grafia suffix
grafi
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją

o- suffix
s-
…tworzący złożenia rzeczownikowe

AA a‿ˈː acronym
AA
= Anonimowi Alkoholicy;

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
ABS
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

AIDS ɛjts n
aids
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron aˈːrɔ̃n pn
Aron Aaron
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;

Abchaz ˈapxas n
abchazier abchaz
mieszkaniec Abchazji;

Abchazja apˈxazʲja pn
Abchazien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abel ˈabɛl pn
Abel
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Aberdeen pn
Aberdeen
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
Abidjan
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
Abessinien
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abraham abˈraxãm pn
Abraham
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Absalom pn
Absalon
(biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
Abu Dhabi
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Abudża aˈbuʤ̑a pn
Abuja
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

Abwehra abˈvɛra pn
Abwehr
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Ad-Dauha ad‿ˈːawxa pn
Doha
(geografia, geograficzny) stolica Kataru;

Adam ˈadãm pn
Adam
imię męskie;

Adamstown pn
Adamstown
(geografia, geograficzny) stolica Pitcairnu;

Addis Abeba ˈaddʲis aˈbɛba pn
Addis Abeba
(geografia, geograficzny) stolica Etiopii;

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
Adelaide
(geografia, geograficzny) miasto w Australii;

Adelina ˌadɛˈlʲĩna pn
Adelina
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Adolf ˈadɔlf pn
Adolf
imię męskie;

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
Adonis
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adrian ˈadrʲjãn pn
Adrian
imię męskie;

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
afghan
obywatel Afganistanu

Afrodyzja ˌafrɔˈdɨzʲja pn
Aphrodisias
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka ˈafrɨka pn
Afrika
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
afrikan
mieszkaniec Afryki

Afrykanka ˌafrɨˈkãŋka n
afrikanska
mieszkanka Afryki

Agata aˈɡata pn
Agata Agatha
imię żeńskie;

Agnieszka aɟˈɲɛʃka pn
Agnes
imię żeńskie;

Akra ˈakra pn
Accra
(geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
Aachen
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Al-Ujun pn
Al-Ayun
(geografia, geograficzny) (administracja) nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej;

Aladyn aˈladɨ̃n pn
Aladdin
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alandczyk n
ålänning
mieszkaniec Wysp Alandzkich

Alandka n
åländska
mieszkanka Wysp Alandzkich

Albania alˈbãɲja pn
Albanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
alban
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert ˈalbɛrt pn
Albert
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Alberta alˈbɛrta pn
Alberta
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Albin ˈalbʲĩn pn
Albin
imię męskie;

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
Alexander Aleksander
imię męskie pochodzenia greckiego;

Aleksandra ˌalɛˈksãndra pn
Alexandra
(mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
Alexandra Alexia
imię żeńskie;

Alfons ˈalfɔ̃w̃s pn
Alfons Alfonso
imię męskie;

Alfred ˈalfrɛt pn
Alfred
imię męskie;

Algier ˈalʲɟɛr pn
Alger
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
algerier
obywatel Algierii

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
Algeriet
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
Alice Alicia Alise
imię żeńskie;

Alina aˈlʲĩna pn
Alina
imię żeńskie;

Allah ˈalːax pn
Allah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy ˈalpɨ pn
Alperna
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
Elsass Alsace
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Alzatczyk alˈzaṭʧ̑ɨk n
elsassare
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Amadeusz ˌãmaˈdɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Amadeus
imię męskie;

Amalia ãˈmalʲja pn
Amalia
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Amanda ãˈmãnda pn
Amanda
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
Amazonfloden
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;
amason
(mitologia, mitologiczny) członkini plemienia wojowniczych kobiet;

Ambroży ãmˈbrɔʒɨ pn
Ambrosius
imię męskie;

Amelia ãˈmɛlʲja pn
Amalia Ameli Amelia Amelie
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sydamerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
Nordamerika
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
Latinamerika
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
Centralamerika
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
amerikan
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
amerikan
obywatelka Stanów Zjednoczonych

Amman ˈãmːãn pn
Amman
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
Amsterdam
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
Amu-Darja
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Anastazy ˌãnaˈstazɨ pn
Anastasios
imię męskie;

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
Anatolien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
Andalusien
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andora ãnˈdɔra pn
Andorra
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;
Andorra la Vella
(geografia, geograficzny) stolica państwa Andora (1.1);

Andorczyk ãnˈdɔrʧ̑ɨk n
andorran
obywatel Andory

Andrea ãnˈdrɛa n
Andrea
imię żeńskie w kilku językach;

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
Andromeda
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
imię żeńskie;

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
Andreas Anders
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Andy ˈãndɨ pn
Anderna
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Aneta ãˈnɛta pn
Annette
polskie imię żeńskie;

Anetta pn
Annette
polskie imię żeńskie

Angelika ˌãŋɡɛˈlʲika pn
Angelica Angelika
imię żeńskie;

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
engelska
kobieta narodowości angielskiej

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
England
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik ˈãŋɡlʲik n
engelsman
mężczyzna narodowości angielskiej

Angola ãŋˈɡɔla pn
Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk ãŋˈɡɔlʧ̑ɨk n
angolan
obywatel Angoli

Anguilla pn
Anguilla
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Aniela ãˈɲɛla pn
Angela
imię żeńskie;

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
skyddsängel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita ãˈɲita pn
Anita
polskie imię żeńskie przypuszczalnie pochodzenia hiszpańskiego;

Ankara ãŋˈkara pn
Ankara
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Anna ˈãnːa pn
Anna Ahne Ana Ane Ann Anne
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
Antananarivo
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares ãnˈtarɛs pn
Antares
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
Antarktis
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
Antigua och Barbuda
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
Anton Antonius
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antonia ãnˈtɔ̃ɲja pn
Antonia
imię żeńskie;

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
Antwerpen
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antylczyk n
nederländsk antillean
mieszkaniec Antyli Holenderskich

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
Nederländska Antillerna
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
Anselm
imię męskie;

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
Apenninerna
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apia ˈapʲja pn
Apia
(geografia, geograficzny) stolica Samoa;

Appalachy ˌapːaˈlaxɨ pn
Appalacherna
(geografia, geograficzny) system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie;

Arab ˈarap n
arab
osoba narodowości arabskiej;

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
Saudiarabien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka aˈrapka n
arabiska
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
Aragonien
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Archimedes ˌarxʲĩˈmɛdɛs pn
Arkimedes
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
Argentina
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentynka ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka n
argentinska
obywatelka Argentyny

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
argentinare
obywatel Argentyny

Arktyka ˈarktɨka pn
Arktis
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
Armenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
armenier
obywatel Armenii

Arnold ˈarnɔlt pn
Arnold
imię męskie;

Aron ˈarɔ̃n pn
Aaron Aron
imię męskie;

Artur ˈartur pn
Artur Arthur
imię męskie;

Aruba aˈruba pn
Aruba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arubańczyk n
aruban
mieszkaniec Aruby

Asmara asˈmara pn
Asmara
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei;

Astana aˈstãna pn
Astana
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Kazachstanu;

Asturia pn
Asturien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asunción pn
Asunción
(geografia, geograficzny) stolica Paragwaju;

Asyria aˈsɨrʲja pn
Assyrien
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Aszchabad aʃˈxabat pn
Asjchabad
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
Aten
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Attyka pn
Attika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

August ˈawɡust pn
August
imię męskie;

Australia awˈstralʲja pn
Australien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
australier
mieszkaniec, obywatel Australii

Austria ˈawstrʲja pn
Österrike
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriak ˈawstrʲjak n
österrikare
mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Österrike-Ungern
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Avarua ˌavaˈru<sup>w</sup>a pn
Avarua
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Cooka;

Azer n
azer
obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
Azerbajdzjan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn n
azerbajdzjanier azer azerier
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżanka ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka n
azerbajdzjanska
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Azja ˈazʲja pn
Asien
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
Mindre Asien
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia n
Sydostasien
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azjata aˈzʲjata n
asiat
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azory aˈzɔrɨ pn
Azorerna
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
Baden-Württemberg
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad ˈbaɡdat pn
Bagdad
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamczyk baˈxãmʧ̑ɨk n
bahaman
obywatel Bahamów

Bahamy baˈxãmɨ pn
Bahamas
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahrajn ˈbaxrajn pn
Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bahrańczyk baxˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
bahrainier
obywatel Bahrajnu

Bairiki ˌba<sup>j</sup>iˈrʲici pn
Bairiki
(geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

Bajkał ˈbajkaw pn
Bajkalsjön
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Baku ˈbaku pn
Baku
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Balaton baˈlatɔ̃n pn
Balaton
(geografia, geograficzny) jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

Bamako bãˈmakɔ pn
Bamako
(geografia, geograficzny) stolica Mali;

Bandar Seri Begawan ˈbʌndərˈsɛribəˈgɑwən pn
Bandar Seri Begawan
(geografia, geograficzny) stolica Brunei;

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
Banjul
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangi ˈbãŋʲɟi pn
Bangui
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
Bangkok
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
Bangladesh
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banglijczyk n
bangladeshier
obywatel Bangladeszu

Baran ˈbarãn pn
Väduren
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ pn
Guds lamm
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Barbados barˈbadɔs pn
Barbados
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Barbara barˈbara pn
Barbara Barbro
polskie imię żeńskie;

Bask bask n
bask
członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Baskijka baˈsʲcijka n
baskiska
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Basse-Terre pn
Basse-Terre
(geografia, geograficzny) stolica francuskiego departamentu zamorskiego Gwadelupy;

Basseterre ˌbasːɛˈtɛrːɛ pn
Basseterre
(geografia, geograficzny) stolica Saint Kitts i Nevis;

Bawaria baˈvarʲja pn
Bayern
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bałkany bawˈkãnɨ pn
Balkan
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałt bawt n
balt
(etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Bałtyk ˈbawtɨk n
Östersjön
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

Bałtyka bawˈtɨka pn
Baltika
(geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Beata bɛˈata pn
Beata
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Beatrycze ˌbɛaˈtrɨʧ̑ɛ pn
Beatrice
polskie imię żeńskie pochodzenia włoskiego;

