's nachts /ˈsnɑxs/ adv
om natta om natten
(tijdrekening) gedurende de nacht

's ochtends adv
om formiddagen om morgenen
(tijdrekening) in de ochtend

lijk suffix
lig
het hebben van de karakteristieken (bv. kinderlijk)
in staat zijn tot (bv. redelijk)
toevoeging om van een werkwoord of zelfstandig naamwoord een bijvoeglijk naamwoord te maken (bv. gevaarlijk)

loos /-los/ suffix
løs
een achtervoegsel dat van een zelfstandig een bijvoeglijk naamwoord maakt en het ontbreken van het eerste aangeeft

theek suffix
tek
ruimte of instelling waarin het door het eerste lid genoemde wordt bewaard en uitgeleend of uitgegeven

ADHD n
ADHD
(psychologie), (initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, een gedragsziekte met concentratiestoornissen en hyperactiviteit

Abchazisch /ɑpˈxazis/ n
abkhasisk
(taal) een taal die in Abchazië gesproken wordt

Achilles pn
Akilles
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie, zoon van Peleus, de koning van de Myrmidonen in Thessalië, en de Nereïde Thetis

Aconcagua pn
Aconcagua
(toponiem) een berg in Argentinië, de hoogste van Zuid-Amerika.

Adam pn
Adam

Adolf pn
Adolf

Afghaans /ɑf.ˈxans/ /ɑf.ˈχans/ /ɑv.ˈɣaːns/ adj
afghansk
(demoniem) gerelateerd aan Afghanistan

Afghanistan /ɑf.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑf.ˈχa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑv.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ pn
Afghanistan
(toponiem: land) een land gelegen in Centraal-Azië

Afrika pn
Afrika
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan

Afrikaans /afriˈkaːns/ adj
afrikansk
(demoniem) komende van of betreffende het continent Afrika

Afrikaans /afriˈkaːns/ n
afrikaans Afrikaans
(taal) een van het Nederlands afstammende taal die wordt gesproken in Zuid-Afrika en Namibië

Aken pn
Aachen
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen

Alagoas pn
Alagoas
(toponiem) Braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noordoost van het land. Hoofdstad is Maceio

Albanees /ɑɫbaˈneːs/ n
albansk Albansk
(taal) taal die vooral in Albanië en Kosovo gesproken wordt

Albanië /ɑlˈbaːni.jə/ /ɑɫˈbani.jə/ pn
Albania
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro

Alemannisch n
alemannisk
(taal) verzamelnaam voor een groep Duitse dialecten die gesproken worden door ongeveer zes miljoen mensen in Zuid-Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Liechtenstein en Oost-Frankrijk

Algerije /ɑl.ɣə.'rɛɪ̯.jə/ /ɑɫ.ɣə.'rɛː.jə/ /ɑɫ.χə.'rɛɪ̯.jə/ pn
Algerie
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens

Algerijns adj
algerisk
(demoniem) uit/afkomstig van Algerije

Algiers /ɑɫˈxiːrs/ /ɑɫˈɣiːrs/ pn
Alger
(toponiem) hoofdstad van Algerije

Alkmaar /ɑlkˈmar/ pn
Alkmaar
(toponiem) een stad en een gemeente in de provincie Noord-Holland in Nederland

Allah pn
Allah
(religie) God bij moslims of in het Arabisch

Alpen pn
Alpene
(toponiem: gebergte) gebergte dat Italië van de rest van Europa scheidt

Altaar pn
Altaret
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 16u31m en 18u06m en tussen declinatie −68° en −45°)

Altair pn
Altair
(astronomie) een meervoudige, heldere ster in het sterrenbeeld Adelaar (Arend)

Amazone pn
Amazonas

Ameland pn
Ameland

Amerika /aˈmɪːriˌka/ abbreviation
Amerika
1 en 2

Amerikaan n
amerikaner amerikanere
(demoniem) inwoner van de Verenigde Staten van Amerika

Amerikaans adj
amerikansk
(demoniem) betreffende of komende van Amerika

Amerikaanse eik pn
rødeik
(bloemplanten) bepaald soort snelgroeiende boom, Quercus rubra uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), oorspronkelijk afkomstig uit het oosten van Noord-Amerika, in Europa aangeplant als sierboom.

Amerikaanse zwarte beer n
svartbjørn
(roofdieren) kleinste van de drie berensoorten in Noord-Amerika, Ursus americanus

Amos /aˈmɔs/ pn
Amos
(religie) boek in de Bijbel en de Tenach, waarin de profeet Amos een hoofdrol speelt

Amsterdam /ɑmstər'dɑm/ pn
Amsterdam
(toponiem) de hoofdstad van Nederland, gelegen in de provincie Noord-Holland

Andaloesië pn
Andalucía

Andalusië pn
Andalucía

Andes pn
Andes

Andorra pn
Andorra
(toponiem: land) een kleine staat in Europa die grenst aan Frankrijk en Spanje

Andromeda pn
Andromeda
(mythologie) figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie, namelijk de dochter van de Ethiopische koning en koningin Cepheus en Cassiopeia.
(astronomie) spiraalvormig extragalactisch sterrenstelsel (melkwegstelsel) in het gelijknamige sterrenbeeld

Angelsaksisch /ɑŋəl'sɑksis/ n
angelsaksisk
(taal) het Engels zoals het tussen 400 en 1100 werd gesproken en dat de voorloper van het moderne Engels is

Angola /ɑŋ.ˈ(g)ɣo.la/ /ɑŋ.ˈgo.la/ pn
Angola
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan

Anguilla pn
Anguilla

Anjerrevolutie /ˈɑ.nʲər.re.voˌly.si/ /ˈɑ.ɲər.re.voˌly.tsi/ pn
nellikrevolusjonen
(geschiedenis) (politiek) de geweldloze militaire staatsgreep die op 25 april 1974 in Portugal plaatsvond en die een definitief einde maakte aan het autocratische bewind na het tijdperk van Salazar.

Antarctica pn
Antarktis Antarktika
(werelddeel) het continent rond de zuidpool van de aarde

Antigua en Barbuda /ɑn.ˌti.(g)ɣ<sup>ʊ</sup>a.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ /ɑn.ˌti.gwa.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ pn
Antigua og Barbuda
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan

Antwerpen /ˈantˌwɛrpə(n)/ /ˈɑntˌʋɛrpə(n)/ /ˈɑntˌβ̞ɛrpə(n)/ pn
Antwerpen
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Arabisch /ɑ'rabis/ adj
arabisk
(demoniem) verwijzend naar de Arabische taal, cultuur, het alfabet of Arabië

Arabisch /ɑ'rabis/ n
arabisk
(taal) een taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden
een van het Aramitisch afgeleid alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Arabisch, Perzisch, Pashto, Urdu en Oeigoers

Aragon pn
Aragón

Arctica pn
Arktis
(aardrijkskunde) naam voor het noordpoolgebied

Arctische Oceaan pn
Nordishavet
(aardrijkskunde) uitgestrekte zee ten noorden van de continenten Azië en Noord-Amerika , waarin het grote ijsveld van de Noordpool ligt

Ardèche pn
Ardèche
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk die ontspringt in het gelijknamige departement op een hoogte van ongeveer 1400 meter in het "Forêt de Mazan". Zij mondt bij Pont-Saint-Esprit op een hoogte van 50 meter uit in de Rhône.

Argentijn /ˌɑrɣɛnˈtɛɪ̯n/ /ˌɑrɣɛnˈtɛːn/ /ˌɑrχɛnˈtɛɪ̯n/ n
argentinar
(demoniem) iemand van Argentijnse komaf

Argentinië /ˌɑrɣɛnˈtini.jə/ /ˌɑrχɛnˈtini.jə/ pn
Argentina
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ adj
armensk
(demoniem) betreffende Armenië of het Armeens

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ n
armensk
(taal) een taal die wordt gesproken in Armenië

Armenië /ɑrˈmeni.jə/ /ɑrˈmeːni.jə/ pn
Armenia
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is één van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran

Arnhem pn
Arnhem

Aruba /a.ˈru.ba/ /a.ˈry.ba/ pn
Aruba
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee.

Assepoester /ˈɑsəˌpustər/ pn
Askepott
(vrouwelijke naam) het meisje dat hoofdpersoon is het het gelijknamige sprookje

Asturië pn
Asturias
(toponiem) één van de 17 autonome regio's van Spanje die in het noordwesten van het land ligt

Aswoensdag n
askeonsdag
(religie) (christendom) eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd, en daarmee de eerste dag na carnaval

Athene pn
Aten Athen
(toponiem) de hoofdstad van Griekenland

Atlantis pn
Atlantis
(mythologie) (toponiem: eiland) mythologisch eiland dat in de zee zou zijn gezonkenTraditioneel wordt dit eiland meestal gesitueerd ten westen van Europa en Afrika

Atlantische Oceaan pn
Atlanterhavet
(aardrijkskunde) de tweede grootste oceaan op aarde, gelegen tussen Europa en Afrika enerzijds en Noord- en Zuid-Amerika anderzijds

Auschwitz pn
Oświęcim
(toponiem) een stad in het Poolse woiwodschap Klein-Polen, ongeveer 60 km ten zuidwesten van Krakau

Australisch /aʊ̯ˈstraːlɪs/ /ɔʊ̯ˈstraːlis/ /ʌʊ̯ˈstralis/ adj
australsk
(demoniem) van Australië

Australië /aʊ̯ˈstraːli.jə/ /ɔʊ̯ˈstrali.jə/ /ʌʊ̯ˈstrali.jə/ pn
Australia
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels

Australiër /aʊ̯ˈstraːli.jər/ /ɔʊ̯ˈstraːli.jər/ /ʌʊ̯ˈstrali.jər/ n
australier
(demoniem) een inwoner van Australië

Avignon pn
Avignon
(toponiem) een stad in Frankrijk

Aymara n
aymara
(taal) een Indiaanse taal die in Zuid-Amerika wordt gesproken

Azerbeidzjan /ˌazərbɛɪ̯ˈdʒan/ /ˌazərbɛːˈdʒan/ pn
Aserbajdsjan
(toponiem: land) een Aziatisch land dat grenst aan Rusland, Iran, Armenië en Georgië

Azeri /aˈzeːri/ /aˈzɪːri/ n
aserbajdsjansk
o (taal) een taal die vooral in Azerbeidzjan, maar ook in Iran, Georgië en Turkije gesproken wordt

Aziatisch adj
asiatisk
(antropologie) (pregnant) betreffende volkeren, culturen of gebruiken afkomstig uit Zuidoost- of Oost-Azië

Aziatische zwarte beer n
Asiatisk svartbjørn
(roofdieren) Ursus thibetanus een roofdier uit de familie der beren (Ursidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Georges Cuvier in 1823

Azië pn
Asia
(toponiem) (werelddeel) een continent ten oosten van Europa

Bahama's /ba.ˈha.mas/ /ba.ˈɦa.mas/ /bɑ.ˈɦa.mas/ pn
Bahamas
(toponiem: land) een onafhankelijk Engelssprekend land in het Caraïbisch gebied

Bahrein /ba.ˈrɛɪ̯n/ /bɑx.ˈrɛːn/ /bɑχ.ˈrɛɪ̯n/ pn
Bahrain
(toponiem: land), (toponiem: eiland) een eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden

Bakoe pn
Baku
(toponiem) de hoofdstad van Azerbeidzjan

Balearen pn
Balearene

Balkanschiereiland pn
Balkanhalvøya
een schiereiland aan het zuiden van Europa

Bambara n
bambara
(taal) de nationale taal van Mali

Bangladesh /ˌbɑŋ.(g)ɣə.la.ˈdɛʃ/ /ˌbɑŋ.lɑ.ˈdɛʃ/ pn
Bangladesh
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges

Bantoetaal /ˈbɑntutaːl/ n
Bantuspråk
(taalkunde) een taal die tot de Bantoetak van de Niger-Congotalen behoort

Barbados /ˈbɑr.ba.ˌdɔs/ pn
Barbados
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bestaande uit één enkel eiland, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen. Het wordt ook wel Little England genoemd

Barcelona pn
Barcelona

Baskenland /'bɑskən,lɑnd/ pn
Baskerland
een geografische regio bij de Spaans-Franse grens tegen de Golf van Biskaje
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s gelegen in het noorden van Spanje

Baskisch n
baskisk
(taal) taal die wordt gesproken door de Basken

Beieren pn
Bayern

Beiroet /bɛɪrut/ pn
Beirut
(toponiem) hoofdstad van Libanon

Beker pn
Begeret
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 10u48m en 11u54m en tussen declinatie −25° en −6°)

Belgisch /ˈbɛl.ɣɪs/ /ˈbɛɫ.ɣis/ /ˈbɛɫ.χis/ adj
belgisk
(demoniem) met betrekking tot België

België /ˈbɛlɣijə/ /ˈbɛɫɣijə/ /ˈbɛɫχijə/ pn
Belgia

Belgrado pn
Beograd
(toponiem) de hoofdstad van Servië

Belize /be.ˈliː.zə/ pn
Belize
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee

Benin /be.ˈnin/ /ˈbe.nɪn/ pn
Benin
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee

Bergen pn
Bergen
(toponiem) een gemeente in de Noorse provincie Hordaland en tevens de op één na grootste stad van Noorwegen
Mons
(toponiem) een stad in de Belgische provincie Henegouwen

Beringstraat pn
Beringsundet
de zeestraat tussen de Grote Oceaan en de Noordelijke IJszee

Berlijn pn
Berlin
(toponiem) de hoofdstad van Duitsland
(toponiem) één van de zestien Duitse deelstaten.

Bermuda pn
Bermuda
(toponiem: land) eilandstaat in de Atlantische Oceaan en bekend belastingparadijs

Bern pn
Bern
(toponiem) de hoofdstad van Zwitserland

Betelgeuze /ˈbe.tɔɫ.ˌχø.zə/ /ˈbe.təl.ˌɣø.zə/ /ˈbe.təɫ.ˌɣø.zə/ pn
Betelgeuse
(astronomie) de één na helderste ster in het sterrenbeeld Orion, na Rigel

Bethlehem pn
Betlehem
(toponiem) stad in Judea, bekend als de geboorteplaats van Jesus

Bhutan /bu.ˈtan/ /bu.ˈtɑn/ pn
Bhutan
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent

Biafra pn
Biafra

Blauwbaard pn
Ridder Blåskjegg

Boedapest pn
Budapest
(toponiem) de hoofdstad van Hongarije

Boekarest pn
Bucuresti
(toponiem) de hoofdstad van Roemenië

Bohemen pn
Böhmen
(toponiem) historische landstreek in de Tsjechische Republiek

Bolivia /boˈlivi.ja/ pn
Bolivia
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili

Bologna pn
Bologna
(toponiem) een stad in Italië

Bonaire pn
Bonaire
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee. Het is een bijzondere gemeente van Nederland

Boogschutter pn
Skytten
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 november tot ca. 22 december

Bosnisch /ˈbɔsnis/ /ˈbɔsnɪs/ n
bosnisk
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Bosnië

Bosnië en Herzegovina /ˈbɔsni.jə ɛn ˌhɛrtsəɣoˈviːna/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəɣoˈvina/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəχo(ʊ̯)ˈvina/ pn
Bosnia-Hercegovina Bosnia og Hercegovina
(toponiem: land) een republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië

Botswana /bɔ.ˈts<sup>ʊ</sup>a.na/ /bɔts.ˈʋa.na/ /bɔts.ˈβ̞a.na/ pn
Botswana
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika

Bourgondië pn
Burgund
(toponiem) een van de 26 regio's van Frankrijk

Brandenburg pn
Brandenburg
(toponiem) een deelstaat in het oosten van Duitsland

Brazilië /braˈzili.jə/ pn
Brasil
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees

Bretagne pn
Bretagne
(toponiem) een schiereiland in het noordwesten van Frankrijk

Bretons n
bretonsk bretangsk
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Bretagne

Brits /brɪts/ adj
britisk
(demoniem) gerelateerd aan Groot-Brittannië, afkomstig uit Groot-Brittannië

Britse Maagdeneilanden pn
Britiske Jomfruøyer

Brugge pn
Brugge
(toponiem) een Vlaamse provinciehoofdstad

Brunei /bry.ˈnɛɪ̯/ /bry.ˈnɛː/ n
Brunei
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië

Bruneis /ˈbrunɛɪs/ adj
bruneisk
(demoniem) met betrekking tot of afkomstig van Brunei

Brunswijk pn
Braunschweig

Brussel pn
Brussel
(toponiem) de hoofdstad van België
(metonymisch), (geopolitiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd

Bulgaars /bɵɫˈγ̊aːrs/ n
bulgarsk
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Bulgarije

Bulgarije pn
Bulgaria
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Burkina Faso /bur.ˌki.na.ˈfa.so/ /bur.ˌki.na.ˈfɑ.so/ pn
Burkina Faso
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo

Burundi /bu.ˈrun.di/ pn
Burundi
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania

Californië pn
California
(toponiem) één van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. De staat grenst aan de Pacifische Oceaan en aan de Mexicaanse deelstaat Baja California, alsmede aan de Amerikaanse deelstaten Nevada, Oregon en Arizona.

Cambodja /kɑm.ˈbɔ.dja/ /kɑm.ˈbɔ.tʃa/ pn
Kambodsja
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee

Cambridge pn
Cambridge

Canada /ˈka.na.da/ /ˈkɑ.nɑ.da/ pn
Canada
(toponiem: land) een soevereine staat in de noordelijke helft van Noord-Amerika

Canarische Eilanden pn
Kanariøyene

Canberra pn
Canberra
(toponiem) de federale hoofdstad van Australië, gelegen in het Australisch Hoofdstedelijk Territorium

Cantabrië pn
Cantabria
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s en provincie in het noorden van Spanje gelegen ten oosten van Asturië en ten westen van Baskenland met de hoofdstad Santander.

Capri pn
Capri

Caracas /karákas/ pn
Caracas
(toponiem) de hoofdstad van de Zuid-Amerikaanse staat Venezuela.

Carthago pn
Karthago

Castilië pn
Castilla
(toponiem) (geschiedenis) landstreek in Spanje en met Aragon historisch een van de beide koninkrijken waaruit Spanje opgebouwd is. Aan het eind van de 15e eeuw waren er drie koninkrijken op het Iberisch Schiereiland: Portugal, Castilië en Aragon

Castilië en León pn
Castilla y León

Castilië-La Mancha pn
Castilla-La Mancha

Catalaans n
katalansk
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Catalonië

Catalonië pn
Catalonia
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans

Caïro pn
Kairo
(toponiem) de hoofdstad van Egypte

Centraal-Afrikaanse Republiek /sɛn.ˌtral.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /sɛn.ˌtral.ɑ.fri.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ /sɛn.ˌtraɫ.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ pn
Den sentralafrikanske republikk
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten

Centraal-Koerdisch n
kurdisk
(taal) Iraanse taal gesproken door 6 miljoen mensen in Irak en Iran

Ceuta pn
Ceuta

Chanoeka /xɑnuˈka/ n
hanukka
(Jiddisch-Hebreeuws) feest van de herinwijding van de tempel, dat acht dagen duurt en op 25 kislev begintDeze datum valt meestal in december of de laatste dagen van november.

Chili /ˈʃi.li/ pn
Chile
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte

China /ˈʃi.na/ pn
Kina Folkerepublikken Kina
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Volksrepubliek China

Chinees /ʃi.ˈnes/ adj
kinesisk
(demoniem) betreffende China; gemaakt in China

Chinees /ʃi.ˈnes/ n
kinesisk Kinesisk
(taal) o de voornaamste taal die in China gesproken wordt

Christus /ˈxrɪstʏs/ pn
Kristus

Colombia /ko.ˈlɔm.bi.ja/ pn
Colombia
(toponiem: land) een land in het noordwesten van Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan de Caribische Zee, in het oosten aan Venezuela, in het zuidoosten aan Brazilië, in het zuiden aan Peru en Ecuador, en in het westen aan Panama en de Grote Oceaan

Colombiaan n
colombian
(demoniem) een inwoner van Colombia of persoon die de Colombiaanse nationaliteit bezit

Comoren /ko.ˈmoː.rə(n)/ /ko.ˈmo̝ː.rə(n)/ pn
Komorene
(toponiem: land) staat gevestigd op de gelijknamige eilanden

Constantinopel pn
Konstantinopel

Cornisch /ˈkɔrnis/ /ˈkɔrnɪs/ n
kornisk
(taal) een Keltische taal die gesproken wordt in Cornwall

Cornwall pn
Cornwall
(toponiem) schiereiland in het zuidwesten van Engeland

Corsica /'kɔrsɪkɑ/ pn
Korsika
(toponiem: eiland) Frans eiland in de Middellandse Zee, gelegen tussen Sardinië en Ligurië

Corsicaans n
korsikansk
(taal) een taal die op Corsica gesproken wordt

Costa Rica /ˌkɔs.ta.ˈri.ka/ pn
Costa Rica
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Panama en Nicaragua

Cree n
cree

Cuba /ˈky.ba/ pn
Cuba
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba

Cubaan n
cubaner kubaner
(demoniem) een inwoner van Cuba, of iemand afkomstig uit Cuba

Cubaanse n
cubaner kubaner
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Cuba, of een vrouw afkomstig uit Cuba

Curaçao /ky.ra.ˈsʌʊ̯/ /kyː.ra.ˈzaʊ̯/ pn
Curaçao
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee
(toponiem: land) een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Cyprioot n
kypriot
(demoniem) een inwoner van Cyprus, of iemand afkomstig uit Cyprus

Cyprus /ˈki.prʏs/ /ˈsi.prʏs/ pn
Kypros
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus

Daniël pn
Daniel
(mannelijke naam) jongensnaam

David pn
David

Deen /den/ /deːn/ n
danske
(demoniem) een inwoner van Denemarken

Deens /dens/ /deːns/ adj
dansk
(demoniem) betreffende Denemarken of het Deens

Deens /dens/ /deːns/ n
dansk
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken in Denemarken

Den Haag pn
Haag
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland en tevens de stad waar de Nederlandse regering zetelt

Denemarken /ˈdenəˌmɑrkə(n)/ /ˈdeːnəˌmɑrkə(n)/ pn
Danmark
(toponiem: land) een Scandinavisch land in Noord-Europa

Deuteronomium /dewteɾoˈnomjum/ pn
Femte Mosebok

Deventer /'devəntər/ adj
Deventer
uit Deventer afkomstig, van Deventer, op Deventer betrekking hebbend

Djibouti /(d)ʒi.ˈbu.ti/ /dji.ˈbu.ti/ pn
Djibouti
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst

Doggersbank pn
Doggerbank

Dominicaanse Republiek /ˌdo.mi.ni.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /ˌdo.mi.ni.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ pn
Den dominikanske republikk
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en samen met de Dominicaanse Republiek het eiland Hispaniola vormt

Donau pn
Donau
(toponiem: rivier) Donau een rivier in Europa die in het Zwarte Woud in Duitsland ontspringt en naar de Zwarte Zee stroomt

Drenthe /ˈdrɛntə/ pn
Drenthe
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Groningen, Overijssel en het Duitse Nedersaksen wordt begrensd

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ adj
germansk tysk
(demoniem) betreffende Duitsland of het Duits

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ n
tysk
(taal) een West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België

Duitse /ˈdœʏ̯tsə/ /ˈdœːtsə/ n
tysker
(demoniem) een vrouw van Duitse komaf

Duitse Democratische Republiek pn
Den tyske demokratiske republikk

Duitse herdershond n
schäferhund
hond uit een oorspronkelijk in Duitsland gefokt ras voor het hoeden van schapen, dat nog het dichtst bij de wolf staat

Duitsland /ˈdœʏ̯tslɑnt/ /ˈdœːtslɑnd/ /ˈdœːtslɑnt/ pn
Tyskland
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft

Eerste Wereldoorlog pn
første verdenskrig
(geschiedenis), (militair) een militair conflict op wereldschaal dat van 28 juli 1914 tot 11 november 1918 plaatsvond

Efeze /e.ˈfe.zə/ pn
Efesos
(toponiem) in de oudheid een grote Ionische haven- en handelsstad

Efeziërs pn
Efeserne
(religie) boek in het Nieuwe Testament, traditioneel opgevat als een brief van Paulus aan de christenen in Efeze

Egypte /e.ˈɣɪp.tə/ /e.ˈχɪp.tə/ pn
Egypt
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië

El Salvador /ɛl.ˈsɑl.va.dɔr/ /ɛɫ.ˈsɑɫ.va.dɔr/ pn
El Salvador
(toponiem: land) land in Midden-Amerika dat grenst aan Guatemala, Honduras en de Stille Oceaan

Elzas /ˈɛlzɑs/ pn
Alsace
(toponiem) regio in het oosten van Frankrijk

Engeland n
England
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ adj
engelsk
(demoniem) als van, in of betrekking hebbend op Engelsen, Engeland of het Engels

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ n
engelsk
(taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca

Engelse hoorn n
engelsk horn
(muziekinstrument) een grotere en lagere uitvoering van de hobo

Engelsman /ɛ.ŋɔɫs.mɑn/ /ɛ.ŋəls.man/ /ɛ.ŋəɫs.mɑn/ n
engelskmann
(demoniem) iemand die in Engeland woont

Equatoriaal-Guinea /ˌe.kwa.toː.ri.al.ɣi.ˈne.ja/ /ˌe.kʋa.to̝ː.ri.aɫ.χi.ˈne.ja/ /ˌe.kβ̞a.toː.ri.aɫ.ɣi.ˈne.ja/ pn
Ekvatorial-Guinea
(toponiem: land) een land in Afrika grenzend aan Gabon en Kameroen

Eritrea /ˌeː.ri.ˈtre.ja/ /ˌɪː.ri.ˈtre.ja/ pn
Eritrea
(toponiem: land) een Afrikaans land grenzend aan Soedan, Ethiopië, Djibouti en de Rode Zee

Erlangen pn
Erlangen
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Beieren
een stadsdistrict in de Duitse deelstaat Beieren

Esperanto n
esperanto
(taal) een internationale kunsttaal die oorspronkelijk ontworpen is door Ludovico Zamenhof

Estisch /ˈɛstis/ /ˈɛstɪs/ n
estisk
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Estland

Estland /ˈɛslɑnd/ /ˈɛstlɑnt/ pn
Estland
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa dat grenst aan Letland en Rusland

Ethiopië /ˌe.ti.ˈjo.pi.jə/ pn
Etiopia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika grenzend aan Eritrea, Djibouti, Somalië, Kenia en Soedan

Eurazië pn
Eurasia
(toponiem) de naam van de grootste landmassa op aarde die de continenten Europa en Azië omvat

Europa /øːˈroːpa/ /ʏːˈropa/ pn
Europa
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt

Europeaan /ˌøːropeˈjaːn/ /ˌʏːropeˈjan/ n
europear
(demoniem) bewoner van het Europese continent of iemand die daarvan afkomstig is

Europees /øːroˈpeːs/ /ʏːroˈpes/ adj
europeisk
(demoniem) afkomstig van of betreffend het continent Europa of de EU

Europees Hof voor de Rechten van de Mens pn
Den europeiske menneskerettsdomstol

Europees Parlement pn
Europaparlamentet

Europese Centrale Bank pn
Den europeiske sentralbank

Europese Commissie pn
Europakommisjonen

Europese Hof voor de Rechten van de Mens pn
Den europeiske menneskerettsdomstol

Europese Investeringsbank pn
Den europeiske investeringsbank

Europese Ombudsman pn
Den europeiske ombudsmann

Europese Raad pn
Det europeiske råd

Europese Rekenkamer pn
Revisjonsretten

Europese Unie /ˌøː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ /ˌʏː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ pn
Den europeiske union Europeiske Union
(toponiem: land), (geopolitiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat

Eva pn
Eva
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef

Exodus pn
Andre Mosebok

Extremadura pn
Extremadura

Ezechiël pn
Esekiel

Ezra pn
Esra

Facebook pn
facebook
(communicatie), (internet), (media) wereldwijd veel gebruikte netwerksite voor het onderhouden van sociale contacten

Faeröer /ˈfæːrøːə̯r/ /ˈfɛːrʏːr/ pn
Færøyene
(toponiem: land) een land met zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken dat bestaat uit de onder 1. genoemde eilandengroep (: Føroyar; : Færøerne)

Faeröers n
færøysk
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken op de Faeröer

Falklandeilanden pn
Falklandsøyene

Februarirevolutie pn
februarrevolusjonen (Russland)
(geschiedenis) (politiek) revolutie in februari 1917 in Rusland
Februarrevolusjonen 1848
(geschiedenis) (politiek) revolutie in februari 1848 in Frankrijk

Fiji /ˈfi.(d)ʒi/ /ˈfi.dʒi/ pn
Fiji
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn

Filemon pn
Filemon
(religie) naam van een boek uit het Nieuwe Testament, in de vorm van een brief van Paulus gericht aan Filemon, een leider van de christelijke kerk in Klein-Azië

Filipijnen /ˌfi.li.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛː.nə(n)/ pn
Filippinene
(toponiem: land) republiek in Oost-Azië bestaande uit een archipel van 7107 eilanden

Filipijns /fili'pɛɪns/ n
Filippinsk
(taal) de officiële taal van de Filipijnen

Filippenzen pn
Filipperne

Finland /ˈfɪnlɑnd/ /ˈfɪnlɑnt/ pn
Finland
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland

Fins /fɪns/ adj
finsk
(demoniem) betreffende Finland of het Fins

Fins /fɪns/ n
finsk Finsk
(taal) een taal die wordt gesproken in Finland

Flevoland /ˈflevoˌlɑnt/ /ˈfleːvoˌlɑnd/ /ˈfleːvoˌlɑnt/ pn
Flevoland
(toponiem: provincie) een provincie in het midden van Nederland, die door het IJsselmeer, Friesland, Gelderland, de provincie Utrecht en Noord-Holland wordt omringd, en bestaat uit de Noordoostpolder en het eiland Flevoland

Frankfurt am Main pn
Frankfurt am Main

Frankrijk /ˈfrɑŋkrɛɪ̯k/ /ˈfrɑŋkrɛːk/ pn
Frankrike
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra

Frans /frɑns/ adj
fransk
(demoniem) betreffende Frankrijk of het Frans

Frans /frɑns/ n
fransk
(taal) een Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin

Frans-Polynesië pn
Fransk Polynesia

Fransman /ˈfrɑns.man/ /ˈfrɑns.mɑn/ n
franskmann
(demoniem) iemand uit Frankrijk

Friesland /ˈfrislɑnd/ /ˈfrislɑnt/ pn
Friesland
(toponiem: provincie) (toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Groningen, Drenthe, Overijssel en Flevoland wordt begrensd

Gabon /'ɣa.bɔn/ /ɣa.'bɔn/ /χa.'bɔn/ pn
Gabon
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Gabonese Republiek

Galaten pn
Galaterne
(religie) boek van het Nieuwe Testament in de vorm van een brief van Paulus aan de christenen in Galatië

Galicisch n
galisisk
(taal) Romaanse taal gesproken in Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland; door velen beschouwd als een dialect van het Portugees

Galicië /ɣɑˈlisɪə/ /ʝɑˈlisɪə/ pn
Galicia
(toponiem) Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland

Gambia /'ɣɑm.bi.ja/ /'χɑm.bi.ja/ pn
Gambia
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Gelderland /ˈɣɛldərˌlɑnd/ /ˈɣɛɫdərˌlɑnt/ /ˈχɛɫdərˌlɑnt/ pn
Gelderland
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door de Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen wordt omringd

Gelukkig Nieuwjaar! phraseologicalUnit
godt nytt år godt nyttår godt år
een traditionele wens bij een nieuw jaar

Genesis pn
Første Mosebok

Gent pn
Gent
(toponiem) Vlaamse provinciehoofdstad van Oost-Vlaanderen, België

Genua pn
Genova
(toponiem) een stad in Noordwest-Italië

Georgisch /ɣeˈjɔrɣis/ /ɣeˈjɔrɣɪs/ /χeˈjɔrχis/ n
georgisk
(taal) de taal die in Georgië gesproken wordt

Georgië /ɣeˈjɔrɣi.jə/ /χeˈjɔrχi.jə/ pn
Georgia
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus. De officiële taal is het Georgisch

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ adj
germansk
betrekking hebbend op de taal der Germanen en de talen die er van afstammen

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ n
germansk
(taal) de taal die eertijds door de Germanen gesproken werd

Ghana /'ɣa.na/ /'χa.na/ pn
Ghana
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Ghana

Gibraltar pn
Gibraltar

Goa pn
Goa
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Panaji

God pn
Gud Herre
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is

Goede Vrijdag /ˌɣudə.ˈvrɛɪ̯.dɑx/ pn
langfredag
de vrijdag voor Pasen

Golf van Mexico pn
Mexicogolfen
(toponiem) zee die begrenst wordt door Mexico, de Verenigde Staten van Amerika en Cuba

Gotland /ˈɣɔtlɑnt/ /ˈʝɔtlɑnt/ pn
Gotland
(toponiem: eiland) Zweeds eiland in de Oostzee

Grenada /ɣre.ˈna.da/ /ɣrɛ.ˈna.da/ /χre.ˈna.da/ pn
Grenada
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied in Midden-Amerika

Griekenland /ˈɣrikə(n)ˌlɑnd/ /ˈɣrikə(n)ˌlɑnt/ /ˈχrikə(n)ˌlɑnt/ pn
Hellas
(toponiem: land) een land in het zuiden van Europa

Grieks /ɣriks/ /χriks/ n
gresk
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Griekenland en op Cyprus

Groenland /ˈɣrun.lɑnd/ /ˈɣrun.lɑnt/ /ˈχrun.lɑnt/ pn
Grønland
(toponiem: eiland) een groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken

Groningen /ˈɣroːˌnɪŋə(n)/ /ˈχroˌnɪŋə(n)/ pn
Groningen
(toponiem) hoofdstad van de provincie GroningenGroningen (stad) ; reisgids: Groningen (stad)
(toponiem: gemeente) gemeente in de provincie Groningen waarin de stad Groningen ligtGroningen (gemeente)
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Drenthe en het Duitse Oost-Friesland wordt begrensdGroningen (provincie) ; reisgids: Groningen (provincie)

Groot-Brittannië /ˌɣroːd brɪˈtɑni.jə/ /ˌχrot brɪˈtɑni.jə/ pn
Storbritannia
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid

Grote Meren pn
De store sjøer
(toponiem) de naam voor de 5 grote meren op of nabij de grens tussen de Verenigde Staten en Canada

Grote Oceaan pn
Stillehavet
(aardrijkskunde) de oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Guadeloupe pn
Guadeloupe

Guatemala /ˌgʋɑ.tə.ˈma.la/ /ˌgβ̞ɑ.tə.ˈma.la/ /ˌɣ<sup>ʊ</sup>a.tə.ˈma.la/ pn
Guatemala
(toponiem: land) land in Midden-Amerika, officieel de Republiek Guatemala

Guernsey pn
Guernsey

Guinee /ɣi.ˈne/ /χi.ˈne/ pn
Guinea
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Guinee

Guyana /ɣi.ˈja.na/ /ɣβ̞i.ˈja.na/ /χi.ˈja.na/ pn
Guyana
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Coöperatieve Republiek Guyana

Göttingen /ˈgœtɪŋən/ pn
Göttingen
1. + 2. stad en district

Habakuk pn
Habakuk
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Habakuk een hoofdrol speelt

Haggai pn
Haggai
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Haggai een hoofdrol speelt

Hamburg n
Hamburg

Handelingen van de apostelen pn
Apostlenes gjerninger

Hanzestad /ˈhɑnsəˌstat/ n
Hansastad
stad die deel uitmaakt van de Hanze, een verbond van Europese handelssteden dat in de dertiende eeuw ontstond

Hausa n
hausa
(taal) taal die in Niger en Nigeria gesproken wordt en, als een lingua franca door veel anderen in Afrika

Haïti /ha.ˈhi.ti/ /ɦa.ˈi.ti/ /ɦɑ.ˈi.ti/ pn
Haiti
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied

Hebreeuws n
hebraisk
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) de officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken

Heer /her/ n
Herre
(religie) de christelijke aanduiding voor God

Heilige Geest n
Den heilage ande
(religie) God de geest, de derde persoon van de goddelijke Drie-eenheid

Heilige Stoel n
Den hellige stol
de pauselijke regering

Helsinki pn
Helsingfors
(toponiem) de hoofdstad van Finland

Hendrik /ˈhɛndrɪk/ pn
Henrik
(mannelijke naam) mannelijke voornaam met de betekenis "heer van het huis"
spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter h

Herman /ˈɦɛr.mɑn/ pn
Herman
(mannelijke naam) een jongensnaam

Hildesheim pn
Hildesheim
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Nedersaksen
een district in de Duitse deelstaat Nedersaksen

Hindi n
hindi
(taal) een taal die vooral gesproken wordt in de noordelijke staten van India

Hof van Justitie van de Europese Unie pn
Den europeiske unions domstol

Holland /ˈɦɔlɑnt/ pn
Holland
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat
(toponiem: land)(spreektaal) (Noord-Nederlands) als pars pro toto heel Nederland.

Holocaust /ˈholokaust/ pn
holocaust

Holocaustontkenning /ˈholokaust.ɔntˌkɛ.nɪŋ n
Holocaust-benektelse

Honduras /hɔn.ˈdyː.rɑs/ /ɦɔn.ˈduː.rɑs/ pn
Honduras
(toponiem: land) een land in Centraal Amerika, officieel de Republiek Honduras

Hongaar /hɔŋ(g).ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈχar/ n
ungarar
(demoniem) iemand afkomstig uit Hongarije

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ n
ungarsk hungarsk
(taal) een taal die wordt gesproken in Hongarije

Hongarije /ˌhɔŋ(g)ɣaˈrɛɪ̯.jə/ /ˌɦɔŋɣaˈrɛː.jə/ /ˌɦɔɴχaˈrɛɪ̯.jə/ pn
Ungarn
(toponiem: land) land in het midden van Europa, ten oosten van Oostenrijk en ten noorden van de Balkan

Hongkong /hɔŋˈkɔŋ/ pn
Hongkong
(toponiem: land) een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China die bestaat uit 236 eilanden en grenst aan de Zuid-Chinese Zee

Hooglied pn
Høysangen
(religie) boek in de Bijbel met liefdespoëzie

Hosea pn
Hoseas

IJsland /ˈɛɪ̯slɑnd/ /ˈɛɪ̯slɑnt/ /ˈɛːslɑnt/ pn
Island
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland

IJslands /ˈɛɪ̯slɑnds/ /ˈɛɪ̯slɑnts/ /ˈɛːslɑnts/ n
islandsk
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken op IJsland

IP-adres /i'peʔadrɛs/ n
IP-adresse
(informatica) een combinatie van getallen waarmee een computer in een IP-netwerk kan worden herkend

Iberisch Schiereiland pn
Den iberiske halvøy
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen

Ido n
ido

Ier /iːr/ n
ire

Ierland /ˈiːrlɑnd/ /ˈiːrlɑnt/ pn
Irland Republikken Irland
(toponiem: eiland) een groot eiland in Noordwest-Europa

Iers /iːrs/ n
irsk
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Ierland

India /ˈɪn.di.ja/ pn
India
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh

Indische Oceaan /ˌɪndisəˌosiˈan/ /ˌɪndisˌə̯osejˈaːn/ pn
Indiahavet
(toponiem) de oceaan die tussen Oost-Afrika en Zuid-Azië ligt

Indonesisch /ɪndo'nezis/ n
indonesisk
(taal) een taal die voornamelijk in Indonesië gesproken wordt

Indonesië /ˌɪn.do.ˈne.zi.jə/ pn
Indonesia
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië

Internationaal Monetair Fonds pn
Det internasjonale pengefondet

Irak /i.ˈrɑk/ pn
Irak
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt

Iran /i.ˈrɑn/ pn
Iran
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran

Islamabad pn
Islamabad

Israël /ˈɪs.ra.hɛl/ /ˈɪs.ra.ɛɫ/ pn
Israel
1. een land in het Midden-Oosten, gelegen aan de Middellandse Zee

Italiaan /italiˈjaːn/ n
italiener
(demoniem) een persoon die uit Italië komt

Italiaans /italiˈjaːns/ n
italiensk
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland

Italië /iˈtaːli.jə/ pn
Italia
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Slovenië, de officiële taal is het Italiaans

Ivoorkust /i.ˈvoːr.kʏs/ /i.ˈvoːr.kʏst/ /i.ˈvo̝ːr.kʏst/ pn
Elfenbenskysten
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republique de Côte d'Ivoir

Jakob pn
Jakob

Jakobus /jaˈkobʏs/ pn
Jakob

Jamaica /(d)ʒa.mɛɪ̯.ka/ /dʒɑ.mɑɪ̯.ka/ pn
Jamaica
(toponiem: land) een land in het Caraïbisch gebied ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola

Janus pn
Janus
(mythologie) god uit de Romeinse mythologie
(astronomie) maan van Saturnus

Japan /jaˈpɑn/ /jɑˈpɑn/ pn
Japan
1. een land in het oosten van Azië

Japanner n
japaner

Japans /jɑ'pɑns/ adj
japansk
(demoniem) betreffende Japan of het Japans

Japans /jɑ'pɑns/ n
japansk
(taal) een taal die in Japan gesproken wordt

Japanse talen pn
japoniske språk
(taalkunde) taalfamilie van Japans en een tiental verwante talen die in Japan worden gesproken

Javaans n
javanesisk
(taal) een taal die door meer dan 75 miljoen mensen op Java en Bali gesproken wordt

Jemen /ˈjemən/ /ˈjeːmən/ pn
Jemen
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Republiek Jemen

Jena pn
Jena
(toponiem) een universiteitsstad in de Duitse deelstaat Thüringen
een district in de Duitse deelstaat Thüringen

Jeremia pn
Jeremias Jeremia

Jesaja pn
Esaias

Jezus /ˈje.zʏs/ pn
Jesus
(religie) centrale figuur in het Nieuwe Testament

Jezus Christus pn
Jesus Kristus
1. Jezus van Nazareth

Jiddisch n
jiddisk
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken

Job /'jɔb/ pn
Job

Joegoslavië pn
Jugoslavia

Johannes pn
Johannes Jens
een van Jezus' twaalf discipelen, traditioneel beschouwd als schrijver van een Evangelie en drie brieven in het Nieuwe Testament; volgens sommige opvattingen zou de auteur een andere volgeling van Jezus zijn

Joost mag het weten phraseologicalUnit
gudene vet
(spreekwoord) frase waarmee men aangeeft dat iets onbekend is of dat men iets niet weet

Jordanië /jɔr.ˈda.ni.jə/ pn
Jordan
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

Joël /joˈʔel/ pn
Joel

Judas pn
Judas
(religie) boek in de Bijbel, in de vorm van een brief van Judas Taddeüs

Jupiter /ˈjypiˌtɛr/ pn
Jupiter

Kaap de Goede Hoop pn
Kapp det gode håp
(toponiem) naam van de zuidwestelijkste punt van Afrika

Kaapstad pn
Cape Town
(toponiem) één van de hoofdsteden van Zuid-Afrika, gelegen bij de Kaap de Goede Hoop

Kaapverdië /kab.ˈvɛr.di.jə/ /kap.ˈfɛr.di.jə/ pn
Kapp Verde
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Kachin n
Kachin
(taal) Tibeto-Birmaanse taal gesproken door 900 duizend mensen in Myanmar

Kamerlid /ka.mər.lɪt/ n
parlamentsmedlem
iemand die een zetel in een der kamers van de volksvertegenwoordiging bekleedt

Kameroen /ˌka.mə.ˈrun/ pn
Kamerun
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Republiek Kameroen

Kandahar pn
Kandahar
(toponiem) een stad gelegen in Zuid-Afghanistan en de hoofdstad van de gelijknamige provincie

Kannada n
kannada
(taal) taal die in de Indische staat Karnataka gesproken wordt

Karelisch n
karelsk
(taal) een aan het Fins verwante taal die wordt gesproken in Karelië, Rusland en Finland

Karelië /kɑˈrelɪə/ pn
Karelen
historische regio in Noord-Europa, die gedeeltelijk deel uitmaakt van Finland maar voor het grootste deel in Rusland gelegen is

Karnataka pn
Karnataka
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Bangalore

Kasjoebisch n
kasjubisk
(taal) een Westslavische taal die gesproken wordt in het oosten van Pommeren

Kaspische Zee pn
Kaspihavet
(toponiem) een grote door land omsloten zoutwatervlakte op de grens van Europa en Azië

Kazachs n
kasakhisk
(taal) een taal die van oorsprong door de Kazachen in Kazachstan gesproken werd

Kazachstan /ˈka.zɑx.stɑn/ /ˈka.zɑχ.stɑn/ pn
Kasakhstan
(toponiem: land) een land in Centraal-Azië en het uiterste oosten van Europa

Kelten /kɛɫtən/ n
keltere
alleen meervoud Indo-Europees volk waarvan de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven

Kenia /ˈke.ni.ja/ pn
Kenya
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan

Kerstmis /ˈkɛrs(t)məs/ /ˈkɛrsmɪs/ /ˈkɛrstmɪs/ n
jul
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie

Keulen pn
Köln

Kiev pn
Kyiv
(toponiem) de hoofdstad van Oekraïne

Kirgizië /kɪr.ˈɣi.zi.jə/ /kɪr.ˈχi.zi.jə/ pn
Kirgisistan
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is

Kiribati /ˌki.ri.ˈba.ti/ pn
Kiribati
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Kiribati

Klaagliederen pn
Klagesangene

Klingon n
klingonsk klingon
(taal) een kunsttaal die uitgevonden is door Marc Okrand voor Star Trek-films

Koerdisch n
kurdisk
(taal) een taal die door de Koerden gesproken wordt

Koeweit /ˈkuwɛɪ̯t/ /ˈkuʋɛɪ̯t/ /ˈkuβ̞ɛ:t/ pn
Kuwait
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf

Kolossenzen pn
Kolosserne

Komi n
Komi
(taal) macrotaal die door 220 duizend mensen in Rusland gesproken wordt

Kongo-Vrijstaat pn
Fristaten Kongo

Koningen pn
Andre kongebok Første kongebok

Koran pn
Koranen
(religie) (de tekst van) het heilig boek van de islam

Korea /koˈre.ja/ pn
Korea
(toponiem: land) een schiereiland in Oost-Azië

Koreaans /koreˈjaːns/ n
Koreansk koreansk
(taal) een taal die in Korea gesproken wordt.

Korintiërs pn
Korinterne

Kosovo /ˈkɔsɔˌvo/ pn
Kosovo
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt

Krakau pn
Kraków
(toponiem) na Warschau en Łódź de op twee na grootste stad van Polen

Kreeftskeerkring n
Krepsens vendekrets
(aardrijkskunde)(astronomie) de breedtecirkel die op het noorderlijk halfrond de bovengrens vormt van het gebied waarin de zon zich in een loodrechte positie boven het aardoppervlak bevindt

Kreta pn
Kreta
(toponiem: eiland) bij Griekenland behorend eiland in de Egeïsche Zee

Krim krɪm pn
Krim
(toponiem) een schiereiland aan de noordkust van de Zwarte Zee

Kroatisch /kroˈwatis/ /kroˈwaːtɪs/ n
kroatisk
(taal) een taal die vooral in Kroatië gesproken wordt

Kroatië /kroˈwatsi.jə/ /kroˈwaːsi.jə/ pn
Kroatia
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten zuiden van Hongarije

Kronieken n
Første Krønikebok Andre Krønikebok

La Mancha pn
La Mancha

La Rioja pn
La Rioja

Ladinisch n
ladinske
(taal) Romaanse taal gesproken door 35 duizend mensen in Italië en de Verenigde StatenLadinisch is erg verwant aan het en kent als dialecten Atesino, Cadorino, Gardena, Fassano, Badiotto, Marebbano, Livinallees en Ampezzano

Laos /ˈla.ɔs/ pn
Laos
(toponiem: land) een land in Azië grenzend aan Myanmar, China, Vietnam, Cambodja en Thailand

Latijn n
latin
(taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap

Leeuw pn
Løva
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 juli tot ca. 23 augustus

Leo pn
Leo
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter l

Lesotho /le.'sɔ.to/ pn
Lesotho
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Lesotho

Let /lɛt/ n
latvier
(demoniem) een inwoner van Letland, of iemand afkomstig uit Letland

Letland /ˈlɛtlɑnd/ /ˈlɛtlɑnt/ pn
Latvia
(toponiem: land) een Europees land aan de Oostzee

Lets /lɛts/ n
latvisk
(taal) de officiële taal van Letland

Leuven /ˈløːˌvə(n)/ pn
Leuven Louvain
(toponiem) de provinciehoofdstad van Vlaams-Brabant in België

Leviticus pn
Tredje Mosebok

Libanon /ˈli.ba.nɔn/ /ˈli.bɑ.nɔn/ pn
Libanon
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Libanese Republiek

Liberia /li.'beː.ri.ja/ /li.'bɪː.ri.ja/ pn
Liberia
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Liberia

Libisch adj
libysk
(demoniem) op Libië betrekking hebbend

Libië /ˈli.bi.jə/ pn
Libya
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Grote Libisch-Arabische Socialistische Volks-Jamahiriyah

Liechtenstein /ˈlixtə(n)ˌstɛɪ̯n/ /ˌlixtə(n)ˈstɛːn/ /ˌliχtə(n)ˈstɛɪ̯n/ pn
Liechtenstein
(toponiem: land) een klein land in Europa gelegen tussen Zwitserland en Oostenrijk

Lijflands n
livisk
(taal) een Finoegrische taal die in Estland en Letland gesproken wordt

Limburg /ˈlɪm.bʏrx/ /ˈlɪm.bʏrχ/ pn
Limburg
(toponiem: provincie) een provincie in België, in het oosten van Vlaanderen, die in Vlaanderen aan Vlaams-Brabant en de provincie Antwerpen grenst, en verder aan Wallonië en aan de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant grenst

Litouwen /liˈtaʊ̯.wə(n)/ /liˈtɑuwə(n)/ /liˈtɔʊ̯.β̞ə(n)/ /ˈliˌtʌʊ̯.β̞ə(n)/ pn
Litauen
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)

Litouws /liˈtaʊ̯s/ /ˈlitɔʊ̯β̞s/ /ˈlitʌʊ̯s/ n
litauisk
(taal) een Baltische taal die wordt gesproken in Litouwen

Lodewijk pn
Ludvig
(mannelijke naam) eigennaam van Frankische herkomst: Hlodovech lat. Clovis

Lojban /ˈloʒban/ n
lojban
(taal) een kunsttaal ontwikkeld door James Cooke Brown

Londen /ˈlɔndən/ pn
London
(toponiem) de hoofdstad van Engeland en het Verenigd Koninkrijk

Lotharingen pn
Lorraine

Lucas pn
Lukas
(religie) naam van een van Jezus' volgelingen, traditioneel beschouwd als schrijver van een van de Evangeliën

Luik /lœʏ̯k/ /lœːk/ pn
Liège
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Lukas /ˈlykɑs/ pn
Lukas

Luxemburg /ˈlyksəmˌbʏrx/ /ˈlyksəmˌbʏrχ/ pn
Luxembourg Luxemburg
(toponiem: land) een land in Europa, omgeven door Frankrijk, België en Duitsland
(toponiem) de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg
(toponiem: provincie) een provincie in Wallonië (België)

Luxemburgs /ˈlyksəmˌbʏrxs/ /ˈlyksəmˌbʏrχs/ adj
luxembourgsk luxemburgsk
(demoniem) betreffende Luxemburg of het Luxemburgs

Lviv pn
Lviv

Maagd pn
Jomfrua
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 23 augustus tot ca. 23 september

Maartrevolutie pn
Revolusjonen i Tyskland i 1848

Maas /mas/ pn
Maas
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in Frankrijk en via België en Nederland opgaat in de Rijn-Schelde-delta

Maastricht /mas.ˈtrɪxt/ /mas.ˈtrɪχt/ /məs.ˈtreːx/ pn
Maastricht
(toponiem) een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Limburg, tevens de hoofdstad hiervan

Macau pn
Macao
(toponiem: land) een stad op een eiland aan de zuidkust van China, ten westen van Hong Kong

Macedonisch n
makedonsk
(taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Noord-Macedonië

Macedonië /ˌmasəˈdoni.jə/ /ˌmasəˈdoːni.jə/ pn
Makedonia
historisch Grieks koninkrijk
de grootste regio van Griekenland
(geschiedenis) land in de Balkan, sinds 12 februari 2019 heet het land officieel Noord-Macedonië

Madagaskar /ma.da.'ɣɑs.kɑr/ /ˌma.dɑ.'χɑs.kɑr/ pn
Madagaskar
(toponiem: land) staat op het bovengenoemde eiland, de Republiek Madagaskar

Madrid pn
Madrid

Malawi /ma.'la.wi/ /ma.'la.ʋi/ /ma.'la.β̞i/ pn
Malawi
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst

Maldiven /mɑl.ˈdi.və(n)/ /mɑɫ.ˈdi.və(n)/ pn
Maldivene
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan

Maleachi pn
Malaki

Maleis /mɑ.ˈlɛɪs/ n
malayisk
(taal) een Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt

Maleisië /maˈlɛ:zi.jə/ /maˈlɛɪ̯zi.jə/ pn
Malaysia
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee

Mali /'ma.li/ pn
Mali
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Mali

Malta /ˈmɑlta/ /ˈmɑɫta/ pn
Malta
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino

Maltees /mɑlˈteːs/ /mɑɫˈtes/ n
maltesisk
1. taal

Maltese /mɑlˈteːsə/ /mɑɫˈtesə/ n
maltesar
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Malta, of een vrouw afkomstig uit Malta

Manaus pn
Manaus

Marathi n
marathi
(taal) taal die met name in Maharashtra, een staat in India gesproken wordt, onder andere in Mumbai (Bombay)

Maria pn
Maria

Maria-Boodschap n
Maria Budskapsdag
het hoogfeest ter gedachtenis van de aankondiging (annunciatie) van de geboorte van Jezus aan Maria. In de Orthodoxe en Katholieke Kerk valt deze feestdag op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis

Marokko /ma.ˈrɔ.ko/ pn
Marokko
(toponiem: land) een land in het uiterste noordwesten van Afrika

Mars pn
Mars

Marshalleilanden /mɑr.ʃəl.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəl.ɛː.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəɫ.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ pn
Marshalløyene
(toponiem: land) een land in Oceanië

Martinique pn
Martinique

Matteüs pn
Matteus

Mauritanië /ˌmaʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmɔʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmʌʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ pn
Mauritania
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Islamitische Republiek Mauritanië

Mauritius /maʊ̯.'ri.si.jəs/ /mɔʊ̯.'ri.si.jəs/ /mʌʊ̯.'ri.tsi.jəs/ pn
Mauritius
(toponiem: land) een land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek Mauritius

Mayotte pn
Mayotte

Melbourne pn
Melbourne
(toponiem) Tweede grootste stad van Australië en hoofdstad van de deelstaat Victoria

Melilla pn
Melilla

Melkweg pn
Melkeveien
(astronomie) het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.

Mensenzoon pn
menneskesonen
(religie) benaming voor Jezus Christus als eerder door Daniël aangekondigde verlosser

Mercurius pn
Merkur

Mesopotamië n
Mesopotamia
Historische land tussen de rivieren Eufraat en Tigris, het huidige Irak

Mexico /ˈmɛg.zi.ˌko/ /ˈmɛk.si.ˌko/ pn
Mexico
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico

Micha /miˈxa/ /ˈmiʃa/ pn
Mika
(religie) naam van meerdere personen uit de Bijbel
Leviet, nakomeling van Kehat, zoon van Uzziël (4x: 1 Kron. 23:20 +)
afstammeling van Ruben, zoon van Simi, vader van Reaja (1 Kron. 5:5)
een van de Levieten die zich na terugkeer uit de ballingschap in Babel verbinden om de Tora te onderhouden (Neh. 10:12)
man uit het gebied van Efraïm met een eigen heiligdom; de stam Dan rooft beelden en kleding daaruit; andere naam: Michajehu (19x: Recht. 17:5 +)
profeet uit Moreset in de tijd van de koningen Jotam, Achaz en Hizkia van Juda; zijn woorden staan in een naar hem genoemd Bijbelboek (Jer. 26:18, Mi. 1:1)
vader van Abdon of Achbor; andere naam: Michaja (2 Kron. 34:20)
vader van Mattanja, Leviet; andere naam: Michaja (Neh. 11:17, 11:22, 1 Kron. 9:15)
zoon van Jimla, profeet in de tijd van koning Achab van Israël; andere naam: Michajehu (2 Kron. 18:14)
zoon van Mefiboset of Meribbaäl (5x: 2 Sam. 9:12, 1 Kron. 8:34 +)
(religie) boek in de Bijbel en de Tenach, waarin de profeet Micha uit Moreset een hoofdrol speelt
(mannelijke naam) jongensnaam

Micronesia /ˌmi.kro.ˈne.zi.ja/ pn
Mikronesiaføderasjonen
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Federale Staten van Micronesia

Middelfrans n
mellomfransk
(taal) een taal die werd gesproken van ongeveer 1340 tot 1611 in een groot deel van Frankrijk en de rechtstreekse voorloper was van het moderne Frans

Middellandse Zee pn
Middelhavet
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië

Middelnederduits n
middellågtysk
(taal) de West-Germaanse taal die van 1100-1400 in het noorden van Duitsland, met name in de Hanzesteden gesproken werd

Middelnederlands n
middelnederfrankisk
(taal) een voorloper van de Nieuwnederlandse taal die tussen 1150 en 1500 in een groot deel van het huidige Nederlandse taalgebied gesproken werd

Midden-Amerika pn
Mellom-Amerika
(toponiem) het gebied tussen Noord-Amerika en Zuid-Amerika omvattende Centraal-Amerika, Mexico en het Caribisch gebied (de Caraïben)

Milaan pn
Milano
(toponiem) stad in het noordwesten van Italië

Minecraft pn
Minecraft
(speelgoed) spel waarin je met blokjes werelden opbouwt waarin je met andere deelnemers avonturen kunt beleven en dat zowel op losse computers als internet gespeeld kan worden

Moederdag n
morsdag
(feest) een dag ter ere van de moeders

Moeskroen pn
Mouscron
(toponiem) een stad in de Belgische provincie Henegouwen

Moldavië /mɔlˈdaːvi.jə/ /mɔɫˈdavi.jə/ pn
Moldova
(toponiem: land) een land en regio in Zuidoost-Europa grenzend aan Oekraïne en Roemenië

Monaco /moˈnako/ /ˈmo.na.ko/ pn
Monaco
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst
(toponiem) de hoofdstad van Monaco

Mongolië /mɔŋ.ˈ(g)ɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈχo.li.jə/ pn
Mongolia
(toponiem: land) een land in Azië en omringd door China in het zuiden en Rusland in het noorden

Mongools n
Mongolsk mongolsk
(taal) macrotaal die de officiële taal van Mongolië is en die ook in China en Rusland gesproken wordt

Montenegro /ˌmɔntəˈnegro/ /ˌmɔntəˈneːɣro/ pn
Montenegro
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië

Montserrat /mɔnsɛ'rɑ/ pn
Montserrat

Moravië pn
Mähren

Mozambique /ˌmo.zɑm.ˈbik/ /ˌmo.zɑm.ˈbɪk/ pn
Mosambik
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de republiek Mozambique

Murcia pn
Murcia

NAVO n
NATO
(regering) (militair) coalitie van westerse landen die militair samenwerken om elkaars veiligheid te garanderen

Nahuatl /ˈna.wɑtl̥̩/ /ˈna.wɑtl̩/ n
nahuatl
(taal) benaming voor een groep van verwante talen die door de Nahua, oorspronkelijke bewoners van Mexico, gesproken wordenNahuatl wordt door taalkundigen gezien als een zogenaamde macrotaal, er bestaat geen "Standaardnahuatl".

Nahum /ˈnahʏm/ pn
Nahum
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Nahum een hoofdrol speelt

Namen pn
Namur
(toponiem: provincie) een provincie in het oosten van België

Namibië /na.'mi.bi.jə/ pn
Namibia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika

Napels pn
Napoli
(toponiem) stad in Italië, hoofdstad van de regio Campanië

Nauru /na.ˈu.ru/ /naˈuru/ /ˈnaʊ̯.ru/ pn
Nauru
(toponiem: land) een land in de Stille Oceaan

Nauruaans /nɑuruˈwans/ n
Naurisk
(taal) taal die door 6 000 mensen wordt gesproken in Nauru

Navarra pn
Navarra

Nederland /ˈnedərˌlɑnt/ /ˈneːdərˌlɑnd/ /ˈneːdərˌlɑnt/ pn
Nederland
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden

Nederlander /ˈne.dər.ˌlɑn.dər/ n
nederlender
(demoniem) een inwoner van Nederland of persoon die de Nederlandse nationaliteit bezit

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ adj
nederlandsk hollandsk
(demoniem) met betrekking tot Nederland of de Nederlandse taal

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ n
nederlandsk
(taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname

Nederlandse Antillen /ˌne.dər.lɑnt.sə.ɑn.ˈtɪ.lə(n)/ /ˌneː.dər.lɑnt.sə̯an.ˈtɪ.lə(n)/ pn
De nederlandske Antillene
(geschiedenis) (toponiem) voormalig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden dat uit de eilandgebieden Aruba (tot 1986), Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten bestond. Het bestond van 1954 tot 2010

Nedersaksisch n
lavtysk
(taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in het noorden van Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet hebben deelgenomen aan de Hoogduitse klankverschuiving

Nehemia pn
Nehemja

Nepal /ˈnepɑɫ/ /ˈneːpɑl/ pn
Nepal
(toponiem: land) een land in Azië, gelegen in de Himalaya tussen India en China (Tibet)

Neptunus pn
Neptun

Nibelungenlied n
Nibelungenlied

Nicaragua /ˌni.ka.ˈra.gβ̞a/ /ˌni.ka.ˈra.ɣuwa/ /ˌni.kɑ.ˈra.gʋa/ pn
Nicaragua
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Honduras en Costa Rica

Nieuw-Caledonië pn
Ny-Caledonia

Nieuw-Zeeland /niβ̞.ˈze.lɑnt/ /nyʊ̯.ˈze.lɑnd/ pn
New Zealand Ny-Zealand
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.

Nieuw-Zuid-Wales pn
New South Wales
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuidoosten van het land, met als hoofdstad Sydney

Nieuwjaar n
nyttår nyår
(jaarwisseling) feestdag ter gelegenheid van het begin van een nieuw jaar van de gebruikte kalender

Niger /'ni.ɣər/ /'ni.χər/ pn
Niger
(toponiem: land) een land in West-Afrika
(toponiem: rivier) een rivier in West-Afrika

Nigeria /ni.'ɣeː.ri.ja/ /ni.'χɪː.ri.ja/ pn
Nigeria
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Nijmegen pn
Nijmegen

Nobelprijs n
Nobelprisen
een jaarlijkse geldprijs voor wetenschappers en anderen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd

Noord-Amerika pn
Nord-Amerika
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan

Noord-Brabant /noːrd.ˈbra.bɑnt/ /no̝ːrd.ˈbra.bɑnt/ /ˌnoːrd.bra.bɑnd/ pn
Nord-Brabant
(toponiem: provincie) een provincie in het zuiden van Nederland, die aan Gelderland, Limburg, Zeeland, Zuid-Holland en België grenst

Noord-Europa pn
Nord-Europa
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd noordelijk deel van Europa

Noord-Holland /noːrt.ˈɦɔ.lɑnt/ /no̝ːr.ˈtɔ.lɑnt/ /ˈnoːrd.hɔ.lɑnd/ pn
Noord-Holland
(toponiem: provincie) een provincie in het noordwesten van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee

Noord-Korea /ˌnoːrt koˈre.ja/ /ˌno̝ːrt koˈre.ja/ pn
Nord-Korea
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Democratische Volksrepubliek Korea

Noordelijk Territorium pn
Nordterritoriet
(toponiem) Australisch territorium gelegen in het noorden van het land. Hoofdstad is Darwin

Noordkaap pn
Nordkapp
wordt beschouwd als het noordelijkste punt van het Europese vasteland

Noordzee /ˈnoːrdzeː/ /ˈnoːrtseː/ /ˈno̝ːrtse/ pn
Nordsjøen
(toponiem) zee tussen Groot-Brittannië, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Nederland en België

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ adj
norsk
(demoniem) betreffende Noorwegen en/of het Noors

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ n
norsk
(taal) de taal die wordt gesproken in Noorwegen

Noorwegen /ˈnoːrˌweɣə(n)/ /ˈnoːrˌβ̞eɣə(n)/ /ˈno̝ːrˌʋeχə(n)/ pn
Norge
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft

Normandië /nɔrˈmɑndɪə/ pn
Normandie
(toponiem) een streek in het noorden van Frankrijk

Novemberrevolutie pn
Novemberrevolusjonen

Numeri /ˈnumeɾi/ pn
Fjerde Mosebok

Obadja /oˈbɑtja/ pn
Obadias
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Obadja een hoofdrol speelt

Occitaans adj
oksitansk
1. een taal die in het zuiden van Frankrijk gesproken wordt

Oceanië /oseˈjani.jə/ /oseˈjaːni.jə/ pn
Oseania
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië

Odessa pn
Odesa Odessa

Oeganda /u.'ɣɑn.da/ /u.'χɑn.da/ pn
Uganda
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Oeganda

Oekraïens /ukraˈɦins/ /ukraˈʔins/ n
Ukrainsk ukrainsk
(taal) een Slavische taal die in Oekraïne gesproken wordt

Oekraïne /ukraˈɦinə/ /ukraˈʔinə/ pn
Ukraina
(toponiem: land) een land in Oost-Europa met als hoofdstad Kiev

Oekraïner /ukraˈɦinər/ /ukraˈʔinər/ n
ukrainer
(demoniem) een inwoner van Oekraïne

Oezbeeks n
usbekisk
(taal) een taal die verwant is aan het Turks en die door de Oezbeken gesproken wordt

Oezbekistan /us.ˈbe.kɪ.stɑn/ /uz.ˈbe.kɪ.stɑn/ pn
Usbekistan
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten

Oklahoma pn
Oklahoma
(toponiem) één van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika. Oklahoma grenst aan Texas, Kansas, Colorado, Nieuw-Mexico, Missouri en Arkansas.

Oklahoma City pn
Oklahoma City
1. de hoofdstad en grootste stad van de Amerikaanse staat Oklahoma en hoofdplaats van Oklahoma County.

Olympische Spelen /o.ˌlɪm.pi.sə.ˈspe.lə(n)/ pn
Olympiske leker
(sport) vierjaarlijks sportevenement dat zijn oorsprong in de stad Olympia in de Griekse landstreek Elis heeft

Olympische Winterspelen pn
Olympiske vinterleker
evenement dat eens in de vier jaar wordt gehouden waarbij allerlei wintersporten competitief beoefend worden door sporters die hun land vertegenwoordigen

Oman /o.ˈman/ /ˈo.mɑn/ pn
Oman
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Sultanaat Oman

Onzevader pn
Fader vår
(religie) titel van het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de Bergrede

Oost-Azië pn
Øst-Asia

Oost-Timor /os.ˈti.mɔr/ pn
Øst-Timor
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië

Oostenrijk /ˈostə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛːk/ pn
Østerrike Austerrike
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden

Oostenrijker /ˈo.stə.ˌrɛɪ̯.kər/ /ˈo.stə.ˌrɛː.kər/ /ˈos.tə(n).ˌrɛɪ̯.kər/ n
østerriker
(demoniem) een inwoner van Oostenrijk of persoon die de Oostenrijkse nationaliteit bezit

Oostzee pn
Østersjøen
(toponiem) zee die tussen Zweden en de Baltische staten ligt

Openbaring n
Åpenbaring
(religie) laatste boek van de Bijbel

Oranje-Vrijstaat pn
Oranjefristaten

Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling pn
Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling

Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa pn
Organisasjonen for sikkerhet og samarbeid i Europa

Oslo pn
Oslo
(toponiem) de hoofdstad en grootste stad van Noorwegen, gelegen in het zuidoosten van het land
een provincie in Noorwegen

Ottawa pn
Ottawa
(toponiem) de hoofdstad van Canada

Oude Testament n
det gamle testamente
(religie) reeks boeken in de christelijke Bijbel die zijn ontleend aan de joodse Tenach

Oudhoogduits n
gammelhøytysk
(taal) de voorloper van het huidige Duits in de periode 700-1050

Oudnederlands n
gammelnederlandsk
(taal) een West-Germaanse taal die gesproken werd tussen ongeveer 800 en 1150 in delen van Nederland, België, Frankrijk en Duitsland en die de voorloper was van het Middelnederlands en vervolgens het huidige Nederlands

Oudnoords n
norrønt
(taal) een Noord-Germaanse taal die gesproken werd tussen ongeveer de 8e en de 14e eeuw en die de voorganger van de Scandinavische talen was

Oudnoors n
gammelnorsk
(taal) het Noors zoals van de 11e tot de 14e eeuw werd gesproken en dat de voorloper was van het Middelnoors en vervolgens het Nieuwnoors (Nynorsk)

Oudsaksisch /ɑutˈsɑksis/ n
Gammelsaksisk
(taal) de voorloper van het huidige Nedersaksisch in de periode 650-1100

Overijssel /ˌovəˈrɛɪ̯sɔɫ/ /ˌovəˈrɛɪ̯səl/ /ˌovəˈrɛːsəɫ/ pn
Overijssel
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door Friesland, Drenthe, Gelderland, Flevoland en de Duitse deelstaten Nedersaksen en Noord-Rijnland-Westfalen wordt begrensd

Oxford pn
Oxford

Pacifische Oceaan pn
Stillehavet
(aardrijkskunde) oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Pakistan /ˈpa.kɪ.ˌstɑn/ pn
Pakistan
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan

Palau /pa.ˈlaʊ̯/ /pa.ˈlɔʊ̯/ /pa.ˈlʌʊ̯/ pn
Palau
(toponiem: land) een eilandenstaat in Oceanië

Palestina pn
Palestina

Palmzondag pn
palmesøndag
(religie) de zondag voor Pasen

Panama /ˈpa.na.ma/ /ˈpɑ.nə.ma/ pn
Panama
(toponiem: land) een land in Centraal-Amerika dat grenst aan Costa Rica en Colombia

Panamakanaal pn
Panamakanalen

Papoea-Nieuw-Guinea /ˌpa.pu.wa.niβ̞.ɣi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.niβ̞.χi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.nyʊ̯.ɣi.ˈne.ja/ pn
Papua Ny-Guinea
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat

Paraguay /ˈpa.ra.gʋɑɪ̯/ /ˈpa.ra.gβ̞ɑɪ̯/ /ˈpa.ra.ɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ /ˈparaˌɡwe/ pn
Paraguay
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Republiek Paraguay, dat geheel door land omsloten wordt

Parijs pn
Paris
(toponiem) de hoofdstad van Frankrijk

Pasen n
påske
(religie) (feest) het belangrijkste feest van het christendom, waarbij de Opstanding van Jesus centraal staat

Patagonië pn
Patagonia
(toponiem) benaming voor het zuidelijke deel van Zuid-Amerika, tussen de rivier de Colorado en de Straat van Magellaan

Perth pn
Perth
(toponiem) hoofdstad van de Australische deelstaat West-Australië

Peru /peˈru/ pn
Peru
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Perzisch n
Farsi persisk
(taal) een Indo-Iraanse taal die gesproken wordt in Iran, Afghanistan en Tadzjikistan

Peshawar pn
Peshawar

Petrus pn
Peter Peder Petter
(religie) naam waaronder Simon, zoon van Jona, één van de twaalf discipelen van Jezus, bekend is geworden; als heilige beschouwd als bewaker van de hemelpoort (Matt. 16:18, Marcus 3:16, Lucas 6:14, Joh. 1:43)
(religie) naam van twee boeken in het Nieuwe Testament (1 Petrus en 2 Petrus) in de vorm van brieven van de discipel Petrus

Phoenix pn
Phoenix
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u24m en 2u24m en tussen declinatie −58° en −40°)

Picardië /pɪˈkɑrdɪʲə/ pn
Picardie
(toponiem) regio in Noord-Frankrijk, noordoostelijk van Normandië

Pieter pn
Peter Petter
(mannelijke naam) jongensnaam

Pinksteren pn
pinse
(religie) (feest) Christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neerdaalt

Piëmontees n
piemontesisk
(taal) taal gesproken door 3 106 620 mensen in Italië, Argentinië, Australië en de Verenigde Staten

Pluto pn
Pluto
Romeinse god van de onderwereld en de rijkdom
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet

Po /po/ pn
Po
(toponiem: rivier) belangrijkste stroom in Noord-Italië

Polen /ˈpolə(n)/ /ˈpoːlə(n)/ pn
Polen
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)

Pool /pol/ /poɫ/ /po̝ɫ/ n
polakk
(demoniem) een inwoner van Polen, of iemand afkomstig uit Polen

Pools /poɫs/ /poːls/ /po̝ɫs/ n
polsk
(taal) een taal die in Polen gesproken wordt.

Portugal /'pɔrtyɣɑl/ pn
Portugal
1. een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ adj
portugisisk
(demoniem) verwijzend naar Portugal of naar de Portugese taal

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ n
portugisisk
(taal) o een Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola

Praag /prax/ /praç/ pn
Praha
(toponiem) hoofdstad van Tsjechië

Prediker pn
Preikaren

Proto-Indo-Europees n
protoindoeuropeisk
(taal) hypothetische, gereconstrueerde taal waar vele Europese talen, waaronder het Nederlands en het Frans, van afstammen

Pruisen pn
Preussen

Psalmen pn
Salmene
(religie) boek in de Bijbel met lofliederen op God

Puerto Rico pn
Puerto Rico
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee

Pyreneeën pn
Pyreneene
(toponiem: gebergte) een gebergte op de grens van Frankrijk en Spanje

Qatar /ka'tar/ /ka'tɑr/ pn
Qatar
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten

Quechua n
quechua
(taal) macrotaal die door indianen in Ecuador, Peru en Bolivia wordt gesproken

Quenyaans n
quenya
(taal) een door de schrijver J.R.R. Tolkien bedachte kunsttaal die toegeschreven is aan de Elven

Raad van Europa n
Europarådet

Raad van de Europese Unie pn
Den europeiske unions råd

Rechters pn
Dommerne

Reto-Romaans n
retoromansk
(taal) Romaanse taal die gesproken wordt door 40.000 mensen in Zwitserland

Rhodesië pn
Rhodesia

Rijn /rɛɪ̯n/ /rɛːn/ pn
Rhinen
(toponiem: rivier) één van de langste en belangrijkste rivieren van Europa die op de grens ligt tussen Midden- en West-Europa

Rode Zee pn
Rødehavet
langgerekte binnenzee, gelegen tussen Azië en Afrika

Roemeens /ruˈmens/ /ruˈmeːns/ n
rumensk
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Roemenië

Roemenië /ruˈmeni.jə/ /ruˈmeːni.jə/ pn
Romania
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten noorden van Bulgarije

Roma pn
Romafolket
alleen meervoud volk in Europa en Azië dat traditioneel een zwervend bestaan leidt

Rome /ˈro:mə/ pn
Roma
(toponiem) de hoofdstad van Italië

Romeinse Rijk /roˈmɛɪnsə rɛɪk/ pn
Romerriket
(geschiedenis) een historisch rijk dat op zijn hoogtepunt de gehele Middellandse Zeeregio in handen had

Roodkapje pn
Rødhette

Rottumeroog pn
Rottumeroog

Rus n
russer
(demoniem) een inwoner van Rusland

Rusland pn
Russland
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië

Russisch /ˈrʏsis/ adj
russisk
(demoniem) betreffende Rusland of het Russisch

Russisch /ˈrʏsis/ n
russisk
(taal) een Slavische taal die gesproken wordt in Rusland

Rwanda /ru.ˈwɑn.da/ /ru.ˈʋɑn.da/ /ˈrβ̞ɑn.da/ pn
Rwanda
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt

SI-stelsel abbreviation
SI-systemet
1. Internationaal Stelsel van Eenheden

Saba pn
Saba

Saint Vincent en de Grenadines /sent.ˌvɪn.sɛnt.ɛn.də.χre.na.ˈdi.nəs/ pn
Saint Vincent og Grenadinene
(toponiem: land) land in het Caraïbisch gebied

Saksen pn
Sachsen
(toponiem) deelstaat in het oosten van Duitsland en vroeger van de Duitse Democratische Republiek

Salomo pn
Salomo
koning van Israël

Salomonseilanden /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛː.lɑn.də(n)/ pn
Salomonøyene
(toponiem: land) land in Melanesië, bestaande uit een aantal eilanden beoosten Nieuw-Guinea

Sami n
samisk språk
(taal) een verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami

Samisch n
samisk språk
(taal) een verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami

Samoa /sa.ˈmo.wa/ pn
Samoa
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat

Samogitisch n
samogitisk
(taal) Baltische taal gesproken door 500 duizend mensen in Litouwen

Samuel pn
Samuel

San Marino /ˌsan maˈrino/ pn
San Marino
(toponiem: land) een dwergstaat in Italië met republikeinse staatsinrichting

Sanskriet n
sanskrit
(taal) klassieke taal en een van de officiële talen van India

Sao Tomé en Principe /saʊ̯.to.ˌme.je̞n.prɪn.ˈtsi.pə/ /ˌsa.o.to.me.ʔɛn.ˈprɪn.si.pə/ /ˌsʌu.to.me.ɛn.ˈprɪn.si.pə/ pn
São Tomé og Príncipe
(toponiem: land) land en eilandengroep aan de westkust van Afrika in de golf van Guinea

Saoedi-Arabië /sa.ˌu.di.ɑ.ˈra.bi.jə/ /zaʊ̯.di.ja.ˈra.bi.jə/ pn
Saudi-Arabia
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Azië

Sardinië n
Sardinia
(toponiem: eiland) een Italiaans eiland in de Middellandse Zee

Satan /ˈsatɑn/ pn
Satan

Saturnus pn
Saturn
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel
een van de Romeinse goden

Saudi-Arabië /saˌudiaˈrabijə/ pn
Saudi-Arabia
(toponiem: land) land in het zuidwesten van Azië

Saul /saˈul/ pn
Saul
(mannelijke naam) jongensnaam

Sava /ˈsa.va/ pn
Sava
(toponiem: rivier) een rivier in Zuidoost-Europa met een lengte van 940 km

Schelde /ˈsχɛldə/ pn
Schelde
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in de gemeente Gouy in noordelijk Frankrijk en door Henegouwen en Vlaanderen via Gent en Antwerpen naar de Noordzee stroomt

Schiermonnikoog pn
Schiermonnikoog

Schorpioen pn
Skorpionen
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 oktober tot ca. 22 november

Schot n
skotte
(demoniem) een persoon afkomstig uit Schotland

Schotland /ˈsxɔtlɑnt/ /ˈsçɔtlɑnt/ pn
Skottland
(toponiem) één van de delen van het Verenigd Koninkrijk

Schots-Gaelisch /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lis/ /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lɪs/ /ˌsχɔts.χa.ˈe.lis/ n
skotsk-gælisk
(taal) Keltische taal die door ongeveer 60.000 personen wordt gesproken op de Schotse eilanden en in mindere mate in het westen van Schotland

Sedna n
Sedna

Sefanja pn
Sefanias

Seine pn
Seinen
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk. Zij heeft een lengte van 776 km en een stroomgebied van 79.000 km², en ligt geheel binnen Frans grondgebied

Sellafield pn
Sellafield

Senegal /ˈse.ne.ˌɣɑl/ /ˈse.ne.ˌχɑɫ/ pn
Senegal
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Servisch /ˈsɛrvis/ /ˈsɛrvɪs/ n
serbisk
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Servië

Servië /ˈsɛrvi.jə/ n
Serbia
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Serviër /ˈsɛrvi.jər/ n
Serbiske
(demoniem) een inwoner van Servië, of iemand afkomstig uit Servië

Servo-Kroatisch /sɛrvoːkroːˈaːtis/ n
serbokroatisk

Seychellen /se.ˈʃɛ.lə(n)/ /sɛɪ̯.ˈʃɛ.lə(n)/ pn
Seychellene
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek der Seychellen

Siciliaans n
siciliansk
(taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)

Sicilië /sɪˈsɪlɪʲə/ pn
Sicilia
(toponiem: eiland) Italiaans eiland ten zuiden van het Italiaanse schiereiland

Sierra Leone /ˌsʲɛ.rɑ.le.ˈjo.ne/ /ˌʃæː.ra.le.ˈjo.nə/ /ˌʃɛ.ra.le.ˈjo.nə/ pn
Sierra Leone
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Sierra Leone

Silezië /siˈleziˌʲə/ pn
Schlesien
(geschiedenis) een historische regio in Midden-Europa die zich uitstrekt aan weerszijden van de midden- en bovenloop van de Oder

Singapore /sɪŋ.(g)ɣa.poːr/ /sɪŋ.gɑ.poːr/ /sɪŋ.gɑ.po̝ːr/ pn
Singapore
(toponiem: land) een stadstaat in Zuidoost-Azië

Sint Eustatius pn
Sint Eustatius

Sint Maarten /sɪnt.'maːr.tən/ pn
Saint Martin
(toponiem: eiland) eiland in het noordoostelijke gedeelte van de Caraïbische Zee

Sint-Helena pn
Sankt Helena

Sint-Petersburg pn
St. Petersburg
(toponiem) een stad in Rusland, het voormalige Leningrad

Sirius pn
Hundestjernen
(astronomie) de heldere (dubbel-)ster in het sterrenbeeld de 'Grote Hond'

Slavisch adj
Slavic

Slavisch n
Slav

Sloveens /sloˈvens/ /sloˈveːns/ /sloˈweːns/ n
Slovensk
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Slovenië

Slovenië /sloˈveni.jə/ /sloˈveːni.jə/ /sloˈweːni.jə/ pn
Slovenia
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa

Slowaaks /slo.ˈwaks/ /slo.ˈʋaks/ /slo.ˈβ̞aks/ n
Slovakisk slovakisk
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Slowakije

Slowakije /ˌslowaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloʋaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloβ̞aˈkɛː.jə/ pn
Slovakia
(toponiem: land) een land in Midden-Europa; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Sneeuwwitje pn
Snøhvit

Soedan /su.ˈdɑn/ /zu.ˈdaːn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Somalisch n
Somalisk
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Somalië

Somalië /so.'ma.li.jə/ pn
Somalia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Somalische Republiek

Sorbisch n
Sorbisk sorbisk
(taal) een groep Slavische talen die wordt gesproken in het oosten van Saksen en het zuidoosten van Brandenburg

Spaans /spaːns/ adj
spansk
(demoniem) met betrekking tot Spanje of het Spaans

Spaans /spaːns/ n
spansk
(taal) een Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's

Spanjaard /ˈspɑ.ɲard/ /ˈspɑɲ.jart/ n
spanjol
(demoniem) een inwoner van Spanje, of iemand afkomstig uit Spanje

Spanje /ˈspɑ.ɲə/ /ˈspɑɲ.jə/ pn
Spania
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland met als officiële naam: Reino de España

Spitsbergen pn
Svalbard
(toponiem: eiland) een Noors eiland

Spreuken /ˈspɾøkə(n)/ n
Ordspråkene

Sri Lanka /sri.ˈlɑŋ.ka/ pn
Sri Lanka
(toponiem: land) een republiek in Azië gelegen op een eiland ten zuiden van India

Steenbok pn
Steinbukken
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 december tot ca. 20 januari

Steenbokskeerkring n
Stenbukkens vendekrets

Stier pn
Tyren
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 20 april tot ca. 21 mei

Stille Oceaan pn
Stillehavet
(aardrijkskunde) de oceaan die ligt tussen Oost-Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië

Stockholm pn
Stockholm
(toponiem) de hoofdstad van Zweden

Straatsburg n
Strasbourg
(toponiem) hoofdstad van de Franse regio Grand Est en thuisplaats voor diverse Europese instanties

Sudan /suˈdɑn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Suriname /ˌsy.ri.ˈna.mə/ pn
Surinam
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Swahili n
Swahili
(taal) een Bantoetaal die veel gesproken wordt in Oost-Afrika

Swaziland /ˈswa.zi.ˌlɑnd/ /ˈsʋa.zi.ˌlɑnt/ /ˈsβ̞a.zi.ˌlɑnt/ pn
Swaziland
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)

Sydney pn
Sydney
(toponiem) de grootste stad van Australië en de hoofdstad van de deelstaat Nieuw-Zuid-Wales

Syrië /ˈsi.ri.jə/ /ˈzi.ri.jə/ pn
Syria
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Arabische Republiek Syrië

T-shirt n
T-skjorte
(kleding) dun kledingstuk voor het bovenlichaam met korte mouwen en zonder kraag

Tadzjieks n
tadsjikisk språk
(taal) de officiële taal van Tadzjikistan en een variant van het Perzisch

Tadzjikistan /taˈdʒikɪˌstɑn/ pn
Tadsjikistan
(toponiem: land) een land in een land in Centraal-Azië met als hoofdstad Doesjanbe

Tagalog n
tagalog
(taal) taal die op de Filipijnen gesproken wordt

Taiwan /tɑj'ʋɑn/ pn
Taiwan

Tallinn /'tɑlɪn/ pn
Tallinn
de hoofdstad van Estland

Tamil n
Tamilsk
(taal) taal die gesproken wordt in India, Sri Lanka, Singapore, en Maleisië

Tanger pn
Tanger

Tanzania /ˌtɑn.za.ˈni.ja/ pn
Tanzania
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan

Tartaars n
tatarisk
(taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Tasmanië pn
Tasmania

Tataars n
tatarisk
(taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Tatarstan pn
Tatarstan
(toponiem) de autonome republiek van Rusland met de hoofdstad Kazan

Telugu n
telugu
(taal) een Dravidische taal met ongeveer 70 miljoen sprekers in India en de officiële taal van Andhra Pradesh, een deelstaat daarvan

Tenerife pn
Tenerife
(toponiem: eiland) het grootste eiland van de Canarische Eilanden, een tot Spanje behorende eilandengroep in de Atlantische Oceaan

Terschelling pn
Terschelling

Tessalonicenzen pn
Tessalonikerne
(religie) naam van twee boeken uit het Nieuwe Testament in de vorm van brieven van Paulus aan de christenen in Thessaloniki: 1 Tessalonicenzen en 2 Tessalonicenzen

Texel pn
Texel

Thai n
thailandsk
(taal) de officiële taal van Thailand

Thailand /ˈtɑɪ̯.lɑnt/ /ˈtɛɪ̯.lɑnd/ pn
Thailand
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette

Tiber pn
Tiber
(toponiem: rivier) de rivier die stroomt door Rome in Italië

Tibet pn
Tibet
(toponiem) voormalig land in Azië
autonome regio van de Volksrepubliek China die een deel van 1. omvat

Tibetaans n
tibetansk
(taal) een taal die wordt gesproken in Tibet en buiten Tibet door een grote groep vluchtelingen

Tilburg pn
Tilburg

Timoteüs pn
Timoteus

Titus /ˈtitʏs/ pn
Titus

Togo /'to.ɣo/ /ˈto.χo/ pn
Togo
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Toki Pona n
toki pona
(taal) bepaalde minimalistische kunsttaal

Tokio pn
Tokyo
(toponiem) de hoofdstad van Japan

Transvaal pn
Transvaal

Trinidad en Tobago /ˌtrinidɑd ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaχo/ pn
Trinidad og Tobago
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied, officieel de Republiek Trinidad en Tobago

Triëst pn
Trieste

Tsjaad /tʃad/ /tʃat/ pn
Tsjad
(toponiem: land) een land in Centraal-Afrika, officieel de Republiek Tsjaad

Tsjechisch /ˈtʃɛxis/ /ˈtʃɛxɪs/ /ˈtʃɛχis/ n
tsjekkisk
(taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Tsjechische Republiek

Tsjechische Republiek pn
Den tsjekkiske republikk
(toponiem: land) een land in Midden-Europa

Tsjechië /ˈtʃɛxi.jə/ /ˈtʃɛχi.jə/ pn
Tsjekkia
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Tsjecho-Slowakije pn
Tsjekkoslovakia
(geschiedenis) (toponiem) een vroegere staat in Europa, ten zuiden van Polen (van 1918 tot 1993)

Tsjernobyl /tʃɛnobil/ pn
Tsjernobyl

Tsjetsjeens n
tsjetsjensk
(taal) een taal die in Tsjetsjenië gesproken wordt

Tunesië /ty.ˈne.zi.jə/ /tʏ.ˈne.zi.jə/ pn
Tunisia
(toponiem: land) land in Noord-Afrika, officieel de Republiek Tunesië

Turijn pn
Torino
(toponiem) de hoofdstad van de regio Piëmont en de provincie Turijn

Turk /tʏrk/ n
Tyrker
(demoniem) een inwoner van Turkije, of iemand afkomstig uit Turkije

Turkije /tʏrˈkɛɪ̯.jə/ /tʏrˈkɛː.jə/ pn
Tyrkia
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië

Turkmeens n
turkmensk
(taal) de taal die door de Turkmenen in Turkmenistan en Afghanistan gesproken wordt

Turkmenistan pn
Turkmenistan

Turks /tʏrks/ n
tyrkisk
(taal) een taal die vooral in Turkije gesproken wordt

Turkse lelie n
martagonlilje
(bloemplanten) bepaald soort tuinplant, Lilium martagon uit de leliefamilie (Liliaceae )

Tuvalu /ˌtu.va.ˈlu/ pn
Tuvalu
(toponiem: land) een land in Oceanië

Tweede Wereldoorlog pn
andre verdenskrig
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties

Uranus pn
Uranus

Uruguay /ˈu.ru.ˌgʋɑɪ̯/ /ˈu.ru.ˌgβ̞ɑɪ̯/ /ˈuruˌɡwe/ /ˌu.ru.ˈɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ pn
Uruguay
o (toponiem: land) een land in het zuidoosten van Zuid-Amerika, genoemd naar de gelijknamige rivier
m (toponiem: rivier) in Zuid-Amerika

Utrecht /ˈytrɛx/ /ˈytrɛxt/ /ˈytrɛχt/ pn
Utrecht
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Utrecht

VN /veˈɛn /vərˌenəxdəˈna(t)sis pn
FN
wereldwijde organisatie waarin alle landen kunnen samenwerken

Vaderdag n
Farsdag
(feest) een dag waarop vaders extra verwend worden

Valencia pn
Valencia

Vanuatu /va.nu.ˈwa.tu/ pn
Vanuatu
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Vanuatu

Vaticaanstad /vatiˈkanstɑt/ /vatiˈkaːnstɑd/ /vatiˈkaːnstɑt/ pn
Vatikanstaten
(toponiem: land) land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel

Veiligheidsraad pn
FNs sikkerhetsråd
(politiek) orgaan van de Verenigde Naties met als primaire verantwoordelijkheid het handhaven van de internationale veiligheid en vrede

Venetiaans n
venetiansk
(taal) een taal die in de Veneto-regio gesproken wordt

Venetië / pn
Venezia
(toponiem) een stad en de bijbehorende provincie in het noordoosten van Italië

Venezuela /ˌvenəzyˈweːla/ /ˌvenəzyˈβ̞ela/ /ˌvenəzyˈβ̞eːla/ pn
Venezuela
(toponiem: land) een land in het noorden van Zuid-Amerika

Venus pn
Venus
(astronomie) vanaf de zon de tweede planeet van ons zonnestelsel

Verenigd Koninkrijk /vəˈrenəχt ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /vəˈreːnəxt ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ /vəˈreːnɪx ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ pn
Storbritannia Det forente kongerike Storbritannia og Nord-Irland

Verenigde Arabische Emiraten /vɛrenəɣdə arabisə emiratən/ pn
De forente arabiske emirater
(toponiem: land) land in het Midden-Oosten, officieel de Verenigde Arabische Emiraten

Verenigde Naties n
De forente nasjoner

Verenigde Staten pn
Amerikas forente stater USA
(toponiem: land) een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'

Verenigde Staten van Amerika /və.ˌre.nəx.də.ˈsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmeː.ri.ka/ /və.ˌreɪ̯.nəχ.də.ˌsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmɪː.ri.ka/ /vɛ.ˌʁe.nɪx.də.ˈsta.tə(n).va.na.ˈmeː.ʁi.ka/ pn
Amerikas forente stater
(toponiem: land) een land dat een deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten, vaak kortweg Amerika genoemd

Vietnam pn
Vietnam

Vietnamees n
vietnamesisk
(taal) de officiële taal van Vietnam

Vissen pn
Fiskene
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 19 februari tot 21 maart

Vlaams n
flamsk
(taal) Nederlands zoals dat in Vlaanderen gesproken wordt

Vlaamse gaai n
nøtteskrike
(zangvogels) bepaald soort kraaiachtige vogel, Garrulus glandarius

Vlaanderen pn
Flandern
(geschiedenis) het gebied dat zich uitstrekt over een deel van Noord-Frankrijk, Noord-België en Nederland dat deel was van het graafschap Vlaanderen

Vlieland pn
Vlieland

Volapük n
volapyk
(taal) een kunstmatige taal die in 1880 door Johann Martin Schleyer gemaakt werd

Volkenbond pn
Folkeforbundet

Vosje pn
Reven
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 21u28m en tussen declinatie +19° en +29°)

Vuurland pn
Ildlandet
(toponiem: provincie) (toponiem: eiland) een archipel aan de zuidpunt van Zuid-Amerika

WK /we.ˈka/ /ʋe.ˈka/ /β̞e.ˈka/ n
VM
(initiaalwoord), (afkorting) (sport) een kampioenschap waarin de besten van de wereld het tegen elkaar opnemen

Waals n
Vallonsk vallonsk
(taal) een Gallo-Romaanse taal die verwant is aan het Frans en die in Wallonië gesproken wordt

Waddenzee pn
vadehavet
(toponiem) een binnenzee die aan de ene kant grenst aan de Waddeneilanden en de Noordzee en aan de andere kant begrensd wordt door het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken

Wales pn
Wales
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa

Walhalla pn
Valhall
(mythologie) een speciale hemel in de Noorse mythologie, voorbehouden voor de gesneuvelden in de strijd

Walkure pn
valkyrje
(mythologie) Germaanse strijdgodin uit de Noordse mythologie

Wallonië /ʋɑˈlonɪə/ pn
Vallonien

Warschau pn
Warszawa
(toponiem) hoofdstad van Polen

Weegschaal pn
Vekta
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 september to ca. 23 oktober

Weichsel pn
Wisła
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Polen

Weimarrepubliek pn
Tysklands historie (1918-1933)

Welsh n
walisisk
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Wales

Wenen pn
Wien
(toponiem) de hoofdstad van Oostenrijk

Wereldhandelsorganisatie pn
Verdens handelsorganisasjon
(handel) (politiek) (economie) intergouvernementele organisatie die toeziet op de naleving van afspraken over de handel tussen landen

West-Europa pn
Vest-Europa
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd westelijk deel van Europa wat in ieder geval de landen Andorra, België, Frankrijk, Monaco en Nederland omvat

West-Europees adj
vesteuropeisk
(demoniem) op West-Europa betrekking hebbend

West-Vlaams n
Vestflamsk
(taal) een verzameling Vlaamse dialecten gesproken in West-Vlaanderen en een klein deel van Nederland en Frankrijk

Westelijke Sahara pn
Vest-Sahara

WikiWoordenboek pn
Wiktionary
(wikitaal), (Wikimedia) de Nederlandstalige versie van Wiktionary

Willem /ˈwɪləm/ /ˈʋɪləm/ /ˈβ̞ɪləm/ pn
Vilhelm
(mannelijke naam) een jongensnaam
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter w

Wit-Rusland /wɪt.ˈrʏs.lɑnd/ /ʋɪt.ˈrʏs.lɑnt/ /β̞ɪt.ˈrʏs.lɑnt/ pn
Hviterussland Kviterussland
(toponiem: land) een land in Oost-Europa

Wit-Russisch /ˌwɪtˈrʏsɪs/ /ˌʋɪtˈrʏsis/ /ˌβ̞ɪtˈrʏsis/ n
hviterussisk
(taal) een Slavische taal die vooral in Wit-Rusland wordt gesproken

Witte Donderdag phraseologicalUnit
skjærtorsdag

Wotisch n
votisk
(taal) Finoegrische taal die door de Woten in Ingrië gesproken werd

Zacharia pn
Sakarias Sakarja
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Zacharia, zoon van Iddo, een hoofdrol speelt

Zagreb [ˈzɑː.greb] pn
Zagreb
(toponiem) hoofdstad van Kroatië

Zambia /'zɑm.bi.ja/ pn
Zambia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten

Zeeland /ˈzelɑnt/ /ˈzeːlɑnd/ /ˈzeːlɑnt/ pn
Zeeland
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Brabant, Zuid-Holland, België en de Noordzee grenst

Zeeuws n
zeeuws
(taal) een streektaal bestaande uit een verzameling Nederfrankische dialecten, gesproken in de provincie Zeeland

Zimbabwe /zɪm.ˈbɑ.b<sup>ʊ</sup>ə/ /zɪm.ˈbɑp.wə/ pn
Zimbabwe
(toponiem: land) land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zimbabwe

Zoeloe n
Zulu
(taal) Bantoetaal die door 12 miljoen mensen in Zuid-Afrika wordt gesproken

Zuid-Afrika /zœʏ̯t.'a.fri.ka/ /zœː'.dɑ.fri.ka/ /zœːt.'a.fri.ka/ pn
Sør-Afrika Republikken Sør-Afrika
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen

Zuid-Amerika /ˌzœʏ̯t aˈmɪːrika/ /ˌzœːd aˈmeːrika/ pn
Sør-Amerika
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan

Zuid-Holland /zœʏ̯.ˈtɔ.lɑnt/ /zœːt.ˈɦɔ.lɑnt/ /ˈzœːd.hɔ.lɑnd/ pn
Zuid-Holland
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Zeeland en de Noordzee grenst

Zuid-Korea /ˌzœʏ̯t koˈre.ja/ /ˌzœːt koˈre.ja/ pn
Sør-Korea
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden

Zuid-Samisch n
sørsamisk
(taal) Oeralische taal gesproken door 600 mensen in Noorwegen en Zweden

Zwarte Zee pn
Svartehavet
de zee die ligt ingeklemd tussen Europa en Klein-Azië

Zweden /ˈzweːdə(n)/ /ˈzʋedə(n)/ /ˈzβ̞eːdə(n)/ pn
Sverige
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ adj
svensk
(demoniem) betreffende Zweden of het Zweeds

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ n
svensk
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken in Zweden en delen van Finland.

