijv. uit arbeid of vermogen)

inkt n
mürekkep
(teken- en schrijfmateriaal) een gekleurde vloeistof waarmee men kan schrijven en tekenen

inktpot /ˈɪŋtpot/ n
hokka
een meestal glazen of plastic vaatje waar inkt in bewaard wordt

inlegkruisje /ˈɪn.lɛxˌkrœy.ʃə/ n
günlük ped
dunne vorm van het klassieke maandverband, dat door vrouwen in de onderbroek gedragen wordt op de dagen waarop men niet, of licht menstrueert, zelfklevend maandverband
een dunne vorm van het klassieke maandverband maar dan voor opvangen van ongewenst urineverlies bij mannen

inrichten v
döşemek
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort

insect n
böcek
(dierkunde) geleedpotige met drie paar poten en geen, één of twee paar vleugels

insgelijks adv
bilmukabele

inspanning n
efor çaba
de fysieke moeite die men voor iets doet

installatie n
yerleştirme
de actie van het installeren (bijv. het zich ergens vestigen en inrichten)
enstalasyon
een min of meer plechtige en officiële inwijding in een bepaald ambt
(kunst) een (veelzijdige) kunstvorm

installeren v
yerleştirmek
overgankelijk, (informatica) een computerprogramma op de computer zetten en voor gebruik gereedmaken
overgankelijk, (techniek) plaatsen van toestellen, het daarop aansluiten van geleidingen zodat een praktisch bruikbare inrichting wordt verkregen

instappen v
alınmak

instelling n
kuruluş
(techniek) keer dat iets wordt ingesteld; dat wat ingesteld is
(bedrijfskunde) organisatie [3] die vaak subsidie van de overheid krijgt

instinct n
insiyak
(biologie) gedrag dat geheel genetisch bepaald is

instorten v
çökmek
ergatief zwichten voor de zwaartekracht

instorting n
çökme
het kapot gaan van een constructie door naar beneden vallen

instrument n
alet
(gereedschap) werktuig
(muziek) verkort voor muziekinstrument

instrumentaal adj
aletli

insuline /ˌɪnzyˈlinə/ n
insülin
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen

intact adj
bütün; dokunulmamış; zarar görmemiş; sağlam
in goede staat, onaangetast

integraal adj
integral

intelligent /ɪntɛli'xɛnt/ adj
akıllı
met een goed verstand of daarvan blijk gevend

intelligentie n
zekâ
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies

intelligentsia n
aydın
(sociologie) de klasse der intellectuelen

intens adj
yoğun
zeer krachtig, hevig

interdisciplinair adj
disiplinlerarası

interessant adj
enteresan ilginç
wekt interesse

interesse n
ilgi
belang
belangstelling
iets waar belangstelling voor is

interest n
faiz

interface n
arayüz

interferentie n
enterferans
(natuurkunde) (optica) (elektrotechniek) de gezamenlijke werking van meerdere golven op dezelfde tijd en plaats

internationaal adj
uluslararası
waar meer dan één land bij is betrokken, in is vertegenwoordigd e.d.

internet n
İnternet
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)

internetcafé n
İnternet kafe
(informatica) een plaats waar je tegen betaling een computer kan gebruiken om te internetten

interpunctie /'ɪntɛrpɵŋktsi/ n
noktalama

interval n
aralık
de tijd tussen twee tijdstippen van een tijdlijn, of de afstand tussen twee punten van een lijn
(muziek) de afstand tussen twee verschillende tonen van een diatonische toonladder

interview n
mülakat
vraaggesprek met iemand over diens opvattingen en ervaringen

introduceren v
uygulamaya koymak
overgankelijk iets nieuws inbrengen of invoeren in een bepaalde omgeving of een groter geheel
overgankelijk (tijdelijk) een nieuw persoon toegang verschaffen tot een besloten gezelschap of voorziening
overgankelijk iemand voor het eerst aan een publiek of groep mensen voorstellen

intron /ˈɪntrɔn/ n
intron
(biologie) stukje DNA dat zich bevindt in een gen maar dat niet wordt gebruikt om het eiwit te coderen

inventaris n
envanter

investering n
yatırım
(economie) een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald

invloed /ˈɪnvluːt/ n
etki
inwerking van een persoon, zaak of omstandigheid op een andere
het vermogen om op iets of anderen in te werken

invloedrijk adj
nüfuzlu

invoer n
girdi

ion /jɔn n
iyon

ionosfeer n
iyonosfer

iridium n
iridyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

iris /ˈirɪs/ n
iris
(anatomie) een orgaan in het oog van vele organismen, waaronder de mens, dat als een diafragma werkt en de hoeveelheid tot het oog toegelaten licht regelt
(plantkunde) een plant met een opvallende, vaak blauwe of gele bloem van het geslacht Iris

ironie /ɪroˈniː/ n
istihza alay
vorm van spot waarbij je het tegendeel zegt van wat je bedoelt

irrelevant adj
alâkasız
van geen belang voor de huidige zaak

irrigatie /ˌɪ.ri.ˈɣa.si/ /ˌɪ.ri.ˈχa.tsi/ n
sulama
(landbouw) het op grote schaal water naar landbouwgrond transporteren om de gewassen mee te bevloeien

irriteren v
tahriş etmek
overgankelijk op onaangename wijze prikkelen

ischemie n
iskemi
(medisch) plaatselijk tekort aan bloedtoevoer

islam n
İslam
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet

isolatie n
izolasyon
(medisch) ruimtelijke afzondering van anderen, als sanitaire maatregel
(techniek) het voorkomen van geleiding van energie of elektrische stroom

isoleren v
izole etmek
overgankelijk elektrisch contact onmogelijk maken
overgankelijk warmteuitwisseling voorkomen of verminderen

isotherm adj
izotermik
(thermodynamica) bij constante temperatuur

isotoop n
izotop

ivoor n
fildişi

ivoorkleurig adj
fildişi

ja /jaː/ adv
evet
duidt bevestiging, instemming, toestemming, inwilliging of toegeving aan

ja /jaː/ interjection
evet
kreet van opwinding

jaar /ja:r/ n
yıl sene
(tijdrekening), (eenheid) de duur van een omloop van de aarde om de zon van circa 365 dagen

jaargetijde /ˈjar.ɣə.ˌtɛɪ̯.də/ /ˈjar.ɣə.ˌtɛː.də/ /ˈjar.χə.ˌtɛɪ̯.də/ n
mevsim
(tijdrekening), (eenheid) een deel van het jaar met unieke eigenschappen

jaarlijks /ˈjar.ləks/ /ˈjar.lɪks/ adj
yıllık
eenmaal per jaar

jacht /jɑxt/ n
av
v/m het achtervolgen van wilde dieren met als doel ze te doden en op te eten
yat
o (scheepvaart) een snel vaartuig

jachthond n
av köpeği
hond die speciaal gefokt wordt voor de jacht

jachtluipaard n
çita
(roofdieren) een zeer snel, betrekkelijk groot Afrikaans katachtig roofdier, Acinonyx jubatus , gekenmerkt door een lange staart, geelachtige huid met donkere vlekken, lange poten met niet-intrekbare klauwen en een kleine kop met een eigenaardige zwarte traanstreep van ooghoek naar mondhoek

jagen /ˈjaːɣə(n)/ v
avlamak
inergatief bewegende wezens (bijv. dieren) proberen te vangen

jager n
avcı
(beroep) iemand die op jacht gaat

jaguar n
jaguar
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.

jak n
yak

jakhals n
çakal
(roofdieren) soort hondachtig roofdier, Canis aureus

jakobsschelp n
deniz tarağı
(tweekleppigen) benaming voor bepaald soort mosselachtig schelpdier

jaloers adj
kıskanç
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt

jaloezie /jɑluˈziː/ n
jaluzi
zonnescherm, bestaande uit horizontale lamellen

jam /ʃɛm/ n
reçel
(voeding) (fruit) een gelei van suiker en gekookt fruit, onder andere gebruikt als broodbeleg

jammer interjection
yazık
uitroep van teleurstelling

januari /jɑnyˈwaːri/ n
ocak
(tijdrekening) de eerste maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jargon /jɑr.ˈɣɔn/ n
jargon
(taalkunde) vaktaal, specifiek taalgebruik binnen een bepaalde groep, vaak moeilijk te volgen voor een buitenstaander

jarige n
doğum günü çocuğu
iemand die jarig is

jas n
palto
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten

jasmijn n
yasemin
(plantkunde) een stuikgewas uit het geslacht Jasminum, met name Jasminum officinale, behorende tot de olijffamilie (Oleaceae)

jaspis n
jasper

jeneverbes n
ardıç
(coniferen) Juniperus communis een conifeer die ook in de Benelux voorkomt

jet /dʒɛt/ n
jet
(luchtvaart) een straalvliegtuig

jeugd /ˈjøːxt/ n
gençlik
de tijd van iemands leven dat iemand nog jong is
de jongeren van een samenleving

jeuk n
kaşınma
(medisch) kriebel

jezuïet /je.zy.ˈit/ n
cizvit
(religie) lid van de Sociëteit van Jezus, een rooms-katholieke orde

jicht n
gut hastalığı gut
(medisch) een pijnlijke ontsteking als gevolg van gekristalliseerd uraat in een gewricht

jihad n
cihad

jij /jEi/ /jɛɪ̯/ /jɛː/ personalPronoun
sen
tweede persoon enkelvoud informeel

jodin /joˈdin/ n
Musevi Yahudi
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006

jodium n
iyot
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen

johannesbroodboom n
keçiboynuzu

jojo n
yo-yo
(speelgoed) speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt

joker v
joker

jong /jɔŋ/ adj
genç
van geringe leeftijd

jongen n
oğlan
onvolwassen man

jongensnaam /ˈjɔŋə(n)sˌnam/ n
erkek adı
een voornaam die doorgaans gegeven wordt aan kinderen van het mannelijk geslacht

jongmens n
genç
een jong persoon, jongeman, jonge meid

jood n
Yahudi
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt

joods /jots/ adj
Yahudi
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) te maken hebbend met de joodse godsdienst, het jodendom

journalist n
gazeteci
(beroep) (media) verslaggever, iemand die nieuwsfeiten publiceert

jouw /jɑu̯/ possessivePronoun
senin
(informeel) van jou

joviaal adj
candan
aardig en vriendschappelijk in omgang

jubileum n
jübile
feestelijke herdenking van de dag waarop iets gebeurde of begon

judo /'jy.do/ n
judo
(sport) een Japanse vechtsport, heden ten dage beoefend als wedstrijdsport

juist adj
doğru
zoals het moet, waar

juk n
boyunduruk
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt

jukbeen n
elmacık kemiği
(anatomie) een van de beenderen van de schedel (os zygomaticum)

juli /jyˈlɛi/ n
temmuz biçim ayı
(tijdrekening) de zevende maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jullie /ˈjʏli/ personalPronoun
siz
nominatief (onderwerp)

jungle n
cengel

juni n
haziran bozaran
(tijdrekening) de zesde maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

junkfood n
abur cubur
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is

juridisch adj
hukuki adli
betrekking hebbend op het recht en de rechtsleer

jurist n
hukukçu
(beroep), (juridisch) een deskundige op het gebied van rechtsleer

jurk /jʌrək/ n
elbise
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt

jury n
jüri
een groep mensen die oordeelkundig geacht wordt en gevraagd een oordeel ergens over uit te spreken

jus n
etsuyu

jute adj
jüt
gemaakt van jute

juweel n
mücevher
sieraad van grote schoonheid en hoge waarde

juwelier n
kuyumcu
(beroep) iemand die juwelen vervaardigt en erin handelt

kaaiman n
kayman
(reptielen) krokodilachtige uit de onderfamilie Caimaninae van de familie alligators

kaak n
çene çene kemiği
(palindroom) (anatomie) het beendergestel dat de mondholte omsluit en waarin de tanden en kiezen geplaatst zijn

kaakklem n
tetanoz
(medisch) een mogelijk dodelijke infectieziekte veroorzaakt door Colistridium tetani

kaal /kal/ adj
kel
zonder of met heel weinig hoofdhaar, veren, bladeren, begroeiing, enzovoort

kaalheid n
dazlak
het kaal zijn

kaap n
burun
(aardrijkskunde) een in zee vooruitstekende landpunt.

kaars /kars/ n
mum
een staaf of klomp van brandbaar materiaal met een lont

kaarslicht n
mum ışığı
het schijnsel van een brandende kaars

kaart n
kart
bedrukt kartonnen vel dat met de post verstuurd kan worden
harita kart
(kaartspel) een kartonnen of plastic vel uit een kaartspel, om mee te spelen

kaartspel /kartspɛl/ n
iskambil
een spel met speelkaarten

kaas /kas/ n
peynir peynirli
(voeding) voedingsproduct gemaakt van gestremde melk

kaasdoek n
tülbent
(huishouden) is een los geweven doek, gemaakt van katoen of netels, die in de keuken als een vorm van zeef wordt gebruikt

kaasjeskruid n
ebegümeci

kaasschaaf /ˈkasxaf/ /ˈkasχaf/ n
peynir kesici
(huishouden) een gebruiksvoorwerp waarmee een dun plakje van een stuk kaas kan worden gesneden

kabel n
kablo
(techniek) lijn van 3 tot 6 ineengedraaide touwen van hennep, kunststof, staal of ander materiaal

kabeljauw n
morina
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua

kabinet n
kabine

kabouter n
yer cücesi
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt

kachtel /ˈkɑxtəl/ /ˈkɑxtəɫ/ /ˈkɑχtəɫ/ n
tay
(dierkunde), (West- en Frans-Vlaanderen, Zeeland) een jong van een paard

kadaver n
kadavra
(dierkunde) dood lichaam van een dier

kade n
rıhtım
(scheepvaart) een beschoeide of gemetselde oeverstrook waaraan de schepen kunnen aanleggen

kader n
çerçeve
rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht
kadro
(figuurlijk): situationele context, raamwerk, verband, achtergrond
(bedrijfskunde) (meervoud) leidinggevende medewerkers in een organisatie

kaf /kɑf/ n
kepek
o (voeding) de vliezen rondom de graankorrels

kaftan n
kaftan
lang kleed met riem om het middel dat lijkt op een jurk, gedragen door mannen uit het Midden-Oosten

kajak n
eskimo kayığı
(palindroom) een gesloten kano om in wild water of op zee te varen

kajuit n
kabine
overdekte gemeenschappelijke verblijfplaats op schepen

kakigrijs adj
haki gri

kakkerlak n
hamam böceği hamamböceği
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend

kalender n
takvim
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz

kalf n
dana buzağı
(dierkunde) (veeteelt) jong van het rund en sommige andere zoogdieren

kalfsvlees n
dana eti

kalief n
halife

kalifaat n
hilafet

kalium n
potasyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal

kalk /ˈkɑl(ə)k/ n
kireç
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat

kalkoen n
hindi
(hoendervogels) (landbouw) bepaald soort gedomesticeerde vogel, Meleagris gallopavo

kalksteen n
kireç taşı

kalligrafie n
kaligrafi
(typografie) een kalligrafisch kunstwerk

kalm /kɑlm/ adj
sakin
weinig in beroering, zonder opwinding

kam /kɑm/ n
tarak
getand object om haren mee te verzorgen

kameel /kɑ'mel/ n
deve hecin
(evenhoevigen) bepaald soort hoefdier met twee bulten op de rug, Camelus bactrianus

kameleon n
bukalemun
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen
(figuurlijk) persoon die almaar van mening verandert of zich telkens volledig aanpast aan zijn omgeving

kamer n
oda
een van de rest door muren afgescheiden deel van een huis met een eigen functie

kameraad n
yoldaş

kamerjas n
ropdöşambır
(kleding) een lange huisjas

kamfer n
kafur

kamille n
papatya
een geneesmiddel dat gemaakt wordt van de gedroogde bloemhoofdjes van de kamille

kammen /kɑmə(n)/ v
taramak
overgankelijk met een kam haar in orde brengen

kamp n
kamp
o een plaats waar een aantal troepen geruime tijd of permanent gehuisvest zijn.
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep

kamperfoelie n
hanımeli
(plantkunde) (medisch) Lonicera een geslacht van klimstruiken met sterk geurende, witte tot gele buis- of trechtervormige bloemen die 's nachts opengaan voor bestuiving door nachtvlinders

kampioen /kɑmpiun/ n
usta
(sport) de winnaar van een kampioenschap

kampioenschap n
bökelik
(sport) wedstrijd waar bepaald wordt wie de kampioenstitel mag dragen

kampvuur n
kamp ateşi
vuur in de buitenlucht waaromheen mensen zich (voor de gezelligheid) verzamelen

kan n
kutu
(huishouden) serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken

kanaal /ka'naːl/ n
kanal

kanarie n
kanarya
bepaald soort kleine vogel, Serinus canaria

kandelaar n
mumluk

kandidaat /kɑndiˈdat/ n
aday
(politiek) iemand die zich verkiesbaar gesteld heeft voor een politiek ambt
iemand die zich beschikbaar geteld heeft voor een baan of functie

kaneel /kɑˈnel/ n
tarçın
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten

kangoeroe n
kanguru
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen

kanji n
kanji
(taalkunde) schrift dat wordt gebruikt om het Japans weer te geven
(taalkunde) teken in het gelijknamige schrift

kanker n
kanser
(medisch) aandoening die gekenmerkt wordt door het ongecontroleerd vermenigvuldigen van cellen

kannibaal n
yamyam
mens die of dier dat vlees van zijn eigen soort eet

kannibalisme n
yamyamlık
(voeding) het eten van het vlees van een soortgenoot m.n. als het gaat over mensen die mensenvlees eten

kano n
kano

kanon n
top
een instrument om explosieve projectielen weg te schieten

kanonneerboot n
gambot
(militair) een kleine boot met enkele stukken zwaar geschut

kans n
şans olanak
mogelijkheid dat er iets gaat gebeuren
een mooie gelegenheid

kanselier n
şansölye
(regering) eerste minister
hoofd van een griffie

kant /kɑnt/ n
dantel
m/o, (textiel) een vorm van vlechtwerk gemaakt van dunne linnen of katoenen draden

kantine n
kantin
eetgelegenheid in bedrijven, scholen, verenigingen

kantoor n
ofis
een instelling waar allerlei administratieve handelingen worden uitgevoerd

kaolien n
kaolin

kapel n
şapel küçük kilise
klein kerkgebouw

kapitein /kapiˈtɛin/ n
kaptan
(beroep) (scheepvaart) gezagvoerder van een schip [1], bijv. van een koopvaardijschip

kapmeeuw n
karabaş martı
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel, Larus ridibundus , een soort meeuw met een gekleurde kop en een lachende roep

kapmes /'kɑpmɛs/ n
pala
lang stevig mes waarmee men zich al kappend een weg kan banen in het oerwoud

kapper n
berber kuaför

kappertje /'kɑ.pər.cə/ n
kapari
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt

kapseizen /kɑpsɛɪ̯zə(n)/ /kɑpsɛːzə(n)/ v
devirmek
ergatief, (scheepvaart) ondersteboven komen liggen

kapsel n
saç modeli
de manier waarop het haar geknipt is

karabijn n
karabina
(militair) een geweer met ingekorte loop en soms ook ingekorte schoudersteun

karakter n
karakter
aard, geaardheid, inborst, natuur, wezen
een glief zoals een letter, figuur, symbool

karakteriseren v
karakterize etmek

karamel n
karamela
gebrande suiker

karaoke n
karaoke
vorm van vermaak, waarbij muziek wordt afgespeeld van een lied, en de amateur zanger in een microfoon de tekst (die op een televisiescherm te lezen is) live zingt

karate n
karate
(sport) Japanse gevechtsport

karavaan n
kervan
groep reizigers

kardemom n
kakule
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae (wikidata: kardemom )

kardinaal n
kardinal
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus

kardoen n
devedikeni
(groente) bladeren van Cynara cardunculus (wikidata: kardoen )

kariboe n
karibu
Rangifer tarandus een zoogdier uit de familie der hertachtigen (Cervidae ) dat in het wild voorkomt in de taiga en toendra van Noord-Europa, het noorden van Azië en Noord-Amerika

karikaturiseren v
karikatür çizmek
overgankelijk een karikatuur maken van

karmijnrood adj
karmen kırmızı

karnemelk n
yayık ayranı
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) (wikidata: karnemelk )

karper n
sazan
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio

karteldarm n
kolon

karton /kɑrˈtɔn/ n
karton
bordpapieren verpakking

karveel n
karavel

karwij n
kimyon frenk kimyonu
(plantkunde) plant Carum carvi uit de schermbloemenfamilie Apiaceae (wikidata: karwij )

kas /'kɑs/ n
sera
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst
kasa
de bak die het ontvangen geld bevat

kassa /ˈkɑsa/ n
kasa
(handel) een plaats in een winkel waar men zijn aankopen betaalt
(techniek), (handel) een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren

kast /kɑs/ /kɑst/ n
dolap
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen

kastanje n
kestane
(plantkunde) eetbare vrucht van de betreffende boom

kastanjebruin adj
kestane kahverengi

kaste /kɑstə/ n
kast
(religie) een streng gescheiden stand binnen de hindoeïstische samenleving

kasteel n
kale
(bouwkunde) middeleeuwse versterkte woning

kat n
kedi
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden

katabolisme n
katabolizma yadımlama
(medisch) geheel van de afbraakprocessen in een lichaam

katalysator n
ivdirgen

katapult n
mancınık
apparaat om stenen en andere objecten mee weg te schieten
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten
inrichting om vliegtuigen mee te lanceren

kater n
akşamdan kalmalık
beroerde gevoel dat ontstaat na het gebruik van te veel alcohol

kathedraal /kɑtədral/ n
katedral
een hoofdkerk van een bisdom

katheter n
sonda kateter
(medisch) buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen

kathode n
katot
(scheikunde) een elektrische geleider waarlangs elektronen een elektrolyt binnengeleid worden

kation n
katyon

katoen /kɑˈtun/ n
pamuk
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit (wikidata: katoen )

katrol n
makara palanga
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen

kauw n
küçük karga
(zangvogels) Corvus monedula , eem zwarte zangvogel met een grijze nek uit de Corvidae

kauwen v
çiğnemek

kauwgom n
ciklet
een zacht samenhangend snoepgoed dat niet bedoeld is om in te slikken

kaviaar n
havyar

keel /keːl/ n
boğaz
v/m: (anatomie) voorste, uitwendige gedeelte van de hals

keelpijn /'kelpɛɪn/ n
boğaz ağrısı
(medisch) pijnlijke irritatie van het slijmvlies in de keelholte, meestal door een ontsteking ervan

keep /keːp/ n
dağ ispinozu
inkeping, insnijding, kerf met betrekkelijk wijde opening
(zangvogels)Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland

keeper /ˈkipər/ n
kaleci

keer n
defa
telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt

keerkring n
dönence

kegel /ˈke.xəl/ n
koni gayri mesru çocuk kiy veledi zina
(wiskunde) een meetkundig lichaam met een cirkel als grondvlak en uitlopend in een punt

kegelsnede n
konik
(wiskunde) een kromme gevormd door het snijden van een kegel met een plat vlak

keizer n
imparator
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerin n
imparatoriçe
(adel) een vrouwelijke monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerrijk n
imparatorluk
(regering) het gebied waar een keizer het staatshoofd is

keizersnede n
sezaryen
(medisch) operatieve verlossing in tegenstelling tot een gewone bevalling

kelder /ˈkɛldər/ n
bodrum
een ondergrondse bergruimte

kelk n
kadeh

kelner n
garson

kemphaan n
dövüşken kuş
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae

kennen /ˈkɛnə(n)/ v
tanımak
overgankelijk bekend, vertrouwd zijn met
overgankelijk door studie of oefening geleerd hebben

kenner n
uzman

kennis /ˈkɛnɪs/ n
bilgi
wat je weet of hebt geleerd

kenteken n
plâka
een teken waaraan iets of iemand herkenbaar is
(verkeer) een identificatienummer van een gemotoriseerd voertuig

keppel /ˈkɛpəl/ n
kipa
(Jiddisch-Hebreeuws) (kleding) hoofddeksel in de vorm van een ondiep bolsegment, gedragen door religieuze (Joodse) mannen

keramiek n
seramik

kerk /kɛrk/ n
kilise cemaat
(religie) (bouwkunde) openbaar gebouw voor religieuze handelingen of samenkomsten
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)

kerkdienst /ˈkɛrɡdinst/ n
ibadet
(religie) een bijeenkomst van een christelijke gemeente waarin God vereerd wordt

kerker /kɛrkər/ n
zindan
een ondergrondse ruimte die bestemd is voor het opsluiten van gevangenen

kerkhof n
mezarlık
terrein waar overledenen begraven worden

kerkuil /ˈkɛrgœːl/ /ˈkɛrkœʏ̯ɫ/ /ˈkɛrkœːl/ n
peçeli baykuş
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt

kernenergie n
atom enerjisi
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt

kerngezin n
çekirdek aile
(familie) ouders en hun minderjarige kinderen

kernreactor n
nükleer reaktör

kerosine n
kerosen
(scheikunde) een vrij zware fractie alkanen die met name als vliegtuigbrandstof gebruikt wordt

kerrie n
köri
(specerij) in de keuken gebruikt mengsel van specerijen (wikidata: kerrie )

kerriegeel adj
baharat sarısı

kers n
kiraz
(fruit) steenvrucht van een kersenboom, Prunus subg. Cerasus (wikidata: kers )

kerstavond /kɛr.ˈsta.vɔnt/ /kɛr.ˈz(d)a.vɔnd/ n
Noel Gecesi

kerstboom /ˈkɛrsd.bom/ /ˈkɛrz.bom/ n
Noel ağacı
(kerst), (plantkunde) rond Kerstmis opgestelde naaldboom met allerlei versieringen

kerstdag /ˈkɛrs.dɑx/ /ˈkɛrs.dɑχ/ /ˈkɛrz.dɑx/ n
bocuk

kerstkaart /ˈkɛrs.kart/ /ˈkɛrst.kart/ n
noel kartı
(kerst) (post) een wenskaart die wordt gekenmerkt door een kerstgroet en wensen voor het komende nieuwe jaar

kerstster /ˈkɛrstɛr/ n
Atatürk çiçeği

kervel n
frenk maydanozu
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd (wikidata: kervel )

ketchup n
ketçap
(voeding) een Amerikaanse saus op basis van tomaten (wikidata: ketchup )

ketel n
kazan
(techniek) meestal rond metalen vat, vaak geschikt om onder druk gezet te worden

keteldal /ˈke.təl.dɑl/ /ˈke.təɫ.dɑɫ/ /ˈkeː.təl.dɑl/ n
buz yalağı
(geologie) een half cirkelvormige vallei gevormd door de erosie die een gletsjer veroorzaakt

keten n
zincir
uit losse, vaak metalen, schakels in een enkele rij aaneengeregen voorwerp

ketoacidose n
ketoasidoz
(medisch) zuurvergiftiging (verstoring van de stofwisseling) bij suikerziekte

ketter n
kafir
(religie) iemand die vanwege afwijking van de katholieke leer tot misdadiger verklaard was

ketterij /ˌkɛtəˈrɛɪ/ n
sapkınlık
het ingaan in woord of gedachte tegen de doctrines van de kerk

ketting /'kɛtɪŋ/ n
kolye
een snoer bestaande uit een draad die door doorboorde kralen of andere voorwerpen gevoerd is

kettingzaag n
zincirli testere
(gereedschap) motorzaag die een ketting met getande schakels heeft

keuken /ˈkøːkə(n)/ n
mutfak
een plaats waar gekookt wordt, ruimte waarin mensen hun voedsel bereiden
(figuurlijk) (kookkunst) de wijze waarop in een land of streek gekookt wordt

kever /ˈkevər/ /ˈkɛvər/ n
böcek
(insecten) benaming voor insecten uit de orde Coleoptera

keyboard /ˈkiːbɔː(r)d/ /ˈkiːbɔː(r)t/ n
klavye
(muziekinstrument) een elektronisch muziekinstrument met een toetsenbord
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

kibboets /ˈkɪbuts/ n
kibbutz

kiel n
salma
(scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven

kies /kis/ adj
azı dişi azı öğütücü diş
van een nette smaak blijk gevend

kieuw n
solungaç
(zoötomie) ademhalingsorgaan van vele in water levende dieren

kievit n
bayağı kız kuşu

kiezelgrijs adj
çakıl gri

kiezen v
seçmek
(politiek) selecteren door van stemrecht gebruik te maken
overgankelijk uit meerdere mogelijkheden één nemen
inergatief ~ voor: een bepaalde handelwijze of mogelijkheid prefereren boven alle andere

kijken v
bakmak seyretmek

kijker n
izleyici
iemand die naar iets kijkt

kikker n
kurbağa
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart

kikkererwt n
nohut
(plantkunde) plant Cicer arietinum
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak (wikidata: kikkererwt )

kikkervisje n
iribaş
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen

kilogram abbreviation
kilogram kilo
1. kilogram

kilometer / ˈkilometər / n
kilometre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km

kin /kɪn/ n
çene
(anatomie) het vooruitstekende deel van de onderkaak

kind n
çocuk evlat
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is
persoon voortkomend uit; zoon of dochter

kinderarbeid n
çocuk işçiliği

kinderboek n
çocuk kitabı

kinderdagverblijf n
kreş

kinine n
kinin

kinkhoest /kɪŋk(h)ust/ n
boğmaca
(medisch) een bepaalde kinderziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella pertussis

kip /kɪp/ n
tavuk piliç
(hoendervogels) (vrouwelijke) gedomesticeerde vogel van het geslacht huishoen, Gallus gallus

kippenhok n
kümes
hok voor kippen

kist /kɪst/ n
kutu

kiwi n
kivi apteriks
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Apteryx , die voorkomen in Nieuw-Zeeland (wikidata: kiwi )
kivi
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia (wikidata: kiwi )

klaaglied n
ağıt

klaar /klaːr/ adj
hazır
in staat van gereedheid gebracht, gereed

klank n
ses
in het algemeen wordt hiermee het totaal aan eigenschappen van een geluid aangeduid

klanknabootsing /ˈklɑŋknabotsɪŋ/ n
onomatope
het (proberen) een zelfde geluid te produceren
een woord dat is ontstaan uit het proberen een geluid na te doen

klankverandering /ˈklɑŋk.və.ˌrɑn.də.rɪŋ/ n
ses değişmesi
(taalkunde) het verschijnsel dat een klank in een taal in de loop van de tijd vervangen wordt door een andere klank

klant n
müşteri
(economie) afnemer van een product of dienst van een leverancier

klaproos n
gelincik
(plantkunde) Papaver rhoeas , een plant met een felrode bloem uit de familie Papaveraceae

klarinet n
klarnet
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een harmonie

klas /klɑs/ n
sınıf
(onderwijs) een groep leerlingen die een tijdlang gezamenlijk les krijgen

klaslokaal n
sınıf derslik
(onderwijs) een ruimte in een school voor het geven van les aan scholieren

klasse n
sınıf

klauw /klʌu/ n
pençe
poot / kromme nagel van een roofdier
(informeel) (grof) hand

klavecimbel n
klavsen
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld

klaver n
yonca

klaveren n
sinek
(kaartspel) een van de vier (Franse) kleuren in het kaartspel

kleding /kledɪŋ/ n
kıyafet
(textiel) het textiel voor de bedekking van het lichaam

kledingstuk n
giysi
een deel van de kleding

kleefrijst n
yapışkan pirinç
(voeding) rijstsoort die veel zetmeel bevat en daardoor na het koken aan elkaar plakt, zaden van Oryza sativa ) var. glutinosa (wikidata: kleefrijst )

kleerkast n
gardırop

kleermaker /ˈklermakər/ n
terzi
(beroep) iemand wiens beroep bestaat uit het maken van kleding

kleermakerij /klerˌmakəˈrɛː/ n
terzi terzi dükkânı terzihane
(bedrijf) atelier waar kleding wordt gemaakt; werkplaats van een kleermaker

klei /klɛɪ̯/ /klɛː/ n
kil
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)

klein adj
küçük ufak
van geringe grootte
van geringe waarde, van weinig belang
değersiz küçük önemsiz
eenvoudig, normaal

klein kruiskruid n
kanarya otu

kleindochter /ˈklɛɪndɔxtər/ n
kız torun
(familie) een dochter van iemands kind, een vrouwelijk kleinkind

kleinkind /ˈklɛːŋkɪnt/ /ˈklɛːɪŋkɪnt/ n
torun
(familie) kind van zoon of dochter

kleinzoon /ˈklɛɪnzon/ n
erkek torun
(familie) een zoon van iemands kind, een mannelijk kleinkind

klemtoon n
vurgu

klep n
supap
scharnierend bevestigde afsluiting die open en dicht kan
(informeel) orgaan in het hoofd van humanen waar ongewenst geluid uit komt, mond

kleren /ˈkleː.rən/ n
giyim
alleen meervoud kleding of kledingstukken

kletsen v
sohbet
inergatief op een informele manier praten

kletskous n
geveze

kleur /kløːr/ n
renk
het onderscheid dat gemaakt wordt op basis van het verschil in golflengte van licht

kleurloos adj
renksiz
zonder kleur

kleurpotlood n
renkli kalem

kleurrijk adj
alaca
vol opvallende kleuren

kleven v
yapışmak

kliek n
klik

klier /klir/ n
bez
(anatomie) een orgaan dat een lichaamsstof afscheidt

klieven /ˈklivə(n)/ v
yarmak
overgankelijk langs een scherp breukvlak in tweeën hakken

klikken v
tık
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken

klimaat n
İklim iklim
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet

klimaatverandering n
iklim değişikliği
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw

klimatologie /klɪmɑtoloˈɣi/ n
iklim bilimi
(wetenschap) leer van de lucht- en weersgesteldheid

klimmen /'klɪmə(n)/ v
tırmanmak
bewegen in een omhooggaande richting dan wel over obstakels

klimop /'klɪ.mɔp/ n
sarmaşık
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt

kliniek n
klinik
(medisch) inrichting waar patiënten medische zorg krijgen en worden verpleegd

klinisch adj
klinik
(medisch) direct voor de arts (hulpverlener) zichtbaar

klink /klɪŋk/ n
kol
handvat om de deur te openen of te sluiten

klinker /ˈklɪŋkər/ n
ünlü
(taalkunde) een klank van de menselijke spraak waarbij geen obstructie in de ademstroom aangebracht wordt

klinknagel n
perçin
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden

klit n
dulavratotu dulavratot
(plantkunde) Arctium bloemhoofdje met stekeltjes

klok n
saat
(natuurkunde), (tijdrekening) een instrument dat de tijd bijhoudt

klokhuis /ˈklɔkɦœs/ /ˈklɔkɦœʏs/ n
eşelek
binnenste van vruchten als appels en peren, met een holle ruimte voor de pitten

klokje n
boru çiçeği

klokkentoren n
saat kule
(bouwkunde) smal hoog bouwwerk met bovenin een of meer wijzerplaten van een uurwerk

klonen v
klonlamak
(biologie) een identieke kopie van een levend wezen maken

kloof n
kanyon
een ten gevolge van erosie, diep uitgesleten rivierdal, met steile wanden

kloon /klon/ n
klon
(dierkunde) een levend wezen dat een exacte genetische kopie is van een ander wezen

klooster /klostər/ n
manastır
(bouwkunde), (religie) een gebouw waarin een kloostergemeenschap gevestigd is
(religie), (metonymisch) een kloostergemeenschap als zodanig

kloppen /ˈklɔpə(n)/ v
çalmak
inergatief hoorbaar tegen of op iets slaan
inergatief voel- of hoorbaar bewegen

kluis /klœʏs/ /klœːs/ n
çelik kasa
een tegen inbraak en brand beveiligde kist of kast

kluizenaar n
keşiş
iemand die alleen en in afzondering leeft

kluwen n
yumak
los om zichzelf opgewonden hoeveelheid wol, garen enz

knaagdier /ˈknaxdiːr/ /ˈknaɣdiːr/ n
kemirici kemirgen
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden

knabbelen v
dişlemek

knagen /'knaɣə(n)/ v
kemirmek
met de tanden aanvreten

knap adj
yakışıklı
(van mensen) mooi, aantrekkelijk

kneden v
yoğurmak
overgankelijk een massa soepel maken door er steeds in te knijpen

kneu n
keten kuşu
(zangvogels) bepaald soort vinkachtige, Carduelis cannabina

knie n
diz
(anatomie) gewricht in het midden van het been dat het bovenbeen met het onderbeen verbindt

knielen v
diz çökmek
op de knieën gaan

knijpen /'knɛɪpə(n)/ v
çimdiklemek
overgankelijk tussen twee punten druk uitoefenen

knijptang n
kerpeten
tang waarmee je spijkers kunt uittrekken

knikken /'knɪkə(n)/ v
kafa sallamak
een verticale beweging met het hoofd maken

knikker n
bilye misket
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren

knoest n
budak
(bouwkunde) de plaats waar een zijtak aan de boom groeide, het hout is er minder sterk en moeilijker bewerkbaar, het is dan ook een houtgebrek
(plantkunde) de overgang van stam naar wortel bij een boom

knoflook n
sarımsak
(plantkunde), (kookkunst), (voeding) Allium sativum , een bolgewas dat familie is van ui en bieslook

knokken /ˈknɔkən/ v
savaşmak
inergatief vechten
inergatief (figuurlijk) vechten

knol /knɔl/ n
yumru
een verdikte wortelstok waarin een plant voedsel opslaat

knolraap n
şalgam

knoop n
düğme düğüm
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel
deniz mili düğüm
(scheepvaart), (eenheid) een snelheidsmaat die in de zeevaart gebruikt wordt

knopen v
bağlamak
overgankelijk een vastzittende lus in een koord, draad of touw maken

knuffel n
peluş oyuncak
(speelgoed) van zacht materiaal vervaardigde speelgoedpop

knuppel /ˈknʏpəl/ n
cop
korte dikke stok, bedoeld om lijfstraf mee uit te delen

koala n
koala
(buideldieren) Phascolarctos cinereus , een Australisch buideldier

kobalt n
kobalt
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

kobaltblauw adj
kobalt mavisi

kobbe n
örümcek
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae

kodiakbeer n
kodiak ayısı
(roofdieren) Ursus arctos middendorffi de grootste ondersoort van de bruine beer, sommige individuen zijn zelfs groter en zwaarder dan de ijsbeer

koe n
inek sığır
(evenhoevigen) (veeteelt) wijfje van het huisrund en van andere rundersoorten

koek n
kek

koekenpan n
tava
(kookkunst) Een koekenpan (Nederlands-Nederlands) of kortweg pan (Belgisch-Nederlands) is een platte pan met een lang handvat.

koekje n
kurabiye
dim. tant. (voeding) klein baksel dat meestal bij de koffie of thee genuttigd wordt

koekoek n
guguk
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen

koekoeksklok n
guguklu saat
een type klok die het geluid van de koekoek als uursignaal heeft

koelie /ˈku:li/ n
köle

koelkast n
buzdolabı frijider soğutucu
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven

koelte n
serinlik
frisheid

koeltoren n
soğutma kulesi
(techniek) een hooggebouw waarin water wordt verdampt om iets te koelen

koepel /ˈkupəl/ n
kubbe kümbet
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve bol of een halve ellipsoïde

koereiger n
sığır balıkçılı
(roeipotigen) Bubulcus ibis een kleine witte reigersoort

koers n
fiyat

koesteren v
aziz tutmak
overgankelijk iets geliefds nauw aan het hart houden, vertroetelen of verzorgen

koeterwaals /ˌku.tər.ˈʋaːls/ n
saçma
aanduiding voor een onverstaanbare taal

koets n
araba
(verkeer) vierwielig rijtuig met vering, vaak gesloten, dat getrokken wordt door paarden

koetsier n
arabacı
(beroep) iemand die de paarden van een koets ment

koevoet n
levye
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken

koffer n
bavul valiz
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen

kofferbak n
bagaj
het gedeelte van een auto waar de bagage in geplaatst wordt

koffie n
kahve
gemalen gebrande koffiebonen waarmee de onder [1] genoemde drank wordt bereid

koffie verkeerd n
sütlü kahve

koffieboon n
kahve çekirdeği

koffiedik n
telve
(drinken) het donkere bezinksel van gemalen koffiebonen dat overblijft na het zetten van koffie

koffiehuis n
kahvehane
een uitspanning waar men koffie kan nuttigen

koffiemolen n
kahve değirmeni
(huishouden) huishoudelijk apparaat waarin koffiebonen kunnen worden gemalen

kogel n
kurşun
loden projectiel gevuld met buskruit dat gebruikt wordt als munitie van een wapen

kogelvrij adj
kurşun geçirmez
niet door afgeschoten kogels te bereiken of te doordringen

kok /kɔk/ n
aşçı ahçı

koken /ˈkokə(n)/ v
pişirmek
overgankelijk (kookkunst) met behulp van ingrediënten een maaltijd klaarmaken

kokmeeuw n
karabaş martı
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus

kokosboom /ˈko.kɔsˌbom/ n
hindistan cevizi
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft

kokosnoot /'kokɔsnot/ n
Hindistan cevizi
(plantkunde) een holle vrucht van de kokospalm met wit vruchtvlees en een vezelige bast

kokosolie /ˈko.kɔsˌo.li/ n
Hindistan cevizi yağı
(voeding) een soort plantaardige olie gewonnen uit kokosnoten

kokospalm /ˈko.kɔsˌpɑlm/ /ˈko.kɔsˌpɑɫm/ n
hindistan cevizi
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd

kolchoz n
kolhoz

kolgans n
sakarca
(eendvogels) Anser albifrons een ganzensoort van Noord-Amerika en Europa met een witte kol vlak voor zijn snavel

kolibrie n
sinek kuşu
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen

kolom n
sütun

kolonel n
albay
(militair) een hoge militaire rang

kolonel-generaal n
albay general
(militair) een rang in het Pruisische leger, het Duitse keizerlijke leger en de Wehrmacht, het leger van nazi-Duitsland

koloniaal adj
kolonyal
betrekking hebbend op koloniën en het hebben van koloniën

kolonialisme /'kolonijaˌlismə/ n
kolonicilik
politiek systeem waarbij een land voor eigen voordeel een of meer andere landen bestuurt

kolonie /koˈloni/ n
koloni
een vestiging van een deel van een bevolking, buiten het eigenlijke territorium van dat volk

koloniseren v
sömürgeleştirmek
(politiek) koloniën vormen

kolossaal adj
devasa

kom n
çanak
(huishouden) eetgerei zoals een bord, maar dan dieper

komeet n
kuyruklu yıldız
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt

komen v
gelmek
ergatief bewegen van verder weg naar dichterbij
ergatief, (seksualiteit) een orgasme hebben, klaarkomen

komijn n
kimyon
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert (wikidata: komijn )
(plantkunde) plant Cuminum cyminum uit de schermbloemfamilie Apiaceae

komkommer /kɔm.ˈkɔ.mər/ n
hıyar salatalık
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)

komma /ˈkɔma/ n
virgül
(taalkunde) een leesteken dat een pauze aangeeft, weergegeven met symbool ,

kompas n
pusula
(techniek) instrument [1] waarvan de naald het magnetische noorden aanwijst

konijn /kɔˈnɛɪn/ /kɔˈnɛːn/ n
tavşan ada tavşanı
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden

koning /ˈkonɪŋ/ /ˈkoːnɪŋ/ n
kral şah
(regering)(adel) het mannelijk hoofd van een koninkrijk
papaz kral
(kaartspel) een speelkaart waarvan de waarde meestal tussen die van de vrouw en de aas ligt
şah
(schaak) het belangrijkste stuk van het spel, dat bij schaakmat tot direct verlies leidt

koningin /konɪˈŋɣɪn/ /konɪˈŋɪn/ /koʊnɪˈŋɪn/ n
kraliçe

koningschap n
krallık

koningswater n
kral suyu
de triviale naam voor het 3:1-mengsel van geconcentreerd zoutzuur en geconcentreerd salpeterzuur waarin edele metalen zoals goud en platina oplossen

koninklijk /ˈkonɪŋklək/ adj
kraliyet
betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand

koninkrijk /ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ n
krallık kraliyet
(regering)(adel) staatsvorm met een koning aan het hoofd

kont n
kıç popo
(informeel) (anatomie) billen, achterwerk

kooi /koːɪ/ n
kafes
(techniek) een uit tralies of gaas gemaakt voorwerp dat een ruimte omsluit

kookboek n
yemek kitabı
handboek met recepten voor de bereiding van gerechten

kookpunt n
kaynama noktası

kool n
lahana kelem
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen
kömür
een zwarte brandstof die voornamelijk uit koolstof bestaat

kooldioxide n
karbondioksit
(scheikunde) reukloos gas dat ontstaat bij volledige verbranding van koolstof (CO2)

koolhydraat n
karbonhidrat
(biochemie) (medisch) (voeding) een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen met de brutoformule Cn(H2O)n

koolmees n
büyük baştankara

koolraap n
şalgam

koolrabi n
alabaş

koolstof /ˈkol.stɔf/ n
karbon
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6

koolwaterstof /kol'watərstɔf/ n
hidrokarbon
(scheikunde) een verbinding die uit koolstof en waterstof is opgebouwd

koolzaadgeel adj
kolza sarısı

koolzuur /'kolzyr/ n
karbonik asit
(scheikunde) een verbinding van water en koolstofdioxide met de formule H2CO3

koopje /kopjə/ n
kelepir

koopkracht n
alım gücü
(economie) de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kan worden met een bepaald geldbedrag, bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen

koopman n
tüccar

koopvaardijschip n
ticaret gemisi
zeeschip voor het vervoer van handelsgoederen

koor n
koro
(muziek) een groep mensen die samen zingen

koorts n
ateş
(medisch) verhoging van de lichaamstemperatuur

koosjer /ˈkoʃər/ adj
kaşer

koot n
bukağılık
(zoötomie) gedeelte van de ondervoet bij het paard tussen kogelgewricht en hoef

kop /kɔp/ n
tas
bakje om te drinken
baş
(numismatiek) de zijde van een geldstuk met de afbeelding van een menselijk hoofd

kopen v
satın almak almak
overgankelijk, (handel) in ruil voor geld iets in bezit krijgen

koper n
alıcı müşteri
m: persoon die koopt
bakır
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal

koperbruin adj
bakır kahverengi

kopiëren /kopi<sup>j</sup>'ɪːrə(n)/ v
kopyalamak
overgankelijk een duplicaat maken van

koplamp /ˈkɔplɑmp/ n
far
een witte of gele lamp aan de voorzijde van een voertuig

koppeling n
debriyaj
(techniek) een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt
(techniek) een vaste maar beweeglijke verbinding tussen twee voorwerpen, bijvoorbeeld treinwagons
(informatica) een verbinding tussen hardware en/of apparatuureenheden

koppelingspedaal n
debriyaj
(verkeer) voetbediening om de verbinding tussen de motor van een voertuig en de wielen te verbrekenKan worden gebruikt om de motor stationair te laten draaien of om zonder schade aan tandwielen te kunnen schakelen naar een andere versnelling.

koppelwerkwoord n
koşaç
(taalkunde) een werkwoord dat een eigenschap koppelt aan het onderwerp

kopschot n
headshot
een meestal dodelijk schot in het hoofd

koptelefoon n
kulaklık
(elektrotechniek) stel van twee kleine luidsprekers die men tegen of in de oren plaatst

koraal n
mercan
(dierkunde) skelet van de koraalpoliep

koraalrood adj
mercan kırmızı

korf n
sepet
een mand van vlechtwerk

korhoen n
ahmak
(hoendervogels) Lyrurus tetrix een vogel uit de ruigpoothoenders

koriander /korijɑndər/ n
kişniş
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken
(kruid) (gedroogde) bladeren van Coriandrum sativum

kornet n
kornet
(muziekinstrument) op een bugel gelijkend koperen blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een brassband
(militair) (beroep) (Nederland) rang van vaandrig bij de cavalerie en de artillerie bij de Koninklijke Landmacht

kornoelje n
kızılcık

korrel n
granül
een enkele zaad van graan
basisdeeltje waaruit een granulair, korrelig materiaal bestaat

korset n
korse

kort adv
kısa
2. van geringe lengte
1. van geringe duur

korting n
indirim iskonto
verlaging van een te betalen bedrag
verlaging van een te ontvangen bedrag

korund n
korendon

korvet n
korvet
(verouderd) militair zeilschip met 140 bemanningsleden

kosmologie n
kozmoloji

kosmonaut n
kozmonot

kosmos n
kozmos evren cihan kâinat âlem
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

kosten v
mal olmak
absoluut als te betalen prijs hebben
değmek
absoluut (figuurlijk) als tegenprestatie vereisen, verlies met zich meebrengen van

koster n
zangoç
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is

kostuum n
kostüm

kostwinner n
ücretli

koud /kʌʊt/ adv
soğuk
(spreektaal) amper, nauwelijks (voornamelijk in combinatie met een tijdsaanduiding)

koude /ˈkɑu̯də/ n
soğuk
het koud zijn

kous /kaʊ̯s/ /kɔʊ̯s/ /kʌʊ̯s/ n
çorap
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt

kraai /kraɪ̯/ /kraːɪ̯/ n
karga
bepaald soort zwarte vogel, Corvus corone

kraaien /ˈkraɪ̯.jə/ /ˈkraː.jə/ v
ötmek
inergatief (dierengeluid) het voor de haan kenmerkende geluid voortbrengen

kraakbeen /ˈkrakben/ n
kıkırdak
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix

kraal n
boncuk

kraan n
musluk
v/m, (techniek) mechanisme waarmee de stroming van vloeistof of gas geregeld kan worden

kraanvogel n
turna
(kraanvogelachtigen) bepaald soort grote vogel, Grus grus , met lange poten en een lange nek

kraanwagen n
vinç
(verkeer) een voertuig waarop een kraan gemonteerd is, vaak gebruikt om defecte wagens op te takelen en naar de garage te brengen

krab /krɑp/ n
yengeç
(kreeftachtigen) kreeftachtige die leeft in de nabijheid van water

krabben v
kaşımak
overgankelijk met de nagels bewerken

kracht n
kuvvet güç
omvang van het vermogen om veranderingen te veroorzaken

kramp n
kramp
(medisch) een toestand van onwillekeurige en aanhoudende samentrekking van een spier

krant n
gazete
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws

kraslot n
kazı kazan
een lot waarbij men direct weet of men wel of niet gewonnen heeft als men een beschermfolie wegkrast

kreeft /kreːft/ n
ıstakoz istakoz
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater

krekel n
cırcır böceği
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )

krent n
kuş üzümü
(voeding) een gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka

kreunen /krønə(n)/ v
ahlamak
inergatief ongearticuleerde geluiden maken, vaak van pijn of ander leed

kribbe n
yemlik
(veeteelt) een voor veevoer gebruikte bak die aan de bovenzijde veel ruimer is dan op de bodem

krijger n
savaşçı
iemand die zich toelegt op het voeren van oorlog, met name tussen stammen

krijgsheer n
komutan

krijgslist n
harp hilesi
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten

krijgsolifant n
savaş fili
(militair) een olifant die vroeger tijdens op het land uitgevochten oorlogen werd ingezet als strijddier

krijt n
tebeşir
wit mineraal dat uit calciumcarbonaat bestaat
schrijfmateriaal uit dat materiaal vervaardigd

krimpen v
küçültmek
ergatief kleiner in omvang worden

kring n
daire
(meetkunde) patroon in de vorm van een cirkel
(pregnant) cirkelvormige vlek op een tafelblad, vaak doordat daar een nat glas heeft gestaan

kristal n
billur kristal
(kristallografie) een hoeveelheid ordelijk gerangschikte atomen of moleculen in vaste vorm

kristalsuiker n
toz şeker

kritiek adj
kritik
op het scherp van de snede, met onzekere uitkomst, cruciaal voor de toekomst

kritiek n
eleştiri
uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken
(letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting

kritisch adj
eleştirisel
ernaar geneigd zijn iets te beoordelen (en dus vaak af te keuren)
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.

kroeg /krux/ n
meyhane
(horeca) publieke drinkgelegenheid

krokodil /krokoˈdɪl/ n
timsah timson
(reptielen) een groot, in het water levend reptiel dat behoort tot de familie der Crocodylidae

krokus n
çiğdem
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier

krom adj
yamuk eğri çarpık
niet recht

kronen v
taç giydirmek
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten

kroniek n
kronik

kroning /ˈkronɪŋ/ n
taç giyme
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst

kroon n
taç
(hoofddeksel), (adel) hoofddeksel dat door een vorst [1] gedragen wordt

kruid /krœʏ̯t/ /krœːd/ /krœːt/ n
ot

kruiden v
baharat katmak
(kookkunst) specerij bij een gerecht doen

kruidenier n
bakkal
winkelier in levensmiddelen
winkel met levensmiddelen

kruidje-roer-mij-niet n
küstüm otu

kruidnagel n
karanfil
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak (wikidata: kruidnagel )

kruier /krœyjər/ n
hamal
(beroep) iemand die bagage vervoert op o.a. stations en vliegvelden

kruimel /ˈkrœy.məl/ n
kırıntı

kruipbraam n
kutup böğürtleni
(bloemplanten) Rubus chamaemorus een soort braam die voorkomt in de gematigde klimaten van het noordelijk halfrond. In Europa is dat vooral in Scandinavië, Groot-Brittannië, de Baltische staten en Rusland. In Noord-Amerika komt de vrucht zowel in Canada als in de Verenigde Staten voor

kruipen /'krʌʏ.pə(n)/ v
emeklemek

kruis n
haç çarpı
(wiskunde) geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden
(religie) christelijk religieus symbool afgeleid van de kruisiging van Jezus Christus

kruisbek n
bayağı çaprazgaga
(zangvogels) Loxia curvirostra kleine vinkachtige zangvogel

kruisbes n
bektaşi üzümü
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes (wikidata: kruisbes )

kruiser /ˈkrœʏsər/ n
kruvazör
(militair) (scheepvaart) een oorlogsschip dat hoge snelheden kan halen

kruisigen v
haçlamak
overgankelijk een vorm van executeren: aan het kruis hangen tot de dood erop volgt

kruispunt n
kavşak
(verkeer) een plaats waar twee of meer wegen elkaar kruisen, kruising, wegkruising

kruisvormig /krœʏ̯sˈvɔr.məχ/ /krœːsˈvɔr.məx/ adj
haçvari
de vorm van een kruis hebbend

kruiswoordpuzzel n
kare bulmaca

kruiswoordraadsel n
kare bulmaca
(spel) kruiswoordpuzzel

kruiwagen n
el arabası
een eenwielige kar met twee lange handgrepen voor het transport van zware, meestal losse lading

kruk n
koltuk değneği
steun vanaf de oksel bij het lopen

krulspeld /ˈkrʏl.spɛlt/ n
bigudi
hulpmiddel waarom je een haarlok kunt wikkelen om krullen te maken in stijlhaar

krultang n
saç maşası

krypton n
kripton
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas

kubisme n
kübizm
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven

kubus n
küp
(wiskunde) een regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten

kudde /'kɵdə/ n
sürü
een groep samenlevende (zoog)dieren

kuiken /ˈkœʏ̯kə(n)/ /ˈkœːkə(n)/ n
civciv
(dierkunde) (veeteelt) jong hoen, of meer algemeen: donzig jong vogeltje

kuis adj
iffetli

kuit n
baldır
(anatomie) achterzijde van het been tussen knie en enkel
balık yumurtası
(dierkunde) visseneitjes

kuitbeen n
baldır kemiği
(anatomie) het achterste van beide botten in het onderbeen van de mens

kukeleku /kykələky/ interjection
kuk-kurri-kuuu
het geluid van een haan

kumquat n
kamkat altın portakal
(plantkunde) citrusplant Citrus japonica uit het Verre Oosten (wikidata: kumquat )

kunnen v
-abilmek
modaal werkwoord, overgankelijk, inergatief in staat zijn, het vermogen hebben tot iets

kunst n
sanat
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen

kunstenaar n
sanatçı
(beroep) iemand die zijn creatieve talenten gebruikt om kunst te maken

kunstenares n
sanatçı

kunsthandelaar n
sanat simsarı
iemand die voor zijn beroep kunst koopt en verkoopt

kunstmatig adj
yapay
door menselijk, moedwillig ingrijpen tot stand gekomen

kunstmest n
suni gübre
(landbouw), (scheikunde) een combinatie van chemische stoffen die aan de aarde wordt toegevoegd ter bemesting daarvan

kunsttaal /ˈkʏns.tal/ /ˈkʏns.taɫ/ n
yapay dil
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur

kunstwerk /kʌnstwɛrk/ n
eser
(kunst) resultaat van een inspanning om iets te maken dat bijzonder mooi of indringend is

kurk /kʏrk/ n
tapa
afdichting voor flessen uit veerkrachtig materiaal dat de flessehals afsluit; oorspronkelijk gemaakt uit de schors van een bepaalde boomsoort (kurkeik, Quercus suber ), vanaf de 20e eeuw ook wel uit kunststof

kurkeik /kʏr.kɛi̯k/ /kʏr.kɛːk/ /kʏrk.ʔɛi̯k/ n
mantar meşesi
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m

kurkentrekker n
tirbuşon burgu
(huishouden) een werktuig om flessen te ontkurken

kurkuma n
zerdeçal
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels (wikidata: kurkuma )

kus /kʏs/ n
buse
het de lippen ergens tegenaandrukken om affectie uit te drukken

kussen /ˈkʏsə(n)/ n
yastık
een met zacht materiaal gevulde zak, dienende om het (slaap)comfort van de gebruiker te verbeteren

kussensloop /ˈkʏsənslop/ n
yastık kılıfı
een stoffen omhulsel voor een kussen

kust /'kɵst/ n
sahil
(geologie) de waterkant langs de zee

kustwacht n
sahil güvenlik

kut /kɵt/ n
am
(vulgair) (anatomie) vrouwelijk schaamdeel

kwaadaardig adj
habis
schade aanrichtend, schadelijk

kwaadaardigheid n
art niyet
het innerlijk slecht zijn

kwabaal n
tatlı su gelinciği
(straalvinnigen) bepaald soort vis die inheems is in Europa, Lota lota

kwak /kʋɑk/ n
gece balıkçılı
(roeipotigen) bepaalde reigersoort, Nycticorax nycticorax

kwaken v
vaklamak
inergatief (dierengeluid) het geluid van een eend of kikker maken
inergatief (figuurlijk), (informeel) redeloos over iets praten

kwal /kʋɑl/ n
medüz denizanası
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu

kwalitatief /kvalitɑ'tif/ adj
kalitatif
naar de hoedanigheid, betreffende de kwaliteit

kwaliteit n
kalite
peil van uitmuntendheid
onderscheidende eigenschap of geschiktheid (voor een bepaald doel)

kwantitatief adj
kantitatif
met betrekking tot de hoeveelheid; met betrekking tot het aantal

kwantum n
kuvantum
(natuurkunde) de kleinste karakteristieke eenheid van een natuurkundige grootheid zoals energie, massa, werking enz

kwantumgetal n
kuantum sayısı
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes

kwantummechanica n
dalga mekaniği
(natuurkunde) studie en beschrijving van het gedrag van de kleinste deeltjes

kwantumveldentheorie n
kuantum alan teorisi
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen

kwantumverstrengeling n
kuantum dolanıklık

kwart n
çeyrek
een vierde deel
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vierde toon van een diatonische toonladder

kwartel n
bıldırcın
(hoendervogels) Coturnix coturnix , vederwild en hoendervogel

kwartelkoning n
bıldırcın kılavuzu
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep

kwartfinale n
çeyrek final
(sport) (in een toernooi) een van de vier wedstrijden waarin gestreden wordt voor een plaats in de halve finale(s)

kwarts n
kuvars
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten

kwartsgrijs adj
kuvartz gri

kwast /kʋɑst/ n
limonata
(drinken) zelfgemaakte limonade van uitgeperste citroen, water en suiker naar smaak

kwatrijn n
dörtlük
(dichtkunst) gedicht of couplet met vier regels met aaba als rijmschema

kweepeer /ˈkwe.peːr/ /ˈkʋe.pɪːr/ /ˈkβ̞e.peːr/ n
ayva
(fruit) een peervormige vrucht van de Cydonia oblonga

kweken /'kʋekə(n)/ v
yetiştirmek
dieren of planten verzorgen en hun voortplanting mogelijk maken

kwel /kwɛl/ /kʋɛɫ/ /kβ̞ɛl/ n
sızıntı
(waterbeheer) het verschijnsel waarbij kwelwater opwelt

kwijlen v
salya akmak
inergatief een vloed van speeksel onwillekeurig uit de mond laten lopen

kwijt /kʋɛi̯t/ adj
kayıp
~ + oorzakelijk voorwerp niet meer weten waar iets is

kwik n
cıva
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen

kwikstaart n
ak kuyruksallayan
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae

kwikzilver n
cıva
een metaal dat vloeibaar is bij kamertemperatuur

kwispedoor n
tükürük hokkası
een pot bestemd voor het opvangen van sputum

kwistig /ˈkʋɪstəx/ /ˈkβ̞istəç/ adj
müsrif
op lichtzinnige wijze verbruikend

laag /lax/ adj
alçak
fysiek onder iets zijn; van geringe hoogte zijn
niet vergevorderd zijn in een rangorde of volgorde
(geluid) met een klein aantal trillingen per tijdseenheid
met een beperkt aanzien

laars /lars/ n
çizme bot
(schoeisel) een schoen met een hoge schacht die een deel van het been bedekt

laat adj
geç
na het moment dat was voorzien
(sociologie) (van opgroeiende kinderen) met een langzamere ontwikkeling dan wat normaal is

laatst adj
son
1. overtreffende trap van laat

laboratorium n
laboratuvar
ruimte voor wetenschappelijk onderzoek

labyrint n
labirent
een stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden

lach /lɑx/ /lɑχ/ n
gülme gülüş
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid

lachen v
gülmek
zichtbaar en/of hoorbaar blij zijn met iets of iets grappig vinden

lactase n
laktaz
enzym dat in de dunne darm lactose kan afbreken in glucose en galactose

lactose n
laktoz
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose

lactose-intolerantie n
laktoz intoleransı
(medisch) het niet kunnen verdragen van melksuiker, waardoor darmklachten ontstaan

ladder /ˈlɑdər/ n
merdiven
een houten of metalen voorwerp met treden om makkelijk op hoger gelegen plaatsen te komen

lade n
çekmece
platte uitschuifbare bak in een meubelstuk, bedoeld als bergplaats van losse voorwerpen

ladekast /ˈladəˌkɑst/ n
şifonyer
een kast met laden

laden /ˈlaːdə(n)/ v
yüklemek
overgankelijk van een lading voorzien
doldurmak şarj etmek
overgankelijk, (natuurkunde) van elektrische energie voorzien

lading /'ladɪŋ/ n
yük kargo
(transport) goederen (cargo, vracht) die vervoerd worden
şarj
(natuurkunde) opeengehoopte elektriciteit

laesie n
lezyon yaralanma
(medisch) beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding

laf /lɑf/ adj
cesaretsiz yüreksiz
een gebrek aan moed tonend
tatsız tuzsuz
onaangenaam smakeloos, flauw

lafheid /ˈlɑfɦɛit/ n
korkaklık
de neiging keuzes te maken die van weinig moed getuigen

lagedrukgebied n
alçak basınç bölgesi
(meteorologie) een gebied waar relatief een lagere druk heerst dan elders

lagune n
lagün
een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks

lak n
lak
stof die een dunne beschermlaag vormt nadat ze opgelost in een vluchtig oplosmiddel op oppervlakken als hout, metaal en verf is aangebracht

laken /ˈlakə(n)/ n
çarşaf
(textiel), (huishouden) rechthoekig stuk stof, bijvoorbeeld ter bedekking bij het slapen

lakmoes n
turnusol

lam n
kuzu
(dierkunde) jong van het schaap

lama n
lama
(evenhoevigen) soort eeltpotig zoogdier Lama glama dat van nature voorkomt in Zuid-Amerika

laminaat n
laminat
uit laagjes opgebouwd materiaal m.n. gebruikt als vloerbedekking

lamp /lɑmp/ n
lamba
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]

lampenkap n
abajur
kap over een lamp om het licht af te schermen

lampetkan n
ibrik
een kan met waswater, vaak samen met een ondiepe teil, de waskom (lampetkom), bedoeld om zich in de morgen mee te kunnen wassen

lamprei n
taşemen
(kaaklozen) benaming voor vissen uit de familie Petromyzontidae

lancet n
neşter
een dubbelsnedig operatiemes

land n
kara
(geologie) gedeelte van het aardoppervlak dat boven water (rivieren, zeeën, oceanen e.d.) uitsteekt
tarla toprak arazi
(landbouw) dat deel van de aardbodem dat geschikt is voor of gebruikt wordt voor bebouwing of landbouw en veeteelt
ülke memleket
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat
kır köy
niet-verstedelijkt gebied
anavatan yurt
het eigen land, het land waar men geboren is

landbouw /ˈlɑntbɑuw/ n
tarım ziraat çiftçilik
(landbouw) het cultiveren van land voor het voortbrengen van voedsel en andere nuttige producten

landeigenaar /lɑntɛigənar/ n
arazi sahibi
iemand die landerijen bezit

landelijk adj
kırsal
met betrekking tot minder bevolkte, niet-stedelijke gebieden

landen v
inmek
ergatief vanuit de zee, de lucht of de ruimte voet op vaste bodem zetten

landgenoot n
vatandaş
iemand uit hetzelfde land

landing n
iniş
is het deel van de vlucht van vliegtuigen, vogels of ruimtevaartuigen waarbij deze de grond of het water bereiken

landkaart /lɑntkart/ n
harita
een abstracte weergave van (een stuk van) de aarde

landschap n
manzara

lang adj
uzun
van grote duur, langdurig

langbenig adj
uzun bacaklı
een of meer lange benen hebbend

lange vinger n
kedidili

langlaufen n
kayaklı koşu
(sport) wedstrijdsport waarbij de sporters zich voortbewegen op lange ski's

langpootmug n
tipula

langs preposition
boyunca
terzijde van, evenwijdig aan

langspeelplaat abbreviation
uzunçalar
1. grammofoonplaat met een doorsnede van 30 cm...