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
beduin
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut ˈbɛjrut pn
Beirut
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu;

Belfast ˈbɛlfast pn
Belfast
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belg bɛlk n
belgare belgier
obywatel Belgii

Belgia ˈbɛlʲɟja n
Belgien
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
belgiska
obywatelka Belgii

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
Belgrad
stolica Serbii;

Belize bɛˈlʲizɛ pn
Belize
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Belizeńczyk ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
belizier
obywatel Belize

Belmopan bɛlˈmɔpãn pn
Belmopan
(geografia, geograficzny) stolica Belize;

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
Benedict Benedikt
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bengal ˈbɛ̃ŋɡal pn
Bengalen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
Benjamin
polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia;

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Benińczyk bɛ̃ˈɲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
beninier
obywatel Beninu

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
Berlin
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
Västberlin
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
Bermuda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Berno ˈbɛrnɔ pn
Bern
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

Berta ˈbɛrta pn
Berta
imię żeńskie;

Beskidy pn
Beskiderna
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
Betlehem
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan ˈbutãn pn
Bhutan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bhutańczyk buˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
bhutanes
obywatel Bhutanu

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
vitryss
osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
Vitryssland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Biblia ˈbʲiblʲja n
bibel Bibeln
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma ˈbʲirma pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Bissau ˈbʲisːaw pn
Bissau
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Bissau;

Biszkek ˈbʲiʃkɛk pn
Bisjkek
(geografia, geograficzny) stolica Kirgistanu;

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
Mellanöstern
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
Tvillingarna
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bogota bɔˈɡɔta pn
Bogotá
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
Bolivia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Boliwijczyk ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk n
bolivian
obywatel Boliwii

Bonn pn
Bonn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Borneo bɔrˈnɛɔ pn
Borneo
(geografia, geograficzny) wyspa w Archipelagu Malajskim;

Borys ˈbɔrɨs pn
Boris
polskie imię męskie;

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
Bosporen
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Botnik Południowy pn
Bottenhavet
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botnik Północny pn
Bottenviken
(geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny;

Botswana bɔtsˈfãna pn
Botswana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Botswańczyk bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk n
botswanier
obywatel Botswany

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
Bosnien och Hercegovina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak ˈbɔɕɲak n
bosnier
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
jul
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brades pn
Brades
(geografia, geograficzny) miasto, faktyczna stolica Montserratu, brytyjskiego terytorium zależnego położonego w archipelagu Małych Antyli;

Brasília pn
Brasília
(geografia, geograficzny) stolica Brazylii;

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
Bratislava
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia braˈzɨlʲja pn
Brasilien
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk n
brasilianare brasse
obywatel Brazylii

Brazylijka ˌbrazɨˈlʲijka n
brasilianska
obywatelka Brazylii

Brazzaville pn
Brazzaville
(geografia, geograficzny) stolica Konga;

Bretonka n
bretonska
mieszkanka Bretanii

Bretończyk n
breton
mieszkaniec Bretanii

Briańsk pn
Brjansk
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Bridgetown pn
Bridgetown
(geografia, geograficzny) stolica Barbadosu;

Brugia pn
Brygge
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela bruˈksɛla pn
Bryssel
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei brũˈnɛji pn
Brunei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brunejczyk brũˈnɛjʧ̑ɨk n
bruneier
obywatel Brunei

Brygida brɨˈɟida pn
Birgitta Birgit Birgitha Birgithe Brita Britt
imię żeńskie;

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
britt
obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
Brittiska Jungfruöarna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
Budapest
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Buenos Aires pn
Buenos Aires
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
Bukarest
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
Burkina Faso
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burkińczyk burʲˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
burkinier
obywatel Burkiny Faso

Burundi buˈrũndʲi pn
Burundi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Burundyjczyk ˌburũnˈdɨjʧ̑ɨk n
burundier
obywatel Burundi

Bułgar ˈbuwɡar n
bulgar
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria buwˈɡarʲja n
Bulgarien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka buwˈɡarka n
bulgariska
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Bużumbura ˌbuʒũmˈbura pn
Bujumbura
(geografia, geograficzny) największe miasto Burundi, dawniej stolica państwa;

Byk bɨk pn
Oxen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
Före Detta Jugoslaviska Republiken Makedonien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ

Bóg buk n
Gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

CD sʲi‿ˈdʲi ʦ̑ɛ‿ˈdɛ acronym
CD
= (angielski) compact disc → płyta kompaktowa

Canberra pn
Canberra
(geografia, geograficzny) stolica Australii;

Caracas kaˈrakas pn
Caracas
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Cardiff ˈkardʲif pn
Cardiff
(geografia, geograficzny) miasto i stolica Walii;

Castries pn
Castries
(geografia, geograficzny) stolica Saint Lucia;

Cecylia ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja pn
Cecilia
imię żeńskie;

Ceuta pn
Ceuta
(geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto będące eksklawą Maroka,

Charlotte Amalie pn
Charlotte Amalie
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Dziewiczych Stanów Zjednoczonych;

Chartum ˈxartũm pn
Khartoum
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
Chaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
Chaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
Chile
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk n
chilenare
obywatel Chile

Chinka ˈxʲĩŋka n
kinesiska
kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Chiny ˈxʲĩnɨ pn
Kina
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kines
obywatel Chin
osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
Folkrepubliken Kina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
Kroatien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat ˈxɔrvat n
kroat
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chorwatka xɔrˈvatka n
kroatiska
kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Chrystus ˈxrɨstus pn
Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Cockburn Town pn
Cockburn Town
(geografia, geograficzny) miasto na Karaibach, stolica brytyjskiego terytorium zależnego Turks i Caicos;

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
Cypern
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
cypriot
obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena pn
Kyrene
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
Cirkelpassaren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Czad ʧ̑at pn
Tchad
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czadyjczyk ʧ̑aˈdɨjʧ̑ɨk n
tchadier
obywatel Czadu

Czarnobyl pn
Tjernobyl
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
Montenegro
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórzanin ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn n
montenegrin
obywatel Czarnogóry

Czeboksary pn
Tjeboksary
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech ʧ̑ɛx n
böhmare
mieszkaniec Czech (krainy historycznej)
tjeck
osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
Tjeckoslovakien
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
Böhmen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Tjeckien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
Tjetjenien
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czeczenka n
tjetjenska
członkini narodu Czeczenów

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
Röda Korset
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czeszka ˈʧ̑ɛʃka n
tjeckiska
osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech

DJ ˈdʲiʤ̑ɛj acronym
DJ discjockey
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca muzykę na dyskotekach, najczęściej przy pomocy gramofonów;

DVD dʲi‿vʲi‿ˈdʲi acronym
DVD
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)
= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → cyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia;

Dafne ˈdafnɛ pn
Dafne
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

Dagestan daˈɡɛstãn n
Dagestan
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dagmara daɡˈmara pn
Dagmar
imię żeńskie;

Dakar ˈdakar pn
Dakar
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
Östasien
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
Dalmatien
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
Damaskus
(geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Dania ˈdãɲja pn
Danmark
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel ˈdãɲɛl pn
Daniel
imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
Dareios
imię męskie pochodzenia staroperskiego;

Dawid ˈdavʲit pn
David
imię męskie;

Dawida pn
Davida
polskie imię żeńskie;

Debora pn
Debora
(biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;

Dekalog dɛˈkalɔk n
dekalogen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych;

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
Delfinen
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika;

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Demokratiska republiken Kongo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
Demokratiska republiken São Tomé och Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Dhaka pn
Dhaka
(geografia, geograficzny) stolica Bangladeszu;

Dili ˈdʲilʲi pn
Dili
stolica Timoru Wschodniego

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
Diogenes
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
greckie imię męskie;

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
Dnipro
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie
Dnepr
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dodoma dɔˈdɔ̃ma pn
Dodoma
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Tanzanii;

Doha pn
Doha
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kataru (egzonim wariantowy wg. KSNG)

Dolna Austria pn
Niederösterreich
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
Dominica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
Dominikanska republiken
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
dominiker
obywatel Dominikany

Dominikańczyk ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
dominikan
obywatel Dominiki

Dorota dɔˈrɔta pn
Dorotea Dorota Dorothea
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Drezno ˈdrɛznɔ pn
Dresden
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
Vintergatan
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dublin ˈdublʲĩn pn
Dublin
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dunaj ˈdũnaj pn
Donau
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunka ˈdũŋka n
danska
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
Dusjanbe
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
dansk
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dzień Świętej Łucji n
lucia luciadag
święto światła związane z przesileniem zimowym, obchodzone 13 grudnia (w dniu św. Łucji, patronki światła) głównie w Szwecji;

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
Jakarta
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
Djibouti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Dżibutyjczyk n
djiboutier
obywatel Dżibuti

EFRR ˌɛ‿ːf‿ɛr‿ˈɛr acronym
ERUF
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

ESBC ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
ECBS
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

Edward ˈɛdvart pn
Edvard Eduard
imię męskie;

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
Edinburgh
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta ɛˈdɨta pn
Edit
polskie imię żeńskie;

Efialtes ɛˈfʲjaltɛs pn
Efialtes
dawne greckie imię męskie;

Egipcjanin ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
egyptier
mieszkaniec Egiptu

Egipcjanka ˌɛɟipˈʦ̑ʲjãŋka n
egyptiska
mieszkanka Egiptu

Egipt ˈɛɟipt pn
Egypten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
Ecuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Ekwadorczyk ˌɛkfaˈdɔrʧ̑ɨk n
ecuadorian
obywatel Ekwadoru

Ekwadorka ˌɛkfaˈdɔrka n
ecuadorianska
obywatelka Ekwadoru

Eleonora ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra pn
Eleonora Elinor Ellinor
imię żeńskie;

Eliasz ˈɛlʲjaʃ pn
Elias
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
Elisabet Elisabeth Elise Elsa
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Emanuel ˌɛ̃mãˈnu<sup>w</sup>ɛl pn
Emanuel Emmanuel
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Emil ˈɛ̃mʲil pn
Emil
imię męskie;