Zwitserland /ˈzwɪtsərˌlɑnd/ /ˈzʋɪtsərˌlɑnt/ /ˈzβ̞ɪtsərˌlɑnt/ pn
Sveits
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans

Zwolle pn
Zwolle

Zürich pn
Zürich

aaien v
kjæle
overgankelijk zachtjes met de hand iets strelen als liefkozing

aal n
ål
m (straalvinnigen) Anguilla anguilla kleine en jonge paling

aals n
ekte malurt
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )

aambeeld n
ambolt

aambei n
hemoroider
(medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus

aambeien n
hemoroider
alleen meervoud (medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus (benaming voor de aandoening)

aanbeeld n
ambolt
(techniek) (gereedschap) (metaalbewerking) het smeedblok waarop de smid het gloeiend metaal smeedt

aanbeveling n
anbefaling

aanbidden v
tilbe dyrke
overgankelijk (religie) vereren van een god of heilige door daar een gebed aan te richten
dyrke
overgankelijk (figuurlijk) een persoon op hogere waarde inschatten

aanbieden v
tilby
overgankelijk iets tegen bepaalde voorwaarden of prijs verhandelbaar stellen

aanbieding n
tilbud
(handel) iets voordelig te koop aanbieden

aanbod n
tilbud
een aanbieding

aanbouwen /ˈambʌʊə(n)/ v
dyrke
overgankelijk ergens iets tegenaan bouwen

aanbranden v
svi

aandeel n
aksje
(economie) waardepapier dat de mede-eigendom in het vermogen van een onderneming bewijst

aandeelhouder n
aksjonær
(financieel) een houder van één of meer bewijzen van aandeel

aandelenmarkt n
aksjemarked
(economie) de handel in aandelen in het algemeen

aandurven /'ʔan.dɵr.və(n)/ v
våge
overgankelijk de moed hebben om te beginnen met, durven te doen

aangaan v
rake vedgå
inergatief betreffen, van belang zijn

aangenaam adj
behagelig
een positief gevoel oproepend

aangenomen conjunction
hvis stell at så så framt så fremt såframt
verondersteld dat

aangeven v
angi
overgankelijk aanreiken, in handen geven

aangifte n
notifikasjon

aangroei n
økning auke øking
toename

aanhalingsteken n
anførselstegn
(taalkunde) leesteken om geciteerde woorden van die van de auteur te onderscheiden

aanhanger n
tilhenger
iemand die gelooft in een bepaald idee, of die een bepaalde groep of persoon steunt
(transport) rijdend object dat achter de auto gehangen kan worden voor het vervoeren van goederen

aanhangwagen n
tilhenger

aankijken v
se på

aanklacht n
anklage
(juridisch) bij de rechtbank ingediende beschuldiging of klacht

aanklagen v
anklage
overgankelijk, (juridisch) iemands handelingen bij een gerechtelijke instantie aanhangig maken.

aankloppen v
banke
onovergankelijk kloppen om binnen te komen

aankomen v
ankomme
ergatief een bestemming bereiken

aankomst n
ankomst
de bestemming bereiken, het aankomen

aankondigen v
meddele tillyse
overgankelijk bekendmaken, verklaren

aanleg n
evne
het aanleggen
plantsoen
geneigdheid, talent, begaafdheid
instantie

aanleiding n
foranledning
datgene wat iets tot gevolg heeft, directe oorzaak

aanmoedigen v
anbefale
overgankelijk moed inspreken, aansporen

aannemen v
motta
overnemen
opnemen in een vereniging

aannemer /ˈaːneːmər/ n
entreprenør
(beroep) iemand die een (bouw)werk uitvoert tegen een bepaalde prijs

aanpak n
tilnærmelsesmåte
manier van aanpakken, manier van werken

aanpassen /ˈaːmpɑsə(n)/ v
tilpasse
overgankelijk aansluiten, voegen naar, bruikbaar maken, passend maken

aanplanten v
plante
overgankelijk (jonge gewassen) door beplanting aanbrengen

aanranden v
voldta
overgankelijk (verouderd) iemand te lijf gaan, fysiek aanvallen

aanrander n
overfallsmann
(verouderd) een aanvaller
(20e eeuw) ook een persoon, in de regel van het mannelijke geslacht die iemand anders (een vrouw) aanvalt om seksuele redenen

aanranding n
overgrep
(verouderd) het lastigvallen, een fysieke aanval
seksuelt overgrep sexovergrep
een fysieke aanval op iemand met als doel seksuele handelingen af te dwingen

aanslag n
attentat
terroristische aanval

aansluiten v
slutte seg til
overgankelijk een verbinding tot stand brengen

aansprakelijkheid n
erstatningsansvar

aansprakelijkheidsverzekering n
ansvarsforsikring
(economie) overeenkomst waarbij je premie betaalt aan een verzekeraar zodat die zal betalen voor schade die je per ongeluk veroorzaakt of waarvoor je verantwoordelijk wordt gehouden

aansteken v
tenne
overgankelijk doen ontbranden

aansteller n
posør
iemand die zich aanstelt

aantal n
antall
een onbepaalde maar telbare hoeveelheid

aantasten v
affektere
overgankelijk (langzaam) beschadigen, aangrijpen waardoor iets lelijker wordt

aantijgen v
sikte
1. aanwrijven, beschuldigen van iets

aantonen v
vise
overgankelijk wijzen
bevise vise
overgankelijk bewijzen

aantreffen v
påtreffe treffe
overgankelijk ontmoeten, vinden

aantrekken v
tiltrekke
overgankelijk een kracht uitoefenen die zaken naar zich toe doet bewegen

aanvaarden v
akseptere
overgankelijk in bezit ontvangen, aannemen, accepteren

aanval n
anfall
een poging de tegenpartij geweld aan te doen of van zijn positie te beroven en daarbij de eigen positie te verbeteren

aanvallen v
angripe

aanvaller n
angriper
iemand of iets die aanvalt
(sport) een persoon in de voorste linie

aanvangen v
begynne
overgankelijk beginnen, starten

aanvankelijk adv
i begynnelsen
in het begin

aanvraagformulier n
søknadsskjema
een papieren of elektronisch blad waarin men de benodigde informatie dient in te vullen voor het aanvragen ergens van

aanwas n
auke øking økning
aangroei

aanwezig adj
til stede

aanwijzen v
anvise
overgankelijk door wijzen tonen

aanwijzing n
henvisning
het aanwijzen
een vingerwijzing, het vermoeden

aanwinst n
erverv ervervelse
iets nieuws dat erbij komt

aanzien / ‘a.nzi.n/ n
anseelse

aanzienlijk adj
betydelig
voornaam, groot, belangrijk, erg, niet te verwaarlozen

aap n
ape
(primaten) benaming voor soorten uit de orde primaten (Primates ) waartoe ook de mens behoort

aard /aːrt/ n
særpreg
wezen, natuur, karakter

aardappel n
potet
(bloemplanten) bepaald soort plant, Solanum tuberosum , uit de nachtschadefamilie

aardappelkever /ˈar.dɑ.pɔɫ.ke.vər/ /ˈar.dɑ.pəɫ.ke.vər/ /ˈaːrd.ɑ.pəl.ke.vər/ n
koloradobille
(kevers) bepaald soort tor, Leptinotarsa decemlineata , ongeveer 1 cm lang en met een geel rugschild dat is voorzien van 10 overlangse zwarte strepen die op de aardappelplant leeft

aardappelpuree /ˈardɑˌpəɫpyˈre/ n
potetmos
(voeding) een puree van zeer fijn gemaakte, met melk aangemengde aardappels

aardappelsalade n
potetsalat
(voeding) een salade die gemaakt wordt uit aardappelen

aardbei \ˈaːrt.bɛi̯\ n
jordbær
(fruit) eetbare vrucht van planten uit het geslacht Fragaria

aardbeiboom n
jordbærtre
(bloemplanten) bepaald soort plant, Arbutus unedo uit de heifamilie Ericaceae , een tot 3 m hoge struik of zelden een tot 12 m hoge boom met een matgrijze, gegroefde stam

aardbeienjam n
jordbær syltetøy
(voeding) jam van aardbeien

aardbeiklaver n
jordbærkløver
(bloemplanten) bepaald soort plant, Trifolium fragiferum uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae of Fabaceae )

aardbeving n
jordskjelv
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel

aardbol /ʔardbɔl/ n
jordklode

aarde /ˈardə/ n
jorda midgard
(astronomie) de wereld, de bewoonbare planeet van ons zonnestelsel

aardewerk n
keramikk

aardgas /artxɑs/ n
naturgass
een gas dat uit de aarde komt en dat grotendeels uit methaan bestaat

aardgaswinning n
naturgassutvinning
het ontginnen van aardgas

aardig /ˈar.dəx/ /ˈar.dəχ/ /ˈaːr.dɪx/ adj
vennlig snill elskverdig
aangenaam in omgang

aardkorst /ˈart.kɔrst/ n
jordskorpe
(geologie) het buitenste gedeelte van de planeet Aarde

aardmuis n
markmus
(knaagdieren) Microtus agrestis , een zoogdier uit de orde van knaagdieren

aardpeer /ˈartpɪːr/ n
jordskokk
(bloemplanten) bepaald soort zonnebloem, Helianthus tuberosus , die als vaste plant wordt gekweekt

aardrijkskunde /ˈardrɛiksˌkʏndə/ n
geografi

aards adj
jordisk
betrekking hebbende op de aarde, tot de aarde behorend

aardschol n
tektonisk plate
(aardrijkskunde) een continentale plaat

aardvarken /ˈaːrtfɑrkə(n)/ n
jordsvin
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )

aardverschuiving n
jordras
(geologie) het naar beneden schuiven van een grote massa grond

aardworm n
meitemark

aarts- prefix
erke-

aartsbisdom /ˈaːrz.bɪz.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪs.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪz.dɔm/ n
erkebispedømme
(religie) het belangrijkste gebied van een kerkprovincie, dat geleid wordt door de aartsbisschop

aartsbisschop /ˈaːrzbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsχɔp/ n
erkebiskop
(religie) (beroep) de voornaamste bisschop van een kerkprovincie

aartshertog n
erkehertug
(adel) een keizerlijke prins in het vroegere Oostenrijk-Hongarije

aarzelen /ˈarzələ(n)/ v
nøle med å
inergatief onzeker zijn, twijfelen

aas n
ess
m/o speelkaart die met A aangeduid wordt; vaak hoogste in het spel

abacus /ˈɑbɑkʏs/ n
abacus abakus
(wiskunde) raam met staven waarop balletjes kunnen schuiven om kinderen te leren rekenen
abakus
(bouwkunde) dekplaat van een kapiteel

abattoir /a.bɑ.ˈtwaːr/ /ɑ.bɑ.ˈtβ̞ar/ n
slaktehus
een bedrijf waar dieren geslacht worden

abbreviatie n
forkortelse
afkorting, het inkorten van een woord of een frase

abdij /ɑbˈdɛɪ̯/ /ɑbˈdɛː/ n
abbedi
klooster met aan de leiding een abt of abdis

abdis /ɑbˈdɪs/ n
abbedisse
(religie) bestuurster van een abdij

ablatief /ˌɑb.la.ˈtif/ /ˌɑb.la.ˈtiːf/ n
ablativ
(grammatica) de zesde naamval die onder meer de instantie aangeeft waarvan iets uitgaat of vertrekt

abnormaal adv
abnorm
ongewoon, bijzonder

abonnement n
abonnement

abonneren /ɑbɔ'nerə(n)/ v
abonnere
wederkerend zich ~ op een abonnement aangaan

abri /abri/ n
busskur
(verkeer) een wachthuisje bij een halte van het openbaar vervoer

abrikoos n
aprikos

absint /ɑp'sɪnt/ n
absint
(drinken) sterkedrank op basis van anijs, absintalsem Artemisia absinthium , venkel en een aantal aanvullende kruiden

absintalsem n
ekte malurt malurt
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermout en de (klassieke) absint.

absorberen /ɑpsɔr'berə(n)/ v
absorbere

absorptie n
inn- oppsuging

absurd /ɑpsʏrt/ adj
absurd
erg onlogisch

abt /ɑb/ /ɑpt/ n
abate
(religie) (beroep) het hoofd van een abdij

academie n
akademi

academisch /ɑkɑ'demis/ adj
akademisk

accent n
aksent
de manier waarop iemand de klanken uitspreekt

accommodatie n
akkommodasjon
voorzieningen ten behoeve van het (aangenaam) verblijf van personen
aanpassing (aan de omstandigheden)

accordeon n
trekkspill
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd

accu /ɑky/ n
akkumulator
(elektrotechniek) een toestel ('batterij') om elektriciteit op te slaan

acetylcholine /ˌɑsəˈtilxoˌlinə/ /ˌɑsəˈtiɫχoˌlinə/ /ˌɑsɛˌtylxoˈlin(ə)/ n
acetylkolin
(biologie), (scheikunde) een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen

achilleshiel n
akilleshæl
kwetsbare plaats of plek

acht cardinalNumeral
åtte
"8", het getal tussen zeven en negen

achtbaan /ˈɑxtbaːn/ n
berg-og-dal-bane
een attractie (meestal op de kermis) bestaand uit een karretje dat over een baan met bochten, stijgingen en dalingen rijdt

achtendertig cardinalNumeral
trettiåtte
"38", het getal tussen zevenendertig en negenendertig, dertig plus acht

achtentachtig cardinalNumeral
åttiåtte
"88", het getal tussen zevenentachtig en negenentachtig, tachtig plus acht

achtentwintig cardinalNumeral
tjueåtte
"28", het getal tussen zevenentwintig en negenentwintig, twintig plus acht

achter preposition
bak

achtergrond n
bakgrunn
de indirecte oorzaak van actualiteiten, de achterliggende oorzaak of betekenis

achterkleinkind /ˈɑxtərklɛɪŋkɪnt/ n
oldebarn
(familie) het kind van iemands kleinkind

achterkleinzoon /ˈɑxtərklɛɪ̯nzon/ n
oldebarn
(familie) de zoon van iemands kleinkind

achterlader n
baklaster
(landbouw) toestel dat aan de achterkant van een tractor kan worden gemonteerd om lasten op te tillen en te verplaatsen

achterlaten v
etterlate
overgankelijk dumpen, weggaan van, verlaten, niet meenemen

achterlijk adj
tilbakestående
achterstand vertonend in de ontwikkeling (met denigrerende bijklank; meest gezegd van een persoon, kan zowel lichamelijk als geestelijk zijn)

achteruitkijkspiegel n
bakspeil
een spiegel aan een auto of (motor)fiets waarmee men de situatie op de weg achter zich kan zien

achtervoegsel /'ɑx.tər.vux.səl/ n
suffiks
(taalkunde) een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

achttien cardinalNumeral
atten
"18", het getal tussen zeventien en negentien, tien plus acht

achttiende ordinalAdjective
attende

acne n
akne

acrobaat n
akrobat
(beroep) artiest die allerlei moeilijke gymnastische toeren uithaalt (vaak werkend in een circus)

acteur /ɑkˈtør/ n
skuespiller
(beroep) persoon die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, toneelspeler, iemand die acteert

actie n
aksjon

actiegroep n
aksjonsgruppe

actinium n
actinium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide

activiteit n
aktivitet
(natuurkunde) mate waarin radioactieve stoffen uiteenvallen, radioactiviteit

actrice n
skuespillerinne
(beroep) vrouw die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, vrouw die acteert

actuaris n
aktuar

actueel /ɑktyˈwel/ adj
aktuell

acuut /aˈkyt/ adj
akutt
plots ontstaan, op korte termijn verlopend, meestal ook spoedeisend ingrijpen vereisend

adamsappel /ˈadɑmzɑpəl/ n
adamseple
(anatomie) vooruitstekende gedeelte van het strottenhoofd bij de man

adder n
hoggorm
(reptielen) een bepaalde soort giftige slangen uit de familie van adders, Vipera berus
huggorm
(scheldwoord), (figuurlijk) een gevaarlijk en onbetrouwbaar persoon

additief n
tilsetningsstoff
(scheikunde) chemisch product dat toegevoegd wordt om de eigenschappen van een mengsel te verbeteren

adel n
adel
(maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was

adelaar /ˈadəˌlar/ n
ørn
(havikachtigen) benaming voor sommige soorten grote roofvogels

ademen /ˈa.də.mə(n)/ v
puste
inergatief (medisch) de voor het leven nodige lucht inzuigen en weer uitdrijven

ademhalen /ˈa.də.ˌma.lə(n)/ v
puste
inergatief door levende wezens inblazen en uitblazen van lucht om zuurstof te krijgen

ademhaling n
åndedrett
(biologie) uitwisseling van gassen door levende wezens

adequaat /a.de.'kʋat/ adv
adekvat
correct en passend bij het beoogde doel

ader n
åre
(anatomie) een vat waardoor zuurstofarm bloed vanuit de weefsels naar het hart beweegt

adieu n
adjø

adjectief n
adjektiv
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

adjectivum n
adjektiv
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

administreren v
administrere
overgankelijk zorgvuldig vastleggen van gegevens zodat het later terug te vinden of controleren is

admiraal n
admiral
(militair) (beroep) opperbevelhebber van een oorlogsvloot

admittantie n
admittans
(natuurkunde) (elektrotechniek) de reciproke complexe impedantie

adoptie n
adopsjon

adoreren v
dyrke
overgankelijk aanbidden, verafgoden, vereren

adres /aˈdrɛs/ n
adresse
aanduiding van de plaats, straat en huisnummer waar iemand woont of iets is gevestigd

adsorptie n
adsorpsjon
(scheikunde) (natuurkunde) een fenomeen dat optreedt aan het grensvlak van twee fasen, waarbij moleculen of atomen zich aan dit grensvlak hechten

advent /ɑtˈfɛnt/ n
advent
(religie) de tijd waarin de komst en wederkomst van Jezus Christus worden verwacht

adventskalender n
adventskalender
(kerst) (religie) de kalender bestaat vaak uit een platte kartonnen doos waarin 24 genummerde vakjes zijn aangebracht, elk nummer staat voor een datum van 1 tot 24 december, elke avond mag in de adventstijd een vakje met de juiste datum geopend worden en het daarin gevonden snoepje is dan van jou

advertentie n
annonse
een aankondiging in een krant, reclameblad, tijdschrift los van de redactionele inhoud

adviseren /ɑtfiˈzerə(n)/ v
råde
ditransitief raad geven aan

advocaat /ɑtfoˈkat/ n
advokat
(juridisch), (beroep) pleiter, verdediger in rechtszaken
eggelikør
(drinken) alcoholische dikvloeibare drank van eieren, eierlikeur

aerodroom n
aerodrom
(luchtvaart) aerodroom, vliegveld

af en toe adv
av og til imellom
op onregelmatige tijden, met tussenpozen

afasie n
afasi
(medisch) het onvermogen te spreken

afbreken /ˈɑvbrekə(n)/ v
avbryte bryte droppe ut av
overgankelijk voortijdig beëindigen

afdalen v
å stige ned
ergatief naar een lagere hoogte gaan

afdeling /ˈɑfdelɪŋ/ n
avdeling
groep van werknemers die aan dezelfde taken werken, een deel van een bedrijf

afdingen v
prute
inergatief ~ op: door onderhandelen een prijs omlaag zien te krijgen

afdruk n
avtrykk
resultaat van het afdrukken op papier of ander materiaal

affakkelen v
fakling
overgankelijk (scheikunde) verbranden van overtollig gas via een hoge fakkel

affix n
affiks
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

afghaan /ɑf.ˈxan/ /ɑf.ˈχan/ n
afghan
verkorting van Afghaans tapijt

afgod /'ɑfxɔt/ n
avgud

afgunstig adj
misunnelig
iemand niet gunnen dat die iets heeft dat men zelf wil hebben

afhalen /ˈɑfhalə(n)/ v
avhente
overgankelijk goederen die klaargelegd zijn in bezit komen nemen

afhankelijk adj
avhengig

afhappen v
bite av
happen zodat er iets verdwijnt

afkalven v
kalve rase
ergatief geleidelijk land verliezen doordat de oever in het water verzakt

afkeuren v
avvise
niet geschikt verklaren

afkorting /ɑfkɔrtɪŋ/ n
forkortelse
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken

afleiden v
avlede avleie
overgankelijk de aandacht van iemand naar een ander onderwerp laten gaan

afleiding n
avledning avleiing
een gebeurtenis of activiteit die de gedachten op iets anders richt
(taalkunde) een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander

afleveren v
avlevere
ditransitief brengen naar en achterlaten op de plek van bestemming

aflossen v
avløse
overgankelijk de plaats innemen van, in zijn taak vervangen

afluisteren v
avlytte
overgankelijk ongemerkt luisteren naar de communicatie van anderen

afmaken v
fullende
overgankelijk iets tot voltooiing brengen

afmelden v
logge ut
wederkerend (informatica) de sessie binnen een programma beëindigen

afmeting n
dimensjon
de ruimte die iets in beslag neemt (lengte, oppervlak, inhoud etc.)

afnemen v
avta
overgankelijk iemand iets ~: iemand iets doen verliezen

aforisme n
aforisme
(letterkunde) korte spreuk met een kernachtige boodschap

afpersen v
utpresse
overgankelijk onder dreiging van geweld iemand geld afnemen

afpersing /ˈɑf.pɛr.sɪŋ/ n
utpressing utpresning
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

aframmelen v
banke opp gi juling jule opp
overgankelijk, (informeel) een pak rammel geven, afranselen

afranselen v
banke opp banke
overgankelijk mishandelen door middel van het toedienen van slaag

afrit n
avkjøringsveg avkjøringsvei
(verkeer) een verkeersweg waarlangs men van een autoweg of autosnelweg af kan rijden

afrossen v
gi juling jule opp
overgankelijk een pak ransel geven, afranselen

afschaffen v
avskaffe
overgankelijk tot een einde brengen

afscheid n
avskjed
een begroeting bij het elkaar verlaten

afschieten /'ɑf.sxi.tə(n)/ v
skyte
overgankelijk met een schot doden

afschilderen /ɑfsxɪldərə(n)/ v
beskrive skildre
overgankelijk een meestal niet geheel terechte weergave van iets of iemand geven, waardoor de schrijver of spreker vooral aangeeft wat hij zelf vindt van de beschreven persoon

afschuwelijk /ɑfˈsxyu̯ələk/ adj
grusom

afslachting /ˈɑfslɑxtɪŋ/ n
blodbad massakre
het zinloos vermoorden van mensen op een gruwelijke manier

afslag n
avkjøringsveg avkjøringsvei
uitrit van een grotere naar een kleinere weg

afsluiten /'ɑf.slʌʏ.tə(n)/ v
stenge av
overgankelijk zorgen dat iets of iemand niet in, uit of door iets kan gaan, alle openingen dicht doen
avslutte
overgankelijk een einde maken aan

afsnoeren v
avbinde
met een snoer afbinden

afspreken v
avtale
overgankelijk een onderling vergelijk vastleggen, overeenkomen

afstand /ˈɑfstɑnt/ n
avstand
de (meetbare) ruimte tussen twee niet samenvallende objecten

afstandsbediening n
fjernkontroll
(elektrotechniek) een toestel dat vanaf afstand een ander toestel bestuurt

afstemoog /ɑfstɛmox/ n
trolløye
(elektronica), (technisch verouderd) inrichting aan een radio- of tv-toestel waarop men kan aflezen hoe sterk de ontvangst is van het ontvangen radiosignaal

aftrekken v
trekke fra fraregne
overgankelijk, (wiskunde) rekenkundige bewerking waarbij een getal met een getal verminderd wordt

aftuigen v
banke banke opp
overgankelijk iemand een flinke afstraffing geven

afval n
avfall
onbruikbare resten die weggegooid worden

afvallen / ˈɑfɑlə(n) / v
falle av
ergatief, (scheepvaart) de koers van een schip in de richting van de lijzijde wijzigen
falle fra gå over til
ergatief ontrouw worden aan zijn geloof
falle falle av falle ned
ergatief vallen vanaf een hoger gelegen plek

afwachten /ˈɑfwɑxtə(n)/ /ˈɑfʋɑxtə(n)/ /ˈɑfʋɑχtə(n)/ v
avvente
overgankelijk wachten op wat er gaat gebeuren

afwachting n
forventning

afwas n
oppvask

afweren /ɑfˈwerə(n)/ v
avverge
overgankelijk een aanval neutraliseren

afwezig adj
fraværende
niet op een bepaald tijdstip en plaats

afwijken v
avvikelse
ergatief niet de gangbare norm volgen

afwijzen v
avvise
overgankelijk een negatieve beslissing ergens over nemen

afzeggen v
avlyse
overgankelijk aangeven dat men niet gaat komen
inergatief ~ voor: aangeven dat men niet gaat komen

afzegging n
avbud
een termijn mondeling afbestellen

afzetten v
amputere fjerne
overgankelijk, (biologie): het leggen van eieren door vissen e.d

afzonderlijk adj
enkelt

agaat n
agat
o (mineraal) een doorzichtige, maar soms ook opake variëteit van trigonaal kwarts en een subvariëteit van chalcedoon

agent /a'ɣɛnt/ n
agent
(beroep) een vertegenwoordiger van een bedrijf

agentschap /aɤˡɛntsxɑp/ n
agentur
lokale vertegenwoording van een grotere organisatie

agio n
agio

agnosticisme n
agnostisisme

agorafobie n
agorafobi

agressief adj
aggressiv
geneigd om aan te vallen, het initiatief nemend en doordrijvend om een overwinning of resultaat te behalen

agrimonie /aɣriˈmoni/ n
Åkermåne
(bloemplanten) benaming voor overblijvende, kruidachtige planten uit het geslacht Agrimonia dat behooort tot de rozenfamilie (Rosaceae )

aha interjection
aha

ahorn /a.ˈhɔrn/ n
lønn
(bloemplanten) een boom of heester van het geslacht Acer

aimabel adj
elskverdig
aardig

airshow /ˈɛːrʃo/ n
flystevne
evenement waar publiek kan kijken naar bijzondere vliegtuigen en naar vluchten waarmee piloten hun vaardigheden laten zien

akelig adj
stusslig

aker /'akər/ n
ekenøtt
(verouderd) eikel, vrucht van de eik

akinesie n
akinesi akinesia
(fysiologie) bewegingsarmoede

akkerpaardenstaart n
Åkersnelle

akkoord n
akkord
overeenkomst
akkord note
(muziek) samenklank van minimaal 3 verschillende tonen

albast n
alabast

albatros n
albatross
(buissnaveligen) benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae , grote zeevogels met lange vleugels

alchemie n
alkymi
(wetenschap) vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen

alcohol n
alkohol
(scheikunde) elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding

alcoholisme n
alkoholisme

alfabet n
alfabet
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde

alfabetisch /ɑlfɑ'betis/ adj
alfabetisk
gerangschikt volgens de letters van het alfabet beginnend bij de A en eindigend bij de Z

alfalfa n
lusern
(groente) ontkiemde zaden van luzerne Medicago sativa

alfastraling n
alfastråling
(natuurkunde) een vorm van radioactiviteit die bestaat uit 4He-kernen

algebra /ˈɑɫɣəbra/ n
algebra
(wiskunde) een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden

algemeen n
allmenn

algoritme n
algoritme

alibi //ˈaː.liˌbi/ n
alibi
(juridisch) het kunnen aantonen dat men elders was tijdens het zich voltrekken van een misdaad, waardoor men uitgesloten kan worden van beschuldiging

alikruik n
strandsnegl
eetbare zeeslak Littorina littorea

alinea /aˈlinija/ n
avsnitt

alk /ɑlk/ n
alke
bepaald soort zeevogel die veel op de zeekoet lijkt, maar een dikkere snavel heeft, Alca torda

alkaloïde n
alkaloid
(biochemie), (medisch) (scheikunde) een stikstof bevattende plantenbase (vaak giftig)

alkoof n
alkove
(bouwkunde) een kleine raamloze zijkamer, vaak gebruikt als slaapkamer

alle /ˈɑlə/ indefinitePronoun
all
elke, geen uitgezonderd

alleen /ɑl.ˈen/ adj
alene
zonder gezelschap

alleenheerser n
eineherskar enehersker
iemand die met onbeperkte oppermacht regeert

allegorie n
allegori

allel /ɑ.ˈlɛl/ /ɑ.ˈlɛɫ/ n
allel
(biologie) één van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen

alles indefinitePronoun
allting
al het mogelijke, de gehele verzameling of hoeveelheid zonder uitzondering

alliantie n
allianse
een bondgenootschap, verbond

alligator n
alligator
(reptielen) een grote krokodilachtige uit het geslacht Alligator

allofoon n
allofon
(taalkunde) een alternatieve vorm die een foneem in een bepaalde fonologische context aanneemt

almanak n
almanakk

aloë n
aloe
(bloemplanten) benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaatHet natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.

aloë vera n
aloe vera
(bloemplanten) bepaald soort succulent, Aloe vera uit de affodilfamilie (Asphodelaceae )

alpaca n
nysølv
(metallurgie) een zilverkleurige metaallegering met als voornaamste bestanddelen koper, nikkel en zink

alpenden n
cembrafuru

alpineskiën v
alpin skiidrett
(sport) sport waarbij men op ski's een heuvel of berg afdaalt

alpinist n
alpinist
(sport) iemand die de bergsport beoefent

als /ɑls/ /ɑs/ conjunction
dersom
indien

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel phraseologicalUnit
når katten er borte, danser musene på bordet
(spreekwoord) als er geen toezicht is, doet men waar men zin in heeft

alstublieft adv
vær så snill
(formeel) toevoeging als beleefde aandrang bij een verzoek of versterking bij een bevel

alt n
alt
m (muziek) lage vrouwenstem
m (muziekinstrument) (afkorting) altinstrument, vaak de altviool
m (muziek) (beroep) persoon in een orkest die een altinstrument bespeelt
v (muziek) vrouw die een altstem bezit

altaar n
alter
offertafel voor godsdienstige plechtigheden

alternatief /ɑltərnaˈtif/, /ɑltɛrnaˈtif/ n
alternativ
een andere mogelijkheid of methode

altijd adv
alltid
op elk moment, blijven
telkens opnieuw
in elk geval

altruïstisch adj
altruistisk
zichzelf opofferend ten gunste van andere mensen

altviool /ˈɑltfiˌjoːl/ n
bratsj
(muziekinstrument) een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool

aluminium /alyˈminijʏm/ n
aluminium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

alver n
laue

alvleesklier n
bukspyttkjertel
(anatomie) een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen

amalgaam /amɑl'ɣaːm/ n
amalgam
(metallurgie) (medisch) legering van kwikzilver en een ander metaal, bijvoorbeeld zilver, vroeger veel gebruikt voor vullingen van kiezen

amandel n
mandel
(voeding) eetbare pit van de amandelvrucht

amazonemier n
amasonmaur

ambassade n
ambassade
(diplomatie) de officiële vertegenwoordiging van de ene regering in de hoofdstad van de andere

ambassadeur n
ambassadør
(politiek) (beroep), (diplomatie) iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.

ambetant adj
unbehagelig
vervelend, onprettig

ambulance n
ambulanse
(verkeer), (medisch) voertuig om gewonden of zieken van en naar het ziekenhuis te brengen

americium n
americium

amfibie n
amfibium
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen

amfitheater n
amfiteater

amfoor n
amfora
een door de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren

amfoteer adj
amfotært
(scheikunde) de eigenschap hebbend om zowel als zuur en als base op te kunnen treden

amine n
amin
(scheikunde) een organische verbinding die kan worden beschouwd afgeleid te zijn van ammoniak door vervanging van één of meer N-H-bindingen door N-C-bindingen

aminozuur n
aminosyre

ammoniumnitraat n
ammoniumnitrat
(scheikunde) NH4NO3, het ammoniumzout van salpeterzuur

amnestie n
amnesti
(juridisch) een verklaring dat afgezien zal worden van strafvervolging voor een bepaalde groep

amoebe n
amøbe
(protisten) eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes

amplitudemodulatie n
amplitudemodulasjon

ampul n
ampulle
(medisch) dichtgesmolten medicijnflesje, waarin steriele injectiestoffen worden afgeleverd

amputeren v
fjerne amputere
overgankelijk, (medisch) een lichaamsdeel chirurgisch verwijderen

ampère n
ampere

amylase n
amylase

anabolisme n
anabolisme
(biologie) opbouw bij de stofwisseling waarbij simpele stoffen omgezet worden tot chemisch ingewikkeldere stoffen

anachronisme n
anakronisme

analogie n
analogi
een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking

analoog adj
analog
overeenkomend met
(techniek) tegenovergestelde van digitaal (geluidsopname, uurwerk), de representatie van een elektrisch signaal in een geluidsopname is dan continu en in overeenstemming met de fysieke grootheid (luchtdruk) die het geluid veroorzaakt

analyse /ɑnɐ'liːzə/ n
analyse

anamnese n
anamnese
(medisch) een vraaggesprek naar de ziektegeschiedenis

ananas n
ananas
(fruit) Ananas comosus (ook: Ananas sativus), een vrucht van de ananasplant

ananaskers n
ananaskirsebær

ananassap n
ananasjuice
(drinken) sap afkomstig van de ananas

anarchie n
anarki

anarchisme n
anarkisme

anatomie n
anatomi

anatoom n
anatom
(beroep), (medisch) een persoon die kennis draagt van de (menselijke) anatomie

ander adj
andre
niet deze

ander n
andre
diegene die je niet zelf bent

andermans /'ɑndərmɑns/ indefinitePronoun
fremmed
genitief van een andere man, wordt gebruikt in bezittelijke zin dus: 'van iemand anders'

andesiet n
andesitt

anglicanisme n
anglikanisme

anglicisme n
anglisisme
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Engels of gevormd naar Engels voorbeeld

anijs n
anis
(bloemplanten) bepaald soort schermbloemige plant, Pimpinella anisum

anion n
anion

anjer n
nellik

anker n
anker
(scheepvaart) onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker

ankeren v
ankre
inergatief (scheepvaart) het anker laten zakken met de bedoeling het schip hiermede aan de bodem van het vaarwater vast te leggen, voor anker gaan, voor anker leggen
iets vastmaken met ankers

annexeren /ˌɑnɛkˈsɪːrə(n)/ v
annektere
overgankelijk het toeëigenen van een grondgebied

annuleren /ɑny'lerə/ v
annullere
overgankelijk iets afgelasten

anoniem adj
anonym
naamloos

anonimiteit n
anonymitet
naamloosheid

anorexia n
anorexia
(medisch) magerzucht, eetstoornis

ansjovis n
ansjos

antenne n
antenne
(natuurkunde), (elektronica) een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum
(dierkunde), (anatomie) voelspriet bij insecten en andere geleedpotigen
(visserij) staafje van de dobber aan een vislijn

antibioticum n
antibiotikum

antichrist n
antikrist

anticonceptiepil n
p-pille prevensjonspille
(farmacologie) een methode van anticonceptie in de vorm van een pil, dat je niet zwanger wordt

antidotum n
motgift
(medisch) een tegengif

antiek adj
antikvarisk
oud, maar waardevol

antiek n
antikvarisk
oude kunst-, sier- en gebruiksvoorwerpen, die verzameld en verhandeld worden

antilope /ɑnti'lopə/ n
antilope Antilope
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor slanke holhoornige hoefdieren die voornamelijk in Afrika leven

antimoon n
antimon

antisepticum n
antiseptisk

antoniem adj
antonym
het bezitten van een tegengestelde betekenis

antoniem n
antonym
(taalkunde) een woord waarvan de betekenis tegengesteld is aan die van een ander woord

antrax n
miltbrann
(medisch) een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

antropologie n
antropologi

antroposofie n
antroposofi

antwoord /ˈɑnt.ʋɔːrt/ n
svar
de reactie op een vraag, van repliek voorzien (mondeling of schriftelijk)

antwoordapparaat n
telefonsvarer

antwoorden /ˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
svare
inergatief het geven van een antwoord

apart adj
spesielt
op zichzelf, afzonderlijk van het andere, afgezonderd, gescheiden, afzonderlijk
bijzonder, opmerkelijk, oorspronkelijk, origineel, exclusief, speciaal

aperitief n
aperitif
een eetlust opwekkende alcoholische drank die voor de maaltijd genuttigd wordt

apocalyps n
apokalypse
(religie) einde van de wereld, zoals beschreven in het Bijbelboek Openbaringen

apocrief adj
apokryfer
(bij uitbreiding) niet als gezaghebbend erkend, ongeloofwaardig, niet echt

apogeum n
apogeum

apostel /ɑˈpɔstəl/ n
apostel
elk van de voornaamste twaalf leerlingen van Jezus en eerste verkondigers van het christendom

apotheek /apo'tek/ n
apotek
(medisch) plaats waar men geneesmiddelen en andere gezondheidsproducten kan kopen

apotheker n
apoteker

apparaat n
apparat
(techniek) een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft

appel /ɑ.ˈpɛl/ /ɑ.ˈpɛɫ/ /ˈɑ.pəl/ /ˈɑ.pəɫ/ /ˈɑpəɫ/ n
eple
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).

appelboom n
epletre
boom waaraan appels groeien

appelmoes n
eplemos
(voeding) (fruit) een moes van gekookte appels

appelsap /ˈɑpəlˌsɑp/ n
eplejuice
o (drinken) een vruchtensap die uit appels bereid is

appelsien /ˌɑpəlˈsin/ n
appelsin
(België, Limburg) een sinaasappel

appeltaart n
eplepai
(voeding) gebak gevuld met stukjes vruchten van de appelboom

appeltak n
lauvskogmåler
(vlinders) bepaalde soort vlinder, Campaea margaritaria , uit de familie Geometridae, die in Nederland voorkomt

applaudisseren /ɑplɔudi'serə/ v
applaudere
inergatief in de handen klappen om goedkeuring of bewondering te tonen

april /ɑˈprɪl/ n
april
(tijdrekening) vierde maand van het jaar

aquarel n
akvarell
(schilderkunst) verf op waterbasis
(schilderkunst) schildertechniek die gebruikmaakt van 1)
(schilderkunst) schilderij, meest op daartoe vervaardigd papier, gemaakt met 2) en 1)

ara n
ara
(papegaaiachtigen) grote bontgekleurde vogel uit Zuid-Amerika

arbeid n
arbeid
(natuurkunde) energie die door een krachtbron geleverd wordt bij verplaatsing van een voorwerp

arbeider n
arbeider
(beroep) iemand die voor een loon handmatige arbeid verricht

arbeidersbeweging n
arbeidarrørsla

arbeidsloon n
lønn
inkomsten die men ontvangt door het uitvoeren van werk

arbeidsmarkt n
arbeidsmarked
(economie) de interactie tussen vraag naar en aanbod van arbeid

arbeidsongeval n
arbeidsulykke
ongeval dat tijdens het werk (of onderweg van en naar het werk) optreedt, bedrijfsongeval

arbeidsrecht n
arbeidsrett
(juridisch) (economie) privaatrechtelijk vakgebied dat de contractuele aspecten van arbeidsverhoudingen en de rechtsposities van werknemers en werkgevers regelt

archaïsch adj
arkaisk
behorend tot of betrekking hebbend op een zeer oud tijdperk

archaïsme n
arkaisme

archeologie /ˌɑr.xe.ˌjo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.xɛ.jo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.χe.ˌjo.lo.ˈχi/ n
arkeologi
(wetenschap) studie van de niet-geschreven overblijfselen van het verleden

archeoloog n
arkeolog

archief n
arkiv

archipel n
øyrike
(verouderd) een eilandenzee

architect n
arkitekt
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan

architectuur n
arkitektur
(kunst), de bouwstijl van een gebouw, bouwstijl

archiveren v
arkivere
overgankelijk iets geclassificeerd opslaan om het later gemakkelijk terug te vinden

arend n
ørn
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen

argon /ˈɑrɣɔn/ n
argon
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18

aristocratie n
aristokrati
(politiek) regeringsvorm waarbij de heerschappij in handen is van een kleine groep, de zogenaamde aristocraten, waarvan wordt verondersteld dat zij van nature de meest geschikte bestuurders zijn

arm /ɑrṃ/ adj
fattig arm
geen of weinig natuurlijke rijkdom bezittend

arm /ɑrṃ/ n
arm
dierlijk lichaamsdeel met dezelfde functie als de menselijke arm

armoede /ˈɑrəmude/ n
armod fattigdom
(economie) de toestand waarin iemand leeft die zeer weinig middelen voor zijn levensonderhoud heeft

aroma /a'roma/ n
aroma
(voeding) (aangename) geur van spijzen, dranken, genotmiddelen enz

aromatisch adj
aromatisk
(medisch): met geurstof
(scheikunde): voldoend aan de regel van Hückel , volgens welke een organische verbinding aromatisch is als het molecuul aan de boven- en benedenzijde een ringvormige wolk van gedelokaliseerde π-elektronen heeft en het aantal daarvan 4n+2 is. (n = 0,1,2...)

arrangement n
arrangement
(muziek) een compositie geschikt maken voor een andere instrumenten, of een andere muzikale stijl.

arrestatiebevel n
arrestordre
(juridisch) een document dat de politie de opdracht geeft een verdachte of veroordelde aan te houden

arrogant adj
arrogant

artefact n
kulturgjenstand
een door mensenhand gemaakt kunstvoorwerp of -product

artikel /ɑrˈtiːkəl/ n
artikkel
een voorwerp dat te koop is
een gepubliceerde tekst, zoals een publicatie in een tijdschrift, een artikel in een encyclopedie
(juridisch) een van de bepalingen waaruit een wet bestaat
(grammatica) woordsoort die standaard voor een zelfstandig naamwoord staat

artillerie n
artilleri
(militair) het wapen dat vuursteun geeft aan de eigen troepen

artisjok n
artisjokk artiskokk
(bloemplanten) Cynara scolymus (groente) een soort plant waarvan de vlezige schutbladeren van de gesloten bloemknop als groente worden gegeten

artritis n
leddgikt
(medisch) gewrichtsontsteking

artrose n
artrose
(medisch) een aandoening van het gewrichtskraakbeen

arts n
lege
(medisch) (beroep) een geneeskundige die bevoegd is een praktijk uit te oefenen

as n
aksel
(werktuigbouwkunde) staafvormig voorwerp waarom of waarmee iets ronddraait, aandrijfas etc.
aske
(scheikunde) verbrandingsresidu b.v. vliegas, potas, loodas
overblijfsel van iets dat verbrand is
akse
(wiskunde) denkbeeldige lijn (aslijn) door het midden van een voorwerp, ruimte of vlak
stengel
(plantkunde) middelste deel van een plant, waaromheen de bladachtige organen en/of de wortels vastzitten

asbak /ˈɑzbɑk/ n
askebeger
opvangbak voor as en peuken van sigaretten en sigaren

aseksualiteit n
aseksualitet

asfalt n
asfalt

asperge n
asparges
(bloemplanten) Asparagus officinalis subsp. officinalis een plant die in het wild vooral voorkomt in kuststreken en langs rivieren. De plant wordt vanwege de jonge scheuten geteeld als groente. Er zijn witte, groene en paarse asperges op de markt. De witte zijn onder de grond gegroeid en uit het licht gehouden, de groene en paarse asperges hebben wel zon gezien. In Noordwest-Europa zijn witte het meest gebruikelijk, in landen als Italië groene

astaat n
astat

asterisk /ˈɑs.tə.ˌrɪs(x)/ /ˈɑs.tə.ˌrɪsk/ n
asterisk
typografisch symbool in de vorm van een sterretje in superscript met vijf of zes punten (* of ٭)

asteroïde n
asteroide
(astronomie) een klein vast hemellichaam dat net als een planeet om de zon draait

astma n
astma
(medisch) een ziekte die, door vernauwing van de luchtwegen, benauwdheid en hoestbuien veroorzaakt

astrologie /ɑstrolo'gi/ n
astrologi
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde

astronaut /ˌɑstroˈnaʊ̯t/ /ˌɑstroˈnɔʊ̯t/ /ˌɑstroˈnʌʊ̯t/ n
astronaut
(ruimtevaart) (beroep) een (Amerikaanse) ruimtevaarder

astronomie n
astronomi
(wetenschap) de wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

atheïsme /ˌa.te.ˈjɪsmə/ /ˌɑ.te.ˈjɪsmə/ n
ateisme
(religie) de overtuiging of het geloof dat goden niet bestaan

atheïst /ˌa.te.ˈjɪst/ /ˌɑ.te.ˈjɪst/ n
ateist
een persoon die niet gelooft in het bestaan van goden

atlas /ɑtlɑs/ n
atlas
satijn

atletiek n
friidrett
sporttak waarin vooral lopen, springen en werpen aan bod komen

atmosfeer n
atmosfære
een gasvormig omhulsel van een planeet of maan

atol n
atoll

atoom n
atom

atoomkern n
atomkjerne

atoomklok n
atomur

atoommassa n
atommasse
(scheikunde) de massa van een atoom, uitgedrukt in de atomaire massa-eenheid u

atoomnummer n
atomnummer
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald

atrium n
atrium
(bouwkunde) een centrale ruimte in een gebouw

attributief /ɑtrɪbʏˈtif/ adj
epitet
(taalkunde) bijvoeglijke bepaling, attribuut (woordgroep die een eigenschap definieert van een gerelateerd element)

attribuut n
attributt
(informatica) tot het wezen (de entiteit) behorende eigenschap

atypisch adj
atypisk
afwijkend van het gemiddelde

au interjection
au
uitroep van pijn

aubergine /obɛrˈʒinə/ n
aubergine
(groente) purperachtige, vlezige vrucht van deze plant

augustus /aʊ̯.ˈɣʏs.tʏs/ /ɑuˈɣʏstʏs/ /ɔʊ̯.ˈɣʏs.təs/ /ʌʊ̯.ˈχʏs.təs/ n
august
(tijdrekening) de achtste maand van het jaar

aula /ˈɑula/ n
aula
een grote zaal voor bijeenkomsten, voorstellingen enz. in een middelbare school, een museum of eenigerlei andere instelling

autarkie n
autarki

autisme ʌuˈtɪsmə ʌˈtɪsmə n
autisme
(psychologie) een ontwikkelingsstoornis in de hersenen, zich bij personen uitend in een moeilijk contact maken met de omgeving

autistisch /ʌuˈtɪstɪs/ /ʌˈtɪstɪs/ adj
autistisk
lijdend aan autisme

auto /ɑʊ̯to/ n
bil
(verkeer)(techniek) voertuig met drie of meer wielen, een motor en een carrosserie

autobus n
buss
(verkeer) een groot voertuig voor het vervoeren van een groot aantal passagiers

autogram n
autograf dedikasjon
handtekening van een beroemd persoon

automagisch adj
automagisk

automatisch adj
automatisk
niet bestuurd door de hand van de mens
vanzelfgaand
gedachteloos.

automobilist n
bilist
(verkeer) een bestuurder van een auto, chauffeur

autosport n
bilsport
(sport) een verzamelnaam voor wedstrijden die verreden worden met een gemotoriseerd voertuig met vier of meer wielen

averij /avə'rɛi/ n
havari

avocado /ɑvoˈkado/ n
avokado
(fruit) (voeding) Persea americana een tropische vrucht van de avocadoboom

avond n
kveld aften
dagdeel tussen de middag en de nacht, ongeveer van 18:00 tot 22:00 uur

avondmaal n
altergang nattverd
(religie) de rituele viering van het laatste avondmaal dat Jesus met zijn leerlingen nuttigde voor zijn terechtstelling aan het kruis

avontuur n
eventyr
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn

ayatollah n
ayatollah
de titel van een hoge sjiitische geestelijke

azijn /aˈzɛɪn/ /aˈzɛːn/ n
eddik
(scheikunde) verkregen door oxidatie van verdunde alcohol (CH3-COOH) (wikidata: azijn )

azijnboom n
hjortesumak

azijnzuur n
eddiksyre
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH3COOH (wikidata: azijnzuur )

azimut /azimɵt/ n
asimut
(astronomie), (landmeetkunde) de hoek in het horizontale vlak, vaak met de noord- of zuidpool als uitgangspunt

baai n
bukt
(geologie) een landinwaartse uitstulping van een zee of oceaan

baal n
dott
een stapel bijeengebonden plantaardig materiaal zoals hooi of tabak

baard /baːrt/ n
skjegg
(haar) typisch mannelijke gezichtsbeharing op en rond de kin

baardmannetje n
skjeggmeis
dim. tant. (zangvogels) bepaald soort vogel, Panurus biarmicas , ter grootte van een mus waarvan het mannetje een blauwgrijze kop met verticale baardstreep heeft

baarmoeder n
livmor
(medisch), (anatomie) voortplantingsorgaan van vrouwen waarin de vrucht zich ontwikkelt

baarmoederhals n
livmorhals
(biologie) smal en buisvormig gedeelte van de baarmoeder dat aan een kant in de vagina eindigt en aan de andere kant overgaat in het baarmoederlichaam

baars n
abbor
(straalvinnigen) Perca fluviatilis , roofvis met rode stekelvinnen, die voorkomt in zoetwater

baby /ˈbe.bi/ n
baby
een mens in de eerste fase van zijn leven

babybad /ˈbebibɑt/ n
badebalje
tobbe bedoeld om heel jonge kinderen in te wassen

babylijk /ˈbebiˌlɛik/ n
babylik
lichaam van een klein kind dat gestorven is

babyspeelgoed n
babyleike babyleke
(speelgoed) speelmateriaal dat geschikt is voor een baby

bacterie n
bakterie

bad /bɑt/ n
badkar
(sanitair), (techniek) voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer
bad
hoeveelheid water of ander medium waarin iets of iemand ondergedompeld kan worden

badhuis n
badehus
openbare inrichting waar men tegen betaling een bad of douche kan nemen

badjas n
badekåpe

badkamer n
baderom bad
(sanitair), (vertrek) een vertrek waar men zich kan wassen en verzorgen

badkleding n
badedrakt
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

badkuip /ˈbɑtˌkœy̆p/ n
badekar badebalje
(sanitair) een waterreservoir (kuip) waarin één of enkele personen zich kunnen wassen en baden

badminton n
badminton
(sport) sport waarbij een shuttle met behulp van een racket over een net geslagen moet worden

badpak n
badedrakt
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

badplaats /bɑtplaːts/ n
bad
(toerisme) aan zee gelegen plaats waar mensen vaak gaan zwemmen

bagage /ba.ˈɣaːʃ/ /ba.ˈχa.zʲə/ n
bagasje
een verzameling van eigendommen

bagagedrager n
bagasjebrett

bajonet n
bajonett
een steekwapen bovenop de loop van een geweer

bakboord n
babord
(scheepvaart) de linkerzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

bakkebaard n
kinnskjegg
deel van het baardhaar dat groeit vanaf de kaaklijnen tot aan de haargrens boven de oren

bakken v
bake
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter

bakker n
baker
(beroep) iemand die brood en taarten bakt om ze te verkopen

bakkerij n
bakeri
(economie) (bedrijf) een werkplaats waar men brood, koek, banket en dergelijke, bakt in een oven, een broodbakkerij

bakpoeder n
bakepulver
(kookkunst) rijsmiddel op basis van natriumbicarbonaat

baksteen n
murstein
(bouwkunde) uit klei of leem gebakken steen

bakvis n
backfisch

bal n
ball
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen

balalaika n
balalaika
(muziekinstrument) een driesnarig Russisch tokkelinstrument

balans n
balanse
evenwicht.
vekt
een meetapparaat met twee armen (bedoeld om het verschil te kunnen meten)

balk /bɑlk/ /bɑɫk/ n
bjelke bjelk
(bouwkunde) deel van een constructie met een lengte die veel groter is dan de breedte en de hoogte in doorsnede, gebruikt om een ruimte te overspannen

balken /ˈbɑlkə(n)/ /ˈbɑɫkə(n)/ v
skryte
inergatief (dierengeluid) het geluid van een ezel maken

balkon n
balkong
een bouwkundig onderdeel op een etage dat uit de gevel naar voren springt

ballade n
vise

ballet /bɑˈlɛt/ n
ballett
(dans) een artistieke dansvorm

ballon n
ballong
een feestartikel bestaande uit een dun rubberen zakje dat met gas of lucht kan worden gevuld

balpen n
kulepenn
(teken- en schrijfmateriaal) een pen die met een bal of kogel de inkt op het papier overbrengt

bamboe /'bɑmbu/ n
bambus
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn

banaan n
banan
(fruit) een vrucht van de bananenboom, Musa

bananenrepubliek n
bananrepublikk
(politiek) een van de Midden-Amerikaanse staten zoals Honduras, Nicaragua, El Salvador of Guatemala, eens zo genoemd vanwege de bananenindustrie die daar alles overheerste
(figuurlijk) (pejoratief) een in politiek en economisch opzicht corrupt en instabiel land, dat bovendien vaak rijk is aan grondstoffen

bananenschil n
bananskall
de schil van een banaaan

band /bɑnt/ /bɛnt/ n
band bånd
breed koord, langwerpige strook
bånd
(muziek) groep mensen die populaire muziek ten gehore brengt

bang adj
redd
angstaanjagend, angst verwekkend

bank /bɑŋk/ n
benk
(meubel) comfortabel bekleed meubelstuk waar meer mensen naast elkaar op kunnen zitten
banke
(waterbeheer) een ondiepte in het water
bank
(bouwkunde), (financieel) gebouw waarin een als bij [2] genoemde financiële instelling gevestigd is
benk bank
een opslagsysteem voor gegevens of voorwerpen b.v. beeldbank, bloedbank, boekenbank, kennisbank, spermabank

bankbiljet n
pengesetel
(financieel) een betaalmiddel uitgegeven door een (centrale) bank van papier of kunststof dat is bedrukt met een tekst waaruit een tegenwaarde blijkt

bankier n
bankier
(beroep) iemand die financiële diensten verleent

baobab n
baobab
(bloemplanten) een geslacht Adansonia van acht soorten dikstammige bomen uit droge, warme gebieden. Zes soorten stammen uit Madagaskar, twee nauw gelijkende soorten uit het vasteland van Afrika en één soort uit Australië

barbier n
barber
(beroep) een herenkapper die ook baarden bijwerkt

barbituraat n
barbiturat
(farmacologie) Een slaapmiddel in de vorm van een barbituurzuur verbinding

barcode n
strekkode
(informatica) een op artikelen, verpakkingen afgedrukte reeks smalle en brede streepjes waarmee in gecodeerde vorm productinformatie is vastgelegd die met een scanner kan worden gelezen

baret n
beret
(hoofddeksel), (militair) plat hoofddeksel zonder klep, o.a. in gebruik bij militairen

barg /bɑrx/ n
galte
(veeteelt) gesneden mannetjeszwijn (beer)

barium n
barium

barn /bɑrn/ n
barn
(natuurkunde) eenheid van oppervlakte in de atoomfysica, 10−28 m²

barnsteen n
rav

barok n
barokk
een 17e eeuwse kunststroming die er naar streeft grootste, dramatische momenten en beweging uit te drukken

baron n
baron
(adel) adellijke titel, in rang tussen jonkheer en graaf

barones n
baronesse
(adel) vrouwelijke baron

barricade n
barrikade
straatversperring die de doorgang door een straat onmogelijk maakt

barst n
brist
breuklijn in een breekbaar voorwerp

basalt n
basalt
(geologie) een mafisch vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma

basilicum /baˈsilikəm/ n
basilikum
(plantkunde) (kruid) Ocimum basilicum , een keukenkruid

basiliek n
basilika

basketbal n
basketball
o (sport) een sport gespeeld door twee teams van vijf spelers die punten scoren door een bal in de korf van de tegenstander te gooien

bassaxofoon n
bassaksofon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

bassin n
basseng
(waterbeheer) bekken met een ondoorlaatbare bodem waarin water opgeslagen kan worden

bastaard n
løsunge
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk

batterij n
batteri
(elektronica) een elektrotechnische component waarin elektrische energie kan worden opgeslagen

baud n
baud
(eenheid), (elektrotechniek), (informatica) eenheid van snelheid van informatieoverdracht van een datatransmissiekanaal (modem, telefoonlijn etc.)

baviaan n
bavian
(primaten), Papio , een aap van het geslacht Papio (bavianen) binnen de familie Cercopithecidae met een korte staart en een vooruitstekende snuit

beantwoorden /bə.ʔˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
oppfylle
overgankelijk de reactie op een vraag geven

beatgeneratie n
Beat-generasjonen

bebaard adj
skjeggete
voorzien van een (lange) baard

bebouwen v
dyrke
overgankelijk landbouwgrond met gewassen beplanten

becommentariëren v
kommentere
1. van commentaar voorzien

becquerel n
becquerel

bed /bɛd/ /bɛt/ n
seng
(meubel) een meubel gemaakt om in te slapen

bedachtzaam adj
lun
goed doordacht iets doen

bedankt interjection
takk
uitspraak om waardering en erkenning te tonen in dagelijks gebruik.

bedaren /bə'darə(n)/ v
roe seg
ergatief tot rust komen, kalm worden

beddengoed n
sengetøy

bedelen v
tigge
inergatief om een aalmoes vragen.

bederfelijk adj
lettbedervelig
dat iets kan verrotten of vergaan en daardoor niet meer bruikbaar of eetbaar is

bederven /bə'dɛrvə(n)/ v
forderve
overgankelijk (figuurlijk) iets verpesten, verknoeien
overgankelijk iemand te veel verwennen
ergatief verrotten, oneetbaar worden

bedlegerig /bɛdleɣərəɣ/ adj
sengeliggende
niet in staat uit bed te komen

bedoeïen n
beduin
nomadische arabier

bedreigen v
true
een gevaar zijn

bedriegen v
jukse
overgankelijk iemand met kwade opzet in de waan brengen, misleiden

bedriegerij n
fusk
het iemand met kwade bedoelingen in de waan brengen

bedriegster n
svindler
vrouw die bedriegt

bedrijf /bəˈdrɛɪ̯f/ /bəˈdrɛːf/ n
bedrift
(bedrijfskunde) organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren

bedrog /bə'drɔx/ n
bedrag svindel
het met kwade opzet misleiden van iemand

beduvelen v
svindle
(informeel) bedriegen

beek /bek/ n
bekk å
een kleine, ondiepe, doorwaadbare waterloop

beekprik n
bekkeniøye
(kaaklozen) zeldzaam visje dat inheems voorkomt in de Benelux, Lampetra planeri

beeldhouwer n
billedhogger
(beeldhouwkunst), (beroep) een beoefenaar van de beeldhouwkunst

been /beːn/ n
bein ben
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam

beenmerg n
beinmarg
(anatomie) een sponsachtige, rode substantie die zich in het binnenste van beenderen bevindt

beer /beːr/ /bɪːr/ n
bjørn
(roofdieren) groot viervoetig zoogdier uit de familie Ursidae
råne
(veeteelt) mannelijk varken (Suidae )

beest /beːst/ n
dyr
(dierkunde) dier, met de nadruk op het aardse, niet-menselijke aspect
(figuurlijk), vaak (pejoratief) mens, meestal een man, die wild, dierlijk en/of wreed gedrag vertoontKan zowel een positieve als negatieve bijbetekenis hebben: Wat een beest! kan afhankelijk van de context zowel bewondering voor een krachtsinspanning als afschuw voor immoreel gedrag uitdrukken.

befaamd adj
berømt navngjeten
op een goede manier bekend staan

beflijster n
ringtrost
(zangvogels) bepaald soort lijster, Turdus torquatus , die sterk op de merel lijkt met één duidelijk verschil, namelijk de witte band (bef) over de borst

begeleiden /bə.ɣə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ /bə.ɣə.ˈlɛː.də(n)/ /bə.χə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ v
akkompagnere
overgankelijk iemand op zijn weg vergezellen

begin /bəˈχɪn/ n
begynnelse
het eerste deel, het op gang komen

beginnen v
begynne
inergatief voor het eerst gaan doen
påbegynne
overgankelijk initiëren

beginsel /bəˈɣɪnsəl/ n
prinsipp
regel waar je je in ieder geval aan wilt houden

begraafplaats n
gravlund
een plaats waar overledenen begraven liggen

begraven v
begrave
overgankelijk een overledene in een kist aan de aarde toevertrouwen

begrenzen v
begrense
overgankelijk beperken, limiteren

beha /beˈɦaː/ n
BH behå bh brystholder bysteholder
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen dat de borsten ondersteunt

behandelen v
behandle
overgankelijk medisch verzorgen

beheerder n
administrator
(beroep) een persoon die een systeem (al dan niet beroepsmatig) regelt en onderhoudt

beheerst adj
lun
zonder uitspatten

beheren v
administrere forvalte
overgankelijk het beheer hebben over iets, ergens voor verantwoordelijk zijn
administrere bestyre
overgankelijk iets leiden, besturen

behoefte /ˈbə'huftə/ n
behov
iets wat benodigd of zeer wenselijk is

behoeven /bəˈhuvə(n)/ v
trenge
overgankelijk nodig hebben

behulpzaam adj
hjelpsom

beige adj
beige

beitel n
stemjern
(gereedschap) een staafvormig, scherp stuk gereedschap met een punt of wigvormige snede aan de "kopse kant"

beitelen v
meisle
1. iets met een beitel (be)werken, met een scherp voorwerp steen bewerken

bekennen /bəˈkɛnə(n)/ v
vedgå
overgankelijk iets laak- of strafbaars toegeven

bekentenis n
tilståelse
(juridisch) een verklaring waarin men toegeeft een bepaalde daad gepleegd te hebben

bekken n
basseng bekken
een vrij ondiepe maar brede ronde schaal
bekken
(anatomie) het gebeente tussen beide heupen

bekoring n
særpreg
aangetrokken zijn

bekrachtigen v
stadfeste
overgankelijk kracht van wet geven, bevestigen

bekrompen adj
bornert
te beperkt van opvatting, niet verder kunnen kijken dan je neus lang is

bekronen v
hedre med en pris
overgankelijk belonen voor uitmuntendheid

belanden v
havne
ergatief min of meer bij toeval op een bepaalde plaats geraken, terechtkomen

belangrijk adj
viktig
van grote betekenis

belangstelling n
interesse
bereidheid en verlangen aandacht aan iets te schenken

belastering n
ærekrenkelse ærekrenking
de daad van het belasteren

belasting n
skatt
(juridisch) (financieel) door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie van die overheid

beledigen v
fornærme
overgankelijk (nare) opmerkingen maken tegen of over een persoon die dat niet leuk vindt

beleefd adj
høflig
van goede omgangsvormen getuigend, fatsoenlijk

beleefdheid n
høflighet
een sociale vaardigheid, die de omgang in de maatschappij vergemakkelijkt

beleg /bəˈlɛx/ n
beleiring
langdurige uitsluiting van de buitenwereld door een vijandige strijdmacht

beleggen v
investere
overgankelijk geld steken in een naar verwachting winstgevende onderneming of in waardepapieren

beleid /bə.ˈlɛit/ n
politikk
een plan van aanpak voor het oplossen van problemen in de meest ruime zin

beleven v
oppleve
overgankelijk meemaken, ondervinden, ervaren

belonen v
belønne
overgankelijk een prestatie of goede daad met geld of op een andere manier erkennen

beloning n
belønning

bemachtigen v
knipe
overgankelijk met moeite in handen krijgen

bemanning n
mannskap
de personen die het benodigde werk aan boord van een schip of vliegtuig verrichten

bemensing n
mannskap
de personen die het benodigde werk aan boord van een schip of vliegtuig verrichten

beminnelijk adj
elskverdig
(van personen) aardig in de omgang

benodigen v
trenge
overgankelijk nodig hebben

benzine /bɛn'zinə/ n
bensin
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel

beperken v
begrense
overgankelijk een verminderde reikwijdte geven, limiteren

beproeven v
friste
overgankelijk onderzoeken of het de juiste is

beraadslagen v
diskutere
inergatief overleg plegen over de gezamenlijk te voeren actie

berd n
bord
(verouderd) bord, plank, tafel

bereiden v
lage
overgankelijk het klaarmaken van bijvoorbeeld een maaltijd

bereiken /bə'rɛɪkən/ v
rekke
overgankelijk fysiek het doel halen

berg /bɛrx/ n
fjell berg
(geologie) een substantiële opzichzelfstaande verhoging van de aardkorst
berg dott
(figuurlijk), (informeel) een grote hoeveelheid

bergbeklimmer n
fjellklatrer
(sport) iemand die zich toelegt op het alpinisme

bergeend n
gravand fagergås
(eendvogels) Tadorna tadorna , een forse bijna gansachtige eend

berging /ˈbɛrgɪŋ/ n
berging
het bergen van iets

bergketen n
fjellkjede
(geologie) een langgerekt gebergte

bergwand n
fjellvegg
de steile zijkant van een berg

beriberi n
beriberi
(medisch) ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (thiamine)

beril n
beryll

berin n
binne
(roofdieren) vrouwelijk dier uit de berenfamilie, Ursidae

berisping /bə.ˈrɪs.pɪŋ/ n
skrape
een strenge afkeuring van gedrag

berk /bɛrk/ n
bjørk
(plantkunde) geslacht Betula van katjes dragende loofbomen of struiken, kenmerkend is het in horizontale banden afschilferende schors

berkelium n
berkelium

bermpje n
smerling
(straalvinnigen) één van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers, Barbatula barbatula

beroemd /bə'rumt/ adj
berømt
onder velen bekend en bewonderd

beroerte n
slag
(medisch) een acute beschadiging van de hersenen die veroorzaakt wordt door een bloeduitstorting in de hersenen

beroven v
berøve
overgankelijk iemand met geweld zijn bezit ontnemen

beryllium /bəˈrilijʏm/ n
beryllium
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4

bes /bɛs/ n
bær
erfwoord (fruit) kleine vrucht

beschaving /bə.ˈsxa.vɪŋ/ /bə.ˈsχa.vɪŋ/ n
kulturen
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen

bescheiden /bə'sxɛi(d)ə/ adj
beskjeden
geen te hoge verwachtingen van zichzelf hebbend
niet de indruk makend te hoge verwachtingen van zichzelf te hebben

beschermheilige n
skytshelgen
een heilige onder wiens bescherming een bepaalde persoon of groep staat

bescherming /bə.ˈsxɛr.mɪŋ/ /bə.ˈsχɛr.mɪŋ/ n
beskyttelse
een beveiliging

beschikbaar /bə'sxɪkbar/ adj
tilgjengelig
waarover beschikt kan worden, voorhanden

beschimmelen /bəˈsxɪmələ(n)/ v
mugne
ergatief aangevreten worden door schimmels

beschrijven v
beskrive
overgankelijk in woorden uitdrukken

beschrijving /bə.ˈsrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛː.vɪŋ/ n
beskrivelse
op schrift gestelde kenmerken van iets of iemand

beschuldigen /bəˈsxʌldəgə/ v
anklage bebreide
overgankelijk iemand de schuld geven van iets

beschuldiging /bə.ˈsxʏl.di.ɣɪŋ/ /bə.ˈsxʏɫ.də.ɣɪŋ/ /bə.ˈsχʏɫ.də.χɪŋ/ n
beskyldning anklage
het aangeven dat iemand iets moreel of gerechtelijk verkeerds heeft gedaan

beslaglegging n
ta utlegg i
(juridisch) (economie) gerechtelijke handeling waardoor iemand niet meer vrij over zijn eigendom kan beschikken

besluipen v
stilk

besparen v
spare
inergatief, (economie) ~ op: minder geld uitgeven, bezuinigen

bespreken /bə.'spre.kə(n)/ v
diskutere behandle
overgankelijk een gesprek over een bepaald onderwerp voeren; overleggen
behandle
overgankelijk beoordelen, recenseren

bespreking /bə.ˈspre.kɪŋ/ n
diskusjon
een mondeling overleg
een tekst met een oordeel, een rescensie

bestaan v
bestå
absoluut daadwerkelijk in het universum voorkomen, het zijn, mogelijk zijn

bestek n
bestikk
(huishouden) deel van het gerei waarmee het eten aan tafel behandeld wordt, als verzamelnaam voor messen, vorken en lepels

bestellen /bəˈstɛlə(n)/ v
bestille
overgankelijk in de toekomst laten leveren door dat eerder af te spreken

bestelwagen n
varebil
(verkeer) auto die structureel ingericht is voor het vervoer van goederen

bestseller n
bestselger
(handel) een aanduiding voor een werk dat op korte termijn uitzonderlijk goed verkoopt

bestuiving n
pollinering

besturen v
bestyre styre
overgankelijk zorgen dat [een toestel] de gewenste taken uitvoert
administrere
overgankelijk het vervullen van regeringstaken over een gebied

besturingssysteem n
operativsystem
(informatica) een geheel van systeemapplicaties dat de uitvoering van andere programma's bestuurt

bestuur /bə'styr/ n
styre
groep van mensen die de leiding van een organisatie heeft

betalen /bə.ˈtaː.lə(n)/ v
betale
ditransitief geld (of andere zaken) geven aan iemand om de kosten te voldoen

betaler n
betaler
iemand die betaalt

betaling /bə.ˈta.lɪŋ/ n
betaling
het overhandigen of overboeken van geld in ruil voor goed of dienst

betekenen v
bety
overgankelijk ergens voor staan, als inhoud hebben, veroorzaken
overgankelijk ergens toe doen, een waarde hebben

beter /'beːtər/ adj
bedre

beteugelen v
bisle tøyle
overgankelijk in bedwang houden, intomen, bedwingen

betonmolen n
betongblandemaskin

betreffen v
rake
overgankelijk gaan over, als onderwerp hebben

betrouwbaarheidsinterval /bə.ˈtraʊ̯.bar.hɛɪ̯ds.ˌɪn.tər.ˌvɑl/ /bə.ˈtrɔʊ̯β̞.bar.ɦɛːts.ˌɪn.tər.ˌvɑɫ/ /bə.ˈtrʌʊ̯.bar.ɦɛɪ̯ts.ˌɪn.tər.ˌvɑɫ/ n
konfidensintervall
(statistiek) een statistische intervalschatting voor een parameter

beuk n
bøk
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fagus sylvatica , een Europese hardhoutboom die inheems is in de Benelux en tot 46 meter hoog kan wordenWordt ook gebruikt als (deel van de) aanduiding voor andere bomen uit het geslacht Fagus .