langzaam /ˈlɑŋzam/ adj
yavaş
met weinig snelheid

langzamerhand adv
gitgide gittikçe yavaş yavaş

lans n
mızrak
(militair), (middeleeuwen) een lang steekwapen met een metalen punt

lantaarn n
fener lamba
een constructie van glas en metaal of hout, zodat wind en regen geen vat op een brandende lichtbron hebben

lantaren n
fener lamba

lanthaan n
lantan
(scheikunde), (element) een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57

lanthanide n
lantanit

lanthanium n
lantan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool La en atoomnummer 57. Het is een zilverwit lanthanide

lap n
yama
een stuk van iets

laparoscopie n
laparoskopi
(medisch) met een kijkbuis in de buikholte kijken en opereren

laptop n
dizüstü bilgisayarı
(informatica) kleine draagbare computer

larve n
kurtçuk
(dierkunde) jeugdstadium van de meeste insecten en veel amfibieën

larynx n
gırtlak larinks
(anatomie) bovenste deel van de luchtpijp

lasagne n
lazanya

laser n
lazer
(optica) lichtbron die uiterst intense lichtstraal van één kleur uitzendt

lassen v
kaynak yapmak
overgankelijk (techniek) door plaatselijke sterke verhitting van de voeg twee metalen voorwerpen met elkaar verbinden

lasser n
kaynakçı
(beroep) iemand die stukken metaal op een naad door sterke plaatselijke verhitting verbindt

last n
yük
iets wat een mens hindert

laster n
iftira
onterechte beweringen die iemand in een kwaad daglicht stellen

lastgeving n
sipariş
(juridisch) contractuele vertegenwoordiging waarbij de lasthebber zich verplicht om voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen (de lasten) te verrichten zonder aan hem ondergeschikt te zijn

latei n
lento
(bouwkunde) een dragend element van hout, steen, beton of ijzer boven een muuropening

latent adj
saklı
verborgen blijvend

later /ˈlaː.tər/ adj
daha sonra

latex /'la.tɛks/ n
lateks

laurier n
defne
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae (wikidata: laurier )
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurier )

laurierblad n
defne yaprağı
(kruid) (gedroogde) bladeren van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurierblad )

lauw /laʊ̯/ /lʌʊ̯/ /lʌː/ adj
ılık
een temperatuuraanduiding die tussen warm en koud ligt

lava n
lav
(geologie) vloeibaar gesteente dat uit een vulkaan tevoorschijn komt

lavendel /laˈvɛndəl/ n
lavanta
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen

lawaai /la'ʋaj/ n
gürültü
luid en storend geluid

lawine /la'ʋinə/ n
çığ
een sneeuwverschuiving op een berghelling

lawrencium n
lorentiyum lavrensiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide

ledenlijst n
üye listesi
lijst van leden, m.n. van een vereniging

leeftijd n
yaş
de tijd dat iemand leeft of geleefd heeft, het totaal aantal levensjaren

leeftijdgenoot n
yaşıt
iemand die ongeveer even oud is

leeg /lex/ adj
boş
zonder inhoud

leek /lek/ n
laik kimse
iemand die niet deskundig is op een bepaald gebied

leembruin adj
çamur kahverengi

leen /len/ n
yurtluk
(leenstelsel) onroerend goed (bijv. land, ambt of geldelijke inkomsten) dat door de leenheer voor genot en gebruik werd uitgeleend aan de vazal, in ruil voor een verplichting van persoonlijke trouw, militaire bijstand en belastinginkomsten

leenheer n
derebeyi
(geschiedenis) (leenstelsel) iemand die een gebied in leen geeft aan een leenman waarvoor hij persoonlijke trouw en militaire bijstand als tegenprestatie verlangt

leenvertaling /ˈlenvərˌtalɪŋ/ n
öyküntü
(taalkunde) woord of vaste verbinding, gevormd door de onderdelen van een woord of vaste verbinding in andere taal stuk voor stuk letterlijk te vertalen

leenwoord /ˈlenʋɔːrt/ n
alıntı kelime
(taalkunde) een woord dat door een taal uit een andere taal overgenomen is

leer /ler/ n
deri
o stof vervaardigd door het looien van een dierenhuid.
doktrin
m theorie, doctrine

leerboek n
ders kitabı
(onderwijs) een boek bedoeld om er iets uit te leren

leerling n
öğrenci
(onderwijs) iemand die onderwijs volgt

leerstoornis n
öğrenme güçlüğü
(psychologie) (medisch) stoornis bij het leren

leesbaar adj
okunaklı

leest /lest/ n
lorta
een houten of metalen vorm waarop een schoen vervaardigd of gerepareerd wordt

leesteken n
noktalama işareti
(typografie) een onuitgesproken teken dat aan schrijftaal wordt toegevoegd om de zinsstructuur te verhelderen

leeuw n
aslan
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft

leeuwenbek n
aslanağzı
(bloemplanten) een plantengeslacht Antirrhinum uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae ) waarvan de bloemen lijken op de muil van een leeuw

leeuwendeel n
aslan payı

leeuwerik n
toygar tarlakuşu

leeuwin n
dişi aslan
(dierkunde) vrouwtje van de leeuw

legaal adj
yasal
in overeenstemming met de wet

legaat n
miras
testamentaire beschikking waarbij de erflater aan een persoon bepaalde goederen nalaat

legenda n
lejant
de uitleg over de gebruikte symbolen

leger /ˈleːɣər/ /ˈleːχər/ n
ordu
(militair) een militaire strijdmacht

legering n
alaşım halita
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn

legioen n
lejyon

legitimeren v
meşrulaştırmak

leguaan /ˌleɣyˈwan/ n
iguana
(reptielen) naam voor hagedissensoorten uit de familie Iguanidae

lei n
kayrak
(teken- en schrijfmateriaal) een schrijfplank van leisteen; schrijflei
een dakpan van leisteen; daklei

leidmotief n
leitmotiv

leigrijs adj
arduaz gri

leisteen n
arduvaz
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt

lek n
sızıntı
opening waardoor een vloeistof of een gas in of uit kan

lekkage n
sızıntı

lekken v
sızdırmak
overgankelijk vloeistof laten ontsnappen

lekker adj
lezzetli
aangenaam van smaak

lelie n
zambak

lelietje-van-dalen /le.li.tʲə.vɑn.da.ləⁿ/ n
müge
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden

lelijk /ˈleːlək/ adj
çirkin
onprettig om naar te kijken, niet mooi

lengte /ˈlɛŋktə/ n
uzunluk
(natuurkunde), (wiskunde) de grootste afmeting van een voorwerp
de tijdsduur van iets

lening n
borç

leninisme n
Lenincilik

lens /lɛns/ n
mercek
(optica) een geslepen stuk transparant materiaal dat lichtstralen breekt
(fotografie) een stelsel van lenzen(1) of lensdelen dat op een camera zit zodat er een scherp beeld op de film of CCD wordt geprojecteerd
(optica) een zeer kleine glazen of kunststof lens(1) die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril.

lente n
ilkbahar bahar ilkyaz
(meteorologie) eerste jaargetijde, een van de vier seizoenen

lepel /ˈlepəɫ/ n
kaşık
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten
een hoeveelheid die overeenkomt met de inhoud van een thee-, dessert- of eetlepel (resp. 5, 10 en 15 ml)

lepelaar n
bayağı kaşıkçı kaşıkçı
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel

lepelblad n
kaşık otu
(plantkunde) benaming voor kruisbloemige planten van het geslacht Cochlearia

lepra n
cüzzam

leraar /ˈleːraˑr/ n
öğretmen
(onderwijs), (beroep) iemand die lesgeeft

leren /ˈleːrə/ /ˈlɪːrə/ v
öğrenmek
kennis of vaardigheid verwerven
kennis of vaardigheid doen verwerven

les /lɛs/ n
sebak çimke
(onderwijs) onderricht gedurende een korte tijd

lessen /ˈlɛsə(n)/ v
gidermek
overgankelijk met vocht de dorst beëindigen

lessenaar n
kürsü
meubel met een hellend bovenblad als overzichtelijke plaats voor een te lezen of te schrijven tekstVaak is er onder het bovenblad een bergplaats. De omvang kan sterk uiteenlopen: een open kastje dat op een tafel wordt gezet, een hoog meubel dat zelf op de grond staat en in kerken en scholen kan het ook om een constructie met een zitplaats gaan.

letter n
harf
(taalkunde) een teken om in geschreven taal een klank van de gesproken taal weer te geven

lettergreep /ˈlɛtərˌxrep/ /ˈlɛtərˌɣrep/ n
hece
(taalkunde) elk van de groepen waarin een woord kan worden verdeeld

lettertype /ˈlɛtərˌtipə/ n
punto
(typografie) een stylistisch samenhangende set tekens die meestal letters, cijfers en leestekens uitbeelden

letterzetter /'lɛtərzɛtər/ n
sekiz dişli kabuk böceği
(kevers) Ips typographus , een schorskever die vooral leeft op de spar

leugen /ˈløːɣən/ /ˈlʏːχən/ n
yalan
mededeling die niet waar is, met de bedoeling om anderen te misleiden

leugenaar n
yalancı
iemand die bewust dingen zegt die niet waar zijn

leunen /lønə(n)/ v
yaslanmak
inergatief steunen, het evenwicht bewaren door het eigen gewicht deels door iets anders te laten steunen

leven /'levən/ n
yaşam hayat
een voortbestaan van organismen, gericht op groei en/of vermenigvuldiging
de tijdsspanne die men levend doorbrengt

leven /'levən/ v
yaşamak
het doormaken van het leven, het doormaken van de periode tussen geboorte en dood

levend adj
canlı

levensstijl n
yaşam biçimi

levensvatbaarheid n
yaşanabilirlik
het kunnen gaan leven

lever /ˈlevər/ n
karaciğer
(anatomie) vitaal orgaan voor opslag van bloed, galproductie en stofwisseling (wikidata: lever )

leverancier n
tedarikçi

levertraan n
balık yağı

lezen /ˈlezə(n)/ v
okumak
overgankelijk zien en interpreteren van geschreven tekst

lezer n
okuyucu
iemand die (een bepaald geschrift) leest

libel /li.ˈbɛl/ /li.ˈbɛɫ/ n
yusufçuk
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Odonata , netvleugeligen met een lang achterlijf

libido /'libido/ n
cinsel dürtü
(medisch) (seksualiteit) geslachtsdrift

libratie n
librasyon

lichaam /lɪxam/ n
beden gövde
(anatomie) het geheel van botten, vlees en organen van een mens of dier
beden vücut
(figuurlijk), (wetenschap) een hoeveelheid materie met een bepaalde vorm

lichaamsbeweging /ˈlɪxamsbəˌweɣɪŋ/ n
egzersiz
bezigheden die bijdragen aan de lichamelijke conditie

lichaamsgeur n
ter kokusu
geur die bij een bepaald persoon hoort

lichaamsslagader n
aort ana atardamar

lichaamstaal n
beden dili

licht adj
soluk ışık
bleek, helder van tint of kleur
hafif
van een gering gewicht

licht n
ışık aydınlık
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)
ışık
lamp of andere lichtbron

licht ivoorkleurig adj
açık fildişi

licht roodoranje adj
açık kırmızı turuncu
(RAL-kleur) deze kleur hebbend, een kleur oranje, met RAL-nummer 2008.

lichtgrijs adj
işık gri

lichtgroen adj
işık yeşili

lichtjaar n
ışık yılı
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer

lichtroze adj
açık gül kurusu

lichtsnelheid n
ışık hızı
(natuurkunde) de snelheid waarmee het licht zich voortplant in het luchtledige (ongeveer 299792 km/s)

lid n
üye
(maatschappij) iemand die behoort tot een bepaalde groep, vereniging, organisatie of sekte

lidmaatschap n
üyelik
de status van iemand als lid van een organisatie

lidwoord n
tanımlık harfitarif

lied n
şarkı
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein

liefde /ˈlivdə/ n
aşk sevgi
(sociologie) uiting of gevoel van grote genegenheid en/of het zich aangetrokken voelen

liefdeloos adj
sevgisiz
niet getuigend van enige vorm van liefde

liefdesbrief n
aşk mektubu
brief die gestuurd wordt aan een geliefde en waarin men van zijn liefde blijk geeft

liefdesroman n
aşk romanı
(letterkunde) roman met liefdesperikelen als hoofdonderwerp

liefhebben v
sevmek
absoluut liefde voelen tot iemand of iets

liefkozen v
okşamak

liegen /'li.ɣə(n)/ v
yalan söylemek yalan atmak
met opzet dingen vertellen die niet de waarheid zijn maar wel als dusdanig worden gepresenteerd

lier /lir/ n
lir
(muziekinstrument) een Grieks snaarinstrument
ırgat
(techniek) een werktuig met kabel en wielen/trommels, dat gebruikt wordt om te hijsen, slepen of trekken

lies n
kasık
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij

lieveheersbeestje n
uğur böceği
(kevers) benaming voor kevertjes uit de familie Coccinellidae

lievevrouwebedstro /ˌlivə'vraʊ̯wəˌbɛtstro/ /ˌlivəˌvrɔʊ̯β̞ə'bɛtstro/ /ˌlivəˌvrʌʊ̯β̞ə'bɛtstro/ n
orman iplikçiği
(plantkunde) Galium odoratum syn. Asperula odorata , een geurig ruwkruid

lift /lɪft/ n
asansör götürge
(techniek) een verticaal transportsysteem voor goederen en mensen

liften v
otostop yapmak
(verkeer) het, met een langs de weg aangehouden auto, als gratis passagier meerijden

liftkracht n
taşıma kuvveti
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt

liga n
lig

ligament n
bağ
(medisch) bindweefselband

ligfiets n
yatay bisiklet

liggen v
yatmak
inergatief zich horizontaal in toestand van rust gelegd hebben

ligstoel /'lɪxstul/ n
şezlong
een stoel waarin men gemakkelijk kan liggen

liguster n
kurtbağrı
(bloemplanten) een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae ) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden

lijden v
acı çekmek
inergatief smart en ellende ondergaan; verdragen;

lijger n
liger
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)

lijk n
ceset
dood lichaam, met name van een mens

lijkgewaad /ˈlɛɪkxeˌʋat/ n
kefen
de kleding waarin een overledene begraven wordt

lijkkist /ˈlɛɪ̯.kɪs/ /ˈlɛɪ̯k.kɪst/ /ˈlɛːk.kɪst/ n
tabut
de kist waarin een overledene ter aarde besteld wordt

lijkwade n
kefen
textiel waarin een overledene begraven wordt

lijkwagen n
cenaze arabası
een voortuig ingericht om een stoffelijk overschot te vervoeren

lijkzak n
ceset torbası
een zak bestemd voor transport en opslag van lijken

lijm n
yapıştırıcı
tussenstof die twee of meer delen permanent aan elkaar bevestigt

lijmen v
tutkallamak
twee of meer delen aan elkaar bevestigen met behulp van een kleefstof

lijn /lɛi̯n/ n
doğru
(wiskunde) Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte
een gespannen touw, zoals een waslijn, hengelsnoer of een aangelijnde hond
tasma
leiband, riem om een huisdier in toom te houden

lijst /lɛist/ n
liste
een opsomming van zaken die onder elkaar staan

lijster n
ardıç
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie lijsters (Turdidae )

lijsterbes n
Üvez (bitki)
(plantkunde) Sorbus geslacht van loofbomen en heesters uit de rozenfamilie

likeur n
likör
(drinken) een drank bereid met gestookte alcohol, aangevuld met smaakstoffen en veelal ook suiker

likken v
yalamak
overgankelijk met de tong aanraken

lila n
açık eflatun lila rengi
(kleur) lichte tint van paars

limnologie n
limnoloji

limoen n
misket limonu lim
m (fruit) naar citroen smakende groene citrusvrucht, Citrus aurantiifolia

limonade n
limonata
(drinken) oorspronkelijk: een drank die vervaardigd is van citroensap, suiker en water

linde /ˈlɪndə/ n
ıhlamur
bepaalde loofboomsoort Tilia

linguïst n
dilbilimci
(beroep) (taalkunde) beoefenaar van de taalkunde

linguïstiek n
dil bilimi
wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

liniaal /ˌliniˈ<sup>ʲ</sup>aɫ/ n
cetvel
een meetinstrument waarmee lengtes kunnen worden opgemeten

links adj
sol
tegenovergestelde van rechts

linkshandig adj
solak
wanneer men de linkerhand verkiest boven de rechter voor alledaagse handelingen

linnen n
keten
(landbouw), (kleding), (textielindustrie) product op basis van vlas

lint n
kurdele
(kleding) lange, smalle strook stof

lintworm n
tenya
(wormen) (medisch) Cestoda een platte worm die parasiteert in de darm bij mens en dier

lintzaag n
şerit testere

linze n
mercimek

lip n
dudak
(anatomie) elk van beide vlezige uitstekels van de mondopening

lipide /liˈpidə/ n
lipit
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen

lippenstift n
ruj
(cosmetica) stift met zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen
(cosmetica) zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen

liter /litər/ n
litre
(wiskunde) (eenheid) een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ

literair adj
edebî

literatuur n
edebiyat
(kunst) het geheel van als kunstzinnig beschouwde geschreven werken, m.n. proza of poëzie
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied

lithium /ˈlitiˌʲʏm/ n
lityum
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.

lithologie n
litoloji
(geologie) de studie en beschrijving van de algemene fysische eigenschappen van gesteenten, (in het bijzonder sedimentaire secundaire gesteenten), naar kleur, korrelgrootte en samenstelling

litteken n
yara izi
zichtbaar overblijfsel van een oude verwonding

liturgie n
litürji
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen

livermorium n
livermoryum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal

loden v
kurşun
(scheepvaart) (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood

loeien /ˈlu.jə(n)/ v
mölemek
(dierengeluid) een langgerekt klagend geluid voortbrengen zoals dat van een koe

loempia n
Çin böreği
(voeding) met vlees en groente gevulde en gefrituurde lap deeg, een Chinees-Indische snack of voorgerecht

loep n
büyüteç

lof n
methiye övgü
iemand of iets prijzen

logaritme n
logaritma
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen

logboek n
gemi jurnali
(scheepvaart) een boek waarin tijdens de reis per schip alle gegevens over de navigatie worden genoteerd

logica n
mantık

logistiek adj
lojistik

logo n
logo
(verkorting) verkorting van "logogram", een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld

logos n
deyi
het woord, de taal in het algemeen

lokaal /loˈkal/ adj
yerel
plaatselijk, van beperkte omvang

lokaas n
yem
(visserij) een stukje vlees of vis bedoeld om een dier mee te kunnen vangen

lokalisatie n
lokalizasyon
plaatsbepaling

lol n
eğlence

long /lɔŋ/ n
akciğer
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme

longontsteking /'lɔŋɔntsteːkɪŋ/ n
zatürre pnömoni
(medisch) een ontsteking in de longen

lont n
fitil
koord voor het (veilig) aansteken van iets ontplofbaars

lood n
kurşun
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht

loodgieter n
tesisatçı
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering

loods /loːts/ n
gemi kılavuzu
(beroep) (scheepvaart) een persoon die schepen begeleidt bij het varen van en naar een haven

loofgroen adj
yaprak yeşili

loog /loːx/ n
kostik
(scheikunde) een alkalische substantie

loop /loːp/ n
namlu
voorste deel van een wapen

loopgraaf /ˈlopχraf/ n
siper
(militair) een uitgegraven geul, diep en breed genoeg dat men er in kan lopen zonder bloot te staan aan vijandelijk vuur

lopen v
yürümek
(Noord-Nederlands) ergatief stappen, gaan, wandelen
(Noord-Nederlands) inergatief stappen, gaan

loper n
fil
(schaak) een schaakstuk dat zich slechts diagonaal verplaatsen mag

losgeld n
fidye
geld betaald voor iemands vrijlating

losmaken v
çözmek
overgankelijk ervoor zorgen dat iets of iemand los wordt

lot n
kader
noodlot, datgene wat het toeval iemand toebedeelt

loterij n
piyango

lotushouding n
bağdaş

lucht /lʏxt/ n
hava
(natuurkunde) het mengsel van gassen waaruit de atmosfeer bestaat

luchtfilter n
hava filtresi

luchthaven n
havalimanı havaalanı
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers

luchtmacht /ˈlʏxmɑxt/ /ˈlʏχmɑχt/ n
hava kuvetleri
een krijgsmacht in de lucht die bestaant uit vliegtuigen, raketten, projectielen en personeel

luchtpijp n
soluk borusu nefes borusu

luchtvaart n
havacılık
(verkeer) verkeer in de lucht

luchtvaartmaatschappij n
hava yolu
(luchtvaart), (bedrijfskunde) een bedrijf dat vervoer door de lucht aanbiedt

luchtverkeersleiding n
hava trafik kontrol

lucifer n
kibrit
een stokje met een zwavelkopje, dienende om vuur te maken

lucifersdoosje n
kibrit kutusu
een doosje waar lucifers inzitten

lui /lœʏ/ /lœː/ adj
tembel
niet houdend van inspanning of werk

luiaard n
tembel hayvan
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Folivora

luier n
bebek bezi

luiheid /ˈlœʏhɛɪt/ n
tembellik
het ontbreken van de wil iets te doen

luipaard n
leopar pars panter
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera pardus , een katachtige

luis /lœʏ̯s/ /lœːs/ n
bit
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten

luisteren /'lœstərə(n)/ v
dinlemek
inergatief ~ naar gericht waarnemen met het oor

luit n
lavta ut
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar

luitenant n
teğmen
(militair) officiersrang in het leger

lul n
sik
(vulgair), (anatomie) geslachtsdeel van de man

luminescentie n
işıldama
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt

lupine n
acı bakla
(plantkunde) geslacht 'Lupinus uit de vlinderbloemenfamilie Fabaceae met telt zo'n 200 soorten en vele hybriden en cultivars (wikidata: lupine )

lutetium n
lutesyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide

luwte /'lywtə/ n
masun
een windloze plek

luxe /lyks/ n
lüks
niet alledaagse dingen die gebruikt worden voor het persoonlijk genot

luxueus adj
lüks

lymfadenopathie n
lenfadenopati
(medisch) afwijking van de lymfeklieren

lymfoom n
lenfoma

lynchen v
linç etmek
overgankelijk iemand executeren zonder rechtsgeldig proces, met name door opknoping

lynx n
vaşak
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx lynx , katachtige met opvallende oorpluimen

lyrisch adj
lirik

maag /maːx/ n
mide karın
(anatomie) Ventriculus, een orgaan dat dient om voedsel te verteren

maagd /maːxt/ /maːçt/ n
bakire
iemand die nog nooit geslachtsgemeenschap gehad heeft

maagdelijk adj
bakir

maagdelijkheid n
bakirelik
(seksualiteit) eigenschap dat je niet eerder geslachtsverkeer hebt gehad

maagdenvlies /ˈmaɣdəˌvlis/ /ˈmaʝdəˌvlis/ n
kızlık zarı
(anatomie) vlies dat de schede gedeeltelijk afsluit van de uitwendige schaamdelen

maagzuur n
gastrik asit

maaien /ˈmaɪ̯ə(n)/ v
biçmek
overgankelijk met een werktuig het bovengrondse deel ergens van verwijderen

maal /ma:l/ v
defa
1 1. telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt

maalteken /ˈmaɫtekə(n)/ n
çarpı
(wiskunde) het symbool × of · of * om een vermenigvuldiging aan te duiden

maaltijd n
aş
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen

maan /maːn/ n
ay Ay

maand /maːnt/ n
ay
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt

maandag /ˈmaːndɑx/ n
pazartesi Pazartesi
(tijdrekening), (dag) een dag van de week, de eerste dag na het weekeinde

maandelijks /ˈman.də.ləks/ /ˈmaːn.də.lɪks/ adj
aylık
iedere maand een keer

maanlanding n
insanlı ay yolculukları

maansverduistering /ˈmansvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈmansvərˌdœːstərɪŋ/ n
Ay tutulması
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan

maar /maːr/ conjunction
ama ancak hariç
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert

maart /maːrt/ n
mart
(tijdrekening) derde maand van het jaar

maat /maːt/ n
ölçü
v/m (gestandaardiseerde) eenheid van lengte, oppervlakte of inhoud
v/m (kleding) aanduiding van de grootte van een kledingstuk of schoen: een maatje te groot

maatregel n
tedbir
iets dat wordt beslist om een doel te treffen

maatschappelijk /matsxɑpələk/ adj
toplumsal
op de maatschappij betrekking hebbend

maatschappij n
cemiyet
(economie) vereniging tot het drijven van handel
toplum
(sociologie) de wereld, omgang en verkeer der mensen

macaroni n
makarna
(voeding) gerecht op basis van gebogen pijpjes van deeg

machine /mɑˈʃinə/ n
makine makina

macht /mɑxt/ n
güç
het vermogen om elders de eigen wil op te leggen

machtig /ˈmɑxtəx/ /ˈmɑxtɪx/ /ˈmɑχtəχ/ adj
güçlü
meer invloed hebbend dan anderen

macramé n
makreme
een handwerktechniek om decoraties of weefsel te maken, door het met de hand knopen van draden

made n
kurt
(dierkunde) pootloze larve van een vlieg of mug

madeliefje n
koyungözü
(plantkunde) Bellis perennis een kleine, overblijvende plant uit de composietenfamilie met een klein wit bloempje met een geel hart

maffia n
mafya
(misdaad) criminele organisatie, oorspronkelijk van Sicilië, later ook in de Verenigde Staten

magenta n
magenta
(kleur) een kleur tussen rood en blauw

mager /ˈma.ɣər/ /ˈma.χər/ adj
yağlı
dun [1], erg slank (veelal op een manier die niet echt gezond is); schraal, tenger

magisch adj
sihirli
met een bijzondere, bovennatuurlijke betekenis

magistraat n
sulh hakimi
(juridisch) (beroep) een persoon die rechtspreekt
(beroep) een persoon die is verkozen in een openbaar bestuursambt

magneet n
mıknatıs
(natuurkunde) voorwerp dat een magnetisch veld verspreidt
(figuurlijk) persoon, zaak of plaats die grote aantrekkingskracht uitoefent op iets of iemand

magneetveld n
manyetik alan

magnesium n
magnezyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

magnetisch adj
magnetik
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading

magnetisme n
mıknatıslık manyetizma

magnolia n
manolya
(plantkunde) benaming voor bomen met tulpachtige bloemen uit het geslacht Magnolia

mahoniebruin adj
mahun kahverengi

maillot n
külotlu çorap
(kleding) een elastisch kledingstuk voor vrouwen dat bestaat uit een broekje met lange kousen eraan

mais /mɑjs/ n
mısır
(plantkunde), (graan) Zea mays een graansoort afkomstig uit Midden-Amerika (wikidata: mais )

maisgeel adj
mısır sarısı

maisonnette n
dubleks
(bouwkunde) een woning in een groter gebouw, zoals een flat, waarbij meerdere verdiepingen aanwezig zijn per woning

maiszetmeel /ˈmɑjsɛtmel/ n
mısır nişastası
(scheikunde) (plantkunde) verbinding van glucose en koolhydraten die als voedingsstof voor de maiskiem in maiskorrels zit
(voeding) bindmiddel dat uit maiskorrels wordt gewonnen (wikidata: maiszetmeel )

majesteit n
majeste
(adel) een vorst of vorstin waaraan als titel [1] wordt toegedicht

majoor n
binbaşı

makaak /ma'kak/ n
makak
(primaten) een aap behorende tot een geslacht (Macaca) van apen van de Oude Wereld die leven in Azië van India en Tibet oostwaarts tot Japan, Java, de Filipijnen en Celebes en één soort in Noordwest-Afrika (de berberaap, Macaca sylvanus)

make-up n
makyaj
(cosmetica) schoonheidsproducten die worden gebruikt voor het in orde maken van het gezicht, ogen

maken /ˈmaːkən/ v
yapmak
overgankelijk in elkaar zetten

maker n
yapan
iemand die iets maakt of gemaakt heeft

makreel n
uskumru
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet

malaria n
sıtma
(medisch) infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium , op mensen overgebracht door malariamuggen

malen /malə(n)/ v
öğütmek
overgankelijk tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven

maliënkolder n
örme zincir
(militair) (kleding) (geschiedenis) hemd gemaakt van ijzeren ringetjes

malware n
zararlı yazılım
(informatica) elke soort schadelijke software die het door de gebruiker gewenste gebruik van een computer verstoort of daar illegale functies uitvoert

mammie /ˈmɑmi/ n
anacık
(kindertaal), (familie) moeder

mammoet n
mamut
(slurfdieren) benaming zoogdieren uit het geslacht Mammuthus , sinds de laatste ijstijd uitgestorven

man n
adam
(biologie) persoon van het mannelijk geslacht
koca eş adam
(pregnant), (familie), (juridisch) echtgenoot, getrouwde man
(dierkunde) mannelijk exemplaar van een diersoort
insan
mens, volwassen persoon in het algemeen

manchetknoop n
kol düğmesi
een sierknoop die de manchet aan de mouw van een overhemd sluit

mand /mɑnt/ n
sepet
(gereedschap) een bak gemaakt van gevlochten rotan of tenen voorzien van een handvat

mandaat n
manda

mandarijn n
mandalina
(fruit) Citrus reticulata Citrus reticulata var. 'mandarine' Citrus × tangerina een citrusvrucht

mandoline n
mandolin
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt

manenrob n
yeleli denizaslanı
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Otaria flavescens , dat leeft aan de kusten van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika; de bul heeft een met manen bezette nek

manenwolf n
yeleli kurt
(roofdieren) Chrysocyon brachyurus , Zuid-Amerikaanse wilde hondachtige, meer verwant met de vos dan met de wolf

maneschijn /manəsxɛɪn/ n
Ay ışığı
het door de maan weerkaatste licht dat op de aarde schijnt, maanlicht

manga /'mɑŋga n
manga
een Japans stripboek, ongeacht de stijl.

mangaan n
manganez mangan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

mangat /'mɑnɣɑt/ n
rögar
een opening in een stoomketel of riool waardoor een man naar binnen kan. Een in het Nederlands veel gebruikelijkere term voor een mangat in een riool is 'put'.

mango n
mango hint kirazı
(fruit) soort oranje-groene sappige tropische vrucht

manier / mɑˈniːr/ n
yol

manifest adj
manifesto
(medisch) duidelijk, onmiddellijk herkenbaar

manifest n
manifesto
(politiek), (letterkunde) openlijke bekendmaking (over het algemeen in documentvorm) van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij waarin bepaalde handelingen worden verklaard en/of verdedigd

maniok n
manyok
(voeding) eetbare wortel van Manihot esculenta (wikidata: maniok )

mannelijk adj
eril
(biologie) tot het geslacht behorend dat voor bevruchting zorgt
(grammatica) behorend tot het woordgeslacht dat vrouwelijk noch onzijdig is

maoïsme n
Maoculuk
(politiek) variant van het communisme zoals uitgedragen en toegepast in China gedurende het derde kwart van de 20e eeuw

maoïst n
Maocu
communist die zich vooral heeft laten inspireren door Mao Zedong

map /mɑp/ n
klasör
een stevig omhulsel voor papieren
(informatica) deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden

marcheren v
koşmak

margarine n
margarin

marine /maːˈrinə/ adj
koyu mavi lacivert
(kleur) de kleur marineblauw, donkerblauw hebbend

marine /maːˈrinə/ n
bahriye donanma deniz güçleri deniz kuvvetleri
(militair) (scheepvaart) v strijdmacht die voor oorlogvoering op zee kan worden ingezet, zeemacht

marineblauw adj
koyu mavi lacivert
(kleur) de kleur marineblauw hebbend

marjolein n
mercanköşk
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid ( (wikidata: marjolein ))

markeerstift /mɑr.ˈkeːr.stɪft/ n
fosforlu kalem
(Noord-Nederland), (teken- en schrijfmateriaal) een viltstift waarmee men stukken tekst aan de hand van kleuren doet opvallen

markies n
marki
(adel) adellijke titel, lager dan een hertog maar hoger dan een graaf

markt n
pazar
(handel) plein of straat waar handelaren hun waar (3) aan de klanten verkopen

markteconomie n
piyasa ekonomisi

marmer /mɑremər/ n
mermer
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst

marmot n
dağ sıçanı
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden

mars /mɑrs/ n
marş
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.
yürüyüş
een wandeltocht.
alay
een mand of bak die op de rug gedragen wordt.

marsepein n
marzipan
(voeding) een zoete lekkernij die traditioneel gemaakt is van amandelen en suiker

martelaar /mɑrtəlar/ n
şehit
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is

marter n
sansar
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels

marterachtige n
sansar

martini n
martini
(drinken) cocktail van gin en droge witte vermout

marxisme n
Marksizm
(politiek) de socialistische ideologie van de volgelingen van Karl Marx

mascara n
maskara
(cosmetica) donkere kleurstof voor de wimpers

masker /'mɑskər/ n
maske
een voorwerp geplaatst voor het gelaat dat de indruk wekt van een andere identiteit van de drager
een voorwerp geplaatst voor het gelaat voor andere redenen, zoals beveiliging of zuurstoftoevoer

masochisme n
mazoşistlik
het beleven van (seksueel) genot aan onderwerping of kleinering

massa /ˈmɑsaː/ n
kitle
(natuurkunde), (scheikunde) totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)

massage n
masaj

massavernietigingswapen n
kitle imha silahları
(militair) een wapen dat zeer velen doodt

masseren v
masaj yapmak
overgankelijk het toepassen van uitwendige druk op de zachte weefsels

massief adj
yığınsal

mast n
direk
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden
hoge antenne
varkensvoer, bestaande uit eikels en beukennoten

mastectomie n
mastektomi

mastiff n
mastif
grote hond met een heel los rimpelig vel bij het hoofd

masturberen v
mastürbasyon yapmak

materie n
madde

mathemaat /maθe'mat/ n
matematikçi matematisyen riyaziyeci

mathematicus n
matematikçi matematisyen riyaziyeci

matras /mɑtrɑs/ n
şilte
lichaamsondersteunend onderdeel van een bed

matrix n
matris
(wiskunde) een rechthoekig blok getallen waaraan bepaalde rekenregels toegekend worden

mausoleum n
anıt mezar
groot en rijk versierd graf

maximaal /ˈmɑksimal/ adj
azami
het grootst mogelijk

maximum abbreviation
maksimum
1. grootst mogelijke hoeveelheid

mayonaise /ˌmajoˈnɛːzə/ n
mayonez
(voeding) een saus op basis van eieren met hierin minstens 70% olie

mazelen n
kızamık
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid

maïs /ˈmaʲɪs/ /ˈmɛɪ̯s/ n
dari misir
(bloemplanten) bepaalde graansoort afkomstig uit Midden-Amerika, Zea mays

mecanicien n
mekanikçi

mechanisme n
mekanizma
(techniek) een constructie van onderling beweegbaar aan elkaar verbonden delen, machinerie

medaille n
madalya
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen

medeklinker /ˈme.dəˌklɪŋ.kər/ n
sessiz
(taalkunde) een klank waarbij de lucht niet ongehinderd door de mond naar buiten kan
een letter die zo'n klank in schrift weergeeft

medelijden /medəlɛidə/ n
acımak
verdriet over het leed van anderen

mediatie n
arabuluculuk

medicijn n
ilaç
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent

medisch adj
tıbbi
op de geneeskunde betrekking hebbend

meditatie n
meditasyon
spirituele bezigheid waarbij men zich diep concentreert

meekrap n
kızılkök
(plantkunde) Rubia tinctorum een plant behorend tot de sterbladigenfamilie Rubiaceae

meel /mel/ /meɫ/ /mɪːɫ/ n
un
(voeding) gemalen graan

meenemen /'me.ne.mə(n)/ v
beraber almak
overgankelijk bij het vertrek meevoeren naar een nieuwe plaats

meer /meːr/ n
göl
(aardrijkskunde) groot water dat helemaal omringd is door land

meerdere indefiniteCardinalNumeral
muhtelif
in ruim aantal; alleen attributief met een meervoud

meerderheid n
çoğunluk
een groep die binnen een groter geheel in aantal meer dan de helft uitmaakt

meerderjarig adj
ergen
(juridisch) de leeftijd bereikt hebbend dat men alle rechten en plichten van een volwassene heeft

meerkoet n
sakarmeke
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild

meertalig adj
çokdilli
gerelateerd aan meedere talen
(persoon) meerdere talen sprekend

meertaligheid n
çokdillilik
de vaardigheid om meerdere talen vloeiend te kunnen spreken

meerval /ˈmeːrvɑɫ/ n
yayın balığı
(straalvinnigen) benaming voor grote roofvissen uit het geslacht Siluris

meervoud n
çoğul
woord dat in die vorm aan meerdere voorwerpen, mensen of dieren refereert

mees n
baştankara
(zangvogels) benaming voor kleine weinig schuwe vogels uit de familie Paridae

meeste indefiniteCardinalNumeral
çoğu
de grootste hoeveelheid, het hoogste aantal, de meerderheid

meester n
usta
(figuurlijk) iemand die iets onder controle heeft
iemand die het doctoraal examen in de rechtsgeleerdheid heeft afgelegd

meeting n
toplantı
een bijeenkomst

meetkunde /'metkɵndə/ n
geometri
(wiskunde) tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

meetlat /ˈmetlɑt/ n
cetvel
een langwerpig voorwerp waarmee maten opgenomen worden

meeuw /meːβ̞/ /mɪːβ̞/ n
martı dalgıç
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie Laridae

mei n
mayıs
(tijdrekening) de vijfde maand van het jaar

meidoorn /ˈmɛɪ̯.dorn/ n
alıç
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd

meigroen adj
mayıs yeşili

meikever n
mayıs böceği
(kevers) Melolontha melolontha , schildvleugelig insect dat in mei te voorschijn komt

meiklokje n
müge
(plantkunde) Convallaria majalis uit de Leliefamilie

meineed n
yalan yere yemin
de verkondiging van één of meerdere leugens terwijl men heeft gezworen de waarheid te vertellen

meiose /mɛɪˈozə/ n
mayoz
(biologie) celdeling waarbij geslachtscellen ontstaan

meisje /ˈmɛɪ̯ʃə/ /ˈmɛːsjə/ n
kız
jonge, ongehuwde vrouw

meisjesnaam /ˈmɛɪ̯ʃəsˌnam/ /ˈmɛːsjəsˌnam/ n
kızlık soyadı
eigen achternaam van een vrouw die de naam van haar echtgenoot of geregistreerd partner voert

meitnerium n
meitneryum meitneriyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

melamine n
melamin
IUPAC-naam: 1,3,5-triazine-2,4,6-triamine. grondstof gebruikt in de plastic industrie

melanoom n
melanom

melasse n
melas
(voeding) een restproduct bij de suikerproductie

melde n
kara pazı
(bloemplanten) een geslacht Atriplex van kruidachtige en struikvormige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae ). Het geslacht kent honderd tot tweehonderd soorten

melk /mɛlk/ n
süt

melkboer n
sütçü

melkchocolade n
sütlü çikolata
(voeding) chocolade die bereid is met room of melk

melken /mɛlkə(n)/ v
sağmak
overgankelijk, (veeteelt) de melk uit de klieren van een zoogdier halen

melkgebit n
süt dişleri
(anatomie) alle tijdelijke tanden en kiezen van een dier of mens, die na verloop van tijd worden vervangen door permanente tanden

melkklier n
meme bezi
(anatomie) het orgaan dat bij het zoogdier de melk produceert

melktand n
süt dişi
(anatomie) een tand uit de eerste set tijdelijke tanden van de mens en sommige andere dieren (zoals de hond of de koe), die na verloop van tijd worden vervangen door de permanente tanden

melkzuur n
laktik asit
(voeding) (scheikunde) organisch zuur (C3H6O3) dat door gisting ontstaat o.a. in melk en zuurkool

melodie n
melodi ezgi
(muziek) een opeenvolging van toonhoogtes die een bepaald muzikaal gestalte vormt

melodieus adj
ahenkli
aangenaam klinkend

meloen n
kavun

meloengeel adj
kavun sarısı

membraan /mɛmbran/ n
zar
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren

membraanpomp n
diyaframlı pompa
pomp waar de pompwerking ontstaat door een membraan te laten trillen

meme /ˈme:mə/ n
göğüs

mendelevium /ˌmɛndeˈleviʏm/ n
mendelevyum

meneer /məˈneːr/ /məˈnɪːr/ n
komutanım
een formele manier om een man aan te spreken

menen /menə(n)/ v
demek istemek
overgankelijk de bedoeling hebben

mengsel n
karışım

menhir n
menhir
(geschiedenis) grote prehistorische stenen zuil uit Bretagne

menopauze n
menopoz
(medisch) levensfase waarin vrouwen niet langer menstrueren

menora /məno'ra/ n
menora
(Jiddisch-Hebreeuws) kandelaar voor de viering van Chanoeka, met acht armen plus een extra arm, sjamasj, voor het licht waarmee de andere worden aangestoken

mens n
insan adam
de (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt

menselijk adj
insanca
zoals de mens

mensenhaai n
büyük beyaz köpekbalığı
(kraakbeenvissen) de bekendste en de meest gevreesde haai, Carcharodon carcharias

mensenhandel n
insan ticareti

mensheid n
insanlık
een verzamelnaam voor alle mensen ter wereld met al hun onderlinge sociale relaties

menstruatie n
âdet
(biologie) maandelijkse bloeding bij vrouwen en geslachtsrijpe meisjes

menu n
menü

menubalk n
menü çubuğu
(informatica) plaats op het computerscherm waar de gebruiker kan kiezen tussen de verschillende functies van een computerprogramma

merel /meːrəl/ /ˈmɪːrəɫ/ n
karatavuk
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters

merengue n
merengue

merg n
ilik
(anatomie) het zachte weefsel in de kern van een bot
(plantkunde) het parenchymatische binnenste gedeelte van de plantenstengel of wortel

meritocratie n
meritokrasi

merk /ˈmɛrk/ n
marka
(handel) een symbool of naam voor producten van een bepaalde producent of handelsonderneming

merrie n
kısrak
(dierkunde) (paardrijden) vrouwelijk paard

mes /mɛs/ n
bıçak
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden

meson n
mezon
(natuurkunde) een elementair deeltje dat uit een quark en een antiquark bestaat

mest n
gübre
uitwerpselen van sommige dieren waarmee men land vruchtbaar maakt

mestkever /ˈmɛstkevər/ n
bok böceği
(kevers) een donkergekleurde kever uit een informele groep van kevers die mest eten als larve of imago, er zijn zo'n 5000 soorten. De in Nederland en België bekendere soorten komen uit de familie Geotrupidae . Er zijn ook enkele onderfamilies (Scarabaeinae en Aphodiinae) uit de familie bladsprietkevers (Scarabaeidae) die als mestkever of pillendraaier worden aangeduid

met /mɛd/ /mɛt/ preposition
ile

metaal n
metal maden
ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden

metaaldetector n
metal dedektörü
instrument om metalen voorwerpen op te sporen

metabolisme n
metabolizma
(biologie) (medisch) het geheel van de biochemische processen op celniveau

metafoor /me.ta.ˈfɔːr/ /mæː.ta.ˈfoːr/ n
mecaz metafor
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis

metafysica n
metafizik
de wijsgerige leer die niet de werkelijkheid onderzoekt zoals ze ons gegeven wordt uit zintuiglijke ervaring, maar op zoek gaat naar het wezen van die werkelijkheid en wat haar constitueert

metalloïde n
metaloid yarımetal

metallurgie n
metalürji

metamorfose n
başkalaşım

meten v
ölçmek
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde

meteoor n
göktaşı meteor
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet

meteorologie /meteˌjoroloˈɣi/ n
hava bilgisi meteoroloji
(wetenschap) de studie van het weer en het klimaat

meter n
metre
m (natuurkunde), (eenheid) de SI-basiseenheid van lengte, weergegeven met symbool m

metgezel n
yoldaş

methaan n
metan
(scheikunde) de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH4

methode /meˈtodə/ n
yöntem usul

methodisme n
metodizm
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius

meting n
ölçüm

metonymia /mæː.to.ˈny.mi.ja/ n
ad aktarması

metro n
metro
(verkeer) ondergronds openbaar vervoer, meestal per trein of tram

metronoom n
metronom

metropool n
metropol
wereldstad

metselaar n
duvarcı
(beroep) een bouwvakker gespecialiseerd in metselen

mettertijd /ˌmɛ.tər.ˈtɛɪ̯t/ adv
zamanla
na verloop van (een zekere) tijd

meubel n
mobilya möble
een gebruiksvoorwerp dat behoort tot de inrichting van een kamer, zoals een bank, stoel, tafel, kast, bed e.d.

meubelstuk n
mobilya möble

mevrouw n
bayan
formele manier om een vrouw aan te spreken

miauw interjection
miyav
het geluid van een kat

miauwen v
miyavlamak
inergatief (dierengeluid) het kenmerkende jankende geluid van een kat voortbrengen

micel n
misel

micro-organisme /ˈmiːkroʔɔrɣaːnɪzmə/ /ˈmiːkroʔɔrʝaːnɪzmə/ n
mikroorganizma
(biologie) meestal eencellig wezen, dat niet met het blote oog zichtbaar is

microbe n
mikrop
(biologie) levend micro-organisme; een eencellig organisme

microbiologie n
mikrobiyoloji
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen

microcontroller n
mikrodenetleyici

microfoon n
mikrofon

microgram n
mikrogram
(natuurkunde), (eenheid) een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg

microscoop /mɪkroˈskoːp/ n
mikroskop
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden

microscopisch adj
mikroskobik
zeer klein, voor het blote oog onzichtbaar, alleen door een microscoop waarneembaar

microseconde n
saniye milyondası

middag n
öğle
(tijdrekening) het midden van de dag, 12.00
(tijdrekening) (in Nederland) het gedeelte van de dag tussen 12.00 en 18.00 uur; namiddag

middageten n
öğle yemeği
(voeding) een maaltijd die tussen de ochtend en de middag genuttigd wordt

middel /ˈmɪdəɫ/ n
bel
(anatomie) het middendeel van het menselijk lichaam, meer specifiek op heuphoogte, daar waar de benen overgaan in het bovenlijf; taille

middeleeuwen /ˈmɪdəɫe:wə(n)/ n
Orta Çağ
(geschiedenis) de periode tussen ongeveer 300 n.Chr. tot 1500 n.Chr.

middelpunt n
merkez
(wiskunde) (van een cirkel of bol) het punt dat tot alle punten op de omtrek dezelfde afstand heeft

middelvinger n
orta parmak
(anatomie) de derde vinger, gelegen tussen de ringvinger en de wijsvinger

midden /'mɪdə(n)/ n
orta
het centrale deel of het punt halverwege uitersten

middenklasse n
orta sınıf
maatschappelijke, economische klasse tussen de arbeidersklasse en de bovenklasse (elite)

middenoor n
orta kulak

middenrif n
diyafram
(biologie), (anatomie) spier- en peesachtig tussenschot tussen borstholte en buikholte

middernacht /ˌmɪdərˈnɑxt/ /ˌmɪdərˈnɑχt/ n
gece yarısı
(tijdrekening) het midden van de nacht, twaalf uur 's nachts

midlifecrisis n
orta yaş bunalımı

miegen v
işemek çiş yapmak çiş etmek
inergatief (spreektaal) via de blaas als vloeistof lozen van lichamelijke afvalstoffen

mier /mir/ n
karınca
(vliesvleugeligen) Formicidae een kruipend, in grote kolonies levend omnivoor insect

miereneter n
karıncayiyen
(dierkunde) benaming voor tandloze zoogdieren uit de onderorde Vermilingua , formicivoor die mieren vangt met lange kleverige tong

mierenzuur n
formik asit
(scheikunde) het eenvoudigste carbonzuur met formule HCOOH

mierikswortel n
bayır turpu
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt (wikidata: mierikswortel )

migraine n
migren
(medisch) schele hoofdpijn

mij abbreviation
beni

mijl /mɛi̯l/ abbreviation
mil

mijlpaal n
kilometre taşı
een paal die op elke mijl staat

mijn /mɛi̯n/ n
mayın
een plaats waar delfstoffen gewonnen worden, onderaards of in een open groeve

mijn /mɛi̯n/ possessivePronoun
benim benimki
van de eerste persoon enkelvoud

mijnbouw n
madencilik
(mijnbouw) het bedrijven van winning van delfstoffen

mijngas n
grizu
brandbaar, giftig, reukloos gas dat in steenkoolmijnen voor kan komen, vooral bestaande uit methaan (CH4)

mijnwerker n
madenci
(beroep) een persoon die werkzaam is in de mijnbouw

mijt n
akar
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes

mijter n
mitre
(religie) (hoofddeksel) een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden

milieu /mi.li.ˈjøː/ /mɪɫˈjø/ n
doğal çevre
(biologie) de wereldwijde natuurlijke omgeving

militair /ˌmiliˈtæːr/ /ˌmiliˈtɛːr/ adj
askerî
met het leger te maken hebbend

militarisme n
militarizm

miljard n
milyar
het getal 1.000.000.000

miljoen n
milyon
het getal 1.000.000
1.000.000 eenheden of exemplaren

miljonair n
milyoner
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)

milkshake n
milkshake
(drinken) een dikke koude drank, een mengsel gemaakt van melk, roomijs en vruchten

millennium n
binyıl
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 1000 jaar

millimeter n
milimetre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm

milliseconde n
milisaniye

milt /mɪlt/ n
dalak
(anatomie) een klier in de buikholte die een rol speelt bij het zuiveren en de opslag van bloed

miltvuur /ˈmɪltfyr/ n
şarbon
(medisch) een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

mimosa n
mimoza
(drinken) een cocktail gemaakt uit mousserende wijn en gekoeld citrusvruchtensap

min adv
eksi
minus, verminderd met (-)
min of meer: met weinig of met veel; meer of minder

minder /ˈmɪndər/ indefiniteCardinalNumeral
daha az
vergrotende trap onverbogen vorm van weinig

minderheid n
azınlık
een groep die binnen een groter geheel in aantal minder dan de helft uitmaakt

minderheidstaal n
azınlık dili

minderwaardigheidscomplex n
aşağılık kompleksi

mineraal /minəˈral/ n
mineral

mineraalwater n
maden suyu soda
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven

mineralogie n
mineraloji

minimaal /ˈminimal/ adj
asgari
het kleinst mogelijk

minimalistisch adj
minimalistik
tot het uiterst minimale, tot het essentiële teruggebracht; van alle overbodigheid bevrijd

minister n
bakan
(regering) (beroep) een persoon die deelneemt aan de regering van een land

minister-president n
başbakan
(beroep) (regering) de minister die het kabinet aanvoert

ministerie /ˌminɪsˈtɪːri/ n
bakanlık
(regering) een afdeling van een overheid waar het beleid van de regering wordt uitgevoerd

minteken n
eksi

mintgroen adj
nane yeşili

mintturquoise adj
nane turkuaz

minuut n
dakika
(tijdrekening), (eenheid) eenheid van tijd
eenheid voor hoeken

mis n
ayin
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd

misandrie n
erkek düşmanlığı
haat tegen mannen, diepe afkeer van mannen

misdaad n
suç
(juridisch) (België) zwaarste categorie van bestrafte handelingen in het Wetboek van Strafrecht

misdrijf n
suç
een misdaad of delict

misleiden v
ayartmak
overgankelijk iemand ~ iemand in de waan van iets brengen

mislukking n
arıza
iets dat niet goed is gegaan

mispel n
yeni dünya
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Mespilus germanica , die inheems is in de Benelux, tot 6 meter hoog kan worden en de gelijknamige vrucht voortbrengt
muşmula
(fruit) vrucht van de mispelboom, Mespilus germanica

misschien adv
belki
duidt aan dat er een bepaalde kans bestaat dat de uitspraak waar is

misselijkheid n
mide bulantısı

missen /ˈmɪsə(n)/ v
kaçırmak
overgankelijk niet raken, niet treffen
overgankelijk de afwezigheid voelen van, en bijgevolg tegelijk verlangen naar

mist /mɪst/ n
sis
(meteorologie) laaghangende bewolking die het zicht belemmert

misverstand /ˈmɪsfərstɑnt/ n
yanlış anlama
het verkeerd begrijpen van elkaars bedoelingen

mitochondrium /ˌmito'xɔndriɵm/ n
mitokondri
(biologie) een organel dat energie voor een cel beschikbaar maakt

mitose /miˈtozə/ n
mitoz karyokinez
(medisch) (biologie) gewone celdeling

mobieltje /moˈbilcə/ n
cep telefonu
een gsm, een draagbare telefoon

mobilisatie n
seferberlik

modder /ˈmɔdər/ n
çamur
mengsel van aarde, vuil en water

mode /ˈmodə/ n
moda

model n
maket

moderniteit n
modernlik

modificatie n
değişiklik

moe /muː/ adj
yorgun
geneigd tot rusten of slapen, afgemat

moed /mud/ /mut/ n
cesaret
dapperheid, lef, branie

moeder n
anne ana
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf

moederbord n
ana kart

moederkoek /ˈmudər.kuk/ n
plasenta
(anatomie) orgaan bestaande uit baarmoederslijmvlies en embryoblaasje dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen, zuurstof en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind

moederschap n
analık
het fungeren als moeder

moedertaal n
ana dili anadili

moedig /ˈmuːdəx/ /ˈmuːdəç/ adj
cesur korkusuz
geen angst voor gevaar tonend

moeflon n
muflon yaban koyunu
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons

moeheid n
yorgunluk
toestand waarin je door afmatting behoefte hebt om uit te rusten

moeial n
her seye burnunu sokan merakli

moeilijk /mu<sup>ɪ</sup>lɛ<sup>ɪ</sup>k/ adj
zor güç
niet gemakkelijk, waar moeite, geduld en inspanning voor vereist is

moeilijkheid n
zorluk
iets dat moeilijk of lastig is

moeiteloos adj
zahmetsiz
geen moeite kostend; zonder inspaning

moer n
somun
(biologie) vrouwelijk wezen, zoals de moederstam van een gist of plant of een vrouwelijk konijn, haas of fret
(imkerij), (dierkunde) koningin van een bijenvolk
versterkend voorvoegsel om het meest oorspronkelijke of voornaamste exemplaar aan te geven

moeras n
bataklık

moerbei n
dut akdut karadut

moesson n
muson
(meteorologie) de regentijd in tropische gebieden met een droge tijd en een regentijd

moeten v
-malı
modaal werkwoord: gedwongen zijn

mogelijk adj
mümkün
een keuze om iets te doen

mogelijkheid n
olanak
iets wat gedaan kan worden of kan gebeuren,

moker n
madırga
(gereedschap) een zeer zware hamer met korte steel, die gewoonlijk voor smeed-, hak- en breekwerk gebruikt wordt

mol n
köstebek sokur
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond
mol
(scheikunde), (eenheid) mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12

moleculair adj
zerre
(medisch) bestaande uit moleculen

molecule /moləˈkyɫ/ n
molekül
(natuurkunde), (scheikunde) het kleinste deeltje van een stof dat nog alle eigenschappen van die stof bezit

molecuul /moləˈkyɫ/ n
molekül
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen

molen n
değirmen
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines

molenaar /ˈmolənar/ n
değirmenci
(beroep) iemand die het werken in een molen als beroep heeft

molensteen n
değirmen taşı
een ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen van granen en andere producten, zoals boekweit, erwten en bonen, lijnkoeken en eikenschors

molotovcocktail n
Molotof kokteyli
met brandbare stof gevulde glazen fles die via een lont of lap stof wordt ontstoken

molybdeen n
molibden
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal

moment n
an
zeer korte tijd

monarch n
hakan

monarchie n
monarşi
(regering)(adel) is van origine een regeringsvorm waarbij alle macht bij één persoon berust

mond n
ağız
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt

mond-en-klauwzeer abbreviation
dabak
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft

mondeling adj
sözlü
via het gesproken woord

mondharmonica n
armonika mızıka
(muziekinstrument) instrument met doorslaande tongen dat met de mond bespeeld wordt

mondharp n
ağız kopuzu
(muziek) een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden

mondwater /ˈmɔntwatər/ n
ağız bakım suyu
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan

mongolenvlek n
moğol beneği

monnik n
keşiş
(religie) man die uit religieuze overwegingen teruggetrokken leeft, voornamelijk in een klooster

monnikskap n
kurtboğan
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen

monografie n
monografi
een wetenschappelijk boek of verhandeling over één onderwerp of een beperkte groep van samenhangende onderwerpen, in het algemeen geschreven door één auteur

monogram n
monogram
een figuur waarin de initialen van een naam op kunstzinnige wijze zijn verweven

monoliet n
monolit

monopolie n
monopol
(economie) het geheel beheersen van een markt door een enkele leverancier

monotheïsme n
tektanrıcılık

monster n
Gulyabani
schrikwekkend wezen
numune
een kleine hoeveelheid willekeurig ontnomen aan een grotere massa

monument n
abide
een groot gedenkteken

mooi /moːj/ adj
güzel
prettig in voorkomen, aangenaam om naar te kijken.