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
Emilia Emelia Emelie Emilie
imię żeńskie;

Emiratczyk n
emiratier
obywatel Zjednoczonych Emiratów Arabskich

Emma ˈɛ̃mːa pn
Emma
imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Emmanuel ˌɛ̃mːãˈnu<sup>w</sup>ɛl pn
Emanuel Emmanuel
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Eos ˈɛɔs pn
Eos
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;

Ernest ˈɛrnɛst pn
Ernest Ernst
imię męskie;

Eryk ˈɛrɨk pn
Erik Eric
imię męskie;

Eryka ɛˈrɨka pn
Erika
imię żeńskie

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
Eritrea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erytrejczyk ˌɛrɨˈtrɛjʧ̑ɨk n
eritrean
obywatel Erytrei

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
Jerevan
(geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Estera ɛˈstɛra pn
Ester
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
Estland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
estniska
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
est estländare estlänning
człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Etiopczyk ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk n
etiopier
obywatel Etiopii

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
Etiopien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etrusk ˈɛtrusk pn
etrusker
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Etruska ɛˈtruska n
etruskiska
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Eurazja ɛwˈrazʲja n
Eurasien
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa ɛwˈrɔpa pn
Europa
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;

Europa Południowa n
Sydeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Wschodnia n
Östeuropa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
Centraleuropa
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
europé
mieszkaniec Europy

Ewa ˈɛva pn
Eva
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Ewelina ˌɛvɛˈlʲĩna pn
Evelina
imię żeńskie pochodzenia celtyckiego;

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
Esra
imię męskie;

Ezop ˈɛzɔp pn
Aisopos
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Fabian ˈfabʲjãn pn
Fabian
imię męskie;

Falklandczyk n
falkländare
mieszkaniec Falklandów albo Falklandu

Falklandy falkˈlãndɨ pn
Falklandsöarna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1);

Falun ˈfalũn pn
Falun
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Szwecji,

Faustyna fawˈstɨ̃na pn
Faustina
imię żeńskie;

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
Ryska Federationen Ryska federationen
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Felicja fɛˈlʲiʦ̑ʲja pn
Felicia
imię żeńskie;

Feliks ˈfɛlʲiks pn
Felix
imię męskie;

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
Ferdinand
imię męskie;

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
Fiji
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Fidżyjczyk fʲiˈʤ̑ɨjʧ̑ɨk n
fijian
obywatel Fidżi

Filip ˈfʲilʲip pn
Filip Philip
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
Filippinerna
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filipińczyk ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
filippinier
obywatel Filipin

Fin fʲĩn n
finländare finne
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka ˈfʲĩnka n
finska
kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
Finland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia pn
Fyn
(geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Flandria ˈflãndrʲja pn
Flandern
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
Florens
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Fort-de-France pn
Fort-de-France
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Martyniki, francuskiego departamentu zamorskiego położonego na Karaibach;

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
Frans
imię męskie pochodzenia germańskiego;

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
Frankrike
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
fransk fransman
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
fransyska
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Freetown pn
Freetown
(geografia, geograficzny) stolica Sierra Leone;

Freja ˈfrɛja pn
Freja
nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;
skandynawskie i germańskie imię żeńskie o pochodzeniu staronordyckim

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
Fredrik Frederik
imię męskie;

Fryderyka ˌfrɨdɛˈrɨka pn
Frederika
imię żeńskie;

Frygia pn
Frygien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Fryzyjka n
frisiska
(etnografia, etnograficzny) mieszkanka Fryzji

Funchal pn
Funchal
(geografia, geograficzny) stolica Madery,

G8 acronym
G8
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
Gabon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gaborone ˌɡabɔˈrɔ̃nɛ pn
Gaborone
(geografia, geograficzny) stolica Botswany;

Gabończyk ɡaˈbɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
gabones
obywatel Gabonu

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
Gabriel
imię męskie;

Gabriela ɡaˈbrʲjɛla pn
Gabriella
polskie imię żeńskie;

Galaktyka Andromedy ɡaˈlaktɨka ˌãndrɔ̃ˈmɛdɨ pn
Andromedagalaxen
(astronomia, astronomiczny) galaktyka spiralna w gwiazdozbiorze Andromedy oznaczona jako M31;

Galia ˈɡalʲja pn
Gallien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicia pn
Galicien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
Galizien
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
Galileen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Galisyjczyk n
galicier
mieszkaniec Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Galisyjka n
galiciska
mieszkanka Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Gambia ˈɡãmbʲja pn
Gambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gambijczyk ɡãmˈbʲijʧ̑ɨk n
gambier
obywatel Gambii

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
Ganges
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Gargantua pn
Gargantua
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
Gdansk Danzig
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
Genua
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

George Town n
George Town
(geografia, geograficzny) stolica Kajmanów, brytyjskiego terytorium zamorskiego, położona na wyspie Wielki Kajman

Georgetown pn
Georgetown
(geografia, geograficzny) stolica Gujany;

Georgia Południowa pn
Sydgeorgien
(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

Gerard ˈɡɛrart pn
Gerard Gerhard
imię męskie;

Gerda ˈɡɛrda pn
Gerd Gerda
imię żeńskie;

Germania ɡɛrˈmãɲja pn
Germania
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;

Gertruda ɡɛrˈtruda pn
Gertrud
imię żeńskie;

Ghana ˈɡãna pn
Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Ghańczyk ˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
ghanan
obywatel Ghany

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
Gibraltar
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Godfryd ˈɡɔdvrɨt pn
Gottfried
imię męskie;

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
Godzilla
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Gotlandczyk ɡɔˈtlãnṭʧ̑ɨk n
gotlänning
mieszkaniec Gotlandii

Gotlandia ɡɔˈtlãndʲja pn
Gotland
(geografia, geograficzny) szwedzka wyspa na Morzu Bałtyckim;

Gotlandka ɡɔˈtlãntka n
gotländska
mieszkanka Gotlandii

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
Grekland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Grek ɡrɛk n
grek
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
Grenada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyjczyk ˌɡrɛ̃naˈdɨjʧ̑ɨk n
grenadier
obywatel Grenady

Grenlandczyk n
grönländare
mieszkaniec Grenlandii

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
Grönland
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Greta ˈɡrɛta n
Greta
imię żeńskie;

Grozny pn
Groznyj
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, na obszarze Kaukazu, stolica Czeczenii;

Gruzin ˈɡruʑĩn n
georgier
osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzinka ɡruˈʑĩŋka n
georgiska
kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji

Gruzja ˈɡruzʲja pn
Georgien
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
Greger Gregor
imię męskie;

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
Guam
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Guamczyk n
guames
mieszkaniec Guamu

Guernsey pn
Guernsey
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana ɡuˈjãna pn
Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
Franska Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gujańczyk ɡuˈjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
guyanan
obywatel Gujany

Gustavia pn
Gustavia
(geografia, geograficzny) stolica i główne miasto francuskiego terytorium zależnego Saint-Barthélemy, położonego na Karaibach;

Gustaw ˈɡustaf pn
Gustav Gustaf
imię męskie;

Gwadelupczyk n
guadeloupier
mieszkaniec Gwadelupy

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
Guatemala
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;
Guatemala City
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Gwatemali (1.1);

Gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk n
guatemalan
obywatel Gwatemali

Gwiazda Poranna ˈɡvʲjazda pɔˈrãnːa pn
morgonstjärna
(astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem przed wschodem Słońca

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
Guinea-Bissau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
Ekvatorialguinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gwinejczyk ɡvʲĩˈnɛjʧ̑ɨk n
guinean
obywatel Gwinei
bissauguinean
obywatel Gwinei Bissau
ekvatorialguinean
obywatel Gwinei Równikowej

Górna Austria pn
Oberösterreich
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej Austrii ze stolicą w Linzu;

Górny Śląsk pn
Övre Schlesien
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
Nagorno-Karabach
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
Klippiga bergen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Góry Skandynawskie pn
Skanderna Skandinaviska fjällkedjan
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;

HIV xʲif acronym
hiv
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Haga ˈxaɡa pn
Haag
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Haitańczyk ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
haitier
obywatel Haiti

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Halland pn
Halland
(geografia, geograficzny) (administracja) dawniej jedna z tradycyjnych prowincji szwedzkich położona nad Kattegatem, współcześnie szwedzki region administracyjny;

Hamburg ˈxãmburk pn
Hamburg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hamilton xãˈmʲiltɔ̃n pn
Hamilton
(geografia, geograficzny) stolica Bermudów;

Hanga Roa pn
Hanga Roa
(geografia, geograficzny) główne i jedyne miasto Wyspy Wielkanocnej;

Hanna ˈxãnːa pn
Hanna Hannah
imię żeńskie;

Hanoi ˈxãnɔj pn
Hanoi
(geografia, geograficzny) stolica Wietnamu;

Harald ˈxaralt pn
Harald
imię męskie;

Harare xaˈrarɛ pn
Harare
(geografia, geograficzny) stolica Zimbabwe;

Hawaje xaˈvajɛ pn
Hawaii
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hawana xaˈvãna pn
Havanna
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Helena xɛˈlɛ̃na pn
Helene Helena Elin Elina
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Helga ˈxɛlɡa pn
Helga Helge
imię żeńskie pochodzenia nordyckiego;

Hellen n
hellen
inne określenie Greka, nazwa używana zwłaszcza w odniesieniu do starożytności

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
Helsingfors
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
Henrik Heinrich Hendrik Henric
imię męskie

Herbert ˈxɛrbɛrt pn
Herbert
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Herman ˈxɛrmãn pn
Herman Hermann
imię męskie;

Himalaje ˌxʲĩmaˈlajɛ n
Himalaya
(geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Hindus ˈxʲĩndus n
indier
obywatel Indii

Hiszpan ˈxʲiʃpãn n
spanjor
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania xʲiʃˈpãɲja pn
Spanien
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka xʲiʃˈpãnka n
spanjorska spanska
kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Hiuma ˈxʲjũma n
Dagö
(geografia, geograficzny) estońska wyspa na Morzu Bałtyckim;

Holandia xɔˈlãndʲja pn
Holland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Holland Nederländerna
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
nederländare holländare
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
nederländska
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Honduranin ˌxɔ̃nduˈrãɲĩn n
honduran
obywatel Hondurasu