beuken v
banke
inergatief ergens fors op slaan

beul /bøːl/ n
bøddel
(beroep) traditioneel de uitvoerder van overheidswege opgelegde lijfstraffen en aangesteld om ter dood veroordeelden te executeren

beurs n
børs
(economie), (handel) het beursgebouw waar effecten (waardepapieren) gekocht en verkocht worden
pengepung
een houder voor munten en biljetten

beurt /bøːrt/ n
etter tur
gelegenheid of opdracht die bewust telkens aan een andere persoon uit een groep gegeven wordt

beveiliging /bə.ˈvɛɪ̯.lə.χɪŋ/ /bə.ˈvɛɪ̯.lɪ.ɣɪŋ/ /bə.ˈvɛː.lə.ɣɪŋ/ n
sikkerhet trygghet
de genomen maatregelen die er zo goed mogelijk voor zorgen dat er niets verkeerds gebeurt

beveiligingsbeambte n
vokter
(beroep) iemand in openbare dienst die zorgt voor de veiligheid, bijvoorbeeld door diefstal of geweld te voorkomen

bevelen /bə'velə(n)/ v
befale
overgankelijk een dwingende opdracht geven

bever n
bever
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis

bevestigen v
stadfeste
ditransitief iemand mededelen dat iets zoals gevraagd is of verondersteld wordt

bevolking n
befolkning
(demografie) alle inwoners van een bepaald land, staat of gebied

bevoorrechten v
fortrekke
overgankelijk bijzondere rechten toekennen aan de één boven de ander

bevriezen /bə'vrizə(n)/ v
djupfryse
ergatief door afkoeling in vaste toestand komen
overgankelijk iets door afkoeling in vaste toestand doen komen

bevroren adj
frossen
door afkoeling in vaste toestand gekomen; volledig met ijs bedekt

bewaarder n
fangevokter
(beroep) een persoon die ervoor zorgt dat gevangenen niet kunnen ontsnappen

bewaken /bə'wakə(n)/ v
bevokte
overgankelijk toezicht houden op de veiligheid van iets of iemand

bewaker n
vokter
(beroep) een persoon die toezicht houdt op de veiligheid van iets of iemand
fangevokter
(beroep) een persoon die ervoor zorgt dat gevangenen niet ontsnappen, cipier, gevangenbewaarder

bewapenen /bə.ˈwaː.pə.nə(n)/ v
væpne
overgankelijk iets of iemand van wapens voorzien

bewaren v
oppbevare ta vare på
overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet verloren raakt; behouden

beweren v
hevde
overgankelijk iets met stelligheid verklaren waarvan het voor anderen niet duidelijk is of het waar is

bewerken /bə'wɛrkə(n)/ v
behandle
overgankelijk veranderen om iets voor een of ander doel geschikt te maken

bewijzen v
påvise
overgankelijk aantonen; staven

bewind n
regjering styre
een groep personen die de macht uitoefent

bewolkt /bəˈʋɔɫkt/ adj
skyet
met wolken bedekt

bewonderen v
beundre dyrke
overgankelijk bekijken met respect, iets zo goed vinden dat je het haast een wonder vindt

bewondering /bə.ˈwɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈʋɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɔn.də.rɪŋ/ n
beundring
het bekijken met enig ontzag

bewusteloos /bəw'ɤstəlos/ adv
bevisstløs
in een toestand waarin men het bewustzijn voor de omgeving is verloren, buiten kennis, in comazijn

bewusteloosheid n
bevisstløshet
de staat van het bewusteloos zijn

bewustzijn /bə'wɤ(st)sɛin/ n
bevissthet
(psychologie) een toestand waarin men gewaarwordingen uit zijn omgeving ondergaat en besef heeft van het eigen ik, wakker

bezem n
kost
(gereedschap) (huishouden) een huishoudelijk voorwerp om stof en vuil bij elkaar te vegen

bezemsteel n
kosteskaft
de lange stok waaraan de borstel van een bezem bevestigd is

bezetten v
besette
overgankelijk in gebruik hebben zodat iemand anders er geen gebruik van kan maken

bezetting /bə.ˈzɛ.tɪŋ/ n
okkupasjon
toestand waarbij het grondgebied van een land wordt bestuurd door een ander land

bezienswaardigheid n
severdighet
een plaats die of een voorwerp dat door velen bezocht en bekeken wordt

bezig /bezəx/ adj
opptatt
aan het werken
altijd aan het werken, vlijtig

bezighouden /ˈbe.zəx.ɦʌː.də(n)/ /ˈbe.zəχ.ɦʌʊ.də(n)/ /ˈbeː.zɪx.haʊ̯.də(n)/ v
behandle
wederkerend zich ~ met: tijd en inspanning besteden aan, zich ophouden met

bezit n
besittelse
(juridisch) het houden of genieten van een goed, dat iemand in persoon, of door een ander in zijn feitelijke macht heeft, alsof het aan hem toebehoort

bezitten /bə'zɪtə(n)/ v
besitte
overgankelijk iets in eigendom hebben

bezitter n
besitter
(juridisch) iemand die het bezit van iets heeft, maar niet noodzakelijk ook DE eigendom

bezoek /bə'zuk/ n
besøk
het bezoeken, de visite
de personen die op visite zijn of komen, de verzamelde bezoekers

bezoeken /bəˈzukə(n)/ v
besøke
overgankelijk bij iets of iemand langsgaan of langskomen

bezuinigen /bə'zʌʏniɣə(n)/ v
spare
inergatief (economie) door zuinig met geld of iets anders om te gaan de uitgaven verminderen, ergens minder middelen aan besteden

beëindigen v
avslutte ende rakne
overgankelijk tot een afsluiting brengen

beïnvloeden /bəˈɪnvludə(n)/ v
påvirke ramme
overgankelijk iemand of iets proberen te veranderen, invloed nemen op

biatlon n
skiskyting
een skisport waarbij de deelnemers op bepaalde punten in een langlaufcircuit met een geweer op een doel moeten schieten

bibliothecaris /ˌbiblijote'kaːrɪs/ n
bibliotekar
(beroep) beheerder van een bibliotheek

bibliotheek /bib(l)ijo'tek/ n
bibliotek
een plaats waar boeken verzameld staan
bibliotek folkebibliotek
een instelling die boeken en andere media aan het publiek uitleent of ter inzage biedt

biceps n
biceps
(anatomie) spier in de bovenarm van dit type, die zorgt voor de buiging van de arm bij de elleboog (de biceps brachii)

bidden v
be
inergatief (religie) in gebed zijn, een godheid iets vragen
inergatief dringend iets vragen, smeken

bidet n
bidet
(huishouden), (sanitair) soort van aan de muur bevestigde kom of bak voor het met behulp van water reinigen van de geslachtsdelen, billen en anus na gebruik van het toilet, of om de voeten te wassen

bidsprinkhaan n
kneler
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Mantodea , roofdieren die hun prooi met de voorpoten vangen

bieden v
by
ditransitief, (handel) als koper een prijs voorstellen

bier n
øl
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden

bierbrouwerij /birbrɔuə'rɛi/ n
ølbryggeri
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het brouwen van bier

bierglas n
ølglass
een glas dat speciaal ontworpen is om bier uit te drinken

bieslook n
gressløk
(plantkunde) bepaald soort plant Allium schoenoprasum uit de familie van de ui Allium
(kruid) groene sprietjes van Allium schoenoprasum (wikidata: bieslook )

biest /bist/ n
råmelk
de verdikte melk die afgegeven wordt door een koe die recentelijk gekalfd heeft

biet n
rødbete

bietsen v
bomme tigge

big /bɪx/ /bɪχ/ n
smågris
(veeteelt) (evenhoevigen) een jong van het varken

bij /bɛɪ̯/ n
bie
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing

bijbel n
Bibelen bibel
(religie) exemplaar van de Bijbel, het heilige boek van de christenen

bijdragen v
bidra
overgankelijk iets ~ aan: een aandeel leveren

bijeenroepen v
tillyse
overgankelijk aanspreken om zich te groeperen

bijeneter n
bieter
(scharrelaarvogels) benaming voor veelkleurige en insectenetende vogels die behoren tot één van de soorten van de familie Meropidae

bijenkorf n
bikube
(imkerij) kunstmatige behuizing waarbinnen een bijenvolk zijn raten kan bouwen, oorspronkelijk in de vorm van een gevlochten korf

bijenteelt /ˈbɛː.jə(n)ˌteɫt/ n
birøkt
(veeteelt) het houden van bijen

bijgeloof /ˈbɛɪ̯.ɣə.ˌlof/ /ˈbɛɪ̯.χə.ˌlof/ /ˈbɛː.ɣə.ˌlof/ n
overtro
een geloof in iets extra's en onnatuurlijks

bijl /bɛɪ̯l/ /bɛːɫ/ n
øks
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt

bijlage n
bilag vedlegg
document dat bij een ander document of stuk tekst als aanhangsel is toegevoegd
vedlegg bilag
(informatica) een bestand dat bij een e-mail is meegezonden

bijleggen v
bilegge
overgankelijk meningsverschil of ruzie oplossen

bijlichten v
lyse
overgankelijk licht laten schijnen op de handen of de activiteit van iemand die ergens mee bezig is

bijna /'bɛɪ.na/ adv
nesten
op zo'n manier dat het niet veel scheelt of iets is zo

bijnaam n
kallenavn
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak

bijsmaak n
bismak
een extra smaak die er eigenlijk niet bij hoort
(figuurlijk) een minder aangename meewerkende factor

bijten /ˈbɛi̯tə(n)/ v
bite
overgankelijk iets afsnijden of afscheuren door tanden tegen elkaar te duwen tijdens vechten of om te eten

bijvoeglijk naamwoord /bɛɪ̯ˌvuχlək ˈnamʋo̞rt/ /bɛːˌvuxlək ˈnamβ̞oːrt/ /ˌbɛɪ̯vuɣ(ə)lɪk ˈnaːmwoːrd/ n
adjektiv
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

bijvoorbeeld abbreviation
for eksempel
1. als voorbeeld, om tot voorbeeld te dienen

bijwoord n
adverb
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt

bijziend adj
nærsynt
alleen van dichtbij scherp kunnen zien

bijziendheid n
myopi nærsynthet
(medisch) een afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt

bijzonder /biˈzɔndər/ /bɛ<sup>ɪ</sup>ˈzɔndər/ adj
sær-
een hoogst eigenaardige kwaliteit of eigenschap hebbend

bikini n
bikini
(kleding), (zwemmen) tweedelige zwemkleding voor de vrouw

bil /bɪl/ n
bakende ende gi (noen) en pryl gi (noen) en ris
(anatomie) elk van beide lichaamsdelen gevormd door de grote spieren die het bekken aan de achterkant bedekken

biljart n
biljard
(spel) spel waarbij door middel van een lange, dunne houten stok (de keu), ballen in een rechthoekige bak met lage randen worden bespeeld
carambole-biljart, specifiek biljartspel waarbij de speelbal twee andere 2 ballen moet raken

bilzekruid n
bulmeurt
(plantkunde) (kruid) (medisch) Hyoscyamus niger een of meer inheemse giftplanten uit de nachtschadefamilie met een stinkende geur, kleverige, behaarde en getande bladeren en trechtervormige vuilgele bloemen

binden v
binde
vastmaken (evt. figuurlijk), bevestigen

bindweefsel /ˈbɪntˌʋeːf.səl/ n
støttevev
(anatomie) een vorm van weefsel dat deel uitmaakt van alle organen van het lichaam van mens en dier en een steunende, dan wel verzorgende functie heeft

bingo interjection
bingo
een uitroep gebruikt door spelers van bingo om aanspraak te maken op een overwinning

bingo n
bingo
(spel) kansspel, waarbij elke speler een eigen formulier met rijen nummers heeft en hierop die nummers aftekent die door een spelleider willekeurig worden getrokken en omgeroepen, totdat een speler een complete rij afgetekende nummers heeft en "Bingo!" roept

binnen preposition
inne

binnenband /ˈbɪnənˌbɑnt/ n
slange
(techniek) binnenste band, de band waarin de lucht aanwezig is

binnenstad /ˈbɪnə(n)ˌstɑt/ n
sentrum
een, meestal oud, stadscentrum

biochemie /'bioˌxemi/ n
biokjemi
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen

biodiversiteit /ˈbiodivɛrsiˌtɛɪt/ n
biologisk mangfald
soortenrijkdom, het aantal verschillende diersoorten

biologie /ˌbiʲoloˈɣi/ /ˌbiʲoloˈχi/ n
biologi
(wetenschap) de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

biologisch /ˌbijo'loːɣis/ adj
biologisk
gebaseerd op de levende natuur
van gelijke afstamming

bioloog /ˌbioˈlox/ /ˌbioˈloχ/ n
biolog
(biologie) (beroep) een wetenschapper die de biologie beoefent

biomassa n
biomasse

biometrie n
biometri
verzameling van technieken die gericht zijn op het meten en vaststellen van alle meetbare eigenschappen van levende wezens, bijvoorbeeld ter identificatie

bioscoop n
kino
(media) gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken

bisdom /ˈbɪzdɔm/ n
bispedømme stift
(religie) kerkrechtelijk afgebakend gebied dat onder de bevoegdheid van een bisschop staat

biseksualiteit n
bisexualitet

biseksueel /bisɛksye:l/ adj
bifil
(psychologie) (lhbt) seksueel gericht op beide geslachten

bismut n
vismut

bisschop /bɪsxɔp/ n
biskop bisp
(religie) (beroep) een christelijke geestelijke die aan het hoofd staat van een bisdom

bitter adv
bitter
boos, verdrietig, teleurgesteld

bittervoorn n
bitterling
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in schoon stilstaand of langzaam stromend water Rhodeus amarus

blaas n
blære
(anatomie) hol orgaan dat gevuld is met een hoeveelheid gas en/of vloeistof (hiermee wordt in het dagelijks spraakgebruik meestal de urineblaas bedoeld)

blaasinstrument n
blåseinstrument
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarvan de klank wordt voortgebracht door een luchtstroom

blad /blɑt/ n
blad løv
(beschrijvende plantkunde) plat, groen onderdeel van planten dat groeit aan een tak
blad
(teken- en schrijfmateriaal) vel papier

bladerdeeg /ˈbladərˌdex/ n
butterdeig
een deegsoort die in rechthoekige plakken wordt gebruikt en bestaat uit dunne laagjes

bladluis n
bladlus
(halfvleugeligen) Aphidoidea klein plantenetend schadelijk insect dat zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) passief voedt met sappen uit het floëem. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de stiletten een floëemvat aanprikken

blaffen v
bjeffe
inergatief (dierengeluid) geluid maken dat kenmerkend is voor een hond

blankvoorn n
mort
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Rutilus rutilus zeer algemeen in heel Europa ten noorden van Pyreneeën en Alpen levende vis, maar niet in Schotland en Ierland; hij komt ook voor in grote delen van W.-Azië

blaten /ˈblatə(n)/ v
breke
inergatief (dierengeluid) het geluid van een schaap maken

blauw /blʌʊ/ adj
blå
(kleur) de kleur blauw hebbend

blauw /blʌʊ/ n
blåfarge blå
(kleur) primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

blauwalgen /ˈblʌʊɑɫɣə(n)/ n
cyanobakterier
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) taxonomisch rijk binnen het domein van de bacteriën waarvan de leden zich met behulp van oxynogene fotosynthese voeden

blauwborst n
blåstrupe
(zangvogels) bepaald soort lijsterachtige, Luscinia svecica , die bij ons plaatselijk algemeen broedt in vochtige gebieden

blauwdruk /blɑudrʏk/ n
blåkopi
een directe fotografische kopie in witte lijnen op een achtergrond van Pruisisch blauw

blauwe bosbes n
blåbær
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Vaccinium myrtillus uit de heidefamilie (Ericaceae ) waarvan de bessen eetbaar zijn

blauwe kiekendief n
myrhauk
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel uit de familie van de arendachtigen, Circus cyaneus

blauwe reiger n
gråhegre hegre heire
(roeipotigen) bepaald soort grote vogel, Ardea cinerea , met een lengte van circa 90 cm

blauwe vinvis n
blåhval blåkval
(walvisachtigen) Balaenoptera musculus een baleinwalvis uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De blauwe vinvis is het grootste dier dat op aarde leeft en wordt gemiddeld ongeveer 26 tot 30 meter lang en kan 150 tot 170 ton zwaar worden

blauwtje n
blåving blåvinge
(vlinders) benaming voor blauw gekleurde vlindersoorten uit het ondergeslacht Polyommatinae , zoals het heideblauwtje, Plebeius argus

blazen /'bla.zə(n)/ /'ble.zə(n)/ v
blåse puste
inergatief een luchtstroom veroorzaken

bleek adj
blek
gering van kleur

bleek schildzaad n
grådodre
(bloemplanten) bepaald soort eenjarige plant, Alyssum alyssoides , met grijs behaarde bladeren en lichtgele bloemen in dichte trossen

bleken v
få
overgankelijk witter of lichter doen worden

blijdschap n
glede
een aangename stemming

blijven /blɛ.və(n)/ v
bli
koppelwerkwoord ~ + predikaat niet veranderen, voortduren
modaal werkwoord ~ + onbepaalde wijs niet veranderen, voortduren, doorgaan
ergatief ergens vertoeven en er niet weggaan

blik n
blikk
(materiaalkunde) metaal dat tot dunne bladen is uitgeslagen of gewalst
utsikt
manier van kijken, gezichtsuitdrukking

bliksem /blɪksəm/ n
lyn
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading

blind adj
blind
niet in staat te zien

blindedarmontsteking n
appendisitt

blindheid /'blɪndɦɛɪt/ n
blindhet
een toestand waarin men niet in staat is te zien

blinken v
blinke glinse
absoluut in opvallende mate licht weerkaatsen of uitzenden

bloed n
blod
lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen

bloedarmoede n
blodmangel

bloedbad /ˈblutbɑt/ n
blodbad massakre
een gebeurtenis waarbij op grote schaal bloed vergoten wordt

bloeddruk n
blodtrykk

bloeden /'bludən/ v
blø
inergatief het vloeien van bloed uit het lichaam

bloedgroep n
blodtype

bloedhond n
blodhund
Brits hondenras, hoogbenig, kortharig, grote kop met losse huid, lange hangende oren en een lange staart

bloeding n
blødning

bloedplasma n
blodplasma
de vloeistof van het bloed waar geen bloedlichaampjes meer in zitten maar nog wel stollingseiwitten

bloedspoor n
blodspor
spoor van bloed

bloedtransfusie n
blodtransfusjon

bloeduitstorting n
blåmerke
(medisch) ophoping van bloed in of onder de huid na een bloeding, meestal gepaard met een zwelling en een blauwe plek

bloedverwantschap n
konsangvinitet
het genetisch aan elkaar verwant zijn

bloedworst /'blutʋɔrst/ n
blodpølse
(voeding) vleeswaar vervaardigd van het bloed en het vet van een varken

bloedzuiger n
igle
(medisch) (wormen) benaming voor dieren uit de onderklasse Hirudinea , waarvan de bekendste soorten zich met zuignappen hechten aan de huid van andere dieren en zich voeden met hun bloed

bloem n
blomst
(plantkunde) een deel van plant met zaden
mel
fijngemalen gezeefd poeder, meestal van granen

bloembol / ˈblumbɔl / n
blomsterløk
(plantkunde) bolvormig stengeldeel van een plant, onder de grond

bloemengeur /bluməkɔrso/ n
blomsterduft
een geur afkomstig van bloemen of die aan bloemen doet denken

bloemenhandel n
blomsterhandel
(economie) de handel in bloemen
blomsterbutikk blomsterhandel
een lokale winkel of onderneming die in bloemen handelt

bloemkool n
blomkål
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt

bloempot n
blomsterpotte
pot van aardewerk of kunststof waarin men een plant kweekt

bloempotkapsel n
bolleklipp

bloes n
bluse
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met knoopjes aan de voorzijde

blok /blɔk/ n
kloss
een vaak hoekig massief stuk materiaal

blokfluit n
blokkfløyte
(muziekinstrument) een eenvoudig houten blaasinstrument dat recht voor de mond wordt bespeeld

blokschaaf n
høvel
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken

blond /blɔnd/ /blɔnt/ adj
blond
(kleur) een lichte haarkleurvariant

bloody mary n
bloody mary
(drinken) cocktail van wodka en tomatensap

blouse n
bluse
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam

blozen v
rødme
inergatief rood worden in het gezicht, bijvoorbeeld van verlegenheid of schaamte

blunder n
glipp
een onverwacht domme, vaak erg publieke, daad die meestal iemands geloofwaardigheid aantast

blut /blɵt/ adj
blakk
(financieel) geen geld meer hebbend

boeddhist n
buddhist
(religie) volger van de leer van Boeddha

boeg n
baug
(scheepvaart) de voorkant van een schip

boegbeeld n
gallionsfigur
(scheepvaart) een beeld dat ter versiering aangebracht werd op de voorsteven van een schip

boegspriet n
baugspryd
(scheepvaart) uitstekend rondhout aan de voorsteven van een zeilschip

boei /buj/ n
bøye
(scheepvaart) een drijvend en verankerd voorwerp om de vaargeul in ondiepe wateren aan te geven

boeien /bujə(n)/ v
jern
overgankelijk iemands vrijheid beperken door hem vast te binden aan hand of voet; in de boeien slaan
overgankelijk iemands aandacht vasthouden

boek n
bok
een ingebonden bundel bedrukte of beschreven vellen papier

boekanier n
buccaneer

boeken /ˈbukən/ v
booke reservere
overgankelijk reserveren van bijvoorbeeld een hotelkamer

boekenkast /ˈbu.kə.ˌkɑs/ /ˈbu.kə.ˌkɑst/ n
bokhylle
een kast voor de opslag en het laten zien van boeken

boekensteun n
bokstøtte
(meubel) hulpmiddel dat ervoor zorgt dat boeken rechtop blijven staan op een niet geheel gevulde boekenplank

boeket n
blomsterbukett bukett blomsterkvast
een bos snijbloemen, vaak sierlijk gerangschikt en aan elkaar gebonden om in een vaas te kunnen zetten

boekhouding n
bokholderi
afdeling waar de administratie wordt bijgehouden

boekweit n
bokhvete
(voeding) gepelde zaden van Fagopyrum esculentum , geschikt voor een glutenvrij dieet

boekwinkel /ˈbuk.wɪŋ.kəl/ /ˈbuk.ʋɪŋ.kɔɫ/ /ˈbuk.β̞ɪŋ.kəɫ/ n
bokhandel
(economie) een winkel waar boeken verkocht worden

boeman /bumɑn/ n
busemann
een denkbeeldig wezen dat als schrikbeeld dient

boemerang n
bumerang
een gebogen werpstok die de neiging heeft, als het geen doel getroffen heeft, terug te keren naar de werper

boer /buːr/ n
bonde
(landbouw) (beroep) landbouwer, agrariër, landman

boerderij n
bondegård bondegard
(landbouw) een woning met bedrijfsruimte van een boer
gardsbruk gårdsbruk
(landbouw) een onderneming van een boer

boeren /buːrən/ v
rape
een boer laten

boerenkool /burə'kol/ n
grønnkål
(groente) sterk gekrulde bladeren van Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata

boerenwormkruid pn
reinfann
(plantkunde) Chrysanthemum vulgare Tanacetum vulgare een of meer samengesteldbloemige planten van de soort Chrysanthemum vulgare, vroeger gebruikt als wormafdrijvend middel.

boerenzwaluw /ˈburə(n)ˈzwalyw/ n
låvesvale
(zangvogels) Hirundo rustica , een kleine trek- en zangvogel

boerka n
burka
(kleding) het gehele lichaam, inclusief gezicht en ogen, verhullend gewaad dat vrouwen volgens streng islamitische opvattingen in het openbaar behoren te dragen

boerkini n
burkini

boete n
bot forelegg
een bedrag dat je moet betalen als je een overtreding hebt begaan

boetedoening n
bot

boezem n
barm
(anatomie) bovendeel van het voorlijf
(anatomie) de twee bovenste afdelingen van het hart
(waterbeheer) waterloop die als verzamelbekken van het te spuien water van een polder dient
(figuurlijk) het meest eigen deel van iets of iemand (n.l. in het hart)

bof /bɔf/ n
kusma
(medisch) infectieziekte waarbij men een dik hoofd krijgt

bohrium n
bohrium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

bok n
geitebukk
(dierkunde) mannelijke geit

boksbeugel n
knokejern
een gevechtswapen bestaande uit een stuk ijzer dat men gebruikt om mee te slaan

boksen n
boksing
(sport) een tactische vechtsport

bokser n
bokser
(sport) een persoon die het boksen beoefent
(verouderd) een lid van een geheime Chinese organisatie omstreeks 1900

bol n
kule
(wiskunde) (o.a. stereometrie) driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer

bolbliksem n
kulelyn
(meteorologie) een helder oplichtend bolvormig object met een diameter van maximaal 40 centimeter, dat soms waargenomen wordt in de buurt van een blikseminslag en dan gedurende meerdere seconden zichtbaar is

bolderik n
klinte
(plantkunde) Agrostemma githago een plant uit de anjerfamilie Caryophyllaceae

bolsjewiek n
bolsjevik
(politiek) lid van een factie van de marxistische Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP) die zich afsplitsten van de mensjewistische factie bij het Tweede Partijcongres in 1903

bom /bɔm/ n
bombe
vernietigingstuig dat gevuld is met explosieven

bombarderen v
bombe
overgankelijk bommen of andere projectielen afvuren op iets of iemand

bommelding n
bombetrussel
een mededeling dat er een bom gaat ontploffen

bont /bɔnt/ adj
broket
met veel verschillende felle kleuren

bont /bɔnt/ n
pels

bontbekplevier n
sandlo
(steltloperachtigen) bepaalde vogelsoort uit de familie van plevieren, Charadrius hiaticula

bonzen v
banke
inergatief bij herhaling slaande, een luid, laag geluid maken

boodschap n
melding
(communicatie) overgebracht bericht

boog /box/ n
bue boge
een wapen waarmee een pijl weggeschoten kan worden -> handboog
bue
(wiskunde) een cirkelboog

boogschieten n
bueskyting
(sport) een sport waarbij pijlen worden weggeschoten naar een doel met behulp van een boog

boogschutter n
bueskytter
(sport) iemand die schiet met een boog

boom n
tre
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft

boomgaard n
frukthage
een stuk grond met vruchtbomen

boomklever n
spettmeis
(zangvogels) bepaald soort vogeltje, Sitta europaea , met een blauwe rugzijde en een oranjegele buikzijde dat bij het zoeken naar voedsel in de schorsspleten in de boomstam op en neer kan klimmen

boomleeuwerik /ˈbom.leː.β̞əˌrɪk/ /ˈbom.lɪː.β̞əˌrɪk/ n
trelerke
(zangvogels) een vogelsoort die inheems is in Nederland en België uit de familie Alaudidae, Lullula arborea

boomslang /'bomslɑŋ/ n
boomslange
(reptielen) bepaald landdier zonder poten Dispholidus typus , behorend de familie gladde slangen Colubridae , dat leeft in Sub-Saharaans Afrika

boomvalk n
lerkefalk
(valkachtigen) kleine sierlijke valk, Falco subbuteo , familie van de torenvalk

boon n
bønne
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet (wikidata: boon )

boor n
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5

boormachine n
boremaskin
(gereedschap) machine waarmee men kan boren

boosaardig /bo'zardəx/ adv
ondartet ondskapsfull
met de intentie om kwaad te doen

boot /boʊt/ /boːt/ n
båt
(scheepvaart) klein vaartuig

bootwerker n
havnearbeider
(beroep) (scheepvaart) iemand die in havens schepen laadt en lost

bord /bɔRd/ /bɔrt/ n
fat tallerken
(huishouden) een schijfvormig voorwerp dat wordt gebruikt om voedsel van te eten
tavle
(communicatie) (transport) een vlak voorwerp waarop een voor veel mensen bedoelde tekst of teken is gezet, bijv. in het verkeer

bordeel n
horehus
(seksualiteit) een huis waarin tegen betaling seksuele diensten worden aangeboden

bordspel n
brettspill

borduren v
brodere
overgankelijk met naald en draad versieringen aanbrengen op een stuk weefsel

boren v
bore
overgankelijk met een werktuig dat om zijn as draait een rond gat in iets maken

borium n
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde

borst /bɔrst/ n
bryst
(anatomie) bovenste deel van de voorkant van de romp van mens (of vergelijkbaar deel bij dier), van onder begrensd door het middenrif en van boven door de hals
bryst pupp
(anatomie) elk van de twee vooruitstekende klieren bij vrouwen waaruit zich de moedermelk afscheidt

borstbeen n
brystbein
(anatomie) plat been waaraan de ribben aan de voorzijde vastgehecht zijn

borstel n
børste
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht

borstkas n
brystkasse
(anatomie) geraamte van de borst die de borstholte begrenst

bos /bɔs/ n
skog
o (ecologie) groep bomen
bukett dott
m: een bundel stelen of vezels

bosanemoon n
hvitveis

bosbeekjuffer n
blåvingevannymfe
(libellen) Calopteryx virgo , een 45 tot 49 mm grote juffer uit de familie van de beekjuffers (Calopterygidae), die in vrijwel heel Europa voorkomt. Het is een kenmerkende soort voor natuurlijke, langzaam stromende (bos)beken met een heel goede waterkwaliteit. Door het verdwijnen van dit biotoop is de soort in Nederland sterk achteruitgegaan en staat dan ook als bedreigd op de Nederlandse Rode Lijst (libellen)

bosbouw /ˈbɔsbɑuw/ n
skogbruk skaubruk
(bosbouw) het systematisch bosbeheer (teelt en verzorging van bossen) voor de productie van hout

bosbrand n
skogbrann
(bosbouw) brand van of in een bos

bosrietzanger n
myrsanger

bosui n
vårløk
(groente) een jonge, onvolgroeide geboste ui met blad

bosuil n
kattugle
(uilen) bepaald soort vogel, Strix aluco die zowel overdag als 's nachts kan jagen

boswachter n
skogvokter
(beroep) een beheerder van een boswachterij

boswilg n
selje (tre)
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix caprea , die inheems is in de Benelux en tot 14 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae

bot adj
stump
niet scherp, stomp, wat snijdens scherp had moeten zijn. een botte bijl

bot n
skrubbe
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Platichthys flesus

botanicus n
botaniker

botbreuk / ˈbɔtbrøk / n
beinbrott beinbrudd benbrudd fraktur
(medisch) het in twee of meer delen gebroken zijn van een bot

boter /ˈbotər/ n
smør
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet

boterham /ˈbotərhɑm/ n
brødskive
een belegde snee brood

botsen /ˈbɔt.sə(n)/ v
kollidere
ergatief met een flinke snelheid tegen elkaar aankomen
ergatief in een conflict of ruzie geraken

botsing /ˈbɔt.sɪŋ/ n
bulk
het botsen

bougie n
tennplugg
(motortechniek) het onderdeel van een verbrandingsmotor dat door een vonk het mengsel van brandstofdamp en lucht in de cilinder tot ontploffing brengt

boulimie n
bulimi
(medisch) boulimia nervosa, psychologische toestand waarin een persoon terugkerende eetbuien heeft

bouwen /ˈbɑu̯ə(n)/ v
bygge bygging
overgankelijk, (bouwkunde) een constructie oprichten door het samenvoegen van onderdelen

boven /ˈboː.vən/ adv
over
bovenaan, erboven, niet beneden, niet eronder

boven /ˈboː.vən/ preposition
over
op een plaats hoger gelegen dan

bovenbeen n
lår
(anatomie) de bovenste helft van een been

bovendien /bovənˈdin/ adv
dessuten
op de koop toe, daarenboven

bovennatuurlijk /bovəˈnɑtyrlək/ adj
overnaturlig
behorende tot een orde van dingen, die buiten het bereik van de menselijke zintuigen ligt, hetzij in de zin van goddelijk, of in verband met spokerij en toverij

boycotten v
boikotte
overgankelijk iemand uitsluiten, niet meer willen werken voor, leveren aan of kopen bij

braam n
bjørnebær
(fruit) Rubus, zwarte vrucht van de braamstruik

braamsluiper /ˈbramslœʏpər/ n
møller
(zangvogels) bepaald soort zangvogel, Sylvia curruca , uit de familie van zangers Syviidae

brabbelen v
bable
1. slecht en onduidelijk praten met name van baby's

braden v
steke
overgankelijk, (kookkunst) vlees bereiden door het in olie of vet te verhitten

brand /ˈbrɑnd/ /ˈbrɑnt/ n
brann
verbranding met vuur

brandblusser n
brannslukker
een draagbaar toestel dat dient om een kleine of een beginnende brand te bestrijden

branden v
forbrenne
absoluut verteerd worden door vuur

brandewijn n
brennevin
(drinken) een soort sterke drank

brandgans n
hvitkinngås
(eendvogels) bepaald soort gans, Branta leucopsis , uit de familie Anatidae

brandmerken v
brennemerke
overgankelijk (vee) merken door het inbranden van een teken

brandnetel n
stornesle
(bloemplanten) Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt
(bloemplanten) Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt

brandstichter n
brannstifter
iemand die expres brand veroorzaakt

brandstichting n
brannstiftelse

brandstof n
brensel drivstoff
stof waaruit door middel van verbranding of een ander chemisch proces energie wordt gewonnen

brandweer n
brannvesen

brandweerman n
brannmann
(beroep) speciaal voor het bestrijden van branden opgeleid lid van de brandweer

brasem n
brasme brasen
(straalvinnigen) bepaalde karperachtige vissoort Abramis brama

brassière n
brystholder
(kleding) dameskledingstuk dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat en dat dient om de borsten te ondersteunen

brede wespenorchis n
bredflangre breiflangre
(bloemplanten) Epipactis helleborine een overblijvend kruid uit de orchideeënfamilie (Orchidaceae )

breedband /ˈbred.bɑnd/ /ˈbred.bɑnt/ n
bredbånd
(techniek) een internetverbinding met een hoog debiet; vooral gebruikt in tegenstelling tot een inbelverbinding

breedtegraad n
breddegrad
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, parallel aan de evenaar, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen

breekijzer n
brekkjern kubein brekkjarn kuben
(gereedschap) stevige metalen stang, meestal voorzien van een gespleten einde, de koevoet, gebruikt om zaken open te breken

breien /ˈbrɛ.jə(n)/ v
strikke
overgankelijk een weefsel vervaardigen uit een gesponnen draad met behulp van twee of meer pennen

breinaald /ˈbrɛɪ̯nald/ /ˈbrɛɪ̯naɫt/ /ˈbrɛːnalt/ n
strikkepinne pinne
een naald die gebruikt kan worden bij het breien

breken v
brekke
ergatief (algemeen) in stukken uiteenvallen
overgankelijk in stukken uiteen doen vallen

brekingsindex n
brytningsindeks

bretel n
buksesele
(kleding) elk van de draaglinten die moeten belettten dat de broek of rok afzakt

breuk n
brist
(wiskunde) de uitkomst (quotiënt) van een deling van twee of meer gehele getallen

breukstreep n
brøkstrek
een streep die teller en noemer van elkaar scheidt in een deling

brief /brif/ n
brev
(communicatie), (letterkunde) een geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden

briefkaart n
postkort
een korte brief in de vorm van een kaart meestal met voorgedrukte postzegel

brievenbus n
postkasse

bril n
briller
(optica) optisch instrument dat gebruikt wordt om het zicht te verbeteren of de ogen te beschermen

brilbeer /ˈbrɪl.beːr/ /ˈbrɪɫ.beːr/ /ˈbrɪɫ.bɪːr/ n
brillebjørn
(roofdieren) Tremarctos ornatu de enige nu nog levende soort in het geslacht Tremarctos van de beren (Ursidae) met grote cirkels rond de ogen, als een bril. Het is de enige berensoort die zijn oorsprong in Zuid-Amerika heeft

brilduiker n
kvinand
(eendvogels) Bucephala clangula , duikeend die in boomholtes nestelt uit de familie Anatidae

broccoli /ˈbrɔkɔlɪ/ n
brokkoli
(groente) de nog gesloten bloemknoppen van deze plant die als groente worden gegeten. Van de groenten bevat broccoli de meeste glucosinolaten die mogelijk een werking tegen kanker zouden kunnen hebben

broeden /'bru.də(n)/ v
ruge
inergatief (dierkunde) een gelegd ei met lichaamswarmte warm houden

broederschap n
brorskap
kerkelijk goedgekeurde vereniging van leken met een godvruchtig doel
vereniging van beroepsgenoten
vriendschappelijke betrekking als tussen broers

broeikaseffect n
drivhuseffekt

broek /bruk/ n
bukse
(kleding) kledingstuk dat het onderlichaam en beide benen, elk met een afzonderlijke pijp omhult

broer /bruːr/ n
bror
(familie) een mannelijk kind van dezelfde ouders

brok n
dott
een blok met een grillige vorm, stuk van iets groters

bromfiets n
moped

bromide n
bromid

brommer n
moped

bron /ˈbron/ n
kilde
daar waar men informatie vandaan haalt
het begin van een waterloop

brons n
bronse

brood /broːt/ n
brød
(voeding) een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

broodboom n
brødfrukt
(plantkunde) boom Artocarpus altilis Artocarpus communis van het geslacht Artocarpus , met grote, eetbare vruchten (wikidata: broodboom )

broodrooster n
brødrister

broom n
brom

brouwen v
brygge
inergatief iets met een keel-r uitspreken.

brouwerij /brɔuə'rɛi/ n
bryggeri
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het brouwen van bier

brug /brʏx/ /brʏχ/ n
bro bru
(bouwkunde), (verkeer), (waterbeheer) kunstmatige weg over een diepte

bruid /brœy̯t/ n
brud
een vrouw die in het huwelijk treedt

bruidegom n
brudgom
man die in het huwelijk treedt, het is de mannelijke vorm van bruid en dat is opmerkelijk want er zijn veel meer vrouwelijke vormen van mannelijke woorden

bruidsschat n
medgift
een gift die een vrouw van haar ouders meekrijgt als ze in het huwelijk treedt.

bruikbaar adj
anvendbar anvendelig
nuttig, eenvoudig in het gebruik

bruiloft n
bryllup
gedenkfeest van een huwelijk

bruin adj
brun
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruin n
brun
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruine beer /ˌbrœʏnəˈbeːr/ n
brunbjørn
(roofdieren) Ursus arctos zoogdier uit de familie der beren (Ursidae) dat in Europa, Azië en Amerika voorkomt

bruine dwergmeerval n
dvergmalle
(straalvinnigen) bepaalde soort zoetwatervis, Ameiurus nebulosus , die tot 50 cm lang en 2,5 kg zwaar kan wordenVan oorsprong komt hij uit het oosten van de Verenigde Staten en Canada.

bruine kiekendief n
sivhauk
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel, Circus aeruginosus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

bruine rat phraseologicalUnit
brunrotte
(knaagdieren) grijsbruin knaagdier met een kale geringde staart Rattus norvegicus

bruingebrand /ˈbrœyŋɣəˌbrɑnt/ adj
brunsvidd
met een als door zonnestraling donker geworden huidskleur

bruinkool n
brunkull

bruinvis /ˈbrœy̯nvɪs/ n
nise
(walvisachtigen) kleine, solitair of in los school levende tandwalvis uit de familie Phocoenidae , zich kenmerkend door zijn stompe snuit, spatelvormige tanden, lage driehoekige rugvin en horizontale staartvin, en die tijdens het zwemmen uit het water opspringt

btw n
moms
(initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor belasting over de toegevoegde waarde, de omzetbelasting

buffel 'bɵfəl n
bøffel
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor een aantal zware holhoornige rundersoorten met vaak forse hoorns

bugel /ˈby.χəɫ/ /ˈbyː.ɣəl/ n
flygelhorn
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument in Bes of Es of sporadisch ook wel C met drie ventielen, dat een belangrijk instrument is in fanfare-orkesten

buideldier n
pungdyr
(dierkunde) zoogdiersoort uit de infraklasse Marsupialia waarvan de wijfjes een buidel hebben, waarin hun vroeggeboren jongen verder in opgroeien

buigen /bœʏ̯χə(n)/ /bœːɣə(n)/ v
bøye
onovergankelijk krom worden, (door vervorming) doen afwijken

buik /bœʏ̯k/ /bœːk/ n
buk mave
(anatomie) het onderste deel van de voorkant van de romp van mens of dier dat van boven door het middenrif en van onderen door de bekkengordel begrenst is

buikspreker n
buktaler

buis n
rør
v/m een hol, cilindrisch voorwerp

buiten /ˈbœʏ̯tə(n)/ /ˈbœːtə(n)/ adv
ut

buitenboordmotor /ˈbœʏtə(n)bortmotər/ n
påhengsmotor utenbordsmotor
(scheepvaart) (motortechniek) een motor die aan de achterzijde (de spiegel) van een boot bevestigd is die als een roer dient en de boot voortstuwt

buitenkant n
ytterside

buitenland n
utanlands
ieder land buiten het eigene

buitenlander /ˈbœytə(n)lɑndər/ n
utlending
iemand die in het buitenland woont, of iemand afkomstig uit het buitenland

buitenlands adj
utenlandsk
op het buitenland betrekking hebbend

buizerd n
musvåk
(havikachtigen) bepaald soort middelgrote roofvogel, Buteo buteo , die vooral van veldmuizen leeft

bukken /ˈbɵkən/ v
bukke
wederkerend zich ~: het lichaam geheel voorover buigen (om bij iets lagers te komen)

bulldozer n
bulldosar
(werktuigbouwkunde) zware van rupsbanden voorziene machine om terreinen te egaliseren met behulp van een schuiver die stenen en aarde kan verplaatsen

bultrug /ˈbʏltrʏx/ n
knølhval
(walvisachtigen) Megaptera novaeangliae een relatief grote vinvis, die zich van andere vinvissen onderscheidt door zijn lange borstvinnen, zijn gedrongen lichaam en de knobbels op zijn bek en onderkaak. Volwassen bultruggen variëren in lengte van 12 tot 16 meter en wegen zo'n 25 à 30 ton

bundel n
dott
zijdelings bijeengehouden verzameling langwerpige voorwerpen

bunzing n
ilder
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela putorius , klein marterachtig, behendig roofdiertje

burcht n
borg
kasteel, plaats versterkt met een gracht, aarden wal en/of zware stenen muren

bureau n
kontor
een (politie)kantoor

bureaucratie n
byråkrati

burgemeester n
borgermester
(beroep), (politiek) hoofd van het gemeentebestuur

burgeroorlog n
borgerkrig
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is

bus /bɵs/ n
buss
(verkeer) vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal passagiers (autobus)

bushalte /ˈbʏshɑltə/ /ˈbʏshɑɫtə/ n
bussholdeplass busstopp
(verkeer) een plek waar een bus stopt en mensen in en uit de bus kunnen stappen

buste n
byste
vrouwenborst, boezem, vrouwenbovenlijf
borstbeeld

bustehouder n
BH brystholder behå bh bysteholder
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen

buurman n
nabo
een man naast wie men woont

buurt /byrt/ n
nabolag
een (deel van een) wijk

cabaret /ˌkɑbɑˈrɛ(t)/ n
kabaret
(kunst) kleinkunst, vermaak met toneel, zang, dans, en voordracht

cabotage n
cabotasje

cacao /kakaˈoː/ /kaˈkɑu/ n
kakao
(voeding) (drinken) product verkregen uit de bonen van de cacaoboom dat onder andere wordt gebruikt voor de bereiding van chocolade

cadeaubon n
gavekort
een tegoedbon die als cadeau gegeven wordt

cadmium n
kadmium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

café /kɑ'fe/ n
vertshus
(horeca) een uitgaansgelegenheid waar men hoofdzakelijk dranken kan nuttigen

calcium n
kalsium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

californium n
californium
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98

calorie n
kalori
(thermodynamica), (eenheid), (verouderd) een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal

calvinisme n
kalvinisme
(religie) gereformeerde substroming binnen het Christendom waarin o.a. het voorbestemd zijn centraal staat

camping /ˈkɑmpɪŋ/ /ˈkɛmpɪŋ/ n
campingplass
(toerisme) een terrein met voorzieningen om te kamperen

canard n
avisand
(media) bewust vervalst nieuwsbericht; valse hype

candela n
candela

cantharel /ˌkɑntaˈrɛɫ/ n
kantarell
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

capibara /ˌkapiˈbaːra/ n
flodsvin
(knaagdieren) Hydrochoerus hydrochaeris een knaagdier uit de familie Caviidae. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lange oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, de natuurlijke biotoop. Het komt voor in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentië

capillariteit /ˌka.pɪ.la.ri.ˈtɛɪ̯t/ n
kapillarkrefter

cappuccino n
cappuccino
(drinken) een kopje koffie dat uit gelijke delen espresso, melk en melkschuim bestaat; espresso waaraan men melkschuim toevoegt

capsule n
kapsel
een omhulsel, veelal van gelatine met een medicijn erin

capuchon /ˌka.py.ˈʃɔ̃ː/ /ˌkɑ.py.ˈʃɔn/ n
hette
(hoofddeksel), (kleding) hoofdkap bevestigd aan een kledingstuk

caravan n
campingvogn
kampeerwagen, woonwagen, aanhangwagen die kan dienen als woonst

cardiologie /kɑrdijolo'xi/ n
kardiologi
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen, diagnosticeren en behandelen van hartziekten

cardiotoxisch adj
kardiotoksisk
(medisch) giftig voor het hart

carnaval n
karneval
(feest) volksfeest waarbij onder meer grote verkleedpartijen plaatsvinden, en dat plaatsvindt gedurende de vier dagen die aan de vastentijd voorafgaan

carrosserie n
karosseri
(verkeer), (techniek) koetswerk van een motorisch voertuig (meestal een auto of bus)

cartografie n
kartografi
(aardrijkskunde) de kunst en wetenschap van het vervaardigen van land-, zee- en/of luchtkaarten

cassave n
maniok
(plantkunde) (voeding) Manihot esculenta , een eetbare wortelknol waarvan cassavemeel wordt bereid

castreren v
gjelle
overgankelijk een sterilisatie uitvoeren van een man of mannelijk dier door verwijdering van de zaadballen

casus n
kasus
(taalkunde) een naamval

catacombe n
katakombe
een ondergrondse ruimte of gangenstelsel, de ruimte onder de tribunes van een stadion

catastrofe n
katastrofe
een algemene ramp

categorie n
kategori
onderdeel van een rangschikking, rang, groep

cavia n
marsvin
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit het geslacht Cavia , van oorsprong afkomstig uit Zuid-Amerika, die vooral als huisdier gehouden worden

ceder /ˈsedər/ n
seder
(coniferen) benaming voor bomen uit het geslacht Cedrus dat behoort tot de dennenfamilie

cedille n
cédille
(taalkunde) een diakritisch teken dat onder andere in de spelling van het Catalaans, het Frans, het Turks en het Portugees wordt gebruikt en als een haakje onder een medeklinker wordt geplaatst.

cel n
celle
(juridisch), (misdaad) een kleine ruimte waar iemand voor straf moet zitten (in een gevangenis)
(religie) een kleine ruimte in een klooster
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit
een zeshoekige opslagplaats in een bijenraat
(techniek) een element van een batterij, een accu of een ander apparaat

celesta n
celesta
(muziekinstrument) een slagwerkinstrument met een klavier waarmee metalen staven worden aangeslagen

cello n
cello
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de cellist tussen de knieën wordt gehouden

cellulose /ˌsɛ.ly.ˈlo.zə/ n
cellulose
een polysacharide die door nagenoeg alle planten wordt gemaakt en die de plant stevigheid geeft

centimeter /'sɛntiˌmetər/ n
centimeter
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

centrifugaalpomp n
sentrifugalpumpe
(werktuigbouwkunde) pomp die een vloeistof verpompt door het met een draaiend rad (rotor of waaier) naar buiten te slingeren

centrifugeren v
sentrifugere
overgankelijk met een centrifuge scheiden, zuiveren of drogen

cerebraal adj
cerebral
(medisch) met betrekking tot de grote hersenen

ceremonie n
seremoni
een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden, dan wel als religieus ritueel

cerium n
cerium

cesium n
cesium

champagne /ʃɑmˈpɑɲə/ n
champagne
(drinken) een witte of rosé schuimwijn uit de champagnestreek in Frankrijk, die in het bijzonder bij feestelijke aangelegenheden wordt geschonken

chanson n
chanson

chantage n
utpresning utpressing
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

chaos n
kaos
grote wanorde, ongeordendheid, verwarring

chaostheorie n
kaosteori
(wetenschap) deelgebied van de wiskunde en natuurwetenschappen dat zich bezighoudt met het gedrag van dynamische systemen zoals dat sterk door hun begintoestand wordt bepaald

chaotisch adj
kaotisk

charisma n
karisma
persoonlijke uitstraling

charmant adj
sjarmerende
aangenaam in omgang

charme /sjarme/ n
særpreg
de eigenschappen van iemand waardoor die persoon aardig, leuk en vriendelijk wordt gevonden

chatten /ˈtʃɑtə(n)/ /ˈtʃɛtə(n)/ v
chatte
inergatief op synchrone wijze met elkaar korte tekstberichten uitwisselen

chauffeur /ʃaʊ̯.ˈføːr/ /ʃo.ˈføːr/ /ʃo.ˈfʏːr/ n
sjåfør
(verkeer) de bestuurder van een motorvoertuig (ook (beroep))

chauvinisme n
sjåvinisme

chemie n
kjemi
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

chemisch adj
kjemisk
(scheikunde) dat wat tot de chemie behoort, volgens de chemie

cheque /ʃɛk/ n
sjekk

cherub /ˈxerʏp/ n
kjerub
(Jiddisch-Hebreeuws) deels menselijk, deels dierlijk wezen met vleugels en één of meer gezichten waarvan de functie verband houdt met het goddelijke (91×: Gen. 3:24, Ex. 25:18 +, Num. 7:89, 1 Sam. 4:4, 2 Sam. 22:11, 1 Kon. 6:23 +, 2 Kon. 19:15, Jes. 37:16, Ez. 9:3 +, Ps. 18:11 +, 1 Kron. 13:6 +, 2 Kron. 3:7 +)

chic /sʲik/ adj
flott lekker
modieus verfijnd
fornem fin
uit de hoge stand

chillen /ˈtʃɪlə(n)/ v
chille
tot rust komen, ontspannen

chimpansee /ˌʃɪm.pɑn.ˈse/ n
sjimpanse
(primaten) Pan troglodytes een Afrikaanse mensaap. Zijn nauwste verwant is de dwergchimpansee of bonobo (Pan paniscus). Beide chimpansees worden beschouwd als de nauwste nog levende verwanten van de mens. Sommige wetenschappers beschouwen de relatie tussen mens en chimpansee op basis van DNA-onderzoek als nauw genoeg om de chimpansee en de bonobo net als de mens in het geslacht Homo te plaatsen

chirurg /ʃi'rʏr(ə)x/ n
kirurg
(medisch) (beroep) een specialist die operaties verricht

chirurgie n
kirurgi
(medisch) de wetenschap van en de vaardigheid in het opereren

chloor n
klor

chocola /ˌʃo.ko.ˈla/ n
sjokolade
(voeding) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

chocolade /ˌʃo.ko.ˈla.də/ /ˌʃɔko.ˈla.də/ n
sjokolade
(voeding) (drinken) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

cholera /χoləra/ n
kolera
(medisch) een zeer besmettelijke infectieziekte die de darmen aantast

cholesterol n
kolesterol
(biochemie) vet dat in je lichaamscellen zit, zoals galvet, lichaamsvet

christen /ˈkrɪs.tən/ n
kristen
(religie) belijder van de christelijke godsdienst

christendom /ˈkrɪ.stən.ˌdɔm/ n
kristendom
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament

chromosoom /ˌχroʊmoʊˈsoʊm/ n
kromosom
(biologie) staafachtig lichaampje in de celkern dat drager van erfelijke eigenschappen is

chronisch /ˈxronis/, /ˈkronis/ adj
kronisk
voortdurend, aanhoudend, nooit helemaal genezend

chroom n
krom

chylomicron /ˌxi.lo.mi.ˈkrɔn/ /ˌχi.lo.mi.ˈkrɔn/ n
kylomikron
(biologie) een grote door darmwandcellen geproduceerde lipoproteïne, waarin lipiden uit het voedsel van de darmwandcellen naar andere weefsels worden getransporteerd

cider n
sider
(drinken) vruchtenwijn uit gegist appelsap of perensap (wikidata: cider )

cijfer n
siffer tall
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet

cilinder n
sylinder

cipres n
sypress
(coniferen) bepaald soort slanke naaldboom uit het gebied rond de Middellandse Zee, Cupressus sempervirens

circus n
sirkus
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena

cirkel /ˈsɪrkəɫ/ n
sirkel

cirkelzaag /ˈsɪrkəlzax/ n
sirkelsag
(gereedschap) motorzaag met een rond zaagblad

citer n
siter
(muziekinstrument) een snaarinstrument dat voornamelijk gebruikt wordt in het Duitstalige deel van Europa

citroen n
sitron
(fruit) Citrus limon Citrus medica ovale, gele zure vrucht van de citroenboom

civiele techniek n
byggeteknikk

clair-obscur n
chiaroscuro
(kunst) een artistieke techniek waarbij scherpe lichtcontrasten gebruikt worden voor het bereiken van een bepaald effect

clerus n
kleresi
de leiders van een kerkgenootschap

climax n
klimaks
maximale waarde, uiterste

clitoris n
klitoris
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt

clown /kloːn/ /klʌːun/ n
klovn
(beroep) komische wit geschminkte artiest, oorspronkelijk uit het circus
(figuurlijk) bespottelijk, belachelijk iemand

club /klɵp/ n
klubb
(maatschappij) een besloten gemeenschap waarin de leden hun gemeenschappelijke belangen van niet economische aard behartigen

coalitie /kowaˈli(t)si/ n
koalisjon
verbond van twee of meer partijen, mogendheden of staten om een gemeenschappelijk doel te bereiken

cocaïne n
kokain
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving

code /'kodə/ n
kode

cognac n
konjakk

cokes n
koks
ontgaste steenkool
ontgaste steenkool

cola n
cola
(drinken) een uit kolanoten vervaardigde bruinkleurige drank met prik (frisdrank)

collaboreren v
samarbeide (med fienden), kollaborere
inergatief sinds W.O. II: met de vijand samenwerken ('heulen')

collage n
collage

collier n
halsband halsbånd
halsketting, halsband, halssnoer

colloïde n
kolloid

coloradokever n
koloradobille potetbille
(kevers) Leptinotarsa decemlineata een kever uit de familie van de bladkevers (Chrysomelidae) van ongeveer 1 cm lang met een geel rugschild dat is voorzien van 10 overlangse zwarte strepen die zich voedt met bladeren en bloemen van planten uit de nachtschadefamilie (o.a. de aardappelplant)

colostrum n
råmelk
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen

coma /ˈkoːmaː/ n
koma
(medisch) volkomen bewustloosheid

comité n
komité

commentaar /kɔmən'tar/ n
kommentar
toelichting of verklaring, uitleg

communisme /kɔmyˈnɪsmə/ n
kommunisme
(politiek) (economie) (filosofie) atheïstische ideologie die gericht is op gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen en verbruiksgoederen

communitarisme n
kommunitarisme

componist n
komponist
(muziek) (beroep) iemand die muziekstukken schrijft

composteren v
kompostere
overgankelijk tot compost verwerken

computer /kɔm.ˈpju.tər/ /kɔm.ˈpɪ̯uː.tər/ n
datamaskin
(informatica) programmeerbare machine die door een reeks instructies bewerkingen kan uitvoeren

computerspel n
dataspill
een spel dat via of met de computer gespeeld wordt

computerwetenschap n
informatikk

concentratiekamp n
konsentrasjonsleir
afgesloten terrein met barakken waar machthebbers bepaalde groepen mensen zonder rechtsgang onder dwang van de samenleving afgezonderd houden

concentreren v
konsentrere
overgankelijk centraliseren, op één plek samenbrengen

concert n
konsert
(muziek) een muziekuitvoering door een orkest, ensemble, een koor etc.

conclaaf n
pavevalg
een besloten kerkvergadering van kardinalen waarbij een paus gekozen wordt

concreet /kɔnˈkret/ adj
konkret
in de realiteit bestaande, in tegenstelling tot slechts in gedachten

concubine n
konkubine
vrouw met wie een man in ongehuwde staat (concubinaat) samenleeft

concurrent n
konkurrent
(economie) een mededinger, een persoon of onderneming die met andere personen of ondernemingen hetzelfde doel voor ogen hebben, hetzelfde product verkopen of dezelfde wedstrijd winnen

condensatie /kɔndɛn'zasi/ n
kondensasjon

condensator n
kondensator
(elektrotechniek) elektrisch onderdeel dat een hoeveelheid elektrische lading kan opslaan

condor n
kondor
(havikachtigen) benaming voor sommige roofvogels uit de Amerikaanse tak (Cathartidae ) van de gierenfamilie

conductantie n
konduktans

conducteur /ˌkɔndʏkˈtør/ n
konduktør
(spoorwegen) (beroep) een medewerker van het openbaar vervoer die reizigers op vervoersbewijzen controleert, de orde dient te bewaren, maar vooral ook servicemedewerker is.

confetti n
konfetti
felgekleurde papiersnippers die tijdens feesten en optochten in de lucht gegooid worden en dan in een wolk neerdwarrelen

confirmatie n
konfirmasjon
bevestiging, bekrachtiging
(religie) bevestiging als lidmaat van de protestantse kerk
(verouderd) (religie) bevestiging en versterking van de genade van het doopsel in onder andere de katholieke kerk (vormsel)
(statistiek) bevestiging van een theorie of hypothese door empirisch onderzoek

conformiteit n
konformitet

congres /kɔŋˈɣrɛs/ /kɔŋˈχrɛs/ n
kongress
een grote vergadering van deskundigen op een bepaald vakgebied

consequentie n
konsekvens
een noodzakelijk gevolg

conservatief /kɔnzɛrvaˈtif/, /kɔnsɛrvaˈtif/ adj
konservativ
vasthoudend aan het oude en vertrouwde, het nieuwe wantrouwen

consortium n
konsortium

constantaan n
konstantan

consulaat n
konsulat
(diplomatie) officiële vertegenwoordiging van een staat in het buitenland, voor het behartigen van de belangen van de vertoevende landgenoten, in dat land met minder bevoegdheden dan een ambassade

consumeren v
fortære
overgankelijk (economie) het verbruiken van goederen en diensten

contacteren v
kontakte
overgankelijk contact opnemen met

container n
container

contaminatie n
forurensning
(medisch) verontreiniging of besmetting met chemische stof of bacterie

context /ˈkɔntɛkst/ n
kontext
verband waarin iets zich voordoet

continent n
kontinent
een werelddeel

contrabas n
kontrabass
(muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument van de strijkinstrumenten met een lagere toon dan de bas

contractbreuk n
kontraktsbrudd
(juridisch) het niet nakomen van een overeenkomst

controleren v
kontrollere sjekke
overgankelijk toezicht houden

convectie n
konveksjon

copernicium n
copernicium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal

coronacrisis n
koronakrise
(maatschappij), (medisch) een crisis rondom de uitbraak van een coronavirus

corrosie n
korrosjon
(scheikunde) roest, aantasting van een materiaal door elektrochemische reacties

coulomb n
coulomb

courant n
avis
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)

courgette n
squash
(groente) Cucurbita pepo, een groente uit de komkommerfamilie

cowboyhoed n
cowboyhatt
(hoofddeksel) een hoed met een brede rand gedragen door een Amerikaanse koeiendrijver

coyote n
prærieulv
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Canis latrans , een hondachtige die nauw verwant is aan de wolf (Canis lupus ) en voorkomt in een gebied dat zich uitstrekt van Alaska tot Midden-Amerika

coïncideren v
kollidere
absoluut samenvallen in ruimte of tijd
overgankelijk het samenvallen in ruimte of tijd vaststellen

coöperatie n
samvirke
(economie) zelfstandige, op samenwerking opgerichte vereniging die tot doel heeft in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens met hen gesloten overeenkomst

cranberry n
tranebær amerikansk tranebær
(bloemplanten) bepaald soort struik Vaccinium macrocarpon uit de heidefamilie Ericaceae

creatief /krejaˈtif/ adj
skapende
scheppend vermogen bezittend, met een scheppende geest

crediteren v
kreditere
(boekhouding) op iemands rekening als tegoed (credit) bijschrijven

cremeren v
kremere

creooltaal n
kreolspråk
(taalkunde) een taal die is ontstaan doordat bevolkingsgroepen die twee verschillende talen spraken met elkaar in contact kwamen en een nieuwe taal ontwikkelden

criminaliteit n
kriminalitet
(juridisch) de misdadigheid, het begaan van misdaden

criminologie n
kriminologi
(wetenschap) sociologie van misdaad en misdadigheid

crisis n
krise
een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt maar die in principe van voorbijgaande aard zou moeten zijn

croissant /krʋɑˈsɑ̃/ n
horn
(voeding) halvemaanvormig broodje gebakken van bladerdeeg

cruise n
cruisefart
(toerisme) vakantie op een varend schip met uitgebreide voorzieningen voor de passagiers

cruiseschip n
cruiseskip
(scheepvaart) een passagiersschip dat gebouwd en uitgerust wordt om er cruises mee te maken

cryptoanalyse n
kryptoanalyse

cultiveren v
dyrke
(landbouw) in cultuur brengen

cultuur /kɵl'tyːr/ n
kultur
het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap

curie n
Den romerske kurie
het bestuursorgaan van de Heilige Stoel ten behoeve van de gehele Rooms-Katholieke Kerk

curium n
curium

curling n
curling
een precisiesport die lijkt op bowls, jeu de boules en bocce, die op ijs gespeeld wordt gespeeld met zware stenen in plaats van metalen (of plastic) ballen

curve n
kurve sving

custard n
eggekrem
(voeding) soort Engelse vla, gebonden door eidooiers of ook door eieren (oeufs au Karamel) of custardpoeder of eidooiers en zetmeel

cybernetica n
kybernetikk
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen

cynisch /ˈsinis/ adj
kynisk

cyrillisch /sɪˈrɪlɪs/ adj
kyrillisk
betrekking hebbend op het alfabet dat door zes Slavische talen en ook door talen in Azië onder invloed van het Russisch gebruikt wordt

cyste n
cyste
(biologie) (medisch) holte gevuld met vocht

daad /daːt/ n
dåd
(palindroom) bewust gepleegde handeling, doelgericht

daciet /daˈsit/ n
dacitt
(geologie) vulkanisch stollingsgesteente met een felsische samenstelling

dadel n
daddel
(fruit) zoete bruine vrucht van de dadelpalm, Phoenix dactylifera

dader /ˈdadər/ n
gjerningsmann
iemand die iets (slechts) gedaan heeft

dag /dɑx/ /dɑχ/ n
dag døgn
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)
dag
(tijdrekening) tijd tussen zonsop- en zonsondergang

dagblad n
dagsavis avis
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt

dagelijks adj
daglig

daglicht /'dɑxlɪxt/ n
dagslys
licht van de zon dat overdag de wereld verlicht

dagpauwoog n
dagpåfugløye
(vlinders) bepaalde soort dagvlinder, Aglais io , die in Nederland en België de bekendste soort uit de familie Nymphalidae, de vossen, parelmoervlinders en weerschijnvlinders is

dak /dɑk/ n
tak
(bouwkunde) het deel dat een gebouw aan de bovenkant bedekt en bescherming biedt tegen het weer

dakpan n
takstein
elkaar overlappende stenen of betonnen elementen waarmee een schuin dak lekdicht gedekt wordt

dal /dɑl/ n
dal
1. een laagte in een heuvel- of bergstreek

dalmatiër n
dalmatiner

dam n
dam
1,2 een waterkering

damast n
damask
weeftechniek, waarbij tekeningen aangebracht worden op een achtergrond van dezelfde kleur

dame /daːmə/ n
dame
beschaafde vrouw
(schaak) koningin in het schaakspel

dames en heren n
mine damer og herrer
standaard aanhef voor het toespreken van een publiek

damhert n
dådyr dåhjort
(evenhoevigen) Dama dama evenhoevige uit de familie van de hertachtigen (Cervidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Cervus dama in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Tussen de ijstijden leefden de damherten onder andere tot in West-Europa, maar de laatste ijstijd heeft de dieren naar Klein-Azië verdreven. De Romeinen brachten de soort weer met zich mee en verspreidden het dier door het gehele Romeinse Rijk. Tegenwoordig komt het op alle continenten behalve Antarctica voor. Het damhert is de soort die het vaakst gehouden wordt in hertenkampen. Het Mesopotamisch damhert (Dama mesopotamica) uit Iran en Irak wordt vaak als ondersoort van het damhert beschouwd

dammen /ˈdɑ.mə/ v
dam
inergatief, (spel), (sport), het damspel spelen

dampbad n
inhalasjon
(medisch) toeleiding van damp of uitwaseming van warme geneesmiddelen naar een ziekelijk deel van het lichaam voor inhalatie, huidbehandeling

dan conjunction
enn
na een vergrotende trap van een bijvoeglijk naamwoord of van een bijwoord

dank u interjection
takk
beleefde uitdrukking van dankbaarheid

danken /dɑŋkən/ v
takke

dans /dɑns/ n
dans
(dans) (kunst) een verzameling sierlijke bewegingen, meestal op basis van een muzikaal ritme

dansen /ˈdɑnsən/ v
danse svinse
inergatief sierlijk en ritmisch bewegen, gewoonlijk op muziek

dansleraar n
danselærer
(dans), (onderwijs), (beroep) iemand die op een dansschool dansles geeft

dapper /ˈdɑpər/ adj
modig
geen angst voor gevaar tonend, iemand die dapper is doet moedige, heldhaftige dingen die goed zijn en andere mensen niet durven

dar n
drone
(dierkunde), (imkerij) mannelijke bij

darm /dɑrm/ n
tarm
(anatomie) onderdeel van het spijsverteringsstelsel tussen de maag en de anus

darmstadtium n
darmstadtium

das /dɑs/ n
grevling
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Meles meles , marterachtig roofdier

daslook /ˈdɑs.lok/ n
bjørnelauk
Allium ursinum sterk riekende, eetbare plant uit de lookfamilie

dat conjunction
at
een voegwoord dat een lijdend-voorwerpszin inluidt
een voegwoord dat een onderwerpszin inluidt

datief n
dativ
(grammatica) derde van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen, voor een meewerkend voorwerp. Voorbeeld: De datief van ik is mij of me: Je geeft mij/me een boek

datsja n
datsja
Russisch buitenverblijf

datum /ˈdatʏm/ n
datering
(tijdrekening) een tijdsaanduiding die bestaat uit een dag(nummer), een maand en een jaar

dauphin n
dauphin

dauw n
dugg

dauwpunt n
duggpunkt

de article
-en -a -et
voorafgaand aan een zelfstandig naamwoord om aan te geven dat het niet om een willekeurig persoon of ding gaat, maar dat duidelijk is om wie of wat het specifiek gaat

de handdoek in de ring werpen phraseologicalUnit
kaste inn håndkledet
(zegswijze) het opgeven

de huid niet verkopen voor de beer geschoten is /də ˌɦœy̯t ˈnit fɛrˈkoː.pə(n) ˌvoːr də ˈbeːr ɣəˈsxoː.tə(n) ˌɪs/ phraseologicalUnit
selge skinnet før bjørnen er skutt.

de koe bij de hoorns vatten v
ta tyren ved horna
een lastige kwestie voortvarend en vastberaden aanpakken

de teerling is geworpen interjection
terningen er kastet
(spreekwoord) er is een onomkeerbare stap gezet

decaan n
dekanus
o (scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C10H22
m (beroep) (onderwijs) het hoofd van een faculteit van een universiteit
m (beroep) een docent die een adviserende rol heeft ten aanzien van studiekeuzes

december n
desember
(tijdrekening) de twaalfde en tevens laatste maand van het jaar

deeg n
deig
(kookkunst) ongebakken kneedbare uitgangsmateriaal voor het bakken van diverse broden en gebak, vervaardigd van meel aangevuld met rijsmiddelen als gist, bakpoederof ei, vloeistoffen als melk of water en smaakstoffen zoals suiker en zout

deegroller n
kjevle
(huishouden) (kookkunst) rol om deeg uit te rollen

deel /ˈdeːl/ n
del
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)
een werk / boek / aflevering van een serie (bij een boekenserie, filmserie tv-serie)

deelnemen /ˈdelnemə(n)/ v
delta
~ aan: meedoen, meevoelen

deeltjesfysica n
partikkelfysikk

deeltjesversneller n
partikkelakselerator

deelwoord n
partisipp

definiëren v
definere

deflatie n
deflasjon
(economie) het vallen van het prijspeil waardoor het geld in waarde toeneemt

dekbed n
dyne
dikke deken, meestal bestaande uit een grote hoes met daarin isolerend materiaal, met de functie om iemand te bedekken en warm te houden tijdens de slaap

deken /dekə(n)/ n
teppe
(textiel) een (vaak dikke) doek, met de functie om iemand te bedekken en daarmee warm te houden (tijdens de slaap)

dekken v
dekke
overgankelijk de tafel ~ alles op tafel leggen en zetten voor het houden van een maaltijd

del n
sjuske
(scheldwoord) ordinaire vrouw, onkuise vrouw, een meisje van lichte zeden

delegeren v
delegere
overgankelijk taken en verantwoordelijkheden doorgeven

delen /'de.lə(n)/ v
dele
overgankelijk samen met een ander gebruiken
overgankelijk in meer dan één stuk snijden of hakken

democratie n
demokrati folkestyre

dempen /dɛmpən/ v
dempe
overgankelijk zwakker maken, verzwakken, temperen

denken /ˈdɛŋkə(n)/ v
tenke
inergatief een oplossing proberen te zoeken, nadenken
synes
een bepaalde mening toegedaan zijn

dennenwolfsklauw n
lusegress

deontologie n
deontologi

depressie n
depresjon
(medisch) ziekelijke neerslachtigheid

derde /ˈdɛrdə/ n
tredje
door drie gedeeld iets
tredjeperson
(veelal meervoud) onbetrokken partij

derde /ˈdɛrdə/ ordinalAdjective
tredje
betrekking hebbend op nummer drie in een rij

derde persoon n
tredje person

dermatoloog n
dermatolog
(medisch) (beroep) huidspecialist, specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dertien cardinalNumeral
tretten
"13", het getal tussen twaalf en veertien

dertig cardinalNumeral
tredve tretti
"30", het getal tussen negenentwintig en eenendertig, drie maal tien

desoxyribonucleïnezuur n
dNA

dessert n
dessert

detail n
detalj
onderdeel, kleinigheid

deuk /døk/ n
bulk
vervorming van het oppervlak van een voorwerp in de vorm van een put of uitholling, meest veroorzaakt door botsing met een ander voorwerp

deur /døːr/ n
dør
(bouwkunde) een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

deurknop n
dørhandtak dørhåndtak
een handvat waarmee men een deur kan openen of (af)sluiten

deurmat n
dørmatte
een kleine mat, waarop men bij de deur de schoenen kan afvegen

devies n
motto
(adel) wordt een korte tekst verstaan, die de bedoeling van iets weergeeft

deïsme /deʲɪsmə/ n
deisme

diadeem n
diadem
band (met edelstenen versierd) voor om het hoofd

diagonaal adj
diagonal

diagonaal n
diagonal
(wiskunde) rechte lijn die twee niet-opeenvolgende hoekpunten van een veelhoek verbindt

diagram n
diagram
een symbolische en grafische voorstelling van een aantal zaken en hun onderling verband

diaken n
diakon

dialect /diaˈlɛkt/ n
dialekt
(taalkunde) een taalvariëteit met onderscheidende grammaticale, fonologische en andere kenmerken

dialectologie /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈɣi/ /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈχi/ n
dialektologi
(taalkunde) de wetenschap die regionale verschillen tussen taalvariëteiten bestudeert

dialoog n
dialog

diamant n
diamant
o (mineraal) een uiterst hard, doorzichtig mineraal met kubische symmetrie dat uit koolstof bestaat
m een edelsteen gesneden uit [1]

diarree /diɑ're/ n
diaré
(medisch) een darmstoornis die dunne ontlasting veroorzaakt

dicht adj
tett
nauw aaneengesloten, zonder veel tussenruimte
waar niets in of doorheen kan gaan, moeilijk doordringbaar

dichter n
dikter
(beroep) iemand die poëtische kunst voortbrengt

dichtheid n
tetthet
(maatschappelijk); compactheid

dictator n
diktator
(politiek) iemand die als enige de macht in een land in handen heeft

dictatuur n
diktatur
(politiek) staatsvorm waarbij de macht vrijwel volledig in handen van één of enkele personen ligt

die demonstrativePronoun
de
wijst iets of iemand aan dat zich niet in de onmiddellijke nabijheid van de spreker bevindt
hen
ter aankondiging van een bepaling

dief /dif/ n
tyv
(misdaad) iemand die steelt

diefstal n
tyveri tjuveri
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren

dienen /ˈdinən/ v
tjene
overgankelijk iemand ~: werken voor; in dienst zijn van

dienstplicht /ˈdinst.plɪxt/ n
verneplikt
(militair) verplichting om (tijdelijk) ergens te werken, met name bij de strijdkrachten van een land

diep adj
dyp
waar de bodem ver naar beneden is, diepliggend

dier /diːr/ n
dyr
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen

dierenarts n
dyrlege
(medisch) (beroep) arts voor dieren, met name kleine huisdieren

dierenfiguur n
dyrefigur
figuur in de vorm van een dier

dierentuin /ˈdiːrə(n)ˌtœʏ̯n/ /ˈdiːrə(n)ˌtœːn/ n
zoo
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken

diergeneeskunde n
veterinærmedisin
(wetenschap) (dierkunde) wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van dierziektes

dierkunde n
zoologi
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

dierproef /ˈdirpruf/ n
dyreforsøk
onderzoek gedaan met proefdieren

dievenbende /ˈdivən.bɛndə/ n
tyvebande
een groep mensen die samen diefstal plegen, meestal herhaaldelijk en georganiseerd

diffamatie n
ærekrenkelse ærekrenking

differentiaalvergelijking n
differensialligning
(wiskunde) vergelijking voor een functie waarin een of meer van de afgeleiden van die functie voorkomen

digitalisering n
digitalisering
(informatica) het digitaliseren

dik /dɪk/ adj
tykk
een naar verhouding grote dwarsdoorsnede hebbend
de genoemde dwarsdoorsnede hebbend

dikwijls adv
ofte

dille n
aneto dill
(kruid) de bladeren van Anethum graveolens , vers en gedroogd, die gebruikt worden als kruid (wikidata: dille )

dimorfisme n
dimorfisme

ding n
ting
voorwerp dat geen dier of mens is

dingo n
dingo
(roofdieren) Canis lupus dingo een verwilderde hond uit Australië die vermoedelijk afstamt van de Indische steppewolf (Canis lupus pallipes). Waarschijnlijk zijn ze door mensen zo'n 5000 jaar geleden als huisdier meegenomen. Ze zijn echter weer verwilderd en hebben zo als exoot een leefwijze ontwikkeld die sterk lijkt op die van wolven. Dingo's zijn een stuk kleiner dan wolven en hebben het gewicht van een middelgrote hond (10 tot 20 kilo)

dinoflagellata n
dinoflagellater
(protisten) stam van eencelligen met een tweetal zweepstaartjes die in water leven, Dinoflagellata

dinoflagellaten /ˈdinoflɑɣɛˌlatə(n)/ n
dinoflagellater
meervoudsvorm als officiële benaming (protisten) stam van eencelligen met een tweetal zweepstaartjes die in water leven, Dinoflagellata

dinosaurus /ˌdinoˈsʌʊrəs/ n
dinosaurus
(reptielen) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben.

dinsdag n
tirsdag
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na maandag en voor woensdag komt

diode n
diode

diplomaat n
diplomat
(diplomatie) (beroep) iemand die in het buitenland zorgt voor de politieke relaties met zijn eigen land

diplomatie n
diplomati
de kunst en de kunde van het voeren van overleg tussen twee groepen om daarmee een bepaald doel te bereiken

direct adj
direkte
zonder te wachten, zonder iets daartussen

direct adv
direkte
zonder te wachten, zonder omweg

directie n
styre
(bedrijfskunde) de leiding van een bedrijf, de directeur en de topmanagers

dirigent n
dirigent
(muziek), (beroep) een leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap

discografie n
diskografi
(muziek) beschrijvend overzicht van grammofoonplaten of cd's van een artiest, in een bepaalde periode enz

discotheek n
diskotek

discreet adj
diskret intim
zonder aandacht te trekken , onopvallend

discretie n
diskresjon
bescheidenheid of kiesheid
geheimhouding

discussie n
diskusjon
een gedachtewisseling waarbij doorgaans verschillende meningen worden uitgewisseld

dissonantie n
dissonans

dit demonstrativePronoun
dette denne disse

diwaterstofmonoxide n
dihydrogenmonoksid
1. (weinig gebruikte) scheikundige term voor water (H2O)

dobbelsteen n
terning
(spel) kubusvormig voorwerp met op elk van de zijden een van de ogenaantallen één tot en met zes

dochter /ˈdɔxtər/ n
datter
(familie) een vrouwelijk kind

doctor /ˈdɔktɔr/ abbreviation
doktor
1. een academicus die een goedgekeurd proefschrift heeft geschreven

documentaire n
dokumentarfilm dokumentar
een op waarheid beruste film

documentatie /dokymɛn'taʦi/ n
dokumentasjon
geschreven materiaal dat een bepaald onderwerp om- en beschrijft

dode n
daud
iemand die dood is, een gestorvene, overledene, lijk

dodelijk /'do:dələk/ adj
dødelig
de dood veroorzakend

doden /ˈdo.də(n)/ v
drepe
overgankelijk van het leven beroven, vermoorden

dodenmasker n
dødsmaske
een afgietsel van het gelaat van een dood persoon, gewoonlijk gemaakt van was of gips

doedelzak /ˈdudɔɫˌzɑk/ /ˈdudəlˌzɑk/ n
sekkepipe
(muziekinstrument) een rietinstrument waarbij het riet indirect bespeeld wordt via een luchtzak

doek n
forheng
m of o (materiaalkunde) textiel waaruit [1], [3] en [4] vervaardigd worden

doel /ˈdul/ n
mål
(sport) een van de twee gemarkeerde ruimten op een sportveld, een bal die daarin op correcte wijze terechtkomt, levert een doelpunt op voor de tegenstander

doelgroep n
målgruppe

doelman n
målvakt

doen v
gjøre
overgankelijk een actie ondernemen

doerian n
durian
(bloemplanten) Durio zibethinus een 20 tot 50 m hoge, groenblijvende boom met uitgespreide takken en een dichte kruin met zeer smakelijke maar stinkende vruchten

dokwerker /ˈdɔkˌʋɛr.kər/ n
havnearbeider
(beroep) (scheepvaart) iemand die in de havens werkt

dol /dɔl/ n
åregaffel
(scheepvaart) een U-vormig steunpunt waarin een roeispaan rust

dolfijn /dɔlˈfɛɪ̯n/ /dɔlˈfɛːn/ /dɔɫˈfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛːn/ /ˈdɔɫfɛɪ̯n/ n
delfin
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin

dolk n
dolk

dollar / ˈdɔlɑr / n
dollar
(numismatiek) naam voor munten of biljetten met de waarde van 1 dollar, zoals die in landen als Australië, Canada en de VS worden

dom adj
dum
van weinig verstand getuigend

domesticatie n
domestisering
(biologie) de door herhaalde teeltkeuze adaptatie van wilde dieren en planten tot leven in intieme omgang met en ten voordele van de mens

domino-effect n
dominoeffekt
het verschijnsel dat in een rij dominostenen de laatste steen omvalt, met als gevolg dat alle andere stenen ook omvallen
(figuurlijk) niet te stoppen aaneenschakeling van meestal ongewenste gebeurtenissen, die alle het logische gevolg zijn van één eerdere gebeurtenis

domoor /ˈdɔm.or/ n
dumming
domkop, dommerik, sufferd, iemand die niet intelligent is

donatie n
donasjon
een schenking, een gift

donder n
torden
(meteorologie) een zeer luid geluid bij onweer

donderdag n
torsdag
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na woensdag en voor vrijdag komt

donderdagavond adv
natt til fredag
(tijdrekening) op de avond van de donderdag

donderen /ˈdɔndərə(n)/ v
tordne
onpersoonlijk, (meteorologie) het weerklinken van luid gerommel ten gevolge van bliksemontlading
inergatief op luide en barse toon een bevel geven of zijn ongenoegen uiten

donker adj
mørk
zonder licht

dons n
dun
fijne veren die onder de taaiere buitenveren zitten, vaak gebruikt als vulstof voor kussens, dekbedden en slaapzakken

dood /doːt/ adj
død
(figuurlijk) niet langer werkend, niet meer functionerend

dood /doːt/ n
dødsfall død
(biologie), (medisch), (palindroom) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand
død
(biologie), (kunst), (palindroom) skeletvormige figuur, vaak met zeis, die bovengenoemde toestand personifieert

doodgaan /ˈdotxan/ v
dø
ergatief het leven verlaten

doodgeboren adj
dødfødt
bij de geboorte al overleden

doodgraver n
åtselgraver
(kevers) Nicrophorus kever uit een geslacht van kevers uit de familie aaskevers. Soorten uit dit geslacht hebben een voor insecten uitzonderlijke vorm van broedzorg

doodskist n
kiste

doodslag /dotslɑx/ n
drap
(misdaad) het iemand anders opzettelijk, maar zonder voorbedachten rade van het leven beroven

doodstraf n
dødsstraff
(juridisch) als straf gedood worden

doof /doːf/ adj
døv
niet of minder goed tot horen in staat zijn

doofheid n
døvhet

dooien /'dojə(n)/ v
tine
onpersoonlijk, (meteorologie) het stijgen van de buitentemperatuur boven het vriespunt waardoor alle ijs en sneeuw begint te smelten

dooier n
eggeplomme

doolhof n
labyrint
stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden
floke
(figuurlijk) ingewikkelde zaak

doopsel n
dåp
sacrament waarbij door besprenkeling of onderdompeling iemand tot de christelijk kerk wordt toegelaten en zonden afgewassen worden

doopvont /ˈdop.vɔnt/ n
døpefont
(religie) een bekken voor de bediening van de doop en het bewaren van het doopwater in een kerkgebouw

door /ˈdoːr/ [doːr] [dʊːr] preposition
gjennom at
de handelende persoon bij een lijdende vorm
de oorzaak
in
tijdens, gedurende
doorheen, binnenin van de ene kant naar de andere kant
doorheen, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: doorheen, van de ene kant naar de andere kant, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: van het begin tot het einde, gedurende
door ... te + infinitief; de procedure die gevolgd wordt om het doel te bereiken
de ene stof is door de andere gemengd

door en door adv
fra ende til annen
volkomen, volledig

doorbraak n
gjennombrudd
een cruciale ontdekking of gebeurtenis die de weg opent naar belangrijke ontwikkelingen

doorgang n
passasje

doorn n
torn
(plantkunde) scherp uitsteeksel aan een plant

doos /doʊs/ /doːs/ n
kasse
een veelal kartonnen balkvormig opslagmiddel

dopen v
døpe
overgankelijk (religie) iemand ritueel met water besprenkelen of erin onderdompelen en zodoende tot een geloof toelaten

doping n
doping
(medisch) stimulerende (genees)middelen

dorp /dɔrp/ n
landsby
een kleine, permanente nederzetting

dorst n
tørst

dorsvlegel n
sliul

dot /dɔt/ n
dott
een pluk vezelig, wollig of donzig materiaal

doteren v
dope
overgankelijk (scheikunde) (natuurkunde) het inbrengen van 'onzuiverheden' in een materiaal om de materiaaleigenschappen te veranderen
geven, schenken

dottergele wever /ˈdɔtərɣeləˌwevər/ n
eggeplommevever
(zangvogels) Ploceus vitellinus , soort zangvogel met een gele borst en buik

douane n
toll
(politiek) een overheidsdienst die belast is met de controle op het internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen

douche /duʃ/ n
dusj
(sanitair) bad [1] in de vorm van een neerwaartse waterstraal die op het lichaam belandt

douchekop n
dusjhode
(sanitair), (techniek) de sproeier van de douche

doven /ˈdovə(n)/ v
kvele
overgankelijk een vlam uit doen gaan

dozijn n
dusin
(eenheid) een set van twaalf

draad /draːt/ n
bektråd
(natuurkunde), (elektronica) de meestal geïsoleerd uitgevoerde, betrekkelijk dunne elektrische geleider in verbindingsmateriaal zoals snoeren en kabeltjes

draadloos /drat.los/ /ˈdraːd.loːs/ adj
trådlaus trådløs
waarbij geen draden nodig zijn voor de overdracht van een signaal

draagstok n
åk
een houten staaf die over de schouder wordt gedragen en aan beide uiteinden een even zware last heeft hangen

draaibank n
dreiebenk
(gereedschap) een machine die een ingeklemd werkstuk ronddraait zodat dit met beitels en boren kan worden bewerkt

draaien /ˈdraːi̯ən/ v
dreie
ergatief om een middelpunt bewegen

draailier n
dreielire
(muziekinstrument) een strijkinstrument, met een strijkwiel dat bourdonsnaren en één of twee melodiesnaren in trilling brengt, en met tangenten/toetsen om de toonhoogte te bepalen

draaiorgel n
lirekasse
(muziekinstrument) een mechanisch bediend of automatisch spelend orgel, meestal op straat spelend

draak /draːk/ n
drage drake
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart

draf /drɑf/ n
trav
(paardrijden) gang van paard, en andere viervoeters, sneller dan de stap maar langzamer dan de galop

dragen v
bære
overgankelijk al van de vloer houdend vervoeren
overgankelijk als kledingstuk of sieraad aanhebben

dragonder n
dragon
(militair) lichte cavalerist met de bewapening van een infanterist
(pejoratief) forse, bazige vrouw

drama n
drama
een droevige of aangrijpende gebeurtenis
een bepaald soort film of toneelstuk

drastisch /ˈdrɑs.tis/ /ˈdrɑs.tɪs/ adj
drastisk
doelgericht zeer ingrijpend

dravik n
faks
(plantkunde) naam voor grassen uit het geslacht Bromus uit de grassenfamilie (Gramineae oftewel Poaceae)

dreigen v
true
inergatief een bestraffende handeling in het vooruitzicht stellen

drempel n
terskel
(bouwkunde) onderdorpel van een kozijn

dressing / ˈdrɛsɪŋ / n
dressing
(voeding) een soort saus, die meestal bestaat uit een combinatie van olie, water, citroensap of azijn en kruiden; saus, slasaus, vinaigrette

drie cardinalNumeral
tre
om een plaats in een volgorde aan te geven

drie n
tre
het cijfer 3

driehoek n
trekant
(meetkunde) tweedimensionale geometrische vorm, bestaande uit 3 hoeken en 3 zijden

driekleur n
trikolor

drietand n
trefork

drieëntwintig cardinalNumeral
tjuetre
"23", het getal tussen tweeëntwintig en vierentwintig, twintig plus drie

drijfgas n
drivstoff
gas dat in spuitbussen gebruikt wordt om de inhoud onder druk te zetten

drinkbeker /ˈdrɪŋgbekər/ n
krus
een beker waaruit gedronken kan worden

drinken /'drɪŋkə(n)/ v
drikke

drinkwater n
drikkevann
(drinken) water dat geschikt is om gedronken te worden

drogen v
tørke
overgankelijk vocht laten of doen verdampen

droger n
tørketrommel
een toestel dat natte voorwerpen, bijvoorbeeld wasgoed droogmaakt

dromedaris n
dromedar
(evenhoevigen) Camelus dromedarius , herkauwer uit Afrika met vetbult op de rug

dromen v
drømme
inergatief ervaren van een reeks van gebeurtenissen of beelden, terwijl je slaapt

droog /droːx/ adj
tørr
geen of zeer weinig vocht bevattend

droom n
drøm
beelden die men ziet wanneer men slaapt
een gedachte waarvan met graag had gehad dat ze werkelijkheid werd

drop n
lakris
(snoepgoed) zwart gekleurd snoepgoed gemaakt van o.a. zoethoutextract, bindmiddel, suiker. (jap: Vlaams).