moord /ˈmoːrd/ /ˈmoːrt/ /ˈmʊːrt/ n
cinayet
(pejoratief) handeling met het doel en het gevolg dat iemand dood gaat

moordenaar /mordənar/ n
katil
iemand die een moord gepleegd heeft

moordpartij n
katliam

moraal /moˈral/ n
ahlak

moreel /moˈrel/ adj
moral verici

morfeem n
biçimbirim
(taalkunde) de kleinst mogelijke morfosyntactische eenheid in een taal

morfologie /ˌmɔr.fo.lo.ˈɣi/ /ˌmɔr.fo.lo.ˈχi/ n
morfoloji
(geologie) de wetenschap die de vorm van de oppervlakte van de aarde bestudeert

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ adv
yarın
(tijdrekening) de eerstvolgende dag na vandaag

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ n
sabah
(tijdrekening) het eerste deel van de dag, na de nacht en vóór de middag

mormoons adj
Mormon
(religie) behorend tot, passend bij de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen

mortier n
havan havan topu
(gereedschap) een kom waarin met een stamper allerlei stoffen fijn gestampt of fijngewreven worden
(militair) een kort kanon met een fors kaliber

mos n
yosun

moseik n
saçlı meşe
Quercus cerris of Turkse eik is een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae )

mosgrijs adj
yosun grisi

mosgroen adj
yosun yeşili

moskee n
cami mescit
(religie) gebedshuis van moslims

moslim n
müslüman
(religie) een geloofsaanhanger van de islam

mossel n
midye
(tweekleppigen) (voeding) Mytilus edulis , een eetbaar tweekleppig schelpdier

most n
şıra
gistend vruchtensap, meestal van druiven

mosterd n
hardal
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)

mot n
güve
(dierkunde) vlinderachtig insect

motief n
motif
de reden om iets te doen
een zich herhalend patroon (ook (muziek))
onderwerp dat in een verhaal etc. wordt uitgediept, leidmotief

motivatie n
motivasyon

motor /'mo.tɔr n
motor
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft

motorboot n
motorbot
(scheepvaart) een klein tot middelgroot bootje dat voortbewogen wordt door middel van een motor

motorfiets n
motosiklet

motorzaag n
motorlu testere
(gereedschap) door een motor aangedreven kettingzaag

motregenen v
çiselemek
onpersoonlijk (meteorologie) regenen in zeer fijne druppeltjes

mottenbal n
naftalin

mountainbike n
dağ bisikleti

mout n
malt
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.

mouw n
kol
dat deel van een kledingstuk dat de armen omvat

mozaïek n
mozaik

muesli /ˈmysli/ /ˈmyə̯zli/ n
müsli
(voeding) eten gemaakt van graanvlokken, zuivel, fruit en noten

muezzin n
müezzin
(religie) de persoon die vanuit een minaret van de moskee oproept tot de dagelijkse gebeden

muf /mɵf/ adj
bayat
onaangenaam en bedorven ruikend

mug /mʏx/ n
sivrisinek
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit

muildier n
katır
(dierkunde) een kruising van een ezelhengst en een paardenmerrie

muilezel n
bardo
(onevenhoevigen) kruising van een paardenhengst en een ezelin

muilkorf n
burunsalık
een leren of metalen korf die voor de bek van een dier gespannen wordt om bijten onmogelijk te maken

muis /mœʏ̯s/ /mœːs/ n
fare sıçan
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart
fare
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen

muisgrijs adj
fare grisi

muismat /ˈmœʏsmɑt/ /ˈmœːsmɑt/ n
fare altlığı
een onderlegger voor een computermuis

muiterij n
isyan

multinational n
çok uluslu şirket

multiplex n
kontrplak
composietplaat die bestaat uit meer dan 3 gelijmde laagjes hout

mummie n
mumya
het door uitdroging en/of balsemen geconserveerde lichaam van een overleden mens of dier

mungboon n
maş maş fasulyesi
(plantkunde) kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie (wikidata: mungboon )

munitie /mʏˈnitsi/ mʏˈnisi// n
mühimmat
schietbenodigdheden

munt /mʏnt/ n
nane
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht (wikidata: munt )
demir para madeni para
(numismatiek) geldstuk
yazı demir para madeni para
(numismatiek) muntzijde van geldstuk

mus n
serçe
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen

museum /myˈzeʏm/ n
müze
een gebouw waarin voorwerpen van culturele waarde tentoongesteld worden

musical n
müzikal

musicoloog n
musikişinas
(muziek) (beroep) kenner van muziek; iemand die muziek bestudeert

musicus n
müzisyen
(muziek), (beroep) iemand die muziek maakt en ten gehore brengt

muskaatcourgette n
bal kabağı
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae (wikidata: muskaatcourgette )

muskaatpompoen n
bal kabağı
(bloemplanten) Cucurbita moschata een eenjarige plant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ). Het is een kruipende, eenhuizige plant met vertakte ranken en vijfhoekige scheuten, die meer dan 10 m lang kunnen worden. De zacht behaarde bladschijf is in omtrek niervormig, tot 20 cm lang en tot 30 cm breed

muskus /'mɵskɵs/ n
misk
de geurstof uitgescheiden door de geurklieren van bepaalde zoogdieren

muskusos n
misk öküzü
(evenhoevigen) Ovibos moschatus , onderfamilie bokken) is een plomp hoefdier met grote kop en brede snuit

muskuspompoen n
bal kabağı
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae (wikidata: muskuspompoen )

muskusrat n
misk sıçanı
(knaagdieren) Ondatra zibethicus , een soort waterrat

mutageen n
mutajen
(genetica) een genotoxische stof die het DNA beschadigt

mutatie n
mutasyon
(medisch), (biologie) een sprongsgewijze erfelijke verandering, sprongmutatie

muts /mʏʦ/ n
başlık
(hoofddeksel) hoofddeksel van textiel zonder harde rand

muur /myːr/ n
duvar sur
(bouwkunde) verticale vlakke constructie van metselwerk

muziek /my'zik/ n
müzik
(kunst) door mensen geordend akoestisch fenomeen binnen een afgebakend tijdsinterval

muziekinstrument /myˈzikˌɪnstrymɛnt/ n
enstrüman müzik aleti
(muziek) instrument om muziek mee te spelen

muziekschool n
müzik okulu
(muziek), (onderwijs) een school waar men muziek leert maken

muzikant n
müzisyen
(muziek), (beroep) iemand die muziek maakt

mycologie /ˌmikoloˈɣi/ n
mantarbilim
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het bestuderen van schimmels

myopie n
miyopi
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt

myriade n
tümen
een grote groep mensen, een ontelbare menigte

mysterie /miˈstɪːri/ n
esrâr

mysticus n
gizemci

mythe /ˈmitə/ n
efsane

mythologie /mi.tɔ.lɔ.ɣi/ n
mitoloji

na preposition
sonra arkasindan
1. in tijd volgend op

naadloos /'natlos/ adj
dikişsiz
zonder merkbare overgang; zonder naad aan elkaar bevestigd

naaf /naf/ n
poyra
centrale as of middenstuk van een wiel of rad

naaien /ˈnaːi̯ə(n)/ v
dikiş dikmek
overgankelijk het met behulp van naald en draad maken of herstellen van textiel (bijv. kleding)

naaimachine n
dikiş makinesi

naakt /naːkt/ adj
nü
zonder beharing of andere fysieke bescherming van de huid, ontkleed

naaktheid n
çıplaklık
het naakt zijn

naaktslak n
sümüklü böcek

naald /nald/ /naɫt/ n
iğne
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer

naaldboom n
iğne yapraklı ağaç

naaldhak n
stiletto
(schoeisel) damesschoen met een smalle, hoge hak van minimaal 7 centimeter hoogte

naam /nam/ n
ad isim
kort stukje tekst dat een persoon, instelling of object kan benoemen
nam ad
bekendheid, reputatie

naamdag n
isim günü
een dag waarop een heilige wordt herdacht

naamgenoot n
adaş
iets of iemand met dezelfde naam

naamruimte n
ad uzayı

naamval n
hâl
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft

naamwoord /namwort/ n
isim
(grammatica) een woord dat een persoon of zaak noemt, bepaalt of aanduidt

naar /naːr/ adv
-a
prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord

nabijheid n
civar

nacht /nɑx/ /nɑxt/ /nɑχt/ n
gece
(tijdrekening) de tijd tussen zonsondergang en zonsopkomst

nachtblauw adj
gece mavisi

nachtclub n
gece klübü
een uitgaansgelegenheid voor volwassenen, vaak met erotisch vermaak

nachtegaal /ˈnɑxtəˌɣal/ n
bülbül
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos

nachthemd n
gecelik

nachtkastje n
komodin

nachtmerrie n
kâbus karabasan
een zeer angstige droom, angstdroom
een schrikbeeld

nachtvlinder n
güve
(vlinders) vlinder die 's nachts actief is

nachtzwaluw n
çobanaldatan

nadeel n
dezavantaj
ongunstige eigenschap

nadir n
ayak ucu
(astronomie) denkbeeldig punt aan de sterrenhemel loodrecht onder de waarnemer

nageboorte /ˈnaː.ɣəˌbor.tə/ n
döl eşi
(anatomie) de moederkoek, navelstreng en vliezen die het lichaam van de moeder verlaten nadat de baby is geboren

nagel n
tırnak
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten
çivi tırnak
(techniek) spijker [1] (meestal met een kleine kop)

nagellak n
oje
(cosmetica) vernislak waarmee nagels met of zonder kleur gelakt kunnen worden

nagerecht n
tatlı

nageslacht n
nesil

najaar n
sonbahar güz hazan
herfst

najagen /'najaɣə(n)/ v
hedeflemek
overgankelijk achter iets aanzitten

naleving n
uyma

namelijk /ˈnamələk/ abbreviation
yani

namens /'naməns/ preposition
namı hesabına
iemand in naam vertegenwoordigend

namiddag n
öğleden sonra
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur

nanometer n
nanometre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljardste meter of 0,000.001 millimeter, weergegeven met symbool nm

nanoseconde n
nanosaniye

narcis n
nergis

narcissengeel adj
nergis sarısı

narwal n
narval denizgergedanı
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".

nasaal /naˈsal/ adj
genizsil
(medisch) met betrekking tot de neus

nasleep n
ardından

nat adj
ıslak
gedrenkt in een vloeistof, meestal water

natie n
millet ulus
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen

natiestaat n
ulus devlet

nationaal adj
ulusal
op een volk met een eigen land betrekking hebbend

nationaalsocialisme n
nasyonal sosyalizm

nationalisme n
milliyetçilik ulusçuluk
voorliefde voor het vaderlandse

nationalist n
milliyetçi

natrium n
sodyum

natriumwaterstofcarbonaat n
sodyum bikarbonat

natuur n
doğa tabiat
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis", als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde
(psychologie) de aard van iets of iemand; diens karakter
(verouderd) (seksualiteit) teelvocht; mannelijk zaad en geslachtsorgaan

natuurkunde /naˈtyrkʏndə/ /naˈtyːrkʏndə/ n
fizik
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

natuurkundige n
fizikçi

natuurlijk adj
doğal
uit de natuur afkomstig

natuurramp n
doğal afet
een ongelukkige gebeurtenis die door de natuur veroorzaakt wordt

natuurwetenschapper n
doğa bilimci
(beroep) (wetenschap) wetenschapper die zich bezighoudt met natuurwetenschap

nauw /nau/ adj
dar
een geringe breedte hebbend

navel /'navəl/ n
göbek

navelstreng /ˈnavəlstrɛŋ/ n
göbek bağı
(anatomie) snoer dat de vrucht aan de moederkoek verbindt

navigatie n
navigasyon

necrologie n
ölüm ilanı
een biografie van een overleden persoon en/of een bespreking van diens werk

necrose n
nekroz
(medisch) de afsterving van weefsel

nectarine n
nektarin
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) (wikidata: nectarine )

nederlaag n
yenilgi mağlubiyet
het verlies van een strijd

nederzetting n
yerleşim birimi
een vestiging, een bewoonde plaats

nee /neː/ interjection
hayır
duidt ontkenning aan, het tegengestelde van ja

neef /nef/ n
yeğen erkek yeğen
(familie) een zoon van iemands broer of zus; een mannelijke oomzegger
yeğen
(familie) een zoon van iemands oom of tante

neen /nen/ interjection
hayır
(palindroom) nee

neerslag n
yağış
(meteorologie) hemelwater dat in de vorm van regen, sneeuw, hagel enzovoort uit de lucht valt

nefrologie n
nefroloji

negatief adj
eksi
ontkennend, afwijzend

negatief n
eksi
(fotografie) een in het kader van een fotografisch procédé ontwikkelde plaat of film met een lichtgevoelige laag, waarop de lichtwaarden omgekeerd zijn t.o.v. de werkelijkheid

negen /ˈne.ɣə(n)/ /ˈne.χə(n)/ /ˈneɣə(n)/ cardinalNumeral
dokuz
"9", het getal tussen acht en tien

negende /ˈne.ɣən.də/ /ˈne.χən.də/ ordinalAdjective
dokuzuncu
nummer negen in een rij

negenendertig cardinalNumeral
otuz dokuz
"39", het getal tussen achtendertig en veertig, dertig plus negen

negenennegentig cardinalNumeral
doksan dokuz
"99", het getal tussen achtennegentig en honderd, negentig plus negen

negenentachtig cardinalNumeral
seksen dokuz
"89", het getal tussen achtentachtig en negentig, tachtig plus negen

negenentwintig cardinalNumeral
yirmi dokuz
"29", het getal tussen achtentwintig en dertig, twintig plus negen

negenenveertig cardinalNumeral
kırk dokuz
"49", het getal tussen achtenveertig en vijftig, veertig plus negen of zeven maal zeven

negenenvijftig cardinalNumeral
elli dokuz
"59", het getal tussen achtenvijftig en zestig, vijftig plus negen

negenenzestig cardinalNumeral
altmış dokuz
"69", het getal tussen achtenzestig en zeventig, zestig plus negen

negenenzeventig /ˈneɣənənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş dokuz
"79", het getal tussen achtenzeventig en tachtig, zeventig plus negen

negenhonderd /ˈne.ɣə(n).ˌhɔn.dərd/ /ˈne.ɣə(n).ˌɦɔn.dərt/ /ˈne.χə(n).ˌɦɔn.dərt/ cardinalNumeral
dokuz yüz
"900", het getal tussen achthonderdnegenennegentig en negenhonderdeen, negen maal honderd

negentien cardinalNumeral
on dokuz
"19", het getal tussen achttien en twintig, tien plus negen

negentiende ordinalAdjective
on dokuzuncu

negentig /ˈne.ɣə(n).təx/ /ˈne.ɣə(n).tɪx/ /ˈne.χə(n).təχ/ cardinalNumeral
doksan
"90", het getal tussen negenentachtig en eenennegentig, negen maal tien

neger n
zenci
(extensie) persoon wiens voorouders (gedeeltelijk of volledig) uit Afrika bezuiden de Sahara afkomstig zijn, hebbende een donkere huidskleur en eventueel, zwart kroeshaar

negeren v
görmezden gelmek
overgankelijk doen alsof iemand of iets niet bestaat.

nek /nɛk/ n
ense
(anatomie) achterste gedeelte van de hals

nemen /ˈne.mə(n)/ v
almak tutmak
(palindroom) overgankelijk iets vastpakken met de handen

neodymium n
neodim neodimyum

neolithicum /nejoˈlitikʏm/ n
Neolitik Çağ

neologisme /ˌne.jo.lo.ˈχɪs.mə/ /ˌne.jo.loː.ˈɣɪz.mə/ n
yenici deyim
een woord dat nieuw is of nieuw gevormd is

neon n
neon
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas

neoplasma n
neoplazma

neoplasme n
neoplazma

neptunium n
neptünyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide

nerd n
inek
(persoon) iemand die een grote voorliefde voor intellectuele zaken aan de dag legt, maar sociaal en seksueel niet aantrekkelijk wordt gevonden

nergens adv
hiçbir yerde

nerts n
vizon
(roofdieren) benaming voor bepaalde pelsdieren uit de familie der marterachtigen (Mustelidae )
pels van een nerts

nerveus adj
endişeli
lijdend aan gespannen zenuwen

nest /nɛst/ n
yuva
(dierkunde) de verblijf- en broedplaats van bepaalde diersoorten zoals vogels

net n
ağ
een geheel van fijne draden, vaak gebruikt om dieren (m.n. vissen) te vangen
samenstel van elkaar kruisende of snijdende lijnen, wegen enz.
netwerk, stelsel van zaken, apparaten of personen die nauw met elkaar in contact staan

netbal n
netbol
sport die veel lijkt op korfbal en basketbal

netwerk n
ağ

neukbaar /ˈnøːk.bar/ adj
sikici

neuken v
sikmek
overgankelijk (dysfemisme) (seksualiteit) geslachtsgemeenschap hebben met

neurologie n
asabiye nöroloji
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft

neuropsychologie n
nöropsikoloji

neus /nøʏs/ /nøːs/ n
burun
(anatomie) orgaan dat gebruikt wordt bij de ademhaling en om te ruiken

neusgat n
burun deliği

neushoorn n
gergedan
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop

neutraal /nøˈtral/ adj
nötr
geen partij kiezend in een conflict, afzijdig, onpartijdig

neutraliteit n
tarafsızlık yansızlık
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil

neutron n
nötron

neutronenbom n
nötron bombası
een waterstofbom die zo is geconstrueerd dat een groot deel van de energie van de explosie vrijkomt in de vorm van neutronenstraling, terwijl de hoeveelheid radioactiviteit die vrijkomt klein blijft

niacine n
niyasin
(biochemie) een van de voor de mens noodzakelijke vitaminen, een wateroplosbaar microvoedingsmiddel dat van belang is voor de menselijke gezondheid

nicht n
yeğen
(informeel) mannelijke homoseksueel, met de bijbetekenis dat die zich verwijfd gedraagt

nicotine n
nikotin

niemand /nimɑnt/ indefinitePronoun
kimse hiç kimse
geen enkel persoon

nier n
böbrek
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine

niersteen n
böbrek taşı
(medisch) een samengroeisel in het nierbekken dat meestal uit urinezuur en urinezure zouten bestaat

niet adv
değil
ontkenning, tegenovergestelde van 'wel'

niet-metaal n
ametal

nietapparaat n
zımba
een apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houden

nietmachine n
tel zımba
apparaat dat nietjes in een stapeltje papieren kan slaan om deze bij elkaar te houdenNietmachines worden gebruikt in kantoren en scholen en zijn meestal gemaakt van metaal met een gedeeltelijke omhulling van kunststof die vaak in verschillende kleuren verkrijgbaar is.

niets indefinitePronoun
hiç hiçbir şey
geen enkel ding, geen enkele zaak

niettegenstaande postposition
rağmen

nieuw /niβ̞/ /nyʊ̯/ adj
yeni
recentelijk gemaakt
recentelijk ontdekt
huidige
onderscheidt nieuwere namen van oudere
in originele staat, nog niet eerder gebruikt
vreemd, onbekend
recentelijk aangekomen of opgedoken

nieuwe maan n
ayça
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde

nieuwigheid n
yenilik
iets dat nieuw (bedacht) is

nieuws /niu̯s/ n
haber
(maatschappij) actuele ontwikkelingen die van algemeen belang worden geacht
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek

nieuwsbrief n
haber bülteni
een regelmatige publicatie, over het algemeen rond een hoofdthema, waar al dan niet gratis op geabonneerd kan worden

nieuwsgierig /ˈniu̯sˌɣirəx/ adj
meraklı
verlangend om iets te weten of waar te nemen

nieuwsgierigheid /niu'sxirəxɛit/ n
merak
het verlangen naar kennis

niezen v
hapşırmak aksırmak
inergatief plotselinge, krachtige uitademing om de neus te reinigen van prikkelende stoffen

nihilisme n
hiççilik
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden

nijlpaard n
su aygırı hipopotam
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft

nijptang n
kerpeten
(gereedschap) een tang met een in de lengterichting afgeplatte bek bedoeld om er ingeslagen spijkers mee uit te trekken

nikkel n
nikel
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal

nimbus n
yağmur bulutu
een ring van licht om het hoofd, een aureool, heiligenkrans, stralenkrans, halo
(meteorologie) zware wolk

nimmer /'nɪmər/ adv
asla

niobium /niˈjobijʏm/ n
niyobyum niobyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal

nitraat n
nitrat
(scheikunde) een zout van salpeterzuur dat het ion NO3− bevat
(scheikunde) een ester van salpeterzuur

nitride n
nitrür
(scheikunde) een verbinding van stikstof waarin dit element in de oxidatietoestand -3 optreedt

niveau n
düzey
rang in een hiërarchie, stadium van ontwikkeling, plaats in een rangschikking van hoog naar laag

nobelium n
nobelyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

noch conjunction
ne

nochtans conjunction
binaenaleyh
luidt een zin in die een onverwachte tegenstelling uitdrukt

nodig /'no.dəx/ adj
gerekli
waar behoefte aan is; wat noodzakelijk is

noemen v
adlandırmak
overgankelijk met een naam aanduiden
overgankelijk vermelden door het uitspreken van de naam

noemer /ˈnumər/ n
payda
(wiskunde) het getal onder de streep van een breuk

nomade n
göçebe

nominaal adj
nominal

nominatief n
yalın durum nominatif
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde

non /nɔn/ n
rahibe
(religie) inwoonster van een vrouwenklooster

nonchalant adj
keyfi yerinde
achteloos, onbekommerd

nonkel /ˈnɔŋkəɫ/ n
amca
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

nonsens n
saçmalık

noodgeval n
acil durum

noodlot n
kader
iets vervelends wat een mens overkomt, waar geen oorzaak voor is en waar niets aan te doen is

noodtoestand n
olağanüstü hâl

noodzaak /ˈnotzak/ n
gereklik
iets moeten hebben voor vaak praktische of medische redenen

noodzakelijk adj
gerekli
erg nodig

nooit /ˈnoːit/ adv
asla
op geen enkel eerder moment

noorden n
kuzey
(windstreek) een van de windstreek, die op landkaarten overeenkomt met de bovenkant

noorderlicht n
kuzey ışığı
(astronomie) een lichtverschijnsel in de atmosfeer in het noordpoolgebied veroorzaakt door het binnendringen van kosmische straling

noot /noːt/ n
ceviz
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt
(plantkunde) droge, niet-openspringende, eenzadige, enkelvoudige boomvrucht met verhoute vruchtwand; echte noot
nota
(muziek) een schriftteken voor een geluid van zekere tijdsduur en toonhoogte, een muzieknoot

nootmuskaat n
muskat
(specerij) gepeld (en gemalen) zaad van de nootmuskaatboom Myristica fragrans

nordic walking n
kuzey yürüyüşü
(sport) sport waarbij gelopen wordt met aangepaste skistokken

norm n
norm

normaal /nɔrˈmaɫ/ adj
normal
als norm dienend

normaalkaars n
mum
(natuurkunde), (eenheid), (verouderd) oude eenheid van lichtsterkte, weergegeven met symbool NK

normaliteit n
normallik

nostalgie n
nostalji

notaris n
noter
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke akten op te maken, te bewaren en uit te geven

notenboom n
ceviz ağacı
(plantkunde) een boomsoort uit het geslacht Juglans

notenbruin adj
ceviz kahverengi

notenkraker n
fındıkkıran

notulen n
tutanak
beknopt verslag van een bijeenkomst

november n
kasım bölen ayı
(tijdrekening) elfde maand van het jaar

nu adv
şimdi
op het huidige tijdstip

nuchter /nɵxtər/ adj
ayık
niet onder de invloed van iets bedwelmends, vooral alcohol

nucleus /nykleʏs/ n
hücre çekirdeği
(biologie) het organel dat de genetische code (DNA) bevat

nudisme n
nudizm
leefstijl waarbij men ongekleed gaat

nul /nɵl/ cardinalNumeral
sıfır
0, één minder dan één
om de plaats nog voor het eigenlijke begin van een volgorde aan te geven
om een hoeveelheid aan te geven

numeriek adj
nümerik
bestaande uit getallen en cijfers
(wiskunde) methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules
(aleenmaar) betrekking hebbend op aantallen

numismatiek n
nümismatik
de munt- en penningkunde

nummer /ˈnʏmər/ abbreviation
numara
1. een aanduiding met een getal

nummerbord n
plaka
(verkeer) een op een voertuig aangebracht teken met een registratienummer

nut /nʏt/ n
fayda
baat, voordeel; een bijdrage aan het bereiken van een doel

nuttig adj
faydalı

nylon adj
naylon

oase /o'azə/ n
vaha
plek in een woestijn waar water voorhanden is, en vegetatie groeit

ober n
garson
(beroep) een bediende in een restaurant of café

obesitas n
obezite
(medisch) vetzucht

object /ˈɔpjɛkt/ n
nesne
voorwerp dat fysiek bestaat
(grammatica) voorwerp
(filosofie) entiteit die behandeld wordt en waarvan het bestaan onafhankelijk wordt geacht van het subject

objectief /ɔpjɛkˈtif/ n
lens objektif
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt

obsceen adj
müstehcen

observator n
gözlemci
(beroep) iemand die observeert (waarnemingen doet)

obstipatie n
kabızlık peklik
(medisch) moeilijke stoelgang

ocarina n
okarina
(muziekinstrument) een fluit die veelal gemaakt wordt van gebakken klei

oceaan n
okyanus
(aardrijkskunde) een zeer grote zee tussen verschillende werelddelen

oceaanblauw adj
okyanus mavi

ocelot n
oselo
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten

ochtend n
sabah
(tijdrekening) deel van de dag tussen 6.00 en 12.00 uur

octant n
oktant
(scheepvaart), (verouderd) een hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

oculair n
mercek
(optica) een lens of lenzenstelsel in een optisch instrument dat naar het oog van de kijker gericht is

odalisk n
cariye
een slavin of concubine in de harem van de Turkse sultan

oecumenisch /ˌø.kyˈme.nis/ adj
ekümenik
(religie) tussen kerken, van meerdere kerkgenootschappen

oedeem n
ödem
(medisch) een zwelling ten gevolge van een ophoping van vocht in delen van het lichaam

oefenen v
pratik yapmak
overgankelijk proberen zonder fouten uit te voeren, leren door te doen

oefening n
egzersiz
activiteit die erop gericht is om een vaardigheid te leren of te verbeteren

oenologie /ˌenoloˈɣi/ n
önoloji
(wetenschap) wetenschap van de wijnbereiding

oerbos n
bakir orman
(biologie) een bos dat van oudsher bestaat zonder invloed van menselijke activiteit

oerknal /ˈuːrknɑl/ n
büyük patlama
(astronomie) de volgens de bigbangtheorie enorme explosie waaruit het heelal zo'n 13,7 miljard jaar geleden zou zijn ontstaan

oeros /ˈuː.rɔs/ n
yaban öküzü
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde

oesjanka /uˈsʲɑŋka/ n
uşanka
(hoofddeksel) traditionele Russische bontmuts met oorflappen

oester /ustər/ n
istiridye
(tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp

oestrogeen n
östrojen
(medisch) een vrouwelijk hormoon

oever n
kıyı
(waterbeheer) een rand van kanaal, rivier of meer

of conjunction
veya ya da
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd

offensief n
saldırı
(militair) een aanvallende actie
(figuurlijk) niet militaire aanval

offerte /ɔ'fɛrtə/ n
geçerli fiyat
een aanbieding van goederen of diensten tegen een vaste prijs

officier n
memur bey
(militair) (beroep) iemand die een rang (in het leger) bekleedt die hem of haar het bevel over een zeker aantal ondergeschikten geeft

oganesson n
oganesson
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Og en het atoomnummer 118

ohm n
ohm
(natuurkunde), (eenheid) SI-eenheid van elektrische weerstand, weergegeven met symbool Ω

okapi n
okapi
(evenhoevigen) Okapia johnstoni , groot zoogdier dat nauw verwant is aan de giraffe en in de tropische regenwouden van centraal Afrika leeft

okerbruin adj
toprak kahverengi

okergeel adj
okre sarı

okra n
bamya

oksel n
koltuk altı aksilla

oktober n
ekim teşrinievvel
(tijdrekening) de tiende maand van het jaar

oké interjection
olur
goed, in orde

olie n
yağ
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen

olifant n
fil
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae

oligarch n
oligark

oligarchie n
oligarşi

oligomeer n
oligomer
(scheikunde) een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat

olijf /oˈlɛɪf/ /oˈlɛːf/ n
zeytin
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen

olijfboom /o'lɛifbom/ n
zeytin ağacı
(plantkunde) Olea europaea Olea europaea var. europaea een boom waaraan olijven groeien

olijfbruin adj
zeytin kahverengi

olijfgeel adj
zeytin sarısı

olijfgrijs adj
zeytin grisi

olijfgroen adj
zeytin yeşili

olijfkleurig /oˈlɛɪ̯fkløːrɪx/ /oˈlɛɪ̯fklʏːrəχ/ /oˈlɛːfkløːrəx/ adj
zeytin rengi
de kleur van olijven hebbend

olijfolie n
zeytinyağı
(voeding) fijne, spijsolie verkregen door persing uit olijven

olympisch adj
olimpiyat
(sport) verband houdend met de Olympische Spelen

oma n
büyükanne nine
(familie) moeder van een ouder

ombergrijs adj
koyu gri

ombudsman /ˈɔmbʏdsˌmɑn/ /ˈɔmbʏtsˌmɑn/ n
kamu denetçisi
(beroep) een ambtenaar die de taak heeft om als onpartijdige instantie klachten van individuele burgers tegen de overheid, instellingen en bedrijven te onderzoeken

omdat /ɔm.'dɑt/ conjunction
çünkü
geeft onderschikkend een reden aan

omega n
omega

omelet n
omlet
(voeding) een gerecht dat bereid wordt door geklutste eieren (eierstruif) te bakken

omgekeerde osmose n
ters osmoz
(scheikunde) een techniek, waarin de richting van de natuurlijke osmose omgekeerd wordt om uit zout water zoet te produceren

omhoog adv
yukarıya
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord: in opwaartse richting
in opwaartse richting

omkopen /ˈɔmkopə(n)/ v
rüşvet vermek
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken

omlaag adv
aşağıya
in neerwaartse richting

omnivoor n
omnivor
(dierkunde) alleseter, zowel plantaardig als dierlijk voedsel

omstandigheid n
durum
hoe de zaken er voorliggen

omverwerping n
hükümeti devirme
het afzetten van een regering, overheid of regime

omwenteling n
döngü
(politiek) een omverwerping van de heersende orde
overdrachtelijk een grote verandering in de bestaande verhoudingen
(wiskunde) volledige draaiing om een as [2]

onafhankelijk adj
bağımsız
geen verbinding hebbend met

onafwendbaar adj
kaçınılmaz
niet mogelijk om te kunnen veranderen

onbegrijpelijk adv
anlaşılmaz
niet of zeer moeilijk te begrijpen, rationeel niet te volgen, onlogisch

onbeschaamdheid n
arsızlık
gedrag dat schaamte op zou moeten roepen maar het bij die persoon niet doet

onbetrouwbaar adj
güvenilmez
niet te vertrouwen

oncoloog n
onkolog
(beroep) (medisch) een medisch specialist die zich bezighoudt met de gezwelgroei, in het bijzonder met kanker

ondankbaar adj
nankör
zonder erkentelijk te zijn voor ontvangen hulp of producten

ondanks preposition
karşın
ook al is het zo dat; hoewel ... toch ...

onder /ˈɔn.dər/ preposition
alt
op een plaats die lager gelegen is dan het aangeduide
binnen een bepaalde groep of categorie

onderaannemer n
taşeron
de natuurlijke of rechtspersoon, wie werk doet voor de hoofdaannemer tegen een vooraf vastgestelde prijs

onderarm /ˌɔndərˈɑrṃ/ n
önkol
(anatomie) het onderste gedeelte van de arm tussen de elleboog en de hand

onderbreken /ɔndərˈbrekə(n)/ v
ara vermek
overgankelijk actie ondernemen om een in gang zijnd proces tot staan te brengen

onderbreking /ɔn.dər.ˈbre.kɪŋ/ /ɔn.dər.ˈbreː.kɪŋ(g)/ n
ara verme
een tijdelijk staken van activiteit door een onverwachte gebeurtenis
een kort ophouden van bezigheden als pauze

onderbroek n
don
(kleding) kledingstuk dat onder de gewone broek, direct op de huid wordt gedragen

onderdanig /ˌɔndərˈdanəx/ adj
boyun eğen
gehoorzaam aan een leider

ondergoed /ˈɔn.dər.ˌɣud/ /ˈɔn.dər.ˌɣut/ /ˈɔn.dər.ˌχut/ n
iç çamaşırı
(kleding) kleding die direct op het lichaam gedragen wordt, doorgaans nog onder andere kleding

onderhandelaar n
müzakereci

onderhandelen v
etmek
inergatief overleggen om tot een afspraak te komen

onderhandeling /ɔndər'ɦɑndəlɪŋ/ n
müzakere
een proces van overleg waarbij partijen trachten tot een voor beiden aanvaardbare afspraak te komen

onderhoud n
bakım
handelingen verricht om iets in goede staat te houden

onderkaak n
alt çene
(anatomie) de onderste kaak

onderkoning n
kral naibi
gouverneur van een land of een provincie die als vervanger van de monarch optreedt

onderlip n
alt dudak

ondernemen v
girişmek
overgankelijk een samengesteld plan of handeling uitvoeren

onderneming n
şirket
(bedrijfskunde) organisatie die met een winstoogmerk producten of diensten voortbrengt, bedrijf

onderschatten /ɔndərˈsxɑtə(n)/ v
azımsamak
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt

onderscheiden v
ayırmak
overgankelijk een verschil in aanmerking nemen

ondertekenen v
imzalamak

ondertiteling /ˌɔndərˈtitəlɪŋ/ n
altyazı
een geschreven tekst (vaak vertaling) die bij een film(pje) in beeld wordt gebracht en die vaak betrekking heeft op de gevoerde dialogen

ondervragen /ɔndərˈvraxə(n)/ v
sorgulamak
overgankelijk iemand aan een intensieve reeks vragen onderwerpen

onderwerp n
konu
waar iets over gaat, een thema
fail
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft

onderwijs n
eğitim
(onderwijs) het overbrengen van kennis en vaardigheden (door leraren)

onderwijzer n
Öğretmenlik
(beroep), (onderwijs) iemand die les geeft (vooral basisschool)

onderzeeboot n
denizaltı

onderzees /ɔndərˈzes/ adj
denizaltı

onderzeeër n
denizaltı
een vaartuig dat onder het wateroppervlak kan varen

onderzoek /ɔndər'zuːk/ n
araştırma
het iets bekijken en waarnemen met als doel iets beter te begrijpen

onderzoeken /ˌɔndərˈzukə(n)/ v
muayene etmek

onderzoeker n
araştırmacı
iemand die een onderzoek uitvoert

ondiep adj
sığ
niet diep

ondubbelzinnig adj
açıkça
niet mis te verstaan, met slechts één betekenis

oneindig adj
sonsuz
zonder einde, geweldig groot

onenigheid n
anlaşmazlık

oneven adj
yamuk
niet deelbaar door twee

ongehoorzaam /ɔnɣə'hoːrzam/ /ɔnɣə'ɦoːrzam/ /ɔnχə'ɦo̝ːrzam/ adj
asi
niet bereid gehoor te geven aan gestelde regels

ongelofelijk adj
inanılmaz
onmogelijk om geloof aan te schenken
bijzonder, uitzonderlijk

ongelooflijk adj
inanılmaz
onmogelijk om geloof aan te schenken
bijzonder, uitzonderlijk

ongeluk /ˈɔnɣəˌlɵk/ /ˈɔnɣəˌlʏk/ n
kaza
een onvoorziene gebeurtenis met negatieve en soms zelfs fatale gevolgen

ongepast adj
uygunsuz
niet gepast, niet geschikt voor een situatie

ongeval /ɔnɣəvɑl/ n
kaza
een ongeluk

ongeveer abbreviation
yaklaşık
bij benadering

ongezien adj
görünmez

onhandig adj
beceriksiz
niet goed met de handen om kunnen gaan

onkel /ˈɔŋkəɫ/ n
amca
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

onlangs /ɔnlaŋs/ adv
bir
recentelijk, niet lang geleden

onleesbaar /ˌɔnˈles.bar/ adj
kargacık burgacık

onmogelijk adj
imkânsız
niet te verwezenlijken

onomatopee /ˌonomatoˈpe/ n
onomatope
(taalkunde) een door klanknabootsing gevormd woord

onontbeerlijk adj
elzem
volstrekt noodzakelijk

onovergankelijk werkwoord n
geçişsiz eylem
(grammatica) een werkwoord dat niet vergezeld kan worden door een lijdend voorwerp of een meewerkend voorwerp in een zin

onpartijdig adj
adil
niet partijdig , niet bij een bepaalde stelling of kant aansluiten

onrechtmatige daad n
haksız fiil
(juridisch) toerekenbare gedraging (handelen of nalaten) die een civielrechtelijke zorgvuldigheids- of rechtsnorm schendt en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht

ons possessivePronoun
-miz
van de 1e persoon meervoud

onschuldig /ɔnˈsxʏɫdəx/ adj
suçsuz
niet schuldig

onsterfelijk adj
ölümsüz

onsterfelijkheid n
ölümsüzlük
de eigenschap niet te zullen sterven

ontaarden v
bozmak
ergatief overgaan in iets verkeerds

ontbijt n
kahvaltı
(voeding) eerste maaltijd van de dag

ontbijten v
kahvaltı etmek
inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

ontbossing n
ormansızlaştırma

ontbreken v
eksik olmak
absoluut niet aanwezig zijn terwijl dit wel zou moeten of verwacht wordt

ontcijferen /ɔntˈsɛɪ̯fərə(n)/ /ɔntˈsɛːfərə(n)/ v
deşifre etmek
overgankelijk qua betekenis duiden en begrijpen

ontdekken /ɔnˈdɛ.kə(n)/ v
keşfetmek
overgankelijk iets vinden of leren waarvan het bestaan voorheen niet bekend was bij de ontdekker
overgankelijk (aardrijkskunde) een onbekend gebied verkennen en meer ervan leren

ontdekking n
keşif
het vinden van iets nieuws

onteigening n
müsadere

onthoofden v
boynunu vurmak
overgankelijk iemand doden door het hoofd van de romp te scheiden

onthouden v
bellemek
overgankelijk in het geheugen bewaren

onthullen /ɔntˈɦɵlə(n)/ /ɔntˈɦʏlə(n)/ v
ifşa etmek
overgankelijk openbaren van onbekende feiten

ontkennen v
inkâr etmek
overgankelijk verklaren dat het gestelde niet waar is

ontmaskeren v
Birisinin maskesini düşürmek
overgankelijk de ware aard laten zien van iets of iemand

ontmoedigen v
şevkini kırmak
overgankelijk de moed ontnemen

ontmoeten v
karşılaşmak
overgankelijk met iemand kennismaken en een gesprek voeren

ontnuchteren v
ayılmak
overgankelijk terugbrengen uit een waan of roes

ontroerend adj
dokunakli
aandoenlijk, aangrijpend

ontslaan v
işten atmak
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer

ontsnappen v
firar
ergatief aan gevangenschap, dreigende gevangenneming of ander gevaar ontkomen

ontstaan /ɔnt.ˈstan/ v
meydana gelmek
ergatief de verandering ondergaan van niet bestaan naar wel bestaan

ontsteking n
iltihap enflamasyon yangı
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding

ontvangen /ɔndˈvaŋ(g)ə(n)/ /ɔntfɑŋə(n)/ v
almak
overgankelijk het verkrijgen van zaken zoals loon en berichten
overgankelijk het op bezoek krijgen van gasten

ontvlambaar adj
yanıcı

ontvoering /ɔntˈvurɪŋ/ n
kaçırma
het, tegen iemands zin, wederrechtelijk verplaatsen van een persoon

ontvolgen v
takipten çıkmak
ergatief, overgankelijk niet meer abonneren

ontwapenen v
silahsızlanmak

ontwerp n
dizayn

ontwerpen /ɔntˈʋɛrpə(n)/ v
tasarlamak
overgankelijk bedenken en uitwerken op papier

ontwikkelen /ɔntʋɪkələ(n)/ v
geliştirmek
overgankelijk iets ~: een aanwezige aanleg tot bloei brengen; laten groeien
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken
overgankelijk ontwerpen en uitvoeren op basis van onderzoek

ontwikkeling n
gelişme
geleidelijke verandering in een zekere richting

onverantwoordelijk adj
sorumsuz

onverschilligheid /ɔnvɛrˈsxɪləɣˌɦɛit/ n
ilgisizlik
houding waarbij men zich niets aantrekt van omstandigheden en de opvattingen van anderen

onverwacht adj
beklenmedik
niet van tevoren zien aankomen

onvoltooid tegenwoordige tijd n
şimdiki zaman

onvoorzien adj
umulmadık
bij verrassing optredend

onvruchtbaar adj
kısır

onweer /ɔnʋɪːr/ n
oraj
(meteorologie) meteorologisch verschijnsel waarbij regen gepaard gaat met donder en bliksem

onwil /ˈɔnwɪl/ n
gönülsüzlük
het de keuze maken om niet mee te werken

onyx n
oniks
o (mineraal) een variëteit van kwarts, meer nader bepaald een variant van chalcedoon

onzelieveheersbeestje n
uğur böceği
(kevers) benaming voor torren uit de familie Coccinellidae

onzichtbaar /ɔnˈzɪx(t)bar/ adj
görünmez

oog /ox/ /oːx/ /oχ/ n
göz
(anatomie) gezichtsorgaan voor het waarnemen van lichtprikkels

oogarts n
göz doktoru

ooggetuige n
görgü tanığı
(juridisch) iemand die een getuigenis aflegt van iets wat hij/zij gezien heeft

ooglid /ˈoχ.lɪt/ n
göz kapağı gözkapağı
(anatomie) een beschermend vlies van huid dat over de ogen bewogen kan worden

oogst v
hasıla
1. het van het land halen van het rijpe gewas

ooi n
koyun
(dierkunde) wijfjesschaap, vrouwelijk schaap

ooievaar n
leylek
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia

ooit /oːɪt/ adv
bir zamanlar
op een zeker tijdstip in het verleden
hiç
een mogelijk tijdstip in de toekomst

ook /oːk/ adv
de
daarnaast; verder; tevens

oom /om/ n
amca
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

oor /oːr/ n
kulak
(anatomie) lichaamsdeel waarmee geluiden kunnen worden gehoord

oorbel n
küpe
een ornament dat in of op het oor aangebracht wordt

oord /ort/ n
belde
een bepaalde plaats

oordeel n
hüküm

oordopje n
kulak tıkacı
klein voorwerp om de gehoorgang te blokkeren zodat je niet door lawaai gehinderd wordt

oorkondeleer n
belgebilim
(oorkondeleer, diplomatiek) hulpwetenschap van de geschiedschrijving die het ontstaan, de vorm en geschiedenis van oorkonden onderzoekt

oorlog n
savaş harp
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)

oorlogsmisdaad n
savaş suçu
een daad in tijd van oorlog die het oorlogsrecht of -gebruik schendt

oorlogsmisdadiger / 'orlɔxsmɪsdadəxər/ n
savaş suçlusu
(juridisch) iemand die een oorlogsmisdaad pleegt of heeft gepleegd en daarvoor individueel aansprakelijk gesteld kan worden onder het internationaal recht

oorlogsverklaring /'orlɔxsfərklarɪŋ/ n
harp ilâni
een officiële mededeling van een land dat het oorlog gaat voeren

oorontsteking /ˈorɔntˌstekɪŋ/ n
otit
(medisch) een ontsteking van het oor

oorschelp /orsxɛlp/ /o̝rsχɛɫp/ n
kulak kepçesi
(anatomie) het uit het hoofd stekende deel van een oor

oorsprong n
kaynak

oorworm n
kulağakaçan
gewone oorworm (Forficula auricularia )

oorwurm n
kulak kurdu

oorzaak /ˈorzak/ n
neden

oost /ost/ adv
doğu

oosten /ˈostə(n)/ n
doğu
(windstreek) een van de windstreken, die op landkaarten overeenkomt met de rechterkant

op preposition
üstünde
aan de bovenkant aanrakend, rustend op, zich bevindend te

opa n
dede
(familie) de vader van een ouder

opaal /o'pal/ n
opal
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%

opaalgroen adj
opal yeşili

opbellen /ˈɔˌbɛlə(n)/ v
aramak
overgankelijk iemand ~: iemand telefonisch proberen te bereiken

opblazen /'ɔp.bla.zə(n)/ v
şişirmek
overgankelijk een gas in een uitzetbare ruimte pompen

opbrengst /'ɔbrɛŋs/ /'ɔbrɛŋst/ n
hâsılât
dat wat opgebracht wordt, de baat die men heeft van zijn activiteiten

opdat conjunction
-mesi için

opdracht /ˈɔbdrɑxt/ n
emir
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk

open /ˈoː.pə(n)/ adv
açık
op open wijze
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

openen v
açmak
overgankelijk ontsluiten, openmaken wat afsluit of wat gesloten is
overgankelijk openstellen, toegankelijk maken

openingsceremonie n
açılış töreni
plechtigheid als opening van een evenement

openluchttheater n
açık hava tiyatrosu
plaats waar toneel- en andere voorstellingen plaatshebben in de openlucht

opera n
opera
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard

operatie n
ameliyat
(medisch) een chirurgische ingreep
(wiskunde) een bewerking op een object door een operator

operatiekamer n
ameliyathane
ruimte waar heelkundige bewerkingen uitgevoerd worden

opgave /ˈɔpɣavə/ n
görev

opgraving n
kazı
archeologische vindplaats

opgroeien v
büyümek
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene

ophalen v
alıp getirmek
overgankelijk een voorwerp bij iets/iemand vandaan halen

ophangen /'ɔpɦɑŋə(n)/ v
asmak
overgankelijk iets in een hangende positie bevestigen
inergatief een telefoongesprek beëindigen
overgankelijk aan de galg opknopen

ophouden v
durdurmak
ergatief ~ met, ~ te: een activiteit beëindigen, stoppen [5]

opium n
afyon
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel

opkijken 'ɔpkɛɪkə(n) 'ɔpkɛːkə(n) v
yukarı bakmak
inergatief de blik omhoog richten

opkikkeren v
keyiflendirmek
zorgen dat iemands stemming verbetert

oplage n
tedavül
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt

opleiding n
eğitim

opletten v
dikkatini vermek
inergatief bij voortduring aandachtig zijn

oplossen v
çözmek çözünmek erimek eritmek çözündürmek
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen
çözmek
overgankelijk opheldering brengen inzake een probleem

oplossing n
çözüm eriyik
(scheikunde) een mengsel van een stof met een vloeistof

opnieuw /ˈɔpniu/ adv
yeniden
nog een keer, een vorige gebeurtenis herhalend

opperarmbeen n
humerus
(anatomie) bot in de bovenarm

oppervlak /ˈɔpərvlɑk/ n
yüzey
een vlak dat iets naar boven of naar buiten begrenst

oppervlakkig /ɔpər'vlɑkəx/ adj
yüzeysel
niet diepgaand of niet grondig
zich aan de oppervlakte bevindend

oppervlakte /ˈɔpərvlɑktə/ n
alan
uitgebreidheid, grootte in m²

oppositie /ˌɔpoˈzitsi/ n
muhalefet
(politiek) mensen en partijen die niet tot de regeringspartijen horen

opraken v
bitmek
door gebruik uitgeput raken van voorraden

opscheppen /'ɔpsxɛpə(n)/ v
böbürlenmek
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)

opstaan v
kalkmak
ergatief gaan staan
ergatief het bed verlaten

opstand /ˈɔpstɑnt/ n
isyan
(maatschappij) een massale, vaak gewelddadige, poging om het heersende gezag omver te werpen

opstanding n
yeniden dirilme
verrijzenis

optekenen v
kaydetmek
nauwkeurig omschrijven en schriftelijk vastleggen zodat men het later nog kan raadplegen

optellen v
birlikte dikkate almak
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd

optica n
optik

opticien n
gözlükçü
(optica) (beroep) iemand die kundig is in de optica

optimisme n
iyimserlik
de verwachting dat gebeurtenissen gunstig gaan uitvallen

optimist n
iyimser
een mannelijk iemand die alles van de positieve kant beschouwt

optimistisch adj
iyimser
van het positieve uitgaand

optioneel adj
ihtiyari

optreden /ˈɔp.tre.də(n)/ n
sahneye çıkma
een kunstzinnig verschijnen voor een publiek

opvoeding n
eğitim
(sociologie) iemands algemene vorming en ontwikkeling

opzet n
gaye
o het onderdeel zijn van een zo gewenst plan

opzien v
korkmak
inergatief ~ naar: in hoog aanzien hebben, van hogere status achten
inergatief ~ tegen: iets met angst en vrees bekijken

orang-oetan n
orangutan
(primaten) mensaap met lange armen en roodbruinachtig haar

oranje /oˈrɑɲə/ adj
turuncu portakal rengi
de kleur oranje hebbend

oranjebloesem n
portakal çiçeği
(plantkunde) de witte bloemen van de sinaasappelboom Citrus sinensis

oranjebruin adj
turuncu kahverengi

orbitaal adj
orbital

orchidee n
orkide
(plantkunde) een bloem, vaak fel gekleurd, van een plant van de plantenfamilie Orchidaceae

orde n
düzen
gewenste regelmaat met het oog op een doel
een hiërarchische organisatie
(biologie) een groep verwante organismen, onderdeel van een klasse en bestaande uit families

order n
emir
een verzoek om diensten of goederen te leveren
havale
verplicht uit te voeren opdracht zonder enige tegenspraak

orgaan n
organ
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt
instelling, persoon, publicatie van een organisatie gebruikt als communicatiemiddel

organel n
organel

organisatie /ˌɔrɣɑniˈzasi/ /ˌɔrχɑniˈzaʦi/ n
organizasyon
het organiseren
de manier waarop iets georganiseerd is
kuruluş organizasyon
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)

organisator n
organizatör
(beroep) iemand die organiseert of die organisatietalent heeft

organisch /ɔr.ˈɣa.nɪs/ /ɔr.ˈχa.nɪs/ adj
organik
met betrekking tot een orgaan of de organen
(scheikunde) koolstof bevattend
niet werkend met of vervaardigd met kunstmatige stoffen

organisme n
canlı organizma
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen

orgel /ˈɔrɣəɫ/ n
org
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen

orgie /ˈɔrxi/ n
alem

oriënteren v
oriyantal

oriëntrood adj
oriental kırmızı

orka /ˈɔr.ka/ n
katil balina
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

orkaan n
kasirga kasırga
(meteorologie) een bijzonder hevige storm

orkest /ɔrˈkɛst/ n
orkestra
(muziek) een groep musici

ornithologie n
ornitoloji

orthodontie n
ortodonti
de tandheelkunde die gericht is op de vorming van een regelmatig gebit

orthopedist n
ortopedist

orthopeed n
ortopedist

os n
öküz
(landbouw) gecastreerde stier

oscilloscoop n
osiloskop

osmium n
osmiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal

ossenkar n
kağnı
een kar getrokken door gecastreerde stieren

otter n
lutr su samuru
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht

oud /aʊ̯d/ /ɔʊ̯t/ /ʌʊ̯t/ adj
eski yaşlı
(van levende wezens) van hoge leeftijd
(van voorwerpen) al lange tijd bestaand, uit een vroeger tijd afkomstig, versleten
eski önceki yaşlı
vorig, eerder, voormalig

ouder /ˈaʊ̯.dər/ /ˈɔʊ̯.dər/ /ˈʌʊ̯.dər/ n
veli
(familie) de moeder of vader van een kind

ouders /ˈaʊ̯.dərs/ /ˈɔʊ̯.dərs/ /ˈʌʊ̯.dərs/ n
ana baba
1. meervoud van het zelfstandig naamwoord ouder

ouderschap n
ebeveynlik
alles wat met het ouder zijn te maken heeft

ouderwets adj
eski moda
niet langer gebruikt of in de mode

oudheidkundige n
arkeolog arkeoloji uzmanı kazı bilimci

oudroze adj
antik-gül kırmızısı

ouzo n
uzo
(drinken) bekende Griekse sterk alcoholische drank die wat naar anijs smaakt

ovaal /o'val/ adj
oval
in vorm gelijkend op een ei

ovaal /o'val/ n
oval
een figuur in de vorm van een ei

oven /ovə/ n
fırın
(huishouden) (kookkunst) besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz

over adv
tamam
voorbij, gedaan

over preposition
dair
wat betreft
tamam
op of langs de oppervlakte van
naar de andere kant van, over een grens heen
meer dan

overal adv
her yerde
op alle plaatsen
als locatief deel van een samengesteld voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het alles

overbrengen /ˈovərbrɛŋə(n)/ v
iletmek
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen
overgankelijk meedelen, melden

overdag /ˌovərˈdɑx/ adv
gündüzleri
tijdens de uren van de dag

overdosis n
aşırı doz

overdrijven /ovərˈdrɛivə(n)/ /ˈovərdrɛivə(n)/ v
abartmak
overgankelijk de feiten groter, kleiner, mooier of slechter voorstellen dan ze zijn.

overeenkomst /ovərˈeŋkɔmst/ n
kontrat
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan
mutabakat
een eigenschap die hetzelfde is

overgaan v
dönmek
ergatief van de ene toestand in de andere veranderen

overgang /ˈɔvərɡɑŋ/ n
geçiş
het van een toestand in een andere overgaan
de plaats waar men iets kan passeren zoals een spoorwegovergang

overgangsmetaal n
geçiş metal
(scheikunde) de naam voor elk element uit het D-blok van het periodiek systeem der elementen

overgave /'ovərɣavə/ n
teslim olma
het opgeven van de strijd en zich aan de vijand onderwerpen

overgeven v
kusmak
wederkerend zich ~: de strijd staken en controle aan de vijand geven

overgrootvader /ˈovərɣrotˌvadər/ n
dede babası
(familie) een vader van een grootouder

overjas n
palto
(kleding) een jas die hoofdzakelijk als bescherming van de kleding eronder wordt gedragen

overkomen v
gelmek
ergatief meest onbedoeld een bepaalde indruk wekken op iemand anders.

overleven /ˌovərˈlevə(n)/ v
hayatta kalmak
in leven blijven ondanks levensbedreigende omstandigheden of gebeurtenissen

overmorgen adv
öbür gün

overrijden v
çiğnemek
ergatief een brug of grens rijdend passeren.

overschatten v
abartmak
overgankelijk wederkerend iets groter of van groter belang inschatten dan het in werkelijkheid blijkt

overschot /ˈo.vәr.sxɔt/ n
kâr
wat er overblijft, de rest

overschrijving n
para havalesi

overslaan v
atlamak
overgankelijk een beurt doen missen

overspel /'ovərspɛl/ n
zina
in een huwelijk of vaste relatie toch seks hebben met een ander dan de echtgenoot of vaste partner

overstap n
aktarma
(verkeer) verandering van het ene vervoermiddel in het andere

oversteken v
geçmek
ergatief aan de overzijde van iets geraken

overstromen /'ovərstromə(n)/ /ovər'stromə(n)/ v
taşmak
het onder water komen staan van een laaggelegen gebied.

overstroming /ˌovərˈstromɪŋ/ n
sel
het binnenlopen van water in doorgaans droog gebied

overtreding n
ihlal
(juridisch) een relatief licht strafbaar feit (Nederlands recht)

overtuigen /'ovərtœyɣən/ /ovərˈtœyɣən/ v
ikna etmek
overgankelijk (scheepvaart) een zeilschip tuigen met te veel zeiloppervlak

overvloed n
bolluk

overwegen /ovər'ʋeɣən/ /ˈovərʋeɣən/ v
detaylarına kadar incelemek
de voor- en nadelen bezien alvorens een beslissing te nemen.