Honduras xɔ̃nˈduras pn
Honduras
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
Hongkong
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Honiara xɔ̃ˈɲara pn
Honiara
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Salomona;

Honolulu ˌxɔ̃nɔˈlulu pn
Honolulu
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Hawaje;

Horus ˈxɔrus pn
Horus
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Hydra ˈxɨdra pn
Vattenormen
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;

IKEA acronym
Ikea
szwedzka firma produkująca meble i artykuły dekoracyjne;

Ida ˈida pn
Ida
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Indie ˈĩndʲjɛ pn
Indien
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
Indonesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
indones
obywatel Indonezji

Inga ˈĩŋɡa pn
Inga Inge
imię żeńskie;

Ingria pn
Ingermanland
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Irak ˈirak pn
Irak
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irakijczyk ˌiraˈcijʧ̑ɨk n
irakier
obywatel Iraku

Iran ˈirãn pn
Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Iranka iˈrãŋka n
iranska
obywatelka Iranu

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
iranier
obywatel Iranu

Irena iˈrɛ̃na pn
Irene
imię żeńskie;

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
irländare
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia irˈlãndʲja pn
Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
Nordirland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka irˈlãntka n
irländska
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Islamabad ˌislãˈmabat pn
Islamabad
(geografia, geograficzny) stolica Pakistanu;

Islamska Republika Iranu pn
Islamiska republiken Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
islänning isländare
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia isˈlãndʲja pn
Island
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka isˈlãntka n
isländska
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Itaka iˈtaka pn
Ithaka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iworyjczyk ˌivɔˈrɨjʧ̑ɨk n
ivorian
obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Izabela ˌizaˈbɛla pn
Isabella
imię żeńskie;

Izajasz iˈzajaʃ pn
Jesaja
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Izrael izˈraɛl pn
Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
israel
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izraelka ˌizraˈɛlka n
israeliska judinna
obywatelka Izraela

Iżewsk pn
Izjevsk
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
Hedvig Hedda Hedwig
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Jahwe ˈjaxfɛ pn
Jahve
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub ˈjakup pn
Jakob Jacob Jap
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jamajczyk jãˈmajʧ̑ɨk n
jamaican
obywatel Jamajki

Jamajka jãˈmajka pn
Jamaica
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1)
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jamusukro ˌjãmuˈsukrɔ pn
Yamoussoukro
(geografia, geograficzny) stolica Wybrzeża Kości Słoniowej;

Jan jãn pn
Jan Johannes Johan Janne Jean Jon
imię męskie;

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
Jan Mayen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Janina jä̃ˈɲĩna pn
Johanna Janina Janna
imię żeńskie;

Jankes n
yankee jänkare
(pogardliwie) albo (żartobliwie) Amerykanin

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
Japan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka jaˈpɔ̃nka n
japanska
kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
japan
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jaunde jawnˈdɛ pn
Yaoundé
(geografia, geograficzny) stolica Kamerunu;

Jawa ˈjava pn
Java
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jekaterynburg pn
Jekaterinburg
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
Jemen Yemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jemeńczyk jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
jemenit
obywatel Jemenu

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
Jeremia
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
Jerusalem
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jersey pn
Jersey
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
Jörgen Görgen
imię męskie;

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
Aralsjön
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie pn
Bodensjön
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezus ˈjɛzus pn
Jesus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
Jesus Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joachim jɔˈaxʲĩm pn
Joakim
imię męskie;

Joanna jɔˈãnːa pn
Jonna
imię żeńskie;

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
Jonas
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonatan jɔ̃ˈnatãn pn
Jonatan Jonathan
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jordan ˈjɔrdãn pn
Jordan
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania jɔrˈdãɲa pn
Jordanien
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordanka jɔrˈdãnka n
jordanska
obywatelka Jordanii

Jordańczyk jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
jordanier
obywatel Jordanii

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
Jupiter
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
Josua
rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Judea juˈdɛa pn
Judéen
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judyta juˈdɨta pn
Judit Judith
imię żeńskie;

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
Jugoslavien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Julia ˈjulʲja pn
Julia
imię żeńskie;

Juliusz ˈjulʲjuʃ pn
Julius
imię męskie;

Jutlandia pn
Jylland
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef ˈjuzɛf pn
Josef Joseph
polskie imię męskie;

Józefina ˌjuzɛˈfʲĩna pn
Josefina
imię żeńskie od imienia męskiego Józef;

Kabul ˈkabul pn
Kabul
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kacper ˈkaʦ̑pɛr pn
Casper Jesper Kacper Kasper
imię męskie;

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
Kalle Anka
bohater filmów animowanych;

Kafarnaum pn
Kafarnaum
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain pn
Kain
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
Kairo
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kaja ˈkaja pn
Kaja
imię żeńskie;

Kajenna kaˈjɛ̃nːa pn
Cayenne
(geografia, geograficzny) stolica Gujany Francuskiej;

Kajmany kajˈmãnɨ pn
Caymanöarna
(geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kajmańczyk n
caymanier
mieszkaniec Kajmanów

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
Kalifornien
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
Kambodja
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn n
kambodjan
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kambodżanka ˌkãmbɔˈʤ̑ãŋka n
kambodjanska
obywatelka Kambodży

Kamczatka kãmˈʧ̑atka pn
Kamtjatka
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;

Kamerun kãˈmɛrũn pn
Kamerun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kameruńczyk ˌkãmɛˈrũj̃n͇ʧ̑ɨk n
kamerunare
obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Kamila kãˈmʲila pn
Camilla
imię żeńskie;

Kampala kãmˈpala pn
Kampala
(geografia, geograficzny) stolica Ugandy;

Kanada kãˈnada pn
Kanada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
kanadensare kanadick
obywatel Kanady

Kanaryjczyk n
kanarier
mieszkaniec Wysp Kanaryjskich

Kanossa pn
Canossa
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
Karibien
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karakorum ˌkaraˈkɔrũm pn
Karakoram
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi;

Karel n
karelare
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;

Karelia kaˈrɛlʲja pn
Karelen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

Karelka n
karelska
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię;

Karina kaˈrʲĩna pn
Caren Carin Carina Carine Karen Karin
imię żeńskie;

Karol ˈkarɔl pn
Karl Carl Charles
imię męskie;

Karolina ˌkarɔˈlʲĩna pn
Karolina Carolina Caroline
imię żeńskie;

Karpaty karˈpatɨ pn
Karpaterna
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina pn
Karthago
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Karyntia pn
Kärnten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
Katalonien
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katar ˈkatar pn
Qatar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarczyk kaˈtarʧ̑ɨk n
qatarier
obywatel Kataru

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
Katarina Catrine Katrina Catharina Cathrine Katrin
polskie imię żeńskie;

Katmandu katˈmãndu pn
Katmandu
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Kaukaz ˈkawkas pn
Kaukasien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;
Kaukasus
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazach ˈkazax n
kazak kazakstanier
osoba narodowości kazachskiej

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
Kazakstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
Kenya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
kenyan
obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kigali ciˈɡalʲi pn
Kigali
(geografia, geograficzny) stolica Rwandy;

Kijów ˈcijuf pn
Kiev
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

King Kong pn
King Kong
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kingston ˈcĩŋkstɔ̃n pn
Kingston
(geografia, geograficzny) stolica Jamajki;

Kingstown pn
Kingstown
(geografia, geograficzny) stolica Saint Vincent i Grenadynów;

Kinszasa cĩw̃ˈʃasa pn
Kinshasa
(geografia, geograficzny) stolica Demokratycznej Republiki Konga;

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
Kirgizistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kirgiz ˈcirʲɟis n
kirgiz kirgizistanier
człowiek narodowości kirgiskiej, mieszkaniec lub obywatel Kirgistanu

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
Kiribati
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kiribatyjczyk ˌcirʲibaˈtɨjʧ̑ɨk n
kiribatier
obywatel Kiribati

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
Chişinău
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Klara ˈklara pn
Klara
imię żeńskie;

Klemens ˈklɛ̃mɛ̃w̃s pn
Clemens Klemens
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
Köln
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumb ˈkɔlũmp pn
Columbus
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
Colombia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
British Columbia
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk n
colombian
obywatel Kolumbii

Kolumbijka ˌkɔlũmˈbʲijka n
colombianska
obywatelka Kolumbii

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
Komorerna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komoryjczyk ˌkɔ̃mɔˈrɨjʧ̑ɨk n
komorier
obywatel Komorów

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
Conakry
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfucjusz pn
Konfucius
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongijczyk kɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk n
kongoles
obywatel Demokratycznej Republiki Konga
obywatel Konga

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
Kongo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
Republiken Kongo Kongo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
Conrad Konrad
imię męskie;

Konstantyn kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n pn
Constantin Konstantin
imię męskie;

Kopciuszek pn
Askungen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
Köpenhamn
(geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran ˈkɔrãn pn
koranen Koranen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba kɔrˈdɔba n
Córdoba
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Kordyliery ˌkɔrdɨˈlʲjɛrɨ n
Kordiljärerna
(geografia, geograficzny) rozległy obszar wyżynno-górski w zachodniej części Ameryki Północnej;

Korea kɔˈrɛa pn
Korea
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sydkorea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
Nordkorea Demokratiska Folkrepubliken Korea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreanka ˌkɔrɛˈãŋka n
koreanska
obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej

Koreańczyk ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
korean
obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Demokratiska Folkrepubliken Korea
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Kornelia kɔrˈnɛlʲja pn
Cornelia
imię żeńskie;

Korneliusz kɔrˈnɛlʲjuʃ pn
Cornelius
imię męskie,

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Södra kronan
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba;

Korsyka kɔrˈsɨka pn
Korsika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Kos kɔs pn
Kos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
Kosovo
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kosowo i Metohija pn
Kosovo och Metohija
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa dawnej serbskiej prowincji (obecnie niezależne państwo Kosowo, nieuznawane przez Serbię);

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
Costa Rica
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostarykanin ˌkɔstarɨˈkãɲĩn n
costarican
obywatel Kostaryki