droppen v
droppe
overgankelijk uit een vliegtuig laten neerkomen

druif n
drue
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden (wikidata: druif )

druipen v
dryppe

druiper n
gonoré dryppert
(medisch) geslachtziekte veroorzaakt door de bacterie Neisseria gonorrhea

druk n
trykk
(natuurkunde) pressie, kracht die over een oppervlakte uitgeoefend wordt

drumstel n
slagverk

druppel /drɵ.pəl/ n
dråpe

druïde n
druide

dryade n
dryade
(mythologie) mythologisch, vrouwelijk wezen dat in een bos of boom leeft

dubbelster /ˈdʏ.bəl.ˌstɛr/ /ˈdʏ.bəɫ.ˌstɛr/ n
dobbeltstjerne
(astronomie) twee sterren die om elkaar heen bewegen

dubnium n
dubnium
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal met het symbool Db en het atoomnummer 105

duf /dʏf/ adj
kjedelig
saai, doods

duif /dœʏ̯f/ /dœːf/ n
due
(duifachtigen) benaming voor vogels uit de familie Columbidae die een koerend geluid maken

duiken /ˈdœy̯kə(n)/ v
dykke
in het water springen zodat de armen eerst het water in gaan

duiker n
dykker
(beroep) iemand die voor beroep of plezier zich onder de waterspiegel begeeft, het duiken, kikvorsman

duim /dœy̯m/ n
tommelfinger
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden

duin /dœʏ̯n/ /dœːn/ n
sanddyne dyne

duisternis /ˈdœʏstərˌnɪs/ n
mørke
een toestand van weinig of geen verlichting
(figuurlijk) een toestand van weinig of geen geestelijke verlichting

duivel n
djevel

duizend /ˈdœy̆zənt/ n
tusen
het getal 1000

duizendblad n
ryllik

duizendpoot n
tusenbein tusenben
(veelpotigen) geleedpotig dier met een groot aantal poten uit de klasse Chilopoda

duizendste ordinalAdjective
tusende

dukaat n
dukat
oude munt, vaak van goud maar ook van zilver die vroeger in Europa gebruikt werd

dun /dʏn/ adj
tynn
van geringe dikte

dunlipharder n
multe
(straalvinnigen) bepaalde soort vis, Chelon ramada , die vooral voorkomt in zee en brak water, af en toe wordt hij in het zoete water van de Benelux aangetroffen

dus conjunction
altså
om die reden, daarom (signaalwoord)

duur adj
dyr
(handel) van iets dat je wilt kopen, dat je er veel geld voor moet betalen

duwen /dy.ʋǝⁿ/ v
trille
overgankelijk door druk uit te oefenen doen voortbewegen

dwaalspoor n
villspor
een reeks misleidende aanwijzingen nagelaten om iemand van het juiste spoor weg te leiden

dwang /dʋɑŋ/ n
tvang

dwarsfluit /ˈdʋɑrsflœʏt/ n
tverrfløyte
(muziekinstrument) een blaasinstrument dat dwars op de lippen geblazen wordt

dwepen v
dyrke
inergatief ~ met ergens te gek op zijn, een te grote aantrekking tot iets voelen en dat te duidelijk laten merken

dwerg n
dverg
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is

dwergplaneet n
dvergplanet
(astronomie) Rond en massief hemellichaam dat in een vaste baan om een ster heen draait, maar niet voldoende eigen massa heeft om een planeet te kunnen worden genoemd

dwergvinvis n
minkehval
(walvisachtigen) Balaenoptera acutorostrata een in zee levend zoogdier dat hoort tot de suborde van baleinwalvissen met een gemiddelde lengte van 7 tot 7,5 meter, met een maximum van 9 tot 11 meter voor vrouwtjes en 9 tot 10 meter voor mannetjes. Beide geslachten wegen in volwassen vorm gemiddeld 4 à 5 ton en maximaal 14 ton

dwingen v
tvinge
overgankelijk iemand zonder rekening te houden met zijn wil iets opleggen

dynamiet n
dynamitt
(scheikunde) springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof (infusoriënaarde) wordt vastgehouden

dysfemisme n
dysfemisme
(taalkunde) de vervanging van een woord of uitdrukking door een grover, vulgairder of beledigender alternatief met identieke betekenis

dyslexie /dɪslɛkˈsi/ n
dysleksi
(psychologie) (medisch) (onderwijs) het onvermogen om woorden, waarvan men wel de letters ziet, in hun betekenis te vatten

dysprosium n
dysprosium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide

e-mail /ˈiːmeːɫ/ /ˈiːmɪːɫ/ n
e-post
(informatica) systeem voor het verzenden van berichten via een computernetwerk
(communicatie) bericht dat verstuurd is via e-mail

eau de cologne n
kølnervann
Keuls water, reukwater met 2-3% reukbestanddelen

echo /ˈɛ.xo/ /ˈɛ.χo/ n
ekko
(muziek) een hoorbare terugkaatsing van een gemaakt geluid

echolocatie n
ekkolokalisering

echter conjunction
ikke desto mindre
een beperkende tegenwerping, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) beperkt

echtgenoot /ˈɛxtxəˌnot/ n
ektemann
(familie) een mannelijke huwelijkspartner

echtgenote /ˈɛxtxəˌnotə/ /ˈɛχtχəˌnotə/ n
kone
(familie) vrouw waarmee je getrouwd bent

echtpaar /ɛx(t)par/ n
ektepar
twee mensen (m/m, m/v of v/v) die met elkaar getrouwd zijn m/m m/v of v/v

echtscheiding n
skilsmisse
(juridisch) (familie) formele verbreking van een huwelijksband

ecologie /ˌe.ko.lo.ˈɣi/ /ˌe.ko.lo.ˈχi/ n
økologi
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert

ecologisch adj
økologisk

economie n
økonomi
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio

econoom n
økonom
(economie), (beroep) deskundige op het gebied van de economie, die economische gegevens bestudeert en economisch beleid aandraagt

ecosysteem n
økosystem
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving

ectoplasma n
ektoplasma

edelgas n
edelgass
(scheikunde) de naam voor elk element uit de achtste chemische reeks van het periodiek systeem. De overeenkomst van de elementen uit de edelgasreeks is de buitenste elektronenschil die geheel gevuld is

edelmetaal n
edelmetal
(scheikunde) een metaal dat niet licht aan corrosie of oxidatie ten prooi valt

eed /et/ n
ed
een plechtige verzekering dat men de waarheid spreekt of een belofte zal nakomen

eekhoorn /ˈekˌhɔːrn/ n
ekorn
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit de familie Sciuridae

eekhoorntjesbrood n
steinsopp
(schimmels) Boletus edulis , een eetbare paddenstoel

een adj
en

een blauwtje lopen v
få kurven
worden afgewezen door iemand die je amoureus benaderd hebt

een kat in de zak kopen phraseologicalUnit
kjøpe katta i sekken
(zegswijze) (verouderd) een aankoop doen zonder de koopwaar aanschouwd te hebben

eend /eːnt/ n
and
m (eendvogels) benaming voor veel watervogels uit de familie Anatidae

eendagsvlieg n
døgnflue
(haften) insect uit de orde Ephemeroptera dat na het larvenstadium uit het water te zijn gekomen nog slechts korte tijd blijft leven

eenentwintig /ˌe.nən.ˈtʋɪn.təχ/ cardinalNumeral
tjueen
"21", het getal tussen twintig en tweeëntwintig, twintig plus een

eenheidsmatrix n
identitetsmatrise
(wiskunde) een matrix waarvan alle diagonale elementen 1 zijn en alle andere 0

eenhoorn n
enhjørning

eenwieler n
etthjulssykkel
een fiets met één wiel vooral gebruikt voor acrobatiek

eenzaamheid n
ensomhet
de hoedanigheid van het eenzaam zijn

eenzijdig adj
unilateral
met of aan één kant, belang, partij etc; waarbij geen andere(n) betrokken zijn, of buiten beschouwing blijven

eerste n
første
1. nummer één in een volgorde

eerste persoon phraseologicalUnit
førsteperson
(grammatica) grammaticale term die de spreker of sprekers aanduidt

eerwraak /ˈer.wrak// n
æresdrap

eetbaar /ˈeːitbaːr/ /ˈeːtbaːr/ adj
spiselig
geschikt om gegeten te worden

eetlust n
appetitt
de behoefte om voedsel tot zich te nemen

eetstokje n
spisepinne

eeuw /eːu̯/ n
århundre
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 100 jaar

eeuwfeest n
hundreårsdag
een feestelijke herdenking naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van iets

eeuwigheid /ɪːβ̞əχɛɪ̯t/ n
evighet
(filosofie), (religie) de oneindige tijd die nog zal komen

effectief adv
virkningsfull
op effectieve wijze

egalitair adj
egalitær

egel /ˈexəl/ n
piggsvin pinnsvin
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

egoïst n
egoist
een zelfzuchtig persoon

ei /ɛɪ/ /ɛɪ̯/ /ɛː/ n
egg
(voeding) dierlijk voedingsmiddel voor de mens in een schaal

eidereend n
ærfugl
(eendvogels) bepaald soort zeevogel, Somateria mollissima , leverancier van het dons in dekbedden en kussens

eidooier n
eggeplomme plomme
(voeding) het binnenste, gele deel, van een ei

eierbier /ˈɛijərbir/ n
eggeøl
(drinken) drank gemaakt met warm bier en geklopte eieren

eiersnijder n
eggdeler eggedeler

eierstok n
eggstokk
(anatomie) deel van het geslachtsorgaan van de vrouw waar onbevruchte eicellen bewaard worden

eigeel n
eggeplomme plomme
de gele eidooier die in het midden van het ei zit

eigenaardigheid n
særpreg
een bijzondere hoedanigheid

eigennaam n
egennavn
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt

eik /ɛi̯k/ /ɛːk/ n
eik
(plantkunde) Quercus , een geslacht van loofbomen

eikel /ˈɛɪkəɫ/ n
kongle ekenøtt
(plantkunde) vrucht van de eikenboom
penishode
(anatomie) (medisch) top van de penis

eiland /ɛilɑnt/ n
Øy øy
(aardrijkskunde) een stuk land dat omringd is door water

eileider n
eggleder
(anatomie) deel van de geslachtsorganen van de vrouw

eind goed, al goed phraseologicalUnit
når enden er god er allting godt
(gezegde) als alles goed komt vergeet men al snel de moeilijkheden die er geweest zijn

eindelijk /ɛindələk/ adv
endelig langt om lenge
na een (te) lange tijd

eindig adj
endelig
een einde hebbende

eindigen v
ende rakne
inergatief iets tot een besluit voeren

einsteinium n
einsteinium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

eis /ɛɪ̯s/ n
behov
een dwingende vraag, een noodzakelijke voorwaarde voor iets

eivormig adj
eggeforma eggeformet eggeformig eggforma eggformet eggformig
met de vorm van een ei

eiwit /ɛiwɪt/ n
eggehvite eggekvite hvite kvite
(dierkunde), (kookkunst) het deel van een ei waarin de dooier ligt

ekster n
skjære
(zangvogels) bepaald soort zwartwitte kraaiachtige vogel, Pica pica , met een lange staart

el n
alen
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter

eland n
elg
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei

elektriciteit /eˌlɛktrɪsiˈtɛɪt/ n
elektrisitet
(elektrotechniek) de elektrische stroom als energiedrager

elektriciteitscentrale n
elektrisitetskraftverk
(elektrotechniek) een krachtcentale waar elektriciteit wordt opgewekt

elektrisch adj
elektrisk
(natuurkunde) (elektrotechniek) door middel van elektriciteit

elektrode n
elektrode

elektromagneet n
elektromagnet
(natuurkunde) een magneet waarvan het veld door een elektrische stroom veroorzaakt wordt

elektromagnetisch adj
elektromagnetisk

elektromagnetisme n
elektromagnetisme

elektronica n
elektronikk
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes

elektrotechniek n
elektroteknikk
(techniek) (wetenschap) de studie en praktische toepassing van alles wat met elektriciteit en elektromagnetisme te maken heeft en waarvan (elektronica) maar een heel klein onderdeel vormt

elektrum n
elektrum
(metallurgie) legering van goud en zilver

element n
grunnstoff

elementair adj
enkelt

elf cardinalNumeral
elleve
11, het getal tussen tien en twaalf

elft n
maisild
(straalvinnigen) haringachtige, die paait in de bovenloop van rivieren en beken en ooit inheems was in de Benelux, Alosa alosa

elimineren v
eliminere
overgankelijk, (wiskunde) verwijderen uit de vergelijking
overgankelijk verwijderen uit de bevolking, doden

elleboog n
albue
(anatomie) gewricht in het midden van de arm dat de bovenarm met de onderarm verbind

ellepijp /ˈɛləpɛɪp/ /ˈɛləpɛːp/ n
ulna
(anatomie) een van de twee beenderen in de onderarm

els n
or older
(plantkunde) Alnus , een geslacht bomen uit de berkenfamilie (Betulaceae)

embolie n
emboli

emigratie n
utvandring

emigreren /ˌemiˈχrɪːrə(n)/ v
utvandre
ergatief naar het buitenland verhuizen

emiraat /emɪˈraːt/ n
emirat
gebied dat bestuurd wordt door een emir
het zijn van een emir

emmer /ˈɛmər/ n
bøtte spann
1. busvormig vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen

emoe n
emu
(loopvogels) bepaalde soort drietenige vogel Dromaius novaehollandiae uit Australië

en conjunction
og

en/of conjunction
og/eller
als aanduiding tussen delen van een opsomming als die zowel afzonderlijk van als gezamenlijk met elkaar van toepassing zijn

encycliek n
encyklika
een brief van de paus aan alle katholieke gelovigen

encyclopedie /ˌɛnsiklopeˈdi/ n
encyklopedi
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal

endotherm adj
endoterm
(thermodynamica) waarbij warmte opgenomen wordt

energie n
ork energi
het (fysiek) vermogen waarmee arbeid kan worden verricht
het (geestelijk) vermogen waarmee denkwerk kan worden verricht

eng /ɛŋ/ adj
skummel
angst veroorzakend

engel n
engel
(religie) (monotheïsme) geestelijk hemels wezen dat God dient en bemiddelt tussen God en mens

engelenkoor n
englekor
(muziek) een koor van engelen

enig adj
einaste
uniek

enkel adj
enkel
niet dubbel, bijvoorbeeld enkel spoor, enkele reis

enkel adv
enkelt
niet dubbel

enkel indefinitePronoun
noen
weinig, een paar

enkel n
ankel ankelledd
m (anatomie) gewricht dat de voet met het been verbindt

enkelvoud n
entall
een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert

enorm /eˈnɔrm/ adj
enorm
buitensporig groot

entiteit n
entitet

entomologie n
entomologi

entrecote n
entrecôte

epidemie /epideˈmi/ n
epidemi
(medisch) besmettelijke ziekte die zich snel verspreidt onder een groep van mensen

epidemiologie n
epidemiologi

epifyse /ˌepiˈfizə/ n
konglekjertelen
(anatomie) een klier die onderdeel is van de epithalamus en melatonine uitscheidt

epifyt n
epifytt

epilepsie n
epilepsi
(medisch) vallende ziekte, toevallen die hun oorsprong hebben in de hersenen

episch adj
episk

epitheel n
epitel
(biologie) dekweefsel, bovenste laag van de huid en slijmvliezen

equator n
ekvator
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe

equinox n
jevndøgn
(astronomie) het moment dat de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert, de nacht duurt dan evenlang als de dag (nachtevening)

erbium n
erbium
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit lanthanide met het symbool Er en het atoomnummer 68

erectie n
ereksjon
(medisch) oprichting van het mannelijk lid, meestal door seksuele opwinding

erf n
gard
het grondgebied direct rond een boerderij

erfstuk n
arvestykke
een veelal kostbaar goed van van generatie op generatie door vererving overgegeven wordt

erfwoord n
arveord
(taalkunde) overgeërfd inheems woord, enkelvoudig onderdeel van de woordenschat van een taal dat daar altijd onderdeel van is geweest en dus niet het resultaat is van woordvorming in die taal of ontlening uit een andere taal

ergonomie n
ergonomi

erkennen /ɛrˈkɛnə(n)/ v
vedgå
overgankelijk inzien, toegeven

erkentelijk /ˌɛrˈkɛn.tə.lək/ adj
takknemlig

erker /ˈɛrkər/ n
karnapp
(bouwkunde) uitbouw aan een gevel waardoor een kamer boven de straat of tuin uitspringt, vaak met veel ramen zodat er meer licht in de kamer valt

erosie n
erosjon
(aardrijkskunde) afslijting van land door de werking van wind, ijs, stromend water en de zee, bodemerosie

erts n
malm
(geologie) steen die een (economisch rendabel) winbaar metaal bevat

eruptie n
utbrott utbrudd
plotselinge, felle uiting
(geologie) het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

ervaring n
erfaring
een vorm van kennis; iets door ondervinding geleerd hebben

erven /'ʔɛr.və(n)/ v
arve
overgankelijk de eigendommen van een overledene, meestal een familielid, rechtens verkrijgen

erwt n
ert
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten

es n
ask
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior , die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden

escalatie n
opptrapping

eschatologie /ɛsˌxatolo'gi/ n
eskatologi

esdoorn /ˈɛsdorn/ n
lønn
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen

espresso n
espresso
(drinken) geconcentreerde koffie, gebrouwen door het stuwen van heet (niet-kokend) water onder hoge druk door fijngemalen koffie

esthetisch adj
estetisk

estrogeen n
østrogen
(medisch) een vrouwelijk hormoon

eten /ˈetə(n)/ n
mat spise
dat wat iemand tot zich neemt om diens metabolisme in werking te houden

eten /ˈetə(n)/ v
spise ete
overgankelijk het nuttigen van voedsel

ethaan n
etan
(scheikunde) gasvormige koolwaterstof met de formule C2H6

ethanol /etaˈnɔl/ n
etanol
(IUPAC-naam) een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep

ether n
eter
(scheikunde) een organische verbinding met de functionele groep R-O-R'

etiologie n
etiologi
(medisch) onderdeel van de pathologie dat zich bezighoudt met de oorzaken van ziekten

etnisch adj
etnisk

etnologie /ɛtnoːloːɣi/ /ɛtnoːloːʝi/ n
etnologi

etymologie n
etymologi
(taalkunde) woordherkomst, woordafleiding; de geschiedenis van een woord
(wetenschap) de studie naar de oorsprong en de verandering van vorm en betekenis van woorden

etymologisch adj
etymologisk
betrekking hebbend op de afleiding en de oorsprong van woorden

eucharistie n
nattverd
(figuurlijk) eucharistieviering, de kerkelijke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd

eufemisme n
eufemisme evfemisme
het gebruik van een woord om sterkere variant, vaak een grof of vulgair woord, te vervangen door een minder grof of vulgair woord of uitdrukking, bijvoorbeeld heengegaan in plaats van dood
het woord of de uitdrukking die op die manier gebruikt wordt

eufonium n
eufonium
(muziekinstrument) een koperblaasinstrument uit de tubafamilie
(muziekinstrument) een instrument van gestemde (drink-)glazen die door wrijven een zangerige toon voortbrengen

euforie /ˌø.fo̝.ˈri/ n
eufori
verhoogd gevoel van welzijn; gevoel van zeer groot welbehagen; gevoel van zich wel te bevinden; ook kunstmatig opgewekt door het gebruik van opium enz., en bij sommige ziektetoestanden bestaand

eugenetica n
eugenikk

eukaryoten /œykɑriotən/ n
eukaryoter
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) een van de drie taxonomische domeinen, Eukaryota

euro /'øː.ro/ /'ɵː.ro/ abbreviation
euro
1. munt en munteenheid

europium n
europium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide

euthanasie n
eutanasi
het leven van een patiënt op een waardige wijze beëindigen met medicijnen, op verzoek van de patiënt en uitgevoerd door een arts. Als aan de wettelijke eisen is voldaan is euthanasie in Nederland niet strafbaar.

eutrofiëring n
eutrofiering

evangelie n
evangelium

evenaar /evəˈnar/ /ˈevənar/ n
ekvator
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt

evenwicht /'evənʋɪxt/ n
likevekt
(natuurkunde) toestand waarin het gewicht aan beide zijden van een balans gelijk is
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft
(psychologie) toestand van overeenstemming tussen neigingen en vermogens
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere

ever n
villsvin
(evenhoevigen) de voorouder van het varken Sus scrofa

everzwijn n
villsvin
(evenhoevigen) wild varken Sus scrofa , de voorouder van het varken

evolutie /ˌevoˈlysi/ /ˌevoˈlytsi/ n
evolusjon
ontwikkeling, verandering

evolutietheorie n
evolusjonsteori
(biologie) theorie over de stapsgewijze ontwikkeling van het leven in al zijn verscheidenheid voor het eerst gepostuleerd door Charles Darwin

examen n
eksamen
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen

executie n
tvangssalg
(juridisch) uitvoering van een vonnis, tenuitvoerbrenging

exegese n
eksegese

exemplaar /ɛksɛm'plar/ n
eksemplar
een individueel voorbeeld ergens van

exhibitionist n
blotter

exhortatie n
formaning

exon n
ekson
(biologie) een deel van het pre-mRNA dat de kern verlaat en dus getranscribeerd wordt

exoniem n
eksonym

expeditie n
ekspedisjon

experiment n
eksperiment

experimenteren v
eksperimentere
inergatief iets uitproberen, een proef nemen, een experiment uitvoeren

exploderen v
eksplodere

expressionisme n
ekspresjonisme

extase /ɛk'stazə/ n
ekstase
een toestand van buiten zichzelf zijn door verrukking

extreem adj
ytterst
uiterst, uitzonderlijk

ezel /ˈezəɫ/ n
esel
(onevenhoevigen) bepaald paardachtig zoogdier, Equus asinus , met lange oren dat zeer eigenwijs is

faam /fam/ n
rykte
reputatie

fabel /ˈfabəl/ n
fabel
(letterkunde) een kort moraliserend verhaal met dieren of zaken als handelende personen
(letterkunde) een verzinsel
(letterkunde) een verhaallijn

fabriek /fa'brik/ n
fabrikk
(economie) plaats waar op industriële schaal productie bedreven wordt

facelift n
ansiktsløftning
(medisch) cosmetische ingreep van de chirurgie ter verfraaiing van het gezicht

factuur n
faktura
document met een beschrijving van goederen die een bedrijf (aan een ander bedrijf) geleverd heeft

faculteit n
fakultet
(wiskunde) product van een reeks factoren die telkens met één toenemen met de eerste factor gelijk aan één dus: de faculteit van een natuurlijk getal n, genoteerd als n! (n faculteit), is gedefinieerd als het product van de getallen 1 tot en met n.

fagot n
fagott
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument met dubbelriet

fakkel n
fakkel
staaf of stok die aan de bovenkant in een brandbare stof gedrenkt is, brandend zorgt het voor verlichting

fallisch adj
fallisk
(medisch) met betrekking tot het mannelijk lid

familie /fa.ˈmi.li/ /fa.ˈmiː.lɪ̯ə/ n
familie
(familie) groep mensen met (bloed)verwantschap door een gemeenschappelijke oorsprong

fandango n
fandango

farad n
farad

farao /ˈfarao/ n
farao
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; ook 5× in NT)

faraomier n
faraomaur

farmaceutisch adj
farmasøytisk
(medisch) uit de farmacie, met betrekking tot de productie van geneesmiddelen

farmacologie n
farmakologi

fascinatie n
fascinert

fascisme /fɑˈsʲɪsmə/ n
fascisme
(sociologie) ideologie, berustende op nationalistische, autoritaire en corporatieve beginselen

fascistisch adj
fascistisk
van het fascisme

fase /ˡfazə/ n
fase
periode als onderdeel van een langere ontwikkeling

fataal adj
fatal
leidend tot een ongelukkig lot, het einde, de dood

fatsoenlijk adj
ryddig
voldoend aan algemeen bestaande verwachtingen
op een nette manier zonder te morsen en te smakken
de juiste morele keuzes makend

fauteuil /fo.tœj/ n
lenestol
luxe uitvoering van een stoel met een groter zitvlak en leuningen

fazant n
fasan
(hoendervogels) bepaald soort kleurrijke vogel, Phasianus colchicus

façade /fa.ˈsa.də/ n
fasade
de zichtbare buitenmuur van een gebouw, specifiek die aan de voorkant

februari /febryˈwaːri/ n
februar
(tijdrekening) de tweede maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

federalisme n
føderalisme

fee /fe:/ n
fe
v vrouwelijk wezen in sprookjes met bovennatuurlijke krachten
v/m (Jiddisch-Hebreeuws) zeventiende letter van het alfabet, in gespirantiseerde versie

feest n
fest
vermakelijke en vreugdevolle sociale bijeenkomst

feit /fɛi̯t/ n
faktum
een gebeurtenis of omstandigheid die werkelijk gebeurd is

feloek n
felukk
(scheepvaart) een zeilvaartuig zonder verdek, sterk gelijkend op de Arabische dhow

felsisch /ˈfɛlsis/ adj
felsisk
(geologie) rijk aan silica of silicahoudende mineralen

feminisme n
feminisme
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen

femtoseconde n
femtosekund

fenegriek n
bukkehornkløver
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum (wikidata: fenegriek )

fenomenologie n
fenomenologi

fenylalanine /fenilɑlɑninə/ n
fenylalanin
(scheikunde) C9H11NO2; een essentieel aminozuur, nodig voor diverse biochemische processen; één van de twintig natuurlijk voorkomende aminozuren

fermium n
fermium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide

fez /fɛs/ n
fess
(hoofddeksel) bepaald soort hoed met een Turkse oorsprong

fiets /fits/ n
sykkel
(verkeer) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen

fietsband /ˈfits.bɑnt/ n
dekk (sykkel)
een binnen- of buitenband voor een fiets

fietsen /fitsə(n)/ v
sykle
op een fiets rijden

fietsenrek /ˈfitsərɛk/ n
sykkelstativ
rek om fietsen te parkeren

fietser /ˈfiːtsər/ n
syklist
(verkeer) iemand die met een fiets rijdt

fietsketting n
kjede (sykkel)
onderdeel van de kettingaandrijving van een fiets voor de energieoverdracht van de trapas naar het achterwiel via een systeem van ketting en tandwielen

fietspad /ˈfitspɑt/ n
sykkelvei sykkelsti
(verkeer) een weggedeelte of vrijliggend pad dat is gereserveerd voor het gebruik door fietsers en snorfietsers

fietstaxi n
sykkeltaxi

fijn adj
fin
van geringe dikte
nauwkeurig en klein
met prettige eigenschappen

fik n
brann
(spreektaal) verbranding met vuur

filatelie n
filateli

file /faɪl/ /filə/ n
bilkø
v/m (verkeer) lange rij met stilstaande of langzaam voortbewegende voertuigen of personen

filiaal /filiˈjal/ n
filial
een vestiging van een bedrijf of organisatie dat meerdere vestigingen heeft

film n
film
(natuurkunde) een dunne laag
een dun en oprolbaar medium om beelden op te nemen in een camera
(filmkunst) een opname van bewegende beelden die een verhaal vertelt
(filmkunst) de filmindustrie

filologie n
filologi

filosofie /filozoˈfi/ n
filosofi
de oudste theoretische discipline die het verlangen heeft en streeft naar kennis en wijsheid

filosofisch adj
filosofisk
wat verband houdt met de filosofie

filosoof n
filosof

filter /fɪltər/ n
filter
(scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden

finale n
finale
(sport) de beslissende wedstrijd in een toernooi, dikwijls tussen de laatste twee deelnemers of teams
(muziek) het slotstuk van een meerdelig toneel- of muziekstuk

firma n
firma
(juridisch) een handelsvennootschap waarbij de vennoten hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn
(economie) een zaak of bedrijf

fixatief n
fiksativ
middel om iets vast te zetten, fixeermiddel

fjord /fjɔrd/ /fjɔrt/ n
fjord
(aardrijkskunde), (scheepvaart) een bepaald type van inham in een bergachtige kust, gekenmerkt door steile wanden die door gletsjerwerking zijn uitgesleten

flamingo n
flamingo
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae

flensje n
pannekake
(voeding) dun soort pannenkoekje dat zowel als hoofdgerecht en als nagerecht gegeten wordt

flerovium n
flerovium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal

fles /flɛs/ n
flaske
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is

flink /flɪŋk/ adj
røslig
stevig van lichaamsbouw

fluim n
spytt
vocht dat in de mond vloeit uit de speekselklieren

fluisteren v
hviske
inergatief spreken met gedempte stem

fluit n
fløyte
(muziekinstrument) een blaasinstrument
een wijn/champagneglas met voet, het antieke model (17e eeuw) is erg lang en taps toelopend, het moderne is korter en boller, maar nog wel vrij slank

fluiten v
plystre
een fluit bespelen
geluid van een fluit voortbrengen
met een fluit een signaal geven

fluor n
fluor
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen

fluweel n
fløyel
(textiel) een zachte, fijngeweven stof, waarbij rechtopstaande pluizen, de zg. pool van zijde of katoen met de kettingdraden zijn meegeweven en afgesneden

fobie n
fobi
(medisch) een ziekelijke vrees

foetus n
foster
(medisch) een nog niet voldragen menselijke of dierlijke vrucht dat in de baarmoeder verblijft

fokken v
dyrke
overgankelijk dieren houden om ze te laten voortplanten

fonds n
verdipapirfond
effect (waardepapier) van een bepaalde uitgevende instelling b.v. een aandelenfonds, beleggingsfonds, indexfonds, obligatiefonds

fondue n
fondue

foneem n
fonem
(taalkunde) een term uit de fonologie die verwijst naar een verzameling klanken die allemaal dezelfde betekenisonderscheidende functie hebben

fonologie /ˌfonoloˈɣi/ n
fonologi
(taalkunde) het functioneren van klanken in een bepaalde taal

fontein /fɔnˈtɛɪn/ /fɔnˈtɛːn/ n
fontene
kunstmatige bron, aangelegd om water omhoog te spuiten
springvann
omhoogspuitende waterstraal

fopspeen n
smukk

forel n
ørret
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus

formeel /fɔrˈmel/ adj
formell
met inachtneming van strikte omgangsvormen

fornuis n
komfyr

fors /fɔrs/ adj
røslig
groot in zijn soort

fosfaat n
fosfat
(scheikunde) (voeding) een zout van één van de vormen van fosforzuur

fosfor n
fosfor
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn

foto n
foto
(fotografie) fotografische opname
(fotografie) afdruk van een fotografische opname

fotofobie n
lysømfintlighet
(medisch) lichtschuwheid

fotograaf n
fotograf
(beroep) iemand die foto's maakt

fotograferen v
fotografere skyte
overgankelijk een afbeelding maken door de projectie van beeld op een lichtgevoelige laag

fotografie n
fotografi
de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken

foton n
foton
(natuurkunde) een elementair deeltje waaruit elektromagnetische straling is samengesteld

fotosynthese n
fotosyntese
(biologie) proces waarbij organismen energie uit zonlicht omzetten in chemische energie

fout /fɑut/ n
feil
vergissing, onjuistheid

fractie /ˈfrɑksi/ n
andel
breuk, deel van een geheel, klein deel

framboos n
bringebær
(fruit) vrucht van de frambozenstruik

francium n
francium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal

franje n
frynse
(kleding) reeks afhangende draden die ter versiering aan de rand van een kleed of kledingstuk gehangen worden

frater /fratər/ n
bergirisk
(zangvogels) bepaald soort vogel, Linaria flavirostris , uit de vinkenfamilie

fraude n
bedrageri
(juridisch) bedrog of gesjoemel door valsheid in geschrifte

frauderen v
jukse
inergatief fraude plegen, oneerlijk handelen

freeware n
gratisprogram
(informatica) gratis software die echter wel volledig beschermd is door auteursrechten

fregat n
fregatt
(scheepvaart) oorlogsschip
(zeilvaart) driemaster

frequentie n
frekvens
aantal keren of herhalingen per tijdseenheid

fret n
frett
(roofdieren) bepaald soort klein marterachtig zoogdier, Mustela putorius furo

friet n
pommes frites
(voeding) de benaming voor een gerecht van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

fructose n
fruktose
(voeding) bepaalde suiker die veel in zoete vruchten voorkomt

fruit /frœʏ̯t/ /frœːt/ n
frukt
(voeding) voedsel dat bestaat uit eetbare vruchten echter let op!

fruitboom n
frukttre
(plantkunde) boom die fruit oplevert

functioneren v
fungere
inergatief ~ als een bepaalde functie vervullen

fuut n
toppdykker
(futen) met name de soort watervogel, Podiceps cristatus , met slank lichaam, lange hals en puntige snavel

fysica /ˈfizika/ n
fysikk
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

fysiologie n
fysiologi

föhn /føn/ n
føn
een toestel dat een warme luchtstroom voortbrengt voor het drogen en opmaken van het kapsel, een haarföhn

gaai /ɣaːj/ n
nøtteskrike
(zangvogels) middelgrote, gewoonlijk vrij kleurrijke zangvogel met een vrij lange staart, uit het geslacht Garrulus van de kraaienfamilie (Corvidae ) en in het bijzonder de soort Garrulus glandarius

gaan /ɣaːn/ /χaːn/ v
gå
ergatief zich in een bepaalde richting bewegen, meestal van de spreker af

gade n
ektefelle
(formeel) echtgenoot, echtgenote

gadolinium /ɣadoˈlinijʏm/ n
gadolinium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Gd en atoomnummer 64. Het is een zilverwit lanthanide

gaffel /ˈɣɑ.fəl/ /ˈɣɑ.fəɫ/ /ˈχɑ.fəɫ/ n
gaffel
(scheepvaart) meer of minder van de mast schuin omhoog uitstaand rondhout, om de bovenkant van een zeil (het bovenlijk) uit te houden
(gereedschap) werktuig, met een steel die het ene einde in twee armen of tanden uitloopt

gal n
Gal gal
(natuurkunde), (eenheid) eenheid van versnelling in het c.g.s-stelsel (centimeter-gram-seconde-stelsel), weergegeven met symbool Gal
gall galle
(anatomie) uit de lever afkomstig vocht dat een rol speelt in de spijsvertering, met name van vet
(biologie) (Cecidologie) uitwas aan blad van boom of struik, ontstaan door een parasiet of symbiont, meestal een insect (een galwesp, galmug, gewone vijgenwesp, vlieg, bladluis of galmijt) die haar eieren in de plant legt

galblaas n
galleblære
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt

galeniet n
blyglans
(mineraal) een loodsulfide met de chemische formule PbS

galg /χɑlx/ n
galge
(juridisch) houten constructie bestaande uit één of meer staande balken met een horizontale balk haaks daarop en één of meer diagonale balken ter ondersteuning, in het verleden veel gebruikt om mensen door ophanging ter dood te brengen

galgenstrop /'ɣɑlɣə(n)strɔp/ n
renneløkke rennesnare
een tot strop geknoopt touw zoals dat aan een galg gehangen wordt ter verhanging van een veroordeelde

gallium n
gallium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.

galm n
klang
een langdurige naklank

gang n
korridor
(bouwkunde) lange, smalle doorloopruimte in een gebouw of ondergronds

ganglion n
ganglion
(medisch) zenuwknoop

gans n
gås
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels

gapen /ˈɣa.pə(n)/ /ˈɣaː.pə(n)/ /ˈχa.pə(n)/ v
gjespe
inergatief heel diep inademen met de mond ver open, moeilijk om bewust tegen te gaan
gape
met open mond vol verwondering ergens naar kijken
wijd openstaan

garage /ɣa.ˈra.zʲǝ/ n
garasje
een overdekte ruimte waarin men auto's zou kunnen stallen

garantie /ɣa'rɑn(t)si/ /ɣa'rɑnsi/ n
garanti
een verklaring waarin men verklaart voor bepaalde gevolgen in te staan

garnaal n
reke

gas /ɣɑs/ /χɑs/ n
gass
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat

gasleiding n
gassledning
een buis waardoor verschillende materialen in gasvorm vervoerd kunnen worden

gast /ɣɑst/ /χɑst/ n
gjest
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld

gastronomie n
gastronomi

gastvrij /ɣɑstˈfrɛɪ/ /ʝɑstˈfrɛː/ adj
gjestfri
gul in het onthalen of herbergen van gasten

gave n
gave
een bijzondere aanleg, een talent
(religie) een geschenk van God, van een godheid

gazelle n
gaselle
(evenhoevigen) benaming voor slanke hoefdieren uit de geslachten Gazella , Eudorcas en Nanger , leden van de antilopefamilie Antilopinae . Er zijn ongeveer vijftien soorten, waaronder de thomsongazelle. Gazellen spelen een belangrijke rol in verschillende religies en legendes

gebarentaal n
tegnspråk

gebed /ɣə'bɛt/ n
bønn
het bidden.

gebergte n
fjellkjede
een verzameling van bergen die met elkaar een groter geheel vormen

gebeuren /ɣə'bɵːrə(n)/ v
skje
ergatief plaatshebben, werkelijkheid worden

gebied /ɣəˈbit/ /χəˈbit/ n
område
een deel van het aardoppervlak

gebiedende wijs n
imperativ
de vorm waarin een werkwoord gebruikt wordt als iets zeker gedaan moet worden

gebloemd adj
blomstret blomstrete
met bloemversieringen

geboorte /ɣəˈboːrtə/ /χəˈbo̝ːrtə/ n
fødsel
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint

gebouw n
bygning
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken

gebrek n
mangel
een tekort
een defect, een mankement

gebruik n
kutyme
een standaard manier van doen
bruk
toepassen van iets

gebruiken /ɣəˈbrœʏkən/ /χəˈbrœʏkən/ v
bruke
overgankelijk zich bedienen van, toepassen

gebruiker /ɣə'brœːkər/ /χə'brœʏkər/ n
bruker
iemand die iets gebruikt

gedachte /ɣə'dɑɣdə/ /ɣəˈdɑxtə/ n
tanke
hetgeen wat men denkt

gedicht n
dikt
(dichtkunst) een in versmaat of in dichterlijke stijl opgesteld stuk tekst

gedijen /ɣə'dɛɪə(n)/ v
blomstre
ergatief voorspoedig groeien

gedrag n
oppførsel
de manier waarop iemand optreedt of waarop iets ergens op reageert

gedragswijze /xə'drɑxswɛizə/ n
oppførsel
de manier waarop iemand handelt, manier van doen

geduld /ɣədʏɫt/ n
tålmodighet
de rust en bereidheid om te wachten

gedurende /ɣəˈdyrəndə/ preposition
gjennom
binnen het tijdsverloop van (om aan te geven binnen welke periode iets gebeurt)

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ adj
gul
met een kleur als een eierdooier of een citroen

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ n
gul
(kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte van ca. 570 - 582 nm

geestig adj
vittig
op een spitse manier grappig, humoristisch, mogelijk wat scherp en/of ironisch

geeuwen /ɣɪːwə(n)/ v
gjespe
inergatief onwillekeurig den mond opsperren en tevens diep inademen en weer uitademen

gefluister n
hvisking

gegiechel n
fnising
steeds maar zachtjes en verlegen lachen vooral door meisje of vrouwen

gegrinnik n
klukklatter
aanhoudend zachtjes, spottend lachen

geheim /ɣəɦɛɪm/ adj
hemmelig
opzettelijk verborgen

geheim /ɣəɦɛɪm/ n
hemmelig
informatie die verborgen wordt en bestemd is om dat te blijven

geheugen n
hukommelse
het deel van de hersenen waarin herinneringen worden opgeslagen
dataminne
(informatica) snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden

geheugenverlies n
amnesi

gehoor n
hørsel
(anatomie) het organische systeem om geluiden waar te nemen

gehoorzamen v
adlyde
overgankelijk gevolg geven aan een opdracht of bevel

geit /ˈɣɛɪ̯t/ /ˈɣɛːt/ /ˈχɛɪ̯t/ n
geit
(evenhoevigen) (veeteelt) bepaald soort zoogdier Capra aegagrus hircus

geitenkaas n
geitost

geitenmelk n
geitemelk
(voeding) vocht dat de tepels van een geit (Capra hircus ) afscheiden om haar jong te voeden, ook gebruikt voor menselijke consumptie (wikidata: geitenmelk )

gek /ɣɛk/ /χɛk/ adj
gal
ongebruikelijk, raar, vreemd, ongewoon
anders dan verwacht
zwaar geïrriteerd
abnormaal zoals bij een geestelijke stoornis
abnormaal op een komische manier

gelaat n
ansikt

gelaatstrek n
andletsdrag andletstrekk ansiktsdrag ansiktstrekk
de lijnen in het gezicht die een bepaalde uitdrukking geven

gelaatsuitdrukking n
ansiktsuttrykk
weerspiegeling van de gemoedstoestand in het gelaat

geld /ˈɣɛlt/ /ˈχɛlt/ n
penger
in vaste eenheden verdeeld ruilmiddel dat in een samenleving wordt gebruikt voor betalen en sparen

geleden /ɣəˈledə(n)/ /χəˈledə(n)/ adv
siden
een woord om aan te duiden dat iets zich in het verleden af heeft gespeeld

geleider n
leder
(natuurkunde) (elektrotechniek) materiaal met een naar verhouding hoog aantal beweeglijke ladingsdragers, waardoor het een elektrische stroom makkelijk doorlaat
(natuurkunde) materiaal dat iets anders doorlaat dan elektriciteit, zoals warmte of geluid, warmtegeleider

gelijkenis n
likhet
de mate waarin iets of iemand aan een ander doet denken

gelijkstroom n
likestraum

gelobd adj
lappet lappete
(plantkunde) met diepe insnijdingen die niet verder gaan dan de helft van het blad

geloof /ɣəˈlof/ /χəˈlof/ n
religion
(religie) een godsdienstige overtuiging

geloven v
tro
overgankelijk overtuigd zijn dat iets waar is

geluk /ɣəˈlɵk/ /χəˈlɵk/ n
lykke hell
prettige loop van de omstandigheden

gelukkig adj
lykkelig heldig god
in een tevredene toestand zijn, zich goed voelen

gelukkigerwijs adv
heldigvis
op een gelukkige manier, door gunstig toeval

gember n
ingefær
(plantkunde), (specerij) Zingiber officinale , een specerij met een scherpe smaak gemaakt van de wortelstok van een tropische plant

gemberpoeder n
malen ingefær
(specerij) fijngemalen gedroogde wortels van Zingiber officinale (wikidata: gemberpoeder )

gemeenschappelijk /ɣəmenˈsxɑpələk/ /χəmenˈsχɑpələk/ adj
felles
gerelateerd aan meer dan een entiteit;

gemeente /ɣəˈmentə/ /ɣəˈmeɪntə/ /ʝəˈmentə/ n
kommune
bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen

gemiddelde /ɣəˈmɪdəldə/ n
gjennomsnitt
(wiskunde) de som van een aantal getallen gedeeld door het aantal ervan

gems n
gemse
(evenhoevigen) Rupicapra rupicapra klein, uiterst behendig, geitachtig hoefdier dat leeft in de hooggebergtes van Europa en West-Azië, met aan de top naar achteren gekromde hoorns en twee donkere strepen langs de kop

gen n
gen
(biologie) drager van informatie van de erfelijke eigenschappen

genadeslag n
coup de grâce
de laatste slag toegebracht aan een zwaargewonde vijand om hem uit zijn lijden te helpen

gender /ˈdʒɛndər/ n
sosialt kjønn
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse

genderneutraal adj
kjønnsnøytral

genealogie n
genealogi slektsgransking
een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam

geneeskunde /γ̊əˈneːskʏndə/ n
medisin
(wetenschap) de wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van ziekten

generaal n
general
(militair) (beroep) iemand met de hoogste rang die het bevel heeft over een leger

generatie n
generasjon
alle personen die min of meer tegelijkertijd geboren zijn

generiek adj
generisk
algemeen, niet specifiek

genetisch /ɣəˈnetis/ adj
genetisk
gerelateerd aan de erfelijkheid

genie /ʒəˈni/ n
geni
iemand die buitengewoon slim is of die ergens uitzonderlijk goed in is

genieten /ɣə.ni.tə(n)/ v
nyte
overgankelijk voordeel hebben van iets.

genoeg indefinitePronoun
nok

gentrificatie n
gentrifisering

geofoon n
geofon

geofysica n
geofysikk

geografie n
geografi
(wetenschap) wetenschap die de aarde beschrijft

geologie n
geologi
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst

geoloog n
geolog

geometrie n
geometri
(wiskunde) een tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

geomorfologie n
geomorfologi

geoorde fuut n
svarthalsdykker
(futen) Podiceps nigricollis futensoort met zwarte nek, zwarte kop en een goudgele oorpluim

gereedschap n
redskap verktøy
(techniek) een (soms mechanisch) instrument dat gebruikt wordt om werk te kunnen doen

geringschatting n
bagatellisering
iets of iemand als minderwaardig beschouwen

germanisme n
germanisme
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Duits of gevormd naar het Duits

germanium n
germanium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde

gerst n
bygg
(graan) zaad van Hordeum vulgare , onder andere gebruikt voor het maken van bier (wikidata: gerst )

gerucht /ɣə'rɵxt/ n
rykte
een mededeling of nieuwtje dat de ronde doet maar nog niet bevestigd is, zodat je niet zeker bent of het waar is

gerundium n
gerundium
(taalkunde) zelfstandig gebruikte verbogen infinitief, zoals die voorkomt in het Latijn, maar ook in andere talen zoals het Middelnederlands

geschiedenis /ɣəˈsxidəˌnɪs/ n
historie
het geheel van gebeurtenissen van het verleden
(wetenschap) de wetenschap die de gebeurtenissen van het verleden beschrijft, geschiedkunde

geschiedschrijving n
historiografi

geschikt adj
egnet
met de juiste eigenschappen

gesel /ˈɣeː.zəl/ /ˈχe.səɫ/ n
svøpe
werktuig van touwen of riempjes met knopen of stukjes metaal, waarmee men ter bestraffing op iemands lichaam slaat

geselen /ɣesələ(n)/ v
piske
overgankelijk iemand met een zweep of gesel tuchtigen

geslacht /χəˈslɑχt/ n
slekt
(biologie) genus, taxon, samengesteld uit een of meer soorten; geslachten worden gegroepeerd in families
kjønn
(grammatica) grammaticaal geslacht, genus

geslachtsorgaan /ɣəˈslɑxtsɔrɣaːn/ /ʝəˈslɑxtsɔrʝaːn/ n
kjønnsorgan
(seksualiteit) lichaamsdeel dat de voortplanting van de soort dient

geslachtsziekte n
kjønnssjukdom kjønnssykdom
(medisch) (seksualiteit) een aandoening aan de geslachtsorganen, vaak een seksueel overdraagbare aandoening

gesp /ɣɛsp/ n
spenne
beugel met tong of pin om twee uiteindes van één of twee riemen of linten aan elkaar te fixeren

gesprek n
samtale
(communicatie) een mondelinge conversatie waarbij informatie uitgewisseld wordt

gestaag adj
bestandig
geleidelijk maar persistent

gestaag adv
bestandig
op gestage wijze

gestapelde muur n
tørrmur
een verticale vlakke constructie van stenen of houtsblokken zonder mortel tussen de stenen of blokken

gesteente /ɣəˈstentə/ n
bergart
(geologie) het materiaal waaruit de aardkorst bestaat, bestaande uit mineralen

gestippelde alver n
strmlaue
(straalvinnigen) bepaalde soort zoetwatervis, Alburnoides bipunctatus

getal n
numerus

getijcentrale n
tidevannskraftverk
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een elektrische centrale die functioneert op het verschil tussen eb en vloed

getijdencentrale n
tidevannskraftverk
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) elektrische centrale die werkt door middel van getijdenstromen ontstaan door het hoogteverschil tussen eb en vloed

getrouwd adj
gift
een echtpaar vormend

geul /xøl/ n
renne
een lange en smalle verlaging in de grond waar water door kan stromen
skipslei
een lange en smalle verlaging in de bodem van een rivier

gevaar /ɣəˈvar/ n
fare
(groot) risico.

gevaarlijk /ɣəˈvarlək/ /ɣəˈvaːrlɪk/ /χəˈvarlək/ adj
farlig
gevaar met zich meebrengend

gevangene n
fange
iemand die gevangen genomen is

gevangenis /ɣǝvɑŋǝnis/ n
fengsel
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden

gevechtsvliegtuig n
kampfly

geven /ˈɣevə(n)/ /ˈχevə(n)/ v
gi
overdragen van het bezit van iets aan iemand anders

gewas n
plante vekst
(landbouw) (plantkunde) dat wat aanwast op het veld, maar nog niet geoogst is

geweer n
gevær

gewei n
gevir
(zoötomie) een stel uit been bestaande hoorns van herten; al dan niet vertakt

geweld n
vold
elke dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis uitgeoefend op personen, goederen of zaken

geweten /ɣəˈʋetə(n)/ n
samvittighet
het deel van iemand waarmee die persoon zijn daden op goed en kwaad beoordeelt.

gewicht /ɣəˈʋɪxt/ /χəˈʋɪxt/ n
vekt
(natuurkunde) de kracht die een voorwerp op zijn ondersteuning of ophanging uitoefent

gewone vinvis n
finnhval
(walvisachtigen) Balaenoptera physalus walvisachtige uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Balaena physalus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het is een groot zeezoogdier, lang en gestroomlijnd met puntige kop

gewoon /ɣəˈwoːn/ /ɣəˈβ̞oːn/ /χəˈʋon/ adj
vanlig

gewoon sneeuwklokje n
snøklokke
(bloemplanten) Galanthus nivalis een bolgewas uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). De plant is afkomstig uit Zuid-Europa en in de Lage Landen sinds de achttiende eeuw plaatselijk ingeburgerd, oorspronkelijk vooral als stinsenplant. Hij wordt veel aangeplant en verwildert gemakkelijk

gezellig /χəˈzɛləx/ adj
koselig intim
sociaal aangenaam (in een gezelschap)
koselig
knus
leuk, onderhoudend

gezicht n
ansikt
(anatomie) de voorkant van een menselijk hoofd
utsikt
(metonymisch) datgene wat men ziet, bijv. een landschap

gezond /xə.ˈzɔnt/ /ɣə.ˈzɔnt/ adj
frisk
vrij van ziektes en zeertes

gezondheid n
helse
(medisch) welbevinden, in goede staat zijn

gezondheidstoestand n
helsetilstand
(medisch) het volledige fysieke, spirituele en sociale welzijn

gezwel n
svulst tumor
(medisch) een onnatuurlijke verdikking in het weefsel

giechelen /ˈɣixələ(n)/ v
fnise knise
inergatief een snelle, wat ingehouden vorm van lachen die vooral bij jonge meisjes past

gier /ɣiːr/ /χiːr/ n
gribb
(havikachtigen) benaming voor grote aasetende roofvogels met een kale kop en machtige vleugels

gierig adj
gjerrig lusen
geen geld of bezit aan een ander willende geven

gierst n
hirse
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd (wikidata: gierst )

gierzwaluw /ˈɣirˌzʋalyw/ n
fjellsulu
(gierzwaluwachtigen) bepaald soort vogel, Apus apus , die als zomergast in de Benelux voorkomt

gieter n
vannkanne
(beroep) een soort emmer met sproeibuis om de planten te begieten

gietijzer n
støpejern

giftig /ˈɣɪftəx/ /ˈχɪftəx/ adj
giftig
gif bevattend

gigabyte n
gigabyte

gijzelaar /ˈɣɛɪ̯zəlaːr/ /ˈɣɛːzəlaːr/ /ˈχɛɪ̯zəlaːr/ n
gissel
een veelal onschuldig persoon die tegen de eigen wil door een gijzelnemer gevangen wordt gehouden en die bedreigd wordt met het doel iets van derden gedaan te krijgen

gijzelen /'ɣɛɪzələ(n)/ v
bortføre
overgankelijk iemand gevangen nemen om daarmee een losprijs te bedingen

gilde /ˈɣɪldə/ /ˈχɪɫdə/ n
laug

gin n
gin

gips n
gips
(scheikunde) een uit calciumsulfaat en water uithardende witte vaste stof: CaSO4·2H2O

giraf /ʒi'rɑf/ n
sjiraff
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns

giraffe n
sjiraff
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis

gist n
gjær
(biologie) de naam voor een aantal soorten eukaryote micro-organismen

gister /ˈɣɪstər/ /ˈχɪstər/ adv
i går igår
de laatste dag die voltooid is

gisteren /ˈɣɪstərə(n)/ /ˈχɪstərə(n)/ adv
igår i går
(tijdrekening) de laatste dag die voltooid is

gitaar /ɣi'tar/ n
gitar
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum

glaciologie n
glasiologi

glas /ɣlɑs/ /χlɑs/ n
glass
(materiaalkunde) niet-kristallijne vaste stof
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d (wikidata: glas )
(drinken) een uit glas (volgens betekenis 2) vervaardigd object dat dranken of andere vloeistoffen kan bevatten

glasachtig lichaam n
glasslegeme

glasharmonica n
glassharmonika
(muziekinstrument) een instrument van gestemde, draaiende glazen schalen dat tot klinken wordt gebracht door wrijving met natte vingers

glasnost n
glasnost

glaucoom n
glaukom
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt

gletsjer n
isbre
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen

glijden /ˈxlɛɪdə(n)/ /ˈɣlɛːdə(n)/ v
ake
ergatief met geringe wrijving gericht voortschuiven

glimlach n
smil
een gelaatsuitdrukking die een geluidloze lach verraadt

glimlachen /'ɣlɪmlɑχən/ v
smile
inergatief zacht onhoorbaar lachen

glimworm n
ildfluer
(kevers) een nachtelijk lichtgevend kevertje uit de familie Lampyridae . Ze staan ook wel bekend onder de namen vuurvliegjes of gloeiwormen. Ze zijn vooral bekend doordat ze licht geven (bioluminescentie). Over de hele wereld komen ca. 2000 soorten voor en er worden regelmatig nieuwe ontdekt. Minder bekend is dat deze insecten in feite kevers zijn en geen wormen of vliegen

gloeilamp /ˈɣluilɑmp/ n
lyspære
een lamp die licht produceert met een gloeidraadje

gluren /ˈɣlyː.rə(n)/ v
gløtte titte
inergatief in het geheim aandachtig naar iemand kijken

gluten /'ɣly.tə(n)/ n
gluten

gneis n
gneis
(geologie) een metamorf gesteente met verschillend gekleurde banden of aders

gnoe n
gnu
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika

god /ɣɔd/ /ɣɔt/ /χɔt/ n
gud
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

goddelijk adj
guddommelig

godheid n
gud
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

godin /ɣoˈdɪn/ n
gudinne
een vrouwelijke godheid

godslastering n
blasfemi
(religie) belediging of bespotting van God/een godheid

goed adj
god
kwaliteit bezittend, aan verwachtingen voldoend

goedemorgen /ˌɣudəˈmɔrɣə(n)/ interjection
god morgen
groet die in de morgen gebruikt wordt

goedenacht interjection
god natt
een wens uitgesproken in de avond voor het slapengaan

goedenavond interjection
god kveld god aften
een groet die in de avond gebruikt wordt

goedkoop adj
billig
(handel) laag in prijs

goelag n
GULag

golf /χɔl(ə)f/ n
bølge
een meestal door de wind veroorzaakte opwaartse verstoring van de waterspiegel
(natuurkunde) een natuurkundige verstoring die zich voortplant via een medium als water of lucht
(figuurlijk) een plotse tijdelijke toename van een verschijnsel
(taalkunde) spelwoord van het ITU/NAVO-spellingalfabet voor de letter g
(elektronica) frequentieband voor radioverkeer
golf
(sport) een balspel waarbij een golfbal met een golfclub in een aantal slagen in de hole moet worden geslagen.
golf bølge
(aardrijkskunde) een grote baai

golven /ˈɣɔlvən/ /ˈχɔlvən/ v
vaie
absoluut een golfvormige beweging maken

gondel /ˈɣɔndəl/ n
gondol
een pleziervaartuig in Venetië

gong n
gong
(muziekinstrument) een hangend slagwerk

gonorroe n
gonoré dryppert
(medisch) een geslachtziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Neisseria gonorrhea

googelen /ˈgu:gələ(n)/ /ˈɡu.ɡə.lə(n)/ /ˈɣu.ɣə.lə(n)/ v
google googla
overgankelijk naar informatie zoeken op het internet, m.n. met Google

googol n
googol

googolplex n
googolplex

gootsteen /ˈɣotsten/ n
vask
een bak, meestal ingebouwd in een aanrecht, onder een kraan en met een afvoer

gordelroos n
helvetesild

gordijn /ɣɔrˈdɛːn/ /χɔrˈdɛɪn/ n
gardin
een doek ter afdekking van bijvoorbeeld een raam

gorilla n
gorilla
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent

gort n
grøt

gospelmuziek n
gospelmusikk

goud /ɣʌʊt/ n
gull
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal

goudbes n
ananaskirsebær
(bloemplanten) Physalis peruviana een tot twee meter hoge, overblijvende, kruidachtige plant uit de nachtschadefamilie (Solanaceae ). De plant heeft breed vertakte zijscheuten. Het blad, de bloemsteel en de kelk zijn zacht behaard. De afwisselend geplaatste bladeren zijn 10-17 cm lang, groen en hartvormig, met gekartelde randen. De bloemen komen solitair uit de bladoksels en vertakkingen van stengels. De klokvormige kelk bestaat uit vijf driehoekige delen. Na de bloei vormt de kelk zich tot een omhulsel van de bes

gouden medaille phraseologicalUnit
gullmedalje

goudhaantje n
fuglekonge
(zangvogels) bepaald soort klein vogeltje met een goudkleurig kruintje Regulus regulus

goudplevier n
heilo
(steltloperachtigen) soort plevier, Pluvialis apricaria , uit de familie Charadriidae

goudsmid n
gullsmed
(beroep) een smid die met goud werkt

goudvink n
dompap
(zangvogels) bepaald soort vogel, Pyrrhul pyrrhula uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae )

goudvis /ˈɣaʊ̯d.vɪs/ /ˈɣɔʊ̯t.fɪs/ /ˈχʌʊ̯t.fɪs/ n
gullfisk
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus

goulash n
gulasj
(voeding) een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije

gouverneur n
guvernør stattholder
(beroep) het hoofd van een regering, van een kolonie, staat of andere subnationale staatseenheid

graad n
grad
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad

graaf /ɣraf/ n
greve
(leenstelsel), (adel) edelman, erfelijk bestuurder van een graafschap; oorspronkelijk leenman van een vorst, één rang lager dan markies, naderhand steeds meer zelfstandig heerser

graag /ɣrax/ /χraχ/ adv
gjerne
met plezier

graal n
gral
een verborgen of verloren gegaan heilig voorwerp, volgens sommigen de beker gebruikt bij het laatste avondmaal door Jesus en zijn discipelen

graan /ɣran/ n
korn

graat n
fiskebein

gradenboog n
vinkelmåler
(wiskunde) een instrument waarmee een hoek van een gekende grote uitgezet of gemeten kan worden

graf /ɣrɑf/ /χrɑf/ n
grav
ruimte om één of meer lijken in te begraven
plaats waar één of meer lijken begraven liggen

grafiet n
grafitt
(mineraal) in plaatjes gekristalliseerde koolstof, o.a. gebruikt als tekenstift

grafisch adj
grafisk

grafschrift n
epitaf
op een grafsteen gegraveerde korte tekst, gewijd aan de overledene

grafsteen n
gravstein
een rechtopstaande gebeeldhouwde steen die de aanwezigheid van een graf markeert

gram n
gram
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g

grammatica n
grammatikk
(taalkunde) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

grampositieve bacteriën /ɣṛɑm.ˌpo.zi.ˈtiː.və.bɑk.ˈteːri.jə(n)/ /χrɑm.ˌpo.zi.ˈti.və.bɑk.ˈtɪː.ri.jə(n)/ n
gram-positiv bakterie
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) verzamelnaam voor soorten met een dikke laag peptidoglycaan in hun celwand

granaat n
granat
(militair) een met springlading gevuld projectiel
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen

granaatappel n
granateple granat granattre
(fruit) vrucht van een dergelijke boom

granaatwerper n
granatkaster
(militair) wapen, of deel van een wapen, bestemd voor het lanceren van stuwloze ontploffende projectielen

graniet /ɣɾaˈni:t/ n
granitt
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen

grap /ɣrɑp/ /χrɑp/ n
spøk
verhaal dat of handeling die erop gericht is om de lachlust op te wekken

grapefruit n
grapefrukt
(fruit) Citrus paradisi een gele of rode, enigszins bitter smakende citrusvrucht

grappa n
grappa
(drinken) een Italiaanse alcoholische drank, vervaardigd uit de destillatie van restanten van druiven na de wijnbereiding

grappig /ˈɣrɑpəχ/ adj
morsom
de lust tot (glim-) lachen opwekkend

grasmaaier /ɣrɑsmajər/ n
gressklipper

grasmus n
tornsongar
(zangvogels) Sylvia communis , een zangvogel uit de familie zangers Syviidae

graspieper n
heipiplerke
(zangvogels) Anthus pratensis , een zangvogel uit de familie Motacillidae

gratie n
benådning
(juridisch) het afzien van de uitvoering van een straf

gratis adj
gratis
wat zonder betaling verkregen wordt

gratiëren v
benåde
inergatief gratie geven, een straf kwijtschelden

grauwe gans n
grågås
(eendvogels) bepaalde soort grijsbruine vogel met oranje snavel, Anser anser , uit de familie der Anatidae

grauwe kiekendief n
enghauk
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel, Circus pygargus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

graven v
grave
overgankelijk een gat in de grond maken met de handen of met een graafwerktuig

graveren v
gravere
overgankelijk met een scherp gereedschap een tekening of tekst krassen in glas of metaal

gravin n
grevinne
(adel) vrouwelijke graaf

gravure n
gravering
decoratie in metaal, glas of edelsteen gesneden

grazen /'χrazə(n)/ v
beite hamne havne
inergatief het eten van gras en andere bodemvegetatie zoals bijvoorbeeld runderen dit doen

gregoriaans adj
gregoriansk

grens /ɣrɛns/ n
grense
(aardrijkskunde) (politiek) de raaklijn tussen twee landen

greppel n
grøft vanngrøft veigrøft
(waterbeheer) een smalle, ondiepe uitgraving in de grond voor de afvoer van te veel water die echter meestal droog staat

griep /ɣrip/ n
influensa
(medisch) een virusziekte die jaarlijks vele mensen ziek maakt en die voor ouderen gevaarlijk kan zijn

griesmeel n
semule
(voeding) grof gemalen meel ven tarwe, spelt, mais of rijst

griet /ɣrit/ /χrit/ n
slettvar
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae

griffioen n
griff
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw

grijpen v
knipe
plotseling iets of iemand beetpakken

grijs adj
grå
(kleur) de kleur grijs hebbend

grijsharig /ɣrɛɪsˈɦarəx/ adj
gråhåret
met grijs haar

grijze walvis n
gråhval
(walvisachtigen) Eschrichtius robustus een baleinwalvis uit de familie grijze walvissen (Eschrichtiidae), waarvan hij de enige levende soort is. De grijze walvis trekt jaarlijks tussen het voedselgebied en het gebied waar de jongen ter wereld komen. Het is een stevige zwarte walvis, met bolvormig voorhoofd en een heel kleine snuit. Het lichaam is bedekt met kenmerkende grijs-witte patronen, littekens die achterbleven na het afvallen van de vele parasieten waardoor ze worden geplaagd

grijze zeehond n
gråsel havert
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Halichoerus grypus , groter dan de gewone zeehond met een kleur die varieert van grijs, donkerbruin tot zwart, behorend tot de familie zeehondern (Phocidae )

grind n
grus

grisaille n
grisaille

grizzlybeer /ˈgrɪzliˌbeːr/ /ˈɣrɪzliˌbeːr/ n
grizzlybjørn
(roofdieren) Ursus arctos horribilis , een Amerikaanse ondersoort van de bruine beer

groei /ɣruj/ /χruj/ n
auke vekst øking økning
het groter worden

groen adj
grønn
(kleur) met de kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben

groen n
grønn grøn
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm

groene nachtorchis phraseologicalUnit
grønnkurle
(bloemplanten) bepaald soort orchidee, Coeloglossum viride

groente n
grønnsak
(plantkunde) (voeding) eetbare planten of delen daarvan, echter let op!

groepsimmuniteit n
flokkimmunitet

grondstof n
råstoff

grondwater n
grunnvann
al het water dat zich in de aardbodem bevindt

grondwet n
konstitusjon grunnlov
(regering) wet die de principes van een staat definieert

groot /ɣroːt/ adj
stor
meer dan normaal in formaat
bewonderenswaardig, goed
machtig, belangrijk
volwassen

grootmoeder n
bestemor
(familie) de moeder van een ouder

grootoorvos n
ørehund

grootvader /ˈɣroːtˌfaːdər/ n
bestefar farfar
(familie) de vader van een ouder

grote bonte specht n
flaggspett
(spechtvogels) bepaald soort vrij grote vogel met zwarte rug- en lichtere buikzijde, Dendrocopos major

grote burgemeester n
polarmåke
(steltloperachtigen) soort zeevogel van ongeveer 70 centimeter groot, Larus hyperboreus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae

grote jager n
storjo

grote mantelmeeuw n
svartbak
(steltloperachtigen) soort zeevogel, Larus marinus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae

grote stern n
splitterne
(steltloperachtigen) bepaalde soort zeevogel, te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje, Sterna sandvicensis

grote zee-eend n
sjøorre
(eendvogels) Melanitta fusca , een vrijwel geheel zwarte eendensoort die voornamelijk op zee voorkomt

grotesk adj
grotesk
op afschrikwekkende wijze buitenissig

grutto /ˈxrʏto/ /ˈɣrʏto/ n
svarthalespove
(steltloperachtigen) bepaald soort weidevogel en een van de grootste steltlopers, Limosa limosa

guave n
guava
(fruit) de vrucht van Psidium guajava (wikidata: guave )

guerrilla n
gerilja

gulp /ɣɵlp/ n
glidelås
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken

gunning n
tilslag
(handel) toewijzing van een aanbesteding of levering

gymnastiek n
gymnastikk
(sport) oefeningen voor de gezondheid van een mens

gyroscoop /ˌɣiroˈskop/ n
gyroskop

haag n
hekk
een afscheiding bestaande uit kreupelhout of struikgewas

haagbeuk n
agnbøk
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae

haai /haːɪ̯/ /ɦaɪ̯/ n
hai
(kraakbeenvissen) benaming voor roofvissen uit de superorde Selachimorpha

haakbus n
arkebuse

haan /ɦan/ n
hane
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels

haar n
hår
(anatomie) hoofdhaar, uitgroeisel van het epidermis dat delen van het hoofd bedekt

haard n
grue
(wonen) een plaats in de woning bedoeld om er een vuur te branden

haarspeldbocht /ˈharspɛldˌboχt/ n
hårnålssving
een zeer scherpe bocht in de weg, gelijkend op een haarspeld, die gebruikt wordt om op een beperkte ruimte sterke hoogteverschillen te overbruggen

haas n
hare
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren

haast /hast/ adv
nesten
bijna

haat /ɦaːt/ n
hat
sterk gevoel van vijandschap

hafnium n
hafnium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal

hagedis n
øgle firfisle
(reptielen) langstaartig, geschubd reptiel uit de onderorde Lacertilia (Sauria)

hagel /haɣəɫ/ n
hagl
(meteorologie) bolvormig ijs dat als neerslag uit de hemel valt

hagelen v
hagle
onpersoonlijk, (meteorologie) het uit de hemel neerkomen van hagelstenen

hak n
hæl
(anatomie) hiel van de voet

hakenkruis //ˈhaː.kə(n)ˌkrœys/ n
hakekors

halen /ˈɦalə(n)/ v
hente
overgankelijk ergens heengaan met als doel om iets of iemand mee terug te brengen

halfgeleider n
halvleder
(natuurkunde) een stof die de elektriciteit slecht of alleen in bepaalde omstandigheden geleidt
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen

halfmetaal n
halvmetall
(scheikunde) een halfgeleider met een negatieve indirecte bandgap

hallo interjection
hallo
groet

halm n
halm
(plantkunde) gras- of graanstengel

hals n
hals

halsband n
halsband halsbånd
een om de hals en nek gesnoerde band

halssnoer n
halskjede
halsketting

halster n
grime

halt /ɦɑlt/ interjection
holdt
aansporing om te stoppen

ham /ɦɑm/ n
skinke
(voeding) het vlees van de achterkant van een varken o.a. geschikt als beleg voor de boterham

hamer /ˈhamər/ n
hammer hammar
(gereedschap) werktuig dat kan worden gebruikt om te slaan

hamster n
hamster
(knaagdieren) Cricetus cricetus , klein knaagdiertje dat als huisdier gehouden kan worden

hamsteren v
hamstre
overgankelijk een voorraad aanleggen bij voedselschaarste

hand /ɦɑnt/ n
hånd hand
(anatomie) uiterste deel van de arm, voorbij de pols

handbal n
håndball

handboei /ˈɦɑnt.buj/ n
handjern
een paar aan elkaar verbonden afsluitbare ringen, meestal van staal of een moeilijk te breken kunststof vervaardigd waarmee iemand de handen gebonden worden

handboek /ˈɦɑnt.buk/ n
håndbok
een boek waarin getracht wordt alle informatie die nuttig is voor een bepaalde bezigheid bijeen te brengen, een handleiding in boekvorm

handdoek /hɑnduk/ n
håndkle
(textiel) een doek waarmee men zich afdroogt

handel /ˈɦɑndəl/ n
handel
(economie) de in- en verkoop van goederen

handelen v
opptre
inergatief iets doen, al of niet met de handen, optreden, gedrag
handle
inergatief handel drijven

handelsmaatschappij n
handelsselskap
commerciële organisatie die zich met de -gewoonlijk koloniale- handel bezighield

handelsmerk n
varemerke

handhaven v
bevare
overgankelijk iets doen voortbestaan, aan iets vasthouden

handrem n
håndbrekk
met de hand bediende rem

handschoen /hɑnd.sxun/ /ɦɑnt.sxun/ /ɦɑnt.sχun/ n
hanske
(kleding) een handkledingstuk met aparte vingers

hanengevecht n
hanekamp
(spel) (illegaal) door mensen georganiseerd gevecht tussen kamphanen waarbij de toeschouwers kunnen wedden op de uitkomst van het gevecht

hanenkam /ˈhanə(n)kɑm/ n
kantarell
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

hangmat /ˈɦɑŋmɑt/ n
hengekøye
een doek of net dat aan de uiteinden opgehangen wordt en waarin personen kunnen liggen

hangslot n
hengelås
een slot dat aan een beugel hangt

hap n
jafs
(voeding) voedsel of iets anders dat je door het openen en sluiten van je lippen in je mond krijgt

hard /ɦɑrt/ adv
hard
met veel inzet en energie

harder /'ɦɑrdər/ n
multe
(visserij) (Antillen) bepaald soort zeevis, Mugil curema

hardvochtig adj
kald
zonder medelijden

hardware n
maskinvare
(informatica) elektronische en mechanische delen in en om computersystemen

haring /ˈɦarɪŋ/ n
sild
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus

haringhaai n
håbrann
(kraakbeenvissen) bepaalde middelgrote haai en consumptievis, Lamna nasus

hark n
rake
(gereedschap) tuingereedschap aan lange steel, met een reeks tanden aan de onderzijde

harp n
harpe
(muziekinstrument) een instrument met een driehoekige vorm met voor elke toon een aparte snaar

harpoen /hɑrˈpun/ /ɦɑrˈpun/ n
harpun
een speer met weerhaken

hart /ɦɑrt/ n
hjerte hjarte

hartaanval n
myokardieinfarkt
(medisch) het afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader of een tak hiervan

hartslag n
hjerteslag

hartstilstand /ˈhɑrtstɪlstand/ /ˈhɑrtstɪlstɑnt/ /ˈhɑrtstɪɫstɑnt/ n
hjertestans
(medisch) het stoppen van het kloppen van een hart

hartsvanger n
huggert

hasj n
hasj hasjisj
(maatschappij), softdrug, bereid uit ingedikt sap van gedroogde en fijngestampte vrouwelijke hennepbloemen met een hoog gehalte aan het werkzame bestanddeel THC

hassium n
hassium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

haten /'ɦatə(n)/ v
hate
overgankelijk kwade gevoelens jegens iemand koesteren

haven /ɦavə(n)/ n
havn port
(waterbeheer) natuurlijke of aangelegde aanlegplaats voor schepen

havenarbeider /ˈɦaːvən.ˌɑrbɛidər / n
havnearbeider
(beroep) arbeider die in een haven werkt

havenwerker n
havnearbeider
(beroep) havenarbeider, dokwerker, bootwerker

haver n
havre
(graan), (voeding) zaden van het graangewas Avena sativa (wikidata: haver )

havermeel /ˈhavərˌmɪːɫ/ n
havremel
(voeding) zeer fijn gemalen haver (wikidata: havermeel )

havik /ˈɦavɪk/ n
hønsehauk
(havikachtigen) Accipiter gentilis , een roofvogel die op kleine zoogdieren en vogels jaagt
hauk
(figuurlijk), (politiek) iemand die graag een oorlog wil uitlokken

hazelaar n
hassel
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is

hazelmuis /ˈɦa.zəlˌmœːs/ /ˈɦa.zəɫˌmœʏ̯s/ n
hasselmus
(knaagdieren) knaagdier in de familie van slaapmuizen, Muscardinus avellanarius

hazelnoot /ˈhazəɫˌnot/ n
hasselnøtt
(plantkunde) Corylus avellana een vrucht van de hazelaar

headset n
hodesett
hoofdtelefoon met ingebouwde microfoon

hebben /ˈɦɛbə(n)/ v
ha
hebben + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd
absoluut als onderdeel hebben, omvatten, bevatten

hebzuchtig adj
grådig
blijk gevend van hebzucht, hebberig

hectometer n
hektometer
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 102 meter, 100 meter of 0,1 kilometer, weergegeven met symbool hm

heek n
lysing

heel /heːl/ adj
hel
niet stuk, niet gebroken

heel /heːl/ adv
helt
in hoge mate

heelal /he.ˈlal/ /ɦe.ˈlaɫ/ n
verdensrom
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

heermoes n
åkersnelle

heerser n
hersker
(politiek) iemand die de macht uitoefent

heet /ɦeːt/ adj
het
heel warm
scherp, pittig, brandend van smaak
op enige wijze seksueel getint of seksueel aantrekkelijk

hefschroefvliegtuig n
helikopter
(luchtvaart), (zelden) een luchtvaartuig dat door middel van een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen

heg n
hekk
een (meestal lijnvormige) aanplanting van struiken en/of bomen die dient om ruimten te scheiden

hegemonie n
hegemoni

heggenmus n
jernspurv
(zangvogels) Prunella modularis ; een zangvogel ter grootte van een huismus met opvallend grijs op de kop

heide /ˈhɛɪ̯də/ /ˈhɛːdə/ n
hede hei lynghei mo
een met heidekruid begroeide vlakte

heiden n
hedning
mensen die geen jood of christen zijn

heilbot n
kveite
(straalvinnigen) bepaald soort grote schol, reus onder de platvissen en consumptievis, Hippoglossus hippoglossus

heilige n
helgen

heimwee /'hɛɪmʋe/ n
hjemlengsel
sterk verlangen naar een plek die als thuis ervaren wordt

hekel n
hekle
(gereedschap) een werktuig gebruikt bij het verwerken van hennep of vlas
vemmelse
sterke afkeer

heks /ɦɛks/ n
heks
valse tovenares in sprookjes en mythen

heksenjacht /ˈhɛksə(n)ˌjɑxt/ n
hekseforfølgingane
het jagen op vermeende heksen

hekserij n
heksekunst

hekwerk n
rekkverk
het geheel van staven etc. waardoor een hek wordt gevormd, rastering of balustrade

hel /'ɦɛl/ n
helvete
(religie) (christendom, islam) toestand van straf en afwezigheid van God waar de zielen van verstokt zondige, verdoemde mensen zich na de dood in bevinden

helaas adv
dessverre
jammer genoeg, spijtig genoeg

held /ɦɛlt/ n
helt

helder adj
ryddig
klaar, doorzichtig
duidelijk en zuiver

helen /'ɦelə(n)/ v
skjule
overgankelijk (met opzet) gestolen goed in ontvangst nemen

helft /ɦɛlft/ n
en halv

helikopter /ɦelɪˈkɔptər/ abbreviation
helikopter
1. luchtvaartuig dat d.m.v. een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen

heling /ˈhe.lɪŋ/ n
heleri
(juridisch) het verkopen van gestolen goederen zonder dat de verkoper ze zelf gestolen heeft

helium n
helium
(scheikunde), (element) een chemisch element en een inert edelgas, met symbool He en atoomnummer 2

hellebaard n
hellebard
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen

hellen /ɦɛlə(n)/ v
krenge
inergatief schuin staan
overgankelijk schuin doen staan

helling n
skråning
een glooiing in het landschap

helm /ɦɛlm/ n
hjelm
m; (hoofddeksel) beschermend hoofddeksel

helpen /ˈɦɛlpə(n)/ v
hjelpe
overgankelijk iemand bijstaan

hem /ɦɛm/ personalPronoun
ham
accusatief m derde persoon enkelvoud
datief m derde persoon enkelvoud

hemd n
skjorte
(kleding) kledingstuk voor het bovenlijf, meestal gemaakt van katoen, linnen of viscose en gedragen als boven- of als onderkleding

hemel /ˈɦeːməl/ n
himmel
lucht, onmetelijke ruimte die overal op aarde bovenaan zichtbaar is
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan

hemellichaam n
himmellegeme

hemels adj
himmelsk

hemorroïde n
hemoroider
(medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus

hengst /ɦɛŋst/ n
hingst
(onevenhoevigen) (paardrijden) een al dan niet gecastreerd mannelijk paard

hennep /ˈɦɛ.nəp/ n
hamp

heraldiek /herɑl'dik/ n
heraldikk
de wetenschap die zich bezighoudt met de wapenkunde

herberg n
vertshus
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel

herdershond n
fårehund
hond die een kudde bewaakt

heremietkreeft n
eremittkreps
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont

herfst n
høst
jaargetijde tussen zomer en winter

herhalen v
gjenta
nog eens, of meerdere keren, hetzelfde ondervinden, uitvoeren of laten weerkeren

herkauwer n
drøvtygger
(evenhoevigen) een herbivoor uit de onderorde Ruminantia die zijn voedsel herkauwt

hermelijn n
røyskatt
m (roofdieren) bepaald klein wezelachtig zoogdier, Mustela erminea

heroïne n
heroin
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine

hersendood n
hjernedød

hersenen n
hjerne
(anatomie) waarnemend, aansturend, controlerend en informatieverwerkend orgaan in dieren
(figuurlijk) denkvermogen, intelligentie

hersenschudding n
hjernerystelse
(medisch) schade aan de hersenen door uitwendig geweld

hert n
hjort
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben

hertog n
hertug
(adel) geschiedkundige term voor een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de graaf, de heerser in een hertogdom

hertz n
hertz
(natuurkunde), (eenheid) de SI-eenheid voor frequentie van trillingen, weergegeven met symbool Hz

het /(ɦ)ət/ /hɛt/ article
et
een bepaald lidwoord, wordt gebruikt voor onzijdige bepaalde zelfstandige naamwoorden en voor alle verkleinwoorden in het enkelvoud. Het geeft een specifieke persoon of ding aan: Het boek; het meisje

het /(ɦ)ət/ /hɛt/ personalPronoun
det
3e persoon enkelvoud onzijdig.

het kind met het badwater weggooien v
helle barnet ut med badevannet

heteroseksueel adj
heteroseksuell
gericht op het andere geslacht of betrekking hebbend op liefde voor mensen met een ander geslacht

hetzelfde demonstrativePronoun
lignende
de gelijke identiteit bezittend; onzijdig enkelvoud, zowel zelfstandig als bijvoeglijk gebruikt

heup n
hofte

heuptas n
rumpetaske
tasje dat je om je heupen als een riem kan dragen

heuvel /ˈhøvəɫ/ n
ås
verhoging in het landschap die lager is dan een berg

hiel n
hæl
(anatomie) een enigszins uitstekend deel achteraan de voet

hier /ɦiːr/ adv
her
op deze plaats

hij /hɛɪ̯/ /ɦɛɪ̯/ /ɦɛː/ personalPronoun
han
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden

hijskraan n
kran
(techniek) een constructie om zware lasten op te tillen

hik n
hikk hikke
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt

hinde /ˈhɪndə/ n
hind
(evenhoevigen) een vrouwelijk hert

hindoeïsme n
hinduisme

hinkelen n
paradis
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven

hinken v
halte

hinniken v
knegge vrinske
inergatief (dierengeluid) het geluid van een paard voortbrengen

hippie n
hippie

hippopotomonstrosesquippedaliofobie n
hippopotomonstrosesquippedaliofobi

historicus n
historikar

historisch adj
historisk

hitte /ˈhɪtə/ n
varme

hittegolf n
hetebølge

hiv n
hiv
(virussen) menselijk immuundeficiëntievirus, de soort die aids kan veroorzaken

hobbelig /ɦɔbələç/ /ˈɦɔbələx/ adj
ujamn ujevn
met hobbels, oneffen

hobbelpaard n
gyngehest

hobby /hɔbi/ n
hobby
een liefhebberij of bezigheid ter ontspanning voor in de vrije tijd

hobo n
obo
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen

hockey n
hockey
(sport) balspel waarbij twee elftallen de bal met een stok in elkaars doel proberen te slaan.

hoe /ɦu/ adv
hvordan
vragend: op welke wijze?
betrekkelijk: op welke wijze.

hoed /hud/ /ɦut/ n
hatt
(hoofddeksel) een hoofddeksel
(mycologie) het bovenste gedeelte van het vruchtlichaam van een zwam

hoef /ɦuf/ n
hov
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen

hoefbevangenheid n
forfangenhet

hoefijzer n
hestesko

hoek /ɦuk/ n
hjørne
een punt waar twee benen of halve rechten samenkomen

hoer /ɦur/ n
hore
een vrouw die tegen betaling seksuele diensten verricht

hoera n
hurra
toejuiching, applaus

hoesten v
hoste
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen

hoeveel interrogativeCardinalNumeral
hvor meget
welk aantal ?

hoeveelheid /huˈvɪ:ɫhɛɪt/ n
mengde
de kwantiteit waarin iets aanwezig is

hogedrukgebied n
høgtrykk
(meteorologie) een gebied waar relatief een hogere druk heerst dan elders

hogesnelheidstrein abbreviation
høghastighetstog høyhastighetstog lyntog
1. een trein geschikt voor dienstsnelheden van 200km/h en hoger

hol adj
hol
zonder inhoud, zonder betekenis, leeg

hol n
grotte hule
grot, spelonk
hi hule
ondergrondse woning of schuilplaats van een dier

holenduif n
skogdue
(duifachtigen) bepaald soort vogel, Columba oenas , die in in holle bomen broedt

holmium n
holmium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide

holoceen n
Holocen

holte /'ɦɔltə/ n
holrom hule hulrom tomrom
een lege ruimte ingesloten in iets anders

homeopathisch adj
homeopatisk
(medisch) volgens de homeopathie

hommel /ˈhɔməɫ/ n
humle
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn

homohuwelijk n
homofilt ekteskap
(lhbt) een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht

homoniem n
homonym
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt

homoseksualiteit n
homofili

homoseksueel adj
homofil homoseksuell
(lhbt) betrekking hebbend op de liefde voor mensen van mannen voor mannen of vrouwen voor vrouwen

hond /ˈhɔnd/ /ˈɦɔnt/ n
hund bikkje
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt

honderd /ˈɦɔndərt/ cardinalNumeral
hundre
"100", het getal tussen negenennegentig en honderdeen, tien maal tien

honderdduizend cardinalNumeral
hundretusen
het getal 100.000 = 10 5, een tiende deel van een miljoen

hondsdolheid n
rabies

honger /ˈɦɔŋər/ n
sult
behoefte aan voedsel

hongersnood n
hungersnød
een wijdverspreide honger als gevolg van voedselschaarste

honing n
honning
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd

honingbij n
honningbie
(vliesvleugeligen) Apis mellifera een bijensoort die honing maakt uit nectar en bloemen bestuift

honingdas n
honninggrevling
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië

hoofd /ɦoːft/ n
hode
(anatomie) bovenste deel van het lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden

hoofddoek /'ɦovduk/ n
hodetørkle
een vierkante lap stof die vooral door vrouwen driehoekig samengevouwen over het hoofd gedragen wordt

hoofdkantoor n
hovedkontor
voornaamste kantoor van een instelling

hoofdluis n
lus
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar

hoofdpagina n
hovedside
(informatica) de voorste pagina van een website

hoofdpijn n
hodepine
(medisch) pijn in het hoofd

hoofdstad /'ɦof(t).stɑt/ n
hovedstad
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd

hoofdstuk n
kapittel
bepaalde opdeling van tekst of beeld in een boek, toneelstuk of film

hoog /ɦoʊ̯χ/ /'ɦoʊ̯χə/ /ˈɦoʊ̯χst/ /ɦoːx/ /'ɦoːɣə/ /ˈɦoːxst/ adj
høy
fysiek ver boven iets anders
vergevorderd in een rangorde of volgorde
(geluid) met een groot aantal trillingen per tijdseenheid
met een groot aanzien
(aardrijkskunde) meer boven de zeespiegel gelegen
(aardrijkskunde) meer naar het Noorden gelegen

hoogte n
høyde
(geologie) een verheffing van de aardkorst

hoogtepunt n
klimaks
bijzonder belangrijk of goed ogenblik

hoogteroer n
heis

hoogtevrees /ˈɦoxtəvres/ /ˈɦoçtəvres/ n
akrofobi
buitensporige angst voor hoogten

hoogvlakte n
høyslette

hoogwater /ˈhoxwatər/ n
høyvann
een hoge waterstand in 't algemeen

hooi n
høy
(landbouw) gedroogd gras

hooiberg /ˈɦojbɛrx/ n
høystakk
(landbouw) een ter bewaring opgestapelde hoeveelheid gedroogd gras

hoop /ɦoːp/ n
håp
een verwachting van iets wenselijks

hoornaar /hoːrnar/ /ho̝ːrnar/ n
geithams
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)

hop n
hærfugl
(neushoornvogelachtigen) bepaald soort vogel, Upupa epops , met typische kuif

hopeloos adj
håpløs
waaraan hoop op succes ontbreekt

hopen /ˈɦoːpə(n)/ v
håpe
overgankelijk wensen, graag zien dat er iets wel of niet voorvalt

horen /hɔː.rən/ v
høre
overgankelijk geluid waarnemen met het oor

horigheid n
livegenskap
onderdanige, onvrije gebondenheid en onderdanigheid

horizon n
horisont

horizontaal adj
horisontal
in de richting die haaks staat op die van de zwaartekracht van de aarde

hormoon n
hormon
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam

horoscoop n
horoskop

hospitaal n
hospital
(medisch) ziekenhuis, vooral voor militairen

hotel /hoˈtɛl/ /ɦoˈtɛɫ/ n
hotel hotell
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel

hotelkamer n
hotellrom
een kamer die voor gasten per nacht te huur is in een hotel

houden /ˈɦɑʊdə(n)/ v
beholde
overgankelijk niet laten varen, het bezit ervan niet verliezen

houding /ˈhɑudɪŋ/ n
holdning
een pose; manier van doen

hout /ɦɑʊ̯t/ n
tre
o (materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) (wikidata: hout )

houtblaasinstrument n
treblåseinstrument
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarmee het geluid onstaat, door de splitsing van een geblazen luchtstroom op de rand van een mondgat of van een labium; dan wel door het persen van de luchtstroom langs een enkel of dubbel strookje riet

houtduif n
ringdue
(duifachtigen) bepaalde soort wilde duif, Columba palumbus

houthakker n
tømmerhoggar
(beroep) iemand die beroepsmatig houthakt

houting n
sik
(straalvinnigen) bepaald soort zoutwatervis, Coregonus oxyrinchus , die in zoetwater paait, inheems in de Benelux

houtsnip n
rugde
(steltloperachtigen) Scolopax rusticola , een vogel uit de familie van snipachtigen, Scolopacidae

houtwesp n
bartreveps
(vliesvleugeligen) een wesp uit de familie Siricidae die zijn eieren afzet in het hout van bomen

huid /hœːd/ /ɦœʏ̯t/ /ɦœːt/ n
hud
(anatomie) vel, de buitenste laag weefsel die het lichaam bedekt

huig /hœːx/ /ɦœʏ̯χ/ /ɦœːx/ n
drøvel
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten

huis /hœːs/ /ɦœʏ̯s/ /ɦœːs/ n
hus
(bouwkunde), (wonen) gebouw bestemd om in te wonen

huisdier /ˈɦœyzdiːr/ n
kjæledyr husdyr
(dierkunde) een dier dat in het huis of om het huis woont en leeft

huishoudster n
husholderske
(beroep), (huishouden) vrouw die andermans huishouden verzorgt

huisjesmelker n
bolighai
(pejoratief) (beroep) iemand die vaak slechte huizen (woningen) tegen woekerprijzen verhuurt, een onbarmhartige woekeraar ofwel malafide huiseigenaar

huismus n
gråspurv
(zangvogels) Passer domesticus , een kleine zangvogel vaak in bebouwde omgeving leeft

hulp /ɦʏlp/ n
hjelp
handeling om iemand steun of bijstand te verlenen

hulst n
kristtorn
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden

hummus n
hummus
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) (wikidata: hummus )

humor n
humor

hun personalPronoun
dem
persoonlijk voornaamwoord derde persoon meervoud, datief, specifiek verwijzend naar een groep personen

huren /ɦyrə(n)/ v
leie
tegen betaling gebruiken

hurken v
huk
inergatief op de onderbenen gaan zitten

huur /ɦyr/ n
leie
(juridisch) het tijdelijk gebruik van goederen of diensten tegen betaling

huwelijk /ɦiu̯ələk/ n
giftermål
(juridisch), (familie), (maatschappij) ambtelijke duurzame verbintenis tussen twee of meer mensen

huwelijksreis /ˈɦiu̯ələksˌrɛɪ̯s/ n
bryllupsreise
de reis die een pasgetrouwd stel gewoonlijk onmiddellijk na hun trouwen onderneemt

huzaar /hʊ.ˈzaːʁ/ n
husar
(beroep), (militair) een ruiterijsoldaat

hydrografie n
hydrografi

hydrologie n
hydrologi

hyena n
hyene
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit de onderfamilie Hyaeninae , middelgrote nachtroofdieren

hygiëne n
hygiene

hygrometer n
hygrometer
(meteorologie) een instrument om vochtigheid van de lucht te meten

hypercorrectie n
hyperkorreksjon

hyperoniem n
hyperonym
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term

hyperthermie n
hypertermi

hypocriet /ɦipoˈkrit/ n
hykler
(psychologie) iemand die voordoet bepaalde waarden te huldigen, maar zich er zelf niet aan houdt

hypofyse /ˌhipoˈfizə/ n
hypofyse
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt

hypomanie n
hypomani
(medisch) lichte vorm van ziekelijke aandrift (psychische opwindingstoestand)

hypothermie n
hypotermi
(medisch) onderkoeling

hysop n
isop
(plantkunde) Hyssopus officinalis , een gewas met geneeskundige kracht

hüttenkäse n
hytteost
(voeding) zeer eiwitrijke, op kwark lijkende ongerijpte kaas van niet geperste wrongel, met een frisse smaak (wikidata: hüttenkäse )

iconografie n
ikonografi

idee /iˈde/ n
idé
o; gedachte, plan

identificeren v
identifisere

identiteit n
identitet
(van persoonheid) een kenmerk dat je onderscheidt van anderen en bepaalt wie je bent

ideogram /ˌideo'ɣrɑm/ n
ideogram
(taalkunde) een grafisch teken dat een voorwerp symboliseert

ideologie /ˌideoloˈɣi/ n
ideologi
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking

idiomatisch adj
idiomatisk
het idioom betreffend

idioot /idi'ot/ adj
idiot
(medisch) zwakzinnig in de hoogste graad

idioot /idi'ot/ n
idiot
(medisch) iemand die zwakzinnig is in de hoogste graad
(pejoratief) iemand die heel dom is
(pejoratief) scheldwoord voor iemand met een afwijkend standpunt of van afwijkend gedrag

ie personalPronoun
han
(Noord-Nederlands) clitische vorm van de 3e persoon enkelvoud mannelijk nominatief.

iemand indefinitePronoun
noen

iets adv
noe
een beetje, enigszins

ietwat adv
noe litt
in bescheiden mate

iglo /ˈiɣlo/ n
iglo
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken

ijdelheid n
forfengelighet
het zich toeleggen op betekenisloze uiterlijkheden

ijs /ɛɪ̯s/ /ɛːs/ n
is
(natuurkunde) de vaste vorm van water, bevroren water
(voeding) een lekkernij, meestal op basis van zuivel, die in bevroren toestand wordt gegeten

ijsbeer n
isbjørn
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft

ijsberg n
isfjell
(glaciologie), (scheepvaart) een zeer groot brok ijs dat in de zee drijft

ijsbreker n
isbryter
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen

ijsdansen v
isdans
inergatief (sport) een discipline van het kunstschaatsen

ijsduiker n
islom
(duikers) bepaald soort vogel Gavia immer , uit het geslacht Zeeduikers

ijshockey n
ishockey
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten

ijsje /ˈɛɪʃə/ n
iskrem
een van roomijs of waterijs vervaardigde lekkernij

ijskoud adj
iskald
met de temperatuur van ijs, of zo koud als ijs aanvoelt

ijzer /ˈɛi̯zər/ n
jern
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal

ijzertijd n
jernalder

ik personalPronoun
jeg eg
nominatief (onderwerp), verwijst naar de spreker of schrijver.

ik hou van je phraseologicalUnit
jeg elsker deg
een verklaring van liefde aan iemand

illustratie n
illustrasjon

imiteren /ˌimiˈterən/ v
herme etterligne etterlikne imitere
overgankelijk doen wat iemand anders doet

immigrant /ˈɪmiɣrɑnt/ n
immigrant

immigratie n
innvandring
(demografie) het zich metterwoon vestigen van allochtonen in een land

immigreren v
immigrere
ergatief een land binnenkomen om zich er metterwoon te vestigen

impedantie n
impedans
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)

imperialisme n
imperialisme

implantaat n
implantat
(medisch) een stof, voorwerp, toestel etc. dat in een lichaam wordt aangebracht

impliceren v
insinuere
inergatief stilzwijgend ten gevolge hebben

implosie n
implosjon
(natuurkunde), (techniek) een zeer snel ineenklappen van een holle ruimte door overdruk van buitenaf, doorgaans met een knal, maar in principe zonder vuurverschijnselen.

impresario n
impresario
(beroep) een organisator van toneeluitvoeringen, concerten enz

improvisatie n
improvisasjon
ter plekke verzonnen versie van een muziekstuk, voorlezing, enz. die niet van te voren bedacht is

improviseren v
improvisere
inergatief iets bedenken zonder vooropgesteld plan

impuls /ɪmˈpʏls/ n
løft
innerlijke drang, opwelling bijv. een driftimpuls, dwangimpuls
bevegelsesmengde
(natuurkunde) een vector wiens lengte gelijk is aan het product van massa en snelheid

in preposition
i på
binnen een periode, in minder tijd dan een periode:

in plaats van abbreviation
i stedet for
1. als vervanger van

inbraak n
innbrudd
het zich, met geweld, onbevoegd toegang verschaffen tot een gebouw

inbranden v
svi
met een brandijzer merken

inbreuk n
overgrep
(juridisch) iets schenden

inbussleutel /ˈɪmbʏˌsløtəl/ n
unbrakonøkkel

incest n
incest

incontinentie n
inkontinens
(medisch) het onvermogen om urine of ontlasting op te houden

inculturatie /ˌɪŋkʏltyˈrasi/ /ˌɪŋkʏltyˈraʦi/ n
inkulturasjon
(religie), (geschiedenis) het proces waarbij elementen uit een bepaalde religie of cultuur geïntegreerd worden in een andere cultuur; meestal gebruikt in rooms-katholieke context

inderdaad /ˌɪndərˈdad/ /ˌɪndərˈdat/ adv
faktisk
een bevestiging dat iets het geval is

indiaan n
indianer
inwoner van Amerika voor de komst van de Europeanen

indiaans adj
indiansk

indicatief n
indikativ
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

indicator n
indikator

indien /ɪndin/ conjunction
dersom
onder de voorwaarde dat

indigo /ɪn.ˈdi.ɣo/ /ɪn.ˈdi.χo/ n
indigo
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer

indium n
indium
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49

individueel adj
individuell
afzonderlijk, op zichzelf

indoor adj
innendørs
(sport) binnen een gebouw beoefend; overdekt plaatsvindend (als onderscheid met de buiten beoefende variant)

inductantie n
induktans

ineenstorting n
sammenbrott sammenbrudd
het ineenstorten

infectie n
infeksjon
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie

inferno n
inferno
hel, oord van helse verschrikkingen

informatica n
informatikk
(wetenschap), (wiskunde) de leer van de mechanische verzameling en verwerking van informatie

informatie n
informasjon
de kennis die iemand te horen krijgt
de verstrekking van kennis

informeren v
informere opplyse
overgankelijk inlichten

infrarood adj
infrarød stråling

ingang n
ankomst
een opening waar iets doorheen kan of waardoor men binnenkomt (toegang)

ingenieur n
ingeniør
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen

ingewanden n
tarmer
alleen meervoud (anatomie) verzamelnaam voor de inwendige organen van het darmkanaal

ingrosseren v
tinglyse
(juridisch) een officieel afschrift (grosse) opstellen; eertijds vaak in het Latijn

inham /'ɪnɦɑm/ n
vik

inhoud /ˈɪnhɑut/ n
innhold
datgene wat bevat is in een ander lichaam
het geheel van handelingen en gedachten vervat in een boek of ander medium

initiaalwoord /ˌiniˈtʃalwort/ n
initialord
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))

initialiseren /ini(t)ʃali'zerə(n)/ v
initialisere
1.