overwinning /ˈovərˌwɪnɪŋ/ n
zafer

overzicht /ˈovərzɪxt/ n
genel bakış
toestand waarvan men het geheel duidelijk kan overzien

ovulatie n
ovülasyon yumurtlama
(seksualiteit) het gereedkomen van een eicel uit de eierstok

oxidatie n
oksitlenme

oxide n
oksit

ozon n
ozon
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren

paal n
direk
(materiaalkunde) een langwerpig stuk materiaal dat in de grond staat
(sport) een doelpaal
(heraldiek) een loodrechte band midden over een wapenschild

paapje n
çayır taşçalanı

paard /paːrt/ n
at beygir
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt
at
(schaak) een schaakstuk dat over de andere stukken heen kan bewegen

paardenbloem n
karahindiba aslandişi radıka
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes (wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn

paardenboon n
bakla

paardenkracht /'pardə(n)krɑxt/ abbreviation
beygir gücü
maat voor arbeidsvermogen

paardenstaart n
atkuyruğu
(varens) Equisetum sporenplant in de paardenstaartenfamilie Equisetaceae
haardracht waarbij het haar op het achterhoofd in een bundel wordt samengebonden
(zoötomie) staart van een paard

paardrijden /ˈpaːrt.rɛidə(n)/ n
binicilik
(paardrijden) (hobby) (sport) het rijden te paard, ter ontspanning of als sportbeoefening

paars adj
mor erguvani eflatun menekşe
(kleur) met een kleur tussen rood en blauw

paarsblauw adj
leylak mavisi

paarsig /ˈparsəx/ /ˈparsəχ/ adj
morumsu
op paars lijkend

paasei n
paskalya yumurtası
een ei van chocolade of suiker dat op of omstreeks Pasen gegeten wordt
Paskalya yumurtası
een ter gelegenheid van Pasen gekleurd en versierd kippenei

paashaas n
paskalya tavşanı

pachter n
kiracı

pacifisme /pɑsiˈfɪsmə/ n
pasifizm
een wereldbeschouwing die duurzame vrede nastreeft en tegen oorlog en geweld is

pad /pɛːt/ n
patika
(verkeer) een smalle weg of voetweg

paddenstoel n
mantar
(biologie) vruchtlichaam van een doorgaans onder de grond levende schimmel of zwam

pagina n
sayfa

pak /pɑk/ n
paket
verpakt voorwerp

pakpapier /'pɑkpapir/ n
ambalaj
papier men gebruikt voor het (feestelijk) inpakken van voorwerpen

paksoi n
pakçoy
(bloemplanten) (groente) Brassica rapa var. chinensis een langbladige open Chinese kool met groene bladeren en spierwitte bladstelen van Aziatische origine. De groente is het gehele jaar verkrijgbaar en vaak afkomstig van Nederlandse glasteelt, maar ze komt ook uit Aziatische landen, Israël en Zuid-Europa. Paksoi behoort tot de kruisbloemenfamilie en is daarmee dus een koolsoort

paleis n
saray
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is

paleogeen /palejoˈɣen/ n
Paleosen
(geologie) geologisch tijdperk volgend op het uitsterven van de dinosauriërs, eerste periode van het era kaenozoïcum, van 66 tot 23 miljoen jaar geleden

paleolithicum /ˈpalejoˌlitikʏm/ n
Eski Taş Devri
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden

paleontologie n
paleontoloji
(wetenschap) aardkunde die gericht is op de bestudering van fossielen

paleozoïcum /ˌpalejoˈzowikʏm/ n
Paleozoik zaman

palet n
palet

palindroom n
palindrom
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen

palladium n
palladyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal

palm n
palmiye
(plantkunde) (sub)tropisch gewas van de familie der Arecaceae
avuç
(anatomie) binnenzijde van de hand

palmboom n
palmiye

palmitinezuur n
palmitik asit

palmolie n
palm yağı

pan /pɑn/ n
tava
(kookkunst) keukengereedschap om in te koken of braden

panda n
panda
(roofdieren) beerachtig dier uit het Himalayagebied

pandemie /ˌpɑndeˈmi/ n
pandemi
(medisch) een epidemie op wereldwijde schaal

pandeïsme /pɑn.deʲ'ɪsmə/ n
pandeizm
de theologische positie dat de god het heelal is geworden, dat nu alles is in diepste wezen goddelijk is; het goddelijke is immanent en alomvattend; universum, natuur en god zijn hierin hetzelfde, maar deze bovennatuurlijke actors daarna geen invloed meer uitoefenden op deze schepping

panfluit n
panflüt
(muziekinstrument) blaasinstrument dat is samengesteld uit een reeks van eentonige fluiten

paniek n
panik

pannenkoek n
krep
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken

panseksualiteit n
panseksüellik

pantalon n
pantolon

panter n
panter pars leopar
(roofdieren) benaming voor verschillende grote katachtige roofdieren

pantheïsme /pɑn.teʲ'ɪsmə/ n
panteizm

pantoffel n
terlik pantufla

pantomime n
pantomima
toneelspel alleen maar met gebaren en lichaamsuitdrukkingen dus zonder woorden

pantser n
zırh
een beschermende laag om dieren of voorwerpen, een soort harnas

panty /ˈpɛnti/ n
külotlu çorap
(kleding) onderbroek voor dames, die lijkt op een lange, dunne kous en het gehele been bedekt

papaja /paˈpa.ja/ n
papaya kavunağacı meyvesi
(bloemplanten) Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae . De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens) (wikidata: papaja )

papaver n
gelincik
(plantkunde) Papaver een plantengeslacht waarin ook de opiumpapaver thuis hoort

papegaai n
papağan dudu
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen

papegaaiduiker n
deniz papağanı
bepaald soort opvallende zeevogel die zelfs onder water kan vliegen, Fratercula arctica De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Alca arctica gepubliceerd door Carl Linnaeus, gebaseerd op beschrijvingen en afbeeldingen door diverse auteurs die de soort 'Anas arctica' noemden.

paperclip n
ataş

papier n
kâğıt
(materiaalkunde) een dun vezelachtig beschrijfbaar materiaal

paprika /ˈpaprika/ /ˈpɑprika/ n
biber
(groente) vrucht van een bepaalde gekweekte vorm van een peperplant, Capsicum annuum

papyruswit adj
kağıt beyazı

parabool /ˌparaˈboɫ/ n
parabol
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt

parachute n
paraşüt

paradijs n
behişt

paradijsvogel /ˌpɑrɑˈdɛɪ̯svoɣəl/ /ˌpɑrɑˈdɛɪ̯svoχəɫ/ /ˌpɑrɑˈdɛːsvoɣəl/ n
cennet kuşu
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Paradisaeidae die voorkomt in Nieuw-Guinea en op nabijgelegen eilanden

paradox n
paradoks

paradoxaal /ˌparadɔkˈsal/ adj
paradoksal
tegenstrijdig lijkend

parallel adj
paralel
evenwijdig

parallellepipedum n
paralelyüz

parallellogram /paralɛloˈɣrɑm/ /pɑrɑlɛloˈʝrɑm/ n
paralelkenar
(wiskunde) een vierhoek waarvan de overstaande zijden evenwijdig zijn

paranoia n
paranoya
(medisch) achtervolgingswaanzin

paraplu /ˌpa.ra.ˈply/ n
şemsiye
een scherm waarover een waterdichte stof is gespannen om zich te beschermen tegen de regen

parapsychologie n
parapsikoloji

parasiet n
asalak
(spottend) klaploper, iemand die ten koste van een ander leeft, een profiteur

parasitologie n
parazitoloji
(biologie) leer en studie van de parasieten en het parasitisme

parasol n
şemsiye

parel n
inci
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen
boncuk
(figuurlijk) bijnaam voor een talentvolle speler, die zich van andere (middelmatige) spelers onderscheidt, of een bedrijf, gebouw, gebied of eiland dat in schoonheid, strategisch belang of (commerciële) potentie boven de anderen uitsteekt.

parelhoen n
beçtavuğu
(hoendervogels) benaming voor vogels uit het geslacht Numididae

parelmoer /parəl'mur/ n
sedef
het glanzende mineraal dat de binnenzijde van bepaalde schelpen bedekt

parelmoermuisgrijs adj
inci fare grisi

parelwit adj
inci beyazı

pariteitsbit n
eşlik biti

park /pɑr<sup>ə</sup>k/ n
park
groengebied bedoeld voor recreatie of natuurbehoud

parka n
parka
(kleding) lang warm jack met een met bont gevoerde capuchon oorspronkelijk kledingstuk van de Inuïts

parkeerplaats n
park yeri otopark park
plek waar auto's of andere voertuigen geparkeerd kunnen worden

parkeren v
park etmek
overgankelijk (een voertuig) tijdelijk ergens plaatsen en laten staan

parkiet n
muhabbetkuşu
(papegaaiachtigen) kleine papegaaiachtige vogel

parlement n
parlamento meclis

parsec n
parsek

partij n
zümre
persoon of groep die een overeenkomst of strijd aangaat met een andere persoon of groep
(politiek) vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen proberen te verwezenlijken
een feest, meestal in informele sfeer

partikel n
parçacık
klein deeltje

partner /'pɑrtnər/ n
ortak
iemand met wie men gezamenlijk iets onderneemt of handel drijft, zakenpartner, handelspartner
deelgenoot in spelen, speelgenoot, mededanser
iemand met wie men een vaste (huwelijkse of romantische) relatie heeft

pas adv
sadece
niet eerder dan.

pas n
geçit
door een overheid verkregen identiteitsbewijs.
doorgang tussen bergtoppen, waar men over de bergkam heen kan.
(in België) (sport) schot naar een medespeler

paspoort n
pasaport buyruldu

passage n
geçiş
(medisch) ontlasting, doorgang

passagier n
yolcu
iemand die al of niet tegen betaling meereist met een voer-, vaar- of vliegtuig

passagiersvliegtuig n
yolcu uçağı

passen /ˈpaːsə(n)/ /ˈpɑsə(n)/ v
uymak
absoluut, (kleding) precies de goede maat zijn, erin kunnen (van kleding, schoenen e.d.)

passief adj
pasif
niet zelfstandig werkzaam

passievrucht n
çarkıfelek meyvesi
(fruit) (eetbare) vrucht van het plantengeslacht Passiflora (wikidata: passievrucht )

pasta n
hamur
de benaming voor een aantal Italiaanse deegproducten

pastelblauw adj
pastel mavi

pasteloranje adj
pastel turuncu

pastelturquoise adj
pastel turkuaz

pastelviolet adj
pastel leylak

pastiche n
pastiş
(kunst) een document of ander kunstwerk zoals een toneel- of muziekstuk dat is gemaakt via nabootsing en/of het combineren van bepaalde kenmerken van een of meerdere originelen

pastille n
pastil
zuigtablet
tablet als versnapering

pastinaak n
yabani havuç
(plantkunde), (groente) bepaald circa 20 cm lang knolgewas, Pastinaca sativa subsp. sativa

pat adj
pata
(schaak) alleen predicatief in een toestand waarin een speler geen enkele zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan

pat n
pata
(schaak) stand op het bord waarbij sprake is van remise doordat een speler geen zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan

patat n
patates kızartması
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

paternaal adj
babacan
(genetica) vaderlijke bloedlijn of oorsprong, van de vader overgeërfd, van vaderskant, via de vader (verkregen)

paternalisme n
babacılık paternalizm
zich te pas en vooral te onpas als een zorgzame vader gedragen, bevoogding

pathologie n
patoloji
(medisch) de tak van de geneeskunde die het ontstaan en verloop van ziektes bestudeert

patholoog n
patoloji uzmanı
(beroep), (medisch) een medisch specialist die de oorzaken, de aard en de veranderingen van het lichaam bestudeert en aan de hand van die gegevens de ziekte achterhaalt. Deze zetelt ook in een rechtbank, voert onderzoek in het mortuarium, waar hij de lijken opensnijdt en ontleedt.

patinagroen adj
türbe yeşili

patiënt /pɑˈsʲɛnt/ n
hasta
(medisch) iemand die medische hulp krijgt

patriarch n
patrik
(religie) kerkelijk leider, een belangrijke bisschop
(religie) de leider van een van de oosterse christelijke kerken
(religie) een van de aartsvaders uit het Oude Testament (Abraham, Isaak, Jacob)

patrijs n
çilkeklik keklik
(hoendervogels) Perdix perdix , een vogel uit de familie van de fazanten

patriot n
yurtsever
iemand die zijn vaderland bemint, vaderlander

paté n
pate
(voeding) stevig, maar smeerbaar mengsel van fijngemalen vlees

pauk n
timpani
(muziekinstrument) een grote verstembare keteltrommel zoals gebruikt in een orkest

pauper /'pɑupər/ n
düşkün
iemand die heel arm is

paus /pɑu̯s/ n
papa
(beroep) (religie) hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk en bisschop van Rome

pauw n
tavus kuşu tavus
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten

pauze /ˈpɑʊzə/ n
ara
tijd waarin de hoofdactiviteit wordt onderbroken

pauzeren v
durdurmak
inergatief even stoppen met een bezigheid

paviljoen n
pavyon

pedaal n
ayaklık
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen

pediatrie n
pediyatri

pedofiel adj
pedofil
behorende tot het verlangen van een volwassene naar seksueel contact met kinderen

pedofiel n
pedofil
(seksualiteit) een volwassene die verlangt naar seksueel contact met kinderen

pedofilie n
pedofili
(seksualiteit) het verlangen van volwassenen naar seksueel contact met kinderen

peer n
armut
(fruit) vrucht van de perenboom, Pyrus communis

pees /pes/ n
kiriş tendon
(anatomie) een uitloper van spierweefsel die de spier aanhecht aan het bot

peil /pɛːl/ /pɛːɫ/ n
düzey
(waterbeheer) niveau of stand van bijvoorbeeld water

peinzen /ˈpɛɪ̯nzə(n)/ /ˈpɛːnzə(n)/ v
dertlenmek
inergatief heel diep nadenken

pejoratief /'pejorɑ'tif/ adj
aşağılama

pekelen v
tuza yatırmak
overgankelijk blootstellen aan een sterke oplossing van zout

pelgrim /pɛlgrɪm/ n
hacı

pelikaan n
pelikan
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt

pels n
tüy
de dichtbehaarde huid van verschillende dieren

pelsgrijs adj
sincap grisi

pen /pɛn/ n
kalem
(teken- en schrijfmateriaal) instrument om met inkt te schrijven of te tekenen

penalty n
penaltı
(sport) een directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied

penicilline n
penisilin

penis n
penis
(anatomie) (seksualiteit) het mannelijk geslachtsdeel

penny n
peni
kleinste Britse munt, Engelse stuiver

pens n
işkembe
(biologie) bij herkauwers de eerste afdeling van de maag
(voeding) een gerecht bereid van (1)

pensioen n
emekli maaşı
(economie) loon uitgesteld tot de tijd dat men niet langer actief is op de arbeidsmarkt

pentaan n
pentan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C5H12

pentagram n
pentagram

peper n
karabiber
(specerij) rode, Spaanse ~: een vrucht van een plant uit het geslacht Capsicum met een hete smaak

pepermunt n
bahçe nanesi
(kruid) bladeren van de plant Mentha × piperita

per preposition
başına
over een periode van, over een afstand van.

perenboom /perə(n)bom/ n
armut
(plantkunde)een boom met peren als vrucht

perestrojka n
perestroyka
(politiek) hervormingen zoals deze door Gorbatsjov werden voorgesteld in de Sovjet-Unie van de jaren 80 van de twintigste eeuw

perfectie n
kusursuzluk mükemmeliyet

perfectioneren v
kusursuzlaştırmak
overgankelijk perfecter of volmaakter maken

perforator /ˌpɛrfoˈratɔr/ n
delgeç
een apparaat om gaten te maken in papier, karton, kunststof folie of metaalplaat

perforeren v
zımbalamak
overgankelijk ergens een gat in maken dat de ene zijde met de andere verbindt

pergola n
pergola
(bouwkunde) een constructie van horizontale latten op hoge palen, waarlangs allerlei planten kunnen groeien

perineum n
perine

periode /pɪri'jodɘ/ n
devir
bepaald tijdsbestek tussen twee tijdstippen
(medisch) menstruatie
(natuurkunde) één volledige cyclus van zich herhalende verschijnselen als pulsreeksen, trillingen of golven
(geologie) een tijdperk dat deel uitmaakt van een era en bestaat uit subperiodes en tijdvakken

periodiek systeem n
periyodik cetvel periyodik tablo

perkament n
parşömen
een dun schrijfmateriaal, gemaakt van huid van kalveren, koeien, geiten, schapen, konijnen of ezels

peronisme n
Peronizm
(politiek) populistische en nationalistische politieke stroming in Argentinië

perron /pɛˈrɔn/ n
peron
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen

pers /pɛrs/ n
baskı makinesi
(gereedschap) instrument waarmee druk uitgeoefend kan worden
(media) (metonymisch) verzamelterm voor journalistieke media

persoon n
kişi şahıs
menselijk individu
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen

persoonlijk adj
kişisel
uitgevoerd door de persoon zelf

persoonlijk voornaamwoord n
kişi zamiri
(grammatica) een voornaamwoord dat een persoon aanduidt

persoonlijkheid n
kişilik şahsiyet
het geheel van kenmerken en gedragingen dat iemand uniek maakt

persoonlijkheidsstoornis n
kişilik bozukluğu

perspectief /pɛrspɛkˈtif/ n
perspektif

perversie n
sapkınlık
perversiteit, tegennatuurlijkheid, verdorvenheid

perzik n
şeftali
(fruit) (voeding) sappige vrucht van de perzikboom

pessimisme n
karamsarlık
de verwachting dat gebeurtenissen ongunstig gaan uitvallen

pessimist n
kötümser

pest /pɛst/ n
veba
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.

pesticide n
pestisit

pestvogel n
ipekkuyruk
(zangvogels) bepaald soort vogel, Bombycilla garrulus , met lange kuif en opvallende kleuren

petechie /peˈtɛki/ n
peteşi

peterselie n
maydanoz
(voeding) (kruid) bladeren van Petroselinum crispum gebruikt als een keukenkruid (en garnering)

petroglief n
petroglif
(archeologie) een symbool, figuur of andere afbeelding die in de rotsen is gekrast, gekerfd of gehakt

petrologie n
petroloji
(wetenschap), (geologie) de studie van de gesteentes

peuk n
izmarit
overblijfsel van een opgerookte sigaret of sigaar

peultje n
sultani bezelye
(groente) de peulen van peulgewas Pisum sativum var. saccharatum

pianist n
piyanist
(muziek), (beroep) musicus die een piano bespeelt

piano n
piyano
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen

pick-uptruck n
pikap
een carrosserie-uitvoering van een bestelwagen, waarbij de wagen bestaat uit een passagiers- en bestuurdersgedeelte, met daarachter een open laadbak

picknick n
piknik
(voeding) een maaltijd in de vrije natuur

picometer n
pikometre
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−12 meter of 0,000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool pm

piemel n
pipi
(anatomie) (informeel) geslachtsdeel van de man, penis, vooral gebruikt voor onvolgroeide jongens

piepen v
cırlamak
(dierengeluid) het geluid van een muisje

pieper n
incir kuşu
(zangvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Anthus

pier /piːr/ n
iskele
(waterbeheer) een in een zee of rivier uitstekende brug, dam of golfbreker
(luchtvaart) overdekte loopbrug van de terminal naar de vliegtuigen op een luchthaven

piercing n
hızma
(sieraden) het ringetje, staafje enz. dat in de onder [1] genoemde doorboring wordt geplaatst

pijl n
ok
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden

pijlwortel n
ararot

pijn /pɛɪ̯n/ /pɛːn/ n
acı
(medisch) lichamelijk leed, veroorzaakt door ziekte of verwonding
(medisch) geestelijk leed

pijnappelklier /ˈpɛɪ̯nɑpəɫˌkliːr/ /ˈpɛːnɑpəlˌkliːr/ n
epifiz
(anatomie) klier in de hersenen, die melatonine uitscheidt

pijnboomgroen adj
açık çam yeşili

pijnstiller /'pɛːinstɪlər/ n
ağrı kesen
(medisch) een middel dat de verschijnselen van een ziekte onderdrukt zonder de ziekte te genezen

pikhouweel /ˈpɪkhʌʊʋɪ:ɫ/ n
kazma
hakwerktuig met steel, voorzien van een punt aan de ene zijde en een beitelachtige voorziening aan de andere zijde

pikzwart adj
zifiri karanlık
heel zwart, absoluut donker

pil n
hap
(farmacologie) (eigenlijk:) hoeveelheid werkzame stof met een bindmiddel in een bolletje gedraaid
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel
(figuurlijk), (informeel), (letterkunde) dik boek

piloot n
pilot
(beroep) een bestuurder van een vliegtuig, luchtschip (vliegenier) of race-auto

pimpelmees n
mavi baştankara
(zangvogels) bepaalde mezensoort, Cyanistes caeruleus

pincet /pɪn.ˈsɛt/ n
cımbız
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden

pindakaas /pɪndakas/ adj
fıstık ezmesi
(verouderd) verarmd (van personen of families)

pinguïn n
penguen
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond

pink n
serçeparmak
(anatomie) de vijfde, kleinste en buitenste vinger

pion /piˈɔn/ n
piyon
(schaak) een schaakstuk dat per zet slechts één vakje vooruit kan lopen en schuin vooruit slaat

pionier n
öncü

pipet /pi.ˈpɛt/ n
pipet
(scheikunde) een instrument waarmee heel precieze hoeveelheden vloeistof kunnen worden afgemeten door de vloeistof erin op te zuigen, meestal een in het midden verwijde en spits uitlopende glazen buis

piraat /piˈrat/ n
korsan
(scheepvaart), (misdaad) iemand die op zee met een schip andere schepen aanvalt en/of kaapt
(figuurlijk) iemand die zonder vergunning en/of illegaal een bepaalde activiteit doet

piramide n
piramit
ruimtelijke figuur, bestaande uit een veelhoek als grondvlak en driehoekige zijvlakken
(bouwkunde) bouwwerk in die vorm
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.

piramidezenegroen n
ehrami mayasıl otu

piraterij n
korsanlık
het beroven of plunderen van een schip op open zee
opzettelijke schending van het auteursrecht door het ongeoorloofd namaken van goederen of kopiëren van gegevens

pissen v
işemek çiş yapmak çiş etmek
inergatief, (informeel) vloeibare lichamelijke afvalstoffen lozen via de urinebuis

pistache n
fıstık

pistool n
tabanca
een semi-automatisch handvuurwapen met een langwerpig magazijn in het handvat

pixel n
piksel
een beeldpunt

pizza /ˈpidza/ /ˈpitsa/ n
pizza
(voeding) gerecht van een belegde broodbodem

plaats /plaːts/ n
yer
een bepaalde ruimte of een bepaald punt in de ruimte

plaats delict n
olay yeri
(juridisch) precieze plek waar een misdaad is gebeurd

plafond /plɑˈfɔnt/ n
tavan
bovenkant van een ruimte in een gebouw

plagiaat n
intihal

plakband /ˈplɑg.bɑnt/ n
bant
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken

plan /plɑn/ n
plan
een voorgenomen handelswijze

planeet n
gezegen planet seyyare
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait

planetair adj
gezegensel

planetarium n
planetaryum
(astronomie) een toestel om de bewegingen van planeten voor te stellen

planetoïde n
asteroit
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet

plank /plɑŋk/ n
tahta
een plat en langwerpig stuk hout

plankenkoorts n
sahne heyecanı

plant /plɑnt/ /plɛnt/ n
bitki
[A] (biologie) een organisme dat kooldioxide opneemt en zuurstof afgeeft
een van stengel en bladeren voorzien gewas dat zijn voedsel uit de aarde opneemt

planten v
ekmek
overgankelijk (een plant) in de aarde zetten om te laten groeien of bloeien

planteneter n
herbivor otobur otçul
dier dat uitsluitend plantaardig voedsel eet

plantkunde n
botanik
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten

plantkundige n
botanikçi

plas n
gölet
een verzameling van vocht

plasma n
plazma
(natuurkunde) een geïoniseerd gas
(biologie) de vloeistof waarin zich de rode en witte bloedcellen bevinden
(biologie) de vloeibare inhoud van een cel

plasmide /plɑs.ˈmi.də/ n
plazmit
een ringvormig DNA-molecuul dat voornamelijk voorkomt voor bij bacteriën

plassen v
işemek
inergatief via de urinebuis vloeibare lichamelijke afvalstoffen lozen

plastic /'plɑstik/ ~ /plɑs'tik/ /'plɛstɪk/ n
plastik
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast

plastische chirurgie n
plastik cerrahi
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk

plat /plɑt/ adv
düz
vlak

plataan n
çınar
(plantkunde) Platanus sp. een geslacht van loofbomen

platform n
platform
(informatica) een bepaalde omgeving waarin een computer werkt

platina n
platin
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal

platinagrijs adj
platin gri

platteland n
kır
het landelijke gebied buiten de steden

platzak adj
züğürt
zonder geld

plechtigheid n
tören
een sociale gebeurtenis die met ernst en ceremonieel gepaard gaat

plectrum n
mızrap
(muziek) het plaatje waarmee de snaren van tokkelinstrumenten kunnen worden aangeslagen

pleegzorg n
yetiştirme yurdu
het stelsel waarbij kinderen niet door hun eigen biologische ouders, maar door vervangende ouders verzorgd en opgevoed worden

plein n
meydan

pleister n
yara bandı
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken

plenum n
genel kurul
vergadering waaraan alle leden deelnemen

pletsen v
sıçramak
slaan in water

plicht n
görev
een taak die men op zich genomen heeft of opgelegd heeft gekregen, iets wat je moet doen

ploeg n
saban
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen

ploegen v
saban sürmek
overgankelijk land met de ploeg bewerken

ploeger n
sabancı
(landbouw) (beroep) iemand die het land met een ploeg bewerkt

plooien v
bükmek
overgankelijk iets in losse vouwen opstapelen

plotseling adj
ani
snel en onverwacht

pluis n
kabarık
vlok droge, lichte stof met een open structuur

pluizig /'plʌʏ.zəx/ adj
tüylü
vol met pluizen

plukken /'plɵkə(n)/ v
dermek
overgankelijk (bloemen) afbreken of oogsten; vruchten oogsten
overgankelijk, (sport) een door de lucht vliegende bal grijpen

plus conjunction
artı

plusteken n
artı

plutonium n
plütonyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide

pneumonie n
zatürre
(medisch) longontsteking

podcast n
podcast
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd

poedel n
kaniş
Frans krulharig hondenras

poeder n
toz

poedersuiker n
pudra şekeri
(voeding) zeer fijn gemalen suiker

poema n
puma
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft

poep n
bok
uit de darmen uitgescheiden afvalstoffen van mens of dier

poes n
kedi
vrouwelijke huiskat, ook wel gebruikt als algemene benaming voor huiskat
een vrouw

poetinisme n
putinizm
(politiek) sociaal-economische en politieke praktijk in Rusland in het begin van de 21 eeuw, gekenmerkt door autoritaire en nationalistische opvattingen

poffen v
kavurmak
overgankelijk (voeding) in een oven in eigen vocht gaar laten worden

pointer n
göstergeç
staande jachthond
(informatica) variabele waar een geheugenadres in staat

poker n
poker
(kaartspel) een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt

pokken n
çiçek
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde

polis /ˈpo.lɪs/ n
poliçe
schriftelijke vastlegging van een overeenkomst

politicologie n
politika bilimi
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek

politicus n
siyasetçi
(beroep) (politiek) iemand die zich beroepsmatig met politiek bezighoudt

politie n
polis kınçal
(spreektaal), (beroep) ambtenaar bij de politie

politieagent n
polis
(ordehandhaving) (beroep) een persoon die belast is met hulpverlening en met de handhaving van de openbare orde en veiligheid

politiebureau n
karakol

politiek /poliˈtik/ adj
politik siyasi
betreffende de politiek

politiek /poliˈtik/ n
politika siyaset
datgene wat gerelateerd is aan het besturen van een land

polonium n
polonyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal

pols n
bilek
(anatomie) het gewricht tussen onderarm en hand

polshorloge n
kol saati
een uurwerk dat om de pols gedragen wordt

polyamide n
poliamit

polyandrie n
poliandri

polycarbonaat n
polikarbonat
(scheikunde) thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding (wikidata: polycarbonaat )

polygamie n
poligami

polyglot n
poliglot

polygoon n
çokgen
(wiskunde) een gesloten stelsel lijnsegmenten die samen een plat vlak omsluiten, veelhoek

polymeer n
polimer
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld

polymelkzuur n
polilaktik asit

polymorfisme n
çok biçimlilik

polypropeen n
polipropilen
(scheikunde) thermoplastische kunststof, bereid door polymerisatie van propeen (wikidata: polypropeen )

polysacharide n
polisakkarit

polysemie n
çokanlamlılık
(taalkunde) het kunnen hebben van meerdere (verwante) betekenissen

polytheïsme n
politeizm
(religie) (filosofie) godsdienst met meer dan één god

polyurie n
poliüri
(medisch) vermeerderde urinelozing

pomp n
pompa

pompelmoes /ˈpɔmpəlˌmus/ /ˈpɔmpəɫˌmus/ n
şatok
(fruit) een vrucht van deze boom

pompier n
itfaiyeci yangıncı

pompoen n
bal kabağı kabak
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita

pond n
libre
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt

pontonbrug n
duba köprü
een brug die bestaat uit op het water drijvende elementen

pony n
midilli
(paardrijden) paard uit een ras met een schofthoogte tot ongeveer anderhalve meter

pooier /'poːjər/ n
pezevenk
(seksualiteit) een man die prostituees tegen betaling beschermt en helpt, een souteneur

pook /pok/ n
karıştırıcı
een stang om het vuur op te porren

pool n
kutup
(aardrijkskunde) uiteinde van een draaiingsas, met name van de aardas
(natuurkunde) een van beide einden van een (elektro-)magneet of antenne

poollicht n
kutup ışığı
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer

poolvos n
kutup tilkisi
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit

poon n
kırlangıç
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit familie Triglidae in de onderorde schorpioenvisachtigen

poort /poːrt/ n
kapı
Met deuren afsluitbare doorgang door een muur

poot n
ayak pati

pop /pɔp/ n
bebek oyuncak bebek
(speelgoed) nagemaakte mens, meest als speeltuig

poppenhuis n
oyuncak ev
(speelgoed) een in het klein uitgevoerde versie van een huis (met of voor poppen)
(bouwkunde) popperig, klein huisje

poppenspeler n
kuklacı
(beroep) (kunst) een kunstenaar achter een poppenspel

populier n
kavak
(plantkunde) zeer snel groeiende boom uit de wilgenfamilie (Populus )

populisme n
halkçılık
(politiek) politieke stroming die vindt dat een maatschappelijke elite het belang van het volk verwaarloost en een krachtige leider de eensgezindheid moet herstellen

pornografie n
porno

porselein /pɔrsəlɛːn/ /pɔrsəˈlɛɪn/ n
porselen
fijn, geglazuurd aardewerk
voorwerpen van fijn, geglazuurd aardewerk

portemonnee n
cüzdan
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart

portiek n
revak
(bouwkunde) open overdekte zuilengang of galerij voor of op zij van een gebouw, zuilengalerij

portret n
portre
schilderij, foto of andere artistieke voorstelling van een persoon

pos n
Trakya levreği
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Gymnocephalus cernuus , behorend tot de familie van de baarsachtigen

positief adj
olumlu

positivisme n
pozitivizm
(filosofie) de opvatting dat alleen de empirische wetenschappen geldige kennis opleveren
(filosofie) een levensinstelling waarbij je ervan uitgaat dat alles goed komt

positron n
pozitron

post /pɔs/ /pɔst/ n
posta
(geen meervoud) toegezonden materiaal, zoals brieven; poststuk - poststukken

postbode n
postacı
(beroep) (post) postbeambte die post aan huis bezorgt

postduif n
posta güverci
(duifachtigen) afgerichte duif die berichten kan overbrengen

postelein n
semizotu
(plantkunde) bepaalde soort eenjarige groene plant, Portulaca oleracea

postkantoor n
postane
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc

postmodernisme n
postmodernizm
culturele stroming die na het modernisme komt en zich daar tegen afzet

postzegel /ˈpɔseɣəl/ /ˈpɔseχəɫ/ n
posta pulu pul
betalingsmiddel voor het verzenden van post

pot n
tencere
ablacı

potas /ˈpɔ.dɑs/ n
kalye

potentieel adj
gizil
mogelijk.

potlood /'pɔtlot/ n
kalem karakalem kurşun kalem
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls

potvis n
ispermeçet balinası kaşalot
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus

poëtisch /po.ˈwe.tɪs/ /po.ˈβ̞e.tis/ adj
şiirsel
uit de poëzie, gelijkend op poëzie

poëzie /poweˈzi/ n
şiir
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal

pragmatisme n
faydacılık
(filosofie) filosofie die alle kennis beoordeeld aan de hand van de bruikbaarheid in het dagelijkse leven; zakelijke manier van denken

prakken /ˈprɑkə(n)/ v
ezmek
overgankelijk (eten) fijndrukken, meestal met een vork

praktijk /prɑkˈtɛɪ̯k/ /prɑkˈtɛːk/ n
pratik
de ruimte waarin bijvoorbeeld een arts, fysiotherapeut of advocaat zijn/haar beroep uitoefent
gewoonte(n), manier van doen, handeling(en).
muayenehane
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren

praseodymium /ˌprazejoˈdimijʏm/ n
praseodim praseodimyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide

praten ˈpraː.tə(n) v
konuşmak
inergatief zich met behulp van de stem uiten

precedent /presəˈdɛnt/ n
emsal
een gebeurtenis of voorbeeld van vroeger waarop men zich kan beroepen als een nieuw dergelijk geval zich voordoet om er hetzelfde gevolg aan te geven
(juridisch) (procesrecht) bestaande rechterlijke uitspraak die als uitgangspunt dient voor een te nemen rechterlijke beslissing van een vergelijkbaar geschil

predicatief /ˌpredikaˈtif/ adj
yüklemcil

preek n
vaaz

prefectuur n
valilik
bureau van een prefect

prehistorie n
prehistorya

prei /prɛi/ n
pırasa
(plantkunde) plant Allium porrum (wikidata: prei )
(groente) eetbare bladeren van Allium porrum (wikidata: prei )

premiejager n
ödül avcısı

première n
prömiyer
de eerste vaak feestelijke vertoning van een film, toneelstuk of een andere vorm van entertainment

president /prezi'dɛnt/ n
cumhurbaşkanı başkan
(politiek), (regering) het staatshoofd van een republiek

presse-papier n
prespapye
vaak fraai gevormd, zwaar voorwerp dat men boven op een stapel losse papieren kan leggen zodat de papieren niet kunnen wegwaaien

prestatie n
başarı

preut n
iffet-füruş
iemand die preuts is

preuts /prøts/ adj
iffetfüruş
zeer ingetogen, overdreven kuis

priemgetal n
asal sayı
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf

priester n
papaz
(beroep) (religie) iemand die de religieuze (offer) rituelen verzorgt

prijs n
fiyat ödül
(economie) het bedrag (meestal in geld) dat betaald wordt voor een goed of een dienst
een uitzonderlijke beloning, bijvoorbeeld voor een bepaalde prestatie

prikbord n
bülten tahtası
een bord (vaak van vilt) waar met behulp van punaises foto's en andere papierwerken op kunnen worden opgespeld

prikkelbaredarmsyndroom n
huzursuz bağırsak sendromu

prikkeldraad n
dikenli tel
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten

primaat n
primat
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de orde Primates , waartoe apen en halfapen behoren
(religie) kerkelijke titel voor de voornaamste aartsbisschop van een kerkprovincie

primitief adj
ilkel
(kristallografie) alle kortste translatievectors in de richting van de hoofdassen van de rotatiesymmetrie hebbend
(kristallografie) de drie kortste niet in hetzelfde vlak liggende translatievectors als ribben van de eenheidscel hebbend

principieel adj
prensip olarak

prins n
prens
(adel) hoogste adellijke titel van een man of jongen
(adel) laagste koninklijke titel van een man of jongen

prinses n
prenses
(adel) de hoogste adellijke titel van een vrouw of meisje
(adel) de laagste koninklijke titel van een vrouw of meisje

printer /ˈprɪntər/ n
yazıcı
(informatica) toestel om gegevens af te drukken onder andere op papier

printplaat n
baskılı devre kartı
(elektrotechniek) plaat waarop elektronische bedrading aanwezig is, aangebracht met frees- of etstechnieken

privatiseren v
özelleştirmek
overgankelijk omvormen van staatsbedrijven, overheidsdiensten tot particuliere, private bedrijven

privilege n
ayrıcalık
een bepaald recht, voordeel niet genoten door anderen

privé adj
özel
alleen predicatief: voor persoonlijk gebruik gereserveerd

probleem n
problem sorun
iets dat schade teweegbrengt of de voortgang van iets anders in de weg staat

procedure /prosəˈdyrə/, /proseˈdyrə/ n
prosedür
werkwijze, methodiek
een reeks instructies in een bepaalde volgorde
(juridisch) gerechtelijk proces
(informatica) onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma

procent /pro'sɛnt/ n
yüzde
(wiskunde) een honderdste deel, weergegeven met symbool %

procentueel adj
yüzde hesabı ile
in procenten (als percentage) uitgedrukt

proces /proˈsɛs/ n
proses süreç
de stroom van gelijksoortige gebeurtenissen of handelingen die van de ene toestand naar de andere leidt

proclamatie n
beyan

producent n
üretici

product n
mahsul
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces

productie n
üretim
(medisch) voortbrenging, gewoonlijk langs biochemische weg

productief adj
üretken
vruchten afwerpend, veel producerend

proefkonijn /prufkɔnɛin/ n
denek
konijn waarop proeven of experimenten gedaan worden
(figuurlijk) proefpersoon

proeven /ˈpruvən/ v
tatmak
overgankelijk onderzoeken hoe iets smaakt
tadına bakmak
overgankelijk smaak waarnemen

profeet n
peygamber
(religie) een persoon die boodschappen van een godheid aan de mensen doorgeeft

professor /proˈfɛsɔr/ n
profesör
(wetenschap) (beroep) de aanspreektitel voor een hoogleraar

profijt n
ası
het -met name financiële- voordeel dat men heeft bij een bepaalde zaak

programma n
program izlence
(informatica) applicatie voor de computer

programmeertaal n
programlama dili

progressief adj
ilerici
(politiek) vooruitstrevend
voortschrijdend
evenredig stijgend (met het bedrag of inkomen)

project /proˈjɛkt/ n
proje
een zaak die men denkt uit te voeren of te onderzoeken binnen een bepaalde tijd

projector n
gösterici
toestel om een afbeelding op een scherm te projecteren

proletariër n
proleter

promethium n
prometyum
(element), (element) een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61

promotie /proˈmotsi/ n
promosyon
een verhoging in rang
(sport) de bevordering naar een hogere spel- of toernooicompetitie vanwege uitstekende sportieve prestaties

pronkboon n
ateş fasulyesi
(groente) peulvrucht van Phaseolus coccineus

proost /prost/ interjection
şerefe
heildronk, dronk op iemands gezondheid

propaan n
propan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C3H8

propaganda n
propaganda
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt

prostaat n
prostat
(anatomie) een klier tussen de blaas en de penis van de man

prostaatkanker n
prostat kanseri

prostitutie n
fahişelik
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander

protactinium n
protaktinyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide

protest n
itiraz
een uiting van ontevredenheid met het gevolgde beleid

protesteren v
protesto etmek
inergatief (grote) bezwaren uiten

proteïne n
protein
(biochemie) eiwit (2)

prothese n
protez
(medisch) een kunstmatig lichaamsdeel

protocol n
protokol
geheel van voorschriften en afspraken in de internationale diplomatieke omgang

proton /'protɔn n
proton

prototype n
prototip
oorspronkelijk model, eerste model van een product

provincie /pro.ˈvɪn.si/ n
vilayet il
een staatkundig onderdeel van een land

provocatie n
kışkırtma

pruik n
peruk peruka
een kunstmatig haarstuk waarmee het hoofd bedekt wordt

pruim n
erik
(fruit) vrucht van de pruimenboom

pruimtabak n
çiğneme tütünü
kerftabak die geschikt is om gepruimd te worden (om op te kauwen)

psalm /psɑlm/ n
ilahi mezmur
(religie) elk van honderdvijftig gezangen uit de Tenach en het Oude Testament

pseudoniem /psœydoˈnim/, /psødoˈnim/ n
mahlas
een aangenomen naam (misschien gebruikt als men iets publiceert)

pseudowetenschap n
sahte bilim

psychedelisch /ˌpsɪxeˈdelɪs/ adj
psikedelik
zorgend voor een veranderd bewustzijn waardoor je de werkelijkheid anders waarneemt dan dat je normaal doet

psychiater n
psikiyatrist

psychiatrie n
psikiyatri

psychiatrisch adj
psikiyatrik
(medisch) met betrekking tot de behandeling van geestelijke stoornissen

psychisch adj
psikolojik
(medisch) geestelijk

psychologie /psixoloˈɣi/ /psiχoloˈχi/ n
psikoloji ruh bilimi
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste

psychologisch adj
psikolojik
(medisch) betrekking hebbend op de psychologie; betrekking hebbend op het denken en het gedrag

psycholoog /ˌpsi.χo.ˈloχ/ /ˌpsɪ.xo.ˈlox/ n
psikolog
(beroep), (psychologie) een beoefenaar van de psychologie

psychoot n
psikoz hastası
(medisch) iemand die lijdt aan een psychose

psychopaat n
psikopat
(psychologie) iemand die lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis die antisociaal gedrag veroorzaakt

psychose /psi'xozə/ n
psikoz
(medisch), (psychologie), een geestesziekte waarbij men wanen heeft

psychosomatisch adj
psikosomatik
(medisch) met betrekking tot het verband tussen geest en lichaam

psychotherapie n
psikoterapi
(psychologie) een vorm van therapie in de psychologie

puberteit n
ergenlik dönemi
(medisch) het proces van seksuele rijping van kind naar volwassene en het gedrag dat daar bij hoort

publiek /pyˈblik/ adj
kamu
wat het publiek aangaat

publiek domein n
kamusal alan
gangbare benaming voor de status van werken, zoals programmatuur, teksten, beelden en geluidsopnamen, die geheel vrij zijn van auteursrechten en naburige rechten

puimsteen n
ponza

puin /pœʏ̯n/ /pœːn/ n
moloz
een massa vergruizelde steen

punt /pʏnt/ n
nokta
een spits toelopend uiteinde
een positie in de ruimte

puntenslijper n
kalemtıraş
taps toelopende houder met een mesje dat bedoeld is voor het aanslijpen van een verse punt aan een potlood

pupil /py'pɪl/ n
göz bebeği pupil pupilla
(anatomie) opening in het midden van de iris in het oog

puppy n
enik köpek yavrusu
pasgeboren hond, jonge hond

pure chocolade n
bitter çikolata
chocolade van zuivere cacaopasta plus suiker

puriteins /pyri'tɛins/ adj
püritan
(religie) (te) vroom, sober, ingetogen en streng

purperrood adj
erguvan kırmızısı

purperviolet adj
erguvan leylak

put /pɵt/ n
kuyu
een pijpvormige uitholling in een oppervlak

putter n
saka kuşu
(zangvogels) Carduelis carduelis kleine bontgekleurde vink die vroeger veel om zijn zang in kooitjes werd gehouden, distelvink

pyjama n
pijama
(kleding) gemakkelijk zittende hemd en broek die 's nachts in bed kunnen worden gedragen

pyriet n
pirit
(scheikunde) een vaste stof die het structuurtype heeft waarvan [1] het archetype is

python n
piton
(reptielen) een geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden

qat /kɑt/ n
gat
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen

quaker n
Quaker
(religie) volgeling van een religieuze beweging gekend onder de naam Genootschap der Vrienden

quantum n
kuvantum
(natuurkunde) de kleinste natuurlijke eenheid die in onze kosmos voorkomt

quarantaine n
karantina
tijdelijke afzondering van personen, dieren of zaken die besmet zouden kunnen zijn met ziektekiemen

quark /kwɑrk/ n
kuark

quinoa /kwiˈnowa/ n
kinoa
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht ganzenvoet (wikidata: quinoa )

quiz n
bilgi yarışması
(spel) spel waarbij de deelnemers vragen moeten proberen te beantwoorden

quotiënt n
bölüm
(wiskunde) resultaat van de deling van het deeltal door de deler

raad /rat/ /raːd/ n
tavsiye
aanbeveling hoe om te gaan met een probleem
konsey
(juridisch) orgaan dat bestaat uit leden die raadgevende of beslissende bevoegdheden bezitten

raadsel n
bilmece bulmaca
iets waarnaar men moet raden; iets waarvan de betekenis niet helemaal duidelijk is

raaf /raːf/ n
kuzgun
(zangvogels) grootste van alle zangvogels, met flinke snavel, Corvus corax

raam /ram/ n
pencere
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas

raar /rar/ adj
tuhaf
(palindroom) vreemd, afwijkend van gewoonlijk, verbazing opwekkend

rabarber n
ravent
(groente) stengels van Rheum rhabarbarum (wikidata: rabarber )

rabbijn /rɑˈbɛin/ n
haham

race n
yarış
wedstrijd waarbij het erom gaat een bepaald traject of parcours zo snel mogelijk af te leggen

racisme n
ırkçılık

racistisch adj
ırkçı
(sociologie) voortkomend uit de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving

racket n
raket

radar /radɑr/ n
radar
(letterwoord), (afkorting) de afkorting voor Radio Detection And Ranging, een techniek waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp kan worden bepaald
(techniek) de installatie waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp met behulp van radiogolven kan worden bepaald

radiaal n
radyan
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)

radiator n
radyatör
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor

radicalisme n
radikalizm

radijs n
turp
(plantkunde) bepaalde soort uit de kruisbloemfamilie, Raphanus sativus

radio /ˈradijo/ n
radyo
(elektronica), (media) toestel dat uitgezonden radiogolven kan ontvangen en omzetten in geluid
(communicatie), (media) (geen verbuiging) medium om informatie en amusement uit te zenden

radioactief adj
radyoaktif

radioactiviteit n
radyoaktivite
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt

radiologie n
radyoloji
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven

radiostation n
radyo istasyonu

radium n
radyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal

radon n
radon
(scheikunde), (element) met symbool Rn en atoomnummer 86. Een kleurloos edelgas

raffinaderij n
arıtımevi

raket n
füze roket
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen

ram /ram/ n
koç koyun
(dierkunde) mannelijk schaap

ramp n
felaket
een grote catastrofale gebeurtenis met ernstige gevolgen

rand /rɑnt/ n
kenar
de bovenkant van een bak of vat

rang n
mertebe

rangtelwoord n
sıra sayısı
(grammatica) een telwoord dat een rangorde of volgorde aanduidt

ransuil n
kulaklı orman baykuşu
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan

rapper n
meyhaneci
(beroep) (muziek) een mannelijk iemand die rapt

ras n
ırk

rasp n
rende
(gereedschap) een grofgetande vijl die wordt gebruikt om rondingen aan hout te maken

raspen v
rendelemek
(kookkunst) met een rasp afvijlen en fijnmaken

rat /rɑt/ n
sıçan keme
(knaagdieren) muisachtig knaagdier uit het geslacht Rattus dat vaak gezien wordt als ongedierte

ratatouille n
ratatuy
(voeding) Frans gerecht bestaande uit een mengsel van verschillende groentes zoals aubergines, courgettes, uien, tomaten en knoflook

ratelslang n
çıngıraklı yılan
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt

ratificeren /ratifi'serə(n)/ v
tasdik etmek
(politiek) bekrachtigen van een internationaal verdrag door het nationale parlement of regering

rationaliteit n
rasyonellik
consistent handelen op basis van de rede

rauw adv
çiğ
ongekookt en vers

reactantie n
reaktans

reactie n
tepki
een actie die een gevolg is van een stimulus

reageerbuis n
deney tüpü

reagens /'reʲaɣɛns/ n
ayıraç
(scheikunde) een chemische stof die deelneemt aan een reactie

reageren v
reaksiyon göstermek
inergatief ~ op op een nieuwe situatie actie ondernemen

reality-tv n
reality TV
een televisieserie met echte mensen en echt drama, soms worden waargebeurde zaken nagespeeld, minder zakelijke weergave dan bij een documentaire

rebus n
resfebe
beeldraadsel

recent /rəˈsɛnt/ adj
yeni
een korte tijd geleden gebeurd of begonnen

recept n
yemek tarifi
(kookkunst) voorschrift voor de bereiding van een gerecht

receptie /rəˈsɛpsi/ n
resepsiyon
een plaats waar iemand binnenkomende gasten of klanten ontvangt

recessie n
resesyon

recht n
hak
(juridisch) het geheel van rechtsregels en instituties van het recht

rechte hoek n
dik açı
(wiskunde) hoek van 90 graden

rechte klimming /ˈrɛxtə ˈklɪɯɪŋ/ n
sağ açıklık
(astronomie) lengtegraad op de hemelbol: hoekafstand van een hemelobject gemeten langs de hemelequator oostwaarts vanaf het lentepunt (traditioneel in uren, minuten en seconden)

rechten van de mens n
insan hakları
(juridisch) (formeel) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen

rechter /ˈrɛxtər/ n
hakim hâkim
(juridisch) (beroep) persoon die rechtspreekt, persoon die een oordeel velt

rechthoek /'rɛxtuk/ n
dikdörtgen
(wiskunde) een vierhoek met vier rechte hoeken

rechts adj
sağ
tegenovergestelde van links

rechtsgeding n
dava
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen

rechtshandeling n
hukuki takibi mucip eylem
(juridisch) wilsuiting die welbepaalde rechtsgevolgen heeft beoogd door het handelend rechtssubject

rechtsklikken v
sağ tıklamak
inergatief de rechterknop van een computermuis gebruiken

rechtspersoon /ɾɛχts.pɛɾ.soːn/ n
tüzel kişi
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten

rechtsstaat n
hukuk devleti
(juridisch) is een staat waarvan de macht gereguleerd en beperkt wordt door het recht.

rechtvaardigen v
doğrulamak
overgankelijk onderbouwen volgens bepaalde ethische beginselen

rechtvaardigheid n
adalet
de overeenstemming met bepaalde ethische beginselen

reclame n
reklam
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren

record /rəˈkɔrt/ n
rekor
(sport) beste prestatie
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)

redacteur n
muharrir
(beroep), (media) iemand die berichten verzamelt en bewerkt voor publicatie
redaktör
(beroep), (media) iemand die teksten corrigeert en klaarmaakt voor publicatie

redden /ˈrɛdə(n)/ v
kurtarmak
overgankelijk actie ondernemen om iets of iemand uit de moeilijkheden te halen

reddingsboot n
filika
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten

rede n
akıl
hitap
een formele toespraak

reden /ˈre.də(n)/ n
neden
een motivatie door iemand bedacht of beredeneerd

reder n
armatör
(palindroom) (scheepvaart) eigenaar van een schip

redetwisten v
münakaşa etmek

reduplicatie /redypliˈkatsi/ n
ikileme
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan

ree n
karaca
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)

reebruin adj
karaca kahverengi

reeds adv
artık
(formeel) al

reet n
kıç
(dysfemisme) (vulgair) kont, billen, achterwerk, anus

referendum n
referandum
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk

referentie n
kaynak
verwijzing, aanwijzing om elders te zoeken

reflector n
reflektör
(natuurkunde), (optica) voorwerp bestemd om geluid of elektromagnetische straling zoals licht terug te kaatsen

reflex n
refleks
(medisch), (biologie) een onwillekeurige reactie op bepaalde prikkels

refractie n
kırılım

refrein n
nakarat

regel /ˈreɣəɫ/ n
kural kaide
een voorschrift, richtlijn, norm, standaard

regelen v
regüle etmek
zorgen dat een gewenste effect bereikt wordt

regelmaat n
frekans
ordelijke schikking in de ruimte

regelmatig adj
düzenli
aan een bepaalde regel gehoorzamend

regen /reχən/ n
yağmur baran
(meteorologie) neerslag van tot druppels gecondenseerde waterdamp

regenachtig adj
yağmurlu
regelmatig regenend of neigend naar regen

regenboog /ˈreːχənboːx/ n
gökkuşağı ebem kuşağı
een natuurfenomeen dat na regen als een verschijnende veelkleurige boog te zien is

regenboogvlies n
iris
(anatomie) het gekleurde vlies in het oog waarin de pupil zich bevindt

regenbui n
sağanak yağmur
(meteorologie) een tijdelijke periode van regen ten gevolge van het overtrekken van een wolkenveld

regendruppel /ˈreɣə(n)ˌdrʏpəɫ/ n
yağmur damlası
een druppel die als regen uit de lucht naar beneden valt

regenen /ˈreɣənə(n)/ v
yağmur yağmak yağmak
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van neerslag in de vorm van waterdruppels

regeneratie n
yenilenme
herstel, (ook: vernieuwing van (geestelijke) waarden)

regenjas n
yağmurluk
(kleding) een waterdichte overjas die geschikt is voor regenachtig weer

regenscherm n
şemsiye
(België) een paraplu

regenwater n
yağmur suyu

regenworm /'reɣəʋɔrm/ n
yer solucanı
(wormen) benaming voor dieren uit de familie Lumbricidae , gelede borstelwormen

regenwoud n
yağmur ormanı
(ecologie) een bos in een klimaat met het hele jaar door neerslag

regenwulp n
sürmeli kervan çulluğu

regering /re.'ɣeː.rɪŋ(g)/ /rə.'ɣeː.rɪŋ/ /rə.'χɪː.rɪŋ/ n
hükûmet
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers

regime n
rejim
het bestuur van een land, vaak onderdrukkend, dwingend, alles omvattend

regiment n
alay

regio n
bölge
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties

reiger n
balıkçıl
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel

reis /rɛɪ̯s/ n
seyahat yolculuk
grote, lange tocht of trip

reizen /'rɛɪzən/ v
seyahat etmek
ergatief gericht onderweg zijn naar een bepaalde bestemming
inergatief ongerichte activiteit van het onderweg zijn

reiziger /ˈrɛɪzəɣər/ n
yolcu
iemand die gewoon is reizen te maken
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.

rek n
elastikiyet
m (natuurkunde) vergroting van de lengte van een voorwerp door het uitoefenen van een trekkracht
askılık
o (huishouden) een raamwerk bedoeld voor het bergen van vooral huishoudelijke voorwerpen

rekenen /ˈre.kə.nə(n)/ v
öngörmek
inergatief (wiskunde) getallen manipuleren

rekening n
hesap
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen

rekenkunde n
aritmetik
(wiskunde) de leer van de basale operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)

rel /rɛl/ n
isyan
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden

relativiteitstheorie n
görelik kuramı
een natuurkundige theorie die ervan uitgaat dat de tijd een relatief begrip is

relevant adj
alakalı
van toepassing

relevantie n
ilgililik

religie /rə'liɣi/ n
din
een godsdienst

religieus /relɪˈɣɪøs/ /relɪˈʝɪøs/ adj
dini
te maken hebbend met godsdienst en geloof

religiositeit n
dindarlık
(religie) alles wat te maken heeft met godsdienst en geloof in een opperwezen

reliëf n
kabartma

rem n
fren
(techniek) een mechanisme dat iets vertraagt of tot stilstand brengt

remedie /rəˈmedi/, /reˈmedi/ n
tıp
(medisch) een medicijn of een op genezing gerichte behandeling
(figuurlijk) iets dat iets anders corrigeert of iets schadelijks wegwerkt

remmen /'rɛmə(n)/ v
fren yapmak
snelheid doen verminderen

rendier n
ren geyiği Ren geyiği
(evenhoevigen) Rangifer tarandus , een hertachtig zoogdier met een breed uitlopend gewei

renium n
renyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal

renkoekoek /ˈrɛn.ku.kuk/ n
koşar gugukla
(koekoeksvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Geococcyx

rennen n
koşmak
(sport) (meestal in meevoud) een snelheidsproef op de weg of in het terrein

renovatie n
bakım

renoveren /rənoˈverə(n)/ v
onarmak
overgankelijk opknappen, repareren, vernieuwen

renpaard n
yarış atı
(paardrijden) paard dat gefokt is met het doel om aan paardenrennen deel te nemen

rente n
faiz
(financieel) op geregelde tijden te betalen geldbedrag voor het vruchtgebruik van een geleende som geld

repareren v
onarmak
overgankelijk iets weer in werkende staat brengen

repertoire n
repertuvar

reptiel /rɛp'til/ n
sürüngen
(reptielen) een koudbloedig, kruipend gewerveld dier met meestal vier poten en een schubbenhuid

republiek /repʏˈbliːk/ n
cumhuriyet
(regering) staatsvorm waarbij het staatshoofd voor een aantal jaren verkozen of benoemd wordt

republikein n
cumhuriyetçi

republikeins adj
cumhuriyet

resedagroen adj
muhabbet çiçeği yeşili

reservoir /resər'vʷar/ n
ambar
plaats waar water of een andere vloeistof bewaard kan worden

residentie n
konut

resolutie n
resolüsyon
(informatica) scheidend vermogen, (aantal eenheden per lengte-eenheid, pixeldichtheid)

resonantie n
rezonans

respect /rɛsˈpɛkt/ n
saygı
gevoel van bewondering op geestelijk en zedelijk vlak
erkenning

respecteren v
saymak

restaurant n
lokanta restoran aşevi

restauratie n
restorasyon
het minitieus herstellen van een voorwerp van kunstzinnig of historisch belang

resultaat /rezɵl'tat/ n
netice
een uitkomst

reuk n
koku
(biologie) geur
(biologie) gewaarwording van geur via de neus

reus /røs/ n
dev
een buitengewoon grote man

reuzenpompoen n
helvacı kabağı
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae (wikidata: reuzenpompoen )

reuzenrad n
dönme dolap
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as

revalidatie n
rehabilitasyon
(medisch) geheel van medische en sociale maatregelen, die ten doel hebben de validiteit van patiënten zover mogelijk te herstellen

revisionisme n
revizyonizm
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen

revolutie /revol'yʦi/ n
devrim
(politiek) een omwenteling in de politieke machtsverhoudingen
een omwenteling in andere zin

revolutionair adj
devrimci

revolver n
altıpatlar
(militair) een handvuurwapen met een roterende trommel met kogels

reïncarnatie n
reenkarnasyon

rib /rɪp/ n
kaburga eğe kaburga kemiği
(anatomie) elk van de platte, boogvormige beenderen die de borstkas omsluiten

ribbe n
kaburga
(anatomie) een van de platte, dunne, boogvormige beenderen die de borstkas omsluiten

ribbenkast n
göğüs kafesi
(anatomie) het geraamte van de borst

ribonucleïnezuur n
rNA

ribosoom /riboˈzom/ n
ribozom
(biologie) het molecuulcomplex dat eiwitten synthetiseert

richting /ˈrɪxtɪŋ/ /ˈrɪχtɪŋ/ preposition
yön istikamet
de kant op van, in de richting van

ridder n
şövalye
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had

riem /rim/ n
kemer
band van leer of een vergelijkbaar sterk en soepel materiaal
kürek
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen

riet /rit/ n
kamış
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt
(muziek) een uit bamboe vervaardigd onderdeel van een muziekinstrument uit de rietblazers

rietgroen adj
hasır yeşili

rietje /ˈri.cə/ n
kamış
(huishouden) dun drinkbuisje, pijpenstrootje

rietzanger n
kındıra kamışçını

rif n
resif
(geologie) een ondiepte in water, koraalbank, klip

rij /rɛɪ̯/ /rɛː/ n
satır
geordende opstelling van een aantal eenheden in één richting

rijbewijs /ˈrɛɪ̯bəˌwɛɪ̯s/ /ˈrɛɪ̯bəˌʋɛɪ̯s/ /ˈrɛːbəˌβ̞ɛːs/ n
ehliyet sürücü belgesi
(verkeer) een officieel document waarmee de bezitter bevoegd is om een motorvoertuig te besturen

rijden /ˈrɛɪ̯də(n)/ /ˈrɛːdə(n)/ v
gitmek
ergatief zich verplaatsen met behulp van een voertuig

rijk /rɛɪ̯k/ /rɛːk/ adj
zengin
(persoon) veel geld en/of eigendommen hebbend

rijkswacht n
jandarma
(België) (ordehandhaving) voormalige, landelijke, op militaire leest gestoelde, politiedienst van het Koninkrijk België, ontbonden op 1 april 2001

rijm n
kafiye
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel

rijp adj
olgun
de eetbare toestand bereikt hebbend

rijst /rɛi̯st/ n
pirinç
(graan) (voeding) graan van het geslacht Oryza

rijstebrij n
sütlaç
(voeding) zoet gerecht van rijst met melk gekookt, voor het eten traditioneel vaak bestrooid met bruine suiker en kaneel

rijzig /ˈrɛːzəx/ /ˈrɛːɪzəx/ adj
uzun boylu
zo groot dat hij/het boven de omgeving uitsteekt

riksja n
çekçek
Aziatisch twee- of driewielig karretje voor personen vervoer

rillen v
zangırdamak

rimpel n
buruşukluk
een oppervlakkige vouw of golving, in het bijzonder van de menselijke huid

ring n
yüzük
(sieraden) een cirkelvormig sieraad voor om de vinger
halka
een cirkelvormig voorwerp
(sport) een plaats waar gestreden wordt
(verkeer) rondweg

ringmus n
ağaç serçesi
(zangvogels) Passer montanus een zangvogel uit de familie van mussen en sneeuwvinken

ringslang n
yarı sucul yılan
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië

ringvinger n
yüzük parmak
(anatomie) vierde vinger, gelegen tussen de pink en de middelvinger, waaraan normaliter ringen worden gedragen

riool /riol/ n
kanalizasyon
een vaak ondergronds kanaal voor de afvoer van drek en ander afvalwater

risico n
risk
een kans op gevaar of schade

ritme n
ritm
(muziek) een zich in de tijd herhalend patroon van geluiden

ritmesectie n
ritim bölümünde
(muziek) deel van een bandje of orkest dat het ritme van een muziekstuk aangeeft

ritueel adj
ayin

rivier /riːˈviːr/ n
nehir ırmak
(geologie) een natuurlijke waterstroom

riviergrondel n
dere kaya balığı
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek

rivierkreeft n
kerevit
(kreeftachtigen) een soort kreeft die in riviertjes leeft

robijn n
yakut

robijnrood adj
yakut kırmızısı

robot /ˈro.bɔt/ n
robot
(techniek) machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)

roddel n
dedikodu
kwaadsprekerij, achterklap

roddelen /ˈrɔdələ(n)/ v
dedikodu yapmak
op een vervelende manier over anderen praten

rode biet n
kırmızı pancar

rode lynx n
doru vaşak
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika

rode wijn n
kırmızı şarap
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven

rodehond /ˌro.də.ˈhɔnt/ n
kızamıkçık
(medisch) een infectieziekte waarbij het gehele lichaam met rode plekken en bulten bedekt is

rodekool n
kırmızı lahana
(bloemplanten) donkerrood sluitkoolgewas Brassica oleracea convar. capitata var. rubra

rodium n
rodyum
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal

roebel /ˈrubəl/ n
ruble

roeien v
kürek çekmek
ergatief, (scheepvaart) zich met behulp van roeispanen in een boot ergens begeven

roek n
ekin kargası
(zangvogels) bepaalde soort kraaiachtige vogel, Corvus frugilegus

roekeloos adj
ihtiyatsız
overmoedig, zonder zorg over de gevolgen of het gevaar van een handeling

roem n
şan
eer, vermaardheid

roentgenium n
röntgenyum

roep /rup/ n
feryat
een vrij harde klank geproduceerd met stemgeluid

roepen /'ru.pə(n)/ v
çağırmak
overgankelijk met verheffing van stem de aandacht van iemand trachten te verkrijgen

roepie /'rupi/ n
rupi
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka

roer n
dümen
vlak waarmee de besturing van een schip of een vliegtuig geregeld wordt

roerei /rurɛi/ n
çırpılmış yumurta
een gerecht van gebakken eieren en losgeklopte melk

roeren v
karıştırmak
overgankelijk een vloeistof met een spaan in ronde beweging brengen
wederkerend: zich ~: in opstand komen

roerend goed n
kişisel mülkiyet
(juridisch) tilbaar, stoffelijk object dat verplaatst kan worden.