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
Stenbocken
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kościół ˈkɔɕʨ̑uw pn
kyrka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
Baskien
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);

Kraków ˈkrakuf pn
Karkau Kraków
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar pn
Krasnodar
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Kreta ˈkrɛta pn
Kreta
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kronsztad pn
Kronstadt
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Krym krɨ̃m pn
Krim
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Kryspin ˈkrɨspʲĩn pn
Crispinus
imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
Kristian Christer Christian Cristian
imię męskie;

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
Kristina Christin Christine Kristin Christina Cristina
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
Kristoffer Kristofer Christoffer Christopher
polskie imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
Södra korset
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Królestwo Belgii pn
Konungariket Belgien
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Danii pn
Konungariket Danmark
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
Konungariket Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Kserkses pn
Xerxes
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
månen
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Kuala Lumpur pn
Kuala Lumpur
(geografia, geograficzny) stolica Malezji;

Kuba ˈkuba pn
Kuba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubanka kuˈbãŋka n
kubanska
obywatelka Kuby

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
kuban
obywatel Kuby

Kunegunda pn
Kunigunda
rzadkie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Kurlandia pn
Kurland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
Kuwait
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;
Kuwait City Kuwait
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kuwejtczyk kuˈvɛjṭʧ̑ɨk n
kuwaitier
obywatel Kuwejtu

Kłuszyno pn
Klusjino
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku;

LGBT acronym
HBT
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość;

La Manche pn
Engelska kanalen
(geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Lankijczyk lãŋʲˈcijʧ̑ɨk n
lankes
obywatel Sri Lanki

Laos ˈlaɔs pn
Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańczyk ˌlaɔˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
laotier
obywatel Laosu

Laponia laˈpɔ̃ɲja pn
Lappland Sameland
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Laponka n
lappkvinna lapska samekvinna samiska
kobieta narodowości lapońskiej

Laura ˈlawra pn
Laura
imię żeńskie;

Lena ˈlɛ̃na pn
Lena
imię żeńskie;

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
Lesotho
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lew lɛf pn
Lejonet
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant ˈlɛvãnt pn
Levanten
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Liban ˈlʲibãn pn
Libanon
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji;

Libańczyk lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
libanes
obywatel Libanu

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
Liberia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Liberyjczyk ˌlʲibɛˈrɨjʧ̑ɨk n
liberian
obywatel Liberii

Libia ˈlʲibʲja pn
Libyen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk lʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
libyer
obywatel Libii

Libreville pn
Libreville
(geografia, geograficzny) stolica Gabonu;

Licja pn
Lykien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Lidia ˈlʲidʲja pn
Lydia
imię żeńskie;

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liechtensteińczyk n
liechtensteinare
obywatel Liechtensteinu

Lilongwe pn
Lilongwe
(geografia, geograficzny) stolica Malawi;

Lima ˈlʲĩma pn
Lima
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Peru;

Linda ˈlʲĩnda pn
Linda
imię żeńskie;

Litwa ˈlʲitfa pn
Litauen
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
litauer
człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
Lissabon
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Lomé pn
Lomé
(geografia, geograficzny) stolica Togo;

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
London
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Longyearbyen pn
Longyearbyen
(geografia, geograficzny) stolica Svalbardu,

Lorens n
Lorens
skandynawskie imię męskie

Luanda luˈ<sup>w</sup>ãnda pn
Luanda
(geografia, geograficzny) stolica Angoli;

Lublana luˈblãna pn
Ljubljana
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Ludwik ˈludvʲik pn
Ludvig Ludwig
imię męskie;

Luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk n
luxemburgare
obywatel Luksemburga

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
Luxemburg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);

Lusaka luˈsaka pn
Lusaka
(geografia, geograficzny) stolica Zambii;

Luzytania pn
Lusitanien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów lvuf pn
Lviv
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Maarianhamina pn
Mariehamn
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Alandzkich,

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
Makedonien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedończyk ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
makedonier
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
Madagaskar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madagaskarczyk ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk n
madagask
obywatel Madagaskaru

Madera maˈdɛra pn
Madeira
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madryt ˈmadrɨt pn
Madrid
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
Magdalena Magda Magdalene
imię żeńskie;

Magnus ˈmaɡnus pn
Magnus
imię męskie;

Maja ˈmaja pn
Maija Maja
imię żeńskie pochodzenia greckiego lub łacińskiego;

Majorka pn
Mallorca
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta maˈjɔtːa n
Mayotte
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Majotyjczyk n
mayottier
mieszkaniec Majotty

Majuro məˈdʒʊəroʊ pn
Majuro
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Marshalla;

Makau ˈmakaw pn
Macao
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Malabo maˈlabɔ pn
Malabo
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Równikowej;

Malawi maˈlavʲi pn
Malawi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malawijczyk ˌmalaˈvʲijʧ̑ɨk n
malawier
obywatel Malawi

Male ˈmalɛ pn
Malé
(geografia, geograficzny) stolica Malediwów;

Malediwczyk ˌmalɛˈdʲifʧ̑ɨk n
maldivier
obywatel Malediwów

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
Maldiverna
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja maˈlɛzʲja pn
Malaysia
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Malezyjczyk ˌmalɛˈzɨjʧ̑ɨk n
malaysier
obywatel Malezji

Mali ˈmalʲi pn
Mali
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malijczyk maˈlʲijʧ̑ɨk n
malier
obywatel Mali

Malta ˈmalta pn
Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltańczyk malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
maltes
obywatel Malty

Mamoudzou pn
Mamoudzou
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

Managua ˌmãnaˈɡu<sup>w</sup>a pn
Managua
(geografia, geograficzny) stolica Nikaragui;

Manama mãˈnãma pn
Manama
(geografia, geograficzny) stolica Bahrajnu;

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
Manchuriet
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manfred ˈmãnfrɛt pn
Manfred
imię męskie;

Manila mãˈɲila pn
Manila
(geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Maputo maˈputɔ pn
Maputo
(geografia, geograficzny) stolica Mozambiku;

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
Martin Mårten
imię męskie;

Marek ˈmarɛk pn
Markus Marcus Mark
imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Maria ˈmarʲja pn
Maria Mari Marie Marja
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nordmarianerna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Marion pn
Marion
imię żeńskie

Marokańczyk ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
marockan
obywatel Maroka

Maroko maˈrɔkɔ pn
Marocko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Mars mars pn
Mars
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Marsjanin marˈsʲjä̃ɲĩn n
marsian
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Marsa

Marta ˈmarta pn
Marta Martha Märta Märtha
polskie imię żeńskie pochodzenia aramejskiego;

Martyna pn
Martina
imię żeńskie;

Martynikańczyk n
martinikier
mieszkaniec Martyniki

Maseru maˈsɛru pn
Maseru
(geografia, geograficzny) stolica Lesotho;

Maskat ˈmaskat pn
Muskat
(geografia, geograficzny) stolica Omanu;

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Matteus
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Matylda maˈtɨlda pn
Matilda Mathilda
imię żeńskie;

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
Mauretanien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauretańczyk ˌmawrɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mauretanier
obywatel Mauretanii

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
Mauritius
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurytyjczyk ˌmawrɨˈtɨjʧ̑ɨk n
mauritier
obywatel Mauritiusu

Mazowsze maˈzɔfʃɛ n
Masovien
(geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
Margareta Magreta Magretha Margaret Margaretha Margit
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Mbabane mbaˈbãnɛ pn
Mbabane
stolica Suazi;

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
Milano
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
Mekong
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk ˈmɛksɨk pn
Mexiko
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;
Mexico City
(geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
mexikan
obywatel Meksyku

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
Melanesien
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melanezyjczyk n
melanesier
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Melanezji

Melar pn
Mälaren
(geografia, geograficzny) jezioro położone w środkowej Szwecji, na zachód od Sztokholmu;

Melekeok ˌmɛlɛˈkɛɔk pn
Melekeok
(geografia, geograficzny) miasto w Palau;

Melilla mɛˈlʲila pn
Melilla
(geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto będące enklawą na terytorium Maroka,

Merkury mɛrˈkurɨ pn
Merkurius
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
Mesopotamien Tvåflodslandet
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami pn
Miami
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał ˈmʲixaw pn
Mikael Michael Mikkel Mickael
imię męskie;

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
Nikolaus Nikolaj
imię męskie;

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
Mikronesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Mikronezyjczyk ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
mikronesier
mieszkaniec Mikronezji

Missisipi ˌmʲisʲiˈsʲipʲi pn
Mississippifloden
(geografia, geograficzny) rzeka w USA;

Międzynarodowy Dzień Kobiet ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt n
internationella kvinnodagen
coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet;

Mińsk mʲĩj̃sk pn
Minsk
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Mjanmańczyk n
burmes
obywatel Mjanmy

Mogadiszu ˌmɔɡaˈdʲiʃu pn
Mogadishu
(geografia, geograficzny) stolica Somalii;

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
Mose Moses
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
imię męskie;

Monachium mɔ̃ˈnaxʲjũm pn
München
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monakijczyk ˌmɔ̃naˈcijʧ̑ɨk n
monegask
obywatel Monako

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
Monaco
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
Mongoliet
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Mongoł ˈmɔ̃ŋɡɔw n
mongolier
obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Monrovia mɔ̃nˈrɔvʲja pn
Monrovia
(geografia, geograficzny) stolica Liberii;

Montevideo ˌmɔ̃ntɛvʲiˈdɛɔ pn
Montevideo
(geografia, geograficzny) stolica Urugwaju;

Montserrat pn
Montserrat
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Montserratczyk n
montserratian
mieszkaniec Montserratu

Moroni mɔˈrɔ̃ɲi pn
Moroni
(geografia, geograficzny) stolica Komorów;

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Adriatiska havet
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Alandzkie pn
Ålands hav
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Alborańskie pn
Alboránsjön
(geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;