inkt n
blekk
(teken- en schrijfmateriaal) een gekleurde vloeistof waarmee men kan schrijven en tekenen

inktpot /ˈɪŋtpot/ n
blekkhus
een meestal glazen of plastic vaatje waar inkt in bewaard wordt

inktvis /ˈɪŋktfɪs/ n
seiche
(koppotigen) een koppotig weekdier met vangarmen dat een inktachtig vocht afscheidt ter verdediging

inlichten v
informere meddele underrette
overgankelijk opheldering geven

innemend /ɪnˈemənt/ adj
elskverdig
aardig, sympathiek

inschrijven /'ɪnsxrɛɪvə(n)/ v
tinglyse
wederkerend zich ~: een lidmaatschap of deelnemerschap schriftelijk vastleggen

insect n
insekt
(dierkunde) geleedpotige met drie paar poten en geen, één of twee paar vleugels

insecteneter n
insekteter
(dierkunde) zoogdier uit de taxonomische orde Eulipotyphla

insgelijks adv
i like måte

inspanning n
ork
de fysieke moeite die men voor iets doet

inspiratie /ɪnspi'rasi/ n
inspirasjon
een gevoel over hoe men iets kan aanpakken

installatie n
installasjon
de actie van het installeren (bijv. het zich ergens vestigen en inrichten)
(kunst) een (veelzijdige) kunstvorm

instellen v
innstille
overgankelijk het op een gewenste wijze regelen van iets

instrument n
redskap
(gereedschap) werktuig
instrument
(muziek) verkort voor muziekinstrument

insuline /ˌɪnzyˈlinə/ n
insulin
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen

integraal adj
integral

intelligent /ɪntɛli'xɛnt/ adj
ryddig
met een goed verstand of daarvan blijk gevend

intelligentie n
intelligens
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies

interessant adj
interessant
wekt interesse

interesse n
interesse
belang
belangstelling
iets waar belangstelling voor is

interesseren v
interessere
overgankelijk nieuwsgierig maken

internet n
Internett
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)

intimideren /ɪntimi'dɪːrə(n)/ v
true
overgankelijk iemands gedrag beïnvloeden door hem angst aan te jagen

intramusculair adj
intramuskulær
(medisch) in de spier

intron /ˈɪntrɔn/ n
intron
(biologie) stukje DNA dat zich bevindt in een gen maar dat niet wordt gebruikt om het eiwit te coderen

investering n
investering
een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald

invloed /ˈɪnvluːt/ n
løft
inwerking van een persoon, zaak of omstandigheid op een andere

invloedrijk adj
innflytelsesrik

inwijden v
døpe
overgankelijk, (religie) ritueel voor een bepaalde geheiligde functie geschikt maken

inzinking n
sammenbrott sammenbrudd
het inzinken, het ineenstorten

ion /jɔn n
ion

iridium n
iridium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

ironie /ɪroˈniː/ n
ironi
vorm van spot waarbij je het tegendeel zegt van wat je bedoelt

irritant adj
irritende
in hoge mate vervelend

irriteren v
irritere
overgankelijk op onaangename wijze prikkelen

islam n
islam
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet

isoleren v
isolere
overgankelijk elektrisch contact onmogelijk maken

ivoor n
elfenben

ja /jaː/ adv
ja
duidt bevestiging, instemming, toestemming, inwilliging of toegeving aan

jaar /ja:r/ n
år
(tijdrekening), (eenheid) de duur van een omloop van de aarde om de zon van circa 365 dagen

jaarlijks /ˈjar.ləks/ /ˈjar.lɪks/ adj
årlig
eenmaal per jaar

jacht /jɑxt/ n
jakt
v/m het achtervolgen van wilde dieren met als doel ze te doden en op te eten
o (scheepvaart) een snel vaartuig

jachthobo n
jaktobo
(muziekinstrument) een primitieve hobo met een gekromde resonantiebuis, die ondermeer als signaalinstrument bij de jacht is gebruikt

jachthond n
hund
hond die speciaal gefokt wordt voor de jacht

jagen /ˈjaːɣə(n)/ v
jage
inergatief bewegende wezens (bijv. dieren) proberen te vangen

jager n
jeger
(beroep) iemand die op jacht gaat
jagerfly
(militair) vliegtuig dat vooral bedoeld is om vijandelijke vliegtuigen en luchtafweer uit te schakelen

jaguar n
jaguar
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.

jak n
jak

jakhals n
sjakal
(roofdieren) soort hondachtig roofdier, Canis aureus

jaloers adj
sjalu
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt

jamboree n
jamboree
een grote bijeenkomst van scouts in de leeftijd van 14 tot 17 jaar uit landen verspreid over de gehele wereld die eens per 4 jaar wordt georganiseerd

januari /jɑnyˈwaːri/ n
januar
(tijdrekening) de eerste maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jas n
jakke
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten

jaspis n
jaspis

jawel /'jɑʋɛl/ adv
jo
ja, antwoordend op een ontkennende vraag

jazzzangeres /ˈdʒɛ:zɑŋəˌrɛs/ n
jazzsangerinne
(beroep) (muziek) een vrouwelijke persoon die zich op het zingen van jazz toelegt

je /jə/ possessivePronoun
di din ditt
tweede persoon enkelvoud onbenadrukte vorm van jouw.

jeneverbes n
einer
(coniferen) Juniperus communis een conifeer die ook in de Benelux voorkomt

jeugd /ˈjøːxt/ n
ungdom
de tijd van iemands leven dat iemand nog jong is
de jongeren van een samenleving

jeuken v
klø

jicht n
urinsyregikt
(medisch) een pijnlijke ontsteking als gevolg van gekristalliseerd uraat in een gewricht

jihad n
jihad

jij /jEi/ /jɛɪ̯/ /jɛː/ personalPronoun
du
tweede persoon enkelvoud informeel

jodelen /ˈjodələ(n)/ v
jodle
inergatief zingen met een snelle wisseling van buikstem naar kopstem

jodenkoek /ˈjo.də(n).kuk/ n
jødekake

jodin /joˈdin/ n
jødinne
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006

jodium n
jod
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen

johannesbroodboom n
johannesbrødtre

joint n
joint

jojo n
jojo
(speelgoed) speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt

jong /jɔŋ/ adj
ung
van geringe leeftijd

jong /jɔŋ/ n
ung
(dierkunde) een directe nakomeling van een dier (m.n. van een zoogdier of reptiel)

jongen n
gutt
onvolwassen man

jongleren /jɔŋˈle.rə(n)/ v
sjonglere

jood n
jøde
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt
jod
(scheikunde) korter woord voor het element jodium, voornamelijk bij geneesmiddelen

journalist n
journalist
(beroep) (media) verslaggever, iemand die nieuwsfeiten publiceert

jouw /jɑu̯/ possessivePronoun
din di ditt
(informeel) van jou

judo /'jy.do/ n
judo
(sport) een Japanse vechtsport, heden ten dage beoefend als wedstrijdsport

juffrouw /jʏˈfrɑu/ n
frøken

juist adj
riktig
zoals het moet, waar

jukbeen n
kinnbein
(anatomie) één van de beenderen van de schedel (os zygomaticum)

juli /jyˈlɛi/ n
juli
(tijdrekening) de zevende maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jullie /ˈjʏli/ personalPronoun
dere
nominatief (onderwerp)

juni n
juni
(tijdrekening) de zesde maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

junkfood n
usunnmat
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is

juridisch adj
juridisk
betrekking hebbend op het recht en de rechtsleer

jurk /jʌrək/ n
kjole
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt

jute adj
jute
gemaakt van jute

juwelier n
juveler
(beroep) iemand die juwelen vervaardigt en erin handelt

kaaiman n
kaiman
(reptielen) krokodilachtige uit de onderfamilie Caimaninae van de familie alligators

kaak n
kjeve
(palindroom) (anatomie) het beendergestel dat de mondholte omsluit en waarin de tanden en kiezen geplaatst zijn
kinn
(anatomie) een wang
gapestokk
(juridisch) een houten of stenen podest, waarop de te straffen misdadigers tentoon werden gesteld

kaakklem n
stivkrampe
(medisch) een mogelijk dodelijke infectieziekte veroorzaakt door Colistridium tetani

kaalplukken v
ribbe
door plukken kaal maken

kaap n
kapp
(aardrijkskunde) een in zee vooruitstekende landpunt.

kaars /kars/ n
lys
een staaf of klomp van brandbaar materiaal met een lont

kaart n
kort
een bedrukt kartonnen vel dat met de post verstuurd kan worden
kart kort
(kaartspel) een kartonnen of plastic vel uit een kaartspel, om mee te spelen

kaartspel /kartspɛl/ n
kortspell
een spel met speelkaarten

kaas /kas/ n
ost
(voeding) voedingsproduct gemaakt van gestremde melk

kaasfondue /ˈkasfɔndy/ n
fondue
(voeding) een gerecht waarbij etenswaren in een saus van kaas gedompeld worden

kaasschaaf /ˈkasxaf/ /ˈkasχaf/ n
ostehøvel
(huishouden) een gebruiksvoorwerp waarmee een dun plakje van een stuk kaas kan worden gesneden

kabel n
kabel
(techniek) lijn van 3 tot 6 ineengedraaide touwen van hennep, kunststof, staal of ander materiaal

kabeljauw n
torsk
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua

kabouter n
nisse
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt

kachtel /ˈkɑxtəl/ /ˈkɑxtəɫ/ /ˈkɑχtəɫ/ n
føll
(dierkunde), (West- en Frans-Vlaanderen, Zeeland) een jong van een paard

kadastreren v
tinglyse
overgankelijk een afbakening maken van de eigendomsrechten van grondbezit en deze in kaart brengen

kadaver n
kadaver
(dierkunde) dood lichaam van een dier

kadaverdiscipline n
kadaverdisiplin

kade n
kai
(scheepvaart) een beschoeide of gemetselde oeverstrook waaraan de schepen kunnen aanleggen

kader n
kader
rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht

kajak n
kajakk
(palindroom) een gesloten kano om in wild water of op zee te varen

kaken v
rense
overgankelijk, (visserij) een vis van de ingewanden ontdoen

kakkerlak n
kakerlakk
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend

kalender n
kalender
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz

kalf n
kalv
(dierkunde) (veeteelt) jong van het rund en sommige andere zoogdieren

kalief n
kalif

kalium n
kalium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal

kalk /ˈkɑl(ə)k/ n
kalk
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat

kalkoen n
kalkun
(hoendervogels) (landbouw) bepaald soort gedomesticeerde vogel, Meleagris gallopavo

kalkoven n
kalkovn

kalksteen n
kalkstein

kalm /kɑlm/ adj
lun
weinig in beroering, zonder opwinding

kam /kɑm/ n
kam
getand object om haren mee te verzorgen

kameel /kɑ'mel/ n
kamel
(evenhoevigen) Camelus bactrianus , een hoefdier met twee bulten op de rug

kameleon n
kameleon
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen

kamer n
rom kammer
een van de rest door muren afgescheiden deel van een huis met een eigen functie

kamertemperatuur n
romtemperatur

kamfer n
kamfer

kammen /kɑmə(n)/ v
gre kjemme
overgankelijk met een kam haar in orde brengen

kamp n
leir
o een plaats waar een aantal troepen geruime tijd of permanent gehuisvest zijn.
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep

kamperfoelie n
leddved

kampvuur n
bål
vuur in de buitenlucht waaromheen mensen zich (voor de gezelligheid) verzamelen

kan n
kanne
(huishouden) serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken

kanaal /ka'naːl/ n
kanal

kanarie n
kanarifugl
bepaald soort kleine vogel, Serinus canaria

kandelaber n
kandelaber
kandelaar met verscheidene armen

kandidaat /kɑndiˈdat/ n
kandidat
(politiek) iemand die zich verkiesbaar gesteld heeft voor een politiek ambt
iemand die zich beschikbaar geteld heeft voor een baan of functie

kaneel /kɑˈnel/ n
kanel
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten

kangoeroe n
kenguru
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen

kanker n
kreft cancer
(medisch) aandoening die gekenmerkt wordt door het ongecontroleerd vermenigvuldigen van cellen

kankergezwel n
kreftsvulst
(medisch) een zwelling van het weefsel door kwaadaardige groei

kannibaal n
kannibal
mens die of dier dat vlees van zijn eigen soort eet

kano n
kano

kanon n
kanon
een instrument om explosieve projectielen weg te schieten

kanonneerboot n
kanonbåt
(militair) een kleine boot met enkele stukken zwaar geschut

kans n
sjanse
mogelijkheid dat er iets gaat gebeuren
utsikt sjanse
een mooie gelegenheid

kanselier n
kansler
(regering) eerste minister
hoofd van een griffie

kansspel n
hasardspill

kant /kɑnt/ n
knipling
m/o, (textiel) een vorm van vlechtwerk gemaakt van dunne linnen of katoenen draden

kanunnik n
domherre
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.

kapel n
kapell
klein kerkgebouw

kapelaan n
kapellan
een priester van de katholieke kerk, werkzaam in een parochie

kaper n
kaperfart
(geschiedenis), (scheepvaart) vroegere zeerover die met een machtiging van de overheid werkte

kapitalist n
kapitalist
(pejoratief) persoon die fanatiek met geld bezig is
(politiek) (economie) (maatschappij) aanhanger van het kapitalisme

kapitein /kapiˈtɛin/ n
kaptein
(beroep) (scheepvaart) gezagvoerder van een schip [1], bijv. van een koopvaardijschip

kapmeeuw n
hettemåke
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel, Larus ridibundus , een soort meeuw met een gekleurde kop en een lachende roep

kapmes /'kɑpmɛs/ n
machete
lang stevig mes waarmee men zich al kappend een weg kan banen in het oerwoud

kapoen n
kapun

kappertje /'kɑ.pər.cə/ n
kapers
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt

kapseizen /kɑpsɛɪ̯zə(n)/ /kɑpsɛːzə(n)/ v
kantre hvelve kollseile kullsegle kullseile kvelve
ergatief, (scheepvaart) ondersteboven komen liggen

kapsel n
frisyre
de manier waarop het haar geknipt is

karaf n
karaffel
(huishouden) tafelfles met wijde buik en smalle hals voor het schenken van wijn, water, likeur enz.

karakter n
natur
aard, geaardheid, inborst, natuur, wezen

karate n
karate
(sport) Japanse gevechtsport

karavaan n
karavan
groep reizigers

kardemom n
kardemomme
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae (wikidata: kardemom )

kardinaal n
kardinal
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus

karper n
karpe
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio

karst n
karstlandskap
(geologie) de verzameling verschijnselen die samenhangen met de oplosbaarheid van kalksteen onder invloed van koolzuur in de atmosfeer

karteldarm n
endetarm

karton /kɑrˈtɔn/ n
kartong
bordpapieren verpakking

karveel n
karavell

karwij n
karve
(plantkunde) plant Carum carvi uit de schermbloemenfamilie Apiaceae (wikidata: karwij )

kas /'kɑs/ n
drivhus veksthus
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst

kast /kɑs/ /kɑst/ n
skap
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen

kastanje n
kastanje
(plantkunde) eetbare vrucht van de betreffende boom

kaste /kɑstə/ n
kaste
(religie) een streng gescheiden stand binnen de hindoeïstische samenleving

kasteel n
slott
(bouwkunde) middeleeuwse versterkte woning

kastenstelsel n
kastesystem
(sociologie) een systeem van rangen en standen in de maatschappij

kastensysteem n
kastesystem
(sociologie) een kastenstelsel
(techniek) een modulair opgebouwde systematiek, waarmee men kasten in alle vormen en maten kan samenstellen

kat n
katt katte kǫttr
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden

katabolisme n
katabolisme
(medisch) geheel van de afbraakprocessen in een lichaam

katapult n
katapult
apparaat om stenen en andere objecten mee weg te schieten
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten
inrichting om vliegtuigen mee te lanceren

kater n
fyllesyke bakrus
beroerde gevoel dat ontstaat na het gebruik van te veel alcohol

kathedraal /kɑtədral/ n
katedral
een hoofdkerk van een bisdom

katheter n
kateter
(medisch) een buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen

kathode n
katode
(scheikunde) een elektrische geleider waarlangs elektronen een elektrolyt binnengeleid worden

katholiek /ˌka.to.ˈlik/ adj
katolsk
(religie) overeenkomstig de geloofsleer van de Katholieke Kerk
(religie) te maken hebbend met de Katholieke Kerk

kation n
kation

katoen /kɑˈtun/ n
bomull
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit (wikidata: katoen )

katrol n
trinse
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen

kauw n
kaie
(zangvogels) Corvus monedula , eem zwarte zangvogel met een grijze nek uit de Corvidae

kauwen v
tygge

keel /keːl/ n
strupe
v/m: (anatomie) voorste, uitwendige gedeelte van de hals

keelontsteking /kelɔntstekɪŋ/ n
halsbetennelse
(medisch) een infectie van de slijmhuid van de keel

keep /keːp/ n
bjørkefink
inkeping, insnijding, kerf met betrekkelijk wijde opening
(zangvogels)Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland

keer n
gang
telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt

keerkring n
vendekretsene

kegel /ˈke.xəl/ n
kjegle konus
(wiskunde) een meetkundig lichaam met een cirkel als grondvlak en uitlopend in een punt

kegelsnede n
kjeglesnitt
(wiskunde) een kromme gevormd door het snijden van een kegel met een plat vlak

keihard /'kɛɪɦɑrt/ adj
knallhard
heel erg hard: zo hard als een kei

keizer n
keiser
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerin n
keiserinne
(adel) een vrouwelijke monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerlijk adj
keiserlig

keizerrijk n
keiserdømme keiserrike
(regering) het gebied waar een keizer het staatshoofd is

keizersnede n
keisersnitt
(medisch) operatieve verlossing in tegenstelling tot een gewone bevalling

kelder /ˈkɛldər/ n
kjeller
een ondergrondse bergruimte

kelk n
kalk

kelner n
kelner

kemphaan n
brushane
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae

kennen /ˈkɛnə(n)/ v
kjenne
overgankelijk bekend, vertrouwd zijn met

kenteken n
kjennetegn
een teken waaraan iets of iemand herkenbaar is
(verkeer) een identificatienummer van een gemotoriseerd voertuig

kerk /kɛrk/ n
kirke
(religie) (bouwkunde) openbaar gebouw voor religieuze handelingen of samenkomsten
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)

kerkdienst /ˈkɛrɡdinst/ n
gudstjeneste
(religie) een bijeenkomst van een christelijke gemeente waarin God vereerd wordt

kerker /kɛrkər/ n
fangehull
een ondergrondse ruimte die bestemd is voor het opsluiten van gevangenen

kerkganger / ˈkɛrkχɑŋər / n
kirkegjenger
(religie) een gelovige die zich naar de kerk begeeft om de kerkdienst bij te wonen (mannelijke vorm)

kerkgangster / ˈkɛrkχɑŋstər / n
kirkegjenger
(religie) een gelovige vrouw die zich naar de kerk begeeft om de kerkdienst bij te wonen (vrouwelijke vorm)

kerkklok /ˈkɛr.klɔk/ n
kirkeklokke
(religie) een bel in de toren van een kerk

kerkrat n
kirkerotte kjerkerotte
een beklagenswaardig figuur, zoals een rat die in een kerk leeft en daar weinig voedsel vindt

kerkuil /ˈkɛrgœːl/ /ˈkɛrkœʏ̯ɫ/ /ˈkɛrkœːl/ n
tårnugle
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt

kernreactor n
kjernereaktor

kerrie n
karri
(specerij) in de keuken gebruikt mengsel van specerijen (wikidata: kerrie )

kers n
kirsebær
(fruit) steenvrucht van een kersenboom, Prunus subg. Cerasus (wikidata: kers )

kerstavond /kɛr.ˈsta.vɔnt/ /kɛr.ˈz(d)a.vɔnd/ n
julaften

kerstboom /ˈkɛrsd.bom/ /ˈkɛrz.bom/ n
juletre
(kerst), (plantkunde) rond Kerstmis opgestelde naaldboom met allerlei versieringen

kerstconcert n
Weihnachtskonzert kerstkonsert
(kerst) (muziek) uitvoering ter gelegenheid van Kerstmis, vaak met speciaal voor Kerstmis geschreven muziek

kerstkaart /ˈkɛrs.kart/ /ˈkɛrst.kart/ n
julekort
(kerst) (post) een wenskaart die wordt gekenmerkt door een kerstgroet en wensen voor het komende nieuwe jaar

kerstlied /ˈkɛrs.lid/ /ˈkɛrst.lit/ n
julemusikk
(muziek) (kerst) een op Kerstmis betrekking hebbend lied

kerstroos n
julerose
(bloemplanten) Helleborus niger plant uit het geslacht nieskruid, waartoe ook de lenteroos (Helleborus oriëntalis) en stinkend nieskruid (Helleborus foetida ) behoren en die in de winter bloeit. De kerstroos staat bekend als heksenkruid
(plantkunde) Euphorbia pulcherrima

kerststal /ˈkɛr.stɑl/ /ˈkɛr.stɑɫ/ n
julekrybbe
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom

kerstster /ˈkɛrstɛr/ n
julestjerne

kerstversiering /ˈkɛrst.fər.ˌsiː.rɪŋ/ /ˈkɛrz.vɛr.ˌsiː.rɪŋ/ n
julepynt
(kerst) aangekochte of zelfgemaakte voorwerpen die gebruikt worden om de tafel, het huis of openbare plekken te versieren ter gelegenheid van Kerstmis

kervel n
kjørvel
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd (wikidata: kervel )

ketchup n
ketchup
(voeding) een Amerikaanse saus op basis van tomaten (wikidata: ketchup )

ketel n
dampkjele
meestal rond metalen vat, vaak geschikt om onder druk gezet te worden

keteldal /ˈke.təl.dɑl/ /ˈke.təɫ.dɑɫ/ /ˈkeː.təl.dɑl/ n
botn
(geologie) een half cirkelvormige vallei gevormd door de erosie die een gletsjer veroorzaakt

keten n
kjede
uit losse, vaak metalen, schakels in een enkele rij aaneengeregen voorwerp

ketterij /ˌkɛtəˈrɛɪ/ n
heresi
het ingaan in woord of gedachte tegen de doctrines van de kerk

keuken /ˈkøːkə(n)/ n
kjøkken
een plaats waar gekookt wordt, ruimte waarin mensen hun voedsel bereiden
(figuurlijk) (kookkunst) de wijze waarop in een land of streek gekookt wordt

keurvorst n
kurfyrste

keus /'kø:s/ n
valg
gelegenheid om óf het een óf het ander te nemen

kever /ˈkevər/ /ˈkɛvər/ n
bille
(insecten) benaming voor insecten uit de orde Coleoptera

keyboard /ˈkiːbɔː(r)d/ /ˈkiːbɔː(r)t/ n
tastatur
(muziekinstrument) een elektronisch muziekinstrument met een toetsenbord
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

kibboets /ˈkɪbuts/ n
kibbutz

kidnappen v
kidnappe bortføre
overgankelijk wederrechtelijk en onder dwang iemand weghalen

kiel n
kjøl
m (scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven

kiem n
bakterie

kietelen v
kile
overgankelijk het prikkelen van gevoelige stukken huid bij anderen door middel van licht aanraken

kiezen v
velge
overgankelijk uit meerdere mogelijkheden één nemen

kiftig adj
misunnelig
iemand niet gunnen dat die iets heeft dat men zelf wil hebben

kijken v
skue se lita

kikker n
frosk
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart
kryssholt
(scheepvaart), (molenaarsambacht) dubbele haak ter bevestiging van een touw

kikkererwt n
kikert
(plantkunde) plant Cicer arietinum
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak (wikidata: kikkererwt )

kilogram abbreviation
kilogram
1. kilogram

kilometer / ˈkilometər / n
kilometer
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km

kin /kɪn/ n
hake
(anatomie) het vooruitstekende deel van de onderkaak

kind n
barn
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is
persoon voortkomend uit; zoon of dochter

kinderachtig /ˈkɪndərɑxtəx/ adj
barnaktig
zich niet als volwassene gedragend alsof men nog een kind is

kinderarts n
barnelege
(medisch) (beroep) een arts die gespecialiseerd is in de behandeling van kinderen

kinderboek n
barnebok

kinderjuffrouw n
barnepike dadda
(beroep) kindermeisje (in een huishouden)

kinderkamer n
barnerom
(huishouden) een kamer die speciaal is ingericht voor kinderen

kinderlied n
barneregle

kinine n
kinin

kinkhoest /kɪŋk(h)ust/ n
kikhoste
(medisch) een bepaalde kinderziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella pertussis

kiosk n
kiosk
(handel) klein vrijstaand winkeltje waar men snoep, koffie, kranten en tijdschriften kan kopen

kip /kɪp/ n
høne kylling hane
(hoendervogels) (vrouwelijke) gedomesticeerde vogel van het geslacht huishoen, Gallus gallus

kippenvel /ˈkɪpəvɛɫ/ n
gåsehud
het verschijnsel waarbij als gevolg van kou, afgrijzen of schrik de huid er uit ziet als die van een geplukte kip

kits /kɪts/ adj
ketch
(spreektaal) in orde, goed, prettig

kiwi n
kivi
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Apteryx , die voorkomen in Nieuw-Zeeland (wikidata: kiwi )
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia (wikidata: kiwi )

klamp n
kryssholt
(techniek) een plank of lat die haaks of schuin over andere is aangebracht, als deel van de constructie of als houvast voor hand of voet
(scheepvaart) een klemconstructie, of een (vaak dubbele) haak waaraan een touw (tijdelijk) kan worden belegd/bevestigd

klank n
lyd klang
in het algemeen wordt hiermee het totaal aan eigenschappen van een geluid aangeduid

klant n
kunde
(economie) afnemer van een product of dienst van een leverancier

klappen v
applaudere klappe
inergatief als vertoon van bijval, dank of bewondering de open handen ineenslaan
inergatief (informeel) praten op een gemoedelijke of niet ernstige manier
overgankelijk zo bewegen of raken dat het plotseling een luid geluid maakt

klaproos n
valmue
(plantkunde) Papaver rhoeas , een plant met een felrode bloem uit de familie Papaveraceae

klapstoel /ˈklɑpstuːl/ n
klappstol
stoel met opklapbare zitting

klarinet n
klarinett
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een harmonie

klaslokaal n
klasserom
(onderwijs) een ruimte in een school voor het geven van les aan scholieren

klauteren /ˈklʌʊtərə(n)/ v
klatre
inergatief klimmen, zich verticaal verplaatsen met behulp van alle vier de ledematen

klauwhamer n
klohammer

klauwplaat n
chuck
(gereedschap), (metaalbewerking) het onderdeel van een draaibank waarin een werkstuk wordt vastgeklemd

klavecimbel n
cembalo
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld

klaver n
kløver

kleding /kledɪŋ/ n
klær
(textiel) het textiel voor de bedekking van het lichaam

kledingstuk n
klesplagg
een deel van de kleding

kleerkast n
garderobeskap

klei /klɛɪ̯/ /klɛː/ n
leire
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)

klein adj
liten
van geringe grootte
van geringe waarde, van weinig belang

kleindochter /ˈklɛɪndɔxtər/ n
datterdatter
(familie) een dochter van iemands kind, een vrouwelijk kleinkind

kleine burgemeester n
grønlandsmåke
(steltloperachtigen) bepaald soort meeuw, Larus glaucoides , die ongeveer 56 centimeter groot kan worden

kleine modderkruiper n
piggsmerling
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Cobitis taenia , de kleinste van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers

kleinhandel n
detaljhandel
(economie) de handel die tastbare producten direct aan consumenten verkoopt

kleinkind /ˈklɛːŋkɪnt/ /ˈklɛːɪŋkɪnt/ n
barnebarn
(familie) kind van zoon of dochter

kleinzoon /ˈklɛɪnzon/ n
barnebarn
(familie) een zoon van iemands kind, een mannelijk kleinkind

klem /klɛm/ n
klemme
(gereedschap) een werktuig waarin iets door samendrukken bijeengehouden of vastgezet kan worden

klep n
klaff
scharnierend bevestigde afsluiting die open en dicht kan
(informeel) orgaan in het hoofd van humanen waar ongewenst geluid uit komt, mond

kleptomanie n
kleptomani
de onweerstaanbare drang om te stelen

kletsen v
skravle
inergatief op een informele manier praten

kleur /kløːr/ n
farge
het onderscheid dat gemaakt wordt op basis van het verschil in golflengte van licht

kleurpotlood n
fargestift

klier /klir/ n
kjertel
(biologie) een orgaan dat een stof afscheidt.

klieven /ˈklivə(n)/ v
kløyve
overgankelijk langs een scherp breukvlak in tweeën hakken

klif n
klippe
(geologie) steile hoge rots

klimaat n
klima
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet

klimaatverandering n
klimaendring klimaforandring
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw

klimaatzone n
klimasone

klimatologie /klɪmɑtoloˈɣi/ n
klimatologi
(wetenschap) leer van de lucht- en weersgesteldheid

klimatoloog n
klimaforsker klimatolog
(wetenschap), (beroep) beoefenaar van klimatologie, de leer van de lucht- en weersgesteldheid

klimmen /'klɪmə(n)/ v
klatre
bewegen in een omhooggaande richting dan wel over obstakels
stijgen, omhooggaan

klimop /'klɪ.mɔp/ n
eføy bergflette
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt

klink /klɪŋk/ n
klinke
handvat om de deur te openen of te sluiten

klinker /ˈklɪŋkər/ n
vokal
(taalkunde) een klank van de menselijke spraak waarbij geen obstructie in de ademstroom aangebracht wordt

klinknagel n
nagle
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden

klit n
påheng
(plantkunde) Arctium een geslacht van planten uit de familie Asteraceae
lastig persoon die men niet kwijt kan raken

klok n
klokke
(natuurkunde), (tijdrekening) een instrument dat de tijd bijhoudt
(muziekinstrument) een belvormige idiofoon, vooral bekend van kerktorens en carillons

klomp /klɔmp/ n
tresko
(schoeisel) schoeisel van hout, eventueel in combinatie met leer
dott
een vrij vormeloze hoeveelheid materiaal

klonen v
klone
(biologie) een identieke kopie van een levend wezen maken

klont n
dott
een hoeveelheid verdikt materiaal met een omvang die niet goed te definiëren is

klonter n
dott
een brok min of meer vaste stof in een vloeiende massa

kloof n
canyon juv
een ten gevolge van erosie, diep uitgesleten rivierdal, met steile wanden

kloon /klon/ n
klon
(dierkunde) een levend wezen dat een exacte genetische kopie is van een ander wezen

klooster /klostər/ n
kloster
(bouwkunde), (religie) een gebouw waarin een kloostergemeenschap gevestigd is
(religie), (metonymisch) een kloostergemeenschap als zodanig

kloppen /ˈklɔpə(n)/ v
banke
inergatief hoorbaar tegen of op iets slaan

kluit /klœʏt/ /klœːt/ n
dott
een brokkelige onsamenhangende massa

kluizenaar n
eremitt
iemand die alleen en in afzondering leeft

kluns n
kløne
(scheldwoord) een onhandig persoon

knaagdier /ˈknaxdiːr/ /ˈknaɣdiːr/ n
gnager
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden

knagen /'knaɣə(n)/ v
gnage
met de tanden aanvreten

kneden v
kna
overgankelijk een massa soepel maken door er steeds in te knijpen

kneu n
tornirisk
(zangvogels) bepaald soort vinkachtige, Carduelis cannabina

knie n
kne
(anatomie) gewricht in het midden van het been dat het bovenbeen met het onderbeen verbindt

knielen v
knele
op de knieën gaan

knijpen /'knɛɪpə(n)/ v
knipe
overgankelijk tussen twee punten druk uitoefenen

knikken /'knɪkə(n)/ v
nikke
een verticale beweging met het hoofd maken

knikker n
klinkekule
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren

knoflook n
hvitløk kvitløk
(plantkunde), (kookkunst), (voeding) Allium sativum , een bolgewas dat familie is van ui en bieslook

knokkel n
knoke
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt

knol /knɔl/ n
bete
(groente) koolraap, een eetbare wortel van een plant uit het geslacht Brassica

knoop n
knapp knute knop
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel
knop
(scheepvaart), (eenheid) een snelheidsmaat die in de zeevaart gebruikt wordt

knots n
batong

knuddig adj
luset lusete
zeer slecht

knuffel n
klem
liefdevolle omhelzing

knuppel /ˈknʏpəl/ n
kølle
korte dikke stok, bedoeld om lijfstraf mee uit te delen

knus /knʏs/ adj
intim
aangenaam van gezelschap en enigszins intiem

koala n
koala
(buideldieren) Phascolarctos cinereus , een Australisch buideldier

kobalt n
kobolt
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

kodiakbeer n
kodiakbjørn
(roofdieren) Ursus arctos middendorffi de grootste ondersoort van de bruine beer, sommige individuen zijn zelfs groter en zwaarder dan de ijsbeer

koe n
ku
(evenhoevigen) (veeteelt) wijfje van het huisrund en van andere rundersoorten

koekoek n
gjøk
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen

koelkast n
kjøleskap
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven

koeltoren n
kjøletårn
(techniek) een hooggebouw waarin water wordt verdampt om iets te koelen

koepel /ˈkupəl/ n
kuppel
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve bol of een halve ellipsoïde

koets n
hestevogn
(verkeer) vierwielig rijtuig met vering, vaak gesloten, dat getrokken wordt door paarden

koetsier n
kusk
(beroep) iemand die de paarden van een koets ment

koevoet n
brekkjern kubein kuben
(gereedschap) stevige metalen stang voorzien van een gespleten einde, gebruikt om er zaken mee open te breken

koffer n
koffert
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen

kofferbak n
bagasjerom
het gedeelte van een auto waar de bagage in geplaatst wordt

koffie n
kaffe kaffi
gemalen gebrande koffiebonen waarmee de onder [1] genoemde drank wordt bereid

koffie verkeerd n
café au lait

koffiedik n
kaffegrut
(drinken) het donkere bezinksel van gemalen koffiebonen dat overblijft na het zetten van koffie

koffiehuis n
kafé
een uitspanning waar men koffie kan nuttigen

koffiemolen n
kaffekvern
(huishouden) huishoudelijk apparaat waarin koffiebonen kunnen worden gemalen

koffieplant n
kaffeplanter

kogel n
kule
loden projectiel gevuld met buskruit dat gebruikt wordt als munitie van een wapen
zware metalen bal die gebruikt wordt bij het kogelstoten

kogellager n
kulelager
(werktuigbouwkunde) een constructie met vrij draaiende kogels die er voor zorgt dat een draaibeweging met weinig wrijving kan worden uitgevoerd

kok /kɔk/ n
kokk

koken /ˈkokə(n)/ v
koke
overgankelijk vloeistof verwarmen totdat er zich in de hele vloeistof bellen vormen die naar boven stijgen en openspringen
overgankelijk (kookkunst) met behulp van ingrediënten een maaltijd klaarmaken

kokmeeuw n
hettemåke
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus

kokosboom /ˈko.kɔsˌbom/ n
kokosnøtt
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft

kokosmelk /ˈko.kɔsˌmɛlk/ /ˈko.kɔsˌmɛɫk/ n
kokosmelk
(drinken) vocht verkregen door het kiemwit van een kokosnoot met water te vermengen en uit te knijpen

kokosnoot /'kokɔsnot/ n
kokosnøtt
(plantkunde) een holle vrucht van de kokospalm met wit vruchtvlees en een vezelige bast

kokospalm /ˈko.kɔsˌpɑlm/ /ˈko.kɔsˌpɑɫm/ n
kokosnøtt
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd

kolchoz n
kolkos

kolibrie n
kolibri
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen

kolonel n
oberst
(militair) een hoge militaire rang

kolonel-generaal n
generaloberst
(militair) een rang in het Pruisische leger, het Duitse keizerlijke leger en de Wehrmacht, het leger van nazi-Duitsland

komeet n
komet
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt

komen v
komme ta
ergatief bewegen van verder weg naar dichterbij

komijn n
karve
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert (wikidata: komijn )
(plantkunde) plant Cuminum cyminum uit de schermbloemfamilie Apiaceae

komkommer /kɔm.ˈkɔ.mər/ n
agurk
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)

komma /ˈkɔma/ n
komma
(taalkunde) een leesteken dat een pauze aangeeft, weergegeven met symbool ,

kompas n
kompass
(techniek) instrument [1] waarvan de naald het magnetische noorden aanwijst

konijn /kɔˈnɛɪn/ /kɔˈnɛːn/ n
kanin
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden

koning /ˈkonɪŋ/ /ˈkoːnɪŋ/ n
konge
(regering)(adel) het mannelijk hoofd van een koninkrijk

koningin /konɪˈŋɣɪn/ /konɪˈŋɪn/ /koʊnɪˈŋɪn/ n
dronning

koningsmoord n
kongemord
een bewuste moord op de koning

koninklijk /ˈkonɪŋklək/ adj
kongeleg
betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand

koninkrijk /ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ n
kongerike kongedømme
(regering)(adel) staatsvorm met een koning aan het hoofd

kooi /koːɪ/ n
bur
(techniek) een uit tralies of gaas gemaakt voorwerp dat een ruimte omsluit
køye
(scheepvaart) slaapplaats van boord van een schip

kookboek n
kokebok
handboek met recepten voor de bereiding van gerechten

kookkunst /sxɪldərkʌnst/ n
kjøkken
de kunst van het door middel van koken voor consumptie geschikt maken van voedsel

kookpunt n
kokepunkt

kool n
kål
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen
kull
een zwarte brandstof die voornamelijk uit koolstof bestaat

koolraap n
kålrabi kålrot

koolrabi n
knutekål

koolstof /ˈkol.stɔf/ n
karbon
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6

koolvis n
sei
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis met donker gekleurde mondholte en rug die voorkomt in het hoge noorden van de Atlantische Oceaan, Pollachius virens uit de familie van kabeljauwen Gadidae in de orde kabeljauwachtigen Gadiformes

koolwaterstof /kol'watərstɔf/ n
hydrokarbon
(scheikunde) een verbinding die uit koolstof en waterstof is opgebouwd

koolzuur /'kolzyr/ n
karbonsyre
(scheikunde) een verbinding van water en koolstofdioxide met de formule H2CO3

koopje /kopjə/ n
kupp

koopman n
kjøpmann

koopvaardijschip n
handelsskip
zeeschip voor het vervoer van handelsgoederen

koor n
kor sangkor
(muziek) een groep mensen die samen zingen

koorts n
feber
(medisch) verhoging van de lichaamstemperatuur

kop /kɔp/ n
kopp
bakje om te drinken

kopen v
kjøpe
overgankelijk, (handel) in ruil voor geld iets in bezit krijgen

koper n
kobber
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal

koppelteken n
bindestrek
(taalkunde) (grammatica) een streepje om twee of meer woorden een eenheid te laten vormen dat in de Nederlandse spelling vooral van belang is in afleidingen, samenkoppelingen, samenstellingen en woordgroepen

koppen v
heade nikke hedde skalle
overgankelijk (voetbal) een bal een stotende beweging met het hoofd geven

koptelefoon n
hodetelefon
(elektrotechniek) stel van twee kleine luidsprekers die men tegen of in de oren plaatst

koraal n
korall
(dierkunde) skelet van de koraalpoliep

korfbal n
kurvball
(sport) sport waarbij teams die uit zowel mannen als vrouwen bestaan scoren wanneer het lukt de bal bij de tegenstanders door een mand (korf) zonder bodem te gooien

korfschelpje n
kurvskjell
(tweekleppigen) Corbula gibba een schelpdier uit de Corbulidae

koriander /korijɑndər/ n
koriander
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken
(kruid) (gedroogde) bladeren van Coriandrum sativum

korianderzaad /korijɑndərzaːt/ n
korianderfrö
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken (wikidata: korianderzaad )

korset n
korsett

korst /kɔrst/ n
skorpe
een harde buitenste laag om iets dat verder relatief zacht is

kort adv
kort
1. van geringe duur
2. van geringe lengte

korting n
avslag
verlaging van een te betalen bedrag
verlaging van een te ontvangen bedrag

korund n
korund

kosmologie n
kosmologi

kosmonaut n
kosmonaut

kosten v
koste
absoluut als te betalen prijs hebben
absoluut (figuurlijk) als tegenprestatie vereisen, verlies met zich meebrengen van

koster n
klokker
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is

kostuum n
drakt

kotelet /kotəˈlɛt/ n
kotelett
(voeding) een stuk vlees van een varken, kalf of lam dat nog vastzit aan een stuk rib

kotsen v
kaste opp
inergatief, (informeel) de maaginhoud via de mond weer naar buiten werken

kotter n
kutter

kou /kɑu̯/ n
kulde
situatie met lage temperatuur
forkjølelse
een virusinfectie aan keel of neus

koud /kʌʊt/ adv
kald
(spreektaal) amper, nauwelijks (voornamelijk in combinatie met een tijdsaanduiding)

koude /ˈkɑu̯də/ n
kulde
het koud zijn

kous /kaʊ̯s/ /kɔʊ̯s/ /kʌʊ̯s/ n
strømpe
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt
veike veke
een hulpmiddel om een brandstof in licht om te zetten, dat deel uitmaakt van een olie- of petroleumlamp

kraai /kraɪ̯/ /kraːɪ̯/ n
kråke
bepaald soort zwarte vogel, Corvus corone

kraaien /ˈkraɪ̯.jə/ /ˈkraː.jə/ v
gale
inergatief (dierengeluid) het voor de haan kenmerkende geluid voortbrengen

kraakbeen /ˈkrakben/ n
brusk
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix

kraan n
kran
v/m, (techniek) mechanisme waarmee de stroming van vloeistof of gas geregeld kan worden
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen

kraanvogel n
trane
(kraanvogelachtigen) bepaald soort grote vogel, Grus grus , met lange poten en een lange nek

kraanwagen n
kranbil
(verkeer) een voertuig waarop een kraan gemonteerd is, vaak gebruikt om defecte wagens op te takelen en naar de garage te brengen

krab /krɑp/ n
krabbe
(kreeftachtigen) kreeftachtige die leeft in de nabijheid van water

krabben v
skrape
overgankelijk met de nagels bewerken

kracht n
kraft
omvang van het vermogen om veranderingen te veroorzaken

kramp n
krampe
(medisch) een toestand van onwillekeurige en aanhoudende samentrekking van een spier

krant n
avis
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws

kras /krɑs/ n
skrape
langgerekte oppervlaktebeschadiging veroorzaakt door het bewegen van een scherpe punt over een voorwerp

kraslot n
skrapelodd
een lot waarbij men direct weet of men wel of niet gewonnen heeft als men een beschermfolie wegkrast

kreek /krek/ n
fjord
een kleine, door de natuur gevormde zeearm
skipslei
een smal vaarwater tussen ondiepten of eilanden

krekel n
siriss
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )

krent n
ripsbærbusk
(voeding) een gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka

kriek n
surkirsebær

krielkip n
bantamhøns
(scheldwoord) klein persoon

krijgen /ˈkrɛɪ.ɣə(n)/ v
motta
overgankelijk verwerven, ontvangen

krijgsheer n
krigsherre

krijgslist n
krigslist
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten

krijt n
kritt
wit mineraal dat uit calciumcarbonaat bestaat
schrijfmateriaal uit dat materiaal vervaardigd
(geologie) geologisch tijdperk, derde en laatste periode van het era mesozoïcum, van 145 tot 66 miljoen jaar geleden

krimpen v
krympe
ergatief kleiner in omvang worden

kristal n
krystall
(kristallografie) een hoeveelheid ordelijk gerangschikte atomen of moleculen in vaste vorm

kristalontvanger n
krystallmottaker

kritiek adj
kritisk
op het scherp van de snede, met onzekere uitkomst, cruciaal voor de toekomst

kritiek n
kritikk
uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken
(letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting

kritisch adj
kritisk
ernaar geneigd zijn iets te beoordelen (en dus vaak af te keuren)
(natuurkunde) onder zulke omstandigheden dat er meer neutronen geproduceerd dan geabsorbeerd worden, waardoor een nucleaire kettingreactie op gang kan komen.

kroeg /krux/ n
vertshus
(horeca) publieke drinkgelegenheid

krokodil /krokoˈdɪl/ n
krokodille
(reptielen) een groot, in het water levend reptiel dat behoort tot de familie der Crocodylidae

krommen v
hvelve kvelve
overgankelijk krom maken

kroning /ˈkronɪŋ/ n
kroning
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst

kronkelen /ˈkrɔŋkələ(n)/ v
åle
ergatief in veel bochten ergens heen lopen of bewegen

kroon n
krone
(hoofddeksel), (adel) hoofddeksel dat door een vorst [1] gedragen wordt

kroonprins n
kronprins
(adel) een prins die in een monarchie de eerste is die de rechtmatige vorst opvolgt bij aftreden of overlijden

kruid /krœʏ̯t/ /krœːd/ /krœːt/ n
urt

kruiden v
krydre
(kookkunst) specerij bij een gerecht doen

kruidenier n
kjøpmann
winkelier in levensmiddelen
dagligvarebutikk
winkel met levensmiddelen

kruidnagel n
kryddernellik
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak (wikidata: kruidnagel )

kruier /krœyjər/ n
bærer
(beroep) iemand die bagage vervoert op o.a. stations en vliegvelden

kruipen /'krʌʏ.pə(n)/ v
krype

kruis n
kryss kors
(wiskunde) geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden
kors kryss
(religie) christelijk religieus symbool afgeleid van de kruisiging van Jezus Christus

kruisbes n
stikkelsbær
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes (wikidata: kruisbes )

kruiser /ˈkrœʏsər/ n
krysser
(militair) (scheepvaart) een oorlogsschip dat hoge snelheden kan halen

kruising n
kryss
een soort bevruchting bij planten en dieren van exemplaren van een soort of ras door exemplaren van een ander ras

kruissleutel n
hjulkryss
(gereedschap) een sleutel met vier vaste doppen, om de moeren van een autowiel aan of los te draaien

kruiswoordpuzzel n
kryssord

kruiswoordraadsel n
kryssord kryssordopgave
(spel) kruiswoordpuzzel

kruiwagen n
trillebår trille trillebor
een eenwielige kar met twee lange handgrepen voor het transport van zware, meestal losse lading

kruk n
krakk
(meubel) simpel zitmeubel zonder leuningen

krypton n
krypton
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas

kubus n
terning kube
(wiskunde) een regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten

kudde /'kɵdə/ n
flokk saueflokk
een groep samenlevende (zoog)dieren

kuiken /ˈkœʏ̯kə(n)/ /ˈkœːkə(n)/ n
kylling
(dierkunde) (veeteelt) jong hoen, of meer algemeen: donzig jong vogeltje

kuil n
grop
een uitholling in de grond, een gegraven gat
håv
een zakvormig visnet
not
het achterste deel van een sleepnet

kuip n
fat
(techniek), (materiaalkunde) wijd, houten, metalen of plastic vat

kuit n
legg
(anatomie) achterzijde van het been tussen knie en enkel

kuiter n
hunnfisk
(dierkunde) kuit bevattende wijfjesvis

kukeleku /kykələky/ interjection
kykkeliky kykeliky
het geluid van een haan

kunnen v
kunne
modaal werkwoord, overgankelijk, inergatief in staat zijn, het vermogen hebben tot iets

kunst n
kunst
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen

kunstmatig adj
kunstig
door menselijk, moedwillig ingrijpen tot stand gekomen

kunstmest n
kunstgjødsel
(landbouw), (scheikunde) een combinatie van chemische stoffen die aan de aarde wordt toegevoegd ter bemesting daarvan

kunstschaatsen n
kunstløp
(sport) sport waarbij individuelen, paren en groepen schaatsers rotaties, sprongen en andere bewegingen op het ijs maken, die vaak met muziek wordt uitgevoerd

kunsttaal /ˈkʏns.tal/ /ˈkʏns.taɫ/ n
kunstig språk
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur

kunstwerk /kʌnstwɛrk/ n
kunstverk
(kunst) resultaat van een inspanning om iets te maken dat bijzonder mooi of indringend is

kurkeik /kʏr.kɛi̯k/ /kʏr.kɛːk/ /kʏrk.ʔɛi̯k/ n
korkeik
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m

kurkentrekker n
korketrekker
(huishouden) een werktuig om flessen te ontkurken

kurkuma n
gurkemeie
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels (wikidata: kurkuma )

kus /kʏs/ n
kyss
het de lippen ergens tegenaandrukken om affectie uit te drukken

kussen /ˈkʏsə(n)/ n
pute
een met zacht materiaal gevulde zak, dienende om het (slaap)comfort van de gebruiker te verbeteren

kust /'kɵst/ n
kyst
(geologie) de waterkant langs de zee

kwaadaardig adj
ondartet ondskapsfull
met een slecht karakter

kwabaal n
lake
(straalvinnigen) bepaald soort vis die inheems is in Europa, Lota lota

kwak /kʋɑk/ n
natthegre
(roeipotigen) bepaalde reigersoort, Nycticorax nycticorax

kwaken v
kvekke
inergatief (dierengeluid) het geluid van een eend of kikker maken
inergatief (figuurlijk), (informeel) redeloos over iets praten

kwal /kʋɑl/ n
manet
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu

kwaliteit n
kvalitet
peil van uitmuntendheid
onderscheidende eigenschap of geschiktheid (voor een bepaald doel)

kwantum n
kvant
(natuurkunde) de kleinste karakteristieke eenheid van een natuurkundige grootheid zoals energie, massa, werking enz

kwantumgetal n
kvantetall
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes

kwantumveldentheorie n
kvantefeltteori
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen

kwantumverstrengeling n
kvantesammenfiltring

kwartaal n
kvartal
(tijdrekening), (eenheid) een kwart van een kalenderjaar

kwartel n
vaktel
(hoendervogels) Coturnix coturnix , vederwild en hoendervogel

kwartelkoning n
åkerrikse
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep

kwarts n
kvarts
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten

kwast /kʋɑst/ n
eksentriker
(informeel), (persoon), (pejoratief) een vreemd iemand

kweepeer /ˈkwe.peːr/ /ˈkʋe.pɪːr/ /ˈkβ̞e.peːr/ n
kvede
(fruit) een peervormige vrucht van de Cydonia oblonga

kweken /'kʋekə(n)/ v
dyrke
dieren of planten verzorgen en hun voortplanting mogelijk maken

kwellen v
pine
overgankelijk pijn of ergernis bezorgen

kwijlen v
sikle
inergatief een vloed van speeksel onwillekeurig uit de mond laten lopen

kwik n
kvikksølv
1. een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80

kwispelen v
logre
inergatief druk met de staart zwaaien

kwitantie n
kvittering

laag /lax/ adj
lav
fysiek onder iets zijn; van geringe hoogte zijn
niet vergevorderd zijn in een rangorde of volgorde
(geluid) met een klein aantal trillingen per tijdseenheid
met een beperkt aanzien

laagwater n
lavvann
toestand van volkomen eb

laan n
allé
weg die aan beide kanten wordt geflankeerd door bomen

laars /lars/ n
støvel
(schoeisel) een schoen met een hoge schacht die een deel van het been bedekt

laat adj
sein
's avonds, 's nachts

laatst adj
senest sist
1. overtreffende trap van laat

laboratorium n
laboratorium
ruimte voor wetenschappelijk onderzoek

labyrint n
labyrint
een stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden

lach /lɑx/ /lɑχ/ n
latter
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid

lachen v
le skratte
zichtbaar en/of hoorbaar blij zijn met iets of iets grappig vinden

lactose n
laktose
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose

ladder /ˈlɑdər/ n
stige
een houten of metalen voorwerp met treden om makkelijk op hoger gelegen plaatsen te komen

lade n
skuff skuffe
platte uitschuifbare bak in een meubelstuk, bedoeld als bergplaats van losse voorwerpen

lading /'ladɪŋ/ n
ladning
(natuurkunde) opeengehoopte elektriciteit

laesie n
lesjon
(medisch) beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding

laf /lɑf/ adj
feig
een gebrek aan moed tonend

lagune n
biologisk dam lagune
een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks

laken /ˈlakə(n)/ n
laken
(textiel), (huishouden) rechthoekig stuk stof, bijvoorbeeld ter bedekking bij het slapen

lam n
lam
(dierkunde) jong van het schaap

lama n
llama
(evenhoevigen) soort eeltpotig zoogdier Lama glama dat van nature voorkomt in Zuid-Amerika

lamantijn n
manat
(zeekoeien) in het water levende zoogdieren uit het geslacht Trichechus

lamp /lɑmp/ n
lampe
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]

lampenkap n
lampeskjerm
kap over een lamp om het licht af te schermen

lamprei n
niøyer
(kaaklozen) benaming voor vissen uit de familie Petromyzontidae

land n
land
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat
niet-verstedelijkt gebied
het eigen land, het land waar men geboren is

landbouw /ˈlɑntbɑuw/ n
landbruk
(landbouw) het cultiveren van land voor het voortbrengen van voedsel en andere nuttige producten

landbouwbedrijf n
gardsbruk gårdsbruk
(landbouw) een type bedrijf gericht op landbouw

landschap n
landskap

landtong n
nes
smalle strook land die zich in zee of meer uitstrekt

lang adj
lang
van grote duur, langdurig
van grote lengte

lang adv
langt
absoluut, volstrekt

langlaufen n
langrenn
(sport) wedstrijdsport waarbij de sporters zich voortbewegen op lange ski's

langoest n
langust
(kreeftachtigen) (Palinurus vulgaris) is een kreeftachtige uit de orde van tienpotige

langpootmug n
stankelbein

langzaam /ˈlɑŋzam/ adj
langsom langsam
met weinig snelheid

lap n
lapp
een stuk van iets

laptop n
bærbar datamaskin
(informatica) kleine draagbare computer

larve n
larve
(dierkunde) jeugdstadium van de meeste insecten en veel amfibieën

lasagne n
lasagne

laser n
laser
(optica) lichtbron die uiterst intense lichtstraal van één kleur uitzendt

lasser n
sveiser
(beroep) iemand die stukken metaal op een naad door sterke plaatselijke verhitting verbindt

lastdier n
kløvdyr
een gedomesticeerd dier dat men gebruikt om vracht te vervoeren

laster n
baktalelse
onterechte beweringen die iemand in een kwaad daglicht stellen

latei n
dekkstein
(bouwkunde) een dragend element van hout, steen, beton of ijzer boven een muuropening

laten v
droppe
overgankelijk van zich laten gaan

later /ˈlaː.tər/ adj
senere

latex /'la.tɛks/ n
lateks

laurier n
laurbær
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae (wikidata: laurier )
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurier )

laurierblad n
laurbærblad
(kruid) (gedroogde) bladeren van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurierblad )

lauw /laʊ̯/ /lʌʊ̯/ /lʌː/ adj
lunken
een temperatuuraanduiding die tussen warm en koud ligt

lava n
lava
(geologie) vloeibaar gesteente dat uit een vulkaan tevoorschijn komt

lavendel /laˈvɛndəl/ n
lavendel
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen

lawaai /la'ʋaj/ n
larm
luid en storend geluid

lawine /la'ʋinə/ n
lavine
een sneeuwverschuiving op een berghelling

lawrencium n
lawrencium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide

lazuur /la'zyːr/ n
lasurstein
(mineraal) bepaald kostbaar blauw gesteente
ultramarin
(kleur) bepaalde indringend blauwe kleur
lasur
transparante verflaag
transparante verf

ledemaat /ˈledəmat/ n
lem
(anatomie) een aan de romp aanhangend onderdeel van het lichaam dat door spieren bewogen kan worden en dat uit verscheidene geledingen bestaat

leeftijd n
alder
de tijd dat iemand leeft of geleefd heeft, het totaal aantal levensjaren
een bepaald tijdstip in iemands leven

leeg /lex/ adj
tom
zonder inhoud

leek /lek/ n
legmann amatør
iemand die niet deskundig is op een bepaald gebied
legmann
(religie) iemand die niet tot den geestelijken stand behoort, de gewone gelovige

leemte n
tomrom
een plaats waar iets ontbreekt

leenwoord /ˈlenʋɔːrt/ n
importord
(taalkunde) een woord dat door een taal uit een andere taal overgenomen is

leerboek n
lærebok
(onderwijs) een boek bedoeld om er iets uit te leren

leeuw n
løve
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft

leeuwendeel n
brorpart

leeuwerik n
lerke

leeuwin n
løvinne
(dierkunde) vrouwtje van de leeuw

leger /ˈleːɣər/ /ˈleːχər/ n
hær
(militair) een militaire strijdmacht

legering n
legering
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn

leggen /ˈlɛɣə(n)/ /ˈlɛχə(n)/ v
putte
overgankelijk doen liggen

leguaan /ˌleɣyˈwan/ n
iguan
(reptielen) naam voor hagedissensoorten uit de familie Iguanidae

leiden v
administrere dirigere styre
overgankelijk een leidinggevende functie hebben

leidmotief n
ledemotiv

leisteen n
skifer
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt

lek adj
lekk
vloeistof of gas doorlatend

lekken v
lekke
overgankelijk vloeistof laten ontsnappen

lekker adj
deilig lekker smakfull velsmakende
aangenaam van smaak

lelie n
lilje

lelijk /ˈleːlək/ adj
stygg frastøtende
onprettig om naar te kijken, niet mooi

lende n
lende
(anatomie) laagste deel van de rug voor het kruis

leng n
lange
(straalvinnigen) (voeding) kabeljauwachtige zoutwatervis met kleine kop en zeer lang lichaam die vooral in de Noordzee en de Middellandse Zee voorkomt Molva molva

lenigen v
døyve
verzachten, minder maken

leninisme n
leninisme

lente n
vår
(meteorologie) eerste jaargetijde, één van de vier seizoenen

lepel /ˈlepəɫ/ n
skje skei
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten

lepelaar n
skjestork
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel

lepra n
lepra

leraar /ˈleːraˑr/ n
lærer
(onderwijs), (beroep) iemand die lesgeeft

leren /ˈleːrə/ /ˈlɪːrə/ v
lære
kennis of vaardigheid verwerven
kennis of vaardigheid doen verwerven

les /lɛs/ n
undervisingstime
(onderwijs) onderricht gedurende een korte tijd

lesie n
lesjon
(medisch) letsel

lessen /ˈlɛsə(n)/ v
slukke
overgankelijk met vocht de dorst beëindigen

letsel n
skade
(medisch) lichamelijke schade met name aangericht in een ongeluk of gevecht

letter n
bokstav
(taalkunde) een teken om in geschreven taal een klank van de gesproken taal weer te geven

lettergreep /ˈlɛtərˌxrep/ /ˈlɛtərˌɣrep/ n
stavelse staving
(taalkunde) elk van de groepen waarin een woord kan worden verdeeld

letterzetter /'lɛtərzɛtər/ n
stor granbarkbille
(kevers) Ips typographus , een schorskever die vooral leeft op de spar

leugen /ˈløːɣən/ /ˈlʏːχən/ n
løgn
mededeling die niet waar is, met de bedoeling om anderen te misleiden

leugenaar n
løgner
iemand die bewust dingen zegt die niet waar zijn

leuning /ˈlønɪŋ/ n
rekkverk
iets waartegen men aan kan leunen
de achterkant van een stoel

leunstoel n
lenestol
een stoel met leuningen om lekker in te zitten

leven /'levən/ n
liv
een voortbestaan van organismen, gericht op groei en/of vermenigvuldiging
de tijdsspanne die men levend doorbrengt

leven /'levən/ v
leve
het doormaken van het leven, het doormaken van de periode tussen geboorte en dood

levend adj
i live

levensstijl n
livsstil

lever /ˈlevər/ n
lever
(anatomie) vitaal orgaan voor opslag van bloed, galproductie en stofwisseling (wikidata: lever )

leverbloempje /ˈlevərˌblumpʲə/ n
blåveis blåsymre blåsømmer blåvissel
(bloemplanten) Hepatica nobilis een hemikryptofyte plant uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ). De Nederlandse naam is ontleend aan de omtrek van de bladeren, die de vorm van een lever heeft. Ook de Engelse naam liverleaf en het Duitse Leberblümchen verwijzen hiernaar. Ook de wetenschappelijke geslachtsnaam wijst daarop: hepaticus (-a, -um) betekent de lever betreffende, lever-

leveren /ˈlevərə(n)/ v
leveren
overgankelijk iemand iets ~: voor de aanvoer van iets zorg dragen

levertraan n
tran

lezen /ˈlezə(n)/ v
lese
zien en interpreteren van tekst

libel /li.ˈbɛl/ /li.ˈbɛɫ/ n
øyenstikker
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Odonata , netvleugeligen met een lang achterlijf

libratie n
librasjon

lichaam /lɪxam/ n
kropp
(anatomie) het geheel van botten, vlees en organen van een mens of dier
(figuurlijk), (wetenschap) een hoeveelheid materie met een bepaalde vorm

licht adj
lys blek
bleek, helder van tint of kleur
lett
van een gering gewicht

licht n
lys
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)
lamp of andere lichtbron

lichtharig adj
lyshåret
met lichte haren

lichtjaar n
lysår
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer

lichtsnelheid n
lysets hastighet
(natuurkunde) de snelheid waarmee het licht zich voortplant in het luchtledige (ongeveer 299792 km/s)

lid n
medlem
iemand die behoort tot een groep, vereniging, organisatie of sekte

lidmaatschap n
medlemskap
de status van iemand als lid van een organisatie

lied n
sang
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein

liefdadigheid n
veldedighet
het zonder eigenbelang geven van hulp

liefde /ˈlivdə/ n
kjærlighet
(sociologie) uiting of gevoel van grote genegenheid en/of het zich aangetrokken voelen

liefdeloos adj
kjærlighetsløst
niet getuigend van enige vorm van liefde

liefhebben v
elske
absoluut liefde voelen tot iemand of iets

liegen /'li.ɣə(n)/ v
lyve juge ljuge lyge
met opzet dingen vertellen die niet de waarheid zijn maar wel als dusdanig worden gepresenteerd

lies n
lyske
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij

lieveheersbeestje n
marihøne
(kevers) benaming voor kevertjes uit de familie Coccinellidae

lievevrouwebedstro /ˌlivə'vraʊ̯wəˌbɛtstro/ /ˌlivəˌvrɔʊ̯β̞ə'bɛtstro/ /ˌlivəˌvrʌʊ̯β̞ə'bɛtstro/ n
myske
(plantkunde) Galium odoratum syn. Asperula odorata , een geurig ruwkruid

lift /lɪft/ n
heis
(techniek) een verticaal transportsysteem voor goederen en mensen

liften v
haike
(verkeer) het, met een langs de weg aangehouden auto, als gratis passagier meerijden

liftkracht n
løft
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt

ligfiets n
liggesykkel

liggen v
ligge
inergatief zich horizontaal in toestand van rust gelegd hebben
holde ligge
ergatief op een bepaalde plaats bevinden

ligstoel /'lɪxstul/ n
sjeselong
een stoel waarin men gemakkelijk kan liggen

lij n
le
(scheepvaart) de kant waar de wind niet vandaan komt

lijden v
lide
inergatief smart en ellende ondergaan; verdragen;

lijger n
liger
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)

lijk n
lik
dood lichaam, met name van een mens

lijken /ˈlɛ.kə(n)/ /ˈlɛi.kə(n)/ v
ligne likne
absoluut ~ op: uitzien als
se
koppelwerkwoord naar aanschijn zijn

lijkenhuis /lɛikə(n)hœys/ n
bårehus likhus
een plaats waar lijken tijdelijk opgebaard liggen

lijm n
lim
tussenstof die twee of meer delen permanent aan elkaar bevestigt

lijn /lɛi̯n/ n
kobbel
leiband, riem om een huisdier in toom te houden

lijst /lɛist/ n
ramme
een rand in een speciale vorm om iets in te vatten, zoals een schilderij

lijster n
trost
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie lijsters (Turdidae )

lijsterbes n
asalslekten
(plantkunde) Sorbus geslacht van loofbomen en heesters uit de rozenfamilie

likken v
sleike
overgankelijk met de tong aanraken

limnologie n
limnologi

limoen n
lime
m (fruit) naar citroen smakende groene citrusvrucht, Citrus aurantiifolia

linde /ˈlɪndə/ n
lind
bepaalde loofboomsoort Tilia

links adj
venstre
tegenovergestelde van rechts

lintworm n
bendelorm
(wormen) (medisch) Cestoda een platte worm die parasiteert in de darm bij mens en dier

lip n
leppe
(anatomie) elk van beide vlezige uitstekels van de mondopening

lipide /liˈpidə/ n
lipid
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen

lippendienst n
tomprat

list /'lɪst/ n
list
een oplossing voor een probleem waardoor tegenstrevers worden verrast, in ongunstige zin: slim bedrog

literair adj
litterær

literatuur n
litteratur
(kunst) het geheel van als kunstzinnig beschouwde geschreven werken, m.n. proza of poëzie
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied

lithium /ˈlitiˌʲʏm/ n
litium
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.

lithologie n
litologi
(geologie) de studie en beschrijving van de algemene fysische eigenschappen van gesteenten, (in het bijzonder sedimentaire secundaire gesteenten), naar kleur, korrelgrootte en samenstelling

litteken n
arr
zichtbaar overblijfsel van een oude verwonding

liturgie n
liturgi
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen

livermorium n
livermorium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal

loef n
lo
(scheepvaart) de kant waar de wind vandaan komt

loeien /ˈlu.jə(n)/ v
raute
(dierengeluid) een langgerekt klagend geluid voortbrengen zoals dat van een koe

loempia n
vårrull
(voeding) met vlees en groente gevulde en gefrituurde lap deeg, een Chinees-Indische snack of voorgerecht

loep n
lupe

loewak n
asiatisk palmesivett

lof n
ros
1. prijzen

logaritme n
logaritme
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen

logboek n
loggbok
(scheepvaart) een boek waarin tijdens de reis per schip alle gegevens over de navigatie worden genoteerd

logger n
lugger
(scheepvaart) een vissersschip, tegenwoordig met een motor aangedreven, dat vroeger een loggergetuigd zeilschip was

logica n
logikk

lokaal /loˈkal/ adj
lokal
plaatselijk, van beperkte omvang

lokalisatie n
lokalisering
plaatsbepaling

lom n
brosme
m (straalvinnigen) (voeding) bepaald soort zeevis, Brosme brosme , behorende tot de dorsvissen

lomp adj
rå
zich op een onwellevende en onbehouwen manier gedragend

long /lɔŋ/ n
lunge
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme

lont n
fenghette
koord voor het (veilig) aansteken van iets ontplofbaars

lood n
bly
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht

loodgieter n
rørlegger
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering

loods /loːts/ n
los
(beroep) (scheepvaart) een persoon die schepen begeleidt bij het varen van en naar een haven

loof /lo:f/ n
bladverk løvverk

loofboom n
lauvtre
(biologie) boom met bladeren

loog /loːx/ n
lut
(scheikunde) een alkalische substantie

loon /loːn/ n
lønn
(economie) financiële vergoeding voor geleverde arbeid

lopen v
gå løpe
(Noord-Nederlands) ergatief stappen, gaan, wandelen
(Noord-Nederlands) inergatief stappen, gaan

loper n
løper
(schaak) een schaakstuk dat zich slechts diagonaal verplaatsen mag

lozen v
avleie
overgankelijk iets uitwerpen, kwijt zien te raken, gewoonlijk een vloeistof

lucht /lʏxt/ n
luft
(natuurkunde) het mengsel van gassen waaruit de atmosfeer bestaat

luchtfilter n
luftfilter

luchthaven n
flyplass lufthavn
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers

luchtmacht /ˈlʏxmɑxt/ /ˈlʏχmɑχt/ n
flyvåpen
een krijgsmacht in de lucht die bestaant uit vliegtuigen, raketten, projectielen en personeel

luchtpijp n
luftrør

luchtruim n
luftrom
(luchtvaart) de luchtlagen boven een bepaald grondgebied

luchtshow n
flystevne
(luchtvaart) demonstratie met (stunt)vliegtuigen, parachutespringen etc.

luchtvaart n
luftfart
(verkeer) verkeer in de lucht

lucifer n
fyrstikk
een stokje met een zwavelkopje, dienende om vuur te maken

lui /lœʏ/ /lœː/ adj
lat
werkschuw, niet houdend van inspanning of werk

luiaard n
dovendyr
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Folivora

luier n
bleie

luiheid /ˈlœʏhɛɪt/ n
dovenskap
het ontbreken van de wil iets te doen

luik /lœʏ̯k/ /lœːk/ n
luke
openklappend vlak, klapdeur
(scheepvaart) afdekking van een scheepsruim
lem
openklappende plank die een raam afdekt en beschermt

luipaard n
leopard
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera pardus , een katachtige

luis /lœʏ̯s/ /lœːs/ n
lus
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten

luisteren /'lœstərə(n)/ v
lytte
inergatief ~ naar gericht waarnemen met het oor

luit n
lutt
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar

luminantie n
luminans

luminescentie n
luminescens
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt

lupine n
lupin
(plantkunde) geslacht 'Lupinus uit de vlinderbloemenfamilie Fabaceae met telt zo'n 200 soorten en vele hybriden en cultivars (wikidata: lupine )

lutetium n
lutetium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide

luw /lyw/ adj
lun
uit de wind, windstil
redelijk warm, lauw

luxe /lyks/ n
luksus
niet alledaagse dingen die gebruikt worden voor het persoonlijk genot

lynx n
gaupe
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx lynx , katachtige met opvallende oorpluimen

lyrisch adj
lyrisk

maag /maːx/ n
mave
(anatomie) Ventriculus, een orgaan dat dient om voedsel te verteren

maagd /maːxt/ /maːçt/ n
jomfru
iemand die nog nooit geslachtsgemeenschap gehad heeft

maaien /ˈmaɪ̯ə(n)/ v
klippe
overgankelijk met een werktuig het bovengrondse deel ergens van verwijderen

maal /ma:l/ v
måltid
2 1. de handeling van eten zoals die dagelijks op geregelde tijden plaatsvindt

maaltijd n
måltid
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen

maan /maːn/ n
måne

maand /maːnt/ n
måned
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt

maandag /ˈmaːndɑx/ n
mandag
(tijdrekening), (dag) een dag van de week, de eerste dag na het weekeinde

maandelijks /ˈman.də.ləks/ /ˈmaːn.də.lɪks/ adv
månedlig
iedere maand een keer

maanlanding n
månelanding

maanlicht n
månelys
(astronomie) het zonlicht dat van de maan naar de aarde reflecteert

maansverduistering /ˈmansvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈmansvərˌdœːstərɪŋ/ n
måneformørkelse
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan

maar /maːr/ conjunction
men
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert

maart /maːrt/ n
mars
(tijdrekening) derde maand van het jaar

maat /maːt/ n
mål
v/m (gestandaardiseerde) eenheid van lengte, oppervlakte of inhoud
v/m (kleding) aanduiding van de grootte van een kledingstuk of schoen: een maatje te groot
v/m (muziek) manier om een muziekstuk in te delen

maatregel n
tiltak
iets dat wordt beslist om een doel te treffen

macaroni n
makaroni
(voeding) gerecht op basis van gebogen pijpjes van deeg

machine /mɑˈʃinə/ n
maskin

machinekamer n
maskinrom
een ruimte voor machines

macht /mɑxt/ n
makt
het vermogen zijn wil op te leggen

machtig /ˈmɑxtəx/ /ˈmɑxtɪx/ /ˈmɑχtəχ/ adj
mektig
meer invloed hebbend dan anderen

machtigen v
bemyndige
overgankelijk (juridisch) aan iemand anders het recht overdragen in je naam te handelen

machtsstrijd n
maktkamp
gevecht om wie de baas is

made n
maddik
(dierkunde) pootloze larve van een vlieg of mug

madeliefje n
tusenfryd
(plantkunde) Bellis perennis een kleine, overblijvende plant uit de composietenfamilie met een klein wit bloempje met een geel hart

maffia n
mafia
(misdaad) criminele organisatie, oorspronkelijk van Sicilië, later ook in de Verenigde Staten

mafisch /ˈmafis/ adj
mafisk
(geologie) relatief arm aan silica of silicahoudende mineralen. Kan zowel van gesteenten, mineralen als lava of magma gezegd worden

mager /ˈma.ɣər/ /ˈma.χər/ adj
mager
zeer dun met weinig vet

magneet n
magnet
(natuurkunde) voorwerp dat een magnetisch veld verspreidt
(figuurlijk) persoon, zaak of plaats die grote aantrekkingskracht uitoefent op iets of iemand

magneetveld n
magnetfelt

magnesium n
magnesium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

magnetisch adj
magnetisk
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading

magnetisme n
magnetisme

mailen /ˈmelə(n)/ v
sende epost
overgankelijk per elektronische post verzenden

mais /mɑjs/ n
mais
(plantkunde), (graan) Zea mays een graansoort afkomstig uit Midden-Amerika (wikidata: mais )

majesteit n
storslagenhet storslåtthet
(adel) een vorst of vorstin waaraan als titel [1] wordt toegedicht

makaron /makaˈrɔn/ n
makron
(voeding) klein rond luchtig gevuld koekje gemaakt van amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen, vanaf de twintigste eeuw ook twee zulke koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren

maken /ˈmaːkən/ v
lage
overgankelijk in elkaar zetten

makreel n
makrell
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet

malaria n
malaria
(medisch) infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium , op mensen overgebracht door malariamuggen

malen /malə(n)/ v
male
overgankelijk tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven

malt n
malt
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers

mama /ˈmɑmaː/ n
mamma
informele benaming voor moeder door haar kind

mammoet n
mammut
(slurfdieren) benaming zoogdieren uit het geslacht Mammuthus , sinds de laatste ijstijd uitgestorven

man n
mann
(biologie) persoon van het mannelijk geslacht
ektemann mann
(pregnant), (familie), (juridisch) echtgenoot, getrouwde man
(dierkunde), dim. tant. mannelijk exemplaar van een diersoort
menneske
mens, volwassen persoon in het algemeen

mand /mɑnt/ n
kurv korg
(gereedschap) een bak gemaakt van gevlochten rotan of tenen voorzien van een handvat

mandarijn n
mandarin
(fruit) Citrus reticulata Citrus reticulata var. 'mandarine' Citrus × tangerina een citrusvrucht

mandoline n
mandolin
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt

manenrob n
søramerikansk sjøløve
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Otaria flavescens , dat leeft aan de kusten van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika; de bul heeft een met manen bezette nek

manenwolf n
mankeulv
(roofdieren) Chrysocyon brachyurus , Zuid-Amerikaanse wilde hondachtige, meer verwant met de vos dan met de wolf

mangaan n
mangan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

manier / mɑˈniːr/ n
måte

manifesteren v
manifestere
overgankelijk algemeen bekend maken, aan iedereen laten blijken
wederkerend zich ~ waarneembaar worden

maniok n
maniok
(voeding) eetbare wortel van Manihot esculenta (wikidata: maniok )

mannetjesorchis n
vårmarihand

manometer n
manometer

maoïsme n
maoisme
(politiek) variant van het communisme zoals uitgedragen en toegepast in China gedurende het derde kwart van de 20e eeuw

marcheren v
marsjere

margarine n
margarin

marine /maːˈrinə/ n
marine
(militair) (scheepvaart) v strijdmacht die voor oorlogvoering op zee kan worden ingezet, zeemacht

marjolein n
merian
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid ( (wikidata: marjolein ))

markies n
marki

markt n
marked
(handel) plein of straat waar handelaren hun waar (3) aan de klanten verkopen
(economie), (handel) het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en aangeboden hoeveelheden van een bepaald product of een bepaalde dienst verhandeld worden tegen een bepaalde prijs

marmer /mɑremər/ n
marmor
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst

marmot n
murmeldyr
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden

mars /mɑrs/ n
marsj
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.
een wandeltocht.
een mand of bak die op de rug gedragen wordt.

marsepein n
marsipan
(voeding) een zoete lekkernij die traditioneel gemaakt is van amandelen en suiker

martelaar /mɑrtəlar/ n
martyr
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is

masker /'mɑskər/ n
maske maska
een voorwerp geplaatst voor het gelaat dat de indruk wekt van een andere identiteit van de drager
een voorwerp geplaatst voor het gelaat voor andere redenen, zoals beveiliging of zuurstoftoevoer

masochisme n
masokisme
het beleven van (seksueel) genot aan onderwerping of kleinering

massacre n
massakre

massamoord n
blodbad massakre
moord op een groot aantal personen

mast n
mast
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden

mastitis n
brystbetennelse mastitt
(medisch) ontsteking van de borstklier
jurbetennelse mastitt
(medisch) ontsteking van de uier

masturberen v
masturbere

materiaal n
stoff
(materiaalkunde) een tastbare stof (-> materie)

matras /mɑtrɑs/ n
madrass
lichaamsondersteunend onderdeel van een bed

matrix n
matrise
(wiskunde) een rechthoekig blok getallen waaraan bepaalde rekenregels toegekend worden

maximaal /ˈmɑksimal/ adj
maksimal
het grootst mogelijk

mayonaise /ˌmajoˈnɛːzə/ n
majones
(voeding) een saus op basis van eieren met hierin minstens 70% olie

mazelen n
meslinger
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid

maïs /ˈmaʲɪs/ /ˈmɛɪ̯s/ n
mais
(bloemplanten) bepaalde graansoort afkomstig uit Midden-Amerika, Zea mays

medaille n
medalje
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen

mededelen /ˈmedəˌdelən/ v
meddele
ditransitief doen vernemen

medewerker n
medarbeider
(beroep) iemand die met anderen in hetzelfde bedrijf, organisatie of vestiging werkt

mediatie n
mekling

medicijn n
legemiddel medikament medisin
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent

meditatie n
meditasjon
spirituele bezigheid waarbij men zich diep concentreert

meekrap n
krapp
(plantkunde) Rubia tinctorum een plant behorend tot de sterbladigenfamilie Rubiaceae

meel /mel/ /meɫ/ /mɪːɫ/ n
mel
(voeding) gemalen graan

meemaken /ˈme.ma.kə(n)/ v
oppleve
overgankelijk iets ~: getuige zijn van een gebeurtenis; beleven van een gebeurtenis

meemoeder n
medmor
(familie) de moeder in een lesbisch koppel die het kind niet gebaard heeft

meenemen /'me.ne.mə(n)/ v
få
overgankelijk bij het vertrek meevoeren naar een nieuwe plaats

meer /meːr/ indefiniteCardinalNumeral
mer
vergrotende trap van veel

meer /meːr/ n
sjø innsjø
(aardrijkskunde) groot water dat helemaal omringd is door land

meerderheid n
majoritet
een groep die binnen een groter geheel in aantal meer dan de helft uitmaakt

meerkoet n
sothøne
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild

meerval /ˈmeːrvɑɫ/ n
malle
(straalvinnigen) benaming voor grote roofvissen uit het geslacht Siluris

meervoud n
pluralis
woord dat in die vorm aan meerdere voorwerpen, mensen of dieren refereert

mees n
meis meise
(zangvogels) benaming voor kleine weinig schuwe vogels uit de familie Paridae

meester n
mester
(figuurlijk) iemand die iets onder controle heeft
iemand die het doctoraal examen in de rechtsgeleerdheid heeft afgelegd

meeting n
møte
een bijeenkomst

meetkunde /'metkɵndə/ n
geometri
(wiskunde) tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

meeuw /meːβ̞/ /mɪːβ̞/ n
måke måse
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie Laridae

mei n
mai
(tijdrekening) de vijfde maand van het jaar

meiboom n
maistang
een versierde paal of boom die men plant op 30 april of 1 mei maar soms ook rond Pinksteren of tijdens het Midzomerfeest

meikever n
oldenborre
(kevers) Melolontha melolontha , schildvleugelig insect dat in mei te voorschijn komt

meiler /'mɛɪlər/ n
kullmile
een met plaggen van de lucht afsluitbare houtstapel voor het branden van houtskool

meineed n
mened
de verkondiging van één of meerdere leugens terwijl men heeft gezworen de waarheid te vertellen

meisje /ˈmɛɪ̯ʃə/ /ˈmɛːsjə/ n
jente pike
jonge, ongehuwde vrouw

meisjesnaam /ˈmɛɪ̯ʃəsˌnam/ /ˈmɛːsjəsˌnam/ n
pikenavn
eigen achternaam van een vrouw die de naam van haar echtgenoot of geregistreerd partner voert

meitnerium n
meitnerium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

melancholiek adj
melankolsk
met droevige gedachten aan de dagen van weleer

melanoom n
melanom

melasse n
melasse
(voeding) een restproduct bij de suikerproductie

melde n
melde
(bloemplanten) een geslacht Atriplex van kruidachtige en struikvormige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae ). Het geslacht kent honderd tot tweehonderd soorten

melden v
varsle
ditransitief iets rapporteren, bekendmaken

melding /mɛl.dɪŋ(g)/ n
melding
een bericht over een gebeurtenis

melk /mɛlk/ n
melk mjølk

melkchocolade n
melkesjokolade
(voeding) chocolade die bereid is met room of melk

melken /mɛlkə(n)/ v
melke
overgankelijk, (veeteelt) de melk uit de klieren van een zoogdier halen

melkzuur n
melkesyre
(voeding) (scheikunde) organisch zuur (C3H6O3) dat door gisting ontstaat o.a. in melk en zuurkool

melodie n
melodi
(muziek) een opeenvolging van toonhoogtes die een bepaald muzikaal gestalte vormt

meloen n
melon

membraan /mɛmbran/ n
hinne membran
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren

membranofoon n
membranofon
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van een gespannen vel

mendelevium /ˌmɛndeˈleviʏm/ n
mendelevium

menopauze n
menopause
(medisch) levensfase waarin vrouwen niet langer menstrueren

mens n
menneske
m de (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt

mensaap n
menneskeape
(primaten) een gemeenschappelijke naam voor dieren uit de orde van de primaten

menselijk adj
menneskelig
zoals de mens

mensenrechten n
menneskerettigheter
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen

mensheid n
menneskehet
een verzamelnaam voor alle mensen ter wereld met al hun onderlinge sociale relaties

menstruatie n
menstruasjon
(biologie) maandelijkse bloeding bij vrouwen en geslachtsrijpe meisjes

mentor n
mentor

merel /meːrəl/ /ˈmɪːrəɫ/ n
svarttrost
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters

merengue n
merengue

merg n
marg
(anatomie) het zachte weefsel in de kern van een bot
(plantkunde) het parenchymatische binnenste gedeelte van de plantenstengel of wortel

merrie /ˈmɛri/ n
hoppe
(dierkunde) (paardrijden) een vrouwelijk paard

mes /mɛs/ n
kniv
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden

meson n
meson
(natuurkunde) een elementair deeltje dat uit een quark en een antiquark bestaat

messenmaker n
knivsmed
(beroep), (techniek) iemand wiens beroep het maken en slijpen van messen is
(bedrijf), (techniek) fabriek die snijwerktuigen vervaardigt

mest n
møkk
1. uitwerpselen van sommige dieren waarmee men land vruchtbaar maakt

met /mɛd/ /mɛt/ preposition
med

metaal n
metall
ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden

metafoor /me.ta.ˈfɔːr/ /mæː.ta.ˈfoːr/ n
metafor
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis

metataal n
metaspråk
(taalkunde) taal met behulp waarvan dezelfde of een andere taal wordt beschreven

meten v
måle
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde

meteoor n
meteor
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet

meteorologie /meteˌjoroloˈɣi/ n
meteorologi
(wetenschap) de studie van het weer en het klimaat

meteorologisch /meteoroˈloʝɪs/ /meteɔroˈloɣis/ adj
meteorologisk
betrekking hebbend op de meteorologie

meter n
meter
m (natuurkunde), (eenheid) de SI-basiseenheid van lengte, weergegeven met symbool m

methode /meˈtodə/ n
metode

methodisme n
metodisme
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius

meting n
måling

metro n
metro tunnelbane
(verkeer) ondergronds openbaar vervoer, meestal per trein of tram

metrologie /ˌmetroloˈɣi/ n
metrologi
(wetenschap) de studie van het meten

metronoom n
metronom

meubelkunst /'møbəl.kʏnst/ n
møbelkunst
(kunst), (meubel) de esthetische en creatieve vormgeving van functionele meubels

mevrouw n
fru
formele manier om een vrouw aan te spreken

miauw interjection
mjau
het geluid van een kat

miauwen v
mjaue
inergatief (dierengeluid) het kenmerkende jankende geluid van een kat voortbrengen

micro-organisme /ˈmiːkroʔɔrɣaːnɪzmə/ /ˈmiːkroʔɔrʝaːnɪzmə/ n
mikroorganisme
(biologie) meestal eencellig wezen, dat niet met het blote oog zichtbaar is

microbiologie n
mikrobiologi
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen

microgram n
mikrogram
(natuurkunde), (eenheid) een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg

micrometer n
mikrometer
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm

microscoop /mɪkroˈskoːp/ n
mikroskop
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden

microseconde n
mikrosekund

middag n
middag
(tijdrekening) het midden van de dag, 12.00
middag ettermiddag
(tijdrekening) (in Nederland) het gedeelte van de dag tussen 12.00 en 18.00 uur; namiddag

middageten n
lunsj
(voeding) een maaltijd die tussen de ochtend en de middag genuttigd wordt

middel /ˈmɪdəɫ/ n
middel
het midden
iets met behulp waarvan een doel bereikt kan worden
(financieel) geld, bezit
midje liv
(anatomie) het middendeel van het lichaam

middelmatig /ˌmɪdəɫˈmatəx/ adj
laber
niet in positieve zin opvallen

middelvinger n
langefinger
(anatomie) de derde vinger, gelegen tussen de ringvinger en de wijsvinger

midden /'mɪdə(n)/ n
midt
het centrale deel of het punt halverwege uitersten

middenoor n
ambolt

middernacht /ˌmɪdərˈnɑxt/ /ˌmɪdərˈnɑχt/ n
midnatt
(tijdrekening) het midden van de nacht, twaalf uur 's nachts

miegen v
pisse late vannet tisse urinere
inergatief (spreektaal) via de blaas als vloeistof lozen van lichamelijke afvalstoffen

mier /mir/ n
maur
(vliesvleugeligen) Formicidae een kruipend, in grote kolonies levend omnivoor insect

miereneter n
maursluker
(dierkunde) benaming voor tandloze zoogdieren uit de onderorde Vermilingua , formicivoor die mieren vangt met lange kleverige tong

mierenleeuw n
myrmeleon formicarius

mietje n
Pyse
dim. tant. (pejoratief) doetje, slapjanus, kleinzielig, kleinzerig persoon

migraine n
migrene
(medisch) schele hoofdpijn

mijlpaal n
milepæl
een paal die op elke mijl staat

mijmeren v
drømme
inergatief in gedachten verzonken zijn

mijn /mɛi̯n/ n
gruve
een plaats waar delfstoffen gewonnen worden, onderaards of in een open groeve

mijn /mɛi̯n/ possessivePronoun
min
van de eerste persoon enkelvoud

mijnbouw n
gruvedrift
(mijnbouw) het bedrijven van winning van delfstoffen

mijnwerker n
gruvearbeider
(beroep) een persoon die werkzaam is in de mijnbouw

mijt n
midd
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes

mijter n
mitra
een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden

militair /ˌmiliˈtæːr/ /ˌmiliˈtɛːr/ adj
militær
met het leger te maken hebbend

miljard n
milliard
het getal 1.000.000.000

miljoen n
million
het getal 1.000.000
1.000.000 eenheden of exemplaren

millimeter n
millimeter
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm

milliseconde n
millisekund

milt /mɪlt/ n
milt
(anatomie) een klier in de buikholte die een rol speelt bij het zuiveren en de opslag van bloed

miltvuur /ˈmɪltfyr/ n
miltbrann
(medisch) een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

min adv
minus
minus, verminderd met (-)
min of meer: met weinig of met veel; meer of minder

min n
amme
(beroep) vrouw die tegen betaling het kind van een andere vrouw zoogt

minachting /ˈmɪnɑxtɪŋ/ n
forakt
het minderwaardig vinden, het geen gunstige mening hebben over

minder /ˈmɪndər/ indefiniteCardinalNumeral
færre
vergrotende trap onverbogen vorm van weinig

mineraal /minəˈral/ n
mineral

mineraalwater n
mineralvann
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven

minister n
minister
(regering) (beroep) een persoon die deelneemt aan de regering van een land

minister-president n
statsminister
(beroep) (regering) de minister die het kabinet aanvoert

ministerie /ˌminɪsˈtɪːri/ n
påtalemyndighet
(regering) een afdeling van een overheid waar het beleid van de regering wordt uitgevoerd

minuut n
minutt
(tijdrekening), (eenheid) eenheid van tijd
eenheid voor hoeken

misbruik /'mɪsbrʌʏk/ n
misbruk

misdrijf n
lovbrott lovbrudd
een misdaad of delict

mishandelen /mɪsˈhɑndələn/ v
mishandle
overgankelijk iemand slecht behandelen en pijn doen of verwonden

misschien adv
kanskje
duidt aan dat er een bepaalde kans bestaat dat de uitspraak waar is

missen /ˈmɪsə(n)/ v
miste sakne savne
overgankelijk niet raken, niet treffen
miste
niet halen

mist /mɪst/ n
tåke
(meteorologie) laaghangende bewolking die het zicht belemmert

mobieltje /moˈbilcə/ n
mobiltelefon
een gsm, een draagbare telefoon

modder /ˈmɔdər/ n
gjørme
mengsel van aarde, vuil en water

mode /ˈmodə/ n
mote

modern /moˈdɛrn/ adj
moderne
van deze tijd, volgens de laatste mode

moderniteit n
modernitet

moe /muː/ adj
trett
geneigd tot rusten of slapen, afgemat

moed /mud/ /mut/ n
mot
dapperheid, lef, branie

moeder n
mor moder
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf

moederkoek /ˈmudər.kuk/ n
morkake
(anatomie) orgaan bestaande uit baarmoederslijmvlies en embryoblaasje dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen, zuurstof en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind

moedertaal n
morsmål

moedig /ˈmuːdəx/ /ˈmuːdəç/ adj
modig
geen angst voor gevaar tonend

moeflon n
mufflon
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons

moeilijk /mu<sup>ɪ</sup>lɛ<sup>ɪ</sup>k/ adj
vanskelig
niet gemakkelijk, waar moeite, geduld en inspanning voor vereist is

moeilijkheid n
knipe
iets dat moeilijk of lastig is

moeite /ˈmuitə/ n
ork
een grote inspanning

moer n
mutter marsk
(werktuigbouwkunde) blokje met een gat dat van schroefdraad is voorzien zodat het op een schroefbout past

moeras n
marsk

moesson n
monsun
(meteorologie) de regentijd in tropische gebieden met een droge tijd en een regentijd

moeten v
måtte
modaal werkwoord: gedwongen zijn

mogelijkheid n
mulighet
iets wat gedaan kan worden of kan gebeuren,

mogen /'mo.χə(n)/ v
få
onpersoonlijk toegestaan zijn

mok n
krus
(gereedschap) (huishouden) een (stenen) drinkbeker, meestal voorzien van een oor
(diergeneeskunde) een verzamelnaam voor verschillende vormen van huidirritaties en -ontstekingen aan de onderbenen van een paard, voornamelijk in de kootholte

mol n
moldvarp
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond
mol
(scheikunde), (eenheid) mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12

molecuul /moləˈkyɫ/ n
molekyl
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen

molen n
mølle
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines

molenaar /ˈmolənar/ n
møller
(beroep) iemand die het werken in een molen als beroep heeft

molybdeen n
molybden
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal

monarch n
monark

monarchie n
monarki
(regering)(adel) is van origine een regeringsvorm waarbij alle macht bij één persoon berust

mond n
munn
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt

mond-en-klauwzeer abbreviation
munn- og klovsyke
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft

mondharmonica n
munnspill munnspell
(muziekinstrument) instrument met doorslaande tongen dat met de mond bespeeld wordt

monding /ˈmɔndɪŋ/ n
munning
plaats waar een rivier uitkomt in zee of meer

monnik n
munk
(religie) man die uit religieuze overwegingen teruggetrokken leeft, voornamelijk in een klooster

monnikskap n
hjelm
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen

monocultuur /ˈmonokʏɫˌtyːr/ n
monokultur
(landbouw) landbouw met één gespecialiseerd gewas

monoftong /ˈmonɔfˌtɔŋ/ n
monoftong
(taalkunde) de benaming voor één enkele klinker die de nucleus vormt van een lettergreep

monoliet n
monolitt

monopolie n
monopol
(economie) het geheel beheersen van een markt door een enkele leverancier

monopoliepositie n
monopolstilling
toestand waarin men het monopolie van iets bezit

monotheïsme n
monoteisme

monster n
monster
schrikwekkend wezen

monteur n
montør

mooi /moːj/ adj
vakker
prettig in voorkomen, aangenaam om naar te kijken.