roest /rust/ n
pas
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht
(jachttaal) m uitwerpselen van met name patrijzen bij hoopjes, bij de gulplaats

roet /rut/ n
is
koolstofneerslag die ontstaat door onvolledige verbanding van koolstofhoudende stoffen

rog n
vatoz
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii

rogge n
çavdar
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky (wikidata: rogge )

roggebrood /ˈrɔɣəbrod/ n
çavdar ekmeği
(voeding) een van rogge gebakken brood

rok n
etek
(kleding) een voornamelijk door vrouwen (in o.a. Schotland ook door mannen) gedragen buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt

rokade n
rok
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen

roken /ˈroːkə(n)/ v
fümelemek
inergatief rook afgeven
overgankelijk (van sommige genotsmiddelen, zoals tabak) nuttigen door het inhaleren van de rook ervan
overgankelijk (van rauwe vis of rauw vlees) conserveren door langdurige blootstelling aan rook.

rokeren v
rok atmak
inergatief, (schaak) het doen van een zet waarbij de koning en een toren elkaar passeren

rollen v
yuvarlamak
zich wentelend over een oppervlak bewegen

rolstoel n
tekerlekli sandalye
(medisch) vervoermiddel voor mensen die slecht ter been zijn

roltrap n
yürüyen merdiven
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden

roman n
roman
(letterkunde) een lang soort verhaal in boekvorm

romantisch adj
romantik

romp n
gövde beden
(anatomie) het lichaam van een mens of dier zonder ledematen, kop of staart
gövde iskelet
het gedeelte van een vliegtuig zonder vleugels en stabilo

rond adj
yuvarlak
cirkelvormig.

ronde n
raunt
(sport) een wedstrijd in de vorm van een rondrit

rondschrijven n
sirküler

rood /rod/ /rot/ adj
kırmızı al
(kleur) de kleur rood hebbend

rood /rod/ /rot/ n
kırmızı
o (kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte tussen de ca. 620 en 740 nm

rood peperboompje n
mezeryon
(bloemplanten) bepaald soort struik, Daphne mezereum

roodachtig adj
kırmızımsı

roodborstje n
kızılgerdan
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula

roodborstlijster n
Amerika nar bülbülü
(zangvogels) Turdus migratorius , een in Noord-Amerika veel voorkomende lijstersoort

roodbruin adj
kırmızı kahverengi

roodlila adj
kırmızı leylak

roodmus n
bayağı çütre

roodoranje adj
kırmızı turuncu

roodpaars adj
kırmızı violet

roof n
yağma
(juridisch) het openlijk en gewelddadig wegnemen van hetgeen een ander toebehoort

roofblei n
koca ağız balığı
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius

roofdier /ˈrovdir/ n
yırtıcı hayvan
(dierkunde) dier dat zijn prooi bejaagt en doodt

roofvogel /ˈroˌfoχɔɫ/ /ˈroːˌfoːɣəl/ /ˈroːˌvoːɣəl/ n
avcı kuş
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt

rook /roːk/ n
duman
geen meervoud zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt

rookmelder n
duman dedektörü
apparaat dat een zeer luid signaal afgeeft als er rook aanwezig is

room n
kaymak
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons

roos /roːs/ n
gül
(plantkunde) plant met doornen op de stengel van het geslacht Rosa
kleine cirkelvormige middensectie van een schietschijf
aandoening van de hoofdhuid die schilfers veroorzaakt

roskam /'rɔskɑm/ n
kaşağı
een grof soort kam die voor het verzorgen van paarden of het schoonmaken van andere borstels gebruikt wordt

rotatie n
deveran

rotje n
havai fişek
dim. tant. bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft

rots n
kaya
een grote ruwe steen

rotstuin /ˈrɔtstœʏn/ /ˈrɔtstœːn/ n
kayalık bahçe
(tuinieren) tuin met rotspartijen en rotsplanten

rouw /ra<sup>ʊ</sup>/ /rʌʊβ̞/ /rʌːβ̞/ n
yas
grote smart of droefenis na een verlies

rover n
soyguncu
(juridisch) iemand die door geweldpleging iemand besteelt

roze /roːzə/ /rɔːs/ /rɔːzə/ adj
pembe
(kleur) de kleur roze hebbend

rozemarijn n
biberiye
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden

rozenbottel n
kuşburnu
(fruit) de vlezige schijnvrucht van wilde rozen (duinroos, egelantier, hondsroos enz.)

rozenkrans n
tespih
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden

rozijn n
kuru üzüm
(voeding) kleine gedroogde vruchtjes van Vitis vinifera

rubber /ˈrɵ.bər/ n
kauçuk

rubidium n
rubidyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal

rucola n
roka
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) (wikidata: rucola )
(groente) bladeren van Eruca sativa met een nootachtige smaak (wikidata: rucola )

rug /rɵx/ n
sırt arka bel
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen

rugby n
ragbi

ruggengraat n
belkemiği omurga

ruggenmerg n
omurilik

rugvin n
sırt yüzgeci
(zoötomie) een vin op de rug van vissen.

rugzak n
sırt çantası

ruiken /rœʏkə(n)/ /rœːkə(n)/ v
koklamak koku almak
absoluut ~ naar een bepaalde geur verspreiden die met de neus waargenomen kan worden

ruiker n
buket
een boeket

ruimte n
yer
beschikbare uitgestrektheid, mate waarin iets ruim is
feza
(natuurkunde) (astronomie) heelal, universum

ruimtepak n
uzay giysisi

ruimteschip n
uzay gemisi
(verkeer) vaartuig geschikt om zich buiten de aardse atmosfeer te begeven

ruimtesonde n
uzay sondası

ruimtestation n
uzay istasyonu

ruimtevaart n
uzay yolculuğu
(luchtvaart) het zich in de ruimte buiten de dampkring van de aarde begeven

ruimteveer n
uzay mekiği

ruisvoorn n
kızılkanat
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus

ruit n
karo
(techniek), (bouwkunde) lucht- en waterdichte, maar lichtdoorlatende glasplaat als afsluiting van een venster
(spel) figuur uit een kaartspel, ♦
eşkenar dörtgen
(wiskunde) vierhoek waarvan de zijden gelijk in lengte zijn

ruitenwisser /ˈrœytə(n)wɪsər/ n
silecek
een apparaatje dat de ruiten van een auto automatisch wist met een bewegende arm met wisserblad

ruiter n
atlı
(persoon) de berijder van een rijdier, meestal een paard

rum n
rom
(drinken) een sterkedrank die bereid wordt uit het sap van suikerriet

rundvlees /ˈrʏntfleːs/ n
sığır eti
(voeding) het vlees van een volwassen rund

rune /ˈrynə/ n
rün
een schriftteken van het Oud-Germaanse alfabet

rups n
tırtıl
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is

ruscisme n
ruşizm
(politiek) (pejoratief) autoritaire nationalistische ideologie in Rusland, waarin Russen een heilige missie wordt toegedacht die het onderdrukken van andere volkeren rechtvaardigt

rust /rɵst/ n
mola
tijdelijke toestand van ontspanning en herstel na arbeid, moeite of inspanning
periode van weinig of geen activiteit, van ontspanning, bezinning en herstel
(muziek) een moment of periode in een muziekstuk waarin één of meer instrumenten geluidloos zijn
(techniek) steunpunt voor hand of voet

rusten v
dinlenmek
werk of andere activiteit staken om het lichaam in staat te stellen weer op krachten te komen

rustig adj
rahat
kalm, weinig sensorische prikkels creërend

ruthenium n
rutenyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal

rutherfordium n
rutherfordiyum rutherfordyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

ruïne /ryˈinə/ n
harabe virane
een zeer vervallen gebouw

ruïneren /ˌryiˈnerə(n)/ v
bozmak yok etmek yıkmak
overgankelijk helemaal kapotmaken

röntgenium n
röntgenyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal

röntgenstraal n
X ışını
(natuurkunde) electromagnetische straling waarbij de fotonen een energie hebben van 124eV tot 1240 keV, een frequentie van 3×10^16 Hz tot 3×10^19 Hz en een golflengte van 0.01 tot 10 nanometers

saai /saɪ̯/ /saːɪ̯/ adj
sıkıcı
oninteressant, eentonig

sabotage n
sabotaj
een ingreep op zaken om deze te laten mislukken of te vernielen

saboteren v
baltalamak

saboteur n
sabotajcı

sacharide n
sakkarit

sacharine n
sakarin
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte (wikidata: sacharine )

sacharose n
sakkaroz
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).

sacrament n
kutsantı
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven

sadisme n
ezezerlik

safari /sɑˈfarɪ/ n
safari
expeditie in de wildgebieden in Afrika

saffier n
safir
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)

saffierblauw adj
safir mavi

saffraan n
safran
(specerij) specerij bereid uit de saffraankrokus Crocus sativus

saffraangeel adj
safran sarısı

sakervalk n
ulu doğan
(valkachtigen) Falco cherrug een vrij grote valkensoort van Oost-Europa en Centraal-Azië

salade n
salata

salamander n
semender
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren

salaris n
maaş
regelmatige, meestal maandelijkse beloning voor werk verricht in een werkverband

salie n
ada çayı
(medisch) (Suriname) gehalte van hemoglobine in het bloed

salontafel n
kahve masası
(meubel) een lage tafel die in een woonkamer staat

salpeter /sɑlpetər/ n
güherçile
(scheikunde), (mineraal) een mineraal bestaande uit kaliumnitraat

salpeterzuur n
nitrik asit
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan

samarium n
samaryum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide

samen adv
beraber

samenleving /'samənlevɪŋ/ n
toplum
een bevolking die een sociaal geheel vormt

samenstellen v
bestelemek
overgankelijk meerdere uitgekozen zaken tot een geheel maken

samenstelling n
bileşim
de onderdelen waaruit iets bestaat

samenvatting /ˈsaːməvɑtɪŋ/ n
fezleke özet
een beknopte beschrijving van een inhoud

samenwerken v
birlikte çalışmak
inergatief ~ met met een of meer aan hetzelfde werken

samoerai /ˈsɑmuˌrɑɪ/ n
samuray
een lid van de vroegere Japanse krijgsstand

sanctie /'sɑŋksi/ n
yaptırım
maatregel ter bestraffing van ongewenst gedrag

sandaal /sɑnˈdal/ n
sandalet sandal
(schoeisel) schoeisel dat bestaat uit een zool met banden

sangria n
sangria
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes

sap n
meyve suyu
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken

sappig adj
sulu
vol met sap

saprofyt n
saprofit
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.

sarcasme n
alaycılık
bittere, bijtende spot

sarcofaag n
lahit
stenen doodskist
(techniek) stenen omhulsel van een kernreactor

sarcoom n
sarkom

sardien n
sardalya
(straalvinnigen) klein zilverkleurig haringachtig visje, Sardina pilchardus

sardine n
sardalya ปลาซาร์ดีนยุโรป
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee (wikidata: sardine )

sardonisch /sɑr'donis/ adj
acı
op een bittere manier grijnzen of lachen

satanisme n
satanizm
(religie) aanbidding van Satan

satire n
hiciv yergi

sauna /'saʊna/ n
sauna
een ruimte waarvan de temperatuur verhoogd wordt, zodat het lichaam begint te zweten (een zweetbad)

saus /sɑu̯s/ n
sos
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak

savooiekool n
milano lahanası
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter (wikidata: savooiekool ) (wikidata: savooiekool )

saxofonist n
saksofoncu
(muziek), (beroep) iemand die (beroepshalve) saxofoon speelt

saxofoon /sɑkso'fon/ n
saksafon saksofon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

scandium n
skandiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal

scanner n
tarayıcı

scenario /se.ˈna.ri.jo/ n
senaryo
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film

scepter n
hükümdar asası
sierlijk bewerkte staf, symbool voor het gezag van een regerende vorst

sceptisch /ˈskɛptɪs/ adj
kuşkucu septik
geneigd tot twijfel

schaaf n
rende
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.

schaak interjection
şah

schaak n
satranç satranç oyunu
(spel) het schaakspel als zodanig

schaakbord /ˈsxagbɔrt/ /ˈsχagbɔrt/ n
satranç tahtası
(schaak) een vierkant bord met 64 donkere en lichte vakjes waarop schaak gespeeld wordt

schaakspel n
satranç satranç oyunu
(sport), (schaak) een spel met verschillende stukken op een schaakbord

schaakstuk /ˈsxakstʌk/ n
satranç taşı
een onderdeel van het schaken dat over het schaakbord bewogen wordt

schaal n
kabuk
voorwerp met open bovenzijde waar men iets kan inleggen
buitenkant van een ei of vrucht

schaambeen n
kasık kemiği
(anatomie) deel van het skelet dat het voorste deel van het heupbeen vormt

schaamluis n
kasık biti
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis

schaamte /'sxa:m.tə/ n
utanç
een gevoel dat iemand de neiging geeft zich te verbergen voor anderen

schaap n
koyun
(evenhoevigen) Ovis aries , een holhoornige herkauwer waarvan de gedomesticeerde soort wol levert

schaar n
makas sındı
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt
kıskaç
(zoötomie) paarsgewijs voorkomend grijporgaan, gedragen aan het uiteinde van de voorpoten van sommige schaaldieren (kreeften en krabben) en spinachtigen (schorpioenen)

schaars /sxars/ adj
nadir
weinig in aantal of hoeveelheid

schaats n
buz pateni
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen

schacht /ˈsxɑxt/ n
ok sapı
(techniek) (holle) buis (koker)

schade /ˈsxadə/ n
zarar
geheel van beschadigingen

schadelijk /ˈsxadələk/ adj
zararlı
schade toebrengend; ziek makend

schaduw /ˈsxaː.dyu̯/ n
gölge
slechts door indirect zonlicht beschenen oppervlak

schakelaar n
şalter

schalmei n
zurna
(muziekinstrument) een blaasinstrument met een rechte conische boring. De toon wordt gevormd met een los dubbel riet

schamen /ˈsxaː.mə(n)/ /ˈsχa.mə(n)/ v
utanmak
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen

schampen v
sıyırmak
overgankelijk (vrijwel) stilstaand voorwerp rakelings treffen
wederkerig elkaar ~ als tegenliggers rakelings treffen

schandaal n
skandal
een zaak die iemand in opspraak brengt en waarvan mensen schande spreken

schande n
ayıp
iets wat bij het publiek minachting oproept, iets oneervols

schansspringen n
kayakla atlama
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen

schap n
raf
een plank om iets op te zetten

scharnier /sxɑrˈnir/ n
menteşe
een draaibaar verbindingsstuk tussen twee voorwerpen

scharrelaar n
gökkuzgun
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae

schat n
hazine define
verzamelde rijkdom

schattig adj
sevimli
(informeel) leuk, aardig, enig

schavot n
idam sehpası
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden

schede n
kın
(militair) een houder waarin men een zwaard of mes kan steken

schedel /'sχedəl/ n
kafatası

scheef /sxeːf/ adj
eğri
niet recht, niet onder een rechte hoek

scheel /sxeːl/ adj
şaşı
het gebrek hebbend dat de oogassen niet op eenzelfde punt gericht kunnen worden

scheen n
incik
(anatomie) voorkant van het onderbeen van de mens tussen de knie en de enkel

scheenbeen /ˈsxenben/ n
incik kemiği

scheenbeschermer /'sxenbəsxɛrmər/ n
bacak koruyucu
(sport) (kleding) kledingstuk dat onder de kousen voor het kwetsbare scheenbeen gedragen wordt bij sporten als voetbal, hockey en softbal

scheepsjongen n
miço

scheepswerf n
tersane
(scheepvaart) een aan het water gelegen werkgebied waar schepen gebouwd worden

scheerkwast /ˈsxɪːrkʋɑst/ n
tıraş fırçası
een dikke kwast waarmee men scheerzeep kan aanbrengen

scheet /sxet/ /sχet/ n
osuruk
gasontlading uit de darm

scheidsrechter /'sxɛɪtsrɛxtər/ n
hakem
(sport) iemand die bij wedstrijden het toezicht houdt op de naleving van de spelregels

scheikunde n
kimya
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien

scheikundig adj
kimyasal kimyevi
dat wat tot de scheikunde behoort, volgens de scheikunde

scheikundige n
kimyager kimyacı

scheldwoord /'sxɛltwoːrt/ n
küfür
een term die bedoeld is om iets of iemand te beledigen

schelp /sxɛlp/ n
kabuk
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt

schelvis n
mezgit
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort kabeljauwachtige consumptievis, Melanogrammus aeglefinus

schemering n
tan
tijd van de dag waarop het licht dan wel donker wordt

schenkel n
hanep
(anatomie) onderbeen bij de mens, tussen knie en voet
(zoötomie) onderste gedeelte van de (achter)poten bij viervoetigen (inclusief het vlees)
(scheepvaart) zwaar touw om een takel te verlengen

schenken /'sxɛŋ.kə(n)/ v
vermek
ditransitief overdragen van bezit aan iemand anders (zonder tegenprestatie)
overgankelijk in een ander vat laten vloeien, overgieten

scheren /sxeːrə(n)/ /sχɪːrə(n)/ v
tıraş etmek
wederkerend zich ~: zich de baard kort afsnijden

schermutseling /sxɛr'mɵʦəlɪŋ/ n
taş oymak

scherp adv
keskin
heel precies afgesteld
heel duidelijke

scherpschutter n
atıcı

scherpzinnig adj
basiretli

schets /sxɛts/ n
eskiz

schetsboek n
eskiz defteri
boek of schrift met blanco vellen papier, dat geschikt is voor het maken van tekeningen

schetsen /'sxɛt.sə(n)/ v
krokisini yapmak
met een minimum van pennenstreken een voorlopige en gewoonlijk uitwisbare afbeelding van iets maken
in overdrachtelijke zin: een korte maar rake beschrijving van iets geven

scheurbuik n
iskorbüt
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.

scheuren /sxʏːrə(n)/ v
kırmak
overgankelijk in twee of meer delen trekken

schiereiland /ˈsxirɛilɑnt/ n
yarımada
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland

schieten /ˈsxi.tə(n)/ /ˈsχi.tə(n)/ v
ateş etmek
overgankelijk een projectiel afvuren met een wapen

schietgat n
mazgal
gaten ontstaan door een schot met een vuurwapen

schijf /sxɛi̯f/ n
disk
een plat en rond voorwerp (discus)

schijfrem n
disk freni
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden

schijn /sxɛi̯n/ n
aydınlık
bedriegelijk voorkomen

schijnen /'sxɛɪ.nə(n)/ v
gibi görünmek
koppelwerkwoord zich voordoen, vaak op bedrieglijke wijze
in constructie met te + onbepaalde wijs: naar verluidt
absoluut straling uitzenden

schijnheilig /sxɛɪ̯nˈhɛɪ̯lɪx/ /sxɛːnˈhɛːləx/ /sχɛɪ̯nˈhɛɪ̯ləχ/ adj
yobaz
tegen beter weten in de schijn van goedheid of onschuld ophoudend

schijt /sxɛɪt/ n
bok
vaste uitwerpselen

schijten /sxɛɪtə(n)/ /sxɛːtə(n)/ /sχɛɪtə(n)/ v
dışkılamak
inergatief (informeel) zich ontlasten, poepen

schil n
kabuk
(meestal makkelijk te vervormen) buitenlaag van bepaalde vruchten of knollen

schild /sxɪlt/ n
kalkan
(militair) een voorwerp dat als afweer tegen de aanval van de vijand voor zich gehouden wordt

schilder n
ressam
(beroep) (kunst) een kunstenaar die geschilderde afbeeldingen maakt

schilderen v
resim yapmak
overgankelijk, (kunst) een kunstwerk vervaardigen door met verf een beeld op een oppervlak te maken
overgankelijk, (bouwkunde) een bouwwerk of voorwerp van een beschermende laag verf voorzien

schilderij /ˌsxɪldə'rɛː/ /ˌsχɪɫdə'rɛɪ/ n
tablo resim
(schilderkunst) een met verf op doek of andere achtergrond gemaakte afbeelding

schildklier /sxɪldkliːr/ /sxɪɫtkliːr/ /sχɪɫtkliːr/ n
kalkan bezi
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan

schildpad n
kaplumbağa tosbağa
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild

schillen v
kabuğunu soymak
overgankelijk de schil van een vrucht verwijderen

schimmelinfectie n
mikoz
(medisch) ziekte veroorzaakt door schimmels

schimmels n
mantar
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) rijk binnen de eukaryoten Fungi

schimmenspel n
gölge oyunu
een 'poppenspel' waarbij schaduwen op een doek worden geprojecteerd maar de poppen zelf onzichtbaar blijven

schip n
gemi
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken

schipbreuk /sxɪbrøk/ n
deniz kazası
een gebeurtenis waarbij een schip zinkt of op de klippen loopt

schisma n
hizip
(religie) uit elkaar vallen van een kerkgenootschap in twee delen door sterk verschillende opvattingen

schizofrenie n
şizofreni
(psychologie) chronische geestesziekte met perioden van verwardheid en psychose

schnitzel n
şnitzel
(voeding) dun gesneden stuk gebraden kalfsvlees, kippenvlees, varkensvlees of tofoe, dun stukje gepaneerd vlees

schoeisel n
ayakkabı
(schoeisel) alles wat men om de voeten heen kan dragen, zoals schoenen en laarzen

schoen /sxun/ n
ayakkabı kundura
(schoeisel) bekleedsel om de voet warm te houden en te beschermen

schoener n
uskuna
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten

schoenmaker n
ayakkabıcı

schoenveter n
ayakkabı bağcığı
(schoeisel) veter om een schoen of laars dicht te rijgen

schoffel /ˈsxɔfəl/ /ˈsχɔfəɫ/ n
çapa
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel

schoft n
omuz
(zoötomie) hoogste deel van de rug tussen de schouderbladen, van viervoetige dieren

schokdemper n
amortisör
mechanisme om schokken te dempen

schokeffect n
etki
het gevolg van een heftige emotionele prikkeling

scholekster n
poyraz kuşu
(steltloperachtigen) zwart-witte waadvogel met luide roep, Haematopus ostralegus

scholen /ˈsxolə(n)/ v
eğitim vermek
overgankelijk aan een opleiding onderwerpen

scholier /sxoˈlir/ n
öğrenci
(onderwijs) iemand die basisonderwijs of voortgezet onderwijs volgt

schommel n
salıncak
een hangend speeltuig bestaande uit touw en een zitje, vooral gebruikt in kinderspeeltuinen

schommelstoel /ˈsxɔməlstul/ n
sallanan sandalye
een stoel, gewoonlijk op gebogen staanders, waarop men heen en weer kan schommelen

school /sxoːl/ /sxoːɫ/ /sχoːɫ/ n
okul mektep
(onderwijs) een onderwijsinstelling waar les wordt gegeven aan leerlingen.
okul
(dierkunde) een zwemmende groep gelijksoortige vissen.

schoolbord n
kara tahta

schooltas /ˈsxoːl.tɑs/ n
okul çantası

schoon- prefix
kayın

schoonbroer /ˈsxombruːr/ n
kayınbirader
(familie) de echtgenoot van iemands broer of zus, of de broer van iemands echtgenoot of echtgenote

schoondochter n
gelin
(familie) de vrouw van een zoon of dochter

schoonheid /'sxon.ɦɛjt/ n
güzellik
de hoedanigheid prachtig en aantrekkelijk te zijn

schoonheidsfout n
defo
een klein onbeduidend foutje in iets dat verder heel goed is

schoonheidssalon n
güzellik salonu

schoonmaken v
temizlemek
overgankelijk reinigen

schoonmoeder /ˈsxonmudər/ n
kaynana kayınvalide
(familie) de moeder van de huwelijkspartner

schoonvader /ˈsxomvadər/ n
kayınpeder kaynata
(familie) de vader van de huwelijkspartner

schoonzoon n
damat güveyi
(familie) de man van een dochter of zoon

schoonzus /ˈsxonzʉs/ n
baldız
(familie) de echtgenote van iemands broer of zus, of de zus van iemands echtgenoot of echtgenote

schoonzuster n
baldız
(familie) de echtgenote van broer of zus, of de zus van de echtgenoot of echtgenote

schoorsteen /ˈsxorsten/ n
baca
(bouwkunde) rookkanaal boven een stookplaats

schoorsteenveger n
baca temizleyicisi
(beroep) een persoon wiens werk het verwijderen van roet uit schoorstenen is

schoot /sxot/ /sχot/ n
kucak
(anatomie) de bovenkant van de dijen van iemand die zit

schootcomputer /ˈsxotkɔmˌpjutər/ n
dizüstü bilgisayarı
een invouwbare, draagbare computer

schoppen /'sxɔ.pə(n)/ n
maça
(kaartspel) ♠, een kleursoort in het kaartspel

schoppenaas n
maça ası
(kaartspel) de hoogste kaart van schoppen

schorpioen n
akrep
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart

schorsen v
askıya almak
overgankelijk voorlopig of tijdelijk verbieden een functie uit te voeren

schorseneer n
sakız otu

schort n
önlük
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken

schotel n
fincan tabağı
(meestal verkleinwoord) een schaaltje onder een kopje

schouder n
omuz
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm

schouderblad n
kürek kemiği
(anatomie) het vlakke driehoekige bot dat de achterzijde van de schouder vormt

schrapen v
kazımak

schreeuw /sxreu̯/ /sχrɪːu̯/ n
bağırma
een luide (uit)roep, vaak geassocieerd met angst, pijn, schrik of woede

schreeuwen /ˈsxreːʋə(n)/ v
haykırmak
overgankelijk luid en geforceerd gebruik van het stemgeluid

schrift /srɪft/ /sxrɪf/ /sxrɪft/ n
defter
(teken- en schrijfmateriaal) een dun boekje met lege bladzijden om in te schrijven
yazı
(taalkunde) de letter- en cijfertekens van een taal
de lettersoort gebruikt in boeken, teksten en inscripties

schrijfmachine n
daktilo
(gereedschap), (werktuigbouwkunde) een mechanisch apparaat, voorzien van druktoetsen waarmee schrifttekens op papier gezet kunnen worden

schrijfster /ˈsrɛɪ̯fstər/ /ˈsxrɛɪ̯fstər/ /ˈsxrɛːfstər/ n
yazar
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft

schrijfwijze /'srɛɪ̯fʋɛɪ̯zə/ /'sxrɛɪ̯fwɛɪ̯zə/ /'sxrɛːfβ̞ɛːzə/ n
yazım
de manier waarop een woord geschreven wordt
het geheel van bijzondere schrijfkenmerken van een auteur of een tekst

schrijn /sxrɛɪn/ /sçrɛːn/ n
mabet
fraai bewerkt kistje voor kostbaarheden

schrijven /ˈsxrɛ(i)və(n)/ v
yazmak
overgankelijk tekst in tekens vastleggen

schrijver /ˈs(x)rɛɪvər/ n
yazar
(beroep) een persoon die beroepsmatig schrijft

schrikkeldag n
artık gün

schrikkeljaar n
artık yıl
een jaar met 366 dagen

schroef n
vida
(techniek) een klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten

schroevendraaier n
tornavida
(gereedschap) een werktuig om schroeven vast of los te draaien

schub /sxʏp/ n
pul
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken

schuifmaat n
kumpas

schuim /sxʌʏm/ n
köpük
iets wat veel luchtbellen bevat

schuimen v
köpürmek

schuimspaan n
kevgir

schuine streep n
bölü

schuld /sxʏlt/ n
borç
(financieel) een geldbedrag dat ondanks de verplichting daartoe (nog) niet betaald wordt
suç
(figuurlijk) een verantwoordelijkheid die aan iemand wordt toegeschreven voor een laakbare gebeurtenis of toestand

schuldeiser n
alacaklı
iemand aan wie iemand iets (meestal geld) verschuldigd is

schuldig /'sxɵldəx adv
suçlu

schurftmijt n
uyuz böceği

schurkenstaat n
haydut devleti
(pejoratief) een staat die zich onfatsoenlijk gedraagt en zich niets aantrekt van internationale verdragen

schuur /sxyːr/ /sχyːr/ n
ahır
(bouwkunde) een bijgebouw bij het huis of de boerderij om veldvruchten, landbouwproducten en -werktuigen in op te slaan

sclerose n
skleroz
(medisch) ziekelijke verharding

scouting n
izcilik
(scouting) in navolging van Baden Powell opgerichte internationale jeugdorganisatie

seaborgium n
siborgiyum seaborgiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal

seconde n
saniye
(tijdrekening), (natuurkunde), (eenheid) SI-grondeenheid van tijd, weergegeven met symbool s
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder

secretaresse /səkrəta'rɛsə/ n
sekreter
(beroep) vrouwelijke werknemer die het secretariaatswerk voor een persoon of een instantie opneemt

secretaris-generaal n
genel sekreter
(beroep) hoge functionaris binnen grote organisaties, zoals de Verenigde Naties, NAVO, FIFA

secundair /səkʏnˈdɛːr/ adj
ikincil

sedentair adj
durağan

sein /sɛɪn/ n
işaret
een betekenisvolle beweging
een aanduiding, een aanwijzing
sinyal
(verkeer) een verkeerslicht of verkeersbord voor treinen

seismograaf n
sismograf
(geologie) een toestel dat beweging en of trillingen van de aardkorst waarneemt en registreert

seismologie n
sismoloji
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica

seizoen /sɛɪ̯.ˈzun/ /sɛː.ˈzun/ n
mevsim
(tijdrekening), (eenheid) elk van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen
sezon
een jaarlijks terugkerende periode

seks /sɛks/ n
seks
(seksualiteit), (nauwe betekenis) geslachtsgemeenschap

sekse n
cinsiyet
(seksualiteit) geslacht, het man of vrouw zijn

seksualiteit n
cinsellik

seksuologie /ˌsɛksʏwolo'ɣi/ n
cinsellik bilimi

sekswerker /ˈsɛks.wɛr.kər/ n
seks işçisi

sektarisch adj
mezhepsel
betrekking hebbend op een afsplitsing van een grotere geloofsgemeenschap

sekte /ˈsɛktə/ n
mezhep
(sociologie) (vaak religieuze) groepering die opziet naar een bepaald mens als leider

selderij n
kereviz
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten

selectievakje n
seçme kutusu

seleen n
selenyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal

semantisch /se'mɑntis/ adj
anlamsal
(taalkunde), de semantiek betreffend

semester n
sömestir
(tijdrekening), (eenheid) (in een opleiding) een half jaar.

semiotiek n
semiyotik

senaat n
senato

senator n
senatör

seniel /seˈnil/ adj
bunak
aan de ouderdom eigen, door de ouderdom afgetakeld

sensatie n
sansasyon
sterke beroering door een verrassend voorval of bericht

sepiabruin adj
mürekkep balığı kahverengi

sepsis n
sepsis
(medisch) een ernstige ontstekingsreactie van het hele lichaam als reactie op een infectie, die meestal wordt veroorzaakt door bacteriën of hun producten (toxinen)

september n
eylül verim ayı
(tijdrekening) de negende maand van het jaar

sergeant n
çavuş
(beroep) (militair) een rang onder de onderofficieren

serie n
seri
delen van een geheel in een bepaalde volgorde

seriemoordenaar n
seri katil

serieus adv
ciddi
ernstig

sering /sə.'rɪŋ/ n
leylak
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris

serpent n
yılan
(reptielen) een slang

serre /ˈsɛːrə/ n
sera
(tuinbouw) gebouw(tje) met veel glas voor het kweken van planten

serum n
serum
(medisch) de vloeibare stof die overblijft als bloed is gestold en die lijkt op bloedplasma zonder stollingseiwitten (wel met antistoffen)

server n
sunucu
(informatica) een computer die diensten verleent aan andere programma's

servet /sɛrˈvɛt/ n
peçete
een doek die men aan tafel gebruikt om er de mond en vingers mee af te vegen

sesam n
susam
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld

sesamolie n
susam yağı

set n
takım
(wiskunde) verzameling

sextant n
sekstant
(scheepvaart), (historisch) hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

sfinx n
sfenks
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen

shampoo /ˈʃɑm.po/ n
şampuan
product, meestal in vloeibare vorm, dat bedoeld is om het haar te wassen

shareware n
deneme yazılımı
(informatica) een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden

shiitake n
şitaki
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken

shintoïsme n
şinto

shock /ʃɔk/ n
şok
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!

showproces /ˈʃo.pro.sɛs/ n
göstermelik duruşma

sidderaal n
elektrikli yılan balığı
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus

sierteelt n
çiçekçilik
het op grote schaal kweken van planten die dienen om iets mooier te maken

sigaar n
puro

sigaret /sɪɣɑˈrɛt/ /sɪʝɑˈrɛt/ n
sigara
rolletje fijngekorven tabak in een omhulsel van speciaal papier, om daarin gerookt te worden

signaal /sɪɲˈaːl/ n
sinyal
een vorm van informatie met een genormeerde betekenis, bv. het geven van een afgesproken teken

signaalblauw adj
sinyal mavisi

signaalbruin adj
sinyal kahverengi

signaalgeel adj
sinyal sarısı

signaalgrijs adj
sinyal grisi

signaalgroen adj
sinyal yeşili

signaaloranje adj
sinyal turuncu

signaalviolet adj
sinyal leylak

signaalwit adj
sinyal beyazı

signaalzwart adj
sinyal siyahı

sikkel /ˈsɪkəl/ n
orak
(landbouw) (gereedschap) handzeis of snijmes met halvemaanvormig lemmet en korte steel

silhouet n
silüet
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht

silicaat n
silikat

silicium n
silisyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal

silicone n
silikon
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding

simpel /sɪmpəł/ adj
sade
zonder veel complicaties

sinaasappel n
portakal
(fruit) Citrus aurantium Citrus sinensis oranje vrucht van de sinaasappelboom

sinaasappelsap n
portakal suyu
(drinken) vruchtensap dat uit sinaasappels bereid is

sinds preposition
beri
sedert, vanaf het moment dat

sint-jakobsschelp n
deniz tarağı
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee

sint-janskruid n
binbirdelik otu

sinus n
sinüs

sirene n
siren
een toestel om een akoestisch alarmsignaal weer te geven

sitar n
sitar
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals

situatie /sity'waː(t)si/ n
durum
hoe de zaken er voorliggen, toestand

sjaal n
eşarp
(kleding) een langwerpige lap stof die om de hals gedragen wordt

sjabloon /ʃɑ'blo:n/ n
şablon

sjasliek n
şaşlık
aan een spit geroosterde stukjes vlees en paprika

sjekel /'ʃɛkɛl/ n
şekel
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)

sjiisme n
Şiilik

sjoel /ʃul/ n
sinagog

sjofar /ʃoˈfɑr/ n
şofar
(Jiddisch-Hebreeuws) ramshoorn

skateboard n
kaykay

skateboarden v
kaykay yapmak
inergatief zich voortbewegen op een skateboard, een plank met vier wieltjes eronder

skelet /skəˈlɛt/ n
iskelet
(anatomie) samenstel van onderdelen dat het lichaam stevigheid geeft

ski n
kayak

skiën v
kaymak
inergatief, (sport) zich over sneeuw voortbewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten

skiër /skiər/ n
kayakçı
een mannelijk iemand die aan skiën doet

sla /sla/ n
marul salata
(groente) eetbare bladeren van Lactuca sativa (wikidata: sla )

slaaf /slaːf/ n
köle
een persoon die het bezit is van een ander

slaap /slap/ n
uyku
periode van inactiviteit waarbij het lichaam tot rust komt
şakak
(anatomie) zijvlak van het hoofd tussen oog en oor

slaapkamer n
yatak odası
(bouwkunde) een kamer die gebruikt wordt om in te slapen

slaapwandelaar n
uyurgezer
iemand die loopt in een toestand van verminderd bewustzijn

slaapzak n
uyku tulumu

slachten /slɑxtə(n)/ v
kesmek
overgankelijk, (voeding), (religie) een dier doden voor het vlees of als offer

slachterij n
kasap dükkanı
(bedrijf) bedrijf waar vee wordt gedood voor consumptie

slachtoffer n
kurban
een dier dat (of mens die) gedood wordt als offer voor een godheid
iets of iemand die zonder eigen schuld kwalijke gevolgen ondervindt van een gebeurtenis
in het bijzonder iemand die sterft (of gewond raakt) ten gevolge van een gebeurtenis (ramp of gewelddaad)

slagader n
atardamar
(anatomie) een bloedvat waarin het bloed van het hart af stroomt

slager /ˈsla.ɣər/ n
kasap
(beroep) een verkoper van vlees

slaginstrument n
vurmalı çalgı
(muziekinstrument) muziekinstrument dat tot klinken wordt gebracht door er met de hand of met stokken op te slaan

slagroom n
krem şanti

slagschip n
savaş gemisi
(militair) groot schip met zware bewapening

slagveld /ˈslaxfɛlt/ n
savaş alanı
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft

slak n
salyangoz
(buikpotigen) een buikpotig weekdier (Gastropoda ) (ook soms (voeding))
cüruf
(metallurgie) een onoplosbaar steenachtig afvalproduct van oxides bij het smelten van metaal

slang /slɑŋ/ n
yılan
(reptielen), Serpentes een reptiel met een relatief lang lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen

slangenbezweerder n
yılan oynatıcısı

slapeloosheid n
uykusuzluk

slapen /slapə(n)/ v
uyumak
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt

slaper n
uykucu

slaperig /ˈsla.pə.rəx/ /ˈsla.pə.rəχ/ /ˈsla.pə.rɪx/ adj
uykulu
behoefte tot slaap vertonend

slapie n
oda arkadaşı
(militair), ook buiten de krijgsmacht gangbaar geworden: iemand waarmee men een slaapvertrek deelt en die daarom vaak een goede kameraad is geworden

slavernij n
kölelik
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten

slecht /slɛçt/ adj
kötü fena
niet van goede wil getuigend, zonder enig moreel besef

slechts adv
sadece
alleen maar, niet meer dan, enkel

slechtvalk n
gökdoğan bayağı doğan
(valkachtigen) Falco peregrinus , een roofvogel en de snelst vliegende vogel ter wereld

slee n
kızak
(verkeer) een vervoermiddel dat wordt voortgetrokken en dat voorzien is van twee glijders

sleedoorn n
gövem
(bloemplanten) bepaald soort plant met blauwe vruchten, Prunus spinosa uit de rozenfamilie Rosaceae

sleepboot n
römorkör
(scheepvaart) een krachtige boot die andere vaartuigen versleept

slenk n
graben
greppel of slootje

slepen v
sürüklemek
overgankelijk trekkend over de grond of het wateroppervlak verplaatsen

slet /slɛt/ n
orospu

sleutel /sløːtəl/ /sløːtəɫ/ /ˈslø.tɔɫ/ n
anahtar açar
(techniek), (gereedschap) een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.
anahtar
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen

sleutelbeen /'sløtəlben/ n
köprücük kemiği
(anatomie) het bot dat het borstbeen met de schouder verbindt

sleutelgat /ˈsløtəɫχɑt/ /ˈsløːtəlɣɑt/ n
anahtar deliği
een gat in een slot waardoor een sleutel moet worden gestoken om hem te openen

sleutelhanger /ˈsløtəɫˌɦɑŋər/ n
anahtarlık
ring om sleutels aan te hangen, vaak voorzien van een logo of label

sleutelwoord n
anahtar kelime
(informatica) een reserveerd woord dat in een computertaal een vaste functie heeft

slijm /slɛɪm/ n
sümük
een kleverige stof die door slijmvliezen uitgescheiden wordt

slijmvlies n
mukoza
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel

slijpsteen n
bileği taşı

slikken /'slɪkən/ v
yutmak
overgankelijk de mondinhoud de slokdarm doen afdalen
inanmak
overgankelijk overdrachtelijk: iets lijdzaam aanvaarden

sloep n
slup
(scheepvaart) een klein scheepstype dat op het dek van een groter schip wordt meegevoerd

slokdarm n
yemek borusu özefagus

sloom /slom/ adj
aylak
ongebruikelijk traag, gewoonlijk in de zin van traag van begrip

sloot /sloːt/ n
hendek
smalle watergang om of tussen weilanden

slopen /'slopə(n)/ v
yıkmak
een structuur ontmantelen, afbreken

sloperij /slopə'rɛi/ n
hurdacı
(bedrijf) bedrijf waar oude spullen uit elkaar gehaald worden om de onderdelen (als grondstrof) weer te kunnen verkopen

slot n
kilit
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten

slotenmaker n
anahtarcı çilingir

sluier n
duvak

sluiproute n
kestirme
alternatieve route die meestal gebruikt wordt om files te mijden

sluipschutter n
keskin nişancı
(militair) iemand die vanuit een verdekte positie, vaak vanaf grote afstand, schoten lost

sluiten v
kapatmak
overgankelijk, (techniek) door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken
onovergankelijk dichtgaan

sluiter /ˈslœʏ̯.tər/ /ˈslœː.tər/ n
obtüratör
een element van een fotocamera dat voorkomt dat er licht op de film (en soms ook bij CCD) valt buiten de belichtingstijd van een foto

slurf n
hortum
(zoötomie) verlengde snuit van een olifant en van andere dieren

sluw /slyw/ adj
kurnaz
op een doortrapte wijze slim

smaak n
lezzet
(voeding), (drinken) gewaarwording bij het proeven van eten en drank
(figuurlijk) bepaalde subjectieve voorkeur

smaakpapil n
tat tomurcuğu

smakeloos /ˈsmaː.kə.los/ adj
tatsız
1. (van voedsel) geen smaak hebbend
2. (figuurlijk) geen fatsoen of gevoel voor esthetiek of mode hebbend, vulgair

smal adj
dar
met een geringe breedte

smaragd n
zümrüt

smaragdgroen adj
zümrüt yeşili

smash n
çivi
(sport) (volleybal, tennis, badminton e.d.) snelle slag waarmee getracht wordt de bal in de helft van de tegenstanders in te slaan

smegma n
smegma
afscheiding die men onder de voorhuid van de penis kan aantreffen

smelleken n
boz doğan

smelten v
erimek ergimek
ergatief van vaste in vloeibare vorm overgaan
erimek eritmek ergimek ergitmek
overgankelijk van vaste in vloeibare vorm doen overgaan

smeltkroes /ˈsmɛltkrus/ n
kroze
(metallurgie) vuurvaste pot waarin metalen gesmolten en gemengd kunnen worden

smeltpunt /smɛltpʌnt/ n
erime noktası
(scheikunde) (natuurkunde) de temperatuur waarbij iets gaat smelten

smid n
demirci
(beroep) iemand die gloeiend metaal bewerkt met een hamer op een aambeeld

smient n
fiyu
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi
(persoon) lang en/of mager iemand

smoking n
smokin

smokkelaar n
kaçakçı

sms'en /ɛsɛˈmɛsə(n)/ v
mesaj atmak
overgankelijk een sms-bericht versturen

smurf n
şirin
(kunst) strip- en tekenfilmfiguur in de vorm van een soort blauwe kabouter met een wit mutsje, oorspronkelijk bedacht door Peyo

snaar n
tel
lang zeer dun rond en flexibel voorwerp

snaartheorie n
sicim teorisi

snavel /ˈsnavəɫ/ n
gaga
(zoötomie) bek van een vogel of schildpad

sneeuw /sneʊ̯/ /sneːβ̞/ /snɪːβ̞/ n
kar
(meteorologie) in vlokkige kristallen bevroren water

sneeuwbal /ˈsneʊ̯bɑl/ /ˈsnɪːwbɑɫ/ n
kar topu
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop

sneeuwbaleffect n
kar topu etkisi

sneeuwdek n
kar örtüsü
een laag sneeuw op de bodem, die wordt gevormd als gevolg van sneeuwval en sneeuwstormen en gedurende een bepaalde periode blijft liggen

sneeuwen v
kar yağmak karlamak
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van hemelwater onder de vorm van sneeuwvlokken

sneeuwgans n
kar kazı

sneeuwjacht /'snewjɑxt/ n
tipi
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw

sneeuwman n
kardan adam
een pop gemaakt van sneeuw

sneeuwpanter n
kar parsı
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan

sneeuwpop n
kardan adam
een pop die gemaakt is van sneeuw

sneeuwstorm /'snew.stɔrm/ n
tipi kar fırtınası

sneeuwuil n
kar baykuşu
(uilen) bepaald soort vogel, Bubo scandiacus , die vooral leeft op de besneeuwde toendra's

sneeuwval n
kar yağışı

sneeuwvlok /'snewvlɔk/ n
kar tanesi
(meteorologie) een kleine massa aaneengehechte sneeuwkristallen

snel /snɛɫ/ adj
hızlı

snelheid n
hız
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp

snijbiet n
pazı

snijden /ˈsnɛɪdə(n)/ v
kesmek
overgankelijk met een scherp voorwerp in stukken delen

snijplank n
kesme tahtası

snijselderij n
kereviz

snoek n
turna balığı
(straalvinnigen) bepaald soort roofvis die in zoete wateren voorkomt, Esox lucius

snoekbaars n
sudak
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwaterroofvis, Sander lucioperca

snor n
bıyık
beharing tussen neus en bovenlip

snorkel n
snorkel
een holle gebogen buis van rubber of plastic, met een mondstuk, dat je in staat stelt adem te halen als je aan het wateroppervlak zwemt met je hoofd onder water, onderdeel van een snorkeluitrusting of duikuitrusting
een toestel voor luchtverversing in een onderzeeboot

snot /snɔt/ n
sümük
een slijmerige afscheiding uit de neusholte, neusvocht

snurken /ˈsnʏrkə(n)/ v
horlamak
inergatief ademen met een niet goed geopende luchtpijp, waardoor een rochelend geluid ontstaat

soa n
CYBH
(seksualiteit) (medisch) infectieziekte die vooral wordt overgedragen door seksueel contact

sociaal /soʃal/ adj
sosyal
betrekking hebbend op de menselijke samenleving
geneigd om in groepen te leven
gevoel hebbend voor de nood van de medeleden van de samenleving

sociale onthouding n
sosyal mesafe
geheel van maatregelen of gedragingen waardoor er minder fysiek contact is tussen mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen

socialisme n
sosyalizm

sociologie n
sosyoloji
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving

soefisme n
tasavvuf

soennisme n
ehl-i Sünnet

soep n
çorba
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken

soera n
sure

soevereiniteit n
egemenlik

software n
yazılım
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer

sojaboon n
soya fasulyesi
(voeding) eiwitrijke boon van de sojaplant, Glycine max

sok n
çorap
(kleding) kous die tot net boven de enkel komt

soldaat /sɔlˈdaːt/ n
asker
(beroep) (militair), krijgsman met de laagste rang binnen een strijdmacht

soldeerbout n
havya
(gereedschap) een stuk gereedschap om mee te solderen

soldeerlamp n
pürmüz
(techniek) brander waaruit een vlam komt die heet genoeg is voor het smelten van soldeer

soldeersel n
lehim
metaalmengsel dat makkelijk kan smelten en bij stollen metalen met elkaar kan verbinden

solderen v
lehimlemek
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven

solidariteit n
dayanışma

sollicitatie /sɔlisi'tasi/ n
iş başvurusu

som /sɔm/ n
toplam yekûn
(wiskunde) resultaat van een optelling

sonate n
sonat
(muziek) een muziekstuk voor één of enkele instrumenten

soort /ˈsɔːrt/ n
tür
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht

soortnaam n
cins isim
de naam van de groep waartoe iets behoort

sorry interjection
pardon affedersiniz özür dilerim
een informele verontschuldiging of excuses

souvenir n
hediyelik eşya
klein voorwerp dat helpt om aan een prettige ervaring met een plaats of persoon terug te denken

spaak n
parmak
een staaf die de naaf en de velg van een wiel verbindt

spaakbeen /ˈspakbeɪn/ n
radius kemiği
(anatomie) een van de twee beenderen van de onderarm

spaarpot n
kumbara
afgesloten voorwerp waarin contant geld opgespaard wordt

spade n
kürek
(gereedschap) brede, zware schep, bedoeld voor het spitten van grond

spaghetti n
spagetti

spalk n
atel
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen

spaniël n
spanyel
kleine hond, behorend tot een ras met lange haren en hangende oren, oorspronkelijk gefokt om te assisteren bij de jacht op gevogelte

spar n
ladin
(coniferen) benaming voor een naaldboom uit het geslacht Picea

sparen ˈspa.rə(n) v
tasarruf etmek
overgankelijk geld niet uitgeven
para biriktirmek
ontzien, niet straffen of geweld aandoen

spasticiteit n
spastisite
(medisch) verhoogde spierspanning, continue kramp

spatel n
spatula
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.

spatie n
boşluk
(typografie) tussenruimte tussen twee letters, tekens of woorden

specerij n
baharat
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd

specht n
ağaçkakan
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen

speciaal /spe.si.ˈjal/ /spe.ˈsjaːl/ /spe.ˈʃaːl/ adj
özel
op een positieve manier anders dan het andere

specificatie n
şartname
(techniek), (handel), (wetenschap) een gedetailleerde omschrijving of vermelding van eigenschappen, kwaliteiten, voorwaarden, eisen enz.

specifiek adj
göreceli
(medisch) kenmerkend

specifiek adv
göreceli
in het bijzonder

spectaculair adj
muhteşem

spectrum n
tayf
kleurenband

speeksel n
tükürük salya
vocht dat in de mond vloeit uit de speekselklieren

speekselklier n
tükürük bezi
(anatomie) een klier die speeksel produceert en naar de mondholte afscheidt

speelgoed /ˈspelɣud/ /ˈspelɣut/ /ˈspɪːɫχut/ n
oyuncak
(speelgoed) één of meer voorwerpen voor kinderen om mee te spelen

speelkaart n
iskambil

speenkruid n
basur otu yağlı çiçek
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven

speer /spɪːr/ n
kargı mızrak
een lange stok met een punt eraan, (werd) gebruikt voor de jacht, oorlogvoering of atletiek.

spektakel /spɛkˈtaːkəl/ n
manzara
opzienbarend schouwspel, wonderbare vertoning

spel n
oyun
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans

spelen /ˈspeːlə(n)/ v
çalmak oynamak

speler n
oyuncu
(spel) (sport) een deelnemer aan een spel of sport
een partij

spelfout n
imla hatası
(taalkunde) onjuiste schrijfwijze van een woord

spellen /ˈspɛlə(n)/ v
harflerini söylemek
overgankelijk letters in de juiste volgorde plaatsen

spelling /ˈspɛlɪŋ/ n
yazım
(taalkunde) de al dan niet vastgelegde manier waarop de woorden van een taal geschreven worden

spelt n
kavuzlu buğday
(plantkunde) grove tarwesoort Triticum spelta (wikidata: spelt )

speltheorie n
oyun kuramı
(wiskunde) een tak van de wiskunde waarin het nemen van beslissingen centraal staat

sperma /'spɛrma/ n
döl

spermacel n
döl
voortplantingscel van een mannelijk organisme

spermatogenese n
spermatogenez
(medisch) vorming van zaadcellen

sperwer n
bayağı atmaca
(havikachtigen) Accipiter nisus , een kleine snelle roofvogel

spiegel n
ayna
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"

spier /spir/ n
kas adale
(scheepvaart) een algemene benaming voor een ronde, houten paal op een schip

spijker n
çivi
m (techniek) metalen pin waarmee twee voorwerpen door doorboring vast verbonden kunnen worden

spin n
örümcek
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen

spinazie n
ıspanak ısmalak
(groente), (plantkunde), (voeding) Spinacia oleracea , een snelgroeiende, eenjarige bladgroente

spinnen v
eğirmek
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten
mırlamak
inergatief (van katten) een snorrend geluid maken, snorren

spinnenkobbe n
örümcek
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen

spinnenkop n
örümcek
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen

spinnenweb n
örümcek ağı
een door een spin met spinnenzijde gemaakt net om insecten te vangen

spion n
casus

spionage n
casusluk
de handeling van het spioneren

spiraal n
spiral
een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert
een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en en dat punt steeds dichter benadert
(seksualiteit) bepaald voorbehoedmiddel (meestal spiraaltje genoemd)

spit n
şiş
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert

spits n
uç
(verkeer) grote drukte in het verkeer op terugkerende tijdstippen
(bouwkunde) scherp, puntig uiteinde, hoogste punt
type hond met een spitse snuit, opstaande, vrij kleine oren, een dichte, afstaande vacht, een tamelijk steile achterhand en een krullende staart
forvet
(sport) binnen een ploeg een aanvallende speler die een positie opzoekt waarin hij een doelpunt kan maken

spitsmuis n
kir faresi
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae

spleet /splet/ n
yarık

splenomegalie n
dalak büyümesi splenomegali
(medisch) miltvergroting

splinter /'splɪntər/ n
kıymık
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen

spoel n
bobin
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)

spoetnik n
sputnik
(ruimtevaart) Een kunstmaan van Russische makelij uit de jaren 1957-'60
drankje met suiker, koffiemelk en priklimonade dat aangevuld kan worden met wodka
(voeding) een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen

spons n
sünger

spontaan adj
kendiliğinden

sponzig adj
süngersi

spook n
hayalet
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt

spookschip n
hayalet gemi
(scheepvaart) een legendarisch schip dat zonder bemanning eeuwig blijft rondvaren

spoor n
iz
(spoorwegen) twee met elkaar verbonden ijzeren staven waarover een trein of tram rijdt
spor
(spoorwegen) spoorwegmaatschappij
mahmuz
v m (beschrijvende plantkunde) hol uitsteeksel aan de voet van een kelkblad, kroonblad of vergroeide kroon
v m metalen punt of getand wieltje aan de hiel van de rijlaars

spoorweg n
demiryolu demir yolu

sporadisch adj
ara sıra

sporkehout n
barut ağacı
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )

sport /spɔrt/ n
spor
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn

sporter n
sporcu
beoefenaar van een sport

sportman n
sporcu
(sport) (beroep) iemand die zich toelegt op het bedrijven van sport

spotlight n
spot lambası
een lamp die een gericht licht laat schijnen op één optredend persoon

spotvogel n
sarı mukallit
(zangvogels) Hippolais icterina ; een zangvogel die geluiden kan nabootsen

spraak /sprak/ n
konuşma
het vermogen om te spreken

spraakherkenning /'sprakhɛrkɛnɪŋ/ n
konuşma tanıma
(informatica) het vermogen om geluiden om te zetten in taal, vooral als het gaat om computers

spraakkunst n
gramer
(grammatica) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

spraakzaamheid n
konuşkanlık
geneigdheid om veel te praten

spreekuur /ˈsprekyːr/ n
görüşme saati
de tijd waarin een hulpverlener patiënten te woord staat

spreekwoord n
atasözü

spreeuw n
sığırcık
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)

spreken /ˈspreːkə(n)/ v
konuşmak
inergatief zich met behulp van de stem uiten
zich met behulp van de stem kunnen uiten in een bepaald taal

springen /sprɪŋə(n)/ v
zıplamak
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting

springtouw n
atlama ipi
stuk touw of kunststofdraad van zo`n 1,5 meter lengte of langer, dat kan worden rondgedraaid, waarna iemand steeds over het touw kan springen zonder dat het touw de voeten raakt

sprinkhaan n
çekirge
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven

sprinkhaanrietzanger n
çekirge kamışçını
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae

sproet n
çil
een bruin vlekje op de huid dat veroorzaakt wordt door ultraviolet licht

sprookje n
masal
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen

sprot n
çaça
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie (wikidata: sprot )

spruit n
brüksel lahanası
(groente) een uitloper van de spruitkool Bressica (wikidata: spruit )

spruitkool n
Brüksel lahnası
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.