Morze Arabskie ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ pn
Arabiska havet
(geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Archipelagowe pn
Skärgårdshave
(geografia, geograficzny) akwen morski między wybrzeżem Finlandii i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
Azovska sjön Azovska havet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Balearskie pn
Baleariska havet Iberiska havet
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Östersjön
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
Vita havet
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Celtyckie pn
Keltiska havet
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
Svarta havet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
Röda havet
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
Egeiska havet
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Grenlandzkie pn
Grönlandshavet
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu, a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Irländska sjön
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie pn
Japanska havet
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
Joniska havet
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
Kaspiska havet
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Koralowe ˈmɔʒɛ ˌkɔraˈlɔvɛ pn
Korallhavet
(geografia, geograficzny) morze na Oceanie Spokojnym;

Morze Liguryjskie pn
Liguriska havet
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między Ligurią, Korsyką a Toskanią;

Morze Norweskie ˈmɔʒɛ nɔrˈvɛsʲcɛ pn
Norska havet
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ pn
Sydkinesiska havet
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nordsjön
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
Tyrrenska havet
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wschodniochińskie pn
Östkinesiska havet
(geografia, geograficzny) morze położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Morza Żółtego, między wybrzeżem chińskim a wyspami Riukiu; z Morzem Południowochińskim łączy je Cieśnina Tajwańska;

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
Medelhavet
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
Gula havet
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa ˈmɔskfa pn
Moskva
(geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar ˈmɔstar pn
Mostar
(geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mount Everest pn
Mount Everest
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli pn
Mowgli
(literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Mozambijczyk ˌmɔzãmˈbʲijʧ̑ɨk n
moçambikier
obywatel Mozambiku

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
Moçambique
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
Moldavien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mołdawianin ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn n
moldavier
obywatel Mołdawii

Muminek mũˈmʲĩnɛk pn
Mumin Mumintroll
(literacko) fikcyjne białe stworzenie, z rodziny trolli;

Myanmar pn
Myanmar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
Musse Pigg
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

MŚ ɛ̃m‿ˈɛɕ acronym
VM
= mistrzostwa świata

NATO ˈnatɔ acronym
Nato NATO
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

Nablus ˈnablus pn
Nablus
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
Transnistrien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadrenia Północna-Westfalia pn
Nordrhein-Westfalen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nagroda Nobla n
nobelpriset
wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla;

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
Nairobi
(geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Namibia nãˈmʲibʲja pn
Namibia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namibijczyk ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
namibier
obywatel Namibii

Nassau ˈnasːaw pn
Nassau
(geografia, geograficzny) stolica Bahamów;

Natalia naˈtalʲja pn
Natalie Natalia
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
Nauru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nauruańczyk ˌna<sup>w</sup>uruˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
nauruer
obywatel Nauru

Nawakszut naˈvakʃut pn
Nouakchott
(geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Naypyidaw pn
Naypyidaw
(geografia, geograficzny) stolica Mjanmy;

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
N'Djamena
(geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol nɛˈapɔl pn
Neapel
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nepal ˈnɛpal pn
Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk nɛˈpalʧ̑ɨk n
nepales
obywatel Nepalu

Neptun ˈnɛptũn pn
Neptunus
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji;
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Niamey ˈɲãmɛj pn
Niamey
(geografia, geograficzny) stolica Nigru;

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
Nice
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
palmsöndag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
Tyskland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemcy Wschodnie ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ pn
Östtyskland
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna (1949-1990)

Niemcy Zachodnie ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ pn
Västtyskland
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec (1949-1990);

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
tysk tyska
człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Tyska demokratiska republiken
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka ˈɲɛ̃mka n
tyska
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Nietzscheański possessiveAdjective
nietzscheansk
(filozofia, filozoficzny) należący do Nietzschego

Niger ˈɲiɡɛr pn
Niger
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
nigerier
obywatel Nigru

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
nigerian
obywatel Nigerii

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
Nicaragua
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nikaraguańczyk ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
nicaraguan
obywatel Nikaragui

Nikodem ɲiˈkɔdɛ̃m pn
Nikodemus
imię męskie;

Nikozja ɲiˈkɔzʲja pn
Nicosia
(geografia, geograficzny) stolica Cypru;

Nil ɲil pn
Nilen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Niue ˈɲu<sup>w</sup>ɛ pn
Niue
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
(geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Nix ɲiks pn
Nix
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Niżny Nowogród pn
Nizjnij Novgorod
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Nora ˈnɔra pn
Nora
anglosaskie i węgierskie imię żeńskie;

Norbert ˈnɔrbɛrt pn
Norbert
polskie imię męskie pochodzenia starogermańskiego;

Norweg ˈnɔrvɛk n
norrman
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
Norge
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Nya Guinea
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
Nya Kaledonien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Nova Scotia
(administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
Nya Zeeland
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
Ny Delhi New Delhi
(geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowokaledończyk n
nykaledonier
mieszkaniec Nowej Kaledonii

Noworosja n
Nya Ryssland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
nyzeeländare
obywatel Nowej Zelandii

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
New York
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
nyårsdag nyår
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
Nya Testamentet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nuku'alofa ˌnuku<sup>w</sup>aˈlɔfa pn
Nuku'alofa
(geografia, geograficzny) stolica Tonga;

Nyks nɨks pn
Nyx
(mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

OB acronym
SR
= (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OIOM acronym
IVA
= (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
FN
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Objawienie Pańskie pn
trettondedag trettondag trettondedag jul trettondag jul
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie święto dla uczczenia objawienia się Boga człowiekowi, obchodzone 6 stycznia;

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
Arktiska oceanen Norra ishavet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
Atlanten Atlantiska oceanen Atlantiska havet
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
Indiska oceanen
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
Stilla havet Stilla oceanen
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
Oceanien
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
Ofelia
imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Ofiarowanie Pańskie n
kyndelsmässa kyndelsmässodag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej (w 40. dniu od jego narodzin);

Olaf ˈɔlaf pn
Olof Olaf Olav Olov Oluf
imię męskie;

Olandia ɔˈlãndʲja pn
Öland
(geografia, geograficzny) szwedzka wyspa na Morzu Bałtyckim;

Olga ˈɔlɡa pn
Olga
imię żeńskie;

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
Olympia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

Oliwer ɔˈlʲivɛr pn
Oliver Olivier
imię męskie;

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
Olivia
imię żeńskie;

Oliwier ɔˈlʲivjɛr pn
Olivier
imię męskie

Oman ˈɔ̃mãn pn
Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omańczyk ɔ̃ˈmãj̃n͇ʧ̑ɨk n
omanier
obywatel Omanu

Omsk pn
Omsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Oranjestad ɔˈrãnʲjɛstat pn
Oranjestad
(geografia, geograficzny) stolica Aruby;

Orenburg pn
Orenburg
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
Förenta Nationerna Förenta nationerna
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
Nordatlantiska Fördragsorganisationen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sydossetien
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Osetyjczyk n
sydosset sydossetier
mieszkaniec Osetii Południowej

Oskar ˈɔskar pn
Oscar Oskar
imię męskie;

Oslo ˈɔslɔ pn
Oslo
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostia pn
Ostia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ostrobotnia pn
Österbotten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region historyczny w środkowej Finlandii

Ostrogocja pn
Östergötland
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Östergötland (używane zwykle w kontekście tytulatury monarszej)

Ottawa ɔtˈːava pn
Ottawa
(geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Otto ˈɔtːɔ n
Otto
imię męskie pochodzenia germańskiego

Ozeasz pn
Hosea
(biblijny) Księga Ozeasza;
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
Osiris
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;

PC n
PC
(informatyka, informatyczny) komputer osobisty

PESEL ˈpɛsɛl acronym
personnummer
= Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności;

POChP ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ acronym
KOL
= (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

Pago Pago pn
Pago Pago
(geografia, geograficzny) faktyczna stolica Samoa Amerykańskiego;

Pakistan paˈcistãn pn
Pakistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk n
pakistanier
obywatel Pakistanu

Palau ˈpalaw pn
Palau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo paˈlɛrmɔ pn
Palermo
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
Palestina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestynka ˌpalɛˈstɨ̃ŋka n
palestinska
mieszkanka Palestyny

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
palestinier
mieszkaniec Palestyny

Palikir paˈlʲicir pn
Palikir
(geografia, geograficzny) stolica Mikronezji;

Palmyra pn
Palmyra
(geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Pamir ˈpãmʲir pn
Pamir
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;
Pomir
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;

Panama pãˈnãma pn
Panama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;
Panama City
(geografia, geograficzny) stolica Panamy (1.1);

Panamczyk pãˈnãmʧ̑ɨk n
panaman
obywatel Panamy

Pandora n
Pandora
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Panna ˈpãnːa pn
Jungfrun
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia pãˈnɔ̃ɲja pn
Pannonien
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papeete pn
Papeete
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Papua Nya Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Papuańczyk ˌpapuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
papuan
obywatel Papui-Nowej Gwinei

Paragwaj paˈraɡvaj pn
Paraguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Paragwajczyk ˌparaˈɡvajʧ̑ɨk n
paraguayan
obywatel Paragwaju

Paramaribo ˌparãmaˈrʲibɔ pn
Paramaribo
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Surinamu;

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
Europaparlamentet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Paryż ˈparɨʃ pn
Paris
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Patryk ˈpatrɨk pn
Patrik
imię męskie;

Paulina pawˈlʲĩna pn
Paula Paulina Pauline
imię żeńskie;

Paweł ˈpavɛw pn
Paul Pål
polskie imię męskie;

Państwo Islamskie pn
Islamiska staten
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Pekin ˈpɛcĩn pn
Peking Beijing
(geografia, geograficzny) stolica Chin;

Persja ˈpɛrsʲja pn
Persien
(historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru ˈpɛru pn
Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
peruan
obywatel Peru

Philipsburg pn
Philipsburg
(geografia, geograficzny) główne miasto na wyspie Sint Maarten oraz stolica holenderskiej części tej wyspy;

Phnom Penh pn
Phnom Penh
(geografia, geograficzny) stolica Kambodży;

Piotr pʲjɔtr̥ pn
Peter Petter Per
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Piotra ˈpʲjɔtra pn
Petra
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
Pyrenéerna
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pismo ˈpʲismɔ n
skrift
(skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
Pythagoras
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh pn
Pittsburgh
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pjongjang ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk pn
Pyongyang
(geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Korei Północnej;