moord /ˈmoːrd/ /ˈmoːrt/ /ˈmʊːrt/ n
mord
(pejoratief) handeling met het doel en het gevolg dat iemand dood gaat

moordenaar /mordənar/ n
morder
iemand die een moord gepleegd heeft

moordpartij n
massakre

moordwapen n
mordvåpen

mop n
vits
anekdote met een verrassend en komisch slot

moratorium n
moratorium
(juridisch) een uitstel van betaling

morfeem n
morfem
(taalkunde) de kleinst mogelijke morfosyntactische eenheid in een taal

morfologie /ˌmɔr.fo.lo.ˈɣi/ /ˌmɔr.fo.lo.ˈχi/ n
morfologi
(geologie) de wetenschap die de vorm van de oppervlakte van de aarde bestudeert

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ adv
i morgen
(tijdrekening) de eerstvolgende dag na vandaag

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ n
morgen
(tijdrekening) het eerste deel van de dag, na de nacht en vóór de middag

mortier n
bombekaster
(gereedschap) een kom waarin met een stamper allerlei stoffen fijn gestampt of fijngewreven worden
(militair) een kort kanon met een fors kaliber

mos n
mose

moseik n
frynseeik
Quercus cerris of Turkse eik is een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae )

moskee n
moské
(religie) gebedshuis van moslims

mossel n
blåskjell
(tweekleppigen) (voeding) Mytilus edulis , een eetbaar tweekleppig schelpdier

mosterd n
sennep
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)

mot n
møll
(dierkunde) vlinderachtig insect

motief n
motiv
de reden om iets te doen
een zich herhalend patroon (ook (muziek))
onderwerp dat in een verhaal etc. wordt uitgediept, leidmotief

motivatie n
motivasjon

motor /'mo.tɔr n
motor
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft

motorfiets n
motorsykkel

motregen n
duskregn yr
(meteorologie) lichte neerslag in de vorm van heel kleine druppeltjes water

mout n
malt
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.

mouterij n
malteri
fabriek waar van granen mout wordt gemaakt, door het in water te weken waardoor het onkiemt, en het daarna te drogen

mouw n
erme
dat deel van een kledingstuk dat de armen omvat

mozaïek n
mosaikk

muesli /ˈmysli/ /ˈmyə̯zli/ n
müsli
(voeding) eten gemaakt van graanvlokken, zuivel, fruit en noten

mug /mʏx/ n
mygg
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit

muildier n
muldyr
(dierkunde) een kruising van een ezelhengst en een paardenmerrie

muilezel n
mulesel
(dierkunde) kruising van een paardenhengst en een ezelin

muilkorven v
få
overgankelijk overdrachtelijk iemand beletten te spreken

muis /mœʏ̯s/ /mœːs/ n
mus
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen

muismat /ˈmœʏsmɑt/ /ˈmœːsmɑt/ n
musematte
een onderlegger voor een computermuis

multinational n
multinasjonalt selskap

multiplex n
kryssfiner
composietplaat die bestaat uit meer dan 3 gelijmde laagjes hout

mummie n
mumie
het door uitdroging en/of balsemen geconserveerde lichaam van een overleden mens of dier

munt /mʏnt/ n
mynt
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht (wikidata: munt )
(numismatiek) geldstuk
(numismatiek) muntzijde van geldstuk
geldsoort

mus n
spurv
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen

museum /myˈzeʏm/ n
museum
een gebouw waarin voorwerpen van culturele waarde tentoongesteld worden

muskusos n
moskus
(evenhoevigen) Ovibos moschatus , onderfamilie bokken) is een plomp hoefdier met grote kop en brede snuit

muskusrat n
bisamrotte moskusrotte
(knaagdieren) Ondatra zibethicus , een soort waterrat

mutatie n
mutasjon
(medisch), (biologie) een sprongsgewijze erfelijke verandering, sprongmutatie

muur /myːr/ n
vegg mur
(bouwkunde) verticale vlakke constructie van metselwerk

muziek /my'zik/ n
musikk
(kunst) door mensen geordend akoestisch fenomeen binnen een afgebakend tijdsinterval

muziekinstrument /myˈzikˌɪnstrymɛnt/ n
musikkinstrument
(muziek) instrument om muziek mee te spelen

myopie n
myopi nærsynthet
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt

mythe /ˈmitə/ n
myte

mythologie /mi.tɔ.lɔ.ɣi/ n
mytologi

na preposition
etter
1. in tijd volgend op

na-ijverig adj
misunnelig
iemand iets misgunnen (dat men zelf wil hebben)

naaf /naf/ n
nav (hjul)
centrale as of middenstuk van een wiel of rad

naafversnelling n
navgir

naaimachine n
symaskin

naaktheid n
nakenhet
het naakt zijn

naald /nald/ /naɫt/ n
nål
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer

naaldboom n
bartre

naam /nam/ n
navn
kort stukje tekst dat een persoon, instelling of object kan benoemen
rykte navn
bekendheid, reputatie

naamval n
kasus
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft

naamwoord /namwort/ n
nomen
(grammatica) een woord dat een persoon of zaak noemt, bepaalt of aanduidt

naar /naːr/ preposition
etter
de richting waarin

naast /nast/ preposition
hos
aan de zijkant van

nabehandeling n
etterbehandling
(medisch) een verdere behandeling na de hoofdingreep

nabijheid n
nærhet

nacht /nɑx/ /nɑxt/ /nɑχt/ n
natt mørke
(tijdrekening) de tijd tussen zonsondergang en zonsopkomst

nachtegaal /ˈnɑxtəˌɣal/ n
nattergal
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos

nachtkastje n
nattbord

nachtmerrie n
mareritt
een zeer angstige droom, angstdroom
een schrikbeeld

nadat /na'dɑt conjunction
etter

nadeel n
ulempe
ongunstige eigenschap

nadir n
nadir
(astronomie) denkbeeldig punt aan de sterrenhemel loodrecht onder de waarnemer

nadoen /ˈnadun/ v
herme etterligne etterlikne imitere
overgankelijk doen wat iemand anders doet

nageboorte /ˈnaː.ɣəˌbor.tə/ n
etterbyrd
(anatomie) de moederkoek, navelstreng en vliezen die het lichaam van de moeder verlaten nadat de baby is geboren

nagel n
negl
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten

nagellak n
neglelakk
(cosmetica) vernislak waarmee nagels met of zonder kleur gelakt kunnen worden

nagerecht n
dessert

najaar n
høst
herfst

namiddag n
ettermiddag
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur

nanogram n
nanogram

narwal n
narhval
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".

nasaal /naˈsal/ adj
nasal
(medisch) met betrekking tot de neus

naslagwerk /ˈna.slɑx.ˌwɛrk/ /ˈna.slɑx.ˌβ̞ɛrk/ /ˈna.slɑχ.ˌʋɛrk/ n
oppslagsverk
een boek dat dient om gegevens in op te zoeken

nasmaak n
ettersmak
een veranderde smaak van iets dat men al heeft doorgeslikt heeft en in het begin anders smaakte

nat adj
våt
gedrenkt in een vloeistof, meestal water

natie n
nasjon
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen

natiestaat n
nasjonalstat

nationaal adj
nasjonal
op een volk met een eigen land betrekking hebbend

nationalisme n
nasjonalisme
voorliefde voor het vaderlandse

nationalist n
nasjonalist

natrium n
natrium

natriumwaterstofcarbonaat n
natron

natuur n
natur
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis"Dit als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving die juist duiden op wat de mens tot op heden aan die schepping of wildernis veranderd heeft en die uit door de mens bewust gecreëerde of gewijzigde vormen bestaan.
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde
de aard van iets of iemand; het karakter of de essentie
(verouderd) (seksualiteit) teelvocht; mannelijk zaad en geslachtsorgaan

natuurkunde /naˈtyrkʏndə/ /naˈtyːrkʏndə/ n
fysikk
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

natuurkundige n
fysiker

natuurstenen muur n
natursteinsmur
een verticale vlakke constructie van natuursteen

nauwkeurigheid n
nøyaktighet
de mate waarin men zaken tot in de puntjes behandelt

navel /'navəl/ n
navle

navelpluis n
navlelo
de opeenhoping van wollig materiaal in iemands navel

navelstreng /ˈnavəlstrɛŋ/ n
navlestreng
(anatomie) snoer dat de vrucht aan de moederkoek verbindt

navragen v
spørre
overgankelijk ontbrekende informatie trachten te achterhalen

nederlaag n
nederlag
het verlies van een strijd

nee /neː/ interjection
nei
duidt ontkenning aan, het tegengestelde van ja

neef /nef/ n
nevø søskenbarn fetter
(familie) een zoon van iemands broer of zus; een mannelijke oomzegger
søskenbarn fetter
(familie) een zoon van iemands oom of tante

neen /nen/ interjection
nei
(palindroom) nee

neerslag n
nedbør
(meteorologie) hemelwater dat in de vorm van regen, sneeuw, hagel enzovoort uit de lucht valt

neerstorten v
krasje
ergatief het vliegvermogen verliezen en onzacht op de aarde terugvallen

negatief adj
negativ
ontkennend, afwijzend

negatief n
negativ
(fotografie) een in het kader van een fotografisch procédé ontwikkelde plaat of film met een lichtgevoelige laag, waarop de lichtwaarden omgekeerd zijn t.o.v. de werkelijkheid

negen /ˈne.ɣə(n)/ /ˈne.χə(n)/ /ˈneɣə(n)/ cardinalNumeral
ni
"9", het getal tussen acht en tien

negenendertig cardinalNumeral
trettini
"39", het getal tussen achtendertig en veertig, dertig plus negen

negenentwintig cardinalNumeral
tjueni
"29", het getal tussen achtentwintig en dertig, twintig plus negen

negenenzestig cardinalNumeral
niogseksti
"69", het getal tussen achtenzestig en zeventig, zestig plus negen

negenenzeventig /ˈneɣənənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
syttini
"79", het getal tussen achtenzeventig en tachtig, zeventig plus negen

negenhonderd /ˈne.ɣə(n).ˌhɔn.dərd/ /ˈne.ɣə(n).ˌɦɔn.dərt/ /ˈne.χə(n).ˌɦɔn.dərt/ cardinalNumeral
ni hundre
"900", het getal tussen achthonderdnegenennegentig en negenhonderdeen, negen maal honderd

negentien cardinalNumeral
nitten
"19", het getal tussen achttien en twintig, tien plus negen

negentiende ordinalAdjective
nittende

negentig /ˈne.ɣə(n).təx/ /ˈne.ɣə(n).tɪx/ /ˈne.χə(n).təχ/ cardinalNumeral
nitti
"90", het getal tussen negenentachtig en eenennegentig, negen maal tien

negorij n
avkrok reir
(pejoratief) een afgelegen gehucht

nek /nɛk/ n
nakke
(anatomie) achterste gedeelte van de hals

nemen /ˈne.mə(n)/ v
knipe ta
(palindroom) overgankelijk iets vastpakken met de handen

neoclassicisme n
nyklassisisme
(kunst) kunststroming die opkwam aan het eind van de 18e eeuw, waarin opnieuw de vermeende puurheid van de "klassieke" kunst en cultuur van het oude Griekenland en het oude Rome.werd nagestreefd

neologisme /ˌne.jo.lo.ˈχɪs.mə/ /ˌne.jo.loː.ˈɣɪz.mə/ n
neologisme
een woord dat nieuw is of nieuw gevormd is

neon n
neon
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas

neptunium n
neptunium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide

nerveus adj
nervøs
lijdend aan gespannen zenuwen

nest /nɛst/ n
reir
(dierkunde) de verblijf- en broedplaats van bepaalde diersoorten zoals vogels

netjes /ˈnɛcəs/ adv
ryddig
op een nette manier

neukbaar /ˈnøːk.bar/ adj
pulbar

neuken v
knulle
overgankelijk (dysfemisme) (seksualiteit) geslachtsgemeenschap hebben met

neurologie n
nevrologi
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft

neus /nøʏs/ /nøːs/ n
nese
(anatomie) orgaan dat gebruikt wordt bij de ademhaling en om te ruiken

neushoorn n
nesehorn
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop

neutraal /nøˈtral/ adj
nøytral
geen partij kiezend in een conflict, afzijdig, onpartijdig

neutraliteit n
nøytralitet
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil

neutron n
nøytron

nevel n
stjernetåke
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht

nevelpanter n
treleopard
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Neofelis nebulosa , een katachtige die zich schuil houdt in de bossen van Zuidoost-Azië

nevelwoud n
tåkeskog

niacine n
niacin nikotinsyre
(biochemie) één van de voor de mens noodzakelijke vitaminen, een wateroplosbaar microvoedingsmiddel dat van belang is voor de menselijke gezondheid

nicht n
søskenbarn
(informeel) mannelijke homoseksueel, met de bijbetekenis dat die zich verwijfd gedraagt

nicotine n
nikotin

niemand /nimɑnt/ indefinitePronoun
ingen
geen enkel persoon

nier n
nyre
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine

nieskruid n
julerose
(bloemplanten) een geslacht Helleborus dat volgens verschillende auteurs 15 tot 22 soorten omvat. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger ), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ), de lenteroos (Helleborus orientalis ) en de wrangwortel (Helleborus viridis )

niet adv
ikke ei
ontkenning, tegenovergestelde van 'wel'

niets indefinitePronoun
ingenting
geen enkel ding, geen enkele zaak

niettemin adv
enda

nieuw /niβ̞/ /nyʊ̯/ adj
ny fersk
recentelijk gemaakt
ny
recentelijk ontdekt
onderscheidt nieuwere namen van oudere
vreemd, onbekend
recentelijk aangekomen of opgedoken
ny nåværende
huidige
ny nytt
in originele staat, nog niet eerder gebruikt

nieuwjaarskaart /niwˈjarskart/ n
nyttårskort
(jaarwisseling) een kaart die verstuurd wordt voor Nieuwjaar met nieuwjaarswensen

nieuwsgierig /ˈniu̯sˌɣirəx/ adj
nysgjerrig
verlangend om iets te weten of waar te nemen

niezen v
nyse
inergatief plotselinge, krachtige uitademing om de neus te reinigen van prikkelende stoffen

nihilisme n
nihilisme
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden

nijlpaard n
flodhest
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft

nikab n
niqab

nikkel n
nikkel
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal

niobium /niˈjobijʏm/ n
niob
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal

nis /nɪs/ n
nisje
een inham in een muur

nobelium n
nobelium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

noemen v
kalle
overgankelijk met een naam aanduiden
overgankelijk vermelden door het uitspreken van de naam

noemer /ˈnumər/ n
nevner
(wiskunde) het getal onder de streep van een breuk

nominatief n
nominativ
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde

non /nɔn/ n
nonne
(religie) inwoonster van een vrouwenklooster

nonkel /ˈnɔŋkəɫ/ n
onkel
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

nonnetje n
fjæreskjell østersjø-skjell
(tweekleppigen) in zee levende tweekleppige, Limecola balthica

nonsens n
nonsens

noodtoestand n
unntakstilstand

noodweer /ˈnotwer/ n
uvær
zeer slecht weer
nødverge
(juridisch) noodzakelijke verdediging van zichzelf of iemand anders, diens eerbaarheid of bezittingen

noodzaak /ˈnotzak/ n
nødvendighet
iets moeten hebben voor vaak praktische of medische redenen

nooit /ˈnoːit/ adv
aldri
op geen enkel eerder moment

noordelijk adj
nordisk

noorden n
nord
(windstreek) een van de windstreek, die op landkaarten overeenkomt met de bovenkant

noorderlicht n
nordlys
(astronomie) een lichtverschijnsel in de atmosfeer in het noordpoolgebied veroorzaakt door het binnendringen van kosmische straling

noordkromp /ˈnoːrtkrɔmp/ n
kuskjell
(tweekleppigen) bepaalde soort in zee levend schelpdier, Arctica islandica , uit de familie van de krompen

noordse combinatie pn
kombinert
een vorm van skisport waarbij de twee onderdelen van het Noords skiën, schansspringen en langlaufen, gecombineerd worden

noot /noːt/ n
nøtt
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt
note
(muziek) een schriftteken voor een geluid van zekere tijdsduur en toonhoogte, een muzieknoot

nootmuskaat n
muskat
(specerij) gepeld (en gemalen) zaad van de nootmuskaatboom Myristica fragrans

norm n
norm

normaal /nɔrˈmaɫ/ adj
normal alminnelig ordinær vanlig
als norm dienend

normaliteit n
normalitet

notaris n
notar
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke documenten op te maken, te bewaren en uit te geven

notenkraker n
nøtteknekker

november n
november
(tijdrekening) elfde maand van het jaar

nu adv
nu nå
op het huidige tijdstip

nu en dan adv
av og til imellom
op onregelmatige tijden, met tussenpozen

nul /nɵl/ cardinalNumeral
null
0, één minder dan één
om de plaats nog voor het eigenlijke begin van een volgorde aan te geven
om een hoeveelheid aan te geven

nut /nʏt/ n
nytte
baat, voordeel; een bijdrage aan het bereiken van een doel

nuttig adj
nyttig

oase /o'azə/ n
oase
plek in een woestijn waar water voorhanden is, en vegetatie groeit

objectief /ɔpjɛkˈtif/ n
objektiv
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt

oblaat n
hostie oblat
(religie) hostie, ouwel
nattverdsbrød
(religie) avondmaalsbrood
oblat
(religie) lid van een katholieke kloosterorde of iemand die van plan is om daar lid van te worden

ocarina n
okarina
(muziekinstrument) een fluit die veelal gemaakt wordt van gebakken klei

occult adj
okkult

oceaan n
osean
(aardrijkskunde) een zeer grote zee tussen verschillende werelddelen

ocelot n
ozelot
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten

ochtend n
morgen formiddag otte ótta
(tijdrekening) deel van de dag tussen 6.00 en 12.00 uur

ochtendblad /ˈɔxtəntblɑt/ n
morgenavis
(media) een krant die 's morgens vroeg wordt bezorgd

ochtendkrant /ˈɔxtəntkrɑnt/ n
morgenavis
(media) een blad dat 's morgens vroeg wordt bezorgd

ochtendmens /ˈɔxtəntmɛns/ n
morgenfugl
een persoon die meestal vroeg opstaat en zich 's morgens het meest fit voelt en reeds vroeg actief is

ochtendzon /ˈɔxtəntzɔn/ n
morgensol
zonneschijn vroeg in de morgen

octaan n
oktan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C8H18

octant n
oktant
(scheepvaart), (verouderd) een hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

octopus n
octopus
(koppotigen) een geslacht Octopus van achtarmige inktvissen uit de familie van Octopodidae

ode n
ode

oecumenisch /ˌø.kyˈme.nis/ adj
økumenisk
(religie) tussen kerken, van meerdere kerkgenootschappen

oerbos n
urskog
(biologie) een bos dat van oudsher bestaat zonder invloed van menselijke activiteit

oeros /ˈuː.rɔs/ n
urokse
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde

oester /ustər/ n
østers
(tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp

oestrogeen n
østrogen
(medisch) een vrouwelijk hormoon

oever n
bredd
(waterbeheer) een rand van kanaal, rivier of meer

of conjunction
eller
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd

offeren v
ofre
wijden aan, als offer aanbieden

officieel adj
offisiell
erkend door bevoegd gezag

offreren v
tilby
overgankelijk aanbieden, specifiek het aanbieden van een dienst of product door een bedrijf

oftalmologie n
oftalmologi
(medisch) de tak van de medische wetenschap die zich met het oog en het zicht bezig houdt

ogenblik n
øyeblikk
moment, een bepaald tijdstip

okapi n
okapi
(evenhoevigen) Okapia johnstoni , groot zoogdier dat nauw verwant is aan de giraffe en in de tropische regenwouden van centraal Afrika leeft

oksel n
armhulle

oktober n
oktober
(tijdrekening) de tiende maand van het jaar

olie n
olje
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen

oliebol / ˈolibɔl / n
berlinerbolle
(voeding) een baksel gemaakt van een vloeibaar gerezen beslag dat in hete olie gebakken is

olieschalie n
oljeskifer
(geologie) een sedimentair fijnkorrelig gesteente dat organische en chemische stoffen bevat en waar synthetisch olie en gas uit gewonnen kan worden

oliezuur n
oljesyre
(scheikunde) het belangrijkste enkelvoudig onverzadigde vetzuur met brutoformule C18H34O2

olifant n
elefant
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae

oligarch n
oligark

oligarchie n
oligarki

oligomeer n
oligomer
(scheikunde) een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat

olijf /oˈlɛɪf/ /oˈlɛːf/ n
oliven
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen

olijfboom /o'lɛifbom/ n
oliven
(plantkunde) Olea europaea Olea europaea var. europaea een boom waaraan olijven groeien

olijfolie n
olivenolje
(voeding) fijne, spijsolie verkregen door persing uit olijven

oma n
bestemor
(familie) moeder van een ouder

ombrengen v
drepe
overgankelijk doden, om het leven brengen

omelet n
omelett
(voeding) een gerecht dat bereid wordt door geklutste eieren (eierstruif) te bakken

omgeving n
nabolag
de nabijheid

omhoog adv
opp
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord: in opwaartse richting
in opwaartse richting

omkopen /ˈɔmkopə(n)/ v
bestikke
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken

omlaag adv
ned
in neerwaartse richting

omplanten /ɔm.ˈplɑn.tə(n)/ /ˈɔm.plɑn.tə(n)/ v
plante
overgankelijk (een plant) op een andere plaats zetten.

on- prefix
u-
toegevoegd aan een naamwoord drukt dit voorvoegsel het tegendeel uit

onafscheidelijk adj
uatskillelig
helemaal bij elkaar horend

onbekend adj
ukjent
niet behorend tot de kennis

onbeweeglijk /'ɔmbə'wexələk/ adj
stillestående ubevegelig
zonder enige beweging
fast ubevegelig
niet bewogen kunnen worden

ondanks preposition
tross
ook al is het zo dat; hoewel ... toch ...

onder /ˈɔn.dər/ preposition
under
op een plaats die lager gelegen is dan het aangeduide

onderarm /ˌɔndərˈɑrṃ/ n
underarm
(anatomie) het onderste gedeelte van de arm tussen de elleboog en de hand

onderbreken /ɔndərˈbrekə(n)/ v
avbryte
overgankelijk actie ondernemen om een in gang zijnd proces tot staan te brengen

onderbreking /ɔn.dər.ˈbre.kɪŋ/ /ɔn.dər.ˈbreː.kɪŋ(g)/ n
pause
een tijdelijk staken van activiteit door een onverwachte gebeurtenis

onderbroek n
underbukse
(kleding) kledingstuk dat onder de gewone broek, direct op de huid wordt gedragen

onderdak n
husrom
plaats waar men kan verblijven of schuilen

onderdrukken v
kvele
iets onder een (vloeistof)oppervlak duwen

onderduiken v
dukke dykke
ergatief onder de waterspiegel verdwijnen

ondergaan /ɔndərˈɣan/ /ˈɔndərɣan/ v
gjennomgå
overgankelijk onderhevig gemaakt worden
dø
ergatief te gronde gaan

onderhandelen v
forhandle
inergatief overleggen om tot een afspraak te komen

onderhoud n
vedlikehold
handelingen verricht om iets in goede staat te houden

onderkoning n
visekonge
gouverneur van een land of een provincie die als vervanger van de monarch optreedt

ondernemingsplan n
businessplan

onderschatten /ɔndərˈsxɑtə(n)/ v
undervurdere
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt

ondertiteling /ˌɔndərˈtitəlɪŋ/ n
undertekst
een geschreven vertaling die bij een film(pje) in beeld wordt gebracht

ondervinden /ˌɔndərˈvɪndə(n)/ v
oppleve
overgankelijk door ervaring ergens achter komen

ondervragen /ɔndərˈvraxə(n)/ v
spørre
overgankelijk iemand aan een intensieve reeks vragen onderwerpen

ondervraging n
avhør
het onderwerpen aan indringende vragen van een arrestant of gevangene

onderwerp n
tema
waar iets over gaat, een thema

onderwijs n
utdannelse
(onderwijs) het overbrengen van kennis en vaardigheden (door leraren)

onderwijzer n
lærer
(beroep), (onderwijs) iemand die les geeft (vooral basisschool)

onderzoek /ɔndər'zuːk/ n
etterforskning etterforsking
het iets bekijken en waarnemen met als doel iets beter te begrijpen

onderzoeken /ˌɔndərˈzukə(n)/ v
etterforske behandle utrede

ondiep adj
grunn
niet diep

ondubbelzinnig adj
entydig
niet mis te verstaan, met slechts één betekenis

onervaren adj
fersk uøvd
ter zake nieuw

ongeduld n
utålmodighet

ongelijk /ˌɔnɣəˈlɛi̯k/ /ˌɔnχəˈlɛi̯k/ adj
ujamn ujevn
niet met elkaar overeenstemmend, verschillend

ongelofelijk adj
utrolig utrulig
bijzonder, uitzonderlijk

ongelooflijk adj
utrolig utrulig
bijzonder, uitzonderlijk

ongeloofwaardig adv
utrolig utrulig
geen geloof verdienend (omdat het onwaarschijnlijk overkomt)

ongeluk /ˈɔnɣəˌlɵk/ /ˈɔnɣəˌlʏk/ n
ulykke
een onvoorziene gebeurtenis met negatieve en soms zelfs fatale gevolgen

ongepast adj
uskikket
niet gepast, niet geschikt voor een situatie

ongeval /ɔnɣəvɑl/ n
ulykke
een ongeluk

ongeveer abbreviation
om lag
bij benadering

onherroepelijk adj
ugjenkallelig
zonder mogelijkheid om ongedaan gemaakt te worden

onkel /ˈɔŋkəɫ/ n
onkel
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

onkruid n
ugress
planten die voorkomen op plekken waar ze niet gewenst zijn

onkruid vergaat niet phraseologicalUnit
ukrutt forgår ikke så lett
1. het slechte is moeilijk uit te roeien

onlangs /ɔnlaŋs/ adv
for
recentelijk, niet lang geleden

onmiddellijk adj
direkte
zonder omwegen

onmiddellijk adv
direkte
zonder uitstel

onmogelijk adj
umulig
niet te verwezenlijken

onpartijdig adj
objektiv
niet partijdig , niet bij een bepaalde stelling of kant aansluiten

onrust n
uro
het verstoord zijn van de maatschappelijke of sociale orde, verstoord zijn van de rust in een bepaalde groep mensen

onrustzaaier n
urostifter
iemand die opschudding teweegbrengt met schrikbarende verhalen die vaak overdreven of gewoonweg onwaar zijn

onschuldig /ɔnˈsxʏɫdəx/ adj
uskyldig
niet schuldig

onsterfelijk adj
udødelig

ontberen /ɔntˈberə(n)/ v
sakne savne
overgankelijk iets missen waaraan men grote behoefte heeft

ontbijt n
frokost frukost
(voeding) eerste maaltijd van de dag

ontbinden /ɔntˈbɪndə(n)/ v
avskaffe
overgankelijk een organisatie opheffen

ontbreken v
mangle
absoluut niet aanwezig zijn terwijl dit wel zou moeten of verwacht wordt

ontdekken /ɔnˈdɛ.kə(n)/ v
oppdage
overgankelijk iets vinden of leren waarvan het bestaan voorheen niet bekend was bij de ontdekker
overgankelijk (aardrijkskunde) een onbekend gebied verkennen en meer ervan leren

ontevreden /ɔntəˈvredə(n)/ adj
misfornøyd
behoefte voelend om aanmerkingen te maken

ontevredenheid /ɔntəˈvredənɦɛɪt/ n
misnøye
het gevoel niet genoeg te hebben en onvoldaan te zijn

ontginnen v
dyrke
overgankelijk een wildernis geschikt maken voor landbouw

onthoofden v
halshogge halshugge
overgankelijk iemand doden door het hoofd van de romp te scheiden

onthouder n
avholdsmann
mensen die (bepaalde) drugs en genotmiddelen niet gebruiken

onthullen /ɔntˈɦɵlə(n)/ /ɔntˈɦʏlə(n)/ v
avdekke
overgankelijk van het hulsel ontdoen bij plechtige gelegenheden
avsløre avdekke
overgankelijk openbaren van onbekende feiten

ontkalken /ɔnt.ˈkɑl.kə(n)/ /ɔnt.ˈkɑɫ.kə(n)/ v
avkalke
overgankelijk kalk van een metalen oppervlak, met name van de binnenkant van waterkokers e.d., verwijderen

ontkalking /ɔnt.ˈkɑl.kɪŋ/ /ɔnt.ˈkɑɫ.kɪŋ/ n
avkalking
het verwijderen van kalk van een metalen oppervlak, met name van de binnenkant van waterkokers e.d

ontladen v
utlade

ontlasten v
lette
wederkerend zich ~ zich ontdoen van zijn uitwerpselen

ontmaskeren v
avdekke
overgankelijk de ware aard laten zien van iets of iemand

ontmoeten v
møte
overgankelijk met iemand kennismaken en een gesprek voeren

ontslaan v
fjerne
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer

ontsnappen v
unnkomme
ergatief aan gevangenschap, dreigende gevangenneming of ander gevaar ontkomen

ontsteking n
betennelse
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding

ontvangen /ɔndˈvaŋ(g)ə(n)/ /ɔntfɑŋə(n)/ v
få motta
overgankelijk het verkrijgen van zaken zoals loon en berichten

ontvoeren /ɔnt'furə(n)/ v
bortføre
overgankelijk wederrechtelijk en onder dwang iemand weghalen

ontvoering /ɔntˈvurɪŋ/ n
bortførelse
het, tegen iemands zin, wederrechtelijk verplaatsen van een persoon

ontwaken v
vakne
ergatief uit de slaap weer tot vol bewustzijn terugkeren

ontwikkelen /ɔntʋɪkələ(n)/ v
fremkalle framkalle
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken

ontwikkeling n
utvikling
geleidelijke verandering in een zekere richting

onverbiddelijk adj
ubønnhørlig
niet geneigd om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen

onversneden adj
uforfalsket
(drinken) van een drank: zonder menging met vloeistoffen van mindere kwaliteit

onvoltooid tegenwoordige tijd n
presens

onvoorspelbaar adj
ujamn ujevn
waarvan de uitkomst niet bij voorbaat te kennen is

onwaarschijnlijk adj
utrolig utrulig
een geringe kans bezittend om waar te worden of te blijken

onweer /ɔnʋɪːr/ n
uvær tordenvær
(meteorologie) meteorologisch verschijnsel waarbij regen gepaard gaat met donder en bliksem

onyx n
onyx
o (mineraal) een variëteit van kwarts, meer nader bepaald een variant van chalcedoon

onzichtbaar /ɔnˈzɪx(t)bar/ adj
usynlig

oog /ox/ /oːx/ /oχ/ n
øye
(anatomie) gezichtsorgaan voor het waarnemen van lichtprikkels

oog om oog, tand om tand /ˌox.ɔm.ˌox, ˌtɑnt.ɔm.ˈtɑnt/ /ˌoɣ.ɔm.ˌox, ˌtɑnd.ɔm.ˈtɑnd/ /ˌoχ.ɔm.ˌoχ, ˌtɑnt.ɔm.ˈtɑnt/ interjection
øye for øye, tann for tann
benadrukt volledige vergelding

oogappel /oxɑˈpəl/ n
øyeeple
(anatomie) oogbol
(figuurlijk) een waardevol bezit

ooglid /ˈoχ.lɪt/ n
øyelokk
(anatomie) een beschermend vlies van huid dat over de ogen bewogen kan worden

ooi n
søye
(dierkunde) wijfjesschaap, vrouwelijk schaap

ooievaar n
stork
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia

ooit /oːɪt/ adv
noensinne
op een zeker tijdstip in het verleden

ook /oːk/ adv
enn også
daarnaast; verder; tevens

oom /om/ n
onkel
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

oor /oːr/ n
øre
(anatomie) lichaamsdeel waarmee geluiden kunnen worden gehoord

oorbel n
ørering
een ornament dat in of op het oor aangebracht wordt

oorkondeleer n
diplomatikk
(oorkondeleer, diplomatiek) hulpwetenschap van de geschiedschrijving die het ontstaan, de vorm en geschiedenis van oorkonden onderzoekt

oorlog n
krig
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)

oorlogsmisdaad n
krigsforbrytelse
een daad in tijd van oorlog die het oorlogsrecht of -gebruik schendt

oorlogsmonument n
krigsminnesmerke

oorlogsschip n
krigsskip

oorontsteking /ˈorɔntˌstekɪŋ/ n
øyrebetennelse
(medisch) een ontsteking van het oor

oorschelp /orsxɛlp/ /o̝rsχɛɫp/ n
aurikkel
(anatomie) het uit het hoofd stekende deel van een oor

oorsmeer n
ørevoks
(fysiologie) stroperige vloeistof in de gehoorgangen

oorsprong n
origo

oorworm n
saksedyr
gewone oorworm (Forficula auricularia )

oost /ost/ adv
aust

oosten /ˈostə(n)/ n
aust øst
1. een van de windstreken, die op landkaarten overeenkomt met de rechterkant

op preposition
på
aan de bovenkant aanrakend, rustend op, zich bevindend te
opp
in de buurt van: dicht op elkaar
gelijktijdig met: op dat moment
op enig moment gedurende: op een dag
dragend als schoeisel: op blote voeten, op voetbalschoenen
met gebruik van
per (als bepaling van verhouding): 15 op de 100, de auto rijdt 1 op 10. mijl op zeven
met een specifieke waarde
in een toestand met
(Belgisch-Nederlands) bij (tussen twee getalswaarden die lengte en breedte aangeven)

opa n
bestefar
(familie) de vader van een ouder

opaal /o'pal/ n
opal
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%

opbergen v
oppbevare ta vare på
overgankelijk op een veilige plaats wegdoen

opbiechten v
vedgå
overgankelijk toegeven dat men iets kwaads gedaan heeft

opblazen /'ɔp.bla.zə(n)/ v
minere skyte sprenge
overgankelijk doen ontploffen
pumpe opp
overgankelijk een gas in een uitzetbare ruimte pompen
overdrive
overgankelijk (een gebeurtenis) op overdreven manier beschrijven

opbouwen /ˈɔpbɑu(w)ə(n)/ v
bygge
overgankelijk maken uit losse onderdelen
overgankelijk laten ontstaan

opbrengst /'ɔbrɛŋs/ /'ɔbrɛŋst/ n
fold
dat wat opgebracht wordt, de baat die men heeft van zijn activiteiten

opdracht /ˈɔbdrɑxt/ n
oppdrag
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk

opdragen v
dedikere
overgankelijk iets ~ aan als eerbewijs iets wijden aan iemand

open /ˈoː.pə(n)/ adv
åpen
op open wijze
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

openbaar adj
påtalemyndighet
vrij toegankelijk

openbaren v
avdekke
overgankelijk wat voorheen een geheim was algemeen bekend maken

openen v
åpne
overgankelijk laten beginnen, in bedrijf brengen
overgankelijk ontsluiten, openmaken wat afsluit of wat gesloten is
overgankelijk openstellen, toegankelijk maken

opengaan /ˈoː.pə(n).ɣaːn/ v
rakne
ergatief zich openen

opera n
opera
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard

opereren v
operere
overgankelijk (medisch) aan een chirurgische ingreep onderwerpen
arbeide operere
inergatief acties uitvoeren, optreden

opgebruiken v
bruke
alles gebruiken tot het op is

opgewondenheid n
opphisselse
het seksueel of emotioneel (te) gespannen zijn

opgroeien v
bli voksen
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene

ophangen /'ɔpɦɑŋə(n)/ v
henge opp
overgankelijk iets in een hangende positie bevestigen

opiniepeiling n
meningsmåling
een steekproefsgewijs onderzoek naar de mening van de bevolking/

opkijken 'ɔpkɛɪkə(n) 'ɔpkɛːkə(n) v
dyrke
inergatief (~ naar) bewonderen

opkikkeren v
muntre opp
1. zorgen dat iemands stemming verbeterd

opklimmen /ˈɔpklɪmə(n)/ v
klatre opp
ergatief een hoger punt trachten te bereiken

oplage n
opplag
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt

opleiding n
opplæring

oplossen v
rense
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen
overgankelijk opheldering brengen inzake een probleem

opname /'ɔpnam(ə)/ n
opptak
een vastlegging van geluid en/of beeld op een drager.

opnemen v
spille inn
overgankelijk (beeld, geluid) registreren, vastleggen

opnieuw /ˈɔpniu/ adv
igjen
nog een keer, een vorige gebeurtenis herhalend

oproepen /'ɔpru.pə(n)/ v
framkalle fremkalle
overgankelijk (gevoelens) veroorzaken

opruimen v
rense rydde
(huishouden) iets in orde brengen, netjes maken

opslaan /ˈɔpslan/ v
lagre
overgankelijk (informatica) vastleggen of bewaren van gegevens

opstaan v
stå opp
ergatief gaan staan
ergatief het bed verlaten

opstanding n
oppstandelse
verrijzenis

opstijgen /ˈɔpstɛːɣə(n)/ /ˈɔpstɛːɪχə(n)/ v
lette stige opp
ergatief in de lucht omhooggaan
stige
ergatief te paard stijgen

optellen v
addere
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd

optelling n
regning
het samenvoegen van een of meer termen tot een totaal, de som

opticien n
optiker
(optica) (beroep) iemand die kundig is in de optica

optillen v
løfte heve
overgankelijk iets van de grond opheffen

optimist n
Optimist
een mannelijk iemand die alles van de positieve kant beschouwt

optimistisch adj
optimistisk
van het positieve uitgaand

opvoeding n
oppdragelse
(sociologie) het proces waarin iemand wordt gevormd naar de normen van diens opvoeders, en daarmee meestal de samenleving waarin hij leeft

opwinden v
tenne
overgankelijk in staat van agitatie brengen

opzij /ɔpˈsɛi/ adv
til side

opzwellen /'ɔpsʋɛlə(n)/ v
hovne svellen svulme
ergatief in volume toenemen

orale seks n
munnsex
(seksualiteit) seks waarbij geslachtsdelen met de mond gestimuleerd worden

orang-oetan n
orangutang
(primaten) mensaap met lange armen en roodbruinachtig haar

oranje /oˈrɑɲə/ adj
oransje orange
de kleur oranje hebbend

oregano n
oregano
(plantkunde) een vaste plant Origanum vulgare uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae )
(kruid) bladen van Origanum vulgare , vers of gedroogd, gebruikt als keukenkruid

orgaan n
organ
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt
instelling, persoon, publicatie van een organisatie gebruikt als communicatiemiddel

organisatie /ˌɔrɣɑniˈzasi/ /ˌɔrχɑniˈzaʦi/ n
organisasjon
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)

organisme n
organisme
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen

orgel /ˈɔrɣəɫ/ n
orgel
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen

orka /ˈɔr.ka/ n
spekkhogger
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

orkaan n
orkan
(meteorologie) een bijzonder hevige storm

orkest /ɔrˈkɛst/ n
orkester
(muziek) een groep musici

orthodox /ɔrtoˈdɔks/ adj
ortodoks
(religie) star vasthoudend aan een bepaald geloof
star vasthoudend aan bepaalde opvattingen of gewoontes die algemeen zijn aanvaard

orthodoxie /ɔrtodɔk'si/ n
ortodoksi

os n
okse
(landbouw) gecastreerde stier

osmium n
osmium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal

otter n
oter
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht

oud /aʊ̯d/ /ɔʊ̯t/ /ʌʊ̯t/ adj
gammel
(van levende wezens) van hoge leeftijd
(van voorwerpen) al lange tijd bestaand, uit een vroeger tijd afkomstig, versleten
vorig, eerder, voormalig

ouder /ˈaʊ̯.dər/ /ˈɔʊ̯.dər/ /ˈʌʊ̯.dər/ n
forelder
(familie) de moeder of vader van een kind

ouderwets adj
gammelmodig
niet langer gebruikt of in de mode

oudtante /'ʌʊtɑntə/ n
grandtante
(familie) tante van een ouder, zus van een grootouder

oven /ovə/ n
ovn
(huishouden) (kookkunst) een besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz

over preposition
over
meer dan

overal adv
overalt
op alle plaatsen
als locatief deel van een samengesteld voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het alles

overbrengen /ˈovərbrɛŋə(n)/ v
formidle
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen
overgankelijk meedelen, melden

overdrijven /ovərˈdrɛivə(n)/ /ˈovərdrɛivə(n)/ v
overdrive
overgankelijk de feiten groter, kleiner, mooier of slechter voorstellen dan ze zijn.

overeenkomen v
avtale
overgankelijk tot een bindende afspraak komen

overeenstemmen v
passe sammen
gelijkenis vertonen

overgaan v
forvandle seg til
ergatief van de ene toestand in de andere veranderen

overgeven v
kaste opp
wederkerend zich ~: de strijd staken en controle aan de vijand geven

overgrootvader /ˈovərɣrotˌvadər/ n
oldefar
(familie) een vader van een grootouder

overhandigen v
overrekke
ditransitief in de handen van een ander geven

overheid /ˈovərɦɛit/ n
øvrighet
(politiek) het geheel aan gezagvoerende lichamen

overleven /ˌovərˈlevə(n)/ v
leve lenger enn
in leven blijven ondanks levensbedreigende omstandigheden of gebeurtenissen

overlijden v
dø
ergatief ophouden met leven, meestal gezegd van mensen (oorspronkelijk als eufemisme)

overmorgen adv
overmorgen

overnachten /ˌovərˈnɑxtə(n)/ v
overnatte
inergatief ergens de nacht doorbrengen

overrijden v
kjøre ned
ergatief een brug of grens rijdend passeren.

overschaduwen v
overskygge
overgankelijk iets domineren, naar de achtergrond drukken

overschot /ˈo.vәr.sxɔt/ n
overskudd rest
wat er overblijft, de rest

overstap n
stente
houten of stenen trapje of laddertje bij een heining of lage muur dat is aangebracht om daar makkelijk overheen te kunnen stappen

oversteken v
krysse
ergatief aan de overzijde van iets geraken

overstromen /'ovərstromə(n)/ /ovər'stromə(n)/ v
oversvømme
het onder water komen staan van een laaggelegen gebied.

overstroming /ˌovərˈstromɪŋ/ n
flom
het binnenlopen van water in doorgaans droog gebied

overtreden v
overtre
overgankelijk bepaalde denkbeeldige of daadwerkelijke lijnen te buiten gaan

overtuigen /'ovərtœyɣən/ /ovərˈtœyɣən/ v
overbevise overtyde
overgankelijk (scheepvaart) een zeilschip tuigen met te veel zeiloppervlak

overtuiging n
overtyding
een sterke mening of geloof

overvloed n
overflod

overwegen /ovər'ʋeɣən/ /ˈovərʋeɣən/ v
vurdere
de voor- en nadelen bezien alvorens een beslissing te nemen.

overwinning /ˈovərˌwɪnɪŋ/ n
seier

overzicht /ˈovərzɪxt/ n
overblikk oversyn
toestand waarvan men het geheel duidelijk kan overzien
oversikt oversyn
samenvatting van de inhoud; beschrijving in hoofdlijnen

ovulatie n
eggløsning eggløysing
(seksualiteit) het gereedkomen van een eicel uit de eierstok

oxide n
oksid

ozon n
ozon
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren

paal n
stolpe
(heraldiek) een loodrechte band midden over een wapenschild

paard /paːrt/ n
hest
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt
springer hest
(schaak) schaakstuk dat over de andere stukken heen kan bewegen

paardenbloem n
løvetann
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes (wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn

paardenboon n
hestebønne

paardenkracht /'pardə(n)krɑxt/ abbreviation
hestekraft
maat voor arbeidsvermogen

paardenmossel n
hesteskjell oskjell vobbskjell
(tweekleppigen) bepaald soort schelpdier, Modiolus modiolus , dat op een grovere uitvoering van de mossel lijkt

paardenposterij n
skysstasjon
(verouderd) (post) de postdienst zoals deze vóór de mechanisatie te paard verzorgd werd

paardenstaart n
snelle
(varens) Equisetum sporenplant in de paardenstaartenfamilie Equisetaceae
hestehale
haardracht waarbij het haar op het achterhoofd in een bundel wordt samengebonden
(zoötomie) staart van een paard

paardenstal /ˈpardəˌstɑɫ/ n
stall
(paardrijden) een stal bedoeld om paarden te huisvesten

paasei n
påskeegg
een ei van chocolade of suiker dat op of omstreeks Pasen gegeten wordt
een ter gelegenheid van Pasen gekleurd en versierd kippenei

paashaas n
påskehare

pad /pɛːt/ n
padde
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit

paddenstoel n
sopp sjampinjong
vruchtlichaam van een doorgaans onder de grond levende schimmel of zwam

page n
pasje
(geschiedenis) persoonlijke dienaar van iemand met een hoge maatschappelijke positie

pagina n
side

paleis n
palass
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is

paleogeen /palejoˈɣen/ n
Paleogen
(geologie) geologisch tijdperk volgend op het uitsterven van de dinosauriërs, eerste periode van het era kaenozoïcum, van 66 tot 23 miljoen jaar geleden

paleozoïcum /ˌpalejoˈzowikʏm/ n
Paleozoikum

palladium n
palladium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal

palm n
håndflate
(anatomie) binnenzijde van de hand

palmitinezuur n
palmitinsyre

palmolie n
palmeolje

pan /pɑn/ n
panne
(kookkunst) keukengereedschap om in te koken of braden

pand /pɑnt/ n
eiendom
m (kleding) een deel van een jas (slip), een jaspand

panda n
panda
(roofdieren) beerachtig dier uit het Himalayagebied

pandeïsme /pɑn.deʲ'ɪsmə/ n
pandeisme
de theologische positie dat de god het heelal is geworden, dat nu alles is in diepste wezen goddelijk is; het goddelijke is immanent en alomvattend; universum, natuur en god zijn hierin hetzelfde, maar deze bovennatuurlijke actors daarna geen invloed meer uitoefenden op deze schepping

panentheïsme n
panenteisme
de theologische positie dat God immanent is in de gehele schepping en dat het universum een deel is van God en dat God de drijvende kracht vormt achter het universum

panfluit n
panfløyte
(muziekinstrument) blaasinstrument dat is samengesteld uit een reeks van eentonige fluiten

pannenkoek n
pannekake
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken

panseksualiteit n
panfili

panter n
panter
(roofdieren) benaming voor verschillende grote katachtige roofdieren

pantoffel n
tøffel

pantserwieren n
dinoflagellater
meervoudsvorm als officiële benaming (protisten) stam van eencelligen met een tweetal zweepstaartjes die in water leven, Dinoflagellata

papaja /paˈpa.ja/ n
papaya
(bloemplanten) Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae . De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens) (wikidata: papaja )

papegaai n
papegøye
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen

papegaaiduiker n
lundefugl
bepaald soort opvallende zeevogel die zelfs onder water kan vliegen, Fratercula arctica De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Alca arctica gepubliceerd door Carl Linnaeus, gebaseerd op beschrijvingen en afbeeldingen door diverse auteurs die de soort 'Anas arctica' noemden.

paperclip n
binders

papier n
papir
(materiaalkunde) een dun vezelachtig beschrijfbaar materiaal

paradox n
paradoks

parallellepipedum n
parallellepiped

parallellogram /paralɛloˈɣrɑm/ /pɑrɑlɛloˈʝrɑm/ n
parallellogram
(wiskunde) een vierhoek waarvan de overstaande zijden evenwijdig zijn

paraplu /ˌpa.ra.ˈply/ n
paraply
een scherm waarover een waterdichte stof is gespannen om zich te beschermen tegen de regen

parapsychologie n
parapsykologi

parel n
perle
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen

parelhoen n
perlehøne
(hoendervogels) benaming voor vogels uit het geslacht Numididae

parelmoer /parəl'mur/ n
perlemor
het glanzende mineraal dat de binnenzijde van bepaalde schelpen bedekt

pariteitsbit n
paritetsbit

parkeerautomaat n
parkeringsautomat
automaat waar voor het parkeren betaald kan worden soms door het kenteken van het voertuig in te typen

parkeergarage n
parkeringshus
garage voor het parkeren van motorvoertuigen

parkeermeter n
parkometer
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins

parkeerplaats n
parkeringsplass
plek waar auto's of andere voertuigen geparkeerd kunnen worden

parkeerschijf n
parkeringsskive

parkeren v
parkere
overgankelijk (een voertuig) tijdelijk ergens plaatsen en laten staan

parkiet n
parakitt
(papegaaiachtigen) kleine papegaaiachtige vogel

parlement n
parlament

parochiekerk /pa.ˈrɔ.xiˌkɛrk/ /pa.ˈrɔ.χiˌkɛrk/ n
sognekirke soknekyrkje
(religie) een lokaal kerkgebouw dat het religieuze centrum van een parochie vormt

parsec n
parsec

paspoort n
pass

passagiersvliegtuig n
passasjerfly

passief adj
passiv
niet zelfstandig werkzaam

passievrucht n
pasjonsfrukt
(fruit) (eetbare) vrucht van het plantengeslacht Passiflora (wikidata: passievrucht )

pastinaak n
pastinakk
(plantkunde), (groente) bepaald circa 20 cm lang knolgewas, Pastinaca sativa subsp. sativa

pastoor n
pastor

patat n
pommes frites
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

pathologie n
patologi
(medisch) de tak van de geneeskunde die het ontstaan en verloop van ziektes bestudeert

pathologisch adj
patologisk
(medisch) ziekte betreffend

patiënt /pɑˈsʲɛnt/ n
pasient
(medisch) iemand die medische hulp krijgt

patrijs n
rapphøne
(hoendervogels) Perdix perdix , een vogel uit de familie van de fazanten

patrijspoort n
kuøye
klein rond raam in een scheepswand dat waterdicht kan worden afgesloten

patroniem n
patronymikon

patrouilleren v
patruljere

pauk n
pauke
(muziekinstrument) een grote verstembare keteltrommel zoals gebruikt in een orkest

paus /pɑu̯s/ n
pave
(beroep) (religie) hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk en bisschop van Rome

pauw n
påfugl
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten

pauze /ˈpɑʊzə/ n
pause
tijd waarin de hoofdactiviteit wordt onderbroken

pech /pɛx/ /pɛχ/ n
uflaks
toestand waarin er tegenslag te verwerken is die niet door eigen schuld veroorzaakt is

pedaal n
pedal
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen
(muziekinstrument) het voetklavier van een orgel
(muziekinstrument) een van de bedieningsorganen van een harp, pauk, piano enz.

pediatrie n
pediatri

pedofilie n
pedofili
(seksualiteit) het verlangen van volwassenen naar seksueel contact met kinderen

peer n
pære
(fruit) vrucht van de perenboom, Pyrus communis

pees /pes/ n
sene
(anatomie) een uitloper van spierweefsel die de spier aanhecht aan het bot

peil /pɛːl/ /pɛːɫ/ n
speil
(waterbeheer) niveau of stand van bijvoorbeeld water

peinzen /ˈpɛɪ̯nzə(n)/ /ˈpɛːnzə(n)/ v
grubble
inergatief heel diep nadenken

pejoratief /'pejorɑ'tif/ adj
pejorativ

pek n
bek

pelgrim /pɛlgrɪm/ n
pilegrim

pelikaan n
pelikan
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt

pen /pɛn/ n
stift
(teken- en schrijfmateriaal) instrument om met inkt te schrijven of te tekenen

penis n
penis
(anatomie) (seksualiteit) het mannelijk geslachtsdeel

peper n
pepper
(specerij) rode, Spaanse ~: een vrucht van een plant uit het geslacht Capsicum met een hete smaak

peperen v
pepre
1. met peper bestrooien, kruiden

pepernoot n
peppernøtt
een rond stuk peperkoek dat traditioneel veel rond Sinterklaas gegeten worden

per preposition
etter
door middel van, met

perenboom /perə(n)bom/ n
pæretre
(plantkunde)een boom met peren als vrucht

perestrojka n
perestrojka
(politiek) hervormingen zoals deze door Gorbatsjov werden voorgesteld in de Sovjet-Unie van de jaren 80 van de twintigste eeuw

perforator /ˌpɛrfoˈratɔr/ n
hullemaskin
een apparaat om gaten te maken in papier, karton, kunststof folie of metaalplaat

perineum n
perineum

periode /pɪri'jodɘ/ n
periode
bepaald tijdsbestek tussen twee tijdstippen
(geologie) een tijdperk dat deel uitmaakt van een era en bestaat uit subperiodes en tijdvakken

periodiek adj
periodisk
periodisch, regelmatig terugkerend

permanent adj
permanent
(medisch) één of meer jaren durend, voor langere tijd voortduren

permanent n
permanent
kunstmatige krullen in het haar die lang blijven bestaan

peronisme n
peronisme
(politiek) populistische en nationalistische politieke stroming in Argentinië

perron /pɛˈrɔn/ n
perrong plattform
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen

personage n
personasje

persoon n
person
menselijk individu
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen

perzik n
fersken
(fruit) (voeding) sappige vrucht van de perzikboom

pest /pɛst/ n
pest
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.

pesticide n
pesticid

pestvogel n
sidensvans
(zangvogels) bepaald soort vogel, Bombycilla garrulus , met lange kuif en opvallende kleuren

pet n
skyggelue
(hoofddeksel) tamelijk plat hoofddeksel met een klep

peterselie n
persille
(voeding) (kruid) bladeren van Petroselinum crispum gebruikt als een keukenkruid (en garnering)

peuter n
tulle
jong kind in de leeftijd van één tot vier jaar

pianist n
pianist
(muziek), (beroep) musicus die een piano bespeelt

piano n
piano
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen

picoseconde n
picosekund

piepen v
titte
stiekem, snel of oppervlakkig naar iets kijken

pieper n
piplerke
(zangvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Anthus

pijl n
pil
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden

pijn /pɛɪ̯n/ /pɛːn/ n
pine
(medisch) lichamelijk leed, veroorzaakt door ziekte of verwonding
(medisch) geestelijk leed

pijnappelklier /ˈpɛɪ̯nɑpəɫˌkliːr/ /ˈpɛːnɑpəlˌkliːr/ n
konglekjertel
(anatomie) klier in de hersenen, die melatonine uitscheidt

pijpleiding n
rørledning
(techniek) samenstel van pijpen om vloeistoffen of gassen door te leiden

pijptang n
rørtang
(gereedschap) een zware verstelbare tang voor het werk aan gas- en waterinstallaties

pikeur n
kusk
(beroep), (sport) bestuurder van een sulky bij drafsport

pikken v
tåle
overgankelijk, (informeel) dulden, accepteren
pikke
overgankelijk, (dierkunde) (met de snavel) prikken

pil n
pille
(farmacologie) (eigenlijk:) hoeveelheid werkzame stof met een bindmiddel in een bolletje gedraaid
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel
(figuurlijk), (informeel), (letterkunde) dik boek

pimpelmees n
blåmeis
(zangvogels) bepaalde mezensoort, Cyanistes caeruleus

pinda n
peanøtt
(voeding) een peulvrucht van deze plant

pindakaas /pɪndakas/ adj
peanøttsmør
(verouderd) verarmd (van personen of families)

pinguïn n
pingvin
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond

pion /piˈɔn/ n
bonde
(schaak) een schaakstuk dat per zet slechts één vakje vooruit kan lopen en schuin vooruit slaat

piraat /piˈrat/ n
pirat sjørøver
(scheepvaart), (misdaad) iemand die op zee met een schip andere schepen aanvalt en/of kaapt
(figuurlijk) iemand die zonder vergunning en/of illegaal een bepaalde activiteit doet

piramide n
pyramide
ruimtelijke figuur, bestaande uit een veelhoek als grondvlak en driehoekige zijvlakken
(bouwkunde) bouwwerk in die vorm
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.

piramidezenegroen n
jonsokkoll

pissen v
pisse late vannet tisse urinere
inergatief, (informeel) vloeibare afvalstoffen lozen via de urinebuis

pistool n
pistol
een semi-automatisch handvuurwapen met een langwerpig magazijn in het handvat

pit n
veike veke
brandbare gevlochten draad in het binnenste van een kaars, olielamp of petroleumtoestel

pixel n
piksel
een beeldpunt

pizza /ˈpidza/ /ˈpitsa/ n
pizza
(voeding) een gerecht van een belegde broodbodem

pizzabakker n
pizzabaker
(beroep) iemand die pizza bakt om ze te verkopen
een bedrijf of winkel waar je pizza kunt kopen

pizzeria n
pizzeria
een restaurant dat zich toelegt op pizza's

plaat /plat/ n
plate
(techniek) een vlak, plat en vrij dun stuk materiaal, zoals metaal of hout

plaats /plaːts/ n
sted
een bepaalde ruimte of een bepaald punt in de ruimte

plaats delict n
åsted
(juridisch) precieze plek waar een misdaad is gebeurd

plaatsen v
anbringe plante
overgankelijk op een bepaalde plaats zetten

plaatsigheid n
aritet
(wiskunde) het aantal argumenten van een relatie of functie

placebo n
placebo
(medisch) geneesmiddel zonder werkzame stof

placenta n
morkake placenta
(anatomie) moederkoek, orgaan dat verbinding vormt tussen moeder en de zich ontwikkelende vrucht in de buik van de moeder

plagen v
plage
overgankelijk iemand lastigvallen, teisteren, kwellen

plagiaat n
plagiat

plakband /ˈplɑg.bɑnt/ n
limbånd tape teip klebebånd
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken

plamuren v
sparkle
overgankelijk (bouwkunde) steenachtige, houten of andere ondergronden met plamuur egaliseren of repareren

plan /plɑn/ n
plan
een voorgenomen handelswijze

planeet n
planet
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait

planetarium n
planetarium
(astronomie) een toestel om de bewegingen van planeten voor te stellen

planetoïde n
asteroide
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet

plank /plɑŋk/ n
brett
een plat en langwerpig stuk hout

plankenkoorts n
sceneskrekk

plant /plɑnt/ /plɛnt/ n
plante
[A] (biologie) een organisme dat kooldioxide opneemt en zuurstof afgeeft
een van stengel en bladeren voorzien gewas dat zijn voedsel uit de aarde opneemt

planten v
plante
overgankelijk (een plant) in de aarde zetten om te laten groeien of bloeien

plas n
sølepytt
een verzameling van vocht

plastic /'plɑstik/ ~ /plɑs'tik/ /'plɛstɪk/ n
plastikk
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast

plastische chirurgie n
kosmetisk kirurgi
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk

plataan n
platan
(plantkunde) Platanus sp. een geslacht van loofbomen

platina n
platina
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal

platinablond adj
platinablond
(kleur) een variant van de blonde haarkleur, herinnerend aan de kleur van platina.

platitude n
platthet
platte of afgezaagde zinsnede

platvis /ˈplɑtvɪs/ n
flatfisk flyndrefisk
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de orde Pleuronectiformes , die op hun zijde op de bodem leven en geheel plat zijn

plectrum n
plekter
(muziek) het plaatje waarmee de snaren van tokkelinstrumenten kunnen worden aangeslagen

plein n
torg plass

pleinvrees /ˈplɛinˌvreːs/ n
agorafobi

pleister n
plaster
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken

ploeg n
plog
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen

ploegen v
pløye
overgankelijk land met de ploeg bewerken

plosief /ploˈsif/ n
plosiver
(taalkunde) een medeklinker die geproduceerd wordt met een volledige obstructie ergens in het spraakkanaal

pluk /plɵk/ n
dott
uitgetrokken bundeltje

plukken /'plɵkə(n)/ v
plukke sanke
overgankelijk (bloemen) afbreken of oogsten; vruchten oogsten
plukke ribbe
overgankelijk ontdoen van de veren
plukke
overgankelijk, (sport) een door de lucht vliegende bal grijpen

plunderen v
plyndre
overgankelijk met geweld zich roerende goederen toe-eigenen uit de woning van iemand anders

plutonium n
plutonium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide

poedel n
puddel
Frans krulharig hondenras

poedersuiker n
melis
(voeding) zeer fijn gemalen suiker

poep n
bæsj
uit de darmen uitgescheiden afvalstoffen van mens of dier

poes n
katt huskatt
vrouwelijke huiskat, ook wel gebruikt als algemene benaming voor huiskat
een vrouw

poffen v
riste
overgankelijk (voeding) in een oven in eigen vocht gaar laten worden

pogrom n
pogrom
razzia tegen Joden
gewelddadige aanvallen op bepaalde groepen: etnisch, religieus etc., vooral gekarakteriseerd door de vernietiging van hun omgeving (huizen, bedrijven, religieuze centra)

pokken n
koppar
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde

polariteit n
polaritet

politie n
politi
(spreektaal), (beroep) ambtenaar bij de politie

politiek /poliˈtik/ adj
politisk
betreffende de politiek

politiek /poliˈtik/ n
politikk
datgene wat gerelateerd is aan het besturen van een land

pollepel n
øse
(huishouden) (België) een diepe, grote lepel met een lange steel gebruikt voor het opdienen van soepen, sauzen e.d.

polonium n
polonium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal

polycarbonaat n
polykarbonat
(scheikunde) thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding (wikidata: polycarbonaat )

polygamie n
polygami

polymeer n
polymer
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld

polysemie n
polysem
(taalkunde) het kunnen hebben van meerdere (verwante) betekenissen

pomp n
pumpe

pompelmoes /ˈpɔmpəlˌmus/ /ˈpɔmpəɫˌmus/ n
pomelo
(fruit) een vrucht van deze boom

pompoen n
gresskar
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita

pond n
pund
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt

pons n
stanse
(werktuigbouwkunde) (gereedschap) instrument dat of machine die gaten slaat in papier, metalen platen e.d.

ponsen v
stanse
overgankelijk gaten in iets (vaak papier of metaal) maken door middel van een pons

pooier /'poːjər/ n
hallik
(seksualiteit) een man die prostituees tegen betaling beschermt en helpt, een souteneur

pool /pol/ /pul/ n
pol
(aardrijkskunde) uiteinde van een draaiingsas, met name van de aardas
(natuurkunde) een van beide einden van een (elektro-)magneet of antenne

poolcirkel n
polarsirkel
(aardrijkskunde) de begrenzing van het gebied waar 's zomer de middernachtszon gezien kan worden en 's winters de nacht een heel etmaal kan duren

poollicht n
polarlys
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer

poolvos n
fjellrev blårev
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit

poon n
knurr
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit familie Triglidae in de onderorde schorpioenvisachtigen

poort /poːrt/ n
port
Met deuren afsluitbare doorgang door een muur

poot n
labb

poppengezicht n
dokkeansikt dukkeansikt
gezicht met weinig uitdrukking of karakter

poppenhuis n
dukkehus
(speelgoed) een in het klein uitgevoerde versie van een huis (met of voor poppen)

populier n
poppel
(plantkunde) zeer snel groeiende boom uit de wilgenfamilie (Populus )

porselein /pɔrsəlɛːn/ /pɔrsəˈlɛɪn/ n
porselen
fijn, geglazuurd aardewerk
voorwerpen van fijn, geglazuurd aardewerk

portemonnee n
portemoné
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart

portret n
portrett
schilderij, foto of andere artistieke voorstelling van een persoon

pos n
hork
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Gymnocephalus cernuus , behorend tot de familie van de baarsachtigen

poseren v
posere

positron n
positron

post /pɔs/ /pɔst/ n
post
toegezonden materiaal, zoals brieven; poststuk - poststukken

postbode n
postbud
(beroep) (post) postbeambte die post aan huis bezorgt

postduif n
brevdue
(duifachtigen) afgerichte duif die berichten kan overbrengen

posteren /pɔs'terə(n)/ v
stasjonere
1. ergens neerzetten

postkantoor n
postkontor
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc

postwissel n
postanvisning

postzegel /ˈpɔseɣəl/ /ˈpɔseχəɫ/ n
frimerke
betalingsmiddel voor het verzenden van post

pot n
potte

poten /potə(n)/ v
plante
overgankelijk ondiep in de aarde stoppen, met name van bollen, wortels, zaden e.d. om deze te laten groeien

potlood /'pɔtlot/ n
blyant
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls

potvis n
spermhval
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

praseodymium /ˌprazejoˈdimijʏm/ n
praseodym
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide

praten ˈpraː.tə(n) v
prate
inergatief zich met behulp van de stem uiten

precessie n
presesjon

predicatief /ˌpredikaˈtif/ adj
predikativ

prefereren v
foretrekke
overgankelijk de voorkeur geven aan

prei /prɛi/ n
purre purreløk
(plantkunde) plant Allium porrum (wikidata: prei )
(groente) eetbare bladeren van Allium porrum (wikidata: prei )

premiejager n
dusørjeger

première n
premiere
de eerste vaak feestelijke vertoning van een film, toneelstuk of een andere vorm van entertainment

prentenboek n
billedbok

presenteren v
presentere
ditransitief op een goed voorbereide wijze aanbieden aan anderen

president /prezi'dɛnt/ n
president
(politiek), (regering) het staatshoofd van een republiek

preuts /prøts/ adj
fisefin
zeer ingetogen, overdreven kuis

priapisme n
priapisme
(medisch) een ongezond langdurige erectie van de penis

priemgetal n
primtall
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf

priester n
prest
(beroep) (religie) iemand die de religieuze (offer) rituelen verzorgt

prijs n
pris
(economie) het bedrag (meestal in geld) dat betaald wordt voor een goed of een dienst
een uitzonderlijke beloning, bijvoorbeeld voor een bepaalde prestatie

prikkeldraad n
piggtråd
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten

prins n
prins
(adel) hoogste adellijke titel van een man of jongen
(adel) laagste koninklijke titel van een man of jongen

prinses n
prinsesse
(adel) de hoogste adellijke titel van een vrouw of meisje
(adel) de laagste koninklijke titel van een vrouw of meisje

printer /ˈprɪntər/ n
skriver
(informatica) toestel om gegevens af te drukken onder andere op papier

priorij n
kloster

proberen /proˈberə(n)/ v
teste utprøve
overgankelijk testen
prøve undersøke undersøkje
overgankelijk onderzoeken
forsøke prøve
overgankelijk iets met succes trachten te beëindigen waarvan men niet weet of het gaat lukken

probleem n
problem knipe
iets dat schade teweegbrengt of de voortgang van iets anders in de weg staat

problematiek adj
problematisk
met problemen behept

problematiek n
problematikk
het geheel van problemen en bijzonderheden rond een vraagstuk

problematisch adj
problematisk
een probleem vormend; een probleem veroorzakend

procent /pro'sɛnt/ n
procent
(wiskunde) een honderdste deel, weergegeven met symbool %

proefkonijn /prufkɔnɛin/ n
forsøkskanin
(figuurlijk) proefpersoon

proeven /ˈpruvən/ v
smake
overgankelijk onderzoeken hoe iets smaakt
overgankelijk smaak waarnemen

profeet n
profet
(religie) een persoon die boodschappen van een godheid aan de mensen doorgeeft

professor /proˈfɛsɔr/ n
professor
(wetenschap) (beroep) de aanspreektitel voor een hoogleraar

prognose /prɔx'nozə/ n
utsikt
een uitspraak over het vermoedelijk verloop van iets

programmeertaal n
programmeringsspråk

project /proˈjɛkt/ n
prosjekt
een zaak die men denkt uit te voeren of te onderzoeken binnen een bepaalde tijd

promethium n
promethium
(element), (element) een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61

promotie /proˈmotsi/ n
forfremmelse
een verhoging in rang

proost /prost/ interjection
skål
heildronk, dronk op iemands gezondheid

proosten /ˈprostə(n)/ v
skåle
inergatief het glas heffen en een gelukwens uitbrengen

prop n
dott
samengepakte massa weefsel of papier, vaak gebruikt om iets af te stoppen

propaganda n
propaganda
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt

propeller n
propeller

prostitutie n
prostitusjon
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander

protactinium n
protactinium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide

protesteren v
protestere
inergatief (grote) bezwaren uiten

protestlied n
protestsang

proton /'protɔn n
proton

provincie /pro.ˈvɪn.si/ n
provins
een staatkundig onderdeel van een land

pruim n
plomme
(fruit) vrucht van de pruimenboom

pruimtabak n
skrå skråtobakk tyggetobakk
kerftabak die geschikt is om gepruimd te worden (om op te kauwen)

psalm /psɑlm/ n
salme
(religie) één van honderdvijftig gezangen uit de Tenach en het Oude Testament

psychiater n
psykiater

psychiatrie n
psykiatri

psychologie /psixoloˈɣi/ /psiχoloˈχi/ n
psykologi
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste

psychologisch adj
psykologisk
(medisch) betrekking hebbend op de psychologie; betrekking hebbend op het denken en het gedrag

psycholoog /ˌpsi.χo.ˈloχ/ /ˌpsɪ.xo.ˈlox/ n
psykolog
(beroep), (psychologie) een beoefenaar van de psychologie

psychopaat n
psykopat
(psychologie) iemand die lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis die antisociaal gedrag veroorzaakt

psychosomatisch adj
psykosomatisk
(medisch) met betrekking tot het verband tussen geest en lichaam

publiek /pyˈblik/ n
publikum
een groep toeschouwers

puimsteen n
pimpstein

punctie n
punksjon
(medisch) een prik met het doel iets uit het lichaam te verwijderen

pupil /py'pɪl/ n
pupill
(anatomie) opening in het midden van de iris in het oog
(onderwijs) leerling

puppy n
valp
pasgeboren hond, jonge hond

pure chocolade n
mork kokesjokolade
chocolade van zuivere cacaopasta plus suiker

purisme n
rensing
streven naar puurheid

put /pɵt/ n
brønn
een pijpvormige uitholling in een oppervlak

putting n
røst
(scheepvaart) een stevig aan dek of boord verankerd oog waaraan het want of een stag want wordt bevestigd

pyjama n
pyjamas
(kleding) gemakkelijk zittende hemd en broek die 's nachts in bed kunnen worden gedragen

pyriet n
svovelkis
(scheikunde) een vaste stof die het structuurtype heeft waarvan [1] het archetype is

qat /kɑt/ n
khat
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen

quaker n
kveker
(religie) volgeling van een religieuze beweging gekend onder de naam Genootschap der Vrienden

quarantaine n
karantene
tijdelijke afzondering van personen, dieren of zaken die besmet zouden kunnen zijn met ziektekiemen

quark /kwɑrk/ n
kvark

quatsch /kwɑtʃ/ /kʋɑtsʲ/ n
vrøvl
(informeel) onzin

quinoa /kwiˈnowa/ n
quinoa
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht Ganzenvoet (wikidata: quinoa )

quotiënt n
kvotient
(wiskunde) resultaat van de deling van het deeltal door de deler

ra interjection
rå
raad eens, (altijd tweemaal: ra, ra) een verkorting van de gebiedende wijs van "raden"

raad /rat/ /raːd/ n
råd
(juridisch) orgaan dat bestaat uit leden die raadgevende of beslissende bevoegdheden bezitten

raadplegen v
rådspørre
overgankelijk een bron van informatie of ervaring aanspreken

raadsel n
gåte
iets waarnaar men moet raden; iets waarvan de betekenis niet helemaal duidelijk is

raaf /raːf/ n
ravn
(zangvogels) grootste van alle zangvogels, met flinke snavel, Corvus corax

raam /ram/ n
vindu
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas

raar /rar/ adj
rar
(palindroom) vreemd, afwijkend van gewoonlijk, verbazing opwekkend

rabarber n
rabarbra
(groente) stengels van Rheum rhabarbarum (wikidata: rabarber )

rabbijn /rɑˈbɛin/ n
rabbiner

racisme n
rasisme

radiaal n
radian
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)

radiator n
radiator
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor

radijs n
reddik
(plantkunde) bepaalde soort uit de kruisbloemfamilie, Raphanus sativus

radio /ˈradijo/ n
radio
(elektronica), (media) toestel dat uitgezonden radiogolven kan ontvangen en omzetten in geluid
(communicatie), (media) (geen verbuiging) medium om informatie en amusement uit te zenden

radioactief adj
radioaktiv

radioactiviteit n
radioaktivitet
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt

radium n
radium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal

radon n
radon
(scheikunde), (element) met symbool Rn en atoomnummer 86. Een kleurloos edelgas

rail n
skinne
een metalen staaf waar het wiel van een railvoertuig op rijdt
een baan waar een railvoertuig over rijdt

raken /rakən/ v
affect
overgankelijk, (figuurlijk) emoties opwekken

raket n
rakett missil
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen

ram /ram/ n
saubukk
(dierkunde) mannelijk schaap

rammelkar n
skranglekasse
gammel voertuig op wielen

rammelkast n
skranglekasse
een gammel voertuig

rand /rɑnt/ abbreviation
rand
1. een munteenheid in Zuid-Afrika

rand /rɑnt/ n
rand
de buitenkant van een gebied of een ding
de bovenkant van een bak of vat

ranselen v
pbanke
overgankelijk iemand met een stok of karwats een pak slaag geven

ransuil n
hornugle
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan

rapen v
sanke
overgankelijk verzamelen

rapport /rɑˈpɔrt/ n
rapport
een schriftelijk bericht of verslag over een gebeurtenis of toestand

raspen v
raspe
1. met een rasp afvijlen en fijnmaken

rat /rɑt/ n
rotte
(knaagdieren) muisachtig knaagdier uit het geslacht Rattus dat vaak gezien wordt als ongedierte

ratelslang n
klapperslange
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt

rationaliteit n
rasjonalitet
consistent handelen op basis van de rede

ravenzwart adj
ravnsort
(kleur) glanzend zwart, vaak gebruikt om een haarkleur aan te geven

ravijn n
juv
een diepe, steile insnijding in een terrein

reactantie n
reaktans

reactionair adj
reaksjonær

reageerbuis n
reagensrør

rebus n
rebus
beeldraadsel

recent /rəˈsɛnt/ adj
nylig
een korte tijd geleden gebeurd of begonnen

recentelijk adv
nylig
nog niet lang geleden

recept n
oppskrift resept
(kookkunst) voorschrift voor de bereiding van een gerecht
resept oppskrift
(medisch) doktersvoorschrift voor (de bereiding van) een geneesmiddel

recht n
rett
(juridisch) het geheel van rechtsregels en instituties van het recht

rechtbank n
domstol
(juridisch) een instelling waar rechtgesproken wordt

rechte hoek n
rett vinkel
(wiskunde) hoek van 90 graden

rechten van de mens n
menneskerettigheter
(juridisch) (formeel) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen

rechter /ˈrɛxtər/ adj
høyre
aan de tegenovergestelde zijde van het lichaam waar gewoonlijk het hart zit

rechter /ˈrɛxtər/ n
dommer
(juridisch) (beroep) persoon die rechtspreekt, persoon die een oordeel velt

rechterhand /ˈrɛxtərˌhɑnt/ n
høyre
(anatomie) de hand aan de overzijde van waar zich in het lichaam gewoonlijk het hart bevindt

rechthoek /'rɛxtuk/ n
rektangel
(wiskunde) een vierhoek met vier rechte hoeken

rechts adj
høyre
tegenovergestelde van links

rechtsgeding n
rettssak
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen

rechtshandeling n
rettshandel
(juridisch) wilsuiting die welbepaalde rechtsgevolgen heeft beoogd door het handelend rechtssubject

rechtspersoon /ɾɛχts.pɛɾ.soːn/ n
juridisk person
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten

rechtstreeks /rɛx'streks/ adj
direkte
zonder omwegen

rechtvaardig adj
rettferdig
in overeenstemming met bepaalde ethische beginselen

reciprook adj
resiprok
(wiskunde), (natuurkunde) een dimensie bezittend die de omgekeerde is van een andere dimensie

reciteren v
resitere

reclame n
reklame
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren

redden /ˈrɛdə(n)/ v
redde berge frelse
overgankelijk actie ondernemen om iets of iemand uit de moeilijkheden te halen

redder n
redder
iemand die iemand anders redt

reddingsboot n
livbåt
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten

reden /ˈre.də(n)/ n
grunn
een motivatie door iemand bedacht of beredeneerd

redster /ˈrɛtstər/ n
redder
(beroep) vrouwelijk persoon die een ander uit de nood helpt

reduplicatie /redypliˈkatsi/ n
reduplikasjon
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan

ree n
rådyr
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)

reeds adv
allerede
(formeel) al

reeks n
rekke
een opeenvolgende rij van gebeurtenissen

referendum n
folkeavstemming
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk

refereren v
henvise
overgankelijk ~ aan: verwijzen naar

reflectie n
refleksjon

regel /ˈreɣəɫ/ n
regel
een voorschrift, richtlijn, norm, standaard

regelmatig adj
regelmessig
aan een bepaalde regel gehoorzamend

regen /reχən/ n
regn
(meteorologie) neerslag van tot druppels gecondenseerde waterdamp

regenboog /ˈreːχənboːx/ n
regnbue
een natuurfenomeen dat na regen als een verschijnende veelkleurige boog te zien is

regenboogtrui n
regnbuetrøya
een trui voor de wereldkampioen wielrennen

regendruppel /ˈreɣə(n)ˌdrʏpəɫ/ n
regndråpe
een druppel die als regen uit de lucht naar beneden valt

regenen /ˈreɣənə(n)/ v
regne
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van neerslag in de vorm van waterdruppels

regenscherm n
paraply
(België) een paraplu

regenwater n
regnvann

regenworm /'reɣəʋɔrm/ n
meitemark
(wormen) benaming voor dieren uit de familie Lumbricidae , gelede borstelwormen

regenwoud n
regnskog
(ecologie) een bos in een klimaat met het hele jaar door neerslag

regenwulp n
småspove

regeren v
regjere styre
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht

regering /re.'ɣeː.rɪŋ(g)/ /rə.'ɣeː.rɪŋ/ /rə.'χɪː.rɪŋ/ n
regjering
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers

regicide /ˌreɣiˈsidə/ n
kongemord
een bewuste moord op een koning

regiment n
regiment

registreren v
tinglyse
overgankelijk vastleggen in een register

reiger n
hegre
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel

rein adj
ren rein
zonder vuil

reinigen v
rense
zichtbare en onzichtbare vervuiling van een oppervlak verwijderen

reis /rɛɪ̯s/ n
tur reise
grote, lange tocht of trip

reisbureau n
reisebyrå

reiswagen n
turbuss
een rijtuig dat bedoeld is voor lange reizen

reizen /'rɛɪzən/ v
kjøre reise
ergatief gericht onderweg zijn naar een bepaalde bestemming
inergatief ongerichte activiteit van het onderweg zijn

rekenen /ˈre.kə.nə(n)/ v
regne
inergatief (wiskunde) getallen manipuleren
beregne
inergatief in rekening brengen, factureren

rekenkunde n
aritmetikk
(wiskunde) de leer van de operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)

relevant adj
relevant
van toepassing

religie /rə'liɣi/ n
religion
een godsdienst

rem n
brems
een mechanisme dat iets vertraagt of tot stilstand brengt

remspoor /ˈrɛm.spor/ n
bremsespor
spoor dat door een rubberband op de weg achtergelaten wordt als er met geblokkeerde remmen geremd wordt
(eufemisme) (spreektaal) achtergebleven ontlasting in ondergoed of op de toiletpot

rendier n
reinsdyr rein
(evenhoevigen) Rangifer tarandus , een hertachtig zoogdier met een breed uitlopend gewei

renium n
rhenium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal

rennen n
løpe
(sport) (meestal in meevoud) een snelheidsproef op de weg of in het terrein

reparatie n
reparasjon

repertoire n
repertoar

reptiel /rɛp'til/ n
reptil
(reptielen) een koudbloedig, kruipend gewerveld dier met meestal vier poten en een schubbenhuid

republiek /repʏˈbliːk/ n
republikk republik
(regering) staatsvorm waarbij het staatshoofd voor een aantal jaren verkozen of benoemd wordt

republikein n
republikaner

republikeins adj
republikansk

reputatie n
rykte
de manier waarop iemand bekend is

reserveren v
bestille
overgankelijk een plaats laten vrijhouden omdat men deze wil gebruiken

reservoir /resər'vʷar/ n
basseng reservoar
plaats waar water of een andere vloeistof bewaard kan worden

resonantie n
resonans

restaurant n
restaurant

resultaat /rezɵl'tat/ n
resultat
een uitkomst

retroflex /ˈre.tro.ˌflɛks/ n
[[sub-apikal]] palatal
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat

reus /røs/ n
kjempe
een buitengewoon grote man

reuzenpaardenstaart n
kjempesnelle
(varens) bepaald soort vaste plant, Equisetum telmateia uit de paardenstaartfamilie Equisetaceae .

reuzenrad n
pariserhjul
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as

revolutie /revol'yʦi/ n
revolusjon
een omwenteling in de politieke machtsverhoudingen
een omwenteling in andere zin

revolutionair adj
revolusjonær

revolver n
revolver
(militair) een handvuurwapen met een roterende trommel met kogels

rib /rɪp/ n
Rippe ribbein
(anatomie) elk van de platte, boogvormige beenderen die de borstkas omsluiten

ribbe n
ribb-bein ribb-ben ribbein ribben
(anatomie) een van de platte, dunne, boogvormige beenderen die de borstkas omsluiten

ribonucleïnezuur n
rNA

richten v
stile til
wederkerend zich ~ op: een bepaald doel nastreven

richting /ˈrɪxtɪŋ/ /ˈrɪχtɪŋ/ preposition
retning
de kant op van, in de richting van

richtlijn n
retningslinje
aanwijzing voor een te volgen gedrag

ridder n
ridder
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had

riek n
greip
(gereedschap) een handwerktuig voor het verplaatsen van bladeren, gras of gewied materiaal in de vorm van een grote vork met smalle tanden

riem /rim/ n
styre
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen

riet /rit/ n
rør
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt
(muziek) een uit bamboe vervaardigd onderdeel van een muziekinstrument uit de rietblazers

rietje /ˈri.cə/ n
sugerør
(huishouden) dun drinkbuisje, pijpenstrootje

rietzanger n
sivsanger

rif n
rev
(geologie) een ondiepte in water, koraalbank, klip

rij /rɛɪ̯/ /rɛː/ n
rekke
geordende opstelling van een aantal eenheden in één richting
rad
(wiskunde) een opeenvolging van elementen

rijbaan n
kjørebane
(verkeer) weggedeelte bestemd voor voertuigen

rijbewijs /ˈrɛɪ̯bəˌwɛɪ̯s/ /ˈrɛɪ̯bəˌʋɛɪ̯s/ /ˈrɛːbəˌβ̞ɛːs/ n
førerkort
(verkeer) een officieel document waarmee de bezitter bevoegd is om een motorvoertuig te besturen

rijden /ˈrɛɪ̯də(n)/ /ˈrɛːdə(n)/ v
kjøre ake
ergatief zich verplaatsen met behulp van een voertuig

rijk /rɛɪ̯k/ /rɛːk/ adj
rik
(persoon) veel geld en/of eigendommen hebbend

rijk /rɛɪ̯k/ /rɛːk/ n
rike
(geopolitiek) een staat of natie onder het gezag van een vorst of andere heerser

rijm n
rim hele
(meteorologie) (Belgisch-Nederlands) rijp, aangevroren dauw of mist
rim
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel

rijp n
rim hele
(meteorologie) (Nederlands-Nederlands) rijm, aangevroren dauw of mist

rijst /rɛi̯st/ n
ris
(graan) (voeding) graan van het geslacht Oryza

rijstrook n
kjørefelt

rimpel n
rynke
een oppervlakkige vouw of golving, in het bijzonder van de menselijke huid

ring n
ring
(sieraden) een cirkelvormig sieraad voor om de vinger
een cirkelvormig voorwerp.
(sport) een plaats waar gestreden wordt
(verkeer) een rondweg.