spruw n
kandidiyaz
(medisch) een door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies

spugen /'spy.ɣə(n)/ v
tükürmek
inergatief speeksel uit de mond doen uitschieten

spuitgast n
itfaiyeci yangıncı

spyware n
casus yazılım

staal n
çelik
(metallurgie) een legering van ijzer en koolstof

staalblauw adj
çelik mavisi

staan /staːn/ v
durmak
inergatief zich in verticale toestand van rust bevinden op een vaste ondergrond

staart n
kuyruk
(zoötomie) een verlengstuk van de ruggengraat bij sommige dieren
(techniek) het achterste stuk van een vliegtuig of een auto

staartbeen n
koksiks kuyruk kemiği kuyruksokumu kemiği

staartmees n
bayağı uzunkuyruk

staartster n
kuyruklu yıldız

staat n
devlet
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking
toestand of gesteldheid

staatsburger n
vatandaş
(juridisch) iemand die burgerrechten in een staat heeft

staatshoofd n
devlet başkanı
(regering) iemand die in een staat het hoogste gezag bekleedt of personifieert

stabilisator n
dengeleyici

stabiliteit n
stabilite

stad /stɑd/ /stɑt/ n
şehir kent ilçe kasaba belde
(geschiedenis) plaats met stadsrecht

stadhuis /ˈstɑdhœːs/ /ˈstɑthœʏs/ /ˈstɑthœːs/ n
belediye binası
een gebouw waar de stadsdiensten gehuisvest zijn

stadion n
stadyum

stadspoort n
şehir kapısı
een poort die toegang geeft tot de (binnen)stad en onderdeel is of was van de stadsmuur of stadsomwalling, oorspronkelijk bedoeld om ongewenste gasten buiten te houden.

stadstaat /ˈstɑt.stat/ n
şehir devleti
staatsvorm waarbij de staat slechts het grondgebied van één stad omvat.

staf n
asa
stok bedoeld voor ondersteuning of onderscheiding van een persoon

stage n
staj

stagflatie n
stagflasyon
(economie) situatie waarbij tegelijkertijd sprake is van economische stagnatie en van inflatie

staking /'stakɪŋ/ n
grev
het neerleggen van de werkzaamheden, meest uit protest of om verbeteringen af te dwingen

stal /stɑl/ n
ahır
(veeteelt) ruimte bestemd voor de huisvesting van dier(en)

stalinisme n
Stalincilik
(politiek) (pejoratief) variant van het marxisme-leninisme gekenmerkt door een totalitair nationalistisch communisme waarin alle macht geconcentreerd wordt bij een geadoreerde partijleider en meedogenloos geweld wordt gebruikt om iedere weerstand daartegen te brekenDe term kan ook worden gebruikt voor soortgelijke regimes als in Noord-Korea of van Pol Pot in Cambodja of in meer figuurlijke betekenis.

staljongen n
seyis
een jonge mannelijke knecht die werkt in de stal en de dieren die daarin staan verzorgt

stam n
kabile boy
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking

stamboom /'stɑmbom/ n
silsilename
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld
boom met rechtopgaande stam

stamcel n
kök hücre

stamper n
tokmak
in het bijzonder in samenhang met het gebruik van een vijzel -> vijzelstamper

standaardiseren v
standartlaştırmak
overgankelijk alles onderwerpen aan een vooraf bepaalde standaard

standaardtaal n
standart dil ölçünlü dil
(taalkunde) officieel vastgelegde taalvorm die binnen een bepaald gebied als de voorgeschreven norm geldt

standbeeld n
heykel
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal

stank /stɑŋk/ n
kötü koku
een sterke, stinkende geur

stap /stɑp/ n
adım
het plaatsen van de ene voet voor de andere bij het gaan

stapel n
yığın
een gestructureerde hoop spullen
(scheepvaart) de tijdelijke constructie waarop een in aanbouw of reparatie zijnd schip rust

stapelbed n
ranza
(huishouden) (meubel)meubel bestaande uit twee bedden boven elkaar

stappen /ˈstɑ.pə(n)/ v
adım
ergatief het lichaam vooruit bewegen door een of meer keer een voet naar voren te zetten

staren /starən/ v
dik dik bakmak

start n
başlangıç
begin van iets

station /sta.ˈsʲɔn/ n
istasyon
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen

stationwagen n
steyşın
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is

statistiek n
istatistik

status n
durum
(algemeen) plaats in een vast geheel of een bepaald proces
(sociologie) aanzien in de maatschappij, hiërarchische positie

status quo n
statüko
tegenwoordige, stabiele staat van zaken

steeds adv
daima her zaman
voortdurend

steeg n
sokak
zeer smal straatje

steek /steːk/ n
dikiş
eenmalige doorvoering van een draad door een weefsel, meestal met behulp van een naald

steelpan n
saplı tencere

steen /sten/ /steːn/ n
taş
m harde stof, vaak op kiezel gebaseerd maar ook andere mineralen omvattend

steenarend n
kaya kartalı
(havikachtigen) Aquilla chrysaetos , vogel uit de familie der arendachtigen

steenbok n
dağ keçisi
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Capra ibex

steeneik /ste.nɛi̯k/ /ste.nɛːk/ /sten.ʔɛi̯k/ n
pırnal meşe
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig

steengrijs adj
kaya grisi

steengroeve n
maden
(mijnbouw) een groeve waar steen uit de grond wordt gehaald

steenhouwer n
taşçı

steenkool n
taş kömürü
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron

steenmarter n
sansar
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes foina

steentijd /ˈstentɛit/ n
Taş Devri

steenuil /ˈstenœʏ̯ɫ/ /ˈsteːnœːl/ n
kukumav
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen

steeplechase n
hendekli koşu
(sport) (atletiek) hardloopwedstrijd van 3000 meter waarbij de hardloper in totaal 28 op horden gelijkende hindernissen en zevenmaal een waterbak moet passeren

steganografie n
steganografi
de kennis van het op verborgen wijze overbrengen van informatie

steiger n
iskele
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk

steil /stɛil/ /stɛːl/ adj
dik
onder een grote helling ten opzichte van horizontaal
~ haar recht, zonder krullen

stekelvarken n
oklu kirpi
(knaagdieren) Hystrix cristata een gewoon stekelvarken een groot knaagdier met een stekelige vacht

steken v
bıçaklamak
overgankelijk doorboren, prikken

stekker /'stɛkər/ n
fiş
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken

stelen /'stelən/ v
çalmak
overgankelijk (juridisch) iets wegnemen van iemand en het zich wederrechtelijk toe-eigenen

stelsel /stɛlsəl/ n
sistem
een geordend geheel, samenstel van delen
een systeem

stelt /stɛlt/ n
tahta bacak

stem n
ses
(biologie) geluid dat onder meer door het trillen van de menselijke stembanden wordt geproduceerd
(communicatie) geluid dat een mens bij het spreken voortbrengt
(muziek) geluid dat een mens bij het zingen voortbrengt

stemband n
ses teli
(anatomie) geluidvoortbrengende plooien in het strottenhoofd

stemmen /stεmə(n)/ v
oylamak
inergatief deelnemen aan een verkiezing

stempel /ˈstɛmpəl/ /ˈstɛmpəɫ/ n
tepecik
(bouwkunde) balk of schoor ter ondersteuning

stemvork /stɛmvɔrək/ n
diyapazon
(muziek) een stalen U-vormig instrument dat bij aanslaan een onveranderlijke toon voortbrengt

steng n
gabya

stenigen v
taşlamak
met steenworpen doden

steniging n
recm

ster n
yıldız yultuz
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie

stereotype n
basmakalıp söz

sterfbed /ˈstɛrvbɛt/ n
ölüm döşeği
het bed waarin / waarop men sterft

sterfelijk adj
fani

sterfgeval n
vefat
het voorkomen van een gebeurtenis waarbij iemand overlijdt

sterftecijfer n
ölüm oranı
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden

sterilisatie /ˌsteriliˈzasi/ /ˌsterəliˈzatsi/ n
sterilizasyon
(medisch) een handeling waarmee alle ziektekiemen worden gedood

steriliteit n
kısırlık
(medisch) onvruchtbaarheid

sterk /stɛrk/ adj
güçlü
beschikkend over kracht of vaardigheid

sterkte /'stɛrktə/ n
güç
de mate waarin iets sterk is

stern n
sumrugil
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige vogels uit de familie Sternidae

sterrenkunde n
astronomi
(wetenschap) (astronomie) wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

sterrenkundige /stɛrən'kʏndəɣə/ n
astronom

sterrenstelsel n
galaksi gökada

sterrenwichelaar n
astrolog

sterveling n
fani
een wezen dat na verloop van tijd sterft

sterven /stɛrvə(n)/ v
ölmek
ergatief overgaan van levende toestand naar dode toestand

stervrucht n
yıldız meyvesi

stethoscoop /steto'skop/ n
stetoskop
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)

steun /støn/ n
destek
iets om op te steunen, te rusten
morele of materiële hulp

steunen /'stønə(n)/ v
desteklemek
overgankelijk een deel van de last op zich nemen, hulp verlenen

steur n
mersin balığı
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken

stevig adj
güçlü kuvvetli
van aanzienlijk sterkte

stewardess n
hostes

stichten v
kurmak
overgankelijk de grondslag voor iets leggen, iets instellen

stichting n
vakıf
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken

stiefmoeder /ˈstif.mu.dər/ n
üvey anne
latere levenspartner van vader dan de eigen moeder

stiefvader n
üvey baba
de echtgenoot van iemands moeder, die niet de eigenlijke vader is

stier /stiːr/ n
boğa

stijfsel n
nişasta

stijgbeugel /ˈstɛi̯xˌbøː.ɣəl/ n
üzengi
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen

stijl /stɛi̯l/ n
stil
wijze waarop men iets doet
biçem
(beschrijvende plantkunde) buisvormige, middelste gedeelte van de stamper

stikstof /ˈstɪkstɔf/ n
azot nitrojen
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7

stilleven n
natürmort ölüdoğa

stilte /'stɪl.tə/ n
sessizlik

stinkdier n
kokarca
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit

stipt /stɪpt/ adj
vakitlice
precies op tijd komend
nauwgezet.

stipt /stɪpt/ adv
vakitlice
met grote precisie

stoel /stul/ /stuɫ/ n
sandalye iskemle
(meubel) een zitmeubel voor één persoon met een rugleuning

stoelgang /'stulɣɑŋ/ n
dışkılama
(medisch) (eufemisme) het proces van zich op gezette tijden ontlasten van fecaliën
(medisch) medische term voor de menselijke uitwerpselen zelf

stoeltjeslift n
telesiyej
een kabelbaan waarin je zittend een hoogte overbrugt

stof n
toz
heel kleine deeltjes

stoffeerder n
ferraş
(beroep) iemand die meubelen van een stoffen bekleding voorziet

stofgrijs adj
toz gri

stofwisseling /'stɔfʋɪsəlɪɳ/ n
metabolizma
(biochemie) het geheel van chemische processen dat gepaard gaat met het in leven zijn van een wezen

stofzuiger n
elektrik süpürgesi elektrikli süpürge
(techniek) (huishouden) een elektrisch toestel dat stof en kleine deeltjes opzuigt

stoichiometrie n
stokiyometri

stok /stɔk/ n
baston

stollingsgesteente /ˈstɔlɪŋsɣəˌstentə/ n
magmatik kayaç
(geologie) gesteente bestaande uit gestolde lava of gestold magma

stom adj
dilsiz
geluidloos
niet in staat te spreken
aptal
weinig intelligent
(informeel) ergerlijk, vervelend, irritant
(informeel) saai en waardeloos, niet cool

stommiteit n
aptallık
een bijzonder onverstandige daad

stoom n
buğu

stoomboot n
buharlı gemi
(scheepvaart) een schip dat met behulp van een stoommachine wordt voortbewogen en heden ten dage alleen nog wordt gebruikt om Sinterklaas uit Spanje te transporteren

stoomlocomotief n
buharlı lokomotif
(spoorwegen), (verkeer) een locomotief die wordt aangedreven door een stoommachine

stoommachine n
buhar makinesi
(motortechniek) een machine die door middel van stoom drijfkracht ontwikkelt

stoomschip n
vapur
(scheepvaart) een schip dat voortgedreven wordt middels een stoommachine

stoomturbine n
buhar türbini

stoplicht /ˈstɔplɪxt/ n
trafik ışığı
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

stoppelhaar n
sert kıl
kapsel van kort, rechtopstaand, stekelig haar

stoppen v
doldurmak
overgankelijk vullen (van een pijp)
durdurmak
overgankelijk doen halthouden
durmak
onpersoonlijk een einde nemen, ophouden [1]
ergatief niet langer doorgaan, ophouden [2]

storm n
fırtına bora
(meteorologie) erg harde wind (minstens windkracht 9)

stormram n
koçbaşı
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken

stormvogel n
fırtınakuşu
(buissnaveligen) benaming voor zeevogels uit de familie Procellariidae

stotteren v
kekeleme
inergatief dezelfde lettergreep een aantal malen herhalend moeilijk uit zijn woorden komen

straal /straɫ/ /ˈstral/ n
yarıçap
(wiskunde) een rechte lijn vanaf het middelpunt naar een punt op een boloppervlak of cirkelomtrek
ışın
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)

straat /strat/ n
sokak cadde
een weg tussen de huizen in een bewoonde plaats

straf n
ceza
(juridisch) onprettige maatregel of behandeling ter vergelding van een misdaad of overtreding

strafmaatregel n
müeyyide

strafschop /'strɑf.sxɔp/ n
ceza
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied

strak adj
bitişik
nauwzittend, zonder plooien, glad

straling n
radyasyon ışınım ışıma

strand n
kumsal plaj
(aardrijkskunde) strook met zand bedekt land langs de kust

strategie /ˌstrateˈɣi/ n
strateji
een plan om iets te bereiken

stratenmaker n
kaldırımcı
(beroep) iemand die stoepen, straten, trottoirs of pleinen betegelt

stratosfeer n
stratosfer

stratovulkaan n
stratovolkan
(geologie) een kegelvormige vulkaan met traagvloeibare lava

streepjescode n
barkod çizgi im
(informatica) een op artikelen, verpakkingen afgedrukte reeks smalle en brede streepjes waarmee in gecodeerde vorm productinformatie is vastgelegd die met een scanner kan worden gelezen

strekken v
germek

stremsel n
peynir mayası
een oplossing die spijsverteringsenzymen bevat, afkomstig uit de lebmaag van kalveren

stress n
stres
(medisch) (psychische) zware spanning, geestelijke druk (uit de omgeving)

strijd n
mücadele
een handgemeen

strijdknots n
topuz
(middeleeuwen), (militair) een slagwapen in de vorm van een metalen staf met een versterkte kop

strijdwagen n
savaş arabası

strijken v
ütülemek
wasgoed desinfecteren en gladmaken met hulp van een heet ijzer, een strijkijzer

strijkijzer /ˈstrɛɪ̯.gɛɪ̯zər/ /ˈstrɛɪ̯k.ʔɛɪ̯zər/ /ˈstrɛː.kɛːzər/ n
ütü
(gereedschap) een huishoudelijk gereedschap dat gebruikt wordt om textiel glad te strijken

strijkinstrument n
yaylı çalgı
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die, naast andere speeltechnieken, in trilling worden gebracht door een strijkstok of bijv. het wiel van een draailier

strijkplank n
ütü masası ütü tahtası
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden

strijkstok n
yay
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden

strippen v
striptiz yapmak
inergatief het zich ontdoen van alle of een groot deel van de kleding die het lichaam bedekt, vaak met een erotische bijbedoeling

stro /stro/ n
saman
(plantkunde) (landbouw) droge bloeistengels van graangewassen

strontium n
stronsiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

strontje n
arpacık
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper

stroom /stroːm/ n
dere
(aardrijkskunde) rivier, beek
akım
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil

stroop n
şurup
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost

stropdas n
kravat

strot n
boğaz gırtlak

strottenhoofd n
gırtlak

structuur /strʏkˈtyr/ n
yapı
de interne opmaak van een geheel

struik n
çalı
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden

struikelen /ˈstrœʏkələ(n)/ v
tökezlemek
ergatief het evenwicht verliezen doordat men met de voet verstrikt raakt

struikhei n
süpürge otu
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )

struisvogel /ˈstrœʏ̯sˌfoχɔɫ/ /ˈstrœːsˌfoːɣəl/ /ˈstrœːzˌvoːɣəl/ n
deve kuşu devekuşu
(loopvogels) Struthio camelus , grote loopvogel, die niet kan vliegen

student n
öğrenci
(persoon) (onderwijs) iemand die hoger onderwijs volgt

studeren v
öğrenmek
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid

studie /'stydi/ n
öğrenim
(onderwijs) tijd die men besteedt om zich kennis of een vaardigheid eigen te maken
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem

studio n
stüdyo
werkplaats van een beeldend kunstenaar
plaats waar geluidsopnamen, films of televisie- of radioprogramma's gemaakt worden
een eenkamerappartement

stug /stɵx/ adv
sert
zonder zich ergens wat van aan te trekken

stuifmeel n
çiçek tozu
(plantkunde) poederachtig materiaal dat bloeiende planten afscheiden en dat de mannelijke zaadcellen bevat

stuitbeen n
kuyruk kemiği koksiks kuyruksokumu kemiği
(anatomie) onderste deel van de ruggengraat, de laatste vier vergroeide ruggenwervels

stuk /stɵk/ n
adet
een niet nader bepaalde hoeveelheid of maat

stukadoor n
sıvacı
(beroep) een bouwvakker die een afwerklaag van specie (of mortel) op muren en plafonds aanbrengt om ze een egaal en glad uitzicht te geven

sturen /'styːrə(n)/ v
sürmek
inergatief het stuur van een auto bedienen

stuur /styːr/ n
direksiyon
een hulpmiddel waarmee een bestuurder richting kan geven aan een voertuig

stuurbekrachtiging /ˈstyrbəkrɑxtəxɪŋ/ n
hidrolik direksiyon
mechanisme dat een stuurbeweging versterkt zodat de bestuurder minder kracht nodig heeft bij het sturen

stuurboord n
sancak
(scheepvaart) de rechterzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

stuurprogramma n
sürücü
(informatica) een stuk software dat een verbinding legt tussen de hardware en het besturingssysteem

stuwmeer n
rezerv
(waterbeheer) een met een stuwdam kunstmatig in standgehouden waterreservoir, dat dient als buffer voor de constante levering van waterkracht aan een energiecentrale

subjectief adj
öznel

subjectiviteit n
öznellik

subsidiariteit n
subsidiarite

subsidiëren v
sübvanse etmek
overgankelijk van overheidswege financiële hulp voor een bepaalde activiteit, ver- of aankoop verlenen

substantie n
madde
(medisch) (scheikunde) stof (stoffen)

substantief n
ad
zelfstandig naamwoord

subtiel /sʌp'til/ adj
güç algılanan
alleen bij nauwkeurig toezien of voor fijn gevoel waar te nemen of te begrijpen
fijn onderscheidend, scherpzinnig

succes n
başarı
gewenste resultaat van een opzet

suiker n
şeker
(scheikunde) een type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen

suikerbiet /ˈsœʏkərˌbit/ n
şeker pancarı
(plantkunde) (voeding) Beta saccharifera Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. altissima) een biet waaruit bietsuiker gewonnen wordt

suikerdiefje n
sarı şeker kuşu
(zangvogels) Coereba flaveola een klein zangvogeltje uit de familie van de tangaren (Thraupidae) voorkomend in de tropische delen van de Amerika's dat er om bekend staat dat het gaatjes boort in bloemen om de nectar te stelen

suikerriet n
şeker kamışı
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt

suikerspin /ˈsœʏkərˌspɪn/ /ˈsœːkərˌspɪn/ n
pamuk şekeri pamuk helvası
(voeding) lekkernij bestaande uit een hoeveelheid gesponnen suiker aan een stokje

suikerziekte n
diyabet şeker hastalığı
(medisch) stofwisselingsziekte waarbij het bloed een te hoog gehalte aan suiker bevat

sulfiet n
sülfit
zouten die het sulfiet-ion SO32- bevatten, ze worden gebruikt als kleurstof en concerveringsmiddel in voedsel

sultana n
sultaniye üzümü
(voeding) gedroogde druif van een bepaalde variëteit van de druivenplant Vitis vinifera

super n
süper

superheld n
süper kahraman
fictieve figuur uit een stripverhaal of een film die over bovenmenselijke krachten beschikt

superieur adj
üstün

supermarkt n
süpermarket

supernova n
süpernova
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster op spectaculaire wijze explodeert

suspensie n
süspansiyon

syfilis n
frengi

symbool n
sembol simge
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden
(sociologie) een figuur, karakter of teken dat een bepaald idee, concept of object representeert

symfonie n
senfoni

sympathie n
sempati
een gevoel van toegenegenheid

symposium /sɪmˈpoziəm/ n
bilgi şöleni
een wetenschappelijke samenkomst waarop verschillende wetenschappers een lezing houden over een bepaald onderwerp

symptomatisch adj
semptomatik
(medisch) met betrekking tot ziekteverschijnselen

symptomatologie n
semptomatoloji

symptoom /sɪmˈtom/ n
belirti semptom
(medisch) ziekteverschijnsel

synagoge n
sinagog havra
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) gebedshuis, gebouw voor joodse godsdienstige bijeenkomst

syndroom /sɪnˈdrom/ n
sendrom
(medisch) ziektebeeld, complex van steeds tezamen voorkomende klinische verschijnselen

synoniem n
eş anlamlı
(taalkunde) woord met dezelfde betekenis als een ander woord in dezelfde taal

syntactisch adj
sözdizimsel

syntaxis /sɪnˈtɑksəs/ n
sentaks
(taalkunde) de regels die in een taal de zinsbouw sturen

systeem /siˈstem/ n
sistem dizge
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft

systematisch /ˌsisteˈmatis/ adj
dizgeli
stelselmatig, ordelijk volgens een systeem opgezet

taai /taj/ adj
sert
(materiaalkunde) moeizaam en plastisch vervormend onder mechanische belasting
(kookkunst) moeilijk te snijden, kauwen (van vlees)

taaiheid n
dayanıklılık
(materiaalkunde) het vermogen energie op te nemen door te vervormen zonder te breken

taaislijmziekte n
kistik fibrozis
een erfelijke aandoening van de exocriene klieren, gekenmerkt door de afscheiding van taai (visceus) slijm (mucus)

taak /taːk/ n
görev
een te verrichten werk

taal /taːl/ n
dil lisan
(taalkunde) een systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan

taalbeheersing /ˈtaːlbəˌɦeːrsɪŋ/ n
dil yeterliği
vermogen zich te kunnen uitdrukken in een of meer talen

taalfamilie n
dil ailesi
talengroepen die een zelfde voorgeschiedenis hebben

taalkunde n
dilbilim
(wetenschap) wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

taalkundige n
dilbilimci
(beroep) (taalkunde) een beoefenaar van de taalkunde

taalnazi n
dil polisi

taart /taːrt/ n
kek pasta
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein

tabak n
tütün
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven

tabakspijp n
pipo

tabel n
cetvel tablo
een geordende lijst met gegevens

tabernakel n
mişkan

tablet n
hap
(farmacologie) pastille, pil

taboe n
tabu
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is

tachtig cardinalNumeral
seksen
"80", het getal tussen negenenzeventig en eenentachtig, acht maal tien

tachycardie n
taşikardi

tact n
takt

tactiek /tɑkˈtik/ n
taktik
een manier om onder gegeven omstandigheden een doel te bereiken

taf n
tafta
lichte, geweven , zijden stof

tafel /ˈtafəɫ/ n
masa
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen

tafelkleed /ˈtafəlˌklet/ n
masa örtüsü
(huishouden), (textiel) kleed dat als bescherming of versiering over een tafel ligt

tafeltennis n
masa tenisi
(sport) een spel waarbij twee spelers, ieder met een batje, een pingpongbal op tafel houden

tahin n
tahin
(voeding) een soort van pasta, gemaakt van gemalen sesamzaad met toevoeging van o.a. citrussap, knoflook, peterselie en zeezout

taiga n
tayga
een bioom dat wordt gekenmerkt door uitgestrekte, koude en vochtige naaldwouden

taikonaut /ˌtɑjkoˈnaʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnɔʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnʌʊ̯t/ n
taykonot
(ruimtevaart) een Chinese ruimtevaarder

tak /tɑk/ n
dal
(plantkunde) een deel van een boom of struik dat aan de stam vastzit en waaraan bladeren groeien

talent n
yetenek
bijzondere aanleg

taling n
çakırkanat
(eendvogels) benaming voor kleine vogels uit het geslacht Anas , Spatula of Callonetta

talk /tɑlk/ n
talk

tamarinde /tɑma'rɪndə/ n
demirhindi
(voeding) vruchten van de tamarinde Tamarindus indica

tamboerijn n
tef
(muziekinstrument) eenvoudig slaginstrument bestaande uit een hoepel die met een vel bespannen is en waaraan enkele belletjes bevestigd zijn

tand n
diş
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen

tandarts n
dişçi diş tabibi diş doktoru diş hekimi
(beroep) (medisch) een medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde

tandenborstel n
diş fırçası
speciaal borsteltje om de tanden te poetsen

tandenstoker n
kürdan
(gereedschap) puntig instrumentje om etensresten tussen de tanden te verwijderen

tandheelkunde n
diş hekimi
(wetenschap) wetenschap voor de verzorging van de tanden

tandpasta /ˈtand.pɑs.taː/ /ˈtɑnt.pɑs.ta/ n
diş macunu
een poetsmiddel voor de tanden

tandpijn /tɑntpɛin/ n
diş ağrısı
pijn in één of meerdere tanden

tandvlees /ˈtɑntfles/ n
diş eti
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft

tandwielpomp n
dişli pompa

tandzijde n
diş ipi
een zijden draad waarmee men de ruimte tussen de tanden reinigt

tang /tɑŋ/ n
pense kıskaç
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen

tank /tɑŋk/ /tɛŋk/ n
depo
(techniek) een vrij groot afsluitbaar en meestal metalen vat voor de opslag van vloeistoffen
benzin deposu
(militair), (transport) een gepantserd en zwaar bewapend oorlogsvoertuig op rupsbanden

tantaal n
tantal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal

tantalium n
tantal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal

tante /ˈtɑntə/ n
hala teyze yenge
(familie) zus of schoonzus van iemands vader of moeder

taoïsme n
taoizm
(religie) een Chinese filosofische en religieuze stroming

tapijt n
halı

tapioca n
tapyoka
(voeding) zetmeel verkregen uit de wortelknol van Manihot esculenta (wikidata: tapioca )

tapir /ˈtapɪr/ n
tapir
(onevenhoevigen) hoefdier, zo groot als een ezel en met een kleine beweeglijke slurf dat voorkomt in Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië; naam voor soorten uit de familie Tapiridae

tappen v
akıtmak
(horeca), (drinken) een drank (meestal bier) inschenken vanuit een tap [7]

tarief /tɑˈrif/ n
tarife
een vastgesteld bedrag per eenheid

tarwe /ˈtɑrʋə/ n
buğday
(plantkunde) meest verbouwde tarwesoort (gewone tarwe of Triticum aestivum ) (wikidata: tarwe )
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta (wikidata: tarwe )

tas n
çanta
(mode) zak die men meeneemt om er zaken in te bergen die men bij zich wil hebben

tasten v
avuçlamak

tatoeage n
dövme
een tekening die met naald en inkt blijvend in de huid is aangebracht

tatoeëren /tatuʷ'erə(n)/ v
dövme yapmak
overgankelijk met een naald en inkt een blijvende tekening in de huid inbrengen

tattoo n
dövme
een tekening die met naald en inkt blijvend in de huid is aangebracht

taxi /tɑk.si/ n
taksi
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen

taxistandplaats n
taksi durağı
een opstelplaats voor taxi's waar zij wachten op passagiers

taxonomie n
taksonomi

te midden van phraseologicalUnit
arasında; ortasında
omringd door, in het midden van

team /tiːm/ n
ekip
(sport) een ploeg van bij elkaar horende spelers
een groep samenwerkende mensen

technetium n
teknetyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

technicus n
teknisyen
(beroep) iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen

techniek n
teknik
de bewerkingen en verrichtingen die nodig zijn om iets tot stand te brengen

technisch adj
fennî
op techniek betrekking hebbend

technocratie n
teknokrasi

technologie n
teknoloji

teddybeer n
oyuncak ayı
(speelgoed) zachte pluizige speelgoedbeer

teef /tef/ n
kancık
(dierkunde) vrouwelijke hond of vos

teek n
kene
(spinachtigen) achtpotige parasiet uit de orde Ixodida , verwant aan mijten en spinnen

teen n
ayak parmağı parmak
(anatomie) vingers van de voet

teer /ter/ n
katran
olieachtige vloeistof met een zeer hoge viscositeit

teerling n
zar
kubusvormig voorwerp met op elk van de zijden een van de ogenaantallen "één" tot en met "zes"

tegelzetter n
fayansçı
(beroep) een bouwvakker die wandtegels zet en vloertegels legt

tegen /teːɣən/ /teːχən/ preposition
karşı
zijdelings aanleunend

tegengif n
panzehir
(medisch) een middel dat de werking van een gif neutraliseert of afzwakt

tegenovergestelde n
karşıt
helemaal andersom dan het gestelde oftewel het tegendeel.

tegenoverliggend adj
karşı
aan de overkant liggend

tegenstander n
aleyhtar
vijand, rivaal

tegenwind n
pruva rüzgârı
wind tegen, een wind die van voren komt en je dus remt bij het vooruitgaan

tegenwoordige tijd n
şimdiki
(taalkunde) vorm die aangeeft dat het huidige moment bedoeld wordt

tegenzin /ˈteɣə(n)zɪn/ n
isteksizlik
het geen zin hebben in iets, het iets niet willen doen

tegoed n
mevduat

tehuis n
yuva
vaste verblijfplaats

teken /'te.kə(n)/ n
işaret
(semiotiek) symbool, signaal, aanduiding

tekenen v
çizmek
overgankelijk een tekening maken

tekening n
çizim
een door tekenen ontstane afbeelding of voorstelling

tekort n
bütçe açığı
een ontbrekende hoeveelheid

tekst /tɛkst/ n
metin
(taalkunde) verzameling van letters en/of woorden

tekstverwerker n
kelime işlemci
(informatica) een computerprogramma waarmee teksten kunnen worden geschreven en bewerkt

tektoniek n
tektonik
(geologie) bewegingen en spanningen in de korst van planeten
de studie van deze bewegingen en spanningen

telefoneren /ˌtelefoˈneːrən/ v
telefon etmek
inergatief een telefoon gebruiken

telefoon /ˌtelə'fon/ /ˌteːlə'foːn/ n
telefon
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel

telefoonnummer n
telefon numarası
(telecommunicatie) een uniek nummer toegewezen aan een telefoonaansluiting, waarmee naar deze aansluiting gebeld kan worden

telegram n
telgraf

telemetrie n
telemetri

teleportatie n
kuantum ışınlama

telescoop n
teleskop
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden

teleurgesteld adv
hayal kırıklığına uğramış
verdrietig

teleurstellen v
düş kırıklığına uğratmak
overgankelijk iemand op onaangename wijze verrassen, vaak door een belofte niet na te komen

teleurstelling n
hayal kırıklığı
een emotie opgeroepen door het niet uitkomen van een verwachting

televisie n
televizyon
(elektronica) elektronisch apparaat om bewegende beelden en geluid weer te geven
(communicatie) communicatiemedium dat het versturen van beelden en geluiden mogelijk maakt

tellen v
saymak
overgankelijk aantal bepalen

teller /ˈtɛlər/ n
pay sayıcı
(wiskunde) het getal boven de streep van een breuk

tellurium n
tellür
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde

telluur n
tellür
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde

telwoord n
rakam sayı sıfatı

temmen v
evcilleştirmek
overgankelijk tam maken

tempel /ˈtɛm.pəl/ /ˈtɛm.pəɫ/ n
tapınak mabet
(religie) een gebouw voor godsverering

temperatuur /ˈtɛmpɛrɑtyːr/ n
sıcaklık
(natuurkunde) grootheid die aangeeft hoe warm het is gerelateerd aan de beweging van de moleculen

ten eerste adv
ilk
luidt het eerste lid van een opsomming van minstens twee argumenten in

tennis n
tenis
(sport) balsport

tent /tɛnt/ n
çadır
(kamperen) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient

tentakel n
dokunaç

tentenkamp /ˈtɛntəˌkɑmp/ n
çadır kent
een kamp met tenten als behuizing

tentoonstellen /tɛnˈtonstɛlə(n)/ v
sergilemek
overgankelijk voor een publiek toonbaar maken

tentoonstelling /tɛnˈtonstɛlɪŋ/ n
sergi teşhir
een uitstalling van voorwerpen om door het grote publiek bekeken te worden

tenzij /'tɛn.zɛɪ/ conjunction
-mezse
behalve wanneer, mits niet

tepel n
meme başı meme ucu
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel

terbium n
terbiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide

terechtstelling n
idam

term /tɛrəm/ n
terim
een woord of uitdrukking met een bepaalde betekenis

termiet n
termit
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Isoptera , die in de tropen leven in grote groepen

termijn /tɛrˈmɛin/ n
müddet
een vast tijdstip waarop iets gaat gebeuren of iets gebeurd moet zijn

terminologie n
terminoloji

terpeen n
terpen

terpentijn n
terebentin
een vetoplossend oplosmiddel dat uit de sappen van bepaalde dennensoorten gewonnen kan worden

terrabruin adj
toprak kahverengi

terras n
teras
een met een horecaterras vergelijkbare plek in een tuin

terrein /tɛ'rɛin/ n
arazi
een stuk grond van enige omvang

territoriaal adj
bölge

terrorisme /tɛroˈrɪsmə/ n
terörizm
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk

terrorist n
terörist
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel

tertiair /tɛrsjɛːr/ adj
üçüncül

teruggaan /təˈrʏχaːn/ v
geri çekilmek
ergatief naar het punt van vertrek gaan

teruggang n
gerileme
het minder worden

teruggeven v
iade etmek

terugkeren v
geri dönmek
ergatief gaan naar een plaats waar men eerder vandaan kwam

terugkomen /tə'rʌxkomə/ v
geri dönmek
ergatief opnieuw naar een plaats komen waar men eerder geweest is

terugkoppeling n
geri besleme

terwijl /tɛr.ˈwɛɪ̯l/ /tɛr.ˈʋɛɫ/ conjunction
-ken
gedurende de periode dat nog een andere actie aan de gang is
hoewel.

test /tɛst/ n
test sınav
toets, examen

testament n
vasiyet vasiyetname
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil

tetanus n
kazıklı humma
(medisch) een infectieziekte die door een gifstof leidt tot spierspasmen

teugel /ˈtøɣəl/ /ˈtøʝəl/ n
dizgin
(paardrijden) riem of koord waarmee men een last- of rijdier bestuurt

tevergeefs /təvərˈɣefs/ adv
boşuna

tevreden /təˈvredə(n)/ adj
memnun hoşnut
geen behoefte voelend om aanmerkingen te maken

tevredenheid /təvredənɦɛɪt/ n
memnuniyet
het gevoel genoeg te hebben en voldaan te zijn

thalamus n
talamus
(anatomie) grijze stof van de tussenhersenen

thallium n
talyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

theater /te'jatər/ n
tiyatro
(toneel) een uitgaansgelegenheid waar theatervoorstellingen gegeven worden

thee /teː/ n
çay

theeblad n
çay yaprağı
(plantkunde) blad van de theestruik

theelepel n
çay kaşığı
(huishouden) een kleine lepel om thee mee te roeren

theepot n
çaydanlık
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken

thema /tema/ n
tema
een onderwerp dat behandeld wordt

theocratie n
teokrasi
(politiek) (religie) staatsvorm die gebaseerd is op goddelijke (Grieks: θεος) macht (Grieks: κρατος)

theologie n
ilahiyat
(religie) de leer over God, het goddelijke en de godsdienst

theoretisch /ˌteɔːˈretis/ adj
teorik kuramsal
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst

theorie n
teori kuram
een wetenschappelijk model of uitspraak over waarnemingen in de empirie

therapeut n
terapist
(medisch), (beroep) iemand die een patiënt behandelt

therapie n
tedavi terapi sağaltım
(medisch) een methode om aan de genezing van zieken te werken

theremin n
theremin
(muziekinstrument) elektronisch muziekinstrument waarbij sterkte en toonhoogte van een oscillator door handbewegingen tussen twee antennes wordt beïnvloed

thermodynamica n
termodinamik
(natuurkunde) de leer van warmte en arbeid

thermometer /ˈtɛrmoˌmetər/ n
termometre sıcaklıkölçer derece
een meetinstrument om temperaturen te meten

thermostaat n
termostat

these n
dava
formele stelling

thiosulfaat /ˈtiosɵlˌfat/ n
tiyosülfat
(scheikunde) een verbinding die het complexe ion S2O32- bevat

thorium n
toryum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide

thuis /tœʏs/ /tœːs/ n
evde
een plek waar iemand woont en zich veilig voelt

thulium n
tulyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide

thyristor n
tristör

thyroxine n
tiroksin

tien cardinalNumeral
on
"10", het getal tussen negen en elf

tiende ordinalAdjective
onuncu
nummer tien in een rij

tienduizend n
on bin

tiener /ˈti.nər/ n
yeniyetme
een jong persoon tussen 10 en 20

tijd /tɛit/ /tɛɪ̯d/ /tɛːt/ n
zaman vakit
onstuitbare gang der dingen van toekomst door het heden naar het verleden

tijdelijk adj
geçici
voor een beperkte tijd, niet permanent

tijdgeest n
zeitgeist

tijdmachine /ˈtɛːtmɑˌʃinə/ /ˈtɛːɪtmɑˌʃinə/ n
zaman makinesi
een onbestaande machine waarmee men zich door de tijd en vaak ook door de ruimte kan verplaatsen

tijdperk /tɛitpɛrək/ n
asır

tijdschrift n
dergi
(media) blad waarvan met vaste tussenpozen afleveringen verschijnen

tijdsdruk n
zaman baskısı
de druk om binnen een bepaalde tijd een taak te volbrengen

tijger n
kaplan
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen

tijm n
kekik
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden (wikidata: tijm )

timmerman n
marangoz dülger
(beroep) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt

tin n
kalay
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal

tinnitus n
kulak çınlaması

tiramisu n
tiramisu
(voeding) Italiaans dessert met ei, mascarpone, amaretto en koekjes (lange vingers) zijn verwerkt

tiran n
tiran

titaan n
titanyum titan

titanium n
titanyum titan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal

titel /titəl/ n
başlık unvan
opschrift van een boek of ander document
unvan başlık
academische, adellijke of sportieve aanduiding van een persoon

tjiftjaf n
çıvgın
(zangvogels) Phylloscopus collybita , een kleine zangvogel uit de Zangers (Sylviidae )

toasten v
kadeh kaldırmak
overgankelijk (kookkunst) brood roosteren

tocht n
gezi
activiteit waarbij men naar een of meer bestemmingen gaat

toegang n
erişim
plaats waarlangs men ergens binnen kan gaan

toegankelijk adj
erişilebilir
te bereiken

toekan n
tukan
(spechtvogels) benaming voor tropische vogels uit de familie Ramphastidae

toekomst n
gelecek

toekomstig adj
gelecek
van de tijd die komen gaat, wat nu nog niet bestaat, komend

toen /tun/ adv
bir zamanlar
op of na dat tijdstip

toendra n
tundra
grote moerassige en boomloze vlakte in de noordelijke poolstreken

toepasbaarheid n
uygulanabilirlik
de mate waarin iets praktisch te gebruiken is

toepassen v
tatbik etmek
overgankelijk in de praktijk brengen
overgankelijk gebruiken

toepassing /ˈtupɑsɪŋ/ n
tatbik
het in de praktijk brengen van iets
(informatica) een computerprogramma

toerisme n
turizm
(toerisme) reizen (soms voor ontspanning, soms om zakelijke of medische redenen)

toerist n
turist
een (mannelijk) persoon die voor zijn plezier reist (een toer maakt)

toeriste n
turist
een vrouwelijk persoon die voor haar plezier reist

toeristenval n
turist kapanı
(pejoratief) een toeristenbestemming die is gecreëerd om geld aan toeristen te verdienen, in tegenstelling tot attracties van natuurlijke oorsprong of bouwwerken die niet expliciet voor het toerisme zijn gebouwd

toeristisch adj
turistik
een plaats die veel toeristen aantrekt

toeschouwer /tusxɔuər/ n
izleyici
iemand die naar iets kijkt

toestand /'tustɑnt/ n
durum
een geheel van omstandigheden waarin iets of iemand zich bevindt
een ongelukkige situatie (gedoe, gezeur)

toestel n
aygıt
een werktuig dat uit meer dan één onderdeel bestaat

toetje n
tatlı
dim. tant. (voeding) het gerecht waarmee een maaltijd kan worden afgesloten.

toets n
tuş
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen

toetsenbord /ˈtutsə(m)ˌbɔrt/ n
klavye
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

toetssteen n
denek taşı
diepzwarte vorm van lydiet die gebruikt wordt bij het bepalen van het goudgehalte in een legering

toeval /ˈtuːvɑl/ n
tesadüf
o: een gebeurtenis of omstandigheid die vooraf niet te voorzien of niet te berekenen is geweest

toevallig adj
rastlantısal

toevalligheid n
rastlantısal

toevertrouwen v
emanet etmek

toevoegen v
eklemek
overgankelijk ~ aan tot vermeerdering bijvoegen

toezicht n
gözetim
het in de gaten houden, het letten op

toilet /tʋɑ'lɛt/ n
tuvalet
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot

tol /tɔl/ n
topaç
(speelgoed) een kinderspeeltuig dat met een zweepje tot draaiing gebracht wordt -> zweeptol

tolk n
tercüman
(beroep) een persoon die gesproken tekst (meteen) vertaalt naar gesproken tekst in een andere taal

tomaat /toˈmat/ n
domates
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd

tomaatrood adj
domates kırmızısı

tomatenketchup n
ketçap

tomatensap n
domates suyu
(drinken) een vruchtensap dat uit tomaten is bereid

tombak n
tombak
(materiaalkunde) naam voor koperlegeringen met zink

tomografie n
tomografi
(medisch) röntgenfoto waarbij slechts één vlak scherp wordt afgebeeld (doorsnede)

ton /tɔn/ n
ton
(eenheid) een gewichteenheid van 1000 kilogram, gelijk aan een megagram

tonen /tonə(n)/ v
göstermek
overgankelijk laten zien

tong n
dil
(anatomie) beweeglijk lichaamsdeel in de mond van mensen en veel dieren
dil lisan
(figuurlijk) wat gesproken wordt, gesproken taal

tonijn n
ton balığı orkinos
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis

tonsil /ˈtɔnsɪl/ n
bademcik
(anatomie), (medisch) lymfatische orgaan die zich aan het begin van farynx beviendt

tonsillitis n
anjin

toonhoogte n
perde
(muziek) de relatieve afstand van een toon ten opzichte van een andere toon

toorts n
meşale

top n
doruk
hoogste punt, (bovenste) uiteinde

topaas n
topaz

topologie n
topoloji

toponiem n
yer adı
een eigennaam die een geografisch begrip benoemt

toren /tɔːrə(n)/ n
kule kale
(bouwkunde) een smal hoog bouwwerk
kale kule
(schaak) een bepaald schaakstuk in de vorm van een toren

torenvalk n
bayağı kerkenez
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus

tornado n
hortum
(meteorologie) een draaiende, trechtervormige uitstulping onder een wolk tijdens een onweersbui

torpedo n
torpido

torpedoboot n
torpido bot
(militair) klein en snel oorlogsschip dat geschikt is voor het afvuren van torpedo's

torus n
simit

tot ziens interjection
güle güle görüşürüz
een groet bij het vertrek die de hoop uitspreekt elkaar weer te zien

totalitarisme n
bütüncüllük

totem n
ongun

touw /tɑu̯/ n
halat
een middel om zaken bij elkaar te binden

tovenaar n
sihirbaz
(magie) een mannelijk iemand die kan toveren

toxicologie /ˌtɔk.si.ˌko.lo.ˈɣi/ /ˌtɔk.si.ˌko.lo.ˈχi/ n
toksikoloji
de wetenschap die de werking van giftige stoffen op biologische systemen bestudeert

traag /traːx/ adj
ağır
met geringe snelheid

traan n
gözyaşı
(fysiologie) vocht dat uit klieren bij de ogen vloeit

traangas n
gözyaşartıcı gaz
(politiek) een chemische stof die sterk op de traanklieren werkt

traanklier n
gözyaşı bezi
(anatomie) klier, gelegen boven de oogbollen, die traanvocht produceert

tracheïtis n
trakeit

tractor /ˈtrɑktɔr/ n
traktör
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz

traditioneel /tradisʲoˈnel/ adj
geleneksel
zoals de gewoonte dat meebrengt, van oudsher gewoon

tragedie /traˈxedi/ n
trajedi
(toneel) een toneelspel dat handelt over een bedroevende gebeurtenis
(figuurlijk) gebeurtenis met een droevige of rampzalige afloop

tragisch adj
acıklı

trainer n
antrenör

training n
antrenman
een oefening

traject n
yol
(wiskunde) de af te leggen of afgelegde weg van een voorwerp door de ruimte

tram /tram/ /trɑm/ /trɛm/ n
tramvay
(verkeer) railvoertuig dat meestal in steden voor personenvervoer gebruikt wordt

trampoline n
trambolin

transcriptie /trɑnsˈkrɪpsi/ n
kerşene
de conversie naar een geschreven tekst van een andere geschreven, getypte of gedrukte tekst
het vastleggen van de uitspraak van een gesproken tekst op schrift
(biochemie) het proces waarbij een specifiek stuk van een DNA-keten wordt afgelezen en in "gespiegelde" vorm wordt vastgelegd in een RNA-keten
het omzetten van een muziekstuk naar een andere vorm of bezetting

transfeminisme n
transfeminizm

transfobie n
transfobi

transformator abbreviation
transformatör

transistor n
transistör

translatie n
öteleme

transliteratie n
transliterasyon
de conversie waarbij het schrift van een taal zo eenduidig mogelijk wordt omgezet naar een ander schrift

translocatie n
translokasyon
verplaatsing, overplaatsing

transman n
trans erkek

transparant adj
şeffaf
lichtdoorlatend

transparantie n
şeffaflık
doorzichtbaarheid.

transpireren v
terlemek

transport n
nakliye

transporteren v
nakletmek
overbrengen, vervoeren: personen of objecten naar een andere plek brengen

trap n
merdiven
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden

trapezium /trɑˈpezɪʏm/ n
yamuk
(meetkunde) een vierhoek waarvan twee zijden evenwijdig lopen

trauma n
travma
(psychologie) (medisch) psychische stoornis, ontstaan door een schokkende ervaring

travestiet n
travesti

trechter n
huni
taps toelopende buis, gebruikt voor het vullen van vaten (ook (huishouden))

trein n
tren katar
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt

trekken v
çekmek
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert
overgankelijk een lijn aanbrengen
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen
(spreektaal), (seksualiteit) masturberen, rukken [2]

trekvogel n
göçmen kuşu
(dierkunde) vogel die 's winters een andere verblijfplaats kiest dan in de broedtijd

trend n
akım
richting waarin zich iets ontwikkelt
nieuwe mode

treuren v
üzülmek
inergatief, (psychologie) verdrietige gevoelens koesteren, vaak na het verlies van iemand of iets

treurigheid n
üzüntü

treurwilg n
salkım söğüt
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )

triangel n
üçgen
(muziekinstrument) een slaginstrument in de vorm van een vrijhangende metalen driehoek

tribunaal n
mahkeme

triest adj
acıklı
somber stemmend

triljard cardinalNumeral
sekstilyon hekstilyon
1.000.000.000.000.000.000.000 (1021).

triljoen cardinalNumeral
kentilyon katrilyar

triomf n
zafer
grootse overwinning of prestatie

trog n
yalak
(veeteelt) een langgerekte voederbak
(meteorologie) een langgerekte uitstulping van een lagedrukgebied

trolleybus /'trɔ.li.bɵs/ n
troleybüs

trombocytopenie /ˌtrɔmboˌsitopeˈni/ n
trombositopeni
(medisch) het symptoom dat men een te laag aantal bloedplaatjes of trombocyten heeft

trombone n
trombon
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld

trombose n
kan pıhtısı
(medisch) de vorming van een bloedprop in een bloedvat of het hart

trommel n
davul
(muziekinstrument) een cilindervormig, met een vel bespannen slaginstrument

trommelvlies n
kulak zarı

trompet n
trampet trompet
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument met ventielen

troon /troːn/ n
tahta taht
(adel) zetel waar een vorst op zit tijdens formele plechtigheden

troost /trost/ n
avuntu
steun bij verdriet of pijn

troosten v
avutmak avunmak
overgankelijk als iemand verdriet of pijn heeft deze persoon geestelijke steun geven

trotskisme n
troçkizm
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat

trouw /trʌʊ/ adj
güvenilir
op wie men steeds opnieuw een beroep kan doen

trouwen v
evlenmek
ergatief het aangaan van een officiële verplichting tussen twee personen om voor elkaar te zorgen

trouwring n
alyans

truffel n
trüf

trui n
kazak
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken

tsaar /tsaːr/ n
çar
(adel) vroegere Russische keizer (vóór de Oktoberrevolutie), vroegere Bulgaarse keizer

tsarina n
çariçe
een vrouwelijke tsaar; de vrouw van de tsaar

tsunami /tsuˈnami/ n
tsunami
een grote vloedgolf door een aardbeving veroorzaakt

tuba n
tuba
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument met lage toon

tuberculose /ˌtybɛrkyˈlozə/ n
tüberküloz
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd

tufsteen n
tüf
(geologie) lichte, poreuze, vulkanische steensoort

tuig /tœy̯x/ n
koşum
harnas, verzameling riemen waarmee een persoon of dier in bedwang gehouden kan worden

tuin /tœy̯n/ n
bahçe
(tuinbouw), (tuinieren) een omheind stuk grond waar bloemen gekweekt of groenten geteeld worden

tuinbouw n
bahçecilik
(landbouw), (tuinbouw) vorm van landbouw die zich specifiek toelegt op het intensief wijze telen van groenten, bloemen, planten, bomen, bollen of zaden

tuinfluiter n
boz ötleğen
(zangvogels) Sylvia borin , een zangvogel uit de familie van zangers Sylviidae

tuinkers n
tere
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.

tuinman n
bahçıvan

tuinwolfsmelk n
küçük sütleğen

tuit v
uç
schenkpijp aan een kan of ketel

tulband n
türban sarık
(hoofddeksel) om het hoofd gewikkeld doek gebruikt als hoofddeksel

tulp n
lale
(plantkunde) plant uit het geslacht Tulipa

tunnel /tʏnəl/ n
tünel
(verkeer) een kunstmatige ondergrondse doorgang, m.n. op autowegen

turbine n
türbin
schoepenrad toegepast als energieopwekker

turf /tʏrf/ v
turba
1. veen als brandstof

turkoois /tʏrˈkojs/ /tʏrˈko̝js/ n
firuze turkuaz
o (mineraal) een bepaald mineraal, een halfedelsteen met een blauwgroene kleur
m een steen bestaande uit het mineraal turkoois

turkooisblauw adj
turkuaz mavi

turkooisgroen adj
turkuaz yeşili

turkooizen adj
turkuaz
(kleur) met de blauwgroene kleur turkoois

turnen v
jimnastik yapmak
inergatief, (sport) een sport beoefenen die bestaat uit een verzameling gymnastische oefeningen op een toestel of de grond

turquoise adj
turkuaz
(kleur) blauwgroene kleur

tussen /ˈtʏ.sən/ preposition
arasında
met iets aan minimaal twee kanten het kind staat tussen haar ouders

tussendoortje /ˌtʏsənˈdoːrtjə/ n
atıştırmalık çerez
een versnapering, iets te eten tussen de maaltijden door

tussenkomst n
müdahale

tussenwerpsel /ˈtʏsə(n).ʋɛrpsəɫ/ n
ünlem nida
(grammatica) een uitroep, een woord, een frase of een zin die een expressie van emotie is

twaalf /twaːlf/ /tʋaːl(ə)f/ cardinalNumeral
on iki
"12", het getal tussen elf en dertien, tweemaal zes of driemaal vier

twaalfde ordinalAdjective
on ikinci
nummer twaalf in een rij

twee /tʋeː/ cardinalNumeral
iki
"2", het getal tussen één en drie

twee /tʋeː/ n
iki
het cijfer twee

tweede /ˈtʋeːdə/ ordinalAdjective
ikinci

tweede persoon n
ikinci kişi

tweehonderd /ˈtweːˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
iki yüz
"200", het getal tussen honderdnegenennegentig en tweehonderdeen, twee maal honderd

tweeling /ˈtwelɪŋ/ /ˈtʋelɪŋ/ /ˈtβ̞elɪŋ/ n
ikiz
twee wezens die met zijn tweeën tegelijk in één buik ontwikkeld zijn

tweepersoonsbed n
çift kişilik yatak
bed voor twee personen

tweepersoonskamer n
iki kişilik oda
(hotel)kamer waar twee personen kunnen slapen

tweesnijdend zwaard n
iki ucu boklu değnek
(figuurlijk) iets met belangrijke, duidelijke voordelen maar met minstens even belangrijke, vaak minder duidelijke nadelen

tweetalig adj
ikidilli

tweeëndertig cardinalNumeral
otuz iki
"32", het getal tussen eenendertig en drieëndertig, dertig plus twee

tweeënnegentig cardinalNumeral
doksan iki
"92", het getal tussen eenennegentig en drieënnegentig, negentig plus twee

tweeëntachtig cardinalNumeral
seksen iki
"82", het getal tussen eenentachtig en drieëntachtig, tachtig plus twee

tweeëntwintig cardinalNumeral
yirmi iki
"22", het getal tussen eenentwintig en drieëntwintig, twintig plus twee

tweeënveertig cardinalNumeral
kırk iki
"42", het getal tussen eenenveertig en drieënveertig, veertig plus twee

tweeënvijftig cardinalNumeral
elli iki
"52", het getal tussen eenenvijftig en drieënvijftig, vijftig plus twee

tweeënzestig cardinalNumeral
altmış iki
"62", het getal tussen eenenzestig en drieënzestig, zestig plus twee

tweeënzeventig /ˈtwejənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş iki
"72", het getal tussen eenenzeventig en drieënzeventig, zeventig plus twee

twijfel /ˈtʋɛɪfəɫ/ n
şüphe
innerlijke staat van onzekerheid ten aanzien van wat men in een gegeven situatie moet beslissen

twijfelen v
şüphelenmek
inergatief ~ aan: het vermoeden hebben dat iets niet waar is

twijg /twɛɪ̯x/ /tʋɛɪ̯χ/ /tβ̞ɛːx/ n
dal
een dun buigzaam takje van een boom of struik

twintig /ˈtʋɪntəx/ cardinalNumeral
yirmi
"20", het getal tussen negentien en eenentwintig, twee maal tien

twintigste ordinalAdjective
yirminci

tyfoon /tiˈfon/ /tɑjˈfuːn/ n
tayfun
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie

tyfus n
tifo

type n
tip
door bepaalde karakteristieken herkenbare soort

typerend adj
tipik
wat kenmerkend is voor iets of iemand

typografie n
tipografi
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte

u /yː/ personalPronoun
siz
tweede persoon enkelvoud en meervoud formeel
tweede persoon voorwerpsvorm van gij

ufo /ˈyfo/ n
UFO
vliegend voorwerp waarvan de identiteit niet bekend is

ui /œʏ̯/ /œː/ n
soğan
(plantkunde) (voeding) Allium cepa , een eetbaar bolgewas

uier n
meme
(zoötomie) de melkklier van een herkauwer

uil /œʏ̯ɫ/ /œːl/ n
baykuş
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae

uitademen /ˈœytˌadəmən/ v
nefes vermek

uitbarsting n
patlama
het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

uitbreiden v
genişletmek
overgankelijk iets een groter oppervlak laten innemen

uitdaging /ˈœʏdaχɪŋ/ /ˈœːdaɣɪŋ/ n
görev
taak die moeilijk te verwezenlijken valt

uitdrukking /ˈœytrʏkɪŋ/ /ˈœːdrʏkɪŋ(g)/ /ˈœːtrʏkɪŋ/ n
anlatım
een verbinding van woorden met een betekenis
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)
het uitdrukken, uiting

uiteindelijk /œʏˈtɛɪndələk/ adv
sonunda
na een hele tijd

uitgaan v
çıkmak
ergatief ophouden met branden
ergatief naar de bar, disco of restaurant gaan
ergatief naar buiten gaan

uitgang /'œʏtχɑŋ/ /'œːtɣaŋ/ n
çıkış

uitgeven v
yayınlamak
overgankelijk een geschrift in drukvorm verspreiden

uitgever n
yayımcı
(beroep), (media) een persoon die of bedrijf dat boeken of andere publicaties in omloop brengt

uitkering n
tediyat
(economie) betaling van geld op basis van sociale wetgeving

uitlaat /ˈœʏ̯tlat/ /ˈœːtlaːt/ n
egzoz
een opening waardoor iets als afvalproducten naar buiten kan treden (vloeistof, damp of gas)

uitleggen v
açıklamak
ditransitief iets doen begrijpen; iets verklaren; iets begrijpelijk maken

uitnodigen /'ʌʏt.no.də.ɣə(n)/ v
çağırmak
overgankelijk iemand verzoeken iets bij te wonen

uitnodiging n
davetiye davet
een verzoek om iets bij te wonen

uitputtingsoorlog n
yıpratma savaşı
(militair) vorm van oorlog of oorlogsvoering waarbij men de tegenpartij tracht uit te putten die wordt toegepast als er geen mogelijkheid meer is om de vijand snel te verslaan

uitroep /ˈœtruːp/ /ˈœytruːp/ n
haykırış
wat men uitroept, luid geuite woorden of klanken

uitroepen v
duyurmak
officieel verklaren
haykırmak
uit emotie luid roepen

uitroepteken n
ünlem
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.