Platforma Obywatelska platˈfɔrma ˌɔbɨvaˈtɛlska pn
Medborgarplattformen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich partii politycznych;

Platon ˈplatɔ̃n pn
Platon
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Pluton ˈplutɔ̃n pn
Pluto
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
Podgorica
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podlasie pɔdˈlaɕɛ n
Podlasien
(geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Pokojowa Nagroda Nobla pn
Nobels fredspris
Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;

Polak ˈpɔlak n
polack
obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Pole Marsowe pn
Marsfältet
(geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
Franska Polynesien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polinezyjczyk n
polynesier
mieszkaniec Polinezji

Polska ˈpɔlska pn
Polen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
Pommern
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompa ˈpɔ̃mpa pn
Luftpumpen
(astronomia, astronomiczny) nazwa jednego gwiazdozbiorów;

Pompeje pn
Pompeji
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Port Louis pn
Port Louis
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Mauritiusa;

Port Moresby n
Port Moresby
(geografia, geograficzny) stolica Papui-Nowej Gwinei;

Port Vila pn
Port Vila
(geografia, geograficzny) stolica Vanuatu;

Port of Spain pn
Port of Spain
(geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago

Port-au-Prince pn
Port-au-Prince
(geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Porto-Novo pn
Porto-Novo
(geografia, geograficzny) stolica Beninu;

Portorykańczyk n
puertorican
mieszkaniec Portoryka

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
Puerto Rico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
portugis
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
Portugal
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Południowoafrykańczyk ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
sydafrikan
obywatel Republiki Południowej Afryki

Praga ˈpraɡa pn
Prag
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia pn
Praia
stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prawo i Sprawiedliwość ˈpravɔ ˌi‿spravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ pn
Lag och rättvisa
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;

Pretoria prɛˈtɔrʲja pn
Pretoria
(geografia, geograficzny) stolica Republiki Południowej Afryki;

Prot pn
Protus
imię męskie;

Prusy ˈprusɨ n
Preussen
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Ptah ptax pn
Ptah
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Półwysep Bałkański puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci pn
Balkanhalvön
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Quito pn
Quito
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Ekwadoru;

RODO acronym
DSF
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie o ochronie danych osobowych;

Rabat ˈrabat pn
Rabat
(geografia, geograficzny) stolica Maroka;

Rachela raˈxɛla pn
Rakel
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Rafał ˈrafaw pn
Rafael
imię męskie;

Rak rak pn
Kräftan
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona pn
Regensburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Realpolitik ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik n
realpolitik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Rebeka rɛˈbɛka pn
Rebecka Rebecca
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Regina rɛˈɟĩna pn
Regina
imię żeńskie;

Ren rɛ̃n pn
Rhen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Republika Austrii pn
Republiken Österrike
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Chińska pn
Republiken Kina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
Tjeckiska Republiken
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Estońska pn
Republiken Estland
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
Förbundsrepubliken Tyskland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Karelii pn
Karelska republiken
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karelii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Konga rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Republiken Kongo
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
Republiken Korea
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
Sydafrika
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
Slovakiska Republiken
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Kap Verde
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
Centralafrikanska republiken
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Reuniończyk n
reunionier
mieszkaniec wyspy Reunion

Reykjavík pn
Reykjavik
(geografia, geograficzny) stolica Islandii;

Rijad ˈrʲijat pn
Riyadh
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Riksdag ˈrʲiɡzdak pn
riksdag
sejm rzeszowy, jednoizbowy parlament Królestwa Szwecji;

Rjukan pn
Rjukan
(geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna;

Road Town n
Road Town
(geografia, geograficzny) stolica Brytyjskich Wysp Dziewiczych;

Robert ˈrɔbɛrt pn
Robert
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rodopy pn
Rodopibergen
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Roger ˈrɔɡɛr n
Roger
imię męskie

Roland ˈrɔlãnt pn
Roland
polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego;

Rom rɔ̃m n
rom
(etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej;

Roman ˈrɔ̃mãn pn
Roman
imię męskie;

Romuald rɔ̃ˈmu<sup>w</sup>alt pn
Romuald
imię męskie;

Roseau pn
Roseau
(geografia, geograficzny) stolica Dominiki;

Rosja ˈrɔsʲja pn
Ryssland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
ryss
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rotuma rɔˈtũma pn
Rotuma
(geografia, geograficzny) wyspa pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, stanowiąca dependencję Fidżi;

Rożawa pn
Rojava
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;

Rudolf ˈrudɔlf pn
Rudolf
imię męskie;

Rumun ˈrũmũn n
rumän
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia rũˈmũɲja pn
Rumänien
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rut ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut pn
Rut Ruth
imię żeńskie

Rwanda ˈrvãnda pn
Rwanda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rwandyjczyk rvãnˈdɨjʧ̑ɨk n
rwandier
obywatel Rwandy

Ryby ˈrɨbɨ pn
Fiskarna
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga ˈrɨɡa pn
Riga
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Ryszard ˈrɨʃart pn
Richard Rikard
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Ryta pn
Rita
polskie imię żeńskie;

Rzym ʒɨ̃m pn
Rom
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Róża ˈruʒa pn
Rosa
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

SA ɛs‿ˈa acronym
AB
= (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka akcyjna;

Sahara saˈxara pn
Sahara
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Saint George's pn
Saint George's
(geografia, geograficzny) stolica Grenady;

Saint Helier pn
Saint Helier
(geografia, geograficzny) stolica Jersey,

Saint John's pn
Saint John's
(geografia, geograficzny) stolica państwa Antigua i Barbuda;

Saint Kitts i Nevis pn
Saint Kitts och Nevis
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia pn
Saint Lucia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Peter Port pn
Saint Peter Port
(geografia, geograficzny) stolica Guernsey;

Saint Vincent i Grenadyny pn
Saint Vincent och Grenadinerna
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Saint-Denis pn
Saint-Denis
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

Saipan pn
Saipan
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
Sachsen
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
Salomon Salomo
imię męskie pochodzenia semickiego;

Salomończyk ˌsalɔ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
salomonier
obywatel Wysp Salomona

Salwador salˈvadɔr pn
El Salvador
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salwadorczyk ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk n
salvadoran
obywatel Salwadoru

Samoa sãˈmɔa pn
Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
Amerikanska Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samoańczyk ˌsãmɔˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
samoan
obywatel Samoa

Samson ˈsãmsɔ̃n pn
Samson
biblijne imię męskie;

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
Samuel
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

San José pn
San José
(geografia, geograficzny) stolica Kostaryki;

San Juan ˈsãn ˈxwãn pn
San Juan
(geografia, geograficzny) stolica Portoryko

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica San Marino (1.1);

San Salvador pn
San Salvador
stolica Salwadoru;

Sana ˈsãna pn
Sana
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu;

Sanmaryńczyk ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
sanmarinier
obywatel San Marino

Santa Cruz de Tenerife pn
Santa Cruz de Tenerife
(geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto, największe na Teneryfie;

Santiago sãnˈtʲjaɡɔ pn
Santiago de Chile
(geografia, geograficzny) stolica Chile;

Santo Domingo ˈsãntɔ dɔ̃ˈmʲĩŋɡɔ pn
Santo Domingo
(geografia, geograficzny) stolica Dominikany;

Sara ˈsara pn
Sara
polskie imię żeńskie;

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
Sarajevo
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
Sardinien
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Sardynka sarˈdɨ̃nka n
sardiska
mieszkanka Sardynii

Saturn ˈsaturn pn
Saturnus
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Saudyjczyk sawˈdɨjʧ̑ɨk n
saudier
obywatel Arabii Saudyjskiej

Saul sawl pn
Saul
imię męskie;

Sawonia pn
Savolax
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Finlandii;

Sebastian sɛˈbastʲjãn pn
Sebastian
imię męskie;

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
Senegal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Senegalczyk ˌsɛ̃nɛˈɡalʧ̑ɨk n
senegales
obywatel, mieszkaniec Senegalu

Serb sɛrp n
serb
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia ˈsɛrbʲja pn
Serbien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
Serbien och Montenegro
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Seszelczyk sɛˈʃɛlʧ̑ɨk n
seychellier
obywatel Seszeli

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
Seychellerna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
Seoul Söul
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
Mikronesiens federerade stater
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
Sierra Leone
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sierraleończyk ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
sierraleonier
obywatel Sierra Leone

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
Singapore
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
singaporian
obywatel Singapuru

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
Skandinavien
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skania pn
Skåne
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skopje ˈskɔpʲjɛ pn
Skopje
(geografia, geograficzny) stolica Macedonii Północnej;

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
Skorpionen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Smalandia pn
Småland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Szwecji;

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
Sotji
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sofia ˈsɔfʲja pn
Sofia
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Solon ˈsɔlɔ̃n pn
Solon
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
Somalia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk n
somalier
obywatel Somalii

Sonia ˈsɔ̃ɲja n
Sonia
imię żeńskie,

Sotyjczyk sɔˈtɨjʧ̑ɨk n
lesothier
obywatel Lesotho

Sowiet ˈsɔvʲjɛt n
sovjet
(potocznie, potoczny) obywatel Związku Radzieckiego

Spitsbergen ʃpʲiʣ̑ˈbɛrɡɛ̃n pn
Spetsbergen
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
Sri Jayawardenapura
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł ˈstãmbuw pn
Istanbul
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stanley pn
Stanley
(geografia, geograficzny) stolica Falklandów;

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
Förenta staterna Amerikas förenta stater
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
Amerikas förenta stater
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stawropol pn
Stavropol
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego;

Stefan ˈstɛfãn pn
Stefan Stefanos
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Stella ˈstɛlːa pn
Stella
imię żeńskie;

Stepanakert ˌstɛpãˈnakɛrt pn
Stepanakert
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Strasburg pn
Strasbourg
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
Skytten
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Suazi pn
Swaziland
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Suazyjczyk ˌsu<sup>w</sup>aˈzɨjʧ̑ɨk n
swaziländare
obywatel Suazi

Suchumi suˈxũmʲi pn
Suchumi
(geografia, geograficzny) miasto na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego;