ringslang n
buorm
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië

ringvinger n
orbbeš
(anatomie) vierde vinger, gelegen tussen de pink en de middelvinger, waaraan normaliter ringen worden gedragen

ritme n
rytme
(muziek) een zich in de tijd herhalend patroon van geluiden

ritmesectie n
rytmeseksjonen
(muziek) deel van een bandje of orkest dat het ritme van een muziekstuk aangeeft

rivier /riːˈviːr/ n
elv flod
(geologie) een natuurlijke waterstroom

robijn n
rubin

robot /ˈro.bɔt/ n
robot
(techniek) een machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)

roddel n
rykte
kwaadsprekerij, achterklap

roddelen /ˈrɔdələ(n)/ v
skravle
op een vervelende manier over anderen praten

rode biet n
rødbete

rode wijn n
rødvin
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven

rode wolf n
rødulv
(roofdieren) Canis rufus roofdier uit de familie van de hondachtigen. De vacht is geel- tot kaneelbruin met een inslag van grijs en zwart. De rug is donkerder. De lichaamslengte bedraagt 100 tot 120 cm, de staartlengte 25 tot 35 cm en het gewicht 18 tot 41 kg. Hij leefde in het gehele oostelijk deel van de Verenigde Staten, maar is nu in het wild uitgestorven

rodehond /ˌro.də.ˈhɔnt/ n
røde hunder
(medisch) een infectieziekte waarbij het gehele lichaam met rode plekken en bulten bedekt is

rodium n
rhodium
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal

roeien v
ro
ergatief, (scheepvaart) zich met behulp van roeispanen in een boot ergens begeven

roek n
kornkråke
(zangvogels) bepaalde soort kraaiachtige vogel, Corvus frugilegus

roekeloos adj
hensynsløs
overmoedig, zonder zorg over de gevolgen of het gevaar van een handeling

roentgenium n
roentgenium

roep /rup/ n
rykte
faam, reputatie

roepen /'ru.pə(n)/ v
kalle
overgankelijk met verheffing van stem de aandacht van iemand trachten te verkrijgen

roer n
styre ror
vlak waarmee de besturing van een schip of een vliegtuig geregeld wordt
styre
stuurmiddel van een schip

roerei /rurɛi/ n
eggerøre
een gerecht van gebakken eieren en losgeklopte melk

roest /rust/ n
rust
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht
(jachttaal) m uitwerpselen van met name patrijzen bij hoopjes, bij de gulplaats

rogge n
dyrket rug rug
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky (wikidata: rogge )

rok n
skjørt
(kleding) een voornamelijk vrouwelijk (in Schotland ook voor mannen) buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt

roken /ˈroːkə(n)/ v
røyke
rook afgeven
een genotsmiddel, voornamelijk tabak, nuttigen door het inhaleren van de rook ervan
(m.b.t. rauwe vis of rauw vlees) conserveren door langdurige blootstelling aan rook.

rokkenjager n
skjørtejeger

rolgordijn n
rullegardin
een gordijn dat bij het sluiten van een ronde stok wordt afgerold en vaak dient als bescherming tegen zonlicht

rollen v
rulle trille
zich wentelend over een oppervlak bewegen

rolstoel n
rullestol
(medisch) vervoermiddel voor mensen die slecht ter been zijn

roltrap n
rulletrapp
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden

roman n
roman
(letterkunde) een lang soort verhaal in boekvorm

romanschrijver /roˈmɑns(x)rɛɪvər/ n
romanforfatter
(beroep), (letterkunde) een mannelijke persoon die romans schrijft

rommelmarkt n
loppemarked

romp n
torso
(anatomie) het lichaam van een mens of dier zonder ledematen, kop of staart

rond adj
rund
cirkelvormig.

rondreizen /rɔntˈrɛɪzən/ v
reise
inergatief naar vele plaatsen onderweg zijn

rood /rod/ /rot/ adj
rød
(kleur) de kleur rood hebbend

rood /rod/ /rot/ n
rød
o (kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte tussen de ca. 620 en 740 nm

roodbaars n
uer
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Sebastes marinus , komt voor in de noordelijke Atlantische oceaan en in de noordelijke Noordzee

roodborstje n
rødstrupe raudstrupe
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula

roodborstlijster n
vandretrost
(zangvogels) Turdus migratorius , een in Noord-Amerika veel voorkomende lijstersoort

roodharig adj
rødhåret raudhåret
met rood gekleurde haren

roof n
ran
(juridisch) het openlijk en gewelddadig wegnemen van hetgeen een ander toebehoort

roofdier /ˈrovdir/ n
rovdyr
(dierkunde) dier dat zijn prooi bejaagt en doodt

roofvogel /ˈroˌfoχɔɫ/ /ˈroːˌfoːɣəl/ /ˈroːˌvoːɣəl/ n
rovfugl
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt

rook /roːk/ n
røyk
een zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt

rookverbod n
røykeforbud
een verbod om te roken

room n
fløte
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons

roos /roːs/ n
rose
(plantkunde) plant met doornen op de stengel van het geslacht Rosa
kleine cirkelvormige middensectie van een schietschijf
aandoening van de hoofdhuid die schilfers veroorzaakt

rotje n
kinaputt
dim. tant. bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft

rots n
bergart
een grote ruwe steen

rotstuin /ˈrɔtstœʏn/ /ˈrɔtstœːn/ n
fjellhage steinbed
(tuinieren) tuin met rotspartijen en rotsplanten

rotswand n
bergvegg
(geologie) een zich min of meer loodrecht verheffend deel van een berg

rover n
røver
(juridisch) iemand die door geweldpleging iemand besteelt

roze /roːzə/ /rɔːs/ /rɔːzə/ adj
rosa
(kleur) de kleur roze hebbend

rozemarijn n
rosmarijn
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden

rozenbottel n
nype
(fruit), de vrucht van de roos

rozenkrans n
rosenkrans
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden

rubber /ˈrɵ.bər/ n
gummi

rubidium n
rubidium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal

rug /rɵx/ n
rygg
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen

ruggengraat n
ryggrad

ruggenmerg n
ryggmarg

rugpijn n
ryggsmerte
pijn in de rug

rugzak n
ryggsekk

ruiken /rœʏkə(n)/ /rœːkə(n)/ v
lukte
absoluut ~ naar een bepaalde geur verspreiden die met de neus waargenomen kan worden

ruiker n
blomsterbukett
een boeket

ruim /rœy̯m/ adj
rommelig
van grote omvang of uitgestrektheid

ruimte n
rom
vertrek, kamer
verdensrom rom
(natuurkunde) (astronomie) heelal, universum

ruimtesonde n
romsonde

ruin /rœʏn/ n
vallak
(paardrijden) gecastreerde hengst

ruisvoorn n
sørv
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus

ruit n
glasrute
(techniek), (bouwkunde) lucht- en waterdichte, maar lichtdoorlatende glasplaat als afsluiting van een venster
rombe
(wiskunde) vierhoek waarvan de zijden gelijk in lengte zijn

ruitenwisser /ˈrœytə(n)wɪsər/ n
vindusvisker
een apparaatje dat de ruiten van een auto automatisch wist met een bewegende arm met wisserblad

rukken /ˈrʏkə(n)/ v
røske
in een snelle beweging trekken
runke masturbere onanere
(spreektaal), (seksualiteit) masturberen

rukwind /ˈrʏk.wɪnd/ /ˈrʏk.ʋɪnt/ /ˈrʏk.β̞ɪnt/ n
vindkast
(meteorologie) een zeer harde windvlaag

rum n
rom
(drinken) een sterkedrank die bereid wordt uit het sap van suikerriet

rund /rʏnd/ /rʏnt/ n
ku
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )
kveg naut stut
(informeel) (persoon) dom en/of onhandig iemand

rundvee n
naut
als vee gehouden runderen

rundvlees /ˈrʏntfleːs/ n
oksekjøtt
(voeding) het vlees van een volwassen rund

rune /ˈrynə/ n
runer
een schriftteken van het Oud-Germaanse alfabet

rups n
larve
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is

rus /'rʏs/ n
siv
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen

rust /rɵst/ n
ro pause
een tijdelijke toestand van ontspanning en herstel na arbeid, moeite of inspanning

rustig adj
lun
kalm, weinig sensorische prikkels creërend

ruthenium n
ruthenium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal

rutherfordium n
rutherfordium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

ruzie /ˈryzi/ n
krangel
toestand waarin men in conflict is met anderen

ruïne /ryˈinə/ n
ruin
een zeer vervallen gebouw

saai /saɪ̯/ /saːɪ̯/ adj
kjedelig
oninteressant, eentonig

sabotage n
sabotasje
een ingreep op zaken om deze te laten mislukken of te vernielen

saboteren v
sabotere

sacrament n
sakrament
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven

sacristie n
sakristi
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden

saffier n
safir
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)

saffraan n
safran
(specerij) specerij bereid uit de saffraankrokus Crocus sativus

sage /ˈsaɣə/ n
sagn

salade n
salat

salamander n
salamander
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren

salie n
salvie
(medisch) (Suriname) gehalte van hemoglobine in het bloed

salpeterzuur n
salpetersyre
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan

samarium n
samarium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide

samen adv
sammen

samengesteld gezin n
flettverksfamilie
(familie) gezin met kinderen van één of beide partners uit een eerdere relatie met een ander

samenwerken v
samarbeide
inergatief ~ met met een of meer aan hetzelfde werken

samoerai /ˈsɑmuˌrɑɪ/ n
samurai
een lid van de vroegere Japanse krijgsstand

sanctie /'sɑŋksi/ n
godkjenne
maatregel ter bestraffing van ongewenst gedrag

sandelhout n
sandeltre
een bepaald houtsoort (Santalum album of verwante soorten)

sangria n
sangria
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes

sap n
jus juice
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken

saprofyt n
saprofytt
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.

sarcasme n
sarkasme
bittere, bijtende spot

sarcofaag /sɑr.ko.ˈfax/ n
sarkofag
een stenen doodskist

sardien n
sardin
(straalvinnigen) klein zilverkleurig haringachtig visje, Sardina pilchardus

sardine n
sardin
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee (wikidata: sardine )

sardonisch /sɑr'donis/ adj
bitter
op een bittere manier grijnzen of lachen

satanisme n
satanisme
(religie) aanbidding van Satan

satire n
satire

sauna /'saʊna/ n
badstue
een ruimte waarvan de temperatuur verhoogd wordt, zodat het lichaam begint te zweten (een zweetbad)

saus /sɑu̯s/ n
saus
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak

savanne n
savanne
een grasland met verspreid voorkomende bomengroei

saxofonist n
saksofonist
(muziek), (beroep) iemand die (beroepshalve) saxofoon speelt

saxofoon /sɑkso'fon/ n
saksofon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

scandium n
scandium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal

scepter n
septer
sierlijk bewerkte staf, symbool voor het gezag van een regerende vorst

schaaf n
høvel
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.

schaak interjection
sjakk

schaak n
sjakk sjakkspill
het schaakspel als zodanig

schaakbord /ˈsxagbɔrt/ /ˈsχagbɔrt/ n
sjakkbrett
(schaak) een vierkant bord met 64 donkere en lichte vakjes waarop schaak gespeeld wordt

schaakmat adv
sjakkmatt

schaakspel n
sjakk sjakkspill
(sport), (schaak) een spel met verschillende stukken op een schaakbord

schaambeen n
kjønnsben
(anatomie) deel van het skelet dat het voorste deel van het heupbeen vormt

schaamlip n
kjønnslepper
(anatomie) huidplooi bij de opening van de vulva, aan beide zijden van de vagina

schaamluis n
flatlus
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis

schaamte /'sxa:m.tə/ n
skam
een gevoel dat iemand de neiging geeft zich te verbergen voor anderen

schaap n
sau får saueflokk
(evenhoevigen) Ovis aries , een holhoornige herkauwer waarvan de gedomesticeerde soort wol levert

schaar n
saks
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt

schaarste /'sxarstə/ n
mangel
(economie) tijd waarin het aanbod van iets veel lager is dan de vraag

schaats n
skeise
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen

schaduw /ˈsxaː.dyu̯/ n
skygge
slechts door indirect zonlicht beschenen oppervlak

schalie n
leirskifer
(geologie) een sedimentair gesteente dat zich gemakkelijk in lagen laat splijten en voornamelijk bestaat uit kleimineralen. Uit schalie kan olie en gas worden gewonnen.

schamen /ˈsxaː.mə(n)/ /ˈsχa.mə(n)/ v
skjemmes
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen

schandpaal n
gapestokk
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders

schansspringen n
skihopping
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen

schar n
sandflyndre
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort platvis, Limanda limanda , die voorkomt in kustwateren van de noordoostelijke Atlantische Oceaan

schat n
skatt
verzamelde rijkdom

schaven v
skrape
overgankelijk gladmaken door middel van een schaaf

schede n
skjede
(militair) een houder waarin men een zwaard of mes kan steken

schedel /'sχedəl/ n
skalle

scheef /sxeːf/ adj
skjev
niet recht, niet onder een rechte hoek

scheel /sxeːl/ adj
skjeløyd
het gebrek hebbend dat de oogassen niet op eenzelfde punt gericht kunnen worden

scheenbeen /ˈsxenben/ n
skinneben

scheermes /sxeːrmɛs/ /sχɪːrmɛs/ n
barberkniv
een bijzonder scherp mes waarmee men zich kan scheren
knivskjell
(tweekleppigen) schelpdieren van het geslacht Ensis waarvan de schelp op een inklapbaar scheermes gelijkt

scheikunde n
kjemi
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien

scheikundig adj
kjemisk
dat wat tot de scheikunde behoort, volgens de scheikunde

scheldwoord /'sxɛltwoːrt/ n
skjellsord
een term die bedoeld is om iets of iemand te beledigen

schelp /sxɛlp/ n
skjell
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt

schelvis n
hyse
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort kabeljauwachtige consumptievis, Melanogrammus aeglefinus

schemering n
skumring
tijd van de dag waarop het licht dan wel donker wordt

scheppen /ˈsxɛpə(n)/ v
skape
overgankelijk het doen ontstaan uit niets
øse
overgankelijk met bijv. een lepel of spaan een hoeveelheid van een bep. materiaal uit iets (bijv. een vat) naar boven halen, of het juist daarin doen

scheren /sxeːrə(n)/ /sχɪːrə(n)/ v
barbere rake
wederkerend zich ~: zich de baard kort afsnijden

schering n
renning
de op een weefgetouw de in verticale richting parallel opgespannen draden.

scherp adv
skarp
heel precies afgesteld
heel duidelijke

scheur /sxøːr/ /sχʏːr/ n
brist
een kloof in een vlies of weefsel

scheurbuik n
skjørbuk
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.

schiereiland /ˈsxirɛilɑnt/ n
halvø halvøy
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland

schieten /ˈsxi.tə(n)/ /ˈsχi.tə(n)/ v
skyte
overgankelijk een projectiel afvuren met een wapen
inergatief (sport) de bal een trap geven (bv. in het voetbal) of een slag geven (bv. met een hockeystick)

schietgat n
skyteskår
gaten ontstaan door een schot met een vuurwapen

schietpartij n
skyting
een confrontatie waarbij partijen elkaar beschieten

schijnen /'sxɛɪ.nə(n)/ v
lyse
absoluut straling uitzenden

schilder n
maler
(beroep) (kunst) een kunstenaar die geschilderde afbeeldingen maakt
(beroep) een handwerksman die huizen schildert

schilderen v
male
overgankelijk, (kunst) een kunstwerk vervaardigen door met verf een beeld op een oppervlak te maken
overgankelijk, (bouwkunde) een bouwwerk of voorwerp van een beschermende laag verf voorzien

schilderij /ˌsxɪldə'rɛː/ /ˌsχɪɫdə'rɛɪ/ n
maleri
(kunst) een met verf op doek of andere achtergrond gemaakte afbeelding

schildklier /sxɪldkliːr/ /sxɪɫtkliːr/ /sχɪɫtkliːr/ n
skjoldbruskkjertel
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan

schildpad n
skilpadde
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild

schillen v
skrelle
overgankelijk de schil van een vrucht verwijderen

schimmel n
skimmel
(dierkunde) paardenras met een grotendeels witte vacht met fijne grijze of blauwige tekening
mugg hussopp
(plantkunde) zwamsoort of substantie die op dode of levende organismen groeit

schimmels n
sopp
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) rijk binnen de eukaryoten Fungi

schip n
skip
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken

schipbreuk /sxɪbrøk/ n
forlis
een gebeurtenis waarbij een schip zinkt of op de klippen loopt

schist n
skifer
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is

schitteren v
lyse
inergatief een sterk licht verspreiden

schizofrenie n
schizofreni
(psychologie) chronische geestesziekte met perioden van verwardheid en psychose

schoelje n
drittsekk
een laaghartig persoon
(pejoratief) scheldwoord om aan te geven dat je iemand niet aardig vind
een arm persoon

schoen /sxun/ n
sko
(schoeisel) bekleedsel om de voet warm te houden en te beschermen

schoener n
skonnert skonnertskip
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten

schoenlepel n
skohorn

schoenmaker n
skomaker

schoenveter n
skolisse
(schoeisel) veter om een schoen of laars dicht te rijgen

schok /sxɔk/ n
sjokk
een gebeurtenis die iemand hevig van de wijs brengt

schokeffect n
virkning
het gevolg van een heftige emotionele prikkeling

scholekster n
tjeld
(steltloperachtigen) zwart-witte waadvogel met luide roep, Haematopus ostralegus

scholen /ˈsxolə(n)/ v
lære opp
overgankelijk aan een opleiding onderwerpen

scholier /sxoˈlir/ n
elev disippel
(onderwijs) iemand die basisonderwijs of voortgezet onderwijs volgt

schommel n
dumphuske
een hangend speeltuig bestaande uit touw en een zitje

schoof n
knippe
(landbouw) samengebonden hoeveelheid graanhalmen of andere afgemaaide gewassen
(wiskunde) een wiskundige structuur die aan de open verzamelingen van een topologische ruimte bepaalde algebraïsche structuren koppelt, bijvoorbeeld abelse groepen, ringen of modulen

school /sxoːl/ /sxoːɫ/ /sχoːɫ/ n
skole
(onderwijs) een onderwijsinstelling waar les wordt gegeven aan leerlingen.

schoonbroer /ˈsxombruːr/ n
svoger
(familie) de echtgenoot van iemands broer of zus, of de broer van iemands echtgenoot of echtgenote

schoondochter n
svigerdatter
(familie) de vrouw van een zoon of dochter

schoonheid /'sxon.ɦɛjt/ n
skjønnhet
de hoedanigheid prachtig en aantrekkelijk te zijn
iemand (in het bijzonder een vrouw) die schoonheid bezit

schoonheidswedstrijd n
missekonkurranse

schoonmaken v
rense rydde
overgankelijk reinigen

schoonmoeder /ˈsxonmudər/ n
svigermor
(familie) de moeder van de huwelijkspartner

schoonvader /ˈsxomvadər/ n
svigerfar
(familie) de vader van de huwelijkspartner

schoonzoon n
svigersønn
(familie) de man van een dochter of zoon

schoonzus /ˈsxonzʉs/ n
svigerinne
(familie) de echtgenote van iemands broer of zus, of de zus van iemands echtgenoot of echtgenote

schoonzuster n
svigerinne
(familie) de echtgenote van broer of zus, of de zus van de echtgenoot of echtgenote

schoorsteen /ˈsxorsten/ n
skorstein
(bouwkunde) rookkanaal boven een stookplaats

schoorsteenveger n
feier
(beroep) een persoon wiens werk het verwijderen van roet uit schoorstenen is

schoorwal /ˈsxoːrwɑl/ /ˈsxoːrβ̞ɑl/ /ˈsχɔːrʋɑl/ n
nes
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee

schoot /sxot/ /sχot/ n
fang
(anatomie) de bovenkant van de dijen van iemand die zit

schoppen /'sxɔ.pə(n)/ v
tråkke
een trap geven

schorpioen n
skorpion
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart

schors /sxɔrs/ n
bark
(plantkunde) buitenste laag van stengels, takken en wortels bij houtige vaatplanten, in het bijzonder het dode kurkweefsel (niet te verwarren met de bast, die er levend vlak onder ligt)

schorsen v
avbryte
overgankelijk (een vergadering of rechtszitting) tijdelijk onderbreken

schort n
forkle
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken

schouder n
skulder
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm

schouderblad n
akselblad
(anatomie) het vlakke driehoekige bot dat de achterzijde van de schouder vormt

schrappen /'srɑpə(n)/ /'sxrɑpə(n)/ v
skrape
met een scherp voorwerp zoals een mes de oppervlaktelaag verwijderen

schreeuwen /ˈsxreːʋə(n)/ v
skrike
overgankelijk luid en geforceerd gebruik van het stemgeluid

schrift /srɪft/ /sxrɪf/ /sxrɪft/ n
skrift
(taalkunde) de letter- en cijfertekens van een taal
de lettersoort gebruikt in boeken, teksten en inscripties

schrijfwijze /'srɛɪ̯fʋɛɪ̯zə/ /'sxrɛɪ̯fwɛɪ̯zə/ /'sxrɛːfβ̞ɛːzə/ n
ortografi rettskriving rettskrivning
de manier waarop een woord geschreven wordt
het geheel van bijzondere schrijfkenmerken van een auteur of een tekst

schrijn /sxrɛɪn/ /sçrɛːn/ n
helgenskrin
fraai bewerkt kistje voor kostbaarheden

schrijven /ˈsxrɛ(i)və(n)/ v
skrive
overgankelijk tekst in tekens vastleggen

schrijver /ˈs(x)rɛɪvər/ n
forfatter
(beroep) een persoon die beroepsmatig schrijft

schrikkeljaar n
skuddår skottår
een jaar met 366 dagen

schroef n
skrue
(techniek) een klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten

schroevendraaier n
skrujern skrutrekker skruvjern
(gereedschap) een werktuig om schroeven vast of los te draaien

schudden /ˈsxʏdə(n)/ v
riste
overgankelijk snel heen en weer bewegen om iets te mengen

schuifmaat n
skyvelære

schuld /sxʏlt/ n
gjeld
(financieel) een geldbedrag dat ondanks de verplichting daartoe (nog) niet betaald wordt
(figuurlijk) een verantwoordelijkheid die aan iemand wordt toegeschreven voor een laakbare gebeurtenis of toestand

schuldeiser n
troende
iemand aan wie iemand iets (meestal geld) verschuldigd is

schuldig /'sxɵldəx adv
skyldig

schuren /sxyrə(n)/ v
skrape
overgankelijk een oppervlak glad maken door wrijving met een ruw oppervlak van grotere hardheid

schurk /sxɵrk/ n
skurk
(scheldwoord) persoon die kwaad bedrijft

schuur /sxyːr/ /sχyːr/ n
låve
(bouwkunde) een opslagplaats bij het huis of de boerderij

sclerose n
sklerose
(medisch) ziekelijke verharding

scriptie /ˈskrɪp.si/ n
avhandling
een werkstuk over een onderzoek dat gemaakt wordt om een opleiding te kunnen voltooien

scène n
scene

seaborgium n
seaborgium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal

seconde n
sekund
(tijdrekening), (natuurkunde), (eenheid) SI-grondeenheid van tijd, weergegeven met symbool s
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder

seismologie n
seismologi
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica

seizoen /sɛɪ̯.ˈzun/ /sɛː.ˈzun/ n
årstid
(tijdrekening), (eenheid) één van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen
sesong
een jaarlijks terugkerende periode

seks /sɛks/ n
sex
(seksualiteit), (nauwe betekenis) geslachtsgemeenschap

sekse n
kjønn
(seksualiteit) geslacht, het man of vrouw zijn

seksualiteit n
seksualitet

seksueel overdraagbare aandoening n
seksuelt overførbar sykdom
(medisch) infectieziekte die vooral wordt overgedragen door seksueel contact

seksueel overdraagbare aandoeningen n
seksuelt overførbare infeksjoner
1. ziekten die vooral worden overgedragen door seksueel contact.

seksuologie /ˌsɛksʏwolo'ɣi/ n
sexologi

sekte /ˈsɛktə/ n
sekt
(sociologie) (vaak religieuze) groepering die opziet naar een bepaald mens als leider

selderij n
selleri
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten

semiotiek n
semiotikk

september n
september
(tijdrekening) de negende maand van het jaar

sereen adj
fredelig
heel rustig, kalm en plechtig

sergeant n
sersjant
(beroep) (militair) een rang onder de onderofficieren

serie n
rekke
delen van een geheel in een bepaalde volgorde

serieus adv
alvorlig
ernstig

sering /sə.'rɪŋ/ n
syrin
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris

serotonine n
serotonin
(biochemie) een neurotransmitter met een overwegend inhiberende werking

serpent n
slange
(reptielen) een slang

server n
tjener server sørver
(informatica) een computer die diensten verleent aan andere programma's

servet /sɛrˈvɛt/ n
serviett
een doek die men aan tafel gebruikt om er de mond en vingers mee af te vegen

sesam n
sesam
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld

sextant n
sekstant
(scheepvaart), (historisch) hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

sfinx n
sfinks
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen

shampoo /ˈʃɑm.po/ n
sjampo
product, meestal in vloeibare vorm, dat bedoeld is om het haar te wassen

shintoïsme n
shintōisme

shop /ʃɔp/ n
butikk
een winkel

shorttrack n
kortbaneløp
een schaatsdiscipline waarbij op een baan van 111,12 meter op diverse afstanden geschaatst wordt door meerdere rijders tegelijk

sidderaal n
elektrisk ål
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus

sigaar n
sigar

sigaret /sɪɣɑˈrɛt/ /sɪʝɑˈrɛt/ n
sigarett
rolletje fijngekorven tabak in een omhulsel van speciaal papier, om daarin gerookt te worden

sikahert n
sikahjort
(evenhoevigen) benaming voor een hoefdier Cervus nippon , uit de onderfamilie der echte herten Cervinae

sikkel /ˈsɪkəl/ n
sigd
(landbouw) (gereedschap) handzeis of snijmes met halvemaanvormig lemmet en korte steel

silicium n
silisium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal

sinaasappel n
appelsin
(fruit) Citrus aurantium Citrus sinensis oranje vrucht van de sinaasappelboom

singlet n
singlet
(kleding) een kort onderhemd zonder mouwen

sinificatie n
sinifisering
de linguïstieke en culturele assimilatie van termen en concepten naar die van de taal en cultuur van China

sint-jakobsschelp n
kamskjell
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee

sint-janskruid n
prikkperikum

sinus n
sinus

sissen v
frese
inergatief hoogfrequente ruis voortbrengen, zoals het geluid van de s-klank

sitar n
sitar
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals

situatie /sity'waː(t)si/ n
situasjon
hoe de zaken er voorliggen, toestand

sjaal n
skjerf
(kleding) een langwerpige lap stof die om de hals gedragen wordt

sjabloon /ʃɑ'blo:n/ n
mal

sjalot n
sjalottløk
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort

sjasliek n
sjasjlyk
aan een spit geroosterde stukjes vlees en paprika

sjiisme n
sjiaislam

sjoel /ʃul/ n
synagoge

sjouwer n
havnearbeider
(beroep) iemand die beroepsmatig zware lasten verplaatst

skald n
skald
(letterkunde), (dichtkunst) een Noordse hofdichter, heldendichter, volksdichter, dichterzanger en geschiedschrijver

skateboard n
rullebrett

skelet /skəˈlɛt/ n
skjelett
(anatomie) samenstel van onderdelen dat het lichaam stevigheid geeft

ski n
ski

skiën v
gå på ski
inergatief, (sport) zich over sneeuw voortbewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten

slaaf /slaːf/ n
slave
een persoon die het bezit is van een ander

slaan /slan/ v
banke
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken

slaap /slap/ n
søvn
periode van inactiviteit waarbij het lichaam tot rust komt
tinning
(anatomie) zijvlak van het hoofd tussen oog en oor

slaapkamer n
soverom soveværelse
(bouwkunde) een kamer die gebruikt wordt om in te slapen

slaaplied n
vuggevise bånsull

slaapzak n
sovepose

slab /slɑp/ n
smekke
doekje waarop met name een kind kan morsen tijdens het eten of drinken zodat de kleren schoon blijven

slachten /slɑxtə(n)/ v
slakte
overgankelijk, (voeding), (religie) een dier doden voor het vlees of als offer

slachthuis /ˈslɑx.hœːs/ /ˈslɑxt.ɦœːs/ /ˈslɑχ.tœʏ̯s/ n
slaktehus
een bedrijf waar dieren geslacht worden

slachtoffer n
offer
een dier dat (of mens die) gedood wordt als offer voor een godheid
iets of iemand die zonder eigen schuld kwalijke gevolgen ondervindt van een gebeurtenis
in het bijzonder iemand die sterft (of gewond raakt) ten gevolge van een gebeurtenis (ramp of gewelddaad)

slagader n
arterie
(anatomie) een bloedvat waarin het bloed van het hart af stroomt

slaginstrument n
slagverkinstrument
(muziekinstrument) muziekinstrument dat tot klinken wordt gebracht door er met de hand of met stokken op te slaan

slagveld /ˈslaxfɛlt/ n
slagmark
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft

slagzij n
slagside
naar één kant overhellen van een schip zonder dat het al echt omgeslagen is

slak n
slagg
(metallurgie) een onoplosbaar steenachtig afvalproduct van oxides bij het smelten van metaal

slang /slɑŋ/ n
orm slange
(reptielen), Serpentes een reptiel met een relatief lang lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen

slank /slɑŋk/ adj
slank

slapeloosheid n
svevnløyse

slapen /slapə(n)/ v
sove
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt

slaperig /ˈsla.pə.rəx/ /ˈsla.pə.rəχ/ /ˈsla.pə.rɪx/ adj
døsig søvnig
behoefte tot slaap vertonend

slecht /slɛçt/ adj
dårlig
kwaadaardig, kwaadwillend, niet van goede wil getuigend

slechtvalk n
vandrefalk
(valkachtigen) Falco peregrinus , een roofvogel en de snelst vliegende vogel ter wereld

slee n
kjelke
(verkeer) een vervoermiddel dat wordt voortgetrokken en dat voorzien is van twee glijders

sleedoorn n
slåpe
(bloemplanten) bepaald soort plant met blauwe vruchten, Prunus spinosa uit de rozenfamilie Rosaceae

sleepboot n
bukserbåt
(scheepvaart) een krachtige boot die andere vaartuigen versleept

sleepnet n
vad
(visserij) een net dat gewoonlijk over de bodem van de zee gesleept wordt

sleeën v
ake
met een slee door de sneeuw glijden

sleutel /sløːtəl/ /sløːtəɫ/ /ˈslø.tɔɫ/ n
nøkkel
(techniek), (gereedschap) een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.
fastnøkkel skiftenøkkel nøkkel
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen

sleutelbos /ˈsløtəɫˌbɔs/ n
nøkkelknippe
aantal sleutels dat aan eenzelfde ring of band hangt

sliert /slirt/ n
dott
een lang, dun, slap hangend voorwerp met betrekking tot haar

slijmvlies n
slimhinne
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel

slijpsteen n
slipestein

slim adj
listig lur slu
intelligent, snel van begrip

slip /slɪp/ n
truse underbukse
(kleding) kort, strak onderbroekje zonder pijpen
snipp
punt van een stof die naar beneden hangt

slokdarm n
spiserør

sloot /sloːt/ n
grøft
smalle watergang om of tussen weilanden

slot /slɔt/ n
slott lås
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten

sluimering n
dorme
het in een lichte slaap verkeren

sluis n
sluse

sluiten v
avslutte slutte
overgankelijk door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken

sluitspeld n
sikkerhetsnål
afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan

slungelig adj
hengslete

slurf n
snabel
(zoötomie) verlengde snuit van een olifant en van andere dieren

sluw /slyw/ adj
sleip
op een doortrapte wijze slim

smaak n
smak
(voeding), (drinken) gewaarwording bij het proeven van eten en drank
(figuurlijk) bepaalde subjectieve voorkeur

smaakpapil n
smaksløk

smakeloos /ˈsmaː.kə.los/ adj
smakløs
1. (van voedsel) geen smaak hebbend
smakløs harry
2. (figuurlijk) geen fatsoen of gevoel voor esthetiek of mode hebbend, vulgair

smaragd n
smaragd

smeken /smekə(n)/ v
tigge
inergatief nederig om een gunst verzoeken

smelleken n
dvergfalk

smelten v
smelte
ergatief van vaste in vloeibare vorm overgaan
overgankelijk van vaste in vloeibare vorm doen overgaan

smeltkroes /ˈsmɛltkrus/ n
smeltedigel
(sociologie) (figuurlijk) een gemeenschap waar veel verschillende volkeren en culturen samenkomen

smeltpunt /smɛltpʌnt/ n
smeltepunkt
(scheikunde) (natuurkunde) de temperatuur waarbij iets gaat smelten

smid n
smed
(beroep) iemand die gloeiend metaal bewerkt met een hamer op een aambeeld

smient n
brunnakke
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi

smoking n
smoking

smokkelen /ˈsmɔ.kə.lə(n)/ v
smugle
overgankelijk wederrechtelijk goederen over een grens brengen om heffingen te ontduiken

smoren v
kvele
overgankelijk onderdrukken

snaarinstrument n
strengeinstrument
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die in trilling worden gebracht door tokkelen, aanslaan of door strijken

snavel /ˈsnavəɫ/ n
nebb
(zoötomie) bek van een vogel of schildpad

sneeuw /sneʊ̯/ /sneːβ̞/ /snɪːβ̞/ n
snø sne
(meteorologie) in vlokkige kristallen bevroren water

sneeuwbal /ˈsneʊ̯bɑl/ /ˈsnɪːwbɑɫ/ n
snøball
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop

sneeuwen v
snø
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van hemelwater onder de vorm van sneeuwvlokken

sneeuwgans n
snøgås

sneeuwhoen n
fjellrype
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus

sneeuwhut n
iglo snøhytte
iglo

sneeuwjacht /'snewjɑxt/ n
snøstorm
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw

sneeuwman n
snømann
een pop gemaakt van sneeuw

sneeuwpop n
snømann
een pop die gemaakt is van sneeuw

sneeuwstorm /'snew.stɔrm/ n
snøstorm

sneeuwuil n
snøugle
(uilen) bepaald soort vogel, Bubo scandiacus , die vooral leeft op de besneeuwde toendra's

sneeuwval n
snøfall

sneeuwvlok /'snewvlɔk/ n
snøfnugg
(meteorologie) een kleine massa aaneengehechte sneeuwkristallen

snel /snɛɫ/ adj
rask

snelheid n
hastighet fart hurtighet tempo
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp

snijbiet n
bladbete

snijden /ˈsnɛɪdə(n)/ v
skjære
overgankelijk met een scherp voorwerp in stukken delen

snijplank n
skjærebrett

snijselderij n
selleri

snoeien /ˈsnujə(n)/ v
kviste
overgankelijk planten terugbrengen op gewenste lengte

snoek n
gjedde
(straalvinnigen) bepaald soort roofvis die in zoete wateren voorkomt, Esox lucius

snoekbaars n
gjørs
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwaterroofvis, Sander lucioperca

snor n
sumpsanger
(zangvogels) vogel (Locustella luscinioides ) die tot de rietzangers Sylviidae behoort en een snorrend geluid voortbrengt

snot /snɔt/ n
snørr
een slijmerige afscheiding uit de neusholte, neusvocht

snurken /ˈsnʏrkə(n)/ v
snorke
inergatief ademen met een niet goed geopende luchtpijp, waardoor een rochelend geluid ontstaat

socialisme n
sosialisme

sociologie n
sosiologi
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving

socioloog n
sosiolog

soennisme n
sunniislam

soep n
suppe
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken

soepterrine n
suppeterrin
(huishouden) (kookkunst) een geglazuurde diepe schaal om soep of stoofpot uit te serveren

soera n
sura

soezen v
drømme
dommelen, half slapen

software n
programvare
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer

sok n
sokk
(kleding) kous die tot net boven de enkel komt

sokpop n
sokkedukke
(informatica) een extra online identiteit (zoals een accountnaam) die – meestal heimelijk – gebruikt wordt door iemand als alternatief voor diens andere, meer bekende identiteit

soldaat /sɔlˈdaːt/ n
soldat
(beroep) (militair), krijgsman met de laagste rang binnen een strijdmacht

soldeerbout n
loddebolt
(gereedschap) een stuk gereedschap om mee te solderen

solipsisme n
solipsisme

sonde n
sonde
(techniek), (medisch) een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen
(astronomie) een onbemand ruimtevaartuig voor de ruimteverkenning

soort /ˈsɔːrt/ n
slags
o: een groep voorwerpen of andere entiteiten die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich daarin onderscheidt van overeenkomstige groepen

soortnaam n
appellativ
de naam van de groep waartoe iets behoort

sopraansaxofoon n
sopransaksofon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

souvenir n
suvenir
klein voorwerp dat helpt om aan een prettige ervaring met een plaats of persoon terug te denken

spaak n
eike (hjul)
een staaf die de naaf en de velg van een wiel verbindt

spaakbeen /ˈspakbeɪn/ n
spolebein
(anatomie) een van de twee beenderen van de onderarm

spaarpot n
sparegris
afgesloten voorwerp waarin contant geld opgespaard wordt

spaghetti n
spagetti

spanning /'spɑniŋ/ n
spenning
(elektrotechniek) potentiële energie van elektrische aard, elektrische spanning

spar n
gran
(coniferen) benaming voor een naaldboom uit het geslacht Picea

sparen ˈspa.rə(n) v
spare
overgankelijk geld niet uitgeven

spatel n
stekespade
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.

spationaut n
spationaut

specerij n
krydder
(voeding) een gedroogd plantendeel, anders dan een groen blad of stengel, dat als geur-, kleur- of smaakstof aan voedsel wordt toegevoegd

specht n
hakkespett
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen

speciaal /spe.si.ˈjal/ /spe.ˈsjaːl/ /spe.ˈʃaːl/ adj
spesiell
op een positieve manier anders dan het andere

specialist /ˈspesɪɑlɪst/ n
spesialist
persoon die ergens veel verstand van heeft
(medisch) (beroep) arts die een bepaald onderdeel van de geneeskunde beoefent

speculant n
jobber
(economie) iemand die bij het kopen of verkopen op korte termijn veel winst verwacht te maken door prijsstijging of prijsdaling

speeksel n
spytt
vocht dat in de mond vloeit uit de speekselklieren

speelkaart n
spillkort

speeltuin n
lekeplass
een omheinde plek grond met speelobjecten voor kinderen

speen n
patte
(anatomie) tepel van een zoogdier

speer /spɪːr/ n
spyd
een lange stok met een punt eraan, (werd) gebruikt voor de jacht, oorlogvoering of atletiek.

spel n
spill
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans

spelen /ˈspeːlə(n)/ v
spille
leke
(muziek) muziek maken op een muziekinstrument

spellen /ˈspɛlə(n)/ v
stave
overgankelijk letters in de juiste volgorde plaatsen

spelling /ˈspɛlɪŋ/ n
rettskriving rettskrivning ortografi
(taalkunde) de al dan niet vastgelegde manier waarop de woorden van een taal geschreven worden

spelt n
spelt
(plantkunde) grove tarwesoort Triticum spelta (wikidata: spelt )

speltheorie n
spillteori
(wiskunde) een tak van de wiskunde waarin het nemen van beslissingen centraal staat

sperma /'spɛrma/ n
sperm

sperwer n
spurvehauk
(havikachtigen) Accipiter nisus , een kleine snelle roofvogel

spiegel n
speil
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"

spieken v
jukse
overgankelijk bedrog plegen bij een schooltest

spier /spir/ n
muskel
(scheepvaart) een algemene benaming voor een ronde, houten paal op een schip

spierpijn /ˈspiːrpɛɪ̯n/ /ˈspiːrpɛːn/ n
gangsperr gangsperre
(medisch) pijn in een spier

spijbelen v
skulke
inergatief ongeoorloofd uit school wegblijven

spijker n
spiker
m (techniek) een metalen pin waarmee twee voorwerpen door doorboring vast verbonden kunnen worden

spijkerbroek n
olabukse dongeribukse
(kleding) een broek van spijkerstof

spin n
edderkopp
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen

spinazie n
spinat
(groente), (plantkunde), (voeding) Spinacia oleracea , een snelgroeiende, eenjarige bladgroente

spinnen v
spinne
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten
male
inergatief (van katten) een snorrend geluid maken, snorren

spinnenweb n
spindelvev
een door een spin met spinnenzijde gemaakt net om insecten te vangen

spion n
spion

spionage n
spionasje
de handeling van het spioneren

spirocheten n
spiroketer
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) benaming voor de groep Proteobacteria waarvan alle bekende leden heterotroof zijn

splitsen /splɪtsə(n)/ v
dele
wederkerend zich ~: in twee of meer delen uiteen gaan
overgankelijk iets ~: in twee of meer delen opdelen

spoel n
spole
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)
(elektrotechniek) met geleidingsdraad omwonden klos of cilinder, (solenoïde) die de eigenschap van zelfinductie heeft

spons n
svamp

spook n
spøkelse
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt

spoor n
spor
(spoorwegen) twee met elkaar verbonden ijzeren staven waarover een trein of tram rijdt

spoorweg n
jernbane

sporkehout n
trollhegg
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )

sport /spɔrt/ n
idrett sport
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn

sporter n
idrettsmann
beoefenaar van een sport

spotvogel n
gulsanger
(zangvogels) Hippolais icterina ; een zangvogel die geluiden kan nabootsen

spraak /sprak/ n
språk
het vermogen om te spreken

spraakherkenning /'sprakhɛrkɛnɪŋ/ n
talegjenkjenning
(informatica) het vermogen om geluiden om te zetten in taal, vooral als het gaat om computers

spraakzaamheid n
snakkesalighet
geneigdheid om veel te praten

spreektaal /sprektal/ n
dagligtale talespråk
de taal die men bij het gewone spreken gebruikt

spreekwoord n
ordspråk

spreeuw n
stær
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)

spreken /ˈspreːkə(n)/ v
snakke tale
inergatief zich met behulp van de stem uiten
zich met behulp van de stem kunnen uiten in een bepaald taal

springen /sprɪŋə(n)/ v
bykse
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting

sprinkhaan n
grashoppe gresshoppe
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven

sprinkhaanrietzanger n
gresshoppesanger
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae

sprong n
hopp

sprookje n
eventyr
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen

spruitkool n
rosenkål
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.

spyware n
spionprogramvare

staafkerk /ˈstaf.kɛrk/ n
stavkirke
(bouwkunde) (religie) een geheel uit hout opgetrokken kerkgebouw, met een typische bouwstijl die voornamelijk in Scandinavië wordt aangetroffen

staafmixer n
stavmikser

staal n
stål
(metallurgie) een legering van ijzer en koolstof
prøve mønster
een monster van een stof, een kleine hoeveelheid van iets als proef

staan /staːn/ v
stå
inergatief zich in verticale toestand van rust bevinden op een vaste ondergrond

staart n
hale
(zoötomie) een verlengstuk van de ruggengraat bij sommige dieren
(techniek) het achterste stuk van een vliegtuig of een auto

staartmees n
stjertmeis

staat n
stat
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking
tilstand stat
toestand of gesteldheid

staatsgreep n
kupp
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind

staatshoofd n
statsoverhode
(regering) iemand die in een staat het hoogste gezag bekleedt of personifieert

stabiel /sta'bil/ adj
stabil
niet of slechts licht aan verandering onderhevig,
(van een dynamisch systeem) terugkerend naar de evenwichtstoestand

stad /stɑd/ /stɑt/ n
by
(geschiedenis) plaats met stadsrecht

stadhuis /ˈstɑdhœːs/ /ˈstɑthœʏs/ /ˈstɑthœːs/ n
rådhus
een gebouw waar de stadsdiensten gehuisvest zijn

stadstaat /ˈstɑt.stat/ n
bystat
staatsvorm waarbij de staat slechts het grondgebied van één stad omvat.

stadswandeling /ˈstɑts.ʋɑn.də.lɪŋ/ /ˈstɑts.β̞ɑn.də.lɪŋ/ n
bytur
een wandeling door een stad, meestal met als doel belangrijkste plekken te bezichtigen

staf n
stav
stok bedoeld voor ondersteuning of onderscheiding van een persoon

stag n
stag
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden

staking /'stakɪŋ/ n
streik
het neerleggen van de werkzaamheden, meest uit protest of om verbeteringen af te dwingen

stal /stɑl/ n
stall
(veeteelt) ruimte bestemd voor de huisvesting van dier(en)

stam n
stamme
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking

standbeeld n
statue
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal

standje n
skrape
een woordelijke bestraffing

stansen v
stanse
overgankelijk iets uit plaatmateriaal (metaal, rubber, leer etc.) slaan of daarin aanbrengen met een snijdende stempel

stapel n
stabel haug
een gestructureerde hoop spullen

stapelbed n
køyeseng
(huishouden) (meubel)meubel bestaande uit twee bedden boven elkaar

start n
start
begin van iets

startklaar adj
gangfør startklar
klaar zijn om te gaan beginnen

station /sta.ˈsʲɔn/ n
jernbanestasjon station togstation
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen
kringkastingsstasjon
(media) een zender die radio- of televisieprogramma's uitzendt

staven v
stadfeste
overgankelijk aantonen, bevestigen, ondersteunen

steek /steːk/ n
stikk
eenmalige doorvoering van een draad door een weefsel, meestal met behulp van een naald

steelpan n
gryte

steen /sten/ /steːn/ n
stein sten
m harde stof, vaak op kiezel gebaseerd maar ook andere mineralen omvattend

steenarend n
kongeørn
(havikachtigen) Aquilla chrysaetos , vogel uit de familie der arendachtigen

steenbok n
steinbukk
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Capra ibex

steeneik /ste.nɛi̯k/ /ste.nɛːk/ /sten.ʔɛi̯k/ n
steineik
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig

steenkool n
kull
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron

steentijd /ˈstentɛit/ n
Steinalderen

steenuil /ˈstenœʏ̯ɫ/ /ˈsteːnœːl/ n
kirkeugle
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen

steil /stɛil/ /stɛːl/ adj
bratt
onder een grote helling ten opzichte van horizontaal
~ haar recht, zonder krullen

stekelvarken n
hulepinnsvin
(knaagdieren) Hystrix cristata een gewoon stekelvarken een groot knaagdier met een stekelige vacht

steken v
putte
overgankelijk doorboren, prikken

stekker /'stɛkər/ n
plugg
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken

stel /stɛl/ /stɛɫ/ conjunction
hvis stell at så så framt så fremt såframt
verondersteld dat

stelen /'stelən/ v
stjele
overgankelijk (juridisch) iets wegnemen van iemand en het zich wederrechtelijk toe-eigenen

stem /'stɛm/ n
røst
(biologie) het geluid dat onder meer door het trillen van de menselijke stembanden wordt geproduceerd

stemband n
røstband
(anatomie) geluidvoortbrengende plooien in het strottenhoofd

stemmen /stεmə(n)/ v
stemme
inergatief deelnemen aan een verkiezing

stempel /ˈstɛmpəl/ /ˈstɛmpəɫ/ n
stempel
(bouwkunde) balk of schoor ter ondersteuning

stemvee n
stemmekveg
(politiek) (pejoratief) kiezers die in de visie van de waarnemer zich door gewetenloze politici in hun stemgedrag laten beïnvloeden

stenigen v
steine
met steenworpen doden

steniging n
steining

ster n
stjerne
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie

steradiaal n
steradian

steranijs n
stjerneanis

sterfbed /ˈstɛrvbɛt/ n
dødsleie
het bed waarin / waarop men sterft

sterfgeval n
dødsfall
het voorkomen van een gebeurtenis waarbij iemand overlijdt

sterftecijfer n
dødsrate
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden

sterrenkunde n
astronomi
(wetenschap) (astronomie) wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

sterrenstelsel n
galakse

sterven /stɛrvə(n)/ v
dø
ergatief overgaan van levende toestand naar dode toestand

steun /støn/ n
støtte
iets om op te steunen, te rusten
understøttelse
morele of materiële hulp
sosial bistand
(informeel) sociale uitkering

steunen /'stønə(n)/ v
støtte
overgankelijk een deel van de last op zich nemen, hulp verlenen
stønne
van vermoeidheid of pijn een kreunend geluid maken

steur n
stør
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken

stevig adj
røslig
van aanzienlijk sterkte

stichtelijk adj
oppbyggelig

stichten v
grunnlegge
overgankelijk de grondslag voor iets leggen, iets instellen

stiefmoeder /ˈstif.mu.dər/ n
stemor
latere levenspartner van vader dan de eigen moeder

stier /stiːr/ n
okse

stijf /stɛif/ adj
stiv

stijl /stɛi̯l/ n
stil
wijze waarop men iets doet
(beschrijvende plantkunde) buisvormige, middelste gedeelte van de stamper

stijve n
ståpikk

stikken v
kvele
ergatief om het leven komen door zuurstofgebrek in de hersenen
brodere
overgankelijk een stuk stof middels een aantal vrij losse steken op zijn plaats houden

stikstof /ˈstɪkstɔf/ n
nitrogen
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7

stil adj
stille
geen of weinig geluid producerend
onbeweeglijk
rustig, kalm

stilleven n
stilleben

stilte /'stɪl.tə/ n
ro

stinkdier n
stinkdyr
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit

stoel /stul/ /stuɫ/ n
stol
(meubel) een zitmeubel voor één persoon met een rugleuning

stoeltjeslift n
stolheis
een kabelbaan waarin je zittend een hoogte overbrugt

stof n
støv
heel kleine deeltjes

stoffer n
feiekost
zachte borstel met handgreep die ervoor dient om stof te verwijderen

stofzuiger n
støvsuger
(techniek) (huishouden) een elektrisch toestel dat stof en kleine deeltjes opzuigt

stokvis n
tørrfisk
(visserij) (voeding) gedroogde kabeljauw of kabeljauwachtige (orde Gadiformes ) vis, zoals heek, leng, lom, schelvis en koolvis

stollen /ˈstɔlə(n)/ v
størkne
ergatief overgaan van een vloeibare naar een vaste toestand

stollingsgesteente /ˈstɔlɪŋsɣəˌstentə/ n
magmatisk bergart
(geologie) gesteente bestaande uit gestolde lava of gestold magma

stom adj
stum
geluidloos
niet in staat te spreken

stomverbaasd adj
paff
zo verbaasd dat men er het zwijgen toe doet

stoomlocomotief n
damplokomotiv
(spoorwegen), (verkeer) een locomotief die wordt aangedreven door een stoommachine

stoomschip n
dampskip
(scheepvaart) een schip dat voortgedreven wordt middels een stoommachine

stoplicht /ˈstɔplɪxt/ n
trafikkfyr
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

stopnaald n
stoppenål
(huishouden) (gereedschap) naald met een niet al te scherpe punt en een groot oog, waarmee je kunt stoppen (repareren van breiwerk of weefsels)

stoppen v
stanse
doen halthouden

storen /ˈstorə(n)/ v
forstyrre ramme skiple
overgankelijk het functioneren nadelig beïnvloeden

storm n
storm
(meteorologie) erg harde wind (minstens windkracht 9)

stormram n
rambukk
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken

stoven v
frese
overgankelijk, (kookkunst) over een vrij laag vuur iets afgesloten in enig vocht gaar laten worden

straal /straɫ/ /ˈstral/ n
radius
(wiskunde) een rechte lijn vanaf het middelpunt naar een punt op een boloppervlak of cirkelomtrek
stråle
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)
(natuurkunde) een smalle bundel van een gas of vloeistof die door overdruk uit een vat of slang spuit

straat /strat/ n
gate
een weg tussen de huizen in een bewoonde plaats
sund strede
smalle doorgang tussen twee zeeën, een zee-engte, zeestraat

straf n
straff
(juridisch) maatregel of behandeling ter vergelding van een misdaad of overtreding

strafschop /'strɑf.sxɔp/ n
straffe
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied

strak adj
snever
nauwzittend, zonder plooien, glad

stralen /ˈstralə(n)/ v
lyse
inergatief straling uitzenden
inergatief licht weerkaatsen
inergatief een heel blije uitdrukking op het gezicht hebben

straling n
stråling

strand n
strand
(aardrijkskunde) strook met zand bedekt land langs de kust

strandgaper n
sandmige sandmusling vanlig sandskjell
(tweekleppigen) Mya arenaria een in de zeebodem levend tweekleppig weekdier

stratosfeer n
stratosfære

stratovulkaan n
stratovulkan
(geologie) een kegelvormige vulkaan met traagvloeibare lava

streek n
region strek strøk
(aardrijkskunde) een gebied met een eigen karakter, een landstreek
strøk
een veeg of streep met een werktuig

stremsel n
løype
een oplossing die spijsverteringsenzymen bevat, afkomstig uit de lebmaag van kalveren

stress n
stress
(medisch) (psychische) zware spanning, geestelijke druk (uit de omgeving)

streven v
streve
inergatief een doel willen bereiken

strijdkrachten n
styrker
alleen meervoud (militair) geheel van de militaire organisaties die een staat ter beschikking staan

strijken v
stryke
wasgoed desinfecteren en gladmaken met hulp van een heet ijzer, een strijkijzer

strijkijzer /ˈstrɛɪ̯.gɛɪ̯zər/ /ˈstrɛɪ̯k.ʔɛɪ̯zər/ /ˈstrɛː.kɛːzər/ n
strykejern
(gereedschap) een huishoudelijk gereedschap dat gebruikt wordt om textiel glad te strijken

strijkinstrument n
strykeinstrument
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die, naast andere speeltechnieken, in trilling worden gebracht door een strijkstok of bijv. het wiel van een draailier

strijkplank n
strykebrett
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden

strijkstok n
boge
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden

stro /stro/ n
halm
(plantkunde) (landbouw) droge bloeistengels van graangewassen

strohoed n
stråhatt
(hoofddeksel) hoed gevlochten van fijn bewerkt stro

strontium n
estroncio
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

strontje n
byggkorn sti
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper

stroom /stroːm/ n
strøm strømstyrke
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil

stroomgebied n
nedbørfelt

stroop n
sirup
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost

stropdas n
slips

strottenhoofd n
strupehode

structuur /strʏkˈtyr/ n
struktur
de interne opmaak van een geheel

struik n
busk
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden

struikelen /ˈstrœʏkələ(n)/ v
snuble
ergatief het evenwicht verliezen doordat men met de voet verstrikt raakt

struikhei n
røsslyng
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )

struikrover n
landeveisrøver
(beroep) iemand die vanuit een hinderlaag reizigers berooft

struisvogel /ˈstrœʏ̯sˌfoχɔɫ/ /ˈstrœːsˌfoːɣəl/ /ˈstrœːzˌvoːɣəl/ n
struts
(loopvogels) Struthio camelus , grote loopvogel, die niet kan vliegen

student /styˈdɛnt/ n
student
(onderwijs) iemand die hoger onderwijs volgt

studeren v
studere
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid

studio n
hybelleilighet
een eenkamerappartement

stuitbeen n
halebein
(anatomie) onderste deel van de ruggengraat, de laatste vier vergroeide ruggenwervels

stuur /styːr/ n
styre
een hulpmiddel waarmee een bestuurder richting kan geven aan een voertuig

stuurbekrachtiging /ˈstyrbəkrɑxtəxɪŋ/ n
servostyring
mechanisme dat een stuurbeweging versterkt zodat de bestuurder minder kracht nodig heeft bij het sturen

stuurboord n
styrbord
(scheepvaart) de rechterzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

substantie n
masse
(medisch) (scheikunde) stof (stoffen)

suiker n
sukker
(scheikunde) een type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen

suikerbiet /ˈsœʏkərˌbit/ n
sukkerbete
(plantkunde) (voeding) Beta saccharifera Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. altissima) een biet waaruit bietsuiker gewonnen wordt

suikerdiefje n
bananasmett
(zangvogels) Coereba flaveola een klein zangvogeltje uit de familie van de tangaren (Thraupidae) voorkomend in de tropische delen van de Amerika's dat er om bekend staat dat het gaatjes boort in bloemen om de nectar te stelen

suikerriet n
sukkerrør
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt

suikerspin /ˈsœʏkərˌspɪn/ /ˈsœːkərˌspɪn/ n
sukkerspinn
(voeding) lekkernij bestaande uit een hoeveelheid gesponnen suiker aan een stokje

sukkel n
dott
(scheldwoord) dom, onhandig persoon

super n
super

supermarkt n
supermarked

symbool n
symbol
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden
(sociologie) een figuur, karakter of teken dat een bepaald idee, concept of object representeert

sympathie n
sympati
een gevoel van toegenegenheid

symptoom /sɪmˈtom/ n
symptom
(medisch) ziekteverschijnsel

synagoge n
synagoge
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) gebedshuis, gebouw voor joodse godsdienstige bijeenkomst

syndroom /sɪnˈdrom/ n
syndrom
(medisch) ziektebeeld, complex van steeds tezamen voorkomende klinische verschijnselen

syntactisch adj
syntaktisk

syntaxis /sɪnˈtɑksəs/ n
syntaks
(taalkunde) de regels die in een taal de zinsbouw sturen

systeem /siˈstem/ n
system
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft

taai /taj/ adj
seig
(materiaalkunde) moeizaam en plastisch vervormend onder mechanische belasting
(kookkunst) moeilijk te snijden, kauwen (van vlees)

taal /taːl/ n
språk
(taalkunde) een systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan

taalfamilie n
språkfamilie
talengroepen die een zelfde voorgeschiedenis hebben

taalkunde n
lingvistikk
(wetenschap) wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

taart /taːrt/ n
kake
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein

tabak n
tobakk
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven

tabakspijp n
tobakkspipe

tabel n
tabell
een geordende lijst met gegevens

tabernakel n
tabernakel

tablet n
pille
(farmacologie) pastille, pil

taboe n
tabu
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is

tachtig cardinalNumeral
åtti
"80", het getal tussen negenenzeventig en eenentachtig, acht maal tien

tactiek /tɑkˈtik/ n
taktikk
een manier om onder gegeven omstandigheden een doel te bereiken

taf n
taft
lichte, geweven , zijden stof

tafel /ˈtafəɫ/ n
bord
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen

tafelkleed /ˈtafəlˌklet/ n
duk
(huishouden), (textiel) kleed dat als bescherming of versiering over een tafel ligt

tafeltennis n
bordtennis
(sport) een spel waarbij twee spelers, ieder met een batje, een pingpongbal op tafel houden

taiga n
boreal barskog
een bioom dat wordt gekenmerkt door uitgestrekte, koude en vochtige naaldwouden

taikonaut /ˌtɑjkoˈnaʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnɔʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnʌʊ̯t/ n
taikonaut
(ruimtevaart) een Chinese ruimtevaarder

tak /tɑk/ n
grein gren kvist
(plantkunde) een deel van een boom of struik dat aan de stam vastzit en waaraan bladeren groeien

taling n
krikkand
(eendvogels) benaming voor kleine vogels uit het geslacht Anas of het geslacht Callonetta

talk /tɑlk/ n
talk

tand n
tann
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen

tandarts n
tannlege
(beroep) (medisch) een medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde

tandem n
tandemsykkel
fiets waarbij twee personen de aandrijfkracht kunnen leveren

tandenborstel n
tannbørste
speciaal borsteltje om de tanden te poetsen

tandenstoker n
tannpirker tannstikker
(gereedschap) puntig instrumentje om etensresten tussen de tanden te verwijderen

tandheelkunde n
odontologi
(wetenschap) wetenschap voor de verzorging van de tanden

tandpasta /ˈtand.pɑs.taː/ /ˈtɑnt.pɑs.ta/ n
tannkrem tannpasta
een poetsmiddel voor de tanden

tandpijn /tɑntpɛin/ n
tannverk
pijn in één of meerdere tanden

tang /tɑŋ/ n
tang
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen

tanga n
tanga

tante /ˈtɑntə/ n
ciotka tante
(familie) zus of schoonzus van iemands vader of moeder

tape n
limband limbånd
plakband bijv. isolatietape, afplaktape, sellotape, sporttape

tapijt n
teppe

tapioca n
tapioka
(voeding) zetmeel verkregen uit de wortelknol van Manihot esculenta (wikidata: tapioca )

tarra n
tara

tarwe /ˈtɑrʋə/ n
hvete
(plantkunde) meest verbouwde tarwesoort (gewone tarwe of Triticum aestivum ) (wikidata: tarwe )
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta (wikidata: tarwe )

tas /tɑs/ n
veske
(mode) een zak die men meeneemt om er zaken in te bergen die men bij zich wil hebben

tatoeage n
tatovering
een tekening die met naald en inkt blijvend in de huid is aangebracht

tatoeëren /tatuʷ'erə(n)/ v
tatovere
overgankelijk met een naald en inkt een blijvende tekening in de huid inbrengen

taxi /tɑk.si/ n
drosje taksi
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen

taxiën v
takse
inergatief over de grond op wielen voortbewegen van vliegtuigen

team /tiːm/ n
team
(sport) een ploeg van bij elkaar horende spelers
een groep samenwerkende mensen

technetium n
technetium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

technicus n
tekniker
(beroep) iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen

technisch adj
teknisk
op techniek betrekking hebbend

technologie n
teknologi

teddybeer n
teddybjørn
zachte pluizige speelgoedbeer

teef /tef/ n
tispe
(dierkunde) vrouwelijke hond of vos

teek n
flått
(spinachtigen) achtpotige parasiet uit de orde Ixodida , verwant aan mijten en spinnen

teen n
tå
(anatomie) vingers van de voet

teer /ter/ n
tjære
olieachtige vloeistof met een zeer hoge viscositeit

tegelzetter n
fliselegger flislegger
(beroep) een bouwvakker die wandtegels zet en vloertegels legt

tegen /teːɣən/ /teːχən/ preposition
mot
zijdelings aanleunend

tegengif n
motgift
(medisch) een middel dat de werking van een gif neutraliseert of afzwakt

tegenhouden v
holde
overgankelijk iets of iemand stoppen
overgankelijk verhinderen

tegenovergestelde n
motsatt
helemaal andersom dan het gestelde oftewel het tegendeel.

tegenoverliggend adj
motsatt
aan de overkant liggend

tegenstander n
motstander
vijand, rivaal

tegenstrijdig adj
selvmotsigende
niet overeenstemmend; met elkaar in tegenspraak

tegenvallen v
skuffe
ergatief minder gunstig verlopen dan verwacht

tegenwind n
motvind
wind tegen, een wind die van voren komt en je dus remt bij het vooruitgaan

tehuis n
hjem
vaste verblijfplaats

tekort n
mangel
een ontbrekende hoeveelheid

tekst /tɛkst/ n
tekst
(taalkunde) verzameling van letters en/of woorden

tekstverwerker n
tekstbehandling
(informatica) een computerprogramma waarmee teksten kunnen worden geschreven en bewerkt

tektoniek n
tektonikk
(geologie) bewegingen en spanningen in de korst van planeten
de studie van deze bewegingen en spanningen

telefoneren /ˌtelefoˈneːrən/ v
telefonere
inergatief een telefoon gebruiken

telefoon /ˌtelə'fon/ /ˌteːlə'foːn/ n
telefon
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel

telemetrie n
telemetri

telen v
dyrke
overgankelijk door nauwgezette verzorging doen groeien

telescoop n
teleskop
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden

teleurgesteld adv
skuffet
verdrietig

televisie n
fjernsyn
(elektronica) elektronisch apparaat om bewegende beelden en geluid weer te geven
fjernsyn tv
(communicatie) communicatiemedium dat het versturen van beelden en geluiden mogelijk maakt

telg /tɛlx/ n
etterkommer
lid van een familie, afstammeling van een bepaalde voorouder

telkens /ˈtɛɫkəns/ adv
hver gang
elke keer
stadig
steeds

telwoord n
tal

temmen v
temme
overgankelijk tam maken

tempel /ˈtɛm.pəl/ /ˈtɛm.pəɫ/ n
tempel
(religie) een gebouw voor godsverering

temperatuur /ˈtɛmpɛrɑtyːr/ n
temperatur
(natuurkunde) grootheid die aangeeft hoe warm het is gerelateerd aan de beweging van de moleculen

tendens n
tendens
beweging in bepaalde richting, neiging

tennis n
tennis
(sport) balsport

tenslotte /tɛnˈslɔtə/ adv
endelig
immers

tent /tɛnt/ n
telt
(toerisme) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient

tentoonstelling /tɛnˈtonstɛlɪŋ/ n
utstilling
een uitstalling van voorwerpen om door het grote publiek bekeken te worden

tenzij /'tɛn.zɛɪ/ conjunction
hvis ikke
behalve wanneer, mits niet

tepel n
patte
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel

terbium n
terbium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide

terechtstellen v
avrette
overgankelijk (juridisch) het beëindigen van een mensenleven op gerechtelijk bevel

termiet n
termitt
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Isoptera , die in de tropen leven in grote groepen

terneergeslagen adj
nedslått
(formeel) ontmoedigd, somber vanwege tegenslag

terrorisme /tɛroˈrɪsmə/ n
terrorisme
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk

terrorist n
terrorist
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel

terug /trʏχ/ /təˈrʏx/ adv
tilbake
weer naar het punt van uitgang

teruggang n
tilbakegang
het minder worden

terwijl /tɛr.ˈwɛɪ̯l/ /tɛr.ˈʋɛɫ/ conjunction
mens
gedurende de periode dat nog een andere actie aan de gang is

testament /tɛsta'mɛnt/ n
testament
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil
(religie) één van de twee boekdelen van de bijbel

testikel n
testikkel
(anatomie) teelbal, zaadbal

tevredenstellen /tə'vredənˌstɛlə(n)/ v
mette
overgankelijk ervoor zorgen dat iemand tevreden wordt

thallium n
thallium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

thee /teː/ n
te

theeblad n
teblad
(plantkunde) blad van de theestruik

theelepel n
teskje
(huishouden) een kleine lepel om thee mee te roeren

theepot n
tekanne
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken

theologie n
teologi
(religie) de leer over God, het goddelijke en de godsdienst

theoloog n
teolog
(religie) (beroep) een beoefenaar van de theologie

theorbe n
teorbe
(muziekinstrument) een luit met een tweede set snaren, die op een extra lange, tweede hals zijn afgespannen

theoretisch /ˌteɔːˈretis/ adj
teoretisk
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst

theorie n
teori
een wetenschappelijk model of uitspraak over waarnemingen in de empirie

therapeut n
terapeut
(medisch), (beroep) iemand die een patiënt behandelt

thermometer /ˈtɛrmoˌmetər/ n
termometer
een meetinstrument om temperaturen te meten

thesaurus n
tesaurus
een systematisch georganiseerde verzameling van begrippen uit een taal die zo is opgezet dat men eenvoudig een overzicht kan krijgen van woorden die soortgelijke betekenissen hebben

thorium n
thorium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide

thuis /tœʏs/ /tœːs/ n
hjemme
een plek waar iemand woont en zich veilig voelt

thulium n
thulium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide

thyristor n
tyristor

thyroxine n
thyroxin

tien cardinalNumeral
ti
"10", het getal tussen negen en elf

tiende ordinalAdjective
tiende
nummer tien in een rij

tijd /tɛit/ /tɛɪ̯d/ /tɛːt/ n
tid
onstuitbare gang der dingen van toekomst door het heden naar het verleden

tijdgeest n
zeitgeist

tijdperk /tɛitpɛrək/ n
tidsalder

tijdschrift n
tidsskrift
blad waarvan met vaste tussenpozen afleveringen verschijnen

tijger n
tiger
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen

tijm n
timian
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden (wikidata: tijm )

timmerman n
tømmermann tømrer snekker tømrar
(beroep) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt

timmermanspotlood n
tømmermannsblyant
(gereedschap) plat potlood van stevige constructie dat toch dunne lijntjes kan trekken

tin n
tinn
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal

tinctuur n
tinktur
oplossing of aftreksel van organische stoffen in een organisch oplosmiddel als alcohol of ether

tinnitus n
tinnitus øresus

tiramisu n
tiramisu
(voeding) Italiaans dessert met ei, mascarpone, amaretto en koekjes (lange vingers) zijn verwerkt

titanium n
titan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal

titel /titəl/ n
overskrift
opschrift van een boek of ander document
academische, adellijke of sportieve aanduiding van een persoon

tjiftjaf n
gransanger
(zangvogels) Phylloscopus collybita , een kleine zangvogel uit de Zangers (Sylviidae )

toasten v
skål
1. brood roosteren

tocht n
tur
activiteit waarbij men naar een of meer bestemmingen gaat

toegeven v
vedgå
toestaan
erkennen, bekennen

toegift /ˈtuxɪft/ n
ekstranummer
extra stuk muziek , dans enz. als dank voor het applaus als de voorstelling al is afgelopen

toekomst n
framtid

toelaten /tulatə/ v
tillate
overgankelijk niet onmogelijk maken of verbieden, goedvinden, toestaan

toen /tun/ adv
da
op of na dat tijdstip

toen /tun/ conjunction
da
op het tijdstip dat

toename n
auke øking økning
het groter worden in aantal of maat

toendra n
tundra
grote moerassige en boomloze vlakte in de noordelijke poolstreken

toepasselijk adj
anvendbar anvendelig
dat wat er goed bij hoort of op van toepassing is

toerisme n
turisme
(toerisme) reizen (soms voor ontspanning, soms om zakelijke of medische redenen)

toerist n
turist
een (mannelijk) persoon die voor zijn plezier reist (een toer maakt)

toeristisch adj
turistisk
een plaats die veel toeristen aantrekt

toeslag n
auke
een bonus vanwege een specifieke situatie

toestaan v
føye
overgankelijk iets niet verbieden, iets mogelijk maken

toetje n
dessert
dim. tant. (voeding) het gerecht waarmee een maaltijd kan worden afgesloten.

toets n
napp
(muziek) deel van de hals van zekere snareninstrumenten waartegen een snaar afgeklemd wordt om de toonhoogte van de snaar te veranderen
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen

toetsenbord /ˈtutsə(m)ˌbɔrt/ n
tastatur
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

toevertrouwen v
betro

toevoegen v
tilføye
overgankelijk ~ aan tot vermeerdering bijvoegen

toilet /tʋɑ'lɛt/ n
toalett
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot

tol /tɔl/ n
snurrebass
een voorwerp dat om zijn as draait -> draaitol

tolk n
tolk
(beroep) een persoon die gesproken tekst (meteen) vertaalt naar gesproken tekst in een andere taal

tolweg n
bomvei
(transport) weg [1] voor het gebruik waarvan betaald moet worden

tomaat /toˈmat/ n
tomat
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd

tomahawk n
tomahawk
de strijdbijl van de Noord-Amerikaanse indianen

tomatenketchup n
ketchup

tong n
tunge
(anatomie) beweeglijk lichaamsdeel in de mond van mensen en veel dieren
(figuurlijk) wat gesproken wordt, gesproken taal

tongewelf n
tønnehvelv
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve cilinder

tonijn n
tunfisk
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis

tonsillitis n
mandelbetennelse

toon /ton/ n
tone
(muziek), (natuurkunde) een geluid met een bepaalde herkenbare hoogte, een trilling met een frequentie

toosten /ˈtostə(n)/ v
skåle
inergatief een heildronk uitbrengen, op iets of iemand drinken

topaas n
topas

toren /tɔːrə(n)/ n
tårn
(bouwkunde) een smal hoog bouwwerk
(schaak) een bepaald schaakstuk in de vorm van een toren

torenvalk n
tårnfalk
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus

tornado n
tornado
(meteorologie) een draaiende, trechtervormige uitstulping onder een wolk tijdens een onweersbui

torsie n
torsjon
(medisch) draaiing

torus n
torus

tot conjunction
til
geeft onderschikkend de voorwaarde waaronder de actie in de hoofdzin eindigt

tot ziens interjection
ha det
een groet bij het vertrek die de hoop uitspreekt elkaar weer te zien

toverstaf n
tryllestav
staf om mee te toveren

traan n
tåre
v/m: oogvocht

tractor /ˈtrɑktɔr/ n
traktor
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz

traditioneel /tradisʲoˈnel/ adj
tradisjonell
zoals de gewoonte dat meebrengt, van oudsher gewoon

tragedie /traˈxedi/ n
tragedie
(toneel) een toneelspel dat handelt over een bedroevende gebeurtenis
(figuurlijk) gebeurtenis met een droevige of rampzalige afloop

trainen v
mosjonere
inergatief het doen van lichamelijke oefeningen

trainer n
trener

tram /tram/ /trɑm/ /trɛm/ n
trikk sporvogn
(verkeer) railvoertuig dat meestal in steden voor personenvervoer gebruikt wordt

transactie n
transaksjon

transfeminisme n
transfeminisme

transformator abbreviation
transformator

transistor n
transistor

transliteratie n
translitterasjon
de conversie waarbij het schrift van een taal zo eenduidig mogelijk wordt omgezet naar een ander schrift

translocatie n
translokasjon
verplaatsing, overplaatsing

transmutatie n
transmutasjon

transparant adj
gjennomsiktig
lichtdoorlatend

transporteren v
trille
overbrengen, vervoeren: personen of objecten naar een andere plek brengen

trap /trɑp/ n
trapp
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden

traumatisch adj
traumatisk
(medisch) door een letsel ontstaan

travestiet n
transvestitt

treffen /ˈtrɛfə(n)/ v
ramme
overgankelijk raak schieten; raken en daardoor kapot of beschadigd worden

trefwoord n
oppslagsord
een titelwoord van een stuk tekst in een catalogus, woordenboek of encyclopedie

trein n
tog
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt

trekken v
røske
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert

trekpop n
sprellemann
(speelgoed) pop waarvan de armen en benen bewegen wanneer men aan een touwtje trekt

trend n
hovedretning tendens
richting waarin zich iets ontwikkelt
trend
nieuwe mode

treurigheid n
sørgmodighet

treurwilg n
sørgepil
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )

triangel n
triangel
(muziekinstrument) een slaginstrument in de vorm van een vrijhangende metalen driehoek

tribune-ion n
tilskuerion
(scheikunde) een ion in oplossing dat niet aan de onderhavige reactie deelneemt

trillen /'trɪlə(n)/ v
vibrere
inergatief snel heen een weer bewegen

trimaran n
trimaran
(scheepvaart) vaartuig bestaande uit drie parallelle rompdelen, die boven de waterlijn verbonden zijn

triool n
triol
(muziek) een drietal muzieknoten of rusten op een plaats waar het gewone patroon, tweedelig is.

troepen n
styrker
alleen meervoud (militair) in een groep optredende militairen

trofee n
trofé
duurzaam voorwerp dat na een overwinning als symbool daarvan aan de winnaar wordt uitgereikt

trog n
trau
(veeteelt) een langgerekte voederbak
(meteorologie) een langgerekte uitstulping van een lagedrukgebied

trolleybus /'trɔ.li.bɵs/ n
trolleybuss

trombone n
trombone
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld

trommel n
tromme
(muziekinstrument) een cilindervormig, met een vel bespannen slaginstrument

trommelen v
tromme
inergatief ritmisch op iets slaan

trommelgeheugen n
trommelminne

trommelvlies n
trommehinne

trompet n
trompet
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument met ventielen

troon /troːn/ n
trone
(adel) zetel waar een vorst op zit tijdens formele plechtigheden

troost /trost/ n
trøst
steun bij verdriet of pijn

troosten v
trøste
overgankelijk als iemand verdriet of pijn heeft deze persoon geestelijke steun geven

tros n
klase
bundel vruchten die uit een dergelijke bloeiwijze voortkomen

trotskisme n
trotskisme
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat

trouw /trʌʊ/ adj
troende
op wie men steeds opnieuw een beroep kan doen

trouwring n
giftering

truffel n
trøffel

trui n
genser
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken

tsaar /tsaːr/ n
tsar
(adel) vroegere Russische keizer (vóór de Oktoberrevolutie), vroegere Bulgaarse keizer

tsunami /tsuˈnami/ n
tsunami
een grote vloedgolf door een aardbeving veroorzaakt

tuba n
tuba
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument met lage toon
tube
(medisch) een buis met een trompetvormige opening, zoals de eileider (tuba uterina of tuba Falloppi) en de buis van Eustachius (tuba auditiva)

tuberculose /ˌtybɛrkyˈlozə/ n
tuberkulose
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd

tuchthuis n
tukthus

tuimelaar n
tumler
(walvisachtigen) Tursiops truncatus , dolfijnsoort met robuust gestroomlijnd lichaam

tuin /tœy̯n/ n
hage
(tuinbouw), (tuinieren) een omheind stuk grond waar bloemen gekweekt of groenten geteeld worden

tuinslang n
hageslange

tulband n
turban
(hoofddeksel) om het hoofd gewikkeld doek gebruikt als hoofddeksel

tulp n
tulipan
(plantkunde) plant uit het geslacht Tulipa

tunnel /tʏnəl/ n
tunnel
een kunstmatige ondergrondse doorgang

turbine n
turbin
schoepenrad toegepast als energieopwekker

tureluur /ˌtyːrəˈlyːr/ n
rødstilk
(steltloperachtigen) Tringa totanus een vogel die in weiden en duinen leeft

turf /tʏrf/ v
torvjord torv
1. veen als brandstof

turfwinning n
torvutvinning
het delven en gebruiksklaar maken van turf

turkoois /tʏrˈkojs/ /tʏrˈko̝js/ n
turkis
o (mineraal) een bepaald mineraal, een halfedelsteen met een blauwgroene kleur
m een steen bestaande uit het mineraal turkoois

turkooizen adj
turkis
(kleur) met de blauwgroene kleur turkoois

turquoise adj
turkis
(kleur) blauwgroene kleur

tussen /ˈtʏ.sən/ preposition
mellom imellom
met iets aan minimaal twee kanten het kind staat tussen haar ouders

tussendoor adv
imellom
in de tussentijd

tussendoortje /ˌtʏsənˈdoːrtjə/ n
matbit
een versnapering, iets te eten tussen de maaltijden door

tussenwerpsel /ˈtʏsə(n).ʋɛrpsəɫ/ n
interjeksjon
(grammatica) een uitroep, een woord, een frase of een zin die een expressie van emotie is

twaalf /twaːlf/ /tʋaːl(ə)f/ cardinalNumeral
tolv
"12", het getal tussen elf en dertien, tweemaal zes of driemaal vier

twaalfde ordinalAdjective
tolvte
nummer twaalf in een rij

twee /tʋeː/ cardinalNumeral
to
"2", het getal tussen één en drie

twee /tʋeː/ n
to
het cijfer twee

tweede /ˈtʋeːdə/ ordinalAdjective
andre

tweede persoon n
andre person

tweeling /ˈtwelɪŋ/ /ˈtʋelɪŋ/ /ˈtβ̞elɪŋ/ n
tvilling
twee wezens die met zijn tweeën tegelijk in één buik ontwikkeld zijn

tweetalig adj
tospråklig

tweeëntwintig cardinalNumeral
tjueto
"22", het getal tussen eenentwintig en drieëntwintig, twintig plus twee

tweeënveertig cardinalNumeral
førtito
"42", het getal tussen eenenveertig en drieënveertig, veertig plus twee

twijfel /ˈtʋɛɪfəɫ/ n
tvil
innerlijke staat van onzekerheid ten aanzien van wat men in een gegeven situatie moet beslissen

twijg /twɛɪ̯x/ /tʋɛɪ̯χ/ /tβ̞ɛːx/ n
kvist
een dun buigzaam takje van een boom of struik

twintig /ˈtʋɪntəx/ cardinalNumeral
tjue tyve
"20", het getal tussen negentien en eenentwintig, twee maal tien

twintigste ordinalAdjective
tjuende

tympanum n
tympanon
(medisch) trommelholte van het oor, het middenoor

type n
type
door bepaalde karakteristieken herkenbare soort

typografie n
typografi
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte

u /yː/ personalPronoun
De
tweede persoon enkelvoud en meervoud formeel
tweede persoon voorwerpsvorm van gij

ui /œʏ̯/ /œː/ n
løk
(plantkunde) (voeding) Allium cepa , een eetbaar bolgewas

uier n
jur
(zoötomie) de melkklier van een herkauwer

uil /œʏ̯ɫ/ /œːl/ n
ugle
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae

uit /œʏ̯t/ /œːt/ preposition
fra
geeft aan van welke plaats iets komt.

uitbarsting n
utbrott utbrudd
een plotselinge, felle uiting
het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

uitbijter n
utligger

uitbreiden v
bre breie
overgankelijk iets een groter oppervlak laten innemen

uitbreken v
bryte
ergatief zichzelf bevrijden uit gevangenschap
utbryte
ergatief plotseling beginnen van een oorlog, ramp, ziekte e.d

uitdaging /ˈœʏdaχɪŋ/ /ˈœːdaɣɪŋ/ n
utfordring
taak die moeilijk te verwezenlijken valt

uitdelen v
dele
overgankelijk meerdere personen ergens op trakteren

uitdrukken v
uttrykke
wederkerend zich ~: een gevoel of gedachte in taal verwoorden

uiteindelijk /œʏˈtɛɪndələk/ adv
omsider
na een hele tijd

uitkeren v
dele
ditransitief betalingen verzorgen, meestal door een instantie aan individuen

uitkijken v
være forsiktig
inergatief voorzichtig zijn
glede
inergatief ~ naar: met verlangen op iets wachten

uitkomen v
komme ut
ergatief naar buiten komen

uitlaat /ˈœʏ̯tlat/ /ˈœːtlaːt/ n
eksos
een opening waardoor iets als afvalproducten naar buiten kan treden (vloeistof, damp of gas)

uitlopen v
skyte
ergatief nieuwe takjes en blaadjes krijgen

uitnodiging n
innbydelse
een verzoek om iets bij te wonen

uitreiken v
dele
ditransitief aan bepaalde mensen iets bijzonders overhandigen

uitroepteken n
utropstegn
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.

uitschrijven v
lyse ut
overgankelijk uit een register verwijderen
overgankelijk een cheque, ander officieel geschrift of wedstrijd doen verschijnen
ergatief het schrijven beëindigen

uitspraak /œytspra:k/ n
uttale
(taalkunde) manier waarop iemand een woord, zin of taal ten gehore brengt of zou moeten brengen

uitspraakwoordenboek n
uttaleordbok
woordenboek dat ook aangeeft hoe de woorden uitgesproken moeten worden

uitstap /œytstɑp/ v
tur
1. een (meestal korte) reis

uitstapje n
utflukt
dim. tant. kort plezierreisje

uitvinder n
oppfinner
(beroep) persoon die uitvindingen doet

uitzaaiing n
metastase

uitzet n
brudekiste
complete uitrusting van kleren, linnengoed, borden, etc. van een bruid of bruidspaar

uitzicht n
utsikt
wat men van de omgeving vanaf een bepaalde plek kan zien
verwachting, iets waar men naar kan uitzien

uitzien /'œy̆t.sin/ v
se
een zekere aanblik hebben: zie eruitzien

uitzondering /œytsɔndərɪŋ/ n
unntak
een geval waarbij men iets niet onder een regel laat vallen

ulaan n
ulan
(militair) (paardrijden) een lichtbewapende bereden soldaat in enkele Europese legers

ultimatum /ʏltɪˈmatʏm/ n
ultimatum
een laatste eis alvorens men tot een actie overgaat

ultraviolet adj
ultrafiolett
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is

umlaut /ˈumlʌʊt/ n
tøddel
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft
omlyd
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende

universitair adj
akademiker

universiteit /ynivɛrzitɛɪt/ n
universitet
(onderwijs) een instelling voor hoger onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en dienstverlening

universum n
verdensrom
(astronomie) gehele tijd-ruimtecontinuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

ununbium n
ununbium
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn

ununoctium n
ununoctium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uuo en het atoomnummer 118. Thans heet dit element oganesson met als symbool Og

ununpentium n
ununpentium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc

urine n
urin
een vloeistof die bij dieren door de nieren wordt geproduceerd en periodiek wordt geloosd

urineblaas n
urinblære
(anatomie) bij zoogdieren een orgaan dat de urine uit de nieren verzamelt en deze opslaat tot het moment van urineren

urologie n
urologi

utopie /ˌytoˈpi/ n
utopi
(politiek) (filosofie) een volmaakte toestand die niet te bereiken is

uur /yːr/ n
time
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h

uw /yu̯/ possessivePronoun
Deres
zowel in enkelvoud als meervoud van u
zowel in enkelvoud als meervoud van gij

vaak /vaːk/ adv
ofte
vele malen

vaandel n
fane
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen

vaandrig n
fenrik
(militair) een aspirant-reserveofficier bij de luchtmacht of landmacht die voor het examen voor reserveluitenant geslaagd is

vaarrichting n
seglretning seilretning
de richting waarin een vaartuig zich voortbeweegt

vaars n
kvige

vaart n
fart hastighet hurtighet tempo
opgebouwde snelheid

vaartuig /ˈvaːrtœx/ /ˈvaːrtœyx/ n
fartøy
een drijvend vervoermiddel in principe voor de verplaatsing over wateroppervlakten, met uitzondering van luchtvaartuig en ruimtevaartuig (dus ook door de lucht of het luchtledige)

vaas /vas/ n
vase
een aardewerken of glazen kruik, vooral bedoeld voor het in het water zetten van bloemen

vaccin /vakˈsæː/ /vɑkˈsɛː/ n
vaksine
(medisch) uit verzwakte ziekteverwekkers bestaande entstof om afweer op te bouwen

vacuüm n
vakuum
(natuurkunde) een materievrije ruimte

vader / ˈvadər / n
far fader
een man binnen een gemeenschap wiens toewijding allen binnen die gemeenschap dient

vaderland n
fedreland
een land of staat waar iemand geboren en opgegroeid is

vagevuur /ˈva.ɣə.ˌvyːr/ /ˈva.χə.ˌvyːr/ n
skjærseld
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan

vagina n
vagina
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt

vakantie /vɑˈkɑn(t)si/ n
ferie
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben

vakbond n
fagforening
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen

val /vɑɫ/ n
fall
algemeen: het omlaag gaan, de daling
ten gevolge van de zwaartekracht naar beneden gaan
het ten gevolge van de zwaartekracht onvrijwillig ergens op terecht komen

valk /vɑlk/ n
falk
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel

vallei /vɑˈlɛɪ/ n
dal
een laagte tussen bergen

vallen /vɑlə(n)/ v
droppe trille
ergatief vrijelijk onder invloed van de zwaartekracht naar de aarde bewegen
droppe
vrijelijk neerhangen
ergatief, (militair) ondanks verzet in vijandelijke handen komen
ergatief, (militair) sterven in de strijd
~ te: drukt een mogelijkheid uit
koppelwerkwoord ~ + meewerkend voorwerp op een bepaalde manier ervaren worden

vampier /ˈvɑmpir/ n
vampyr
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart

van preposition
fra
geeft bezit aan

vanadium n
vanadium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

vandaag adv
I dag i dag
(tijdrekening), (spreektaal) op deze dag

vangen v
fange
overgankelijk het te pakken krijgen van wilde dieren of mensen
overgankelijk in de lucht onderscheppen (bijv. van een bal)

vangrail /ˈvɑŋ.re(i)l/ n
rekkverk
metalen stroken langs autowegen, die dient om te voorkomen dat auto's van de rijbaan raken

vangst /vɑŋs/ /vɑŋst/ n
fangst

varken n
svin gris
(veeteelt) (evenhoevigen) tam zwijn, gehouden voor zijn vet en vlees behorend tot de familie Suidae

varkensvlees n
svinekjøtt

vasteland /vɑstə'lɑnt/ n
fastland
land dat in verbinding staat met een continentale landmassa

vasten v
faste
inergatief zich onthouden van voedsel

vat n
fat
(techniek) ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden

vechtpartij n
slåsskamp

vee /veː/ n
fe krøtter
(veeteelt) door de mens om economische redenen gehouden dieren, m.n runderen, varkens en kippen

veel /feɪɫ/ /veːl/ indefiniteCardinalNumeral
mye
groot in hoeveelheid
mange
groot in aantal

veelhoek n
polygon
(wiskunde) een gesloten stelsel lijnsegmenten die samen een plat vlak omsluiten

veelvraat n
jerv
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae

veer /veːr/ /vɪːr/ n
fjær
(techniek) mechanische tong of spiraal waarop door buiging spanning gezet kan worden

veerpont n
ferje
(scheepvaart) een overzetvaartuig

veertien /ˈvɪːrtin/ cardinalNumeral
fjorten
"14", het getal tussen dertien en vijftien, tien plus vier

veertig /ˈfɪːrtəx/ cardinalNumeral
förti førti
"40", het getal tussen negenendertig en eenenveertig, vier maal tien

veeteelt /vetelt/ n
feavl
het onderhouden en fokken van vee

veganisme n
veganisme

vegen v
feie
overgankelijk zonder water schoonmaken met een borstel

vegetariër n
vegetarianer

veilig adj
sikker
niet aan gevaar blootstaand

veiligheidsspeld n
sikkerhetsnål
een afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan

veiling /ˈvɛɪ̯.lɪŋ/ /ˈvɛː.lɪŋ/ n
auksjon
een plaats waar goederen bij opbod of afslag verkocht worden

vel n
ark blad
dunne laag, bijvoorbeeld van papier
hud
afgestroopte huid

veld /vɛlt/ n
vang
een open, onbebost, grotendeels vlak stuk land
bane
(sport) een stuk land dat speciaal voor het bedrijven van een veldsport gereedgemaakt is
felt
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken

veldhospitaal n
lasarett

veldleeuwerik n
sanglerke

velg /vɛlx/ /vɛlχ/ n
felg
(techniek) de buitenrand van een wiel waar de band omheen zit

velhevel n
brytejern

venijnboom n
barlind
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië

venkel n
fennikel
(groente) knol of bladeren van de Foeniculum vulgare , een naar anijs smakende groente

venster /ˈvɛn.stər/ n
vindu
(techniek), (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas

vensterbank n
vinduskarm

venusvliegenvanger n
venusfluefanger

ver adv
fjern
op grote afstand

verachten /vərˈɑxtə(n)/ /vərˈɑçtə(n)/ v
forakte
overgankelijk in hoge mate minachten

verafgoden v
dyrke
overgankelijk een overdreven bewondering koesteren

veranderen v
forandre
overgankelijk zodanig aan iets werken of iets behandelen dat het anders wordt

veranderlijk adj
ujamn ujevn
geneigd wijzigingen te ondergaan

verantwoordelijkheid n
ansvar
de verplichting om ervoor te zorgen dat iets goed verloopt

verbannen v
bannlyse
overgankelijk iemand van regeringswege dwingen een bepaald gebied te verlaten

verbazend /vərˈbazənt/ v
utrolig utrulig
1. onvoltooid deelwoord van verbazen

verbeelding /vər.ˈbeːɫ.dɪŋ/ /vər.ˈbɪːɫ.dɪŋ/ /vɛr.ˈbeːl.dɪŋ(g)/ n
fantasi
iets visualiseren, ergens een beeld bij maken

verbergen v
skjule gjemme
overgankelijk iets ergens plaatsen waar het niet gemakkelijk door anderen gevonden wordt

verbieden /vɛɾ.'bi:.dǝ(n)/ v
forby bannlyse
een bepaalde handeling strafbaar stellen.