uitrusting n
donatma
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)

uitspraak /œytspra:k/ n
telaffuz söyleyiş
(taalkunde) manier waarop iemand een woord, zin of taal ten gehore brengt of zou moeten brengen

uitstellen v
ertelemek
overgankelijk naar een later tijdstip verschuiven

uitstrijkje n
sıyırma
dim. tant. (medisch) biologisch materiaal van de baarmoedermond dat op een objectglaasje wordt uitgesmeerd voor microscopisch onderzoek

uitvinder n
mucit
(beroep) persoon die uitvindingen doet

uitvinding n
icat
de daad van het uitvinden, het ontdekken van een nieuwe methode of een nieuw toestel

uitweiding n
arasöz
een (te) lange bespreking over een bepaald onderwerp

uitwisseling n
mübadele

uitzaaiing n
metastaz

uitzicht n
manzara
wat men van de omgeving vanaf een bepaalde plek kan zien
verwachting, iets waar men naar kan uitzien

uitzondering /œytsɔndərɪŋ/ n
istisna
een geval waarbij men iets niet onder een regel laat vallen

ultimatum /ʏltɪˈmatʏm/ n
ültimatom
een laatste eis alvorens men tot een actie overgaat

ultramarijnblauw adj
ultra deniz mavisi

ultraviolet adj
morötesi
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is

umlaut /ˈumlʌʊt/ n
umlaut
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende

uniek /y.ˈnik/ adj
ünik
enige in zijn soort

uniform adj
üniforma
éénvormig, gelijkvormig

uniform n
üniforma

universeel adj
evrensel
iets dat algemeen of wereldwijd is, alom bekend, vertegenwoordigd of erkend

universitair adj
akademisyen

universiteit /ynivɛrzitɛɪt/ n
üniversite evrenkent
(onderwijs) een instelling voor hoger onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en dienstverlening

universum n
evren kâinat cihan âlem kozmos
(astronomie) gehele tijd-ruimtecontinuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

unster /ʌnstər/ n
kantar
een eenvoudig weegtoestel gebaseerd op een balans met ongelijke armen

ununbium n
ununbiyum
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn

ununoctium n
ununoktiyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uuo en het atoomnummer 118. Thans heet dit element oganesson met als symbool Og

ununpentium n
ununpentiyum
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc

uraan n
uranyum
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

uranium n
uranyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

ureum n
üre

urgentie n
ivedilik
dringende noodzaak

urine n
idrar
een vloeistof die bij dieren door de nieren wordt geproduceerd en periodiek wordt geloosd

urinebuis n
üretra
(anatomie) een lange cilindrische holte die de blaas verbindt met de buitenkant van het lichaam

urineren /ˌyriˈnɪːrə(n)/ v
işemek
inergatief het via de blaas lozen van lichamelijke afvalstoffen in de vorm van vloeistof

urinezuur n
ürik asit
(IUPAC-naam) 7,9-dihydro-1H-purine- 2,6,8(3H)-trioneeen; slecht oplosbaar, organisch zuur dat voorkomt in de urine

urologie n
üroloji bevliye

urologisch adj
ürolojik

uroloog n
bevliyeci ürolog

uterus n
dölyatağı rahim
(medisch) de baarmoeder

utopie /ˌytoˈpi/ n
ütopya
(politiek) (filosofie) een volmaakte toestand die niet te bereiken is

uur /yːr/ n
saat
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h

uurwerk n
saat
(tijdrekening) een mechaniek dat de tijd bijhoudt of aangeeft

vaag adj
belirsiz

vaak /vaːk/ adv
sık sık
vele malen

vaandel n
bandıra
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen

vaardigheid /ˈvaːrdəxɦɛːt/ /ˈvaːrdəxɦɛːɪt/ n
beceri
het vermogen om een handeling bekwaam uit te voeren of een probleem juist op te lossen

vaars n
düve

vaart n
gemi seyahati
(scheepvaart) het varen, het bedrijven van scheepvaart als beroep

vaas /vas/ n
vazo
een aardewerken of glazen kruik, vooral bedoeld voor het in het water zetten van bloemen

vaccin /vakˈsæː/ /vɑkˈsɛː/ n
aşı
(medisch) uit verzwakte ziekteverwekkers bestaande entstof om afweer op te bouwen

vaccinatie n
aşılama
(medisch) inenting met onschadelijke gemaakte ziekteverwekkers, zodat de natuurlijke afweer van het lichaam hierna beter in staat is deze ziekteverwekkers te bestrijden

vaccineren v
aşılamak
overgankelijk een injectie met een vaccin geven

vacuüm n
vakum boşluk
(natuurkunde) een materievrije ruimte

vadem n
kulaç
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter

vademecum n
el kitabı
klein, compact boek dat dient als een beknopte handleiding dat men mee kan nemen als zakboekje

vader / ˈvadər / n
baba ata
een man binnen een gemeenschap wiens toewijding allen binnen die gemeenschap dient

vaderland n
ana vatan
een land of staat waar iemand geboren en opgegroeid is

vaderschap n
babalık

vagevuur /ˈva.ɣə.ˌvyːr/ /ˈva.χə.ˌvyːr/ n
araf
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan

vagina n
vajina dölyolu
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt

vaginaal adj
vajinal

vakantie /vɑˈkɑn(t)si/ n
tatil
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben
reis in een jaarlijks terugkerende periode waarin je vrijaf hebt

vakbond n
sendika
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen

val /vɑɫ/ n
tuzak kapan
apparaat met een vallende deur of klem, met als doel bepaalde dieren te vangen

valentie n
değerlik

valine n
valin

valk /vɑlk/ n
doğan gökdoğan şahin
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel

valkerij /vɑlkə'rɛɪ/ n
doğancılık
de kunst van het africhten van en jagen met roofvogels

vallei /vɑˈlɛɪ/ n
vadi
een laagte tussen bergen

vallen /vɑlə(n)/ v
düşmek
ergatief vrijelijk onder invloed van de zwaartekracht naar de aarde bewegen

vampier /ˈvɑmpir/ n
vampir
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart

van preposition
-in
geeft bezit aan

van ganser harte phraseologicalUnit
seve seve
oprecht en onvoorwaardelijk

vanadium n
vanadyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

vandaag adv
bugün
(tijdrekening), (spreektaal) op deze dag

vandalisme n
vandallık
moedwillige en nodeloze beschadiging of vernietiging van andermans of openbaar eigendom

vangen v
kapmak
overgankelijk het te pakken krijgen van wilde dieren of mensen
overgankelijk in de lucht onderscheppen (bijv. van een bal)

vanille /vɑ'nijə/ n
vanilya
(voeding) (specerij) een smaak- en geurstof geëxtraheerd van de vanilleplant

varen n
eğrelti otu
(plantkunde) Pteridophyta een sporenplant

varengroen adj
eğrelti otu yeşili

variant n
varyant

variatie n
çeşitleme

varken n
domuz
(veeteelt) (evenhoevigen) tam zwijn, gehouden voor zijn vet en vlees behorend tot de familie Suidae

varkensstal n
domuz ahırı
overdekt verblijf voor varkens
een zeer smerig huis

varkensvlees n
domuz eti

vaseline n
vazelin

vasteland /vɑstə'lɑnt/ n
anakara
land dat in verbinding staat met een continentale landmassa

vasten v
oruç tutmak
inergatief zich onthouden van voedsel

vat n
namlu
(techniek) ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden

vatbaarheid n
hassaslık
het gevoelig zijn voor iets; het kunnen overnemen van een eigenschap

vechtpartij n
hırgür

vee /veː/ n
davar
(veeteelt) door de mens om economische redenen gehouden dieren, m.n runderen, varkens en kippen

veearts n
baytar
(medisch) (beroep) iemand die zich specialiseert in de geneeskunst van dieren

veel /feɪɫ/ /veːl/ indefiniteCardinalNumeral
çok
groot in hoeveelheid

veelhoek n
çokgen
(wiskunde) een gesloten stelsel lijnsegmenten die samen een plat vlak omsluiten

veelvraat n
kutup porsuğu ayı porsuğu obur
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae

veer /veːr/ /vɪːr/ n
yay zemberek
(techniek) mechanische tong of spiraal waarop door buiging spanning gezet kan worden

veerpont n
araba vapuru
(scheepvaart) een overzetvaartuig

veertien /ˈvɪːrtin/ cardinalNumeral
on dört
"14", het getal tussen dertien en vijftien, tien plus vier

veertiende ordinalAdjective
on dördüncü

veertig /ˈfɪːrtəx/ cardinalNumeral
kırk
"40", het getal tussen negenendertig en eenenveertig, vier maal tien

veganisme n
vegan

vegen v
silmek
overgankelijk zonder water schoonmaken met een borstel

vegetariër n
etyemez

veilen /ˈvɛilə(n)/ v
açık artırma
overgankelijk, (handel) verkopen op een openbare verkoping waar een prijs vastgesteld wordt

veilig adj
emin
niet aan gevaar blootstaand

veiligheid n
güvenlik
een situatie waarin een bepaald gevaar niets kan aanrichten

veiligheidsgordel n
emniyet kemeri
(verkeer) een stevige band die iemand in een voer- of vliegtuig vasthoudt in zijn zetel ter bescherming tegen onverhoedse bewegingen

veiligheidsspeld n
çengelli iğne
een afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan

veiling /ˈvɛɪ̯.lɪŋ/ /ˈvɛː.lɪŋ/ n
açık arttırma müzayede
een plaats waar goederen bij opbod of afslag verkocht worden

vel n
deri
afgestroopte huid

veld /vɛlt/ n
alan
een open, onbebost, grotendeels vlak stuk land
(sport) een stuk land dat speciaal voor het bedrijven van een veldsport gereedgemaakt is
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken

veldfles / ˈvɛltflɛs / n
matara
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien

veldhospitaal n
sahra hastanesi

veldleeuwerik n
tarla kuşu

veldsla n
kuzugevreği
(plantkunde) kruidachtige plant Valerianella locusta
(groente) bladeren van Valerianella locusta gegeten als sla

veldspaat n
feldspat

veldzuring /ˈvɛld.zyː.rɪŋ/ /ˈvɛɫ.tsyː.rɪŋ/ n
kuzukulağı
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden (wikidata: veldzuring )

velg /vɛlx/ /vɛlχ/ n
jant
(techniek) de buitenrand van een wiel waar de band omheen zit

venijnboom n
yaygın porsuk
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië

venkel n
rezene
(groente) knol of bladeren van de Foeniculum vulgare , een naar anijs smakende groente

vennootschap n
şirket
(economie) onderneming of bedrijf met meerdere aandeelhouders (vennoten)

venster /ˈvɛn.stər/ n
pencere
(techniek), (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas

vensterbank n
denizlik

venstergrijs adj
pencere grisi

ventiel n
sibop

ventilator n
vantilatör

venusvliegenvanger n
sinekkapan bitkisi

ver adv
uzak
op grote afstand

verachten /vərˈɑxtə(n)/ /vərˈɑçtə(n)/ v
küçümsemek
overgankelijk in hoge mate minachten

verafgoden v
idolleştirmek
overgankelijk een overdreven bewondering koesteren

verafschuwen /vɛ.ˈrɑf.sxy.wə(n)/ v
tiksinmek
overgankelijk afschuw hebben voor iets

veranderen v
değiştirmek
overgankelijk zodanig aan iets werken of iets behandelen dat het anders wordt

verandering /və'rɑndərɪŋ/ n
değişiklik
iets dat anders is geworden

verantwoordelijke n
mesul

verantwoordelijkheid n
mesuliyet sorumluluk
de verplichting om ervoor te zorgen dat iets goed verloopt

verarmen v
fakirleştirmek
ergatief armer worden

verbaasd adv
şaşkın
als je iets vreemd vindt omdat je het niet verwacht had

verbanning /vər.ˈbɑ.nɪŋ/ n
sürgün
het verbod opgelegd krijgen naar een bepaalde plaats terug te keren

verbazing n
sürpriz
een grote verwondering

verbergen v
gizlemek
overgankelijk iets ergens plaatsen waar het niet gemakkelijk door anderen gevonden wordt

verbieden /vɛɾ.'bi:.dǝ(n)/ v
yasak etmek
een bepaalde handeling strafbaar stellen.

verbinding /vər.ˈbɪn.dɪŋ/ /vɛr.ˈbɪn.dɪŋ(g)/ n
bağlantı
iets verbinden of samenvoegen; iets dat twee of meer afzonderlijke delen verbindt
(communicatie) een mogelijkheid een bepaalde plek te bereiken
(verkeer) aansluiting op een ander vervoermiddel of lijn
bileşim
(scheikunde) een chemische stof die bestaat uit twee of meer scheikundig elementen, het gaat hierbij om een stof met andere eigenschappen dan de elementen waar het uit is samengesteld

verblauw adj
soluk mavi

verbod /vərˈbɔt/ n
yasak
een regel die een bepaalde handeling strafbaar maakt

verbond n
anlaşma

verbruik n
tüketim
de totale verbruikte hoeveelheid

verbuigen v
değiştirmek
overgankelijk (grammatica) het stelselmatig veranderen van de uitgang van een naamwoord al naargelang de functie van het woord in de zin.

verbuiging /vər.ˈbœʏ̯.χɪŋ/ /vər.ˈbœː.ɣɪŋ/ n
çekim
(taalkunde) de flexie van een naamwoord of voornaamwoord naar geslacht, getal en naamval

verdedigen v
korumak
overgankelijk beschermen tegen een aanval

verdediging n
savunma

verdelen v
bölüşmek
overgankelijk in kleinere stukken uiteendoen

verdenking /vər.ˈdɛŋ.kɪŋ/ n
şüphe
het vermoeden van het uitvoeren van een (strafbaar) feit

verderven v
bozmak

verdienen v
hak etmek
inergatief het recht op een beloning of bestraffing verwerven
kazanmak
overgankelijk geld verkrijgen door arbeid of een andere prestatie

verdienste n
liyakat
goede, opbouwende daad

verdieping /vər.ˈdi.pɪŋ/ n
kat
(bouwkunde) alle ruimten op één hoogte in een gebouw

verdomme interjection
lanet olsun

verdoven v
uyuşturma
overgankelijk (medisch) de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn

verdriet /vər'drit/ n
dert
een gevoel van droefheid

verdrietig adj
üzgün
in sombere stemming

verdrijven v
kovmak
overgankelijk uit het land verjagen

verduisteren v
zimmetine geçirmek
(misdaad), (eufemisme) iets (m.n. geld) ontvreemden/stelen

verduistering /vər.ˈdœʏ̯.stə.rɪŋ/ /vər.ˈdœː.stə.rɪŋ/ /vɛr.ˈdœːs.tə.rɪŋ(g)/ n
tutulma

verdwijnen /vərˈdʋɛɪnə(n)/ v
gözden kaybolmak
ergatief wegraken, ophouden te bestaan
ergatief uit het zicht gaan

vereenvoudigd Chinees /vərenˈvʌʊdəχtʃiˌnes/ /vərenˈvʌːdəxtʃiˌnes/ phraseologicalUnit
Basitleştirilmiş Çince
het schrift waarmee het Chinees met name op het vasteland van China geschreven wordt

verenigen v
birleştirmek
overgankelijk afzonderlijke delen tot één geheel maken

verf /vɛrf/ n
boya
(schilderkunst) de algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien

verfraaien v
güzelleştirmek
overgankelijk mooier maken

vergaand adj
büyük ölçüde
grote gevolgen hebbend

vergadering /vərˈɣadəˌrɪŋ/ /vərˈχadəˌrɪŋ/ n
celse
een georganiseerde bijeenkomst voor bespreking en overleg

vergeet-mij-niet n
unutmabeni

vergeetachtig adj
unutkan
niet goed kunnen onthouden, dat zaken snel uit het geheugen gaan

vergelding n
intikam

vergelijkbaar adj
karşılaştırılabilir
goed te vergelijken

vergelijken v
karşılaştırmak
overgankelijk de overeenkomsten en verschillen van twee zaken in beschouwing nemen

vergelijking /vɛrɣə'lɛɪkɪŋ/ abbreviation
denklem
2. wiskundige uitdrukking

vergeten v
unutmak
uit het geheugen verloren gaan

vergeven v
affetmek
overgankelijk vergiffenis schenken, iemand een kwade of verkeerde daad niet langer toerekenen

vergieten v
akıtmak

vergif /vərˈɣɪf/ n
zehir
iets dat levende wezens schaadt

vergiftigen v
ağılamak
overgankelijk blootstellen aan een voor het lichaam schadelijke vreemde stof

vergrootglas n
büyüteç
(optica) bolle lens waardoor de voorwerpen die men bekijkt groter lijken

vergroting n
büyüme
een toename in grootte ofwel omvang

verguizen /vər'xœyzə(n)/ v
yermek
te schande maken, belachelijk maken, bekritiseren

vergulden v
yaldızlamak
overgankelijk een voorwerp bedekken met een dun laagje goud

vergunning n
lisans
een officiële (noodzakelijke) toestemming om een bepaalde activiteit uit te voeren

verhaal /vər'ɦal/ n
hikaye
verslag (mondeling of schriftelijk) van een waargebeurde of verzonnen gebeurtenis

verhemelte n
damak
(anatomie) bovenste begrenzing van de mondholte, aan de voorkant bestaande uit een hard en benig, aan de achterkant uit een vlezig en beweeglijk gedeelte
overdekking bij een troon, hemelbed of preekstoel

verhinderen v
engel olmak
overgankelijk voorkomen, ervoor zorgen dat iets niet gebeurt

verhoor n
sorgu
een indringende ondervraging van een gevangene of verdachte

verhouding /vərˈɦɔʊ̯.dɪŋ/ /vərˈɦʌʊ̯.dɪŋ/ /vɛrˈhaʊ̯.dɪŋ/ n
bağıntı
(wiskunde) een verband in de vorm van een breuk tussen getalsmatige grootheden
de betrekking van personen onderling
een intieme, duurzame relatie tussen twee personen

verhouten v
odunlaşmak
(plantkunde) een houtachtige structuur krijgen

verhuizen v
taşınmak
ergatief van woonplaats veranderen
overgankelijk de inboedel van een ander overbrengen

verhuizing /vərˈhœʏzɪŋ/ /vərˈhœːzɪŋ/ n
taşınma
de verwisseling van één (semi-) permanente woonplaats voor een andere

verjaardag n
firsat doğum günü
(feest) de dag waarop iemand viert dat hij of zij geboren werd

verjongen v
gençleştirmek
jonger maken

verkeer n
trafik seyrüsefer
(verkeer) het geheel van verplaatsingen waarbij goederen of personen vervoerd worden

verkeersblauw adj
trafik mavisi

verkeersbord n
trafik işareti
(verkeer) gestandaariseerd bord met aanwijzingen voor mensen in het verkeer

verkeersgeel adj
trafik sarısı

verkeersgrijs a n
trafik grisi a

verkeersgroen adj
trafik yeşili

verkeerslicht n
trafik ışığı
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

verkeerspurper adj
trafik erguvan

verkeersrood adj
trafik kırmızısı

verkeerswit adj
trafik beyaz

verkeerszwart adj
trafik siyahı

verkennen v
incelemek
overgankelijk ter plaatse kennis verwerven van de gesteldheid van iets
(militair) een onbekend of vijandelijk gebied observeren om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.

verkenning n
keşif
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.

verkiezen v
saylamak
overgankelijk iemand door een stemming een ambt doen toekomen

verkiezing /vər.ˈki.zɪŋ/ /vɛr.ˈki.zɪŋ(g)/ n
seçim
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.

verklaren /vɛrˈklarə(n)/ v
açıklamak anlatmak
overgankelijk duidelijk maken

verklaring /vər.ˈkla.rɪŋ/ /vɛr.ˈkla.rɪŋ(g)/ n
açıklama
het verklaren, beweren van iets
een min of meer plechtige bekendmaking
een opheldering, verduidelijking

verkoop /ˈvɛrkop/ n
satış
(handel) het verkopen (voor geld aan een ander geven)

verkopen /vərˈkopə(n)/ v
satmak
overgankelijk goederen tegen betaling aan een nieuwe eigenaar geven

verkoper /vər'kopər/ n
satıcı
(beroep) iemand die goederen of diensten verkoopt

verkoudheid n
üşütme
(medisch) een virusinfectie aan keel of neus

verkrachten /vər'krɑxtə(n)/ v
tecavüz etmek
overgankelijk, (seksualiteit) iemand met geweld tot seksueel verkeer dwingen

verkrachting n
tecavüz ırza geçme
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam

verkrijgen v
almak
overgankelijk in bezit krijgen, verwerven.

verlamming /vərˈlɑmɪŋ/ n
felç
(medisch) toestand waarin men niet is staat is zich te bewegen

verlangen n
arzu
(psychologie) graag iets willen hebben

verlaten v
ayrılmak
overgankelijk weggaan (van)
zich laten gaan
terketmek
overgankelijk in de steek laten, laten vallen

verleden n
geçmiş
de voorafgaande tijd, dat wat voorbij is

verleden tijd n
geçmiş zaman

verlenen /vərlenə(n)/ v
bahşetmek
ditransitief iemand iets ~: iemand begunstigen met iets, iemand iets toestaan

verlenging /vər.ˈlɛ.ŋɪŋ/ /vɛr.ˈlɛ.ŋɪŋ/ n
uzatma
(sport) extra speeltijd

verlengsnoer n
uzatma kablosu
(elektrotechniek) elektrisch snoer voorzien van stekker en contrastekker(s) (of contactdozen)

verlichten v
hafifletmek
overgankelijk minder zwaar maken

verlies /vər'lis/ n
kayıp
het teloorgaan, het kwijtraken

verliezen v
kaybetmek
overgankelijk iets kwijtraken

verlof /vərˈlɔf/ n
izin

verloofd adj
nişanlı

verloofde n
namzet
iemand die toegezegd heeft met een partner in het huwelijk te willen treden

verlossing /vər.ˈlɔ.sɪŋ/ /vɛr.ˈlɔ.sɪŋ/ n
kurtuluş
(religie) de bevrijding van de gevolgen van de zonden van de mens door het geloof in Jesus

vermaken /vərˈmakən/ v
eğlendirmek
overgankelijk iemand prettig en leuk bezighouden

vermelden v
bahsetmek
overgankelijk een feit noemen in een verhaal of tekst

vermenigvuldigen v
çarpmak
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd

vermenigvuldiging /vər.ˌme.nəx.ˈvʏɫ.də.ɣɪŋ/ /vər.ˌme.nəχ.ˈvʏɫ.də.χɪŋ/ /vɛr.ˌme.nɪx.ˈvʏl.di.ɣɪŋ(g)/ n
çarpma işlemi
(wiskunde) een vermeerdering tot een veelvoud van het oorspronkelijke aantal
een voortplanting

vermijden /vərˈmɛi̯də(n)/ v
kaçınmak
overgankelijk (trachten te) ontwijken

vermiljoen adj
kan turuncu
(RAL-kleur) deze kleur hebbend, een kleur 0, met RAL-nummer 2002.

verminderen /vərˈmɪndərə(n)/ v
azaltmak
ergatief afnemen in aantal, kleiner worden
overgankelijk doen afnemen in aantal, kleiner maken

vermits conjunction
madem
(meestal gebruikt in België) geeft onderschikkend een reden aan

vermoedelijk adj
muhtemel
naar men denkt, maar niet zeker weet

vermoeden /vərˈmudə(n)/ v
varsaymak
overgankelijk een gedachte koesteren waarvan men niet zeker is maar die een zekere waarschijnlijkheid inhoudt

vermoeid adj
yorgun
behoefte hebbend om uit te rusten

vermoeidheid n
bitkinlik

vermogen /vərˈmoχə(n)/ n
güç
de kwaliteiten om iets te kunnen doen, capaciteit

vermoorden v
öldürmek
overgankelijkmet opzet gewelddadig van het leven beroven

vermout n
vermut
(drinken) versterkte wijn, op smaak gebracht met aromatische planten en kruiden

vernietiging n
tahribat
een einde maken aan het bestaan van iets

vernieuwing n
yenileme

veronderstellen v
varsaymak
overgankelijk een bepaalde aanname maken

verontwaardiging /və.rɔn.ˈtʋar.də.χɪŋ/ /və.rɔn.ˈtβ̞ar.də.ɣɪŋ/ /vɛr.ɔnt.ˈwar.di.ɣɪŋ(g)/ n
celal
boosheid.

veroordelen /vərˈordelə(n)/ v
kahretmek
overgankelijk, (juridisch) in een rechtszaak een oordeel uitspreken

veroorzaken v
uğratmak
overgankelijk de oorzaak zijn van; een gevolg tot stand brengen

verordening n
regülasyon

veroveren /vərovərə(n)/ v
fethetmek
(militair) een gebied door een militaire operatie in zijn macht nemen

verovering n
fetih

verpakking n
ambalaj
het materiaal waarin iets verpakt is

verpleegkundige n
hemşire
(medisch), (beroep) iemand die beroepshalve patiënten verpleegt
(medisch), (beroep) een deskundige in de verpleegkunde

verpleegster n
hemşire
(beroep) vrouw die zorg verleent aan zieken of gewonden

verplicht /vər'plɪxt/ adj
zorunlu
door iets of iemand gedwongen

verplichting /vər.ˈplɪx.tɪŋ/ /vər.ˈplɪχ.tɪŋ/ /vɛr.ˈplɪx.tɪŋ(g)/ n
mecburiyet
iets dat moet

verraad /vəˈraːt/ n
hainlik
het schenden van trouw

verraden v
ihanet etmek
overgankelijk een geheim prijsgeven

verrader n
hain
iemand die verraad pleegt

verraderlijk adj
hain

verrassen v
sürpriz yapmak
overgankelijk onverwachts confronteren, overrompelen
overgankelijk iemand onverwachts verblijden

verrassing /və.ˈra.sɪŋ/ /və.ˈrɑ.sɪŋ/ /vɛ.ˈrɑ.sɪŋ(g)/ n
sürpriz
een geheel onverwachte gebeurtenis

verrekijker /ˈvɛrəˌkɛːkər/ /ˈvɛrəˌkɛːɪkər/ n
dürbün teleskop
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument

vers /vɛrs/ n
ayet
(dichtkunst) gedicht
(dichtkunst) dichtregel
(dichtkunst) couplet

verschijning n
zuhur

verschijnsel /vɛrsxɛɪnsəɫ/ n
fenomen
iets dat zich voordoet

verschil n
fark
een aspect dat bij vergelijking anders is

verschrikkelijk /vər'sxrɪkələk/ adv
feci
enorm

verschuiven v
kaydırma
ergatief het proces van in contact met de grond zich voortbewegen
overgankelijk iets in contact met de grond doen voortbewegen
overgankelijk naar een andere datum, tijdstip of bestemming verplaatsen

versie n
versiyon
een bepaalde vorm of variant van een uitgave
een bepaalde verklaring of interpretatie van een gebeurtenis

verslaafd adj
hastası

verslaafde n
bağımlı
iemand die verslaafd is aan iets

verslaan v
yenmek
overgankelijk een definitieve overwinning boeken op een tegenstander

verslag /vərˈslɑx/ n
rapor
bericht over een gebeurtenis of toestand

verslapen v
uyuyakalmak
wederkerend te lang blijven slapen met als gevolg dat men een afspraak mist

verslechteren v
kötüleşmek
ergatief slechter worden, achteruitgaan

versnellen v
hızlanmak
(natuurkunde) veranderen van de snelheid

versnelling n
ivme
(natuurkunde) de tweede afgeleide van de positie als functie van de tijd: d2x/dt2
vites
een mechaniek ter overbrenging van de ene draaiende beweging op de andere

versnellingsbak n
vites kutusu
(werktuigbouwkunde) een schakelinrichting aan een motorvoertuig om de aangedreven wielen een andere (meestal lagere) omwentelingssnelheid te geven dan de as van de motor.

verspreiden v
yaymak
overgankelijk in omloop brengen, over een groter oppervlak uitbreiden
yayılmak
wederkerend zich ~: een proces van uitbreiding ondergaan

verstaan /vər.ˈstaːn/ v
anlamak
overgankelijk begrijpen van een uiting

verstand n
akıl
denkkracht, denkvermogen (met betrekking tot het brein)

versterken /vɛrstɛrkə(n)/ v
güçlendirmek
overgankelijk beter bestand maken tegen aanvallen

versterker n
amplifikatör
(elektronica) een schakeling van elektronische componenten die een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen

verstoppertje /vərˈstɔ.pər.tjə/ n
saklambaç

verstrekken v
teslim etmek
overgankelijk ter beschikking stellen

verstrooidheid n
dalgınlık
toestand waarin men minder aandacht geeft aan wat men doet

vertalen v
çevirmek
overgankelijk omzetten van geschreven of gesproken informatie naar een andere taal

vertaler n
çevirmen

vertaling /vərˈtalɪŋ/ n
çeviri tercüme
iets dat omgezet is van de ene naar de andere taal

vertegenwoordiger n
temsilci
(beroep) iemand die de plaats van een ander inneemt

vertellen v
anlatmak
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen

vertelling n
hikâye
een verhaal dat bedoeld is om verteld te worden

verteren v
sindirmek
ergatief voedsel afbreken

verticaal adv
dikey

vertinnen v
kalaylamak
overgankelijk een voorwerp bedekken met een dun laagje tin

vertraging /vər.ˈtra.ɣɪŋ/ /vər.ˈtra.χɪŋ/ /vɛr.ˈtra.ɣɪŋ(g)/ n
gecikme
het langzamer gaan

vertrouwen n
güven itimat
(psychologie) het geloof in betrouwbaarheid van een persoon of zaak

vervalsen v
bozmak
overgankelijk een bedrieglijke kopie maken van een waardevol voorwerp

vervelen v
usanmak
wederkerend zich ~: niet weten wat te doen

vervelend adj
sinir bozucu
op een hinderlijke manier onprettig

verven v
boyamak
overgankelijk met verf bestrijken

vervoegen v
çekimlemek
overgankelijk (taalkunde) omvormen van een werkwoord om wijze, tijd en persoon uit te drukken

vervoeging /vər.ˈvu.ɣɪŋ/ /vər.ˈvu.χɪŋ/ /vɛr.ˈvu.ɣɪŋ(g)/ n
çekim
(taalkunde) de flexie van een werkwoord onder invloed van persoon, getal, tijd, wijs

vervoeren v
nakletmek
overgankelijk personen of objecten naar een andere plek brengen

vervoermiddel n
taşıt
(verkeer) voorwerp bestemd om personen of goederen naar een andere plaats te brengen

vervolgen /vər'vɔlɣən/ v
izlemek
overgankelijk niet rusten voor iemand bestraft of geweld aangedaan is

vervolging n
zulüm
het vervolgen of vervolgd worden

vervolledigen v
tamamlamak
overgankelijk iets compleet ofwel volledig maken, voltooien

vervreemding n
yabancılaşma

verwaarlozen v
önemsememek
overgankelijk iets niet de benodigde verzorging schenken

verwachten v
beklemek
inergatief ergens van uitgaan, iets als vooronderstelling aannemen

verwant adj
akraba
door familiebanden verbonden
(figuurlijk) op een of andere wijze gerelateerd

verwant n
akraba
iemand waar men familiebanden mee heeft

verwantschap n
bağlantı
(ook (scheikunde)) overeenkomst, affiniteit

verwarming /vər.ˈʋɑr.mɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɑr.mɪŋ/ /vɛr.ˈwɑr.mɪŋ(g)/ n
ısıtma
het proces van verwarmen
een installatie die voor het verwarmen zorgt

verwend adj
şımarık

verwerpen v
reddetmek
overgankelijk afkeuren, afwijzen

verwerving n
edinim
het verkrijgen van iets

verwijderen /vərˈwɛɪ̯dərə(n)/ /vərˈʋɛɪ̯dərə(n)/ /vərˈβ̞ɛːdərə(n)/ v
kaldırmak
overgankelijk weghalen

verwijfd /vər'wɛift/ adj
efemine
van een man dat hij doet zoals gebruikelijk zou zijn voor een vrouw

verwonden v
yaralamak
overgankelijk lichamelijk letsel veroorzaken

verwonding n
yarlanma
lichamelijk letsel, beschadiging van het lichaam

verzachten v
yumuşatmak
overgankelijk minder vervelend, zwaar of pijnlijk maken

verzameling /vər.ˈza.mə.lɪŋ/ /vɛr.ˈza.mə.lɪŋ(g)/ n
küme
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken

verzekeraar /vərzekərar/ n
sigortacı
(economie) een bedrijf dat tegen betaling van een premie een bepaald risico voor een klant dekt

verzekeren v
temin etmek
overgankelijk verklaren dat iets toekomstigs met zekerheid te verwachten is
sigorta etmek
overgankelijk, (juridisch), (financieel) tegen betaling van een (meestal vaste) premie een contract afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij, waarbij bepaald wordt dat bij eventuele schade gedekt zal worden

verzekering /vər.ˈze.kə.rɪŋ/ /vɛr.ˈze.kə.rɪŋ(g)/ n
sigorta
(juridisch), (financieel) overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert
garanti
de mededeling dat iets echt waar is, dat iets een feit is

verzengen /vər.ˈzɛŋ.ə(n)/ v
ütmek
overgankelijk: door zengen beschadigen

verzoek n
rica dilekçe
vraag om iets te doen, te laten of toe te staan
dilekçe
document waarin wordt gevraagd om iets te doen, te laten of toe te staan

verzoeken /vɛrˈzukə(n)/ v
rica etmek, istemek
inergatief aan iemand vragen iets al dan niet te doen

verzwakken /vɛrzʋɑkə(n)/ v
dayanıksızlaşmak
overgankelijk zwakker maken
ergatief zwakker worden

vest /vɛst/ n
yelek
(kleding) een mouwloos jasje, te dragen onder de jas van het kostuum

vet n
yağ
(biochemie) gespecialiseerd dierlijk weefsel
(techniek) als smeermiddel gebruikte substantie

veteraan n
malûl
(militair) een voormalig militair die gevochten heeft, een uitgediend krijgsman
een ervaren en oud persoon in een bepaald onderwerpgebied, zoals een sporter, geleerde, etc.

vetweefsel n
adipöz doku

vetzuur /ˈvɛtzyr/ n
yağ asidi
(scheikunde) een keten van ten minste twee koolstofatomen en een carboxylgroep

veulen n
tay
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra

vezel n
lif
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede

vibrafoon n
vibrafon
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon

vicieuze cirkel n
kısır döngü

vier /viːr/ n
dört
het cijfer 4

vierde /ˈviːrdə/ ordinalAdjective
dördüncü
nummer vier in een rij

vierendertig cardinalNumeral
otuz dört
"34", het getal tussen drieëndertig en vijfendertig, dertig plus vier

vierentachtig cardinalNumeral
seksen dört
"84", het getal tussen drieëntachtig en vijfentachtig, tachtig plus vier

vierentwintig cardinalNumeral
yirmi dört
"24", het getal tussen drieëntwintig en vijfentwintig, twintig plus vier

vierenveertig cardinalNumeral
kırk dört
"44", het getal tussen drieënveertig en vijfenveertig, veertig plus vier

vierenvijftig cardinalNumeral
elli dört
"54", het getal tussen drieënvijftig en vijfenvijftig, vijftig plus vier

vierenzestig cardinalNumeral
altmış dört
"64", het getal tussen drieënzestig en vijfenzestig, zestig plus vier of acht maal acht

vierenzeventig /ˈvirənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş dört
"74", het getal tussen drieënzeventig en vijfenzeventig, zeventig plus vier

vierhoek n
dörtgen
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden

viering /ˈviː.rɪŋ(g)/ /ˈviː.rɪŋ/ n
kutlama
het vieren

vierkant n
kare
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

vierkantswortel n
kare kök
(wiskunde) dat getal dat met zichzelf vermenigvuldigd een gegeven getal oplevert

vijandelijk adj
düşman
van de vijand

vijandschap n
düşmanlık
een toestand van op voet van oorlog zijn, een toestand waarin men elkaar als tegenstander ziet

vijf /vɛi̯f/ cardinalNumeral
beş
5, het getal tussen vier en zes

vijfde /ˈvɛɪ̯f.də/ /ˈvɛɪ̯v.də/ /ˈvɛːv.də/ ordinalAdjective
beşinci
nummer vijf in een rij

vijfendertig cardinalNumeral
otuz beş
"35", het getal tussen vierendertig en zesendertig, dertig plus vijf

vijfennegentig cardinalNumeral
doksan beş
"95", het getal tussen vierennegentig en zesennegentig, negentig plus vijf

vijfentachtig cardinalNumeral
seksen beş
"85", het getal tussen vierentachtig en zesentachtig, tachtig plus vijf

vijfentwintig cardinalNumeral
yirmi beş
"25", het getal tussen vierentwintig en zesentwintig, twintig plus vijf of vijf maal vijf

vijfenveertig cardinalNumeral
kırk beş
"45", het getal tussen vierenveertig en zesenveertig, veertig plus vijf

vijfenvijftig cardinalNumeral
elli beş
"55", het getal tussen vierenvijftig en zesenvijftig, vijftig plus vijf

vijfenzestig cardinalNumeral
altmış beş
"65", het getal tussen vierenzestig en zesenzestig, zestig plus vijf

vijfenzeventig /ˈvɛifənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş beş
"75", het getal tussen vierenzeventig en zesenzeventig, zeventig plus vijf

vijfhoek n
beşgen
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden

vijfhonderd /ˈvɛi̯fˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
beş yüz
"500", het getal tussen vierhonderdnegenennegentig en vijfhonderdeen, vijf maal honderd

vijftien /ˈvɛi ̯ftin/ cardinalNumeral
on beş
"15", het getal tussen veertien en zestien, tien plus vijf

vijftiende ordinalAdjective
on beşinci

vijftienhoek n
ondörtgen

vijftig /ˈfɛi̯ftəx/ cardinalNumeral
elli
"50", het getal tussen negenenveertig en eenenvijftig, vijf maal tien

vijg n
incir
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom (wikidata: vijg )

vijgenboom n
İncir
(plantkunde) Ficus carica tropische boom uit de moerbeifamilie (Moraceae )

vijl n
eğe törpü
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen

vijver n
gölet
tamelijk klein door de mens aangelegd water

villa /vila/ n
villa
(bouwkunde) een groot en vrijstaand huis

vilt n
aba
(kleding) door langdurig bewerken verdichte wol

vin /vɪn/ n
yüzgeç
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging

vinden /'vɪndə(n)/ v
bulmak
overgankelijk iets aantreffen nadat ernaar gezocht is
iets op een bepaalde wijze beschouwen of ervaren
iets ondervinden, iets ten deel krijgen

vinger n
parmak
(anatomie) elk van de 5 gelede extremiteiten waar de hand zich in splitst

vingerafdruk /ˈvɪ.ŋər.ˌɑf.drʏk/ /ˈvɪ.ŋər.ˌɑv.drʏk/ n
parmak izi
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen

vingeren /'vɪŋərə(n)/ v
parmaklamak
(seksualiteit) met de hand of vinger bevredigen

vingerhoed /'vɪŋərˌɦut/ n
yüksük
hard dopje dat het eerste kootje van de vinger beschermt bij het naaien

vingerhoedskruid n
yüksük otu

vingerkootje n
parmak kemiği

vingertop n
parmak ucu
(anatomie) topje van een vinger

vink n
bayağı ispinoz ispinoz

viola da gamba n
viola da gamba
(muziekinstrument) knie- of beenviool, een voorloper van de cello

violet n
menekşe
(kleur) een kleur tussen blauw en ultraviolet, met een golflengte tussen de 430 en 380 nm

viool n
keman
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument

viooltje n
menekşe
(bloemplanten) een geslacht Viola uit de viooltjesfamilie (Violaceae )

virologie n
viroloji
(biologie) (medisch) leer van de virussen en de door virussen veroorzaakte ziektes

virtueel adj
sanal
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')
(informatica) slechts op het internet of door computerapparatuur bestaand
haast hetzelfde geworden, bijna, vrijwel

virus /virəs/ n
virüs
(biologie) (medisch) ziekteverwekker die veel kleiner is dan een bacterie
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt

vis n
balık
(dierkunde) benaming voor dieren uit de groep Pisces : gewerveld dier met kieuwen, levend in water
(metonymisch) het vlees van een vis (1)

visarend n
balık kartalı
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is

visboer n
balıkçı
(beroep) een handelaar die gespecialiseerd is in de verkoop van vis

visceraal adj
viseral
(medisch) met betrekking tot de ingewanden

visie /ˈvizi/ n
görünüş
de wijze waarop men zaken beoordeelt of beschouwt

visioen n
hayal
een droombeeld

visionair adj
vizyoner

visnet n
balık ağı

visser n
balıkçı
(beroep) (visserij) iemand die beroepsmatig vist
balıkçıl
een dier dat zich voedt met vissen

visstick n
çıtır balık

visum n
vize

visverkoper n
balıkçı

vitaliteit n
canlılık

vitamine n
vitamin
(medisch) (voeding) een stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar niet of bijna niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden en derhalve in voldoende mate via voedsel of supplement ingenomen moet worden

vizier n
vezir
(historisch) een minister, een hoog staatsdienaar, de rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)
siperlik
(historisch) (militair) klep aan een hoofddeksel of opening in een helm waar men doorheen kan kijken

vlag /vlɑχ/ n
bayrak ayar
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie

vlaggenschip /ˈvlɑɣəˌsxɪp/ n
amiral gemisi
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)

vlagzalm n
gölge balığı
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Thymallus thymallus , die in de Benelux inheems is

vlak /vlɑk/ adj
düz
zonder bergen of dalen

vlakgom n
hamur silgi
stuk rubber dat door wrijven grafiet (potloodschrift) van papier kan verwijderen

vlakte /vlɑktə/ n
düzlük
(geologie) gebied met weinig of geen hoogteverschillen

vlam /vlɑm/ n
alev
kleinste vorm van vuur

vlas n
keten

vlecht n
örgü
een gebonden pluk haar of andere vezels

vlechten /ˈvlɛx.tə(n)/ /ˈvlɛχ.tə(n)/ v
örmek
overgankelijk in elkaar strengelen

vleermuis n
yarasa
(dierkunde), klein vliegend zoogdier behorend tot de orde van de Chiroptera

vlees n
et
(anatomie) spierweefsel van bepaalde organen
(voeding) spierweefsel van dieren dat opgegeten kan worden als onderdeel van de voeding

vleeseter /ˈvlesetər/ n
etobur etçil karnivor
(biologie) een vleesetend dier

vlek n
leke
een vieze plek

vleugel n
kanat
(zoötomie) lichaamsdeel van diersoorten als vogels, vleermuizen en sommige insecten dat vliegen mogelijk maakt, in de vorm van een beweegbaar vlak dat paarsgewijs aan beide kanten van het lichaam zit
(muziekinstrument) muziekinstrument met horizontaal gespannen snaren, dat met een klavier (toetsenbord) bespeeld wordt
(transport) deel van een landvoertuig, bijvoorbeeld een auto, dat de aerodynamica bevordert

vleugeladjudant n
yaver
(militair) iemand die bevelen van een hoger geplaatst persoon overbrengt

vleugelspeler /'vløxəlspelər/ n
kanat
(sport) een speler die aan de linker of de rechter kant van het veld staat met name bij bijvoorbeeld voetbal, hockey, ijshockey, handbal en rugby

vlieg /vlix/ /vliχ/ n
sinek
(tweevleugeligen) Brachycera tweevleugelig insect

vliegas n
uçucu kül

vliegdekschip n
uçak gemisi
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen

vliegen /ˈvli.ɣə(n)/ /ˈvli.χə(n)/ v
uçmak
inergatief zich door de lucht voortbewegen

vliegenzwam n
sinek mantarı
(schimmels) bepaald soort paddenstoel, Amanita muscaria , met een rode hoed met witte stippen

vlieger n
uçurtma
(speelgoed) een voorwerp dat door de wind aan een draad in de lucht opgelaten kan worden
deltoid
(wiskunde) een vierhoek waarvan twee paar aanliggende zijden en één paar overstaande driehoeken aan elkaar gelijk zijn
pilot
(scheepvaart) een klein driehoekig scheepszeil, dat voor en boven de kluiver tussen de (voorste) mast en de boegspriet wordt gevaren
(beroep) iemand die vliegt
(dierkunde) een dier m.b.t. zijn vaardigheid in het vliegen

vliegtuig /ˈvlixtœːx/ /ˈvliχtœʏχ/ n
uçak tayyare
(verkeer) (luchtvaart) vervoermiddel dat speciaal ontworpen is voor het reizen door de lucht

vliegveld /ˈvlixfɛɫt/ n
havaalanı hava limanı
(luchtvaart) een terrein waar vliegtuigen kunnen landen en opstijgen

vliegwiel n
volan
een sneldraaiend wiel met grote massa

vlier n
mürver

vlierbes /'vlirbɛs/ n
mürver
(fruit) bessen van de gewone vlier (Sambucus nigra )

vlinder n
kelebek
(dierkunde) benaming voor nectar etende insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt, zuigende monddelen met een oprolbare tong en een rupsachtige larve die zich destructief voedt met planten

vlinderdas n
papyon papyon kravat

vlo n
pire
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten

vloeibaar /ˈvluɪbar/ adj
sıvı
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn

vloeien /ˈvlujə(n)/ v
akmak
ergatief zacht stromen

vloeiend adj
akıcı
zonder haperingen een taal kunnen spreken

vloeistof n
sıvı
een stof in die aggregatietoestand waarin het geen eigen vorm heeft, maar wel een eigen volume

vloek n
beddua
bewust uitgesproken wens om iemand kwaad of leed aan te doen

vloeken v
bela okumak
uitroepen van vloekwoorden, beledigende taal gebruiken

vloer /vlur/ n
taban yer

vloot /vloːt/ n
donanma
bij elkaar horende schepen

vlot n
sal
een drijvende constructie

vlucht /vlʏxt/ n
uçuş
(luchtvaart) naamwoord van handeling van vliegen: het zich door luchtruim bewegen

vluchteling /'vlɵxtəlɪŋ/ n
mülteci
iemand die uit angst voor vervolging zijn land is ontvlucht
iemand die voortvluchtig is

vluchtnummer n
uçuş numarası
de IATA-code van de luchtvaartmaatschappij gevolgd door een nummer

vluggertje n
cup cup
(informeel), (seksualiteit) seksueel contact dat snel wordt afgerond

vocatief n
vokatif
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht

vochtig adj
nemli

vochtigheid n
nem
de mate van vocht

voeding /ˈvu.dɪŋ(g)/ /ˈvu.dɪŋ/ n
beslenme
(voeding) voedsel

voedingsadditief n
gıda katkısı
(voeding) een hulpstof die aan voeding mag worden toegevoegd

voedingssupplement n
gıda takviyesi
(voeding), (farmacologie) voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)

voedsel /'vutsəl/ n
besin
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.

voedzaam adj
besleyici
veel nuttige voedingsstoffen bevatten

voegwoord /ˈvuxʋoːrt/ n
bağlaç

voelen /ˈvulə(n)/ v
duymak
overgankelijk gewaarworden door aanraking, meestal met betrekking tot temperatuur of druk

voer /vur/ n
yem
voedsel, in het bijzonder voor huisdieren en vee, (pejoratief) bij mensen

voering /ˈvuː.rɪŋ(g)/ /ˈvuː.rɪŋ/ n
astar
de binnenbekleding van een voorwerp

voertuig /ˈvuːrtœx/ ˈvuːrtœyx/ n
vasıta taşıt
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen

voet n
ayak
(anatomie) voortzetting van het been beneden de enkel; lichaamsdeel waar een mens en dier op staan

voetbal /ˈvut.bɑɫ/ n
futbol ayak topu
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen

voetganger n
yaya
(verkeer) iemand die zich te voet door het verkeer verplaatst

voetpad /'vutpɑt/ n
yaya yolu
verhoogde of gemarkeerde strook langs een rijweg waar mensen kunnen lopen

vogel /ˈvoːɣəl/ /ˈvoχɔɫ/ n
kuş
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren

vogelbekdier n
gagalı memeli ornitorenk
(cloacadieren) enige zoogdier met een snavel, Ornithorhynchus anatinus

vogelei /ˈvoɣəlˌɛː/ /ˈvoχəɫˌɛɪ/ n
kuş yumurtası
een ei van een vogel

vogelperspectief n
kuş bakışı
gezien vanuit de lucht; gezien vanuit de positie van een vliegende vogel

vogelverschrikker n
korkuluk
(landbouw) manshoge pop opgesteld in een akker met als doel vraat door vogels te beperken

vogelzang n
ötüş
het geluid dat vogels maken

vol /vɔl/ /vɔɫ/ adj
dolu
geheel gevuld

voldoen /vɔl'dun/ v
işi görmek
inergatief ~ aan een eis vervullen

voldoende indefinitePronoun
yeterli
toereikend, genoeg

volgen /'vɔlxə(n)/ v
izlemek
ergatief, overgankelijk achterna gaan

volgend adj
gelecek önümüzdeki
later komend

volgens preposition
-e göre
geeft een bron aan voor de gegeven redenering

volgzaam adj
uysal
bereid te volgen

volk /vɔlk/ n
halk millet
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering
de inwoners van een land

volkenrecht n
uluslararası hukuk
(juridisch), (politiek) internationaal privaat- en publiekrecht

volkerenmoord n
soykırım

volkslied n
ulusal marş
een lied dat dienst doet als symbool voor een volk of een natie

volksrepubliek n
halk cumhuriyeti

volkstelling /'vɔlkstɛlɪŋ/ n
nüfus sayımı
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid

volkstuin /ˈvɔlks.tœʏn/ n
hobi bahçesi
een grondstuk dat het lokale stadsbestuur (of een charitatieve instelling) aan particuliere burgers verhuurt om groente en fruit te kweken

volle maan n
bedir
(astronomie) fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is

vollemaan n
dolunay
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is

volleybal n
voleybol voleybol topu
(sport), bal waarmee het spel 'volleybal' wordt gespeeld.

volmaakt /vɔlˈmaːkt/ adv
mükemmel
zonder enig gebrek

volmacht n
vekâletname
(juridisch) wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten

volproppen v
tıkmak
overgankelijk overvol maken door er nog iets bij te duwen

volt n
volt

voltooid tegenwoordige tijd n
present perfect

voltooien v
tamamlamak
ten einde brengen

volume n
ses
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte
fysieke informatiedrager, bijvoorbeeld bij boeken en cd's (⇒ band, boekdeel, deel)

volwassen adj
ergin
een leeftijd bereikt hebbend waarop men volgroeid en onafhankelijk kan zijn

volwassene n
yetişkin
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving

vondeling n
buluntu

vonk n
kıvılcım
klein rondvliegend gloeiend korreltje of brokstukje

vonnis n
hüküm
(juridisch) een beslissing van een rechter in dagvaardingsprocedures

voodoo n
vudu
(religie) een geloof dat inheems is in Haïti

voor /vor/ preposition
için
ten behoeve van, ten gunste van

voorbeeld n
örnek
iets of iemand ter navolging

voorbereiden v
hazırlamak
overgankelijk handelingen verrichten die een latere gebeurtenis mogelijk moeten maken

voorbereiding /ˈvor.bə.rɛɪ̯.dɪŋ(g)/ /ˈvor.bə.rɛː.dɪŋ/ /ˈvo̝r.bə.rɛɪ̯.dɪŋ/ n
hazırlık
het voorbereiden

voordeel /ˈvordel/ n
avantaj
profijt.
aangename eigenschap
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game

voorganger n
selef
de persoon die voorafgaand aan een zeker persoon dezelfde positie bekleedde

voorhamer n
balyoz

voorhoofd n
alın
(anatomie) het deel van het gezicht tussen de wenkbrauwen, de normale haarlijn en de slapen

voorhuid n
prepusyum prepüs
(anatomie) voorhuid van penis

vooringenomen /vorɪ'nxənomə(n)/ adj
peşin hükümlü
al een mening hebben over iets of iemand zonder dat men voldoende feiten heeft verzameld

voorjaar n
bahar ilkbahar ilkyaz
de lente

voorjaarsschoonmaak n
bahar temizliği
het opruimen en poetsen van een woning in het voorjaar

voorkennis n
önbilgi

voorkeur /ˈvoːrkør/ n
tercih
de neiging tot kiezen van het één boven het ander

voorkomen /'vɔːr.ko.mə(n)/ /vɔːr.'ko.mə(n)/ v
hazır olmak
inergatief met regelmaat ergens te vinden zijn

voorlezen v
okumak
ditransitief hardop een tekst lezen ten aanhoren van anderen

voorloper n
öncül
iets wat of iemand die eerder was

voornaam n
küçük ad ön ad ilk ad
naam die bij de geboorte aan een persoon wordt gegeven, en die aan de familienaam voorafgaat.

voornaamwoord /ˈvɔːr.nam.ˌʋɔːrt/ n
zamir adıl

vooroordeel n
önyargı

vooropstellen v
gerekli olmak
als uitgangspunt nemen, als voorwaarde stellen, ervan uitgaan, mits

voorouder n
ata
(familie) iemand van wie men afstamt

voorrang n
öncelik

voorrecht n
ayrıcalık

voorruit n
ön cam
glazen vlak aan de voorkant van een voertuig dat zorgt voor zicht op de weg en bescherming tegen weer en wind

voorschrift n
reçete

voorschrijven /'vɔːrsxrɛɪvə(n)/ v
reçete yazmak
ditransitief een schriftelijke opdracht geven

voorspel n
ön sevişme
het liefdesspel

voorspelbaar adj
öngörülebilir
van tevoren te verwachten

voorspellen v
tahmin etmek
overgankelijk een uitspraak doen over toekomstige gebeurtenissen

voorspelling n
tahmin

voorspoed n
gönenç

voorstander n
taraftar
iemand die het met een bepaalde opvatting eens is, iemand die een plan steunt

voorstel n
teklif
hetgeen dat voorgesteld wordt

voorstellen v
teklif etmek
ditransitief het voorleggen van een idee aan iemand

voorsteven n
pruva

voortzetting n
devam
het voortzetten van iets

vooruitgang n
ilerleme
het proces van technologische en economische groei van een samenleving

voorvader n
ata
(familie) mannelijk persoon van wie een volk, een clan of een familie afstamt; ook bij dieren

voorwaarde n
şart koşul
omstandigheid die noodzakelijk is of gemaakt wordt wil iets anders plaats of geldigheid hebben

voorwerp /ˈvorwɛr<sup>ə</sup>p/ n
nesne
een object, iets dat fysiek bestaat

voorzetsel n
ilgeç
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft

voorzichtig /vɔːrˈzɪxtəx/ adv
dikkatli
op een oplettende, rustige manier

voorzien /vɔːr.'zin/ v
öngörmek
overgankelijk herkennen als toekomstige ontwikkeling, zien aankomen

voorzitten v
başkanlık etmek
leiding geven aan een vergadering

voorzitter n
başkan
(beroep) hoofd van een bestuur, leider van een vergadering

vore /'vɔː.rə/ n
kırışık
(landbouw) lange, smalle en ondiepe insnijding in een akker, gewoonlijk door een ploeg aangebracht

vorig indefiniteOrdinalNumeral
önceki
degene die of datgene dat eerder een positie innam.

vork n
çatal
aftakking van een boomtak of van een weg
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten

vorm /vɔrm/ n
görünüş
ruimtelijke begrenzing van een voorwerp

vorst /vɔrst/ n
prens
(adel) heersend edelman, bijvoorbeeld een koning, monarch of keizer
don
(meteorologie) weersomstandigheden waarbij water in ijs verandert

vorstendom n
prenslik
het gebied waar een vorst heerschappij over uitoefent; staat met een vorst of prins als staatshoofd

vos n
tilki
(roofdieren) bepaald zoogdier, Vulpes vulpes , met bruinrode kleur en dikbehaarde staart

vossenbes n
kekreyemiş
(bloemplanten) bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae ), waaraan rode besjes groeien

vouwen v
katlamak

voyeurisme n
röntgencilik

vraag /vra:x/ /vra:χ/ n
soru sual
een verzoek (om inlichting)

vraagteken /vraxtekə/ n
soru işareti
(taalkunde) een leesteken (?) dat men aan het eind van een zin plaatst om deze vragend te maken

vraatzucht n
oburluk

vracht /vrɑxt/ /vrɑχt/ n
yük
de lading van een vervoermiddel

vrachtauto /ˡvrɑxtɑuto/ n
kamyon
(verkeer) een auto voor goederenvervoer

vrachtschip n
kargo gemisi
(scheepvaart) een schip dat uitsluitend bedoeld is voor het vervoer van goederen

vrachtwagen n
kamyon
(verkeer) een wagen voor goederenvervoer

vrachtwagenchauffeur n
kamyoncu

vragen /ˈvraɣə(n)/ /ˈvraχə(n)/ v
sormak
ditransitief mondeling of schriftelijk informatie verzoeken
dilemek
ditransitief mondeling of schriftelijk actie verzoeken

vrede /ˈvredə/ n
barış sulh
(politiek) het ontbreken van oorlog

vredespijp n
barış çubuğu
een pijp die indianen aanboden aan gasten en die gebruikt werd bij het sluiten van vrede

vredestijd n
barış
een historische periode waarin men geen oorlog voert, periode dat er vrede heerst

vredig /ˈvre.dəx/ /ˈvre.dəχ/ adj
huzurlu
onverstoord door geschil of onrust

vreemd adj
yabancı
van buiten, niet van hier, buitenlands
garip
gek, onwerkelijk; een vreemd gevoel
niet bekend

vrees n
korku
(formeel) het gevoel dat iets gevaarlijk is of kan zijn

vrek n
cimri

vreugde n
sevinç haz
een blij gevoel

vreugdevuur /ˈvrøx.də.ˌvyːr/ /ˈvrøɣ.də.ˌvyːr/ /ˈvrøχ.də.ˌvyːr/ n
şenlik ateşi
een groots door mensen opgebouwd en gecontroleerd vuur om iets te vieren

vrezen /ˈvrezə(n)/ v
korkmak
overgankelijk bang zijn, angst hebben

vriend /vriːnt/ n
arkadaş dost
(sociologie) een persoon met wie je een speciale, vriendschappelijke, persoonlijke band hebt
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt

vriendelijk /ˈvriːndələk/ adj
hoş
met sympathie en respect, zoals passend bij iemand die je goed kent

vriendenkring n
arkadaş grubu
een groep van vrienden

vriendschap n
arkadaşlık ahbaplık
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben

vriespunt /vrispʌnt/ n
donma noktası

vriezen v
donmak

vriezer n
derin dondurucu dipfriz donduraç
een toestel bedoeld om voedingsmiddelen in bevroren toestand gebracht, te bewaren

vrij adj
özgür serbest
ongebonden, niet in beweging beperkt

vrijdag n
cuma
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt

vrijgezel n
bekâr
een ongehuwde man of vrouw

vrijheid /ˈvrɛi̯ɦɛi̯t/ n
hürriyet özgürlük
het vrij zijn

vrijheidsstrijder n
özgürlük savaşçısı
(militair) krijger, rebel of activist die zich inzet voor de vrijheid van zijn of haar onderdrukte volk, en door de vijand vaak gezien als terrorist of militant

vrijspraak n
aklanma

vrijspreken /'vrɛisprekə(n)/ v
suçsuz bulmak
overgankelijk onschuldig verklaren

vrijwillig adj
gönüllü
niet gedwongen

vroedvrouw /ˈvrud.vrɑu/ n
ebe
(medisch) (beroep) een vrouw die een bevalling begeleidt

vroeg /vrux/ adj
erken
eerder dan verwacht
betrekking hebbend op het eerste gedeelte van een tijdperk

vrolijk adv
neşeli
in goede stemming

vroomheid n
dindarlık
zeer gelovig zijn
uiterlijk teken dat iemand zeer gelovig is

vrouw n
kadın bayan
(biologie) volwassen mens van het vrouwelijk geslacht
(kaartspel) speelkaart waarop een vrouwelijke figuur (vaak een koningin) staat afgebeeld
kadın karı
(pregnant), (familie), (juridisch) vrouwelijke partner in een blijvende relatie

vrouwelijk adj
kadına özgü dişil

vrouwenversierder n
flört
een man die veel vrouwen verleidt

vrucht /vrʏxt/ n
meyve
(plantkunde) volgroeid vruchtbeginsel van een boom of plant

vruchtbaar /'vrɵɣbar/ adj
bitek
in staat vrucht af te werpen

vruchtbaarheid /'vrʏxt.bar.ɦɛɪ̯t/ /'vrʏxt.bar.ɦɛːt/ /'vrʏɣ.ba.rɛɪ̯d/ n
doğurganlık
(medisch) het vermogen vrucht te dragen

vruchtensap /ˈvrʏxtə(n)ˌsɑp/ /ˈvrʏχtə(n)ˌsɑp/ n
meyve suyu
(drinken) sap gewonnen uit fruit

vuil /vœy̯l/ n
kir
viezigheid, onreine materie

vuilnisbak /'vœylnɪsbɑk/ n
çöp tenekesi
een bak waarin men huisvuil verzamelt

vuilniswagen /ˈvœʏɫnɪsˌʋaxə(n)/ /ˈvœːɫnɪsˌβaɣə(n)/ n
çöp kamyonu
een auto van de vuilophaaldienst

vuist n
yumruk
gebalde hand, een knuist

vulgair adj
kaba

vulkaan n
yanardağ volkan

vulkaanuitbarsting n
volkanik püskürme
(geologie) de vaak explosieve activiteit waarmee in een vulkaan opgebouwde spanningen zich ontladen

vulkanisme n
volkanizma
(geologie) verzamelnaam voor natuurlijke processen aan en boven het oppervlak die veroorzaakt worden door het omhoog bewegen van heet materiaal uit het binnenste van een planeet.

vulpen /ˈvʏl.pɛn/ /ˈvʏɫ.pɛn/ n
dolma kalem
(teken- en schrijfmateriaal) een schrijfpen met holle houder waarin zich een inktreservoir bevindt

vulva n
vulva am
(anatomie) de schaamspleet, de ingang tot de vagina

vuur /vyːr/ n
ateş od
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat

vuurrood adj
ateş kırmızısı

vuursteen n
çakmak taşı
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen
m: een steen gebruikt om vonken voort te brengen

vuurtoren n
deniz feneri fener fener kulesi روشنی گھر
(scheepvaart) een hoog lichtbaken aan de kust

vuurwapen /vyrwapə/ n
ateşli silah
een wapen dat een kogel schiet met behulp van een chemische ontploffing

vuurwerk n
havai fişek donanma fişekleri
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.