Sucre ˈsukrɛ pn
Sucre
(geografia, geograficzny) stolica Boliwii;

Sudan ˈsudãn pn
Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudańczyk suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
sudanes
mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudermania pn
Södermanland Sörmland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Södermanland, kraina historyczna w Szwecji;

Sumatra sũˈmatra pn
Sumatra
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Sumer ˈsũmɛr n
Sumer
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;

Surinam suˈrʲĩnãm pn
Surinam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Surinamczyk ˌsurʲĩˈnãmʧ̑ɨk n
surinames
obywatel Surinamu

Suva pn
Suva
(geografia, geograficzny) stolica Fidżi;

Svalbard ˈsfalbart pn
Svalbard
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
Sibirien
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
Sicilien
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sylwia ˈsɨlvʲja pn
Sylvia
imię żeńskie;

Syria ˈsɨrʲja pn
Syrien
(geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
Sirius hundstjärna
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Syryjczyk sɨˈrɨjʧ̑ɨk n
syrier
obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
Stettin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szczecinek ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩnɛk pn
Nien Stettin
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Skottland
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkot ʃkɔt n
skotte
mieszkaniec Szkocji

Szlezwik Północny pn
Nordslesvig
(geografia, geograficzny) region geograficzny w Danii, północna część dawnego księstwa Szlezwiku;

Szlisselburg pn
Nöteborg
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
Stockholm
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
schweizare
obywatel Szwajcarii

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
Schweiz
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed ʃfɛt n
svensk
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka ˈʃfɛtka n
svenska
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
Simon
polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

São Tomé ˈsãɔ tɔ̃ˈmɛ pn
São Tomé
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Świętego Tomasza i Książęcej;

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
Slovakien
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak ˈswɔvak n
slovak
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
Slovenien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
sloven
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
slav
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
Solen
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

Słupsk swupsk n
Stolp
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce;

T-shirt t‿ʃʲirt n
T-shirt
(krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

TV acronym
teve tv TV
= telewizja

Tadżyk ˈtaʤ̑ɨk n
tadzjik tadzjikistanier
obywatel Tadżykistanu

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
Tadzjikistan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tajlandczyk tajˈlãnṭʧ̑ɨk n
thailändare
obywatel Tajlandii

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
Thailand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajlandka tajˈlãntka n
thailändska
obywatelka Tajlandii

Tajpej ˈtajpɛj pn
Taipei
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan ˈtajvãn n
Taiwan
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Tajwańczyk tajˈvãj̃n͇ʧ̑ɨk n
taiwanes
mieszkaniec Tajwanu

Tallin pn
Tallinn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii;

Tamara tãˈmara pn
Tamara
imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Tambow pn
Tambov
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamiza tãˈmʲiza pn
Temsen Themsen
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
Tanzania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tanzańczyk tãw̃ˈzãj̃n͇ʧ̑ɨk n
tanzanier
obywatel Tanzanii

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
Tasjkent
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu;

Tatar ˈtatar n
tatar
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Tatry ˈtatrɨ pn
Tatra
(geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji;

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
Tbilisi
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Tegucigalpa ˌtɛɡuʨ̑iˈɡalpa pn
Tegucigalpa
(geografia, geograficzny) stolica Hondurasu;

Teheran tɛˈxɛrãn pn
Teheran
(geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Tekla ˈtɛkla pn
Tekla
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Teneryfa pn
Teneriffa
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodor tɛˈɔdɔr pn
Teodor Theodor
polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teodora ˌtɛɔˈdɔra pn
Teodora Theodora
imię żeńskie

Teresa tɛˈrɛsa pn
Teresia Therese Teresa Terese Theresa Theresia
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
Thermopyle
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Teuton n
teuton
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego

The Valley pn
The Valley
(geografia, geograficzny) stolica Anguilli;

Thimphu pn
Thimphu
(geografia, geograficzny) stolica Bhutanu

Thorshavn pn
Torshamn
(geografia, geograficzny) stolica Wysp Owczych;

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
Östtimor
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Timorczyk tʲĩˈmɔrʧ̑ɨk n
östtimorian
obywatel Timoru Wschodniego

Tirana tʲiˈrãna pn
Tirana
(geografia, geograficzny) stolica Albanii;

Tirsa pn
Tirsa
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
Tobias Thobias
imię męskie;

Togijczyk tɔˈɟijʧ̑ɨk n
togoles
obywatel Togo

Togo ˈtɔɡɔ pn
Togo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio ˈtɔcɔ pn
Tokyo
(geografia, geograficzny) stolica Japonii;

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
Thomas Tomas
polskie imię męskie;

Tomsk pn
Tomsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
Tonga
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tongijczyk tɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk n
tongan
obywatel Tonga

Tracja pn
Thrakien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
Trinidad och Tobago
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trypolis trɨˈpɔlʲis pn
Tripoli
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;

Trzej Królowie ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ pn
tre vise männen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;

Trójprzymierze ˌtrujpʃɨ̃ˈmʲjɛʒɛ pn
trippelalliansen
(historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
Tunisien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk n
tunisier
obywatel Tunezji

Tunis ˈtũɲis pn
Tunis
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
Turkiet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turecka Republika Cypru Północnego tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ pn
Turkiska republiken Norra Cypern
państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;

Turek ˈturɛk n
turk
osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turkmen ˈturkmɛ̃n n
turkmen turkmenistanier
obywatel Turkmenistanu

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
Turkmenistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turku pn
Åbo
(geografia, geograficzny) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Finlandii;

Turyn ˈturɨ̃n pn
Turin
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Thüringen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tuvalu tuˈvalu pn
Tuvalu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuwalczyk tuˈvalʧ̑ɨk n
tuvaluan
obywatel Tuvalu

Twer pn
Tver
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Tybet ˈtɨbɛt pn
Tibet
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;

Tybetanka ˌtɨbɛˈtãnka n
tibetanska
mieszkanka Tybetu

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
tibetan
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tyraspol pn
Tiraspol
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;

Tyrteusz pn
Tyrtaios
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

UE u‿ˈɛ acronym
EU
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

UGW u‿ɟɛ‿ˈvu acronym
EMU
= (ekonomia, ekonomiczny) Unia Gospodarcza i Walutowa;

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
USA
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Uganda uˈɡãnda pn
Uganda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugandyjczyk ˌuɡãnˈdɨjʧ̑ɨk n
ugandier
obywatel Ugandy

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
Ukraina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
ukrainare
człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Ukrainka ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩŋka n
ukrainska
kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
solsystemet
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Ulryk ˈulrɨk pn
Ulric Ulrik
imię męskie;

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
Europeiska unionen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich;

Ural ˈural pn
Uralbergen
(geografia, geograficzny) góry w Rosji;

Uran ˈurãn pn
Uranus
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Urban ˈurbãn pn
Urban
imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Urszula urˈʃula pn
Ursula
imię żeńskie;

Urugwaj uˈruɡvaj pn
Uruguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Urugwajczyk ˌuruɡˈvajʧ̑ɨk n
uruguayan
obywatel Urugwaju

Uzbek ˈuzbɛk n
uzbek uzbekistanier
(przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu
członek narodu Uzbeków

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
Uzbekistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
Ulaanbaatar
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii;

Vaduz pn
Vaduz
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Liechtensteinu;

Vaiaku pn
Vaiaku
stolica Tuvalu

Valletta pn
Valletta
(geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vanuatczyk n
vanuatuer
obywatel Vanuatu

Vanuatu pn
Vanuatu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Victoria pn
Victoria
(geografia, geograficzny) stolica Seszeli;

Waga ˈvaɡa pn
Vågen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagadugu pn
Ouagadougou
(geografia, geograficzny) stolica Burkiny Faso;

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
Valdemar
imię męskie;

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
Valentin
imię męskie;

Walia ˈvalʲja pn
Wales
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
walesare
mieszkaniec Walii

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
Berenikes hår
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warszawa varˈʃava pn
Warszawa
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
Washington
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;
(historia, historyczny, historycznie) (literacko) spolszczone nazwisko amerykańskiego prezydenta George'a Washingtona;

Watykan vaˈtɨkãn pn
Vatikanstaten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
Vatikanen
(geografia, geograficzny) wzgórze w Rzymie;

Wellington pn
Wellington
(geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii;

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
Venedig
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wener pn
Vänern
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
Venezuela
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk n
venezuelan
obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wenus ˈvɛ̃nus pn
Venus
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
Veronika Veronica
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
god jul
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia
glad påsk
…używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy

Wetter ˈvɛtːɛr pn
Vättern
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
Wien
(geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
Storbritannien
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Niedźwiedzica ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
Stora björnen
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Środa n
dymmelonsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ostatnia środa przed Wielkanocą;

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
påsk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek n
skärtorsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
långfredag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
fasta fastetid påskfasta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Tydzień ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
stilla veckan dymmelveckan passionsveckan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielkie Antyle ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ pn
Stora Antillerna
(geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
Vientiane
(geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
Vietnam
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
vietnames
obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
julafton
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
Wikipedia
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
Wiktionary
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
Wikisource
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
Viktor
imię męskie;

Wiktoria vʲikˈtɔrʲja pn
Viktoria
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
Vilhelm
imię męskie;

Wilhelmina pn
Vilhelmina Wilhelmina
polskie imię żeńskie;

Wilk vʲilk pn
Vargen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Willemstad ˈvʲilɛ̃mstat pn
Willemstad
(geografia, geograficzny) stolica Antyli Holenderskich;

Wilno ˈvʲilnɔ pn
Vilnius
(geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wincenty vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ pn
Vincent
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Windhuk ˈvʲĩntxuk pn
Windhoek
(geografia, geograficzny) stolica Namibii;

Wioleta vʲjɔˈlɛta pn
Viola Violetta
polskie imię żeńskie;

Wisła ˈvʲiswa pn
Wisła
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
Vattumannen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Woroneż pn
Voronezj
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga ˈvɔwɡa pn
Volga
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wspólnota Niepodległych Państw fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf pn
Oberoende staters samvälde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wyborg pn
Viborg
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim;

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
Elfenbenskusten