verbijsterend adj
utrolig utrulig
verbazingwekkend

verbinden v
forbinde
wederkerend zich ~ tot een dwingende verplichting aangaan

verbinding /vər.ˈbɪn.dɪŋ/ /vɛr.ˈbɪn.dɪŋ(g)/ n
forbindelse
iets verbinden of samenvoegen; iets dat twee of meer afzonderlijke delen verbindt
(communicatie) een mogelijkheid een bepaalde plek te bereiken
(verkeer) aansluiting op een ander vervoermiddel of lijn

verbluffen v
forvirre
overgankelijk verstomd doen staan van verbazing

verbouwen v
dyrke
overgankelijk planten telen

verbranding n
forbrenning

verbuigen v
bøye
overgankelijk (grammatica) het stelselmatig veranderen van de uitgang van een naamwoord al naargelang de functie van het woord in de zin.

verdacht adv
suspekt

verdedigen v
beskytte forsvare
overgankelijk beschermen tegen een aanval

verdelen v
dele
overgankelijk in kleinere stukken uiteendoen

verdenken /vɛrdɛŋkə(n)/ v
mistenke
overgankelijk iemand ~ van: van iemand een kwaad vermoeden hebben

verdieping /vər.ˈdi.pɪŋ/ n
etasje
alle ruimten op één hoogte in een gebouw

verdoven v
døyve
overgankelijk (medisch) de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn

verdragen v
holde
overgankelijk bestand zijn tegen (iets ergs)

verduisteren v
mørklegge
donkerder maken, van licht beroven

verdwijnen /vərˈdʋɛɪnə(n)/ v
forsvinne
ergatief wegraken, ophouden te bestaan
fortrekke
ergatief uit het zicht gaan

vereren v
dyrke
overgankelijk tot onderwerp van aanbidding hebben, eer bewijzen

verf /vɛrf/ n
maling
(schilderkunst) de algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien

vergaand adj
i stort sett
grote gevolgen hebbend

vergeetachtig adj
svinset svinsete vimset vimsete
niet goed kunnen onthouden, dat zaken snel uit het geheugen gaan

vergelen v
gulne
ergatief geel worden door veroudering of invloed van de omgeving

vergelijkbaar adj
sammenlignbar
goed te vergelijken

vergelijken v
sammenligne sammenlikne
overgankelijk de overeenkomsten en verschillen van twee zaken in beschouwing nemen

vergeten v
glemme
uit het geheugen verloren gaan

vergeven v
tilgi
overgankelijk vergiffenis schenken, iemand een kwade of verkeerde daad niet langer toerekenen

vergiet /vərˈxit/ n
dørslag
(huishouden) ronde uitdruipbak met gaatjes in de bodem

vergif /vərˈɣɪf/ n
gift
iets dat levende wezens schaadt

vergissen /vər'ɣɪsə(n)/ v
ta feil
wederkerend zich ~: tot een foutieve conclusie komen, meestal te goeder trouw

verhelpen v
lette
overgankelijk een probleem uit de weg ruimen

verheugen v
glede
wederkerend zich ~: blijdschap ervaren
overgankelijk iemand ~ vreugde bereiden
glede seg til
wederkerend zich ~ op: reikhalzend uitzien naar iets

verhoging /vər.ˈɦo.ɣɪŋ/ /vər.ˈɦo.χɪŋ/ /vɛr.ˈho.ɣɪŋ/ n
haug
een plaats die hoger aangelegd is dan zijn omgeving
forhøyelse prisforhøyelse økning
het hoger maken van een prijs
feber
(medisch) een verhoogde lichaamstemperatuur

verhoor n
avhør
een indringende ondervraging van een gevangene of verdachte

verhouding /vərˈɦɔʊ̯.dɪŋ/ /vərˈɦʌʊ̯.dɪŋ/ /vɛrˈhaʊ̯.dɪŋ/ n
forhold
(wiskunde) een verband in de vorm van een breuk tussen getalsmatige grootheden
de betrekking van personen onderling
een intieme, duurzame relatie tussen twee personen

verifiëren v
verifisere
overgankelijk nagaan, controleren

verjaardag n
bursdag fødselsdag
(feest) de dag waarop iemand viert dat hij of zij geboren werd

verjaardagstaart n
bursdagskake
(voeding), (feest) een taart die speciaal voor iemands verjaardag gekocht of gemaakt wordt

verjonging /vər'jɔŋɪŋ/ n
rejuvenering
(figuurlijk) het vernieuwen van de (levens)krachten

verkeer n
trafikk
(verkeer) het geheel van verplaatsingen waarbij goederen of personen vervoerd worden

verkeerslicht n
trafikkfyr
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

verkenning n
rekognosering
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.

verkiezen v
foretrekke
overgankelijk iemand door een stemming een ambt doen toekomen

verkiezing /vər.ˈki.zɪŋ/ /vɛr.ˈki.zɪŋ(g)/ n
valg
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.

verklaren /vɛrˈklarə(n)/ v
erklære stadfeste
overgankelijk een officieel standpunt uitspreken

verklaring /vər.ˈkla.rɪŋ/ /vɛr.ˈkla.rɪŋ(g)/ n
forklaring
het verklaren, beweren van iets

verklikker n
sladrehank

verkoop /ˈvɛrkop/ n
salg
(handel) het verkopen (voor geld aan een ander geven)

verkopen /vərˈkopə(n)/ v
selge
overgankelijk goederen tegen betaling aan een nieuwe eigenaar geven

verkoper /vər'kopər/ n
seljar
(beroep) iemand die goederen of diensten verkoopt

verkoudheid n
forkjølelse
(medisch) een virusinfectie aan keel of neus

verkrachten /vər'krɑxtə(n)/ v
voldta
overgankelijk, (seksualiteit) iemand met geweld tot seksueel verkeer dwingen

verkrachting n
seksuelt overgrep sexovergrep
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam

verkwisten v
sette over styr
overgankelijk iets gebruiken zonder dat je het goed of volledig benut

verlagen /vərˈlaxə(n)/ v
senke
overgankelijk op een lager peil brengen

verlamming /vərˈlɑmɪŋ/ n
lammelse
(medisch) toestand waarin men niet is staat is zich te bewegen

verlaten v
forlate
overgankelijk weggaan (van)

verleden n
fortid
de voorafgaande tijd, dat wat voorbij is

verleiden v
friste
overgankelijk tot kwaad brengen

verlenen /vərlenə(n)/ v
innvilge
ditransitief iemand iets ~: iemand begunstigen met iets, iemand iets toestaan

verlengen /vərˈlɛŋə(n)/ v
forlenge
overgankelijk langer maken
overgankelijk langer laten duren

verlengsnoer n
skøteledning
(elektrotechniek) elektrisch snoer voorzien van stekker en contrastekker(s) (of contactdozen)

verlichten v
lyse
overgankelijk van licht voorzien
døyve
overgankelijk minder zwaar maken
lette
overgankelijk minder moeilijk maken

verliezen v
miste
overgankelijk iets kwijtraken

verlossing /vər.ˈlɔ.sɪŋ/ /vɛr.ˈlɔ.sɪŋ/ n
frelse
(religie) de bevrijding van de gevolgen van de zonden van de mens door het geloof in Jesus

vermenigvuldigen v
multiplisere
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd

vermijden /vərˈmɛi̯də(n)/ v
unngå
overgankelijk (trachten te) ontwijken

vermiljoen adj
sinober
(RAL-kleur) deze kleur hebbend, een kleur 0, met RAL-nummer 2002.

vermoeden /vərˈmudə(n)/ n
formodning
een waarschijnlijke waarheid

vermolmen v
råtne
ergatief zacht worden door een proces van verrotting

vermommen v
forkle maskere
wederkerend zich op onherkenbare wijze uitdossen
forkle
overgankelijk iemand op herkenbare wijze uitdossen

vermoorden v
myrde
overgankelijkmet opzet gewelddadig van het leven beroven

vermorsen v
spille
overgankelijk door morsen verloren laten gaan

vermorzelen v
knuse
overgankelijk in kleine stukken slaan, pletten

vermout n
vermut
(drinken) versterkte wijn, op smaak gebracht met aromatische planten en kruiden

vernagelen v
sko
overgankelijk, (metaalbewerking) een paard voorzien van een hoefijzer middels hoefnagels

vernietigen /vərˈnitəɣə(n)/ v
drepe
overgankelijk een einde maken aan, het bestaan uitwissen van, volledig tenietdoen

veronderstellen v
anta
overgankelijk een bepaalde aanname maken

veroordeeld v
dømt tiltalt
1. veroordeeld (bijvoeglijk naamwoord)

veroordelen /vərˈordelə(n)/ v
dømme
overgankelijk, (juridisch) in een rechtszaak een oordeel uitspreken
fordømme
overgankelijk, (figuurlijk) zeggen dat je iets verkeerd vindt

veroorzaken v
framkalle fremkalle
overgankelijk de oorzaak zijn van; een gevolg tot stand brengen

verpanden /vər'pɑndə(n)/ v
pantsette

verplaatsen /vər'plaːʦə(n)/ v
forskyve
overgankelijk iets van de ene plaats naar de andere brengen
wederkerend zich ~ van de ene naar de andere plaats gaan

verplanten /vər.ˈplɑn.tə(n)/ v
omprikle plante om
overgankelijk (een plant of struik) op een andere plaats zetten

verpletterend adj
knusende
zeer veel indruk makend

verplichten v
tvinge
overgankelijk tot regel maken dat iets moet

verpoten v
omprikle
overgankelijk ergens anders poten

verpotten v
ompotte potte om
overgankelijk een plant voorzien van een andere, doorgaans grotere, pot

verraad /vəˈraːt/ n
forræderi
het schenden van trouw

verraden v
fortelle
overgankelijk een geheim prijsgeven

verrassen v
overraske
overgankelijk onverwachts confronteren, overrompelen
overgankelijk iemand onverwachts verblijden

verrassing /və.ˈra.sɪŋ/ /və.ˈrɑ.sɪŋ/ /vɛ.ˈrɑ.sɪŋ(g)/ n
overraskelse
een geheel onverwachte gebeurtenis

verrekijker /ˈvɛrəˌkɛːkər/ /ˈvɛrəˌkɛːɪkər/ n
teleskop
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument

verrijken v
berike
overgankelijk rijker maken

verrotten /və.rɔ.tə(n)/ v
råtne
ergatief vergaan door rotting

vers /vɛrs/ adj
fersk
nieuw, net gemaakt, recent
(voeding) niet ingeblikt, niet diepgevroren

vers /vɛrs/ n
dikt
(dichtkunst) gedicht
vers
(dichtkunst) dichtregel
vers strofe
(dichtkunst) couplet

verschil n
forskjell
een aspect dat bij vergelijking anders is

verschuiven v
forskyve
overgankelijk iets in contact met de grond doen voortbewegen

verslaan v
slå
overgankelijk een definitieve overwinning boeken op een tegenstander

verslapen v
forsove
wederkerend te lang blijven slapen met als gevolg dat men een afspraak mist

verslechteren v
forverres
ergatief slechter worden, achteruitgaan

versnellen v
påskynde
(natuurkunde) veranderen van de snelheid

versnelling n
akselerasjon
het (doen) toenemen van de snelheid

versnellingsbak n
girkasse
(werktuigbouwkunde) een schakelinrichting aan een motorvoertuig om de aangedreven wielen een andere (meestal lagere) omwentelingssnelheid te geven dan de as van de motor.

verspreiden v
bre breie dele
overgankelijk in omloop brengen, over een groter oppervlak uitbreiden
bre breie
wederkerend zich ~: een proces van uitbreiding ondergaan

verstaan /vər.ˈstaːn/ v
forstå
overgankelijk begrijpen van een uiting

verstand n
forstand
denkkracht, denkvermogen (met betrekking tot het brein)

verstikken v
kvele
overgankelijk doen stikken, door verstikking doden

verstoren /vərˈstorə(n)/ v
skiple
overgankelijk uit de concentratie brengen, onderbreken wat men aan het doen is

verstrekken v
bringe ut
overgankelijk ter beschikking stellen

verstrooidheid n
åndsfraværelse
toestand waarin men minder aandacht geeft aan wat men doet

versvoet n
versefot
(dichtkunst) in de poëzie gebruikte term voor een combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen

vertalen v
oversette omsetje
overgankelijk omzetten van geschreven of gesproken informatie naar een andere taal

vertaler n
oversetter

vertaling /vərˈtalɪŋ/ n
oversettelse
iets dat omgezet is van de ene naar de andere taal

verte /ˈvɛrtə/ n
fjerne
het gebied dat nog net binnen zichtsafstand is

vertegenwoordiger n
representant
(beroep) iemand die de plaats van een ander inneemt

vertellen v
fortelle
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen

verteller n
forteller
een persoon die vertelt
(letterkunde) in een verhaal diegene die vertelt welke gebeurtenissen er plaatsvinden

verticaal adv
vertikal

vertoeven /vər'tuvə/ v
oppholde seg
inergatief zich ophouden, ergens verblijven

vertraging /vər.ˈtra.ɣɪŋ/ /vər.ˈtra.χɪŋ/ /vɛr.ˈtra.ɣɪŋ(g)/ n
forsinkelse
het langzamer gaan

vertrek n
avgang
de actie van het vertrekken of weggaan

vertrekken /vərtrɛkə(n)/ v
fortrekke
ergatief weggaan.

vertrektijd n
avgangstid

vertrouwen n
tillit
(psychologie) het geloof in betrouwbaarheid van een persoon of zaak

vervalsen v
forfalske
overgankelijk een bedrieglijke kopie maken van een waardevol voorwerp

vervangen /vər'vɑŋə(n)/ v
erstatte
overgankelijk het ene de plaats doen innemen van het andere

verveling n
kjedsomhet

verven v
farge
overgankelijk met verf bestrijken

verver n
maler

vervoeren v
frakte trille
1. personen of objecten naar een andere plek brengen

vervolgen /vər'vɔlɣən/ v
forfølge
overgankelijk niet rusten voor iemand bestraft of geweld aangedaan is

vervreemden v
fremmedgjøre
vreemd maken, van eigenaar doen wisselen. Dit is ruimer dan verkopen omdat je ook kan wisselen door te schenken

verwijderen /vərˈwɛɪ̯dərə(n)/ /vərˈʋɛɪ̯dərə(n)/ /vərˈβ̞ɛːdərə(n)/ v
fjerne
overgankelijk weghalen
fjerne rense
wederkerend zich ~ van: afstand scheppen tot iets

verwijfd /vər'wɛift/ adj
bløtaktig
van een man dat hij doet zoals gebruikelijk zou zijn voor een vrouw

verzachten v
døyve
overgankelijk minder vervelend, zwaar of pijnlijk maken

verzamelen /vər'zamələ(n)/ v
sanke
overgankelijk bijeenbrengen; aan een voorraad toevoegen

verzameling /vər.ˈza.mə.lɪŋ/ /vɛr.ˈza.mə.lɪŋ(g)/ n
mengde
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken

verzekering /vər.ˈze.kə.rɪŋ/ /vɛr.ˈze.kə.rɪŋ(g)/ n
forsikring
overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert
de mededeling dat iets een feit is

verzet n
motstand
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)

verzetsbeweging n
motstandsbevegelse
beweging van het verzet, de gezamenlijke mensen die zich verzetten tegen een overheerser

verzoeken /vɛrˈzukə(n)/ v
friste
inergatief aan iemand vragen iets al dan niet te doen

vest /vɛst/ n
vest
(kleding) een mouwloos jasje, te dragen onder de jas van het kostuum

vet adj
feit korpulent fet
rijk aan vet, vetrijk

vet n
fett
(biochemie) gespecialiseerd dierlijk weefsel
(techniek) als smeermiddel gebruikte substantie

vetblad /vɛtblɑt/ n
tettegras
(bloemplanten) bepaald soort vleesetende plant, Pinguicula vulgaris

veteraan n
veteran
(militair) een voormalig militair die gevochten heeft, een uitgediend krijgsman
een ervaren en oud persoon in een bepaald onderwerpgebied, zoals een sporter, geleerde, etc.

vetzuur /ˈvɛtzyr/ n
fettsyre
(scheikunde) een keten van ten minste twee koolstofatomen en een carboxylgroep

veulen n
føll fole
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra

vezel n
fiber
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede

vibrafoon n
vibrafon
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon

vier /viːr/ n
fire
het cijfer 4

vierde /ˈviːrdə/ ordinalAdjective
fjerde
nummer vier in een rij

vieren /'virə(n)/ v
feire
overgankelijk op plechtige of feestelijke wijze een gedenkwaardige tijd gedenken

vierendertig cardinalNumeral
fireogtredve trettifire
"34", het getal tussen drieëndertig en vijfendertig, dertig plus vier

vierentwintig cardinalNumeral
tjuefire
"24", het getal tussen drieëntwintig en vijfentwintig, twintig plus vier

vierenveertig cardinalNumeral
førtifire
"44", het getal tussen drieënveertig en vijfenveertig, veertig plus vier

vierenvijftig cardinalNumeral
førtifire
"54", het getal tussen drieënvijftig en vijfenvijftig, vijftig plus vier

vierenzestig cardinalNumeral
sekstifire
"64", het getal tussen drieënzestig en vijfenzestig, zestig plus vier of acht maal acht

vierhoek n
firkant
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden

vierhonderd /ˈviːrˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
fire hundre
"400", het getal tussen driehonderdnegenennegentig en vierhonderdeen, vier maal honderd

vierkant n
kvadrat
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

vierkantswortel n
kvadratrot
(wiskunde) dat getal dat met zichzelf vermenigvuldigd een gegeven getal oplevert

vijandelijk adj
fiendtlig
van de vijand

vijandig adj
fiendtlig
zich als een vijand gedragend

vijf /vɛi̯f/ cardinalNumeral
fem
5, het getal tussen vier en zes

vijfde /ˈvɛɪ̯f.də/ /ˈvɛɪ̯v.də/ /ˈvɛːv.də/ ordinalAdjective
femte
nummer vijf in een rij

vijfendertig cardinalNumeral
trettifem
"35", het getal tussen vierendertig en zesendertig, dertig plus vijf

vijfentwintig cardinalNumeral
tjuefem
"25", het getal tussen vierentwintig en zesentwintig, twintig plus vijf of vijf maal vijf

vijfenvijftig cardinalNumeral
femtifem
"55", het getal tussen vierenvijftig en zesenvijftig, vijftig plus vijf

vijfenzestig cardinalNumeral
sekstifem
"65", het getal tussen vierenzestig en zesenzestig, zestig plus vijf

vijfhoek n
pentagon
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden

vijfhonderd /ˈvɛi̯fˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
fem hundre
"500", het getal tussen vierhonderdnegenennegentig en vijfhonderdeen, vijf maal honderd

vijftien /ˈvɛi ̯ftin/ cardinalNumeral
femten
"15", het getal tussen veertien en zestien, tien plus vijf

vijftiende ordinalAdjective
femtende

vijftig /ˈfɛi̯ftəx/ cardinalNumeral
femti
"50", het getal tussen negenenveertig en eenenvijftig, vijf maal tien

vijg n
fiken
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom (wikidata: vijg )

vijl n
fil
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen

vijver n
tjern
tamelijk klein door de mens aangelegd water

villa /vila/ n
villa
(bouwkunde) een groot en vrijstaand huis

villen v
flå
overgankelijk van het vel ontdoen

vin /vɪn/ n
finne
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging

vinden /'vɪndə(n)/ v
finne synes
overgankelijk iets aantreffen nadat ernaar gezocht is

vinger n
finger
(anatomie) elk van de 5 gelede extremiteiten waar de hand zich in splitst

vingerafdruk /ˈvɪ.ŋər.ˌɑf.drʏk/ /ˈvɪ.ŋər.ˌɑv.drʏk/ n
fingeravtrykk
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen

vingerhoed /'vɪŋərˌɦut/ n
fingerbøl
hard dopje dat het eerste kootje van de vinger beschermt bij het naaien

vink n
bokfink

viola da gamba n
gambe
(muziekinstrument) knie- of beenviool, een voorloper van de cello

violet n
fiolett
(kleur) een kleur tussen blauw en ultraviolet, met een golflengte tussen de 430 en 380 nm

violist n
fiolinist
(muziek), (beroep) musicus die een viool bespeelt

viool n
fiolin
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument

virus /virəs/ n
virus
(biologie) (medisch) ziekteverwekker die veel kleiner is dan een bacterie
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt

vis n
fisk
(dierkunde) benaming voor dieren uit de groep Pisces : gewerveld dier met kieuwen, levend in water
(metonymisch) het vlees van een vis (1)

visarend n
fiskeørn
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is

visie /ˈvizi/ n
sikte
de wijze waarop men zaken beoordeelt of beschouwt

visstick n
fiskepinner

vizier n
vesir
(historisch) een minister, een hoog staatsdienaar, de rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)

vlag /vlɑχ/ n
flagg
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie

vlaggenschip /ˈvlɑɣəˌsxɪp/ n
flaggskip
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)

vlagzalm n
harr
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Thymallus thymallus , die in de Benelux inheems is

vlak /vlɑk/ adj
vatret
zonder bergen of dalen

vlakte /vlɑktə/ n
slette
(geologie) gebied met weinig of geen hoogteverschillen

vlam /vlɑm/ n
flamme
kleinste vorm van vuur

vlas n
lin

vlecht n
flette
een gebonden pluk haar of andere vezels

vlechten /ˈvlɛx.tə(n)/ /ˈvlɛχ.tə(n)/ v
flette
overgankelijk in elkaar strengelen

vleermuis n
flaggermus
(dierkunde), klein vliegend zoogdier behorend tot de orde van de Chiroptera

vlees n
kjøtt
(anatomie) spierweefsel van bepaalde organen
(voeding) spierweefsel van dieren dat opgegeten kan worden als onderdeel van de voeding

vleien v
smigre
overgankelijk (onoprechte) complimenten geven, meestal om bij iemand in de gunst te komen

vleugel n
vinge
een lichaamsdeel van een vogel dat vliegen mogelijk maakt

vlieden /'vlidə(n)/ v
flykte rømme
ergatief formeel: snel weg trachten te komen, vluchten

vlieg /vlix/ /vliχ/ n
flue
(tweevleugeligen) Brachycera tweevleugelig insect

vliegdekschip n
hangarskip
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen

vliegen /ˈvli.ɣə(n)/ /ˈvli.χə(n)/ v
fly
inergatief zich door de lucht voortbewegen

vliegenmepper n
fluesmekke fluesmekker
(gereedschap) een apparaat om een vlieg mee dood te slaan

vliegenzwam n
rød fluesopp
(schimmels) bepaald soort paddenstoel, Amanita muscaria , met een rode hoed met witte stippen

vliegshow n
flystevne
(luchtvaart) demonstratie met (stunt)vliegtuigen, parachutespringen etc.

vliegtuig /ˈvlixtœːx/ /ˈvliχtœʏχ/ n
fly flygemaskin flyvemaskin
(verkeer) (luchtvaart) vervoermiddel dat speciaal ontworpen is voor het reizen door de lucht

vliegveld /ˈvlixfɛɫt/ n
flyplass lufthavn
(luchtvaart) een terrein waar vliegtuigen kunnen landen en opstijgen

vlier n
hyll

vlierbes /'vlirbɛs/ n
hyllebær
(fruit) bessen van de gewone vlier (Sambucus nigra )

vlinder n
sommerfugl
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door een oprolbare tong en vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt

vlinderdas n
sløyfe

vlo n
loppe
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten

vloeibaar /ˈvluɪbar/ adj
flytende
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn

vloeien /ˈvlujə(n)/ v
flomme
ergatief zacht stromen

vloeiend adj
flytende
zonder haperingen een taal kunnen spreken

vloeipapier n
trekkpapir
papier om een sigaret van te rollen
papier om vloeistoffen zoals inkt mee op te zuigen

vloeistof n
væske
een stof in die aggregatietoestand waarin het geen eigen vorm heeft, maar wel een eigen volume

vloer /vlur/ n
gulv golv

vlok n
dott
een samenhangend hoopje van sneeuw of andere lichte stof

vlot n
flåte
een drijvende constructie

vlucht /vlʏxt/ n
flukt
naamwoord van handeling van vliegen: het zich door luchtruim bewegen

vluchteling /'vlɵxtəlɪŋ/ n
flyktning
iemand die uit angst voor vervolging zijn land is ontvlucht
iemand die voortvluchtig is

vluchten /vlɵxtə(n)/ v
flykte rømme
ergatief trachten te ontkomen aan dreigend gevaar

voedingssupplement n
kosttilskudd
(voeding), (farmacologie) voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)

voedsel /'vutsəl/ n
mat
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.

voegwoord /ˈvuxʋoːrt/ n
bindeord

voelen /ˈvulə(n)/ v
føle
overgankelijk gewaarworden door aanraking, meestal met betrekking tot temperatuur of druk

voering /ˈvuː.rɪŋ(g)/ /ˈvuː.rɪŋ/ n
fôr
de binnenbekleding van een voorwerp

voertuig /ˈvuːrtœx/ ˈvuːrtœyx/ n
kjøretøy
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen

voet n
fot
(anatomie) voortzetting van het been beneden de enkel; lichaamsdeel waar een mens en dier op staan

voetbal /ˈvut.bɑɫ/ n
fotball
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen

voetganger n
fotgjenger
(verkeer) iemand die zich te voet door het verkeer verplaatst

voetpad /'vutpɑt/ n
gangsti gangveg gangvei gongeveg
verhoogde of gemarkeerde strook langs een rijweg waar mensen kunnen lopen

vogel /ˈvoːɣəl/ /ˈvoχɔɫ/ n
fugl
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren

vogelbekdier n
nebbdyr
(cloacadieren) enige zoogdier met een snavel, Ornithorhynchus anatinus

vogelei /ˈvoɣəlˌɛː/ /ˈvoχəɫˌɛɪ/ n
fugleegg
een ei van een vogel

vogelmuur n
vassarve

vogelverschrikker n
fugleskremsel
(landbouw) manshoge pop opgesteld in een akker met als doel vraat door vogels te beperken

voice-over n
fortellerstemme

voldoende indefinitePronoun
tilstrekkelig
toereikend, genoeg

volgen /'vɔlxə(n)/ v
følge
ergatief, overgankelijk achterna gaan
føye
doen wat wordt voorgeschreven, aangeraden enz.

volgend adj
neste
later komend

volgens preposition
ifølge etter
geeft een bron aan voor de gegeven redenering

volgzaam adj
lydig
bereid te volgen

volk /vɔlk/ n
folk
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering
de inwoners van een land
de lagere klassen

volkerenmoord n
folkemord

volkorenbrood n
fullkornbrød
(voeding) brood waarin alles van de graankorrel verwerkt wordt

volkslied n
nasjonalsang
een lied dat dienst doet als symbool voor een volk of een natie

volksrepubliek n
folkerepublikk

volkstelling /'vɔlkstɛlɪŋ/ n
folketelling
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid

volkstuin /ˈvɔlks.tœʏn/ n
kolonihage
een grondstuk dat het lokale stadsbestuur (of een charitatieve instelling) aan particuliere burgers verhuurt om groente en fruit te kweken

volksvergadering n
folkeforsamling
een vergadering waaraan de gehele bevolking van een stad, streek of land deelneemt

volle maan phraseologicalUnit
fullmåne
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is

volleybal n
volleyball
(sport), m bal waarmee het spel 'volleybal' wordt gespeeld.

volproppen v
stappe
overgankelijk overvol maken door er nog iets bij te duwen

volt n
volt

voltijds adj
heltids
van banen en studie dat het de hele werktijd omvat

voltooid tegenwoordige tijd n
perfektum

voltooid verleden tijd n
preteritum perfektum

volwassene n
voksen
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving

voor /vor/ preposition
før
eerder in tijd
for
ten behoeve van, ten gunste van

voorbeeld n
eksempel
iets of iemand ter navolging

voorbereiding /ˈvor.bə.rɛɪ̯.dɪŋ(g)/ /ˈvor.bə.rɛː.dɪŋ/ /ˈvo̝r.bə.rɛɪ̯.dɪŋ/ n
forberedelse
het voorbereiden

voorbij adj
forbi
wat al in het verleden ligt

voorbode /ˈvorbodə/ n
forsmak
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger

voord n
vad
een doorwaadbare plaats in een beek of rivier

voorde n
vad
een doorwaadbare plaats in een beek of rivier

voordeur /'voːrdøːr/ n
inngangsdør
de hoofddeur aan de voorzijde van een gebouw of woning

voorhoofd n
panne
(anatomie) het deel van het gezicht tussen de wenkbrauwen, de normale haarlijn en de slapen

voorhuid n
forhud
(anatomie) voorhuid van penis

vooringenomen /vorɪ'nxənomə(n)/ adj
fordomsfull
al een mening hebben over iets of iemand zonder dat men voldoende feiten heeft verzameld

voorkomen /'vɔːr.ko.mə(n)/ /vɔːr.'ko.mə(n)/ v
avverge
overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet gebeurt.

voorlichten v
meddele opplyse underrette
overgankelijk iemand instructie geven, leren hoe met iets omgegaan moet worden

voorlopig /vorˈlopəx/ /vorˈlopəç/ adj
foreløpig førebels
tijdelijk in afwachting van iets definitiefs

voorman n
formann

voornaam n
fornavn
naam die bij de geboorte aan een persoon wordt gegeven, en die aan de familienaam voorafgaat.

voornaamwoord /ˈvɔːr.nam.ˌʋɔːrt/ n
pronomen

vooroordeel n
fordom

voorruit n
frontrute
glazen vlak aan de voorkant van een voertuig dat zorgt voor zicht op de weg en bescherming tegen weer en wind

voorspellen v
forutsi
overgankelijk een uitspraak doen over toekomstige gebeurtenissen

voorstellen v
foreslå
ditransitief het voorleggen van een idee aan iemand

voortaan adv
fra nå av
van nu af aan, in het vervolg

voorvader n
forfader
(familie) mannelijk persoon van wie een volk, een clan of een familie afstamt; ook bij dieren

voorvoegsel /ˈvoːrvuxsəɫ/ n
prefiks
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen

voorwaarde n
forutsetning
omstandigheid die noodzakelijk is of gemaakt wordt wil iets anders plaats of geldigheid hebben

voorwerp /ˈvorwɛr<sup>ə</sup>p/ n
gjenstand objekt ting
een object, iets dat fysiek bestaat

voorzetsel n
preposisjon
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft

voorzichtig /vɔːrˈzɪxtəx/ adv
forsiktig
op een oplettende, rustige manier

voorzien /vɔːr.'zin/ v
utstyre
overgankelijk beschikbaar maken, voorzorgen treffen voor

voorzijde n
forside

voorzitter n
styreformann
(beroep) hoofd van een bestuur, leider van een vergadering

vorig indefiniteOrdinalNumeral
forrige
degene die of datgene dat eerder een positie innam.

vork n
gaffel
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten
(werktuigbouwkunde) fietsonderdeel waarin het wiel wordt bevestigd: telescopische vork, voorvork en achtervork
(schaak) situatie waarbij één eigen stuk tegelijkertijd twee of meer vijandelijke stukken aanvalt
gaffel greip
(gereedschap) bepaald landbouwwerktuig (vergelijk met hooivork, mestvork)

vormen v
avdreie
in de juiste vorm brengen

vormsel n
konfirmasjon
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden

vorst /vɔrst/ n
frost
(meteorologie) weersomstandigheden waarbij water in ijs verandert

vorstendom n
fyrstedømme
het gebied waar een vorst heerschappij over uitoefent; staat met een vorst of prins als staatshoofd

vos n
rev
(roofdieren) bepaald zoogdier, Vulpes vulpes , met bruinrode kleur en dikbehaarde staart

vossenbes n
tyttebær
(bloemplanten) bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae ), waaraan rode besjes groeien

vraag /vra:x/ /vra:χ/ n
spørsmål
een verzoek (om inlichting)

vraagteken /vraxtekə/ n
spørsmålstegn
(taalkunde) een leesteken (?) dat men aan het eind van een zin plaatst om deze vragend te maken

vrachtauto /ˡvrɑxtɑuto/ n
lastebil
(verkeer) een auto voor goederenvervoer

vrachtschip n
fraktskip
(scheepvaart) een schip dat uitsluitend bedoeld is voor het vervoer van goederen

vrachtwagen n
lastebil
(verkeer) een wagen voor goederenvervoer

vragen /ˈvraɣə(n)/ /ˈvraχə(n)/ v
spørre
ditransitief mondeling of schriftelijk informatie verzoeken
be om
ditransitief mondeling of schriftelijk actie verzoeken

vrede /ˈvredə/ n
fred
(politiek) het ontbreken van oorlog

vredespijp n
fredspipe
een pijp die indianen aanboden aan gasten en die gebruikt werd bij het sluiten van vrede

vreemd adj
fremmed
van buiten, niet van hier, buitenlands

vreugde n
glede
een blij gevoel

vreugdevuur /ˈvrøx.də.ˌvyːr/ /ˈvrøɣ.də.ˌvyːr/ /ˈvrøχ.də.ˌvyːr/ n
bål
een groots door mensen opgebouwd en gecontroleerd vuur om iets te vieren

vriend /vriːnt/ n
venn
(sociologie) een persoon met wie je een speciale, vriendschappelijke, persoonlijke band hebt
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt

vriendelijk /ˈvriːndələk/ adj
elskverdig
met sympathie en respect, zoals passend bij iemand die je goed kent

vriendin /vrinˈdɪn/ n
venninne
een vrouwelijk persoon met wie je een speciale persoonlijke band hebt
de vrouwelijke persoon met wie je verkering hebt

vriendschap n
vennskap
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben

vriesbrand n
fryser brenne
schade aangebracht aan smaak zowel als structuur door het verdampen van ijskristallen aan het oppervlak van bevroren voedsel

vriesdrogen /ˈvrisdroɣə(n)/ v
frysetørre
overgankelijk een industriële droogmethode toepassen voor onder andere het conserveren van voedingsmiddelen

vriespunt /vrispʌnt/ n
frysepunkt

vriezer n
djupfryser
een toestel bedoeld om voedingsmiddelen in bevroren toestand gebracht, te bewaren

vrij adj
fri
ongebonden, niet in beweging beperkt

vrijdag n
fredag
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt

vrijen v
elske
inergatief (seksualiteit) de liefde bedrijven

vrijheid /ˈvrɛi̯ɦɛi̯t/ n
frihet
het vrij zijn

vrijschop n
frispark
(voetbal) vrije schop bij voetballen

vrijspreken /'vrɛisprekə(n)/ v
frifinne
overgankelijk onschuldig verklaren

vrijstaat n
fristat

vrijwillig adj
frivillig
niet gedwongen

vroedvrouw /ˈvrud.vrɑu/ n
jordmor
(medisch) (beroep) een vrouw die een bevalling begeleidt

vrolijkheid n
glede
een aangename stemming waarin men veel lacht, zich goed voelt en het leven optimistisch bekijkt

vrouw n
kvinne
(biologie) volwassen mens van het vrouwelijk geslacht
(kaartspel) speelkaart waarop een vrouwelijke figuur (vaak een koningin) staat afgebeeld
kone kvinne
(pregnant), (familie), (juridisch) vrouwelijke partner in een blijvende relatie

vrouwelijk adj
hunkjønn

vrouwenschoentje n
marisko
dim. tant. (bloemplanten) grootste in Europa voorkomende orchideeënsoort, Cypripedium calceolus

vrucht /vrʏxt/ n
frukt
(plantkunde) volgroeid vruchtbeginsel van een boom of plant

vruchtbaar /'vrɵɣbar/ adj
fruktbar
overdrachtelijk: tot resultaat leidend

vruchtboom n
frukttre
(plantkunde) boom die eetbare vruchten voortbrengt

vruchtensap /ˈvrʏxtə(n)ˌsɑp/ /ˈvrʏχtə(n)ˌsɑp/ n
fruktsaft
(drinken) sap gewonnen uit fruit

vuil /vœy̯l/ n
flekk
viezigheid, onreine materie

vuilnisbak /'vœylnɪsbɑk/ n
søppelbøtte
een bak waarin men huisvuil verzamelt

vuist n
knyttneve
gebalde hand, een knuist

vulgair adj
vulgær

vulkaan n
vulkan

vulkaanuitbarsting n
vulkanutbrott vulkanutbrudd
(geologie) de vaak explosieve activiteit waarmee in een vulkaan opgebouwde spanningen zich ontladen

vulpen /ˈvʏl.pɛn/ /ˈvʏɫ.pɛn/ n
fyllepenn
(teken- en schrijfmateriaal) een schrijfpen met holle houder waarin zich een inktreservoir bevindt

vulva n
vulva
(anatomie) de schaamspleet, de ingang tot de vagina

vuur /vyːr/ n
ild
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat

vuursteen n
flint
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen
m: een steen gebruikt om vonken voort te brengen

vuurtoren n
fyrtårn
(scheepvaart) een hoog lichtbaken aan de kust

vuurvreter n
flammesluker
(beroep) iemand die ter vermaak van een publiek vlammen dooft met zijn mond

vuurwerk n
fyrverkeri
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.

waaien /'ʋajə(n)/ v
blåse
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer

waaier n
vifte
scherm in halve schijfvorm dat dient om te verkoelen door wind aan te waaien

waaieren v
vifte
inergatief een waaier gebruiken

waar /ʋar/ adv
hvor
Vragend: op welke plaats?
Betrekkelijk op welke plaats

waard /ʋaːrt/ n
vert
m (beroep) de baas van een herberg of van een taveerne

waardeloos /ˈʋardəˌlos/ adj
verdilaus
geen waarde hebbend

waarheid n
sannhet
dat wat een waar feit is

waarnemen v
oppfatte
overgankelijk iets via de zintuigen in zich opnemen

waarom /ʋaːˈrɔm/ adverbialPronoun
hvorfor
vanwege welke oorzaak?

waarschijnlijk adv
antakeligvis trolig
aannemelijk, iets dat vermoedelijk zo is

waarschuwen /ˈʋaːrsxyu̯ə(n)/ v
advare varsku
overgankelijk iemand verwittigen dat er mogelijke gevaren, problemen of gevolgen zijn

waarschuwing /'ʋaːr.sχy.ʋɪŋ/ n
åtvaring
een mededeling dat er onaangename of gevaarlijke gevolgen op til zijn

waaruit adverbialPronoun
hvorav
betrekkelijk: uit wat

waarvan adverbialPronoun
hvorav
betrekkelijk van wat, van hetwelk

wachten /ˈʋɑx.tə(n)/ /ˈβɑx.tə(n)/ v
vente
inergatief op dezelfde plaats of in dezelfde situatie blijven tot iemand komt of iets gebeurt

wachtrij n
kø
een aantal elementen die in een bepaalde volgorde op een gebeurtenis wachten

wachttijd n
ventetid

wachtwoord /wɑxtwort/ n
passord
(informatica) een geheim woord dat men moet produceren om ergens toegelaten te worden

waden v
vade
door ondiep water lopen

waf interjection
voff vov
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

wagen /ˈʋaːɣə(n)/ /ˈʋaːχə(n)/ n
bil
(verkeer) auto

wagenziekte n
reisesyke
misselijkheid die ontstaat doordat de visuele informatie en de informatie uit het evenwichtsorgaan tijdens autorijden met elkaar in tegenspraak kunnen zijn

walrus /wɑlrʌs/ n
valross hvalross
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden

walvis n
hval kval
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren

wand /ʋɑnt/ n
vegg

wandaad n
skjenselsgjerning
een misdaad, een slechte of gruwelijke handeling

wandbeen n
issebein isseben
(anatomie) één van de beenderen van de schedel

wandeling /ˈʋɑn.də.lɪŋ/ n
fottur
het lopend afleggen van een bepaalde afstand

wandelschoen /ˈʋɑn.dəɫ.ˌsχun/ /ˈβ̞ɑn.dəɫ.ˌsxun/ n
fjellsko
(schoeisel) (sport) schoeisel dat speciaal geschikt is om grote wandelingen mee te maken

wandeltocht /ˈʋɑn.dəɫ.ˌtɔχt/ n
fottur
een lange wandeling

wang n
kinn
(anatomie) zijkant van het gezicht onder het oog

wangedrocht n
uhyrlighet
een slecht en lelijk mens of dier

wangunstig adj
misunnelig
iemand niet gunnen dat die iets heeft wat men zelf wil hebben

wanhoop /ˈʋɑnɦop/ n
desperasjon
een ellendige toestand waarin men geen uitkomst meer ziet

wanhopen v
fortvile

wankel /'wɑŋkəl/ adj
ujamn ujevn
wat niet stevig staat

wankelmotor /ˈʋɑŋkəɫˌmotɔr/ n
wankelmotor
(motortechniek) een verbrandingsmotor die niet met cilindervormige, heen en weer gaande zuigers werkt, maar met een driehoekige, roterende zuiger die in een trommel zit

wanneer /ʋɑ.ˈneːr/ adv
når
op welke tijd, op welk moment

want /ʋɑnt/ n
vant
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)

wapen /ˈʋaːpən/ n
våpen
een werktuig van geweld
een wapenschild
een onderscheidingsteken van een familie

wapenspreuk n
motto
(adel), (heraldiek) een korte tekst die de bedoeling van iets weergeeft

wapperen v
vaie
inergatief snel heen en weer bewegen

warm /ʋɑrṃ/ adj
varm
(natuurkunde) een hoge temperatuur hebbend
(kleding) de warmte van het lichaam vasthoudend
(figuurlijk) enthousiast
waarbij warmte nodig is
(figuurlijk) prettig overkomend

warmte n
varme
(thermodynamica) de hoeveelheid thermische energie

warmte-krachtkoppeling n
kogenerasjon
(techniek) gelijktijdig gebruik van energie voor verwarming en beweging, zodat er minder van verspild wordt

warmtepomp n
varmepumpe
(motortechniek) (natuurkunde) een verwarmingsinstallatie die via mechanische arbeid warmte onttrekt aan een koude omgeving en deze toevoert aan een warmere omgeving

was /ʋɑs/ n
voks
1. weke laagsmeltende en waterafstotende stof

wasbeer n
vaskebjørn
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart

wasbeerhond n
mårhund
(roofdieren) Nyctereutes procyonoides , een zoogdier en roofdier uit de familie Canidae

wasbord n
vaskebrett
(huishouden) een geribbeld bord waarop men de was kan doen

wasknijper /ˈwɑs.knɛɪ̯.pər/ /ˈʋɑs.knɛɪ̯.pər/ /ˈβ̞ɑs.knɛː.pər/ n
klesklype
(gereedschap) een knijper die gemaakt is van hout of plastic om nat wasgoed aan een waslijn te klemmen

wasmachine n
vaskemaskin
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze wasgoed reinigt
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt

wasmiddel n
vaskemiddel
een middel om de was te reinigen

wastafel n
vask
een bak waarin men zich of iets wast

wat /ʋɑt/ interrogativePronoun
hva
om naar een of meer zaken te vragen.

waterader n
vannåre vassåre
(waterbeheer) een ondergrondse waterstroom

waterburcht n
vannborg
(bouwkunde) (militair) (historisch) kasteel op een eiland of tussen grachten, waardoor het nog beter verdedigbaar is

waterdrieblad n
bukkeblad

wateren /ˈʋaːtərən/ v
vann
inergatief waterachtig vocht afscheiden

watergladheid /ˈwatərˌɣlɑtɦɛɪ̯t/ /ˈʋatərˌχlɑtɦɛɪ̯t/ /ˈβ̞atərˌɣlɑtɦɛːt/ n
vannplaning
het verschijnsel waarbij een dunne waterfilm ontstaat tussen de band van een rijdend voertuig en het wegdek, waardoor dit voertuig (tijdelijk) onbestuurbaar wordt

waterhoen n
sivhøne
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Gallinula chloropus

waterkers n
brønnkarse
(plantkunde), (groente) Rorippa , een eetbare kruidachtige plant

waterkracht n
vannkraft

waterkringloop n
vannets kretsløp

watermeloen /ˈʋaːtərməˌlun/ n
vannmelon vassmelon
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)

watermerk n
vassmerke

watermolen n
vannmølle
een (graan)molen die door stromend water aangedreven wordt

waterpijp n
vasspipe

waterpistool n
vannpistol
(spel) pistool waaruit een straal water kan spuiten

waterpokken n
vannkopper
(medisch) een goedaardige infectieziekte die gepaard gaat met het verschijnen van rode vlekjes op de huid die daarna overgaan in jeukende blaasjes

waterrad n
vannhjul
een schoepenrad dat draait door de stroming van het water

waterrat n
jordratte vannratte vånd
(knaagdieren) Arvicola terrestris Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is

waterrietzanger n
vannsanger

waterski n
vannski
(sport) ski voor het waterskiën

waterspuwer n
vannkaster

waterstof /ˈʋatərˌstɔf/ n
hydrogen vannstoff
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1

waterstofbrug n
hydrogenbinding

waterval n
foss
plaats waar stromend water bij een hoogteverschil zijn weg al vallend voortzet

waterweegbree n
vassgroslekten

watje n
dott
(medisch) een stukje ongesponnen katoen of synthetische vervanging daarvan

wattenstaafje n
bomullspinner
plukje watten bevestigd op een houten of plastic stokje, gebruikt voor bepaalde medische doeleinden, zoals het inwendig reinigen van de oren

website n
nettsted
(internet) plaats waar zich informatie bevindt op het internet, aangeduid met een URL

wedden v
vedde
inergatief geld inzetten op een toekomstige gebeurtenis

weddenschap n
veddemål

wederkerend voornaamwoord n
refleksiv pronomen

wederkerend werkwoord n
refleksivt verb
(grammatica) een werkwoord waarbij de handelende persoon tevens het voorwerp van de handeling is

wederkerig adj
gjensidig

wederzijds /wedərˈzɛits/ adj
gjensidig

wedijveren v
konkurrere

wedstrijd n
konkurranse
een strijd van twee of meer personen om uit te maken wie op een bepaald gebied de beste is

weduwe /ˈʋeːdyʋə/ n
enke
vrouw wier huwelijkspartner overleden is

weduwnaar /'ʋedyʋnar/ n
enkemann
man wiens huwelijkspartner overleden is

wee /ʋeː/ n
kontraksjon
(medisch) pijnlijke samentrekking die het barensproces inleidt.

week /wek/ /ʋek/ /β̞ek/ adj
svak bløt
met weinig weerstandsvermogen of veerkracht
gevoelig voor emoties.

week /wek/ /ʋek/ /β̞ek/ n
uke veke
(tijdrekening), (eenheid) tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag

weekeinde n
helg
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weekend /ˈʋikɛnt/ n
helg
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weemoed n
vemod
gevoel van treurnis, verdriet, nostalgie

weemoedig adj
vemodig
lichtdroevig gestemd

weer /weːr/ /ʋɪːr/ /β̞eːr/ n
vær
(meteorologie) de atmosferische omstandigheden

weerhaak n
mothake

weerkundig /ʋerˈkɵndəx/ /ʋerˈkʏndəç/ adj
meteorologisk
betrekking hebbend op de weerkunde

weerstand n
motstand
een reactie die poogt een bepaalde actie tegen te werken, tegenstand
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen

wees /ʋes/ n
foreldreløst barn

weg /ʋɛχ/ /β̞ɛx/ n
vei
(verkeer) smalle strook grond voor het verkeer

wegblijven /'wɛxblɛivə(n)/ v
droppe svikte
ergatief niet daar zijn waar je verwacht wordt

wegen /ˈʋeχə(n)/ /β̞eɣə(n)/ v
veie
overgankelijk het gewicht/de massa bepalen
inergatief een bepaald gewicht/massa als eigenschap hebben

weggeefwinkel n
gratis butikk
een winkel waar alle goederen gratis te verkrijgen zijn voor alle mensen

weglaten v
hoppe over
overgankelijk te midden van andere informatie iets niet insluiten

wei /ʋɛɪ/ n
beite hamn
een stuk grasland voor begrazing door vee
myse
(drinken) een vloeistof die ontstaat als restproduct bij het kaasmaken

weigeren v
vegre
overgankelijk niet voldoen aan een verzoek of opdracht

weigering n
nekt
het niet voldoen aan een verzoek of opdracht.

weiland /'ʋɛɪlɑnt/ n
beite hamn
een stuk grasland in gebruik voor de begrazing door vee

weinig /ˈwɛɪ̯nɪx/ /ˈʋɛɪ̯nəχ/ /ˈβ̞ɛːnəx/ indefiniteCardinalNumeral
lite
in een kleine hoeveelheid, niet veel
få fåtallig
in een klein aantal

wekken v
framkalle fremkalle
overgankelijk veroorzaken

wekker /ˈʋɛkər/ n
vekkerklokke
een apparaat dat gebruikt wordt om de tijd bij te houden en een functie heeft die veel geluid produceert op een ingestelde tijd

welbespraaktheid n
veltalenhet språkferdighet
de kunst om iets goed te kunnen verwoorden

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ interjection
velkommen
begroeting uitgesproken wanneer een persoon of groep ergens arriveert

welopgevoed adj
veloppdragen
een goede opvoeding genoten hebbend; netjes opgevoed zijn

welven v
hvelve seg kvelve seg
wederkerend zich ~: een lichte boogvorm vertonen, zich buigen, een boog maken

wendbaarheid n
spenst
het gemak waarin iets of iemand van richting kan veranderen

wenkbrauw / ˈwɛŋɡbrɑu / n
øyebryn øyenbryn
(anatomie) knokige rand boven het oog, meestal begroeid met haar

wenselijk adj
ønskelig
wat men zou wensen

wereld /ˈweː.ʁəlt/ /ˈʋɪː.rɔɫt/ /ˈβ̞eː.rəɫt/ n
verden
de aarde

wereldbrand n
verdensbrann
(mythologie), (religie) vuur dat de hele aarde vernietigt

werelddeel /ˈweːrəlˌdeːl/ /ˈʋɪːrəɫˌdeːɫ/ /ˈβ̞eːrəlˌdel/ n
verdensdel
een zeer groot boven de zee uitstekend stuk droog land en de omringende eilanden die op hetzelfde continentale plat liggen

wereldoorlog n
verdenskrig
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

wereldtentoonstelling n
verdensutstilling
(maatschappij) een tentoonstelling waaraan allerlei landen kunnen deelnemen

werf /wɛr(ə)f/ n
verft
een scheepswerf

werkdag n
arbeidsdag
een dag waarop gewerkt wordt

werkelijk adj
veldig
niet verbeeld

werkelijkheid /'ʋɛrkələkɦɛɪt/ n
virkelighet
de omstandigheden zoals deze daadwerkelijk bestaan

werken /ʋɛrkən/ v
arbeide operere
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen

werkgever n
arbeidsgiver
persoon die of bedrijf dat werk verschaft aan anderen

werkgroep n
arbeidsgruppe
een groep mensen die gezamenlijk een bepaald probleem te lijf gaat

werkloos adj
arbeidsløs

werkloosheid /wɛrkˈloshɛit/ n
arbeidsløshet
(economie) deel van de beroepsbevolking dat geen baan heeft
(verouderd) niet actief zijn, niks doen

werkwoord n
verb
(grammatica) woordsoort die in de eerste plaats een handeling of toestand uitdrukt

werpen v
kaste droppe
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan

wervel n
virvel
(anatomie) een bot van de wervelkolom

wervelkolom n
virvelsøyle

wesp n
veps
(vliesvleugeligen) Apocrita een zwart-geel gestreept vliesvleugelig insect dat geen mier of bij is

wespensteek n
vepsestikk
een prik door een gewone wesp

wespentaille n
vepsetalje
een zeer smalle taille, een sterk geaccentueerde taille

westelijk adj
vestre

westen /ˈʋɛs.tə(n)/ n
vest

westers /ʋɛs.tǝɾs/ adj
vestlig
(politiek) met betrekking tot of gelegen in het Westen

westnoordwest adv
vest-nordvest

wet /wɛt/ n
lov
(juridisch) een door de overheid opgestelde regel

wet van Murphy phraseologicalUnit
Murphys lov

weten /ˈʋeː.tə(n)/ v
vite
ergens kennis van hebben

wetenschap /'ʋetənsxɑp/ n
vitenskap
de georganiseerde activiteit tot het vergroten van kennis en begrip, op wetenschappelijk niveau

wetenschappelijk /,ʋetən'sxapələk/ adj
vitenskapelig

wettelijk /ˈwɛtələk/ adj
lovlig
in overeenstemming met de wet
tot de wet behorend

weven /ˈweː.və(n)/ /ˈʋe.və(n)/ v
veve
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten

wezel n
snømus
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae

wezen /ˈʋeː.zə(n)/ n
vesen
bestaand individu, inzonderlijk een persoon of dier

whisky n
whisky
(drinken) een sterke drank die uit gerst of uit maïs en rogge gestookt is

wie /wiː/ /ʋiː/ /β̞iː/ relativePronoun
hvem
betrekkelijk voornaamwoord met ingesloten antecedent: degene die

wieg n
vogge vugge
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen

wiegen /ˈwiɣə(n)/ v
gynge
overgankelijk zachtjes heen en weer bewegen, gewoonlijk om een zuigeling in slaap te brengen

wiek /ʋik/ n
veike veke
(België) pit van een kaars

wiel n
hjul
o ronddraaiende schijf voor voortbeweging met minimale weerstand

wielbasis n
akselavstand
(verkeer) de afstand tussen de twee middelpunten van de voor- en achteras

wielersport n
sykling
(sport), is een verzamelnaam voor alle sporten waarbij gebruik wordt gemaakt van een fiets

wielewaal /'wiː.lə.wal/ n
pirol
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )

wielklem n
hjulklamp

wier n
alge
(plantkunde) in water voorkomende vaatloze, plantachtige organismen

wierook /ˈʋiː.roːk/ n
røkelse
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia

wiet /ʋit/ n
pot
(plantkunde) softdrug die bestaat uit gedroogde hennep, Cannabis sativa

wigwam n
wigwam
koepelvormig huis gebruikt door de Noord-Amerikaanse indianen

wij /wɛɪ̯/ /ʋɛɪ̯/ /β̞ɛː/ personalPronoun
vi
nominatief (onderwerp), verwijst naar de groep mensen waar de spreker of schrijver bij hoort

wijk /ʋɛi̯k/ n
nabolag
(aardrijkskunde) een bewoond deel van een stad of een gemeente

wijn /wɛɪ̯n/ /ʋɛɪ̯n/ /β̞ɛːn/ n
vin
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.

wijndruif n
vindrue
een druif die wordt gebruikt om wijn van te maken

wijnruit n
vinrute

wijs /wɛɪ̯s/ /ʋɛɪ̯s/ /β̞ɛːs/ adj
vis
van groot inzicht getuigend

wijsheid n
visdom
gerijpt inzicht; de waarheid
mate waarin gerijpt inzicht wordt getoond

wijting /ˈʋɛi.tɪŋ/ n
hvitting
(straalvinnigen) een straalvinnige vis Merlangius merlangus uit de familie van schelvissen (Gadidae), orde schelvisachtigen (Gadiformes), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee

wijwaterkwast n
aspergil

wiki n
wiki
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen

wikificeren /ʋɪkifiˈsɪːrə(n)/ v
wikifisere
overgankelijk (wikitaal) een tekst aanpassen aan het wikisysteem, bijvoorbeeld door het aanbrengen van dubbele rechte haken

wil /ʋɪl/ n
vilje
de bereidheid of zin om iets te doen

wild n
vilt
dieren die niet onder menselijke beheersing zijn opgegroeid
vlees van een wild dier

wild zwijn n
villsvin
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.

wildernis n
villnis
een gebied dat weinig door de mens geregeld is

wilg n
vier
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed

willekeurig /wɪləˈkørəx/ adj
tilfeldig

willen /ˈʋɪ.lən/ v
ville
modaal werkwoord iets als verlangen of voorkeur hebben

wilsverklaring n
viljeserklæring
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen

wimper n
øyevipp

wind /ʋɪnt/ n
vind
(meteorologie) de stroming van lucht veroorzaakt door luchtdrukverschillen

windmolen n
vindmølle
molen die door de wind gedreven wordt

windmolenpark n
vindpark
een gebied waar windenergie gewonnen wordt met behulp van een aantal molens

windroos n
kompassrose

winkel /ˈwɪŋkəl/ n
butikk
(handel) een plaats waar koopwaar wordt verkocht

winkeljuffrouw /ˈwɪŋkəl.jʏˈfrɑu/ n
ekspeditrise
(beroep) een vrouw die beroepsmatig in een winkel, een supermarkt, een warenhuis of buiten werkt, met name klanten bedient, waren verkoopt of achter de kassa zit

winkelwagen n
handlevogn
een wagentje dat in winkels wordt gebruikt om tijdens het winkelen producten in te verzamelen

winnaar n
vinner
degene die een strijd of wedstrijd in zijn voordeel beslist

winnares n
vinner
een vrouwelijk persoon die een (wed)strijd in haar voordeel beslist

winnen /ˈwɪnə(n)/ /ˈʋɪnə(n)/ /ˈβ̞ɪnə(n)/ v
vinne
overgankelijk als beste partij uit een wedstrijd komen
overgankelijk iets verkrijgen voor een goede prestatie

winter /ʋɪntər/ n
vinter
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september

winterkoning n
gjerdesmett
(zangvogels) klein gedrongen vogeltje met opgewipt staartje, Troglodytes troglodytes

winterslaap n
dvale
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter

wintertijd n
vinter
de tijd zoals die geldt in de herfst- en wintermaanden, zonder dat de klok een uur vooruit is gezet

wip /ʋɪp/ n
dumphuske vippe
v/m een speeltuig bestaande uit een balk die in het midden op een verhoogde steun rust

wisent n
europeisk bison
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort

wiskunde n
matematikk matte
(wetenschap) de formele studie van patronen en structuren

wiskundig /ʋɪsˈkʏndəx/ adj
matematisk
(wiskunde) op wiskunde betrekking hebbend of er gebruik van makend

wisselend /ˈʋɪsələnt/ adj
skiftande skiftende ujamn ujevn
aan wisseling onderhevig.

wisselkoers n
valutakurs
(economie) de verhouding waarmee de ene muntsoort in de andere gewisseld kan worden

wisselstroom n
vekselstrøm
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert

wit /ʋɪt/ n
hvit
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum

witachtig adj
hvitaktig

witte haai n
hvithai
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai

witte kwikstaart n
linerle
(zangvogels) zangvogel Motacilla alba die in bijna heel Eurazië voorkomt

witte wijn phraseologicalUnit
hvitvin
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven

wodka n
vodka
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen

woede /ˈʋudə/ n
sinne
(emotie) gevoel van erge kwaadheid

woeden v
rase
absoluut (van een natuurverschijnsel) met veel geweld gepaard gaan

woedend /'ʋudənt/ adj
med voldsom kraft
bijzonder boos, heel erg kwaad

woef interjection
voff vov
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

woekeraar /ˈwukərar/ n
ågerkar ågerkarl ågrer
(juridisch) iemand die woeker drijft

woelrat n
jordratte vannratte vånd
(knaagdieren) Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is

woensdag /ˈʋunzdɑx/ n
onsdag
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na dinsdag en voor donderdag komt

woestijn n
ørken
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie

woiwodschap /ˈvɔɪ̯vɔtsxɑp/ n
voivodskap
naam voor bepaalde bestuurlijke gebieden in Polen en vroeger ook in andere delen van Oost-Europa

wol /ʋɔl/ n
ull
(textiel) weefsel van wollen garens

wolf /wɔlf/ /ʋɔlf/ n
ulv varg
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond

wolfraam n
wolfram
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal

wolfskers n
belladonnaurt

wolfsklauw n
kråkefotslekten
(wolfsklauwachtigen) sporenplant van het geslacht Lycopodium

wolk n
sky
(meteorologie) een samenhangende verzameling van merendeels zwevende waterdruppeltjes

wolkenkrabber /ˈwɔlkə(n)ˌkrɑbər/ /ˈʋɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ /ˈβ̞ɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ n
skyskraper
(bouwkunde) een zeer hoog gebouw dat met bewolkt weer zichtbaar in de wolken kan steken

wolvin /wɔlˈvɪn/ /ʋɔlˈvɪn/ n
hunnulv
(dierkunde) vrouwelijke wolf

wond /wɔnd/ /ʋɔnt/ /β̞ɔnt/ n
sår
(medisch) een beschadiging in of aan het lichaam

wonen /ˈwo.nə(n)/ /ˈʋo.nə(n)/ /ˈβ̞o.nə(n)/ v
holde bo
inergatief een permanente behuizing hebben

woning /wonɪŋ/ n
leilighet
(wonen) een doorgaans afgesloten constructie waarin men kan leven

woonboot n
husbåt

woonkamer n
stue
(bouwkunde), (wonen) een kamer ingericht om in te wonen

woonomgeving n
boligmiljø
omgeving waarin men woont

woord /ʋoːrt/ /ˈʋʊːrt/ /ˈβoːrd/ /ˈβoːrt/ n
andrik
(biologie) mannetjeseend
ord
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen
(religie) (in het christendom:) het woord van God, Jezus Christus, of de inhoud van de bijbel
(informatica) de natuurlijke eenheid van informatie voor een bepaalde computerarchitectuur
æresord ord
belofte

woordenboek /ˈʋɔːrdə(n)ˌbuk/ n
ordbok
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen

woordenlijst /ˈʋɔːrdə(n)ˌlɛɪst/ n
ordliste
een lijst bestaande uit woorden

woordenschat n
ordforråd

woordvolgorde n
ordstilling
(taalkunde) volgorde van woorden in een zin

worden /ˈwɔrdə(n)/ /ˈʋɔrdə(n)/ /ˈβ̞ɔrdə(n)/ v
bli

worm /ʋɔrm/ n
makk
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet

worp /ʋɔrp/ n
kast
de handeling van het werpen van iets
kull
(dierkunde) aantal jonge zoogdieren die tegelijk uit een moeder geboren worden

worst /wɔrst/ n
pølse
(voeding) een toegebonden eind darm of vlies dat gevuld is met vleeswaar

worstelen v
bryte

wortel /ˈʋɔrtəl/ n
gulrot
(groente) de eetbare wortel van de peen Daucus carota
rot
(plantkunde) het ondergrondse gedeelte van een plant of boom
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz

wouw /ʋʌʊ̯/ /β̞ʌːβ̞/ n
glente
(havikachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Milvus of het geslacht Haliastur

wraak n
hevn
het vergelden van doorgemaakt lijden

wrak n
vrak

wrat n
vorte
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten

wuiven /wœyvə/ v
svinse
inergatief heen en weer buigen, zwenken

wulp n
storspove
(steltloperachtigen) Numenius arquata , een vogel uit de familie van de snipachtigen (Scolopacidae)

wurgen v
kvele
overgankelijk iets of iemand vermoorden door het dichtknijpen van de keel

x-as /ˈɪksɑs/ n
x-akse
(wiskunde) de horizontale as in een assenstelsel

x-stralen /ˈɪkstralə(n)/ n
røntgenstraler
röntgenstraling.

xantippe /ksɑnˈtɪpə/ n
xantippe
boosaardige en kijfachtige vrouw

xenofobie /ksenofoˈbi/ n
xenofobi
een afkeer van alles wat vreemd of buitenlands is

xenon /ˈksenɔn/ n
xenon
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54

xyleem /ksiˈlem/ n
vedvev
(biologie) het houtgedeelte van de vaatbundels in houtige gewassen

xylitol /ˌksiliˈtɔl/ n
xylitol
een zoetstof die bereid is door hydrogenatie van xylose

xylofoon n
xylofon
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt

y-as n
y-akse
(wiskunde) de verticale as in een assenstelsel

yard n
yard
een Angelsaksische lengtemaat (3 voet is 0,9144 m)
een Engelse vlaktemaat (12,14 ha)

yawl n
yawl
(scheepvaart) een zeiljacht met twee langsgetuigde masten, de achterste (bezaan)mast is klein en ver naar achteren geplaatst, achter de positie van het roer.

yoga /ˈjoxa/ n
yoga
het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken

yoghurt /ˈjɔxərt/ /ˈjɔχərt/ n
yoghurt
(voeding) lichtzuur, lobbig zuivelproduct

yttrium n
yttrium
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39

yurt n
jurt
een ronde nomadentent

z /sɛt/ /zɛt/ n
z
(taalkunde) de zesentwintigste letter van het alfabet

zaad /zaːt/ n
frø
(plantkunde), (landbouw) bevruchte kiem waaruit een nieuwe plant van dezelfde soort groeit

zaag /zax/ n
sag
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen

zaagmolen /'zaxmolə(n)/ n
sagbruk
(bedrijf) een door wind- of waterkracht aangedreven installatie voor het zagen van hout

zaagsel /'zaxsəl/ n
sagmugg
een uit houtvezels bestaande stof die ontstaat bij het zagen van hout

zaaien v
så
overgankelijk zaad strooien

zaan n
fløte
room.

zacht adv
svak lun
met weinig geluidsvolume

zachtzinnig adj
lun
niet al te ruw, de dingen ontziend

zadel n
sal
zitplaats op de rug van een (rij)dier
zitplaats op een (gemotoriseerde) fiets

zadelen v
sale
overgankelijk een zadel plaatsen op een rijdier

zadenbank /ˈzadənbɑŋk/ n
frøhvelv
bewaarplaats voor zaden van veel verschillende planten om een grote verscheidenheid aan erfelijke eigenschappen in de toekomst voor onderzoekers en kwekers beschikbaar te houden

zagen /ˈza.ɣə(n)/ /ˈza.χə(n)/ v
sage
overgankelijk in stukken delen door middel van een zaag

zak n
sekk pose
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen
lomme
een plek in kleding waarin kleine spullen kunnen worden meegedragen

zakdoek /ˈzɑgduk/ n
lommetørkle
een doek om de neus in te snuiten

zakkenroller n
lommetyv
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon

zaklamp /ˈzɑklɑmp/ n
lommelykt
kleine, draagbare lamp die op batterijen werkt

zakmes /ˈzɑkmɛs/ n
lommekniv
een klein invouwbaar mes, vaak met extra gereedschappen

zalig adj
salig
(religie) gerechtvaardigd tegenover God, doordat men van zonde bevrijd is
bijzonder aangenaam, hemels

zalm /zɑlm/ /zɑɫm/ n
laks
(straalvinnigen) benaming voor een aantal vissoorten uit de familie Salmonidae (zalmen)

zalmfilet n
laksefilet
(kookkunst) een stuk zalm dat door zorgvuldig snijden ontdaan is van alle minderwaardige bestanddelen

zand n
sand
losse massa die bestaat uit miljoenen stukjes steen, schelpen, kwarts en glimmer

zandbak n
sandkasse
(speelgoed) een bak gevuld met zand om in te spelen

zandbank n
sandbanke
een ophoping van zand op de bodem van een zee of meer

zandhaver n
strandrug
(plantkunde) bepaalde vaste plant die van nature in Noord-Europa en aan de West-Europese kusten voorkomt, Leymus arenarius met 2n = 56 chromosomen, behorende tot de grassenfamilie

zandloper /ˈzɑntlopər/ n
timeglass
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen

zandsteen n
sandstein

zanger /ˈzɑŋər/ n
sanger
(muziek), (beroep) iemand die zingt.

zanglijster n
måltrost
(zangvogels) Turdus philomelos , een lijstersoort die algemeen is in Nederland en Vlaanderen

zaterdag n
lørdag
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na vrijdag en voor zondag komt

zeboe n
sebu
(evenhoevigen) Bos primigenius indicus een zoogdier uit de familie van de holhoornigen (Bovidae) dat voornamelijk in gebieden met een tropisch en subtropisch klimaat in Zuid-Azië en Afrika wordt gehouden. Het dier wordt gekarakteriseerd door de grote bult achter de nek

zebrapad n
fotgjengerfelt fotgjengerovergang gangfelt
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats

zee /ze/ /zeː/ n
hav sjø
(aardrijkskunde) een uitgestrekt oppervlak zoutwater dat het grootste deel van de aarde bedekt

zee-egel n
sjøpiggsvin sjøpinnsvin kråkebolle
(stekelhuidigen) een op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)

zeearend n
havørn
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend

zeef n
sikt
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen

zeehond n
fjordsel
(roofdieren) benaming voor zeezoogdieren uit de familie Phocidae

zeekoet /ˈzekut/ n
lomvi
(steltloperachtigen) zwart-witte zeevogel, Uria aalge , uit de familie van de Alcidae

zeekomkommer n
sjøpølse
(stekelhuidigen) benaming voor op de op komkommers lijkende zeedieren uit de klasse Holothuroidea

zeekool n
strandkål
(bloemplanten) (landbouw) bepaald soort op de kusten van centraal Europa voorkomende plant, Crambe maritima , verwant aan de koolfamilie, gekweekt als groente

zeeldraaier n
repslager
(beroep), (verouderd) iemand die zelen vervaardigt

zeelt n
suter sudre
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtiɡe zoetwatervis, Tinca tinca

zeemacht n
marine

zeeman n
sjømann

zeemanschap n
sjømannskap
vaardigheid in het bedienen, onderhouden en het besturen van een schip

zeemeermin /ˈzemermɪn/ n
havfrue
(mythologie) wezen uit de zee, half vrouw en half vis

zeemeeuw n
måke
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn

zeemijl n
nautisk mil
(eenheid) afstandsmaat, in gebruik op zee, 1852 meter

zeep n
såpe
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne

zeepbel n
Zeepbel
bolvormig vlies van water en zeep dat een hoeveelheid gas (meestal lucht) omringt

zeepzieder n
såpekoker
(beroep), (verouderd) het beroep van iemand die uit vet of olie en loog zeep bereidt

zeeslag n
sjøslag
(militair) militair treffen tussen vijandelijke schepen op zee

zeester n
sjøstjerne
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten

zeevaart n
sjøfart
(scheepvaart) scheepvaart over de zee

zeevogel /ˈzeˌvoχɔɫ/ /ˈzeːˌvoːɣəl/ n
sjøfugl
(dierkunde) vogel die vooral in de directe omgeving van de zee leeft

zeevruchten n
havets frukter
alleen meervoud (voeding) allerlei eetbare schaal- en schelpdieren

zeewater /ˈzeʋatər/ n
sjøvann
water waarin diverse zouten zijn opgelost en waarmee de zeeën gevuld zijn

zeewier n
tang
(biologie) (voeding) in zee levend wier

zeeziekte /ˈze.zik.tə/ n
sjøsyke
(medisch), (scheepvaart) misselijkheid als gevolg van de onregelmatige beweging van een schip

zege /'zeɣə/ n
seier
overwinning, victorie

zegel /ˈzexəl/ n
segl
een middel om een voorwerp zodanig af te sluiten dat er later nagegaan kan worden of het geopend is
frimerke
een stukje papier meestal voorzien van een plaklaag dat dient om aan te geven dat betaling heeft plaatsgevonden

zegenen v
velsigne blessa
overgankelijk de zegen geven; goedkeuring geven

zeggen v
si
overgankelijk mededelen, zich met taal uiten

zeil n
seil
(scheepvaart) doek dat in een mast gehesen is om wind te vangen en die het schip voortbeweegt

zeilboot n
seilbåt kutter
(scheepvaart) een boot waarmee gezeild kan worden

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ n
seile
(sport) wedstrijdsport met zeilvaartuigen

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ v
seile
(techniek) voortgestuwd worden door de druk van de wind tegen een opgehouden zeil

zeilklaar /ˈzɛilklar/ adj
sjøklar
gereed om te gaan zeilen

zeilschip n
seilfartøy
(scheepvaart) een schip waarmee gezeild kan worden

zeilvaardig /ˈzɛilvardəx/ adj
sjøklar
(scheepvaart) geschikt en uitgerust om te gaan zeilen

zeis n
ljå
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien

zeker /ˈze.kər/ adj
sikker
waaraan niet getwijfeld hoeft te worden

zekering n
sikring
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert

zelden adv
sjelden
bijzonder weinig voorkomend

zeldzaam /'zɛltsam/ adj
sjeldne sjelden
naar verhouding gering in aantal

zelfbeschikking n
selvbestemmelse
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)

zelfmoord /ˈzɛɫfmoːrt/ n
selvmord selvdrap
handeling waarbij men een einde maakt aan zijn eigen leven

zelfportret /'zɛlfpɔrtrɛt/ n
selvportrett
(kunst) een kunstwerk gebaseerd op de afbeelding van het eigen gezicht

zelfs adv
endog

zelfstandig naamwoord n
substantiv
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.

zelfvernietigend /ˌzɛl<sup>ə</sup>fɛrˈnitəxənt/ adj
drepende
zo ontworpen dat er na afloop praktisch niets van overblijft

zenit /zenɪt/ n
senit
(astronomie) het denkbeeldige punt loodrecht omhoog aan de hemelkoepel

zenuw n
nerve
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen

zenuwstelsel n
nervesystem
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen

zeppelin n
luftskip zeppeliner
(verkeer) luchtschip in de lucht gehouden door een groot volume waterstof of helium

zes n
seks
het cijfer 6
dat wat in een (rang)ordening met 6 is aangeduid
groep van 6 eenheden

zesde /ˈzɛs.də/ /ˈzɛz.də/ ordinalAdjective
sjette
nummer zes in een rij

zesendertig cardinalNumeral
trettiseks
"36", het getal tussen vijfendertig en zevenendertig, dertig plus zes of zes maal zes

zesentwintig cardinalNumeral
tjueseks
"26", het getal tussen vijfentwintig en zevenentwintig, twintig plus zes

zesenzestig cardinalNumeral
sekstiseks
"66", het getal tussen vijfenzestig en zevenenzestig, zestig plus zes

zestien cardinalNumeral
seksten
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"

zestiende ordinalAdjective
sekstende

zestig cardinalNumeral
seksti
"60", het getal tussen negenenvijftig en eenenzestig, zes maal tien

zetpil n
stikkpille
(farmacologie) medicament in de vorm van een pil die via de anus toegediend wordt

zeug n
sugga
(vulgair) scheldwoord voor een vrouw, waarmee de vrouw met een varken wordt vergeleken

zeuren /ˈsʏː.rə(n)/ /ˈzøː.rə(n)/ v
hvine
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken

zeven /ˈzøvən/ cardinalNumeral
sju syv
"7", het getal tussen zes en acht

zeven /ˈzøvən/ v
sikte
overgankelijk de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef

zevende /ˈze.vən.də/ ordinalAdjective
syvende

zevenennegentig /ˈzøvənəˌneɣəntəx/ cardinalNumeral
nittisyv
"97", het getal tussen zesennegentig en achtennegentig, negentig plus zeven

zevenentwintig /ˈzøvənənˌtwɪntəx/ cardinalNumeral
tjuesju
"27", het getal tussen zesentwintig en achtentwintig, twintig plus zeven

zeventien /ˈzøvənˌtin/ cardinalNumeral
sytten
"17", het getal tussen zestien en achttien, tien plus zeven

zeventiende ordinalAdjective
syttende

zeventig /ˈzøvəntəx/ cardinalNumeral
sytti
"70", het getal tussen negenenzestig en eenenzeventig, zeven maal tien

zichtbaar adj
synlig

ziek adj
syk
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren

ziekelijk adj
sykelig
geneigd om vaak ziek te zijn

ziekenauto /ˈzikənˌɑuto/ n
ambulanse
(verkeer) een voertuig ingericht voor het vervoer van zieken of gewonden

ziekenhuis /ˈzi.kǝn.ˌɦœʏs/ n
sykehus sjukehus hospital
(medisch) instelling voor onderzoek, behandeling en verpleging van zieken

ziekenwagen n
ambulanse
(verkeer), (medisch) een voertuig ingericht voor het vervoer van patiënten, gewoonlijk naar een ziekenhuis toe

ziekenzalving n
sykesalving
1. één van de zeven sacramenten van de Rooms-Katholieke Kerk alsmede van de Orthodoxe Kerk dat door een priester wordt toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren

ziekte n
sykdom

ziekte van Parkinson n
Parkinsons sykdom
(medisch) ziekte die het centrale zenuwstelsel steeds verder aantast

ziel /zil/ n
sjel
(psychologie), (religie) het veronderstelde wezen van het niet-stoffelijke van de mens

zien v
se
inergatief het vermogen hebben om met het oog waar te nemen

ziften /ˈzɪftə(n)/ v
sikte
overgankelijk de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef

zij /sɛɪ̯/ /zɛɪ̯/ /zɛː/ personalPronoun
hun
3e persoon enkelvoud vrouwelijk, nominatief
de
3e persoon meervoud, nominatief

zijde n
side
grenslijn van een tweedimensionale figuur of het grensvlak van een lichaam
silke
zeer zachte stof gemaakt van cocons van de zijderups

zijkant /zɛɪkɑnt/ n
side
datgene dat de zijde vormt

zijn possessivePronoun
si sin sitt
derde persoon enkelvoud, mannelijk of onzijdig

zijn v
være
ergatief: bestaan, existeren
ergatief: zich bevinden, ergens aanwezig zijn
koppelwerkwoord (gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): gelijk zijn aan:
koppelwerkwoord(gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): tot de groep behoren van
koppelwerkwoord (gevolgd door adjectief): de eigenschap hebben:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van de lijdende vorm

zijwind n
sidevind
(luchtvaart), (scheepvaart), (verkeer) een wind die haaks staat op de rij- of vaarrichting

zilver n
sølv

zilvermeeuw n
gråmåke
(steltloperachtigen) Larus argentatus een grote meeuwensoort van het Noord-Altantische gebied

zilvervliesrijst /'zɪlvərvlisrɛist/ n
brune fullkornris
(voeding) rijst waarvan de zemelen en de kiem niet verwijderd zijn (wikidata: zilvervliesrijst )

zin /zɪn/ n
setning
(taalkunde) een serie woorden die gezamenlijk in syntactisch verband een afgerond geheel vormen

zingen v
synge
overgankelijk (muziek) met de eigen stem als muziek laten horen

zink n
sink
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal

zinken /zɪŋkə(n)/ v
synke
ergatief in een vloeistof, meestal water, traag naar beneden zakken

zintuig /ˈzɪntœx/ /ˈzɪntœyx/ n
sanseorgan
een orgaan dat prikkels uit de buitenwereld in elektrische signalen voor de hersenen omzet

zirkonium n
zirkonium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal

zirkoon /zɪr'koːn/ n
zirkon
edelsteen, bestaand uit het gelijknamige mineraal

zitten /ˈzɪ.tə(n)/ v
sitte
inergatief op het zitvlak rusten

zoeken v
etterlyse lete
overgankelijk proberen te vinden

zoekmachine /zukmaʃinə/ n
søkemotor
(informatica) een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn

zoekraken /'zukraːkən/ v
gå til spille
ergatief in een toestand geraken dat iets niet langer terug te vinden is

zoet /ˈzut/ adj
søt
ter omschrijving van een vaak als aangename ervaren smaak zoals die van suiker

zoete aardappel n
søtpotet
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave

zoeten /ˈzu.tə(n)/ v
sukre
overgankelijk zoet maken

zoethout /ˈzuthʌʊt/ n
lakris
Glycyrrhiza glabra , een plant die tot de vlinderbloemigen behoort

zoetstof n
kunstig søtningsstoff
(scheikunde), (voeding) een stof die een zoete smaak veroorzaakt
als hierboven maar geen suiker bevat, het zoetje

zogen /ˈzoːɣ.ə(n)/ v
amme
overgankelijk het te drinken geven van moedermelk

zolder /ˈzɔldər/ n
loft
ruimte onder een (schuin) dak

zombie n
zombie
(mythologie), (magie) door magie uit de dood teruggebracht persoon

zomer n
sommer sommar

zomerbloem /ˈzomərblum/ n
sommerblomst
kleurrijke en geurige bloeiwijze van een plant die typisch in het warmste deel van het jaar bloeit

zomereik n
sommereik
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden

zomerhuis /ˈzo.mər.ˌhœʏ̯s/ /ˈzo.mər.ˌhœːs/ n
sommerhus
huis om de zomer en de vakanties door te brengen

zomerkamp n
sommerleir

zomertaling n
knekkand
(eendvogels) Anas querquedula een kleine soort eend

zon n
sol
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt

zondag n
søndag
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na zaterdag en voor maandag komt

zonde n
synd
(religie) overtreding van een goddelijke wet of regel

zondig adj
syndig

zondvloed n
syndflod
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God

zone /ˈzo:nə/ n
sone
bepaald gebied dat is afgebakend van aangrenzend gebied

zonlicht n
sollys
(astronomie) de zichtbare elektromagnetische straling van de ster waarrond onze aarde draait

zonne-energie /'zɔnəʔenɛr'ɣi/ n
solenergi
(natuurkunde) (elektrotechniek) energie die gewonnen wordt uit de straling van de zon

zonnebank n
solarium
ligbank met lampen die ultraviolette stralen uitzenden waardoor de huid bruin wordt

zonnebloem /ˈzɔnəˌblum/ n
solsikke
(plantkunde) Helianthus annuus , een tot 3 meter hoge plant met een grote gele bloem

zonnebloemolie n
solsikkeolje
(voeding) een plantaardige spijsolie geperst uit zonnebloempitten

zonnebril n
solbriller
een bril met speciale glazen (dikwijls polaroid) om de ogen tegen het zonlicht te beschermen

zonnecel n
solcelle

zonnelied n
Solsangen

zonneschijn n
solskinn
het licht dat van de zon afkomstig is

zonnestelsel n
solsystem
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren

zonnestraal n
solstråle

zonnevlek n
solflekk
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek

zonnewende /ˈzɔnəˌwɛndə/ /ˈzɔnəˌʋɛndə/ /ˈzɔnəˌβ̞ɛndə/ n
solhverv
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt

zonnewijzer n
solur

zonnewind n
solvind
(astronomie) de stroom deeltjes die de zon uitstraalt

zonsondergang /zɔn'zɔndərχɑŋ/ n
solnedgang
(astronomie) het schijnbaar verdwijnen van de zon onder de horizon als de avond valt

zoo /zo/ n
zoo
een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken

zoogdier /ˈzox.diːr/ /ˈzoːɣ.diːr/ /ˈzoχ.diːr/ n
pattedyr
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia

zool n
såle
onderkant van de voet
(gereedschap) de vlakke onderzijde van een schaaf, strijkijzer etc.

zoon /zoːn/ n
sønn
(familie) een mannelijk kind

zorg n
bekymring
verpleging, voorzien in een behoefte

zorgzaam adj
omsorgsfull
met de nodige zorg

zout /zɑu̯t/ n
salt
alledaagse naam voor keukenzout bedoeld (natriumchloride)

zoutzuur n
saltsyre
(scheikunde) een oplossing van waterstofchloride (HCl)

zozo /ˈzo.zo/ adj
passe

zoölogie n
zoologi
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

zoöloog /zoʔo'lox/ n
zoolog
(dierkunde) (beroep) een wetenschapper die zich bezig houdt met de studie van dieren

zuid /zœʏ̯t/ /zœːd/ /zœːt/ adv
sør

zuiden /ˈzœy̯.də(n)/ n
sør

zuidoost adv
sørøst

zuidwester n
sydvest
(hoofddeksel) bij regen- en stormweer gedragen hoofddeksel bij zeelieden

zuigen /ˈzœy̯.ɣə(n)/ v
patte suge
een verlaagde druk aanleggen met de mond of met een apparaat

zuiger n
stempel

zuiveren v
rense
van verontreinigingen ontdoen

zulk /zɵlk/ exclamativePronoun
sånn

zullen /ˈzʏ.lə(n)/ v
skal

zuring /'zyrɪŋ/ n
syrer
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden

zus n
søster
(familie) een ander kind van dezelfde ouders van het vrouwelijk geslacht

zuster /ˈzʏs.tər/ n
søster lillesøster storesøster
vrouwelijk kind van dezelfde ouders, zus

zuur /zyːr/ adj
sur
een smaak hebbend zoals citroensap of azijn

zuur /zyːr/ n
sur
vloeistof, die een verhoogde concentratie waterstofionen bevat

zuurkool n
surkål
(voeding) fijngesneden en licht gezouten kool die enige tijd gefermenteerd is

zuurstof /ˈzyːrstɔf/ n
oksygen surstoff
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof

zwaan /zʋan/ n
svane
(eendvogels) benaming voor watervogels met lange sierlijke hals uit het geslacht Cygnus

zwaar adj
tung
van groot gewicht

zwaard n
sverd
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde

zwaardvis n
sverdfisk
bepaald soort zeevis, Xiphias gladius

zwaardwalvis n
spekkhogger
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

zwaartekracht n
tyngdekraft
(natuurkunde) de kracht die de wederzijdse aantrekking van massa veroorzaakt

zwabber /ˈzwɑbər/ n
mopp

zwager /ˈzʋa.ɣər/ n
svoger

zwak /zʋɑk/ adj
svak

zwaluw n
svale
(zangvogels) benaming voor trekvogels uit de familie Hirundinidae , die van insecten leven

zwanger adj
gravid svanger
de toestand waarin een vrouw verkeert wanneer er in de baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden

zwangerschap /ˈzwɑŋərsxɑp/ n
svangerskap graviditet
de tijd dat een vrouw een ongeboren kind met zich draagt

zwart adj
svart sort
(figuurlijk) een donker gelaat of uiterlijk hebbend, opgevat als een etnisch kenmerk

zwart gat phraseologicalUnit
sort hull
(natuurkunde), (astronomie) een gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is

zwarte zee-eend n
svartand
(eendvogels) Melanitta nigra , één van de soorten van de zee-eend

zwavel /zʋavəl/ n
svovel
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal

zwavelzuur n
svovelsyre
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking

zweet n
svette
transpiratie, transpiratievocht

zwembad /ˈzwɛmbɑd/ /ˈzʋɛmbɑt/ /ˈzβ̞ɛmbɑt/ n
svømmebasseng
(zwemmen) een bassin om in te zwemmen

zwembroek n
badebukser
(kleding) (sport) kledingstuk voor mannen dat gebruikt wordt om in te zwemmen

zwemkleding n
badedrakt
(kleding) kleding die men draagt voor het zwemmen

zwemmen v
svømme flyte bade
(sport) inergatief zich gecoördineerd door het water voortbewegen

zwezerik n
brissel tymus
(anatomie) klierachtig, hormoonvormend orgaan

zwijn n
svin gris
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben
(scheldwoord) (figuurlijk) iemand die zich vies, onbeschaafd of zeer slecht gedraagt

zygote n
zygote

één /eːn/ cardinalNumeral
én
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I