vuvuzela n
vuvuzela
(muziekinstrument) een Zuid-Afrikaans blaasinstrument

waaier n
yelpaze
scherm in halve schijfvorm dat dient om te verkoelen door wind aan te waaien

waaieren v
yelpazelemek
inergatief een waaier gebruiken

waakhond /ˈʋakɦɔnt/ n
bekçi köpeği
een hond die het huis of een erf bewaakt

waanzin n
delilik
(medisch) het lijden aan een geestesstoornis, krankzinnigheid

waar /ʋar/ adv
nerede
Vragend: op welke plaats?
Betrekkelijk op welke plaats

waard /ʋaːrt/ n
ev sahibi
(beroep) (horeca) baas van een herberg, taveerne of café

waarde n
değer

waardeloos /ˈʋardəˌlos/ adj
değersiz
geen waarde hebbend

waardeoordeel /'wardəordel/ n
değer yargısı
de mening over hoe goed of hoe slecht iets is

waarderen v
değer biçmek değer koymak
overgankelijk op waarde schatten
takdir etmek beğenmek
overgankelijk op prijs stellen, appreciëren

waardevol /'ʋardəˌvɔl/ adj
değerli
een grote waarde hebbend

waarheid n
hakikat gerçek
dat wat een waar feit is

waarnemen v
anlamak
overgankelijk iets via de zintuigen in zich opnemen

waarneming n
gözlem
iets via de zintuigen registreren

waarom /ʋaːˈrɔm/ adverbialPronoun
neden
vanwege welke oorzaak?

waarschijnlijk adj
muhtemel
aannemelijk, iets dat vermoedelijk zo is

waarschuwen /ˈʋaːrsxyu̯ə(n)/ v
uyarmak
overgankelijk iemand verwittigen dat er mogelijke gevaren, problemen of gevolgen zijn

waarschuwing /'ʋaːr.sχy.ʋɪŋ/ n
uyarı
een mededeling dat er onaangename of gevaarlijke gevolgen op til zijn

waarschuwingsschot n
uyarı ateşi
een schot door een politieagent, militair of (buitengewoon) opsporingsambtenaar, afkomstig van een vuurwapen, dat wordt afgevuurd in de lucht (niet gericht op een persoon) ter waarschuwing

wachten /ˈʋɑx.tə(n)/ /ˈβɑx.tə(n)/ v
beklemek
inergatief op dezelfde plaats of in dezelfde situatie blijven tot iemand komt of iets gebeurt

wachtkamer n
bekleme odası
ruimte of vertrek voor wachtenden, bijvoorbeeld bij een arts of op een station

wachtrij n
kuyruk
een aantal elementen die in een bepaalde volgorde op een gebeurtenis wachten

wachtwoord /wɑxtwort/ n
şifre
(informatica) een geheim woord dat men moet produceren om ergens toegelaten te worden

waden v
yürümek
door ondiep water lopen

waf interjection
hav
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

wagen /ˈʋaːɣə(n)/ /ˈʋaːχə(n)/ n
araba
(verkeer) auto

wakker adj
uyanık
niet in slaap, op

wakvlakte /'ʋɑkflɑktə/ n
polinya
groot ijsvrij gebied temidden van pakijs

walkman n
volkman
een draagbare radio en/of cd-speler met koptelefoon

walrus /wɑlrʌs/ n
mors
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden

walvis n
balina
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren

wand /ʋɑnt/ n
duvar

wandeling /ˈʋɑn.də.lɪŋ/ n
yürüyüş
het lopend afleggen van een bepaalde afstand

wandelstok /ˈʋɑn.dəɫ.ˌstɔk/ /ˈβ̞ɑn.dəɫ.ˌstɔk/ n
baston
stok die dient als steun bij het wandelen en beschermt tegen vallen

wang n
yanak
(anatomie) zijkant van het gezicht onder het oog

wanhoop /ˈʋɑnɦop/ n
umutsuzluk
een ellendige toestand waarin men geen uitkomst meer ziet

wanneer /ʋɑ.ˈneːr/ adv
ne zaman
op welke tijd, op welk moment

wannen v
harman savurmak
overgankelijk graan zuiveren van kaf door het in de wind op te werpen of te laten vallen

want /ʋɑnt/ n
kolçak
v/m: (kleding) handschoen waarbij alle vingers, behalve de duim in één ruimte zitten

wantrouwen v
şüphe
overgankelijk niet vertrouwen, argwanend zijn tegen

wapen /ˈʋaːpən/ n
silah yarak
een werktuig van geweld
arma
een wapenschild
een onderscheidingsteken van een familie

wapenembargo n
silah ambargosu
(politiek) een internationale sanctie waarbij een partij geen wapens kan aankopen

wapenstilstand n
ateşkes
(militair), (politiek) een overeenkomst met de vijand om de vijandelijkheden op te schorten

wapenwedloop n
silahlanma yarışı

warm /ʋɑrṃ/ adj
sıcak ılık
(natuurkunde) een hoge temperatuur hebbend
(kleding) de warmte van het lichaam vasthoudend
(figuurlijk) enthousiast
waarbij warmte nodig is
(figuurlijk) prettig overkomend

warmte n
ısı
(thermodynamica) de hoeveelheid thermische energie

warmte-krachtkoppeling n
kojenerasyon
(techniek) gelijktijdig gebruik van energie voor verwarming en beweging, zodat er minder van verspild wordt

warmtepomp n
ısı pompası
(motortechniek) (natuurkunde) een verwarmingsinstallatie die via mechanische arbeid warmte onttrekt aan een koude omgeving en deze toevoert aan een warmere omgeving

was /ʋɑs/ n
balmumu mum
weke laagsmeltende en waterafstotende stof (wikidata: was )

wasbeer n
rakun
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart

wasbeerhond n
rakun köpeği
(roofdieren) Nyctereutes procyonoides , een zoogdier en roofdier uit de familie Canidae

wasbord n
çamaşır tahtası
(huishouden) een geribbeld bord waarop men de was kan doen
(muziekinstrument) een muziekinstrument gebaseerd op het hierboven genoemde geribbelde bord
(verkeer) een onverharde weg met veel overdwarse ribbels

wasdroger n
kurutma makinesi
een toestel om de kleding die uit de wasmachine komt te drogen

wasknijper /ˈwɑs.knɛɪ̯.pər/ /ˈʋɑs.knɛɪ̯.pər/ /ˈβ̞ɑs.knɛː.pər/ n
mandal
(gereedschap) een knijper die gemaakt is van hout of plastic om nat wasgoed aan een waslijn te klemmen

wasmachine n
çamaşır makinesi
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze wasgoed reinigt
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt

wasmiddel n
deterjan
een middel om de was te reinigen

wassen /'ʋɑsə(n)/ v
yıkamak
overgankelijk iets met water of een andere vloeistof zuiveren
wederkerend zich ~; zichzelf met water schoonmaken

wastafel n
lavabo
een bak waarin men zich of iets wast

wat /ʋɑt/ interrogativePronoun
ne
om naar een of meer zaken te vragen.

waterbed /watərbɛt/ n
su yatağı
een bed waarvan het matras gevuld is met water

waterblauw adj
su mavisi

waterdamp n
su buharı

waterdrieblad n
su yoncası

waterdruppel /ˈʋatərˌdrʏpəɫ/ n
su damlası
kleine hoeveelheid water die bolvormig is wanneer hij ergens ligt of vrij valt en die bolvormig met een staart is (druppelvormig) op het moment van loslaten

wateren /ˈʋaːtərən/ v
karasuyu
inergatief waterachtig vocht afscheiden

waterhoen n
saztavuğu saz tavuğu
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Gallinula chloropus

waterkers n
su teresi
(plantkunde), (groente) Rorippa , een eetbare kruidachtige plant

waterleiding n
su hattı
een leidingnetwerk om drinkwater vanuit een waterreservoir naar de verbruiker te vervoeren

watermeloen /ˈʋaːtərməˌlun/ n
karpuz alakavun
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)

watermerk n
filigran suyolu

watermolen n
su değirmeni
een (graan)molen die door stromend water aangedreven wordt

watermunt n
su nanesi

waterpeper n
su biberi

waterpijp n
nargile

waterpistool n
su tabancası
(speelgoed) pistool waaruit een straal water kan spuiten

waterpokken n
su çiçeği
alleen meervoud (medisch) goedaardige infectieziekte die gepaard gaat met het verschijnen van rode vlekjes op de huid die daarna overgaan in jeukende blaasjes

waterpolo n
su topu
(sport) een balsport waarbij twee ploegen van zeven spelers elkaar in het water bestrijden

waterput n
havuz
put waaruit men water haalt

waterrad n
su çarkı
een schoepenrad dat draait door de stroming van het water

waterrietzanger n
sarı kamışçın

waterski n
su kayağı
(sport) ski voor het waterskiën

waterspuwer n
çörten

waterstof /ˈʋatərˌstɔf/ n
hidrojen müvellidülma
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1

waterstofbrug n
hidrojen bağı

waterstofperoxide n
hidrojen peroksit
(scheikunde) diwaterstofdioxide (H2O2), middel dat gebruikt kan worden om te bleken, als desinfectiemiddel of als verbrandingshulp (in raketten)

watertoren n
su kulesi
een toren die zorgt voor een gelijkmatige waterdruk in het waterleidingnet

wateruurwerk n
su saati

waterval n
şelale çağlayan
plaats waar stromend water bij een hoogteverschil zijn weg al vallend voortzet

watervliegtuig n
deniz uçağı
(luchtvaart) een vliegtuig dat kan opstijgen en landen op het water

watervogel n
su kuşu

watervoorziening n
karşılama

waterweegbree n
su sinirli otu

waterzuring n
irmak labadası

wattenstaafje n
kulak çubuğu
plukje watten bevestigd op een houten of plastic stokje, gebruikt voor bepaalde medische doeleinden, zoals het inwendig reinigen van de oren

wedden v
bahse girmek
inergatief geld inzetten op een toekomstige gebeurtenis

weddenschap n
bahis

wedergeboorte n
reenkarnasyon
het in sommige godsdiensten gangbare idee van het lichamelijk opnieuw geboren worden na de dood
lichamelijke of geestelijke herleving
culturele bloei na een tijd van verval

wederkerend voornaamwoord n
dönüşlülük zarfı

wederkerend werkwoord n
dönüşlü eylem
(grammatica) een werkwoord waarbij de handelende persoon tevens het voorwerp van de handeling is

wederzijds /wedərˈzɛits/ adj
ortak

wedijveren v
boy ölçüşmek

wedstrijd n
müsabaka
een strijd van twee of meer personen om uit te maken wie op een bepaald gebied de beste is

weduwe /ˈʋeːdyʋə/ n
dul
vrouw wier huwelijkspartner overleden is

weduwnaar /'ʋedyʋnar/ n
dul
man wiens huwelijkspartner overleden is

weefgetouw /ˈʋeːf.xəˌtɑu̯/ n
dokuma tezgahı
een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten

weefsel n
doku
een dunne geweven stof of textiel
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen

weegbree n
bağa yaprağı

weegschaal n
baskül
(gereedschap) een meetinstrument waarmee het gewicht kan worden bepaald

week /wek/ /ʋek/ /β̞ek/ n
hafta yedil
(tijdrekening), (eenheid) tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag

weekdier n
yumuşakça

weekeinde n
hafta sonu
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weekend /ˈʋikɛnt/ n
hafta sonu
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weer /weːr/ /ʋɪːr/ /β̞eːr/ n
hava
(meteorologie) de atmosferische omstandigheden

weerkaatsen v
yansımak
overgankelijk door elastische botsing van richting veranderen

weerkunde n
meteoroloji

weerstaan v
direnmek
stand houden, weerstand bieden aan

weerstand n
direnç
een reactie die poogt een bepaalde actie tegen te werken, tegenstand
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen

weerwolf n
kurt adam
(mythologie) een mythisch wezen dat van mens in wolf verandert

wees /ʋes/ n
yetim

weg /ʋɛχ/ /β̞ɛx/ n
yol
(verkeer) smalle strook grond voor het verkeer

wegen /ˈʋeχə(n)/ /β̞eɣə(n)/ v
tartmak
overgankelijk het gewicht/de massa bepalen
inergatief een bepaald gewicht/massa als eigenschap hebben

wegenkaart n
yol haritası

weglaten v
hariç bırakmak
overgankelijk te midden van andere informatie iets niet insluiten

wei /ʋɛɪ/ n
çayır
een stuk grasland voor begrazing door vee
kesilmiş süt suyu
(drinken) een vloeistof die ontstaat als restproduct bij het kaasmaken

weide n
çayır

weigering n
red
het niet voldoen aan een verzoek of opdracht.

weiland /'ʋɛɪlɑnt/ n
mera otluk yaylak
een stuk grasland in gebruik voor de begrazing door vee

weinig /ˈwɛɪ̯nɪx/ /ˈʋɛɪ̯nəχ/ /ˈβ̞ɛːnəx/ n
az
kleine hoeveelheid

wekker /ˈʋɛkər/ n
çalar saat
een apparaat dat gebruikt wordt om de tijd bij te houden en een functie heeft die veel geluid produceert op een ingestelde tijd

welbespraaktheid n
belagat
de kunst om iets goed te kunnen verwoorden

weldoener n
hayırsever

welgesteld adj
varlıklı
financieel goed gesitueerd

welk /ʋɛlk/ relativePronoun
hangi

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ adj
hoşgeldiniz
gewenst zijn te blijven

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ interjection
hoş geldin
begroeting uitgesproken wanneer een persoon of groep ergens arriveert

wellicht /ʋɛˈlɪxt/ adv
belki
misschien, mogelijk, mogelijkerwijs

welluidend adj
ahenkli

welp /wɛlp/ n
yavru
m/o (dierkunde) jong van bepaalde zoogdieren, met name grote kat- en hondachtigen

welvaren v
başarmak

welzijn /'wɛlzɛin/ n
dirlik
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed

wendbaarheid n
yordam
het gemak waarin iets of iemand van richting kan veranderen

wenkbrauw / ˈwɛŋɡbrɑu / n
kaş
(anatomie) knokige rand boven het oog, meestal begroeid met haar

wennen v
alışmak

wens /ʋεns/ n
istek arzu

wensdenken n
hüsnükuruntu

wenselijk adj
tatminkar
wat men zou wensen

wensen /'ʋɛnsən/ v
arzulamak

wereld /ˈweː.ʁəlt/ /ˈʋɪː.rɔɫt/ /ˈβ̞eː.rəɫt/ n
dünya yerküre evren
de aarde

wereldbol n
yerküre
een kaart van het oppervlak van de aarde in de vorm van een bol

wereldoorlog n
dünya savaşı
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

wereldtaal /'werəltal/ n
dünya dili
een taal die je over de hele wereld kunt gebruiken als communicatie middel

wereldtentoonstelling n
expo
(maatschappij) een tentoonstelling waaraan allerlei landen kunnen deelnemen

werf /wɛr(ə)f/ n
tersane
een scheepswerf

werk /ʋɛrk/ n
iş
dat wat gedaan moet worden, klus, arbeid, karwei
beroep
de plek waar men werkt, werkplek
üstüpü
de verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de kortere draden
eser
dat wat gemaakt is, zoals een kunstwerk, pennenvrucht, boekwerk, oeuvre, of opus

werkbank n
tezgah
(techniek) een bank waaraan het werk verricht wordt

werkdag n
iş günü
een dag waarop gewerkt wordt

werkelijk adj
gerçekten
niet verbeeld

werkelijkheid /'ʋɛrkələkɦɛɪt/ n
gerçeklik
de omstandigheden zoals deze daadwerkelijk bestaan

werken /ʋɛrkən/ v
çalışmak
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen

werkgever n
işveren
persoon die of bedrijf dat werk verschaft aan anderen

werkkracht /ˈʋɛrkrɑxt/ n
eleman
een persoon die gewoonlijk tegen betaling werk verricht

werkloos adj
işsiz

werkloosheid /wɛrkˈloshɛit/ n
işsizlik
(economie) deel van de beroepsbevolking dat geen baan heeft
(verouderd) niet actief zijn, niks doen

werkstation n
workstation
krachtige computer die men voornamelijk gebruikt voor applicaties die veel rekenkracht vereisen

werktuig n
araç
(gereedschap) een stuk gereedschap om een taak eenvoudiger en/of lichter te maken

werktuigmachine n
takım tezgahı
(gereedschap) machine voor het mechanisch bewerken van materialen

werkwoord n
fiil eylem
(grammatica) woordsoort die in de eerste plaats een handeling of toestand uitdrukt

wervel n
omur
(anatomie) een bot van de wervelkolom

wervelkolom n
omurga belkemiği

wesp n
yaban arısı
(vliesvleugeligen) Apocrita een zwart-geel gestreept vliesvleugelig insect dat geen mier of bij is

wespenorchis n
danakıran otu

west /ʋɛst/ adv
batı

westelijk adj
batı

westen /ˈʋɛs.tə(n)/ n
batı

westnoordwest adv
batı-kuzey-batı

wet /wɛt/ n
kanun yasa
(juridisch) een door de overheid opgestelde regel

wet van Murphy phraseologicalUnit
Murphy kanunları

weten /ˈʋeː.tə(n)/ v
bilmek
ergens kennis van hebben

wetenschap /'ʋetənsxɑp/ n
bilim ilim
het weten van de mens; georganiseerde kennis in de samenleving
de georganiseerde activiteit tot het vergroten van kennis en begrip, op wetenschappelijk niveau

wetenschappelijk /,ʋetən'sxapələk/ adj
bilimsel

wetenschapper /ˈʋetəˌsxɑpər/ n
bilim adamı
(beroep), (wetenschap) iemand die de wetenschap beoefent

wetenschapsfilosofie n
bilim kuramı

wetgeving n
yasama
(juridisch) het geheel aan wetten die in een land gelden

wettelijk /ˈwɛtələk/ adj
kanunî
tot de wet behorend

weven /ˈweː.və(n)/ /ˈʋe.və(n)/ v
dokumak
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten

wezel n
gelincik
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae

wezen /ˈʋeː.zə(n)/ n
yaratık
bestaand individu, inzonderlijk een persoon of dier

whisky n
viski
(drinken) een sterke drank die uit gerst of uit maïs en rogge gestookt is

wie /wiː/ /ʋiː/ /β̞iː/ relativePronoun
kim
betrekkelijk voornaamwoord met ingesloten antecedent: degene die

wie het laatst lacht, lacht het best interjection
son gülen iyi güler
(spreekwoord) degene die aan het eind het beste uit de strijd komt is de daadwerkelijke winnaar

wieg n
beşik
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen

wiegen /ˈwiɣə(n)/ v
sallamak
overgankelijk zachtjes heen en weer bewegen, gewoonlijk om een zuigeling in slaap te brengen

wiegendood n
beşik ölümü
(medisch) het plotseling zonder duidelijke oorzaak overlijden van een zuigeling

wiel n
tekerlek teker
o ronddraaiende schijf voor voortbeweging met minimale weerstand

wielersport n
bisiklet yarışı
(sport), is een verzamelnaam voor alle sporten waarbij gebruik wordt gemaakt van een fiets

wielewaal /'wiː.lə.wal/ n
bayağı sarıasma
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )

wielklem n
tekerlek kelepçesi

wierook /ˈʋiː.roːk/ n
tütsü
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia

wiet /ʋit/ n
ot
(plantkunde) softdrug die bestaat uit gedroogde hennep, Cannabis sativa

wig n
kama
(gereedschap) een metalen of houten blok, met twee schuine kanten onder een scherpe hoek, waarmee men iets kan vastklemmen of kan kloven

wij /wɛɪ̯/ /ʋɛɪ̯/ /β̞ɛː/ personalPronoun
biz
nominatief (onderwerp), verwijst naar de groep mensen waar de spreker of schrijver bij hoort

wijd /wɛɪ̯d/ /ʋɛɪ̯t/ /β̞ɛːt/ adj
geniş

wijdverspreid adj
yaygın
overal aanwezig, vindbaar

wijf /ʋɛi̯f/ n
kadın
(familie) (juridisch) (verouderd) echtgenote, vrouw [2]

wijk /ʋɛi̯k/ n
semt
(aardrijkskunde) een bewoond deel van een stad of een gemeente

wijn /wɛɪ̯n/ /ʋɛɪ̯n/ /β̞ɛːn/ n
şarap mey
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.

wijnbouw n
bağcılık
(oenologie) het verbouwen van druiven voor de productie van wijn

wijndruif n
üzüm
een druif die wordt gebruikt om wijn van te maken

wijnglas n
kadeh
een glas dat speciaal ontworpen is om wijn uit te drinken

wijnrood adj
şarap kırmızısı

wijnruit n
sedef otu

wijs /wɛɪ̯s/ /ʋɛɪ̯s/ /β̞ɛːs/ adj
akıllı
van groot inzicht getuigend

wijselijk adv
akıllıca

wijsheid n
bilgelik
gerijpt inzicht; de waarheid
mate waarin gerijpt inzicht wordt getoond

wijsvinger n
işaretparmağı işaret parmağı
(anatomie) tweede vinger, gelegen tussen de middelvinger en de duim

wijting /ˈʋɛi.tɪŋ/ n
bakalyaro
(straalvinnigen) bepaald soort straalvinnige vis, Merlangius merlangus , uit de familie van schelvissen (Gadidae ), orde schelvisachtigen (Gadiformes ), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee

wijwater n
kutsal su
door een priester gewijd water

wiki n
viki
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen

wil /ʋɪl/ n
irade
de bereidheid of zin om iets te doen

wild adj
vahşi
onbeschaafd, bruusk

wild zwijn n
yaban domuzu
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.

wildernis n
bakir alan
(ecologie) een bosachtig gebied dat weinig door de mens geregeld is

wilg n
söğüt
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed

willen /ˈʋɪ.lən/ v
istemek
modaal werkwoord iets als verlangen of voorkeur hebben

wilsverklaring n
niyet mektubu
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen

wimpel /ˈʋɪmpəɫ/ n
flama

wimper n
kirpik sil

wind /ʋɪnt/ n
rüzgâr yel
(meteorologie) de stroming van lucht veroorzaakt door luchtdrukverschillen

windenergie n
rüzgâr enerjisi

winderig adj
rüzgarlı
weerstoestand waarbij er veel wind aanwezig is

windstilte n
dinginlik
(meteorologie) periode met geen of weinig wind

windwijzer n
rüzgârgülü
apparaat dat de windrichting aangeeft

winkel /ˈwɪŋkəl/ n
dükkân
(handel) een plaats waar koopwaar wordt verkocht

winkelcentrum n
AVM
gebied of overdekte galerij waar meerdere winkels en horecazaken zijn gevestigd

winnaar n
kazanan
degene die een strijd of wedstrijd in zijn voordeel beslist

winnen /ˈwɪnə(n)/ /ˈʋɪnə(n)/ /ˈβ̞ɪnə(n)/ v
kazanmak
overgankelijk als beste partij uit een wedstrijd komen
overgankelijk iets verkrijgen voor een goede prestatie

winst /ʋɪnst/ n
kazanç
(economie) het verschil tussen de verkoopsprijs en alle kosten die men heeft gemaakt

winter /ʋɪntər/ n
kış
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september

winterdepressie n
kış depresyonu

winterkoning n
bayağı çit kuşu
(zangvogels) klein gedrongen vogeltje met opgewipt staartje, Troglodytes troglodytes

winterslaap n
kış uykusu
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter

wip /ʋɪp/ n
tahterevalli
v/m een speeltuig bestaande uit een balk die in het midden op een verhoogde steun rust

wipwap v
tahterevalli
1. een speeltuig bestaande uit een balk die in het midden op een verhoogde steun rust

wisent n
Avrupa bizonu
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort

wiskunde n
matematik
(wetenschap) de formele studie van patronen en structuren

wiskundig /ʋɪsˈkʏndəx/ adj
matematiksel
(wiskunde) op wiskunde betrekking hebbend of er gebruik van makend

wiskundige n
matematikçi matematisyen riyaziyeci

wissel /ʋɪsəl/ n
nokta
(het, de) (spoorwegen) speciale constructie in een spoorweg om een trein, metro of tram naar een ander spoor te leiden

wisselgeld n
bozuk

wisselkoers n
döviz kuru
(economie) de verhouding waarmee de ene muntsoort in de andere gewisseld kan worden

wisselstroom n
alternatif akım
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert

wissen v
silmek
overgankelijk het niet meer laten bestaan van

wit /ʋɪt/ adj
beyaz
(kleur) de kleur wit hebbend

wit /ʋɪt/ n
beyaz ak
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum

witgroen adj
pastel yeşil

witkalk n
badana
kalk waarmee men muren wit kan maken

witte kwikstaart n
ak kuyruksallayan
(zangvogels) zangvogel Motacilla alba die in bijna heel Eurazië voorkomt

witte wijn n
beyaz şarap
(oenologie), (drinken) alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven

wittekool n
lahana
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is (wikidata: wittekool )

wodka n
votka
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen

woede /ˈʋudə/ n
öfke
(emotie) gevoel van erge kwaadheid

woedend /'ʋudənt/ adj
kızgın
bijzonder boos, heel erg kwaad

woef interjection
hav
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

woensdag /ˈʋunzdɑx/ n
çarşamba Çarşamba
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na dinsdag en voor donderdag komt

woerd n
ördek
(eendvogels) het mannetje van een eendensoort

woestenij n
çoraklık
een onherbergzaam gebied dat door niemand verzorgd wordt

woestijn n
çöl
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie

woiwodschap /ˈvɔɪ̯vɔtsxɑp/ n
voyvodalık
naam voor bepaalde bestuurlijke gebieden in Polen en vroeger ook in andere delen van Oost-Europa

wok n
wok tava
(huishouden) (kookkunst) ronde pan die wordt gebruikt in de oosterse keuken, vooral om te roerbakken

wol /ʋɔl/ n
yün
(textiel) weefsel van wollen garens

wolf /wɔlf/ /ʋɔlf/ n
kurt böri
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond

wolfraam n
volfram tungsten
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal

wolfskers n
güzelavrat otu

wolk n
bulut
(meteorologie) samenhangende verzameling van merendeels zwevende waterdruppeltjes

wolkenkrabber /ˈwɔlkə(n)ˌkrɑbər/ /ˈʋɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ /ˈβ̞ɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ n
gökdelen
(bouwkunde) een zeer hoog gebouw dat met bewolkt weer zichtbaar in de wolken kan steken

wollen /wɔlə(n)/ adj
yünlü
gemaakt van wol

wolvin /wɔlˈvɪn/ /ʋɔlˈvɪn/ n
dişi kurt
(dierkunde) vrouwelijke wolf

wombat n
vombat

wonder n
mucize
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren

wonen /ˈwo.nə(n)/ /ˈʋo.nə(n)/ /ˈβ̞o.nə(n)/ v
oturmak
inergatief een permanente behuizing hebben

woonkamer n
oturma odası
(bouwkunde), (wonen) een kamer ingericht om in te wonen

woonplaats n
ev

woord /ʋoːrt/ /ˈʋʊːrt/ /ˈβoːrd/ /ˈβoːrt/ n
kelime sözcük söz
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen
kelime söz
belofte
kelime sözcük
(religie) (in het christendom:) het woord van God, Jezus Christus, of de inhoud van de bijbel
söz kelime sözcük
(informatica) de natuurlijke eenheid van informatie voor een bepaalde computerarchitectuur

woordenboek /ˈʋɔːrdə(n)ˌbuk/ n
sözlük
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen

woordenschat n
kelime dağarcığı

woordsoort n
sözcük türü
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden

woordvoerder n
sözcü
een persoon die namens anderen spreekt

woordvoerster n
sözcü
vrouwelijke vorm van woordvoerder

worden /ˈwɔrdə(n)/ /ˈʋɔrdə(n)/ /ˈβ̞ɔrdə(n)/ v
olmak
hulpwerkwoord vormt de lijdende vorm
koppelwerkwoord gaan zijn, zich ontwikkelen tot

workaholic n
işkolik
iemand die verslaafd is aan hard werken en daardoor zichzelf of anderen schaadt

worm /ʋɔrm/ n
kurt
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet

worst /wɔrst/ n
sucuk sosis
(voeding) een toegebonden eind darm of vlies dat gevuld is met vleeswaar

worstelen v
güreşmek

wortel /ˈʋɔrtəl/ n
havuç
(groente) de eetbare wortel van de peen Daucus carota
kök
(plantkunde) het ondergrondse gedeelte van een plant of boom
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz

woud /ʋʌːt/ /ʋʌːut/ n
orman
(ecologie) groot bos [1]

wouw /ʋʌʊ̯/ /β̞ʌːβ̞/ n
çaylak
(havikachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Milvus of het geslacht Haliastur

wraak n
intikam öç
het vergelden van doorgemaakt lijden

wrak n
enkaz

wrat n
siğil
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten

wreken v
öç almak
overgankelijk een bepaald soort onrecht vergelden door zelf iets vergelijkbaars te doen
wederkerend zich ~ persoonlijk ongedaan onrecht vergelden

wrijven v
ovalamak ovmak
inergatief hard tegen een voorwerp aan bewegen

wrijving n
sürtünme

wulp n
bayağı kervan çulluğu
(steltloperachtigen) Numenius arquata , een vogel uit de familie van de snipachtigen (Scolopacidae)

wurgen v
boğmak
overgankelijk iets of iemand vermoorden door het dichtknijpen van de keel

x-as /ˈɪksɑs/ n
x ekseni
(wiskunde) de horizontale as in een assenstelsel

xanthine /ksɑnˈtinə/ n
ksantin
een organische stof die in vlees, urine en andere dierlijke stoffen voorkomt

xenofobie /ksenofoˈbi/ n
yabancı düşmanlığı
een afkeer van alles wat vreemd of buitenlands is

xenofoob n
yabancı düşmanı
iemand die een sterke angst voor vreemdelingen heeft

xenon /ˈksenɔn/ n
ksenon
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54

xyleem /ksiˈlem/ n
ksilem
(biologie) het houtgedeelte van de vaatbundels in houtige gewassen

xylitol /ˌksiliˈtɔl/ n
ksilitol
een zoetstof die bereid is door hydrogenatie van xylose

xylofoon n
ksilofon
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt

y-as n
y ekseni
(wiskunde) de verticale as in een assenstelsel

yamswortel n
yam
een tropisch voedselgewas

yard n
yarda
een Angelsaksische lengtemaat (3 voet is 0,9144 m)
een Engelse vlaktemaat (12,14 ha)

yen n
yen
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt

yoga /ˈjoxa/ n
yoga
het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken

yoghurt /ˈjɔxərt/ /ˈjɔχərt/ n
yoğurt
(voeding) lichtzuur en enigszins lobbig zuivelproduct, gemaakt door het toevoegen van melkzuurbacteriën aan gewone melk

yogi n
yogi
een beoefenaar van de yoga

ytterbium n
iterbiyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide

yttrium n
itriyum
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39

yup n
yupi
een jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft

yuppie n
yupi
(persoon) jong, kindloos persoon die snel carrière gemaakt heeft en een exclusieve, trendgevoelige levensstijl heeft

yurt n
yurt
een ronde nomadentent

zaad /zaːt/ n
tohum
(plantkunde), (landbouw) bevruchte kiem waaruit een nieuwe plant van dezelfde soort groeit

zaadleider /'zadlɛɪdər/ n
vas deferans

zaag /zax/ n
testere bıçkı
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen

zaagsel /'zaxsəl/ n
talaş
een uit houtvezels bestaande stof die ontstaat bij het zagen van hout

zaagtand /'zaxtɑnt/ n
diş
(gereedschap) een scherpe tandvormige karteling aangebracht op de rand van een zaagblad

zaaien v
ekmek
overgankelijk zaad strooien

zaal /zal/ n
odalak

zacht adv
yumuşak
met weinig geluidsvolume

zadel n
eyer sele
zitplaats op de rug van een (rij)dier
zitplaats op een (gemotoriseerde) fiets

zadelen v
eyerlemek
overgankelijk een zadel plaatsen op een rijdier

zadelmaker n
eyerci
(beroep) een persoon die zadels maakt.

zak n
çuval cep
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen
cep
een plek in kleding waarin kleine spullen kunnen worden meegedragen

zakdoek /ˈzɑgduk/ n
mendil
een doek om de neus in te snuiten

zakenman /'zakəmɑn/ n
iş adamı
(beroep) iemand die met zakendoen zijn brood verdient

zakenreis n
iş gezisi

zakgeld n
cep harçlığı

zakkenroller n
yankesici
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon

zaklamp /ˈzɑklɑmp/ n
el feneri
kleine, draagbare lamp die op batterijen werkt

zakmes /ˈzɑkmɛs/ n
çakı
een klein invouwbaar mes, vaak met extra gereedschappen

zakwoordenboek n
cep sözlüğü
een woordenboek in klein formaat

zalf n
merhem
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek

zalm /zɑlm/ /zɑɫm/ n
somon som
(straalvinnigen) benaming voor een aantal vissoorten uit de familie Salmonidae (zalmen)

zalmoranje adj
somon turuncu

zalmrood adj
somon kırmızı

zand n
kum
(geologie) losse massa die bestaat uit miljoenen stukjes steen, schelpen [1], kwarts en glimmer [1]

zandbak n
deneme tahtası
(speelgoed) een bak gevuld met zand om in te spelen

zandgeel adj
kum sarısı

zandhoop n
kum yığını
een grote stapel los zand

zandkasteel n
kumdan kale
een van zand gebouwd miniatuurkasteel

zandloper /ˈzɑntlopər/ n
kum saati
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen

zandsteen n
kum taşı

zanger /ˈzɑŋər/ n
şarkıcı
(muziek), (beroep) iemand die zingt.

zangeres n
şantöz
(muziek), (beroep) vrouwelijke vorm van zanger

zanglijster n
öter ardıç kuşu
(zangvogels) Turdus philomelos , een lijstersoort die algemeen is in Nederland en Vlaanderen

zaterdag n
cumartesi Cumartesi
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na vrijdag en voor zondag komt

zebra n
zebra
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart

zebrapad n
yaya geçidi
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats

zedelijk adj
ahlâkî
zoals het volgens normen en waarden behoort

zee /ze/ /zeː/ n
deniz
(aardrijkskunde) een uitgestrekt oppervlak zoutwater dat het grootste deel van de aarde bedekt

zee-egel n
denizkestanesi deniz kestanesi
(stekelhuidigen) op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)

zeearend n
deniz kartalı
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend

zeebeving n
deniz depremi
(seismologie) aardbeving waarvan het epicentrum op de bodem van de zee ligt

zeebodem n
deniz dibi
het grondvlak van een zee

zeeduivel n
fener balığı
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort grote zeevis, Lophius piscatorius uit de familie der Lophiidae , die er door een grote kop met priemvormige aanhangsels griezelig uitziet

zeef n
elek
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen

zeegang n
dalgalı deniz
de deining van de zee

zeegras n
deniz çayırı
(plantkunde) Zostera sp. een plantensoort aangepast aan het leven in zout water

zeehond n
fok
(roofdieren) benaming voor zeezoogdieren uit de familie Phocidae

zeekomkommer n
deniz hıyarı deniz patlıcanı
(stekelhuidigen) benaming voor op de op komkommers lijkende zeedieren uit de klasse Holothuroidea

zeekreeft n
ıstakoz
(kreeftachtigen) in zee levende kreeft Nephropidae

zeeleeuw n
denizaslanı
(roofdieren) grote oorrob, benaming voor dieren uit de onderfamilie Otariinae

zeelt n
kadife balığı
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtiɡe zoetwatervis, Tinca tinca

zeeman n
kalyoncu

zeemeermin /ˈzemermɪn/ n
deniz kızı
(mythologie) wezen uit de zee, met het bovenlichaam van een meisje of jonge vrouw en het onderlichaam van een vis

zeemijl n
deniz mili
(eenheid) afstandsmaat, in gebruik op zee, 1852 meter

zeeolifant n
deniz fili
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt

zeep n
sabun
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne

zeepbel n
sabun baloncuğu
bolvormig vlies van water en zeep dat een hoeveelheid gas (meestal lucht) omringt

zeepzieder n
sabuncu
(beroep), (verouderd) het beroep van iemand die uit vet of olie en loog zeep bereidt

zeester n
denizyıldızı
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten

zeetong n
dil balığı
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Solea solea

zeevogel /ˈzeˌvoχɔɫ/ /ˈzeːˌvoːɣəl/ n
deniz kuşu
(dierkunde) vogel die vooral in de directe omgeving van de zee leeft

zeevruchten n
deniz ürünleri
alleen meervoud (voeding) allerlei eetbare schaal- en schelpdieren

zeewater /ˈzeʋatər/ n
deniz suyu
water waarin diverse zouten zijn opgelost en waarmee de zeeën gevuld zijn

zeewier n
deniz yosunu
(biologie) (voeding) in zee levend wier

zege /'zeɣə/ n
zafer
overwinning, victorie

zegel /ˈzexəl/ n
mühür
een middel om een voorwerp zodanig af te sluiten dat er later nagegaan kan worden of het geopend is

zegen /ˈzeːɣə(n)/ /ˈzeːχə(n)/ n
baht
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid

zegenen v
kutsamak
overgankelijk de zegen geven; goedkeuring geven

zegge n
ayak otu
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen

zeggen v
demek söylemek
overgankelijk, (communicatie) (meestal mondeling) mededelen, zich met gesproken taal uiten

zeil n
yelken
(scheepvaart) doek dat in een mast gehesen is om wind te vangen en die het schip voortbeweegt

zeilboot n
yelken
(scheepvaart) een boot waarmee gezeild kan worden

zeildoekgrijs adj
çadır grisi

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ n
açılmak
(sport) wedstrijdsport met zeilvaartuigen

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ v
açılmak
(techniek) voortgestuwd worden door de druk van de wind tegen een opgehouden zeil

zeilschip n
yelkenli
(scheepvaart) een schip waarmee gezeild kan worden

zeis n
tırpan
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien

zeker /ˈze.kər/ adj
emin
waaraan niet getwijfeld hoeft te worden

zelden adv
az
bijzonder weinig voorkomend

zeldzaam /'zɛltsam/ adj
nadir
naar verhouding gering in aantal

zelf /zɛlf/ /zɛɫf/ demonstrativePronoun
kendileri
in eigen persoon, niet een ander
in tegenstelling met iets anders

zelfbeschikking n
otodeterminasyon
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)

zelfde demonstrativePronoun
aynı

zelfdoding n
intihar
Het zich benemen van het leven

zelfmoord /ˈzɛɫfmoːrt/ n
intihar
handeling waarbij men een einde maakt aan zijn eigen leven

zelfmoordbrief n
intihar notu
brief die als verklaring of afscheid achtergelaten wordt door iemand die zelfmoord pleegt

zelfportret /'zɛlfpɔrtrɛt/ n
otoportre
(kunst) een kunstwerk gebaseerd op de afbeelding van het eigen gezicht

zelfs adv
hatta

zelfstandig naamwoord n
isim ad
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.

zelfverbranding n
kendini ateşe verme
verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest

zelfverdediging n
meşru müdafaa
verdediging van zichzelf

zenit /zenɪt/ n
zenit
(astronomie) het denkbeeldige punt loodrecht omhoog aan de hemelkoepel

zenuw n
sinir
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen

zenuwstelsel n
sinir sistemi
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen

zepen v
sabunlamak

zes n
altı
het cijfer 6
dat wat in een (rang)ordening met 6 is aangeduid
groep van 6 eenheden

zesde /ˈzɛs.də/ /ˈzɛz.də/ ordinalAdjective
altıncı
nummer zes in een rij

zesendertig cardinalNumeral
otuz altı
"36", het getal tussen vijfendertig en zevenendertig, dertig plus zes of zes maal zes

zesentachtig cardinalNumeral
seksen altı
"86", het getal tussen vijfentachtig en zevenentachtig, tachtig plus zes

zesentwintig cardinalNumeral
yirmi altı
"26", het getal tussen vijfentwintig en zevenentwintig, twintig plus zes

zesenveertig cardinalNumeral
kırk altı
"46", het getal tussen vijfenveertig en zevenenveertig, veertig plus zes

zesenvijftig cardinalNumeral
elli altı
"56", het getal tussen vijfenvijftig en zevenenvijftig, vijftig plus zes

zesenzestig cardinalNumeral
altmış altı
"66", het getal tussen vijfenzestig en zevenenzestig, zestig plus zes

zesenzeventig /ˈzɛsənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş altı
"76", het getal tussen vijfenzeventig en zevenenzeventig, zeventig plus zes

zeshoek /zɛsɦuk/ n
altıgen
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden

zestien cardinalNumeral
on altı
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"

zestiende ordinalAdjective
on altıncı

zestig cardinalNumeral
altmış
"60", het getal tussen negenenvijftig en eenenzestig, zes maal tien

zestigste ordinalAdjective
altmışıncı

zet /zɛt/ n
hamle
(spel) een handeling gedurende een spelbeurt

zetmeel n
nişasta

zeug n
dişi domuz
(vulgair) scheldwoord voor een vrouw, waarmee de vrouw met een varken wordt vergeleken

zeuren /ˈsʏː.rə(n)/ /ˈzøː.rə(n)/ v
inlemek
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken

zeven /ˈzøvən/ cardinalNumeral
yedi
"7", het getal tussen zes en acht

zeven /ˈzøvən/ v
elekten geçirmek elemek kalburdan geçirmek süzekten geçirmek süzgeçten geçirmek süzmek
overgankelijk de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef

zevende /ˈze.vən.də/ ordinalAdjective
yedinci

zevenendertig /ˈzøvənənˌdɛrtəx/ cardinalNumeral
otuz yedi
"37", het getal tussen zesendertig en achtendertig, dertig plus zeven

zevenennegentig /ˈzøvənəˌneɣəntəx/ cardinalNumeral
doksan yedi
"97", het getal tussen zesennegentig en achtennegentig, negentig plus zeven

zevenentachtig /ˈzøvənənˌtɑxtəx/ cardinalNumeral
seksen yedi
"87", het getal tussen zesentachtig en achtentachtig, tachtig plus zeven

zevenentwintig /ˈzøvənənˌtwɪntəx/ cardinalNumeral
yirmi yedi
"27", het getal tussen zesentwintig en achtentwintig, twintig plus zeven

zevenenveertig /ˈzøvənənˌfertəx/ cardinalNumeral
kırk yedi
"47", het getal tussen zesenveertig en achtenveertig, veertig plus zeven

zevenenvijftig /ˈzøvənənˌfɛiftəx/ cardinalNumeral
elli yedi
"57", het getal tussen zesenvijftig en achtenvijftig, vijftig plus zeven

zevenenzestig /ˈzøvənənˌsɛstəx/ cardinalNumeral
altmış yedi
"67", het getal tussen zesenzestig en achtenzestig, zestig plus zeven

zevengetijdenklaver n
mavi çemenotu
(kruid) zaden, zaaddozen en blaadjes van Trigonella caerulea worden gebruikt als kruid

zevenhonderd /ˈzeːvə(n)ˌɦɔndərt/ /ˈzøvənˌhɔndərt/ cardinalNumeral
yedi yüz
"700", het getal tussen zeshonderdnegenennegentig en zevenhonderdeen, zeven maal honderd

zeventien /ˈzøvənˌtin/ cardinalNumeral
on yedi
"17", het getal tussen zestien en achttien, tien plus zeven

zeventiende ordinalAdjective
on yedinci

zeventig /ˈzøvəntəx/ cardinalNumeral
yetmiş
"70", het getal tussen negenenzestig en eenenzeventig, zeven maal tien

zichtbaar adj
görünür

ziek adj
hasta
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren

ziekelijk adj
hastalıklı
geneigd om vaak ziek te zijn

ziekenhuis /ˈzi.kǝn.ˌɦœʏs/ n
hastane
(medisch) instelling voor onderzoek, behandeling en verpleging van zieken

ziekte n
hastalık

ziekte van Parkinson n
Parkinson hastalığı
(medisch) ziekte die het centrale zenuwstelsel steeds verder aantast

ziel /zil/ n
can ruh
(psychologie), (religie) het veronderstelde wezen van het niet-stoffelijke van de mens

zien v
görmek
inergatief het vermogen hebben om met het oog waar te nemen

ziften /ˈzɪftə(n)/ v
kalburlamak
overgankelijk de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef

zigeuner /siˈɣønər/ n
Cingene

zij /sɛɪ̯/ /zɛɪ̯/ /zɛː/ personalPronoun
o
3e persoon enkelvoud vrouwelijk, nominatief
onlar
3e persoon meervoud, nominatief

zijde n
taraf yan
grenslijn van een tweedimensionale figuur of het grensvlak van een lichaam
ipek taraf
zeer zachte stof gemaakt van cocons van de zijderups

zijdegrijs adj
ipek gri

zijn possessivePronoun
onun
derde persoon enkelvoud, mannelijk of onzijdig

zijn v
olmak
ergatief: bestaan, existeren
ergatief: zich bevinden, ergens aanwezig zijn
koppelwerkwoord (gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): gelijk zijn aan:
koppelwerkwoord(gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): tot de groep behoren van
koppelwerkwoord (gevolgd door adjectief): de eigenschap hebben:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van de lijdende vorm

zijrivier n
akış
(aardrijkskunde) een rivier die niet in zee maar in een andere rivier uitmondt

zijspan /'zɛɪspɑn/ n
yolcu sepeti
(verkeer) karretje dat naast een motorfiets bevestigd is voor het vervoer van een passagier

zilver n
gümüş

zilveren adj
gümüş

zilvergrijs adj
gümüş rengi gümüşi

zilverkleurig adj
gümüş rengi gümüşi
(kleur) op zilver lijkende grijze kleur

zilvermeeuw n
kuzey gümüş martısı
(steltloperachtigen) Larus argentatus een grote meeuwensoort van het Noord-Altantische gebied

zilverrug n
gümüşsırt
dominante, volwassen mannelijke gorilla

zilverspar n
göknar
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Abies

zin /zɪn/ n
cümle tümce
(taalkunde) een serie woorden die gezamenlijk in syntactisch verband een afgerond geheel vormen

zindelijk adj
temiz
helder, proper, rein, schoon

zingen v
şarkı söylemek ötmek
overgankelijk (muziek) met de eigen stem als muziek laten horen

zink n
çinko
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal

zinken /zɪŋkə(n)/ v
batmak
ergatief in een vloeistof, meestal water, traag naar beneden zakken

zinkgeel adj
çinko sarısı

zintuig /ˈzɪntœx/ /ˈzɪntœyx/ n
duyu
een orgaan dat prikkels uit de buitenwereld in elektrische signalen voor de hersenen omzet

zionisme /zijoˈnɪsmə/ n
siyonizm

zirkonium n
zirkonyum
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal

zitten /ˈzɪ.tə(n)/ v
oturmak
inergatief op het zitvlak rusten

zo-even adv
az evvel
net, even tevoren

zoals conjunction
olarak
op dezelfde manier
gibi
bijvoorbeeld.

zodra /zoˈdra/ conjunction
[[-er|-er -mez]]
geeft aan welke gebeurtenis eerst moe(s)t plaatsvinden

zoeken v
aramak
overgankelijk proberen te vinden

zoeker n
bakaç
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel

zoemen v
cızıldamak
inergatief (dierengeluid) een vrij zacht continu geluid voortbrengen dat op de z-klank lijkt

zoen n
buse
het met de lippen aanraken van een persoon of een voorwerp

zoenen v
öpmek
met de mond liefkozen

zoet /ˈzut/ adj
tatlı
ter omschrijving van een vaak als aangename ervaren smaak zoals die van suiker

zoete aardappel n
tatlı patates
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave

zoetheid n
tatlılık

zoethout /ˈzuthʌʊt/ n
meyan
Glycyrrhiza glabra , een plant die tot de vlinderbloemigen behoort

zoetstof n
tatlandırıcılar
(scheikunde), (voeding) een stof die een zoete smaak veroorzaakt
als hierboven maar geen suiker bevat, het zoetje

zoetzuur adj
mayhoş

zogen /ˈzoːɣ.ə(n)/ v
emzirmek
overgankelijk het te drinken geven van moedermelk

zogenaamd /zo.ɣə.'namt/, /zo.ɣə.'nam.də/ adv
sözde
(pejoratief) naar (betwijfelde) bewering

zolder /ˈzɔldər/ n
tavan arası
ruimte onder een (schuin) dak

zolen /zolə(n)/ v
pençe vurmak
het aanbrengen van een zool onder een schoen

zomaar adv
bu şekilde
op willekeurige wijze, zonder nadenken of voorbereiden

zombie n
zombi
(mythologie), (magie) door magie uit de dood teruggebracht persoon

zomer n
yaz

zomereik n
saplı meşe
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden

zomerhuis /ˈzo.mər.ˌhœʏ̯s/ /ˈzo.mər.ˌhœːs/ n
yazlık ev
huis om de zomer en de vakanties door te brengen

zomertaling n
çıkrıkçın
(eendvogels) Anas querquedula een kleine soort eend

zon n
güneş
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt

zondaar n
günahkâr
(religie) iemand die ongehoorzaam is aan Gods geboden

zondag n
pazar Pazar
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na zaterdag en voor maandag komt

zonde n
günah vebal
(religie) overtreding van een goddelijke wet of regel

zonder preposition
-siz
in afwezigheid van.

zondigen /zɔndəɣə(n)/ v
günah işlemek
inergatief, (religie) het overtreden van een religieuze wet

zondvloed n
tufan
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God

zone /ˈzo:nə/ n
bölge
bepaald gebied dat is afgebakend van aangrenzend gebied

zonlicht n
güneş ışığı
(astronomie) de zichtbare elektromagnetische straling van de ster waarrond onze aarde draait

zonne-energie /'zɔnəʔenɛr'ɣi/ n
güneş enerjisi güneş erkesi
(natuurkunde) (elektrotechniek) energie die gewonnen wordt uit de straling van de zon

zonnebaden v
güneşlenmek
inergatief zich gedurende een zekere tijd blootstellen aan zonnestraling

zonnebloem /ˈzɔnəˌblum/ n
ayçiçeği günebakan gündöndü gün çiçeği
(plantkunde) Helianthus annuus , een tot 3 meter hoge plant met een grote gele bloem

zonnebloemolie n
ayçiçeği yağı çiçek yağı
(voeding) een plantaardige spijsolie geperst uit zonnebloempitten

zonnebloempit n
ayçiçeği tohumu
de pit van een zonnebloem

zonnebrand n
güneş yanığı
(medisch) de vaak pijnlijke gevolgen van een blootstelling van de huid aan een te grote dosis ultraviolet licht
güneş kremi
(metonymisch) zonnebrandcrème

zonnebrandcrème n
güneş kremi
vettige substantie die op de huid wordt gesmeerd om verbranding ervan tegen te gaan

zonnebril n
güneş gözlüğü
een bril met speciale glazen (dikwijls polaroid) om de ogen tegen het zonlicht te beschermen

zonnecel n
güneş pili

zonnepaneel /ˈzɔnəpɑˌnel/ /ˈzɔnəpɑˌnɪːɫ/ n
güneş paneli
(elektrotechniek) een paneel dat stralingsenergie van de zon omzet in elektriciteit

zonneschijn n
güneş ışığı
het licht dat van de zon afkomstig is

zonnesteek n
güneş çarpması
(medisch) plotselinge aandoening van de hersenen ten gevolge van te felle zonneschijn of te grote hitte

zonnestelsel n
Güneş Sistemi
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren

zonnevis n
dülger balığı
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort eetbare vis, Zeus faber

zonnevlam n
Güneş patlaması

zonnevlek n
güneş lekesi
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek

zonnewende /ˈzɔnəˌwɛndə/ /ˈzɔnəˌʋɛndə/ /ˈzɔnəˌβ̞ɛndə/ n
gündönümü
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt

zonnewijzer n
güneş saati

zonnewind n
güneş rüzgârı
(astronomie) de stroom deeltjes die de zon uitstraalt

zonnig /ˈzɔnəx/ adj
güneşli
(meteorologie) zonovergoten, met veel zonneschijn

zonsondergang /zɔn'zɔndərχɑŋ/ n
güneş batması gün batımı
(astronomie) het schijnbaar verdwijnen van de zon onder de horizon als de avond valt

zonsverduistering /ˈzɔnsvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈzɔnsvərˌdœːstərɪŋ/ n
Güneş tutulması
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt

zoo /zo/ n
hayvanat bahçesi
verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken

zoogdier /ˈzox.diːr/ /ˈzoːɣ.diːr/ /ˈzoχ.diːr/ n
memeli memeli hayvan
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia

zoon /zoːn/ n
oğul erkek çocuk
(familie) een mannelijk kind

zorg n
endişe kaygı
verpleging, voorzien in een behoefte

zout /zɑu̯t/ adj
tuzlu
zout bevattend of zout smakend

zout /zɑu̯t/ n
tuz tuzlu tat tuzluluk
alledaagse naam voor keukenzout bedoeld (natriumchloride)

zouten v
tuzlamak
overgankelijk met zout conserveren

zoutvaatje /ˈzɑutˌvacə/ n
tuzluk
(huishouden) bakje met een geperforeerde bovenkant voor het strooien en bevatten van keukenzout

zoutwater n
tuzlu su

zoutzuur n
hidroklorik asit tuz ruhu
(scheikunde) een oplossing van waterstofchloride (HCl)

zozo /ˈzo.zo/ adj
şöyle böyle

zoöfilie n
zoofili

zoölogie n
zooloji
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

zoöloog /zoʔo'lox/ n
zoolog
(dierkunde) (beroep) een wetenschapper die zich bezig houdt met de studie van dieren

zucht /zʏxt/ n
ah
hoorbare uitademing, meestal als uiting van ongenoegen of verveling

zuchten /ˈzʏxtə(n)/ v
ah etmek
inergatief hoorbaar diep uitademen, meestal als uiting van frustratie

zuid /zœʏ̯t/ /zœːd/ /zœːt/ adv
güney

zuiden /ˈzœy̯.də(n)/ n
güney

zuidoost adv
güneydoğu

zuidwestelijk adj
güneybatı
op het zuidwesten betrekking hebbend

zuigen /ˈzœy̯.ɣə(n)/ v
emmek
een verlaagde druk aanleggen met de mond of met een apparaat

zuiger n
piston

zuil n
sütun

zuiver oranje adj
turuncu

zuiver wit adj
saf beyaz

zuiveren v
arınmak
van verontreinigingen ontdoen

zuring /'zyrɪŋ/ n
evelik
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden

zus n
abla
(familie) een ander kind van dezelfde ouders van het vrouwelijk geslacht

zuster /ˈzʏs.tər/ n
abla kız kardeş bacı
vrouwelijk kind van dezelfde ouders, zus

zuur /zyːr/ adj
ekşi
(voeding), (drinken) een smaak hebbend zoals van citroensap of azijn

zuur /zyːr/ n
asit
vloeistof, die een verhoogde concentratie waterstofionen bevat

zuurgraad /ˈzyrɣrat/ n
asidiklik
(scheikunde) de mate waarin iets zuur is, gewoonlijk gemeten als de negatieve logaritme (-log) van de concentratie waterstofionen

zuurheid n
asidite
de hoeveelheid base die door een vloeistof kan worden geneutraliseerd
van een persoon dat deze boos en verbitterd is
een soort frisse smaakgewaarwording (althans als het voedsel niet té zuur is)

zuurkool n
lahana turşusu
(voeding) fijngesneden en licht gezouten kool die enige tijd gefermenteerd is

zuurstof /ˈzyːrstɔf/ n
oksijen
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof

zwaan /zʋan/ n
kuğu
(eendvogels) benaming voor watervogels met lange sierlijke hals uit het geslacht Cygnus

zwaar adj
ağır
van groot gewicht

zwaar water n
ağır su
water waarin de waterstofatomen vervangen zijn door de waterstofisotoop deuterium

zwaard n
kılıç
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde

zwaardvis n
kılıç balığı
bepaald soort zeevis, Xiphias gladius

zwaardwalvis n
katil balina
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

zwaartekracht n
kütle çekimi yer çekimi kütleçekimi yerçekimi
(natuurkunde) de kracht die de wederzijdse aantrekking van massa veroorzaakt

zwager /ˈzʋa.ɣər/ n
kayınbirader

zwak /zʋɑk/ adj
güçsüz

zwaluw n
kırlangıç
(zangvogels) benaming voor trekvogels uit de familie Hirundinidae , die van insecten leven

zwanger adj
hamile gebe
in de toestand van een vrouw wanneer er in haar baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden

zwangerschap /ˈzwɑŋərsxɑp/ n
hamilelik
de tijd dat een vrouw een ongeboren kind met zich draagt

zwangerschapsafbreking n
kürtaj
een voortijdige en kunstmatige beëindiging van een zwangerschap

zwangerschapstest n
gebelik testi hamilelik testi
een op de markt verkrijgbaar produkt dat via de urine tekenen van een zwangerschap onthult

zwart adj
kara siyah
(figuurlijk) een donker gelaat of uiterlijk hebbend, opgevat als een etnisch kenmerk

zwart gat n
kara delik
(natuurkunde), (astronomie) gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is

zwart geld n
kara para
betaalmiddelen die afkomstig zijn uit belastingontduiking of onwettige handel

zwart olijfgroen adj
siyah zeytin yeşili

zwartblauw adj
siyah mavi

zwartbruin adj
siyah kahverengi

zwarte bes n
kuş üzümü
(fruit) vruchtje van Ribes nigrum .

zwarte doos n
kara kutu
systeem, apparaat of voorwerp waarvan bekend is wat het doet maar niet hoe het werkt
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren

zwarte markt phraseologicalUnit
kara borsa

zwarte zee-eend n
kara ördek
(eendvogels) bepaald soort zee-eend, Melanitta nigra ,

zwartgrijs adj
siyah gri

zwartgroen adj
kara yeşil

zwartrood adj
siyah kırmızı

zwavel /zʋavəl/ n
kükürt
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal

zwaveldioxide n
kükürt dioksit

zwavelgeel adj
kükürt sarısı

zwavelzuur n
sülfürik asit
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking

zweefvliegtuig n
planör
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen

zweep n
kamçı
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen

zweer n
ülser
(medisch) ontstoken plek, infectie

zweet n
ter arak
transpiratie, transpiratievocht

zwembad /ˈzwɛmbɑd/ /ˈzʋɛmbɑt/ /ˈzβ̞ɛmbɑt/ n
yüzme havuzu
(zwemmen) een bassin om in te zwemmen

zwembroek n
mayo
(kleding) (sport) kledingstuk voor mannen dat gebruikt wordt om in te zwemmen

zwemkleding n
mayo
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

zwemmen v
yüzmek
(sport) inergatief zich gecoördineerd door het water voortbewegen

zwemvlies /'zʋɛmvlis/ n
palet
(schoeisel), (zwemmen) kunststofimitatie van [1] die de mens als verlengstuk van zijn voet kan aandoen

zweren /'zʋɪːrə(n)/ v
ant içmek
overgankelijk een eed afleggen

zwezerik n
timus
(anatomie) klierachtig, hormoonvormend orgaan

zwijgen v
susmak
inergatief ervan afzien te spreken

zwijggeld /'zʋɛɪxɛlt/ n
sus payı

zwijgzaamheid n
sessizlik

zwijn n
domuz
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben
(scheldwoord) (figuurlijk) iemand die zich vies, onbeschaafd of zeer slecht gedraagt

zwijnenstal /ˈzʋɛinəstɑl/ n
ahır
(figuurlijk) vuile boel

zygote n
zigot

ångström n
angström
(natuurkunde), (eenheid) lengtemaat met een waarde van 10-10 m, dus 0,1 nanometer of 100 picometer

één /eːn/ cardinalNumeral
bir
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I

één /eːn/ n
bir
het getal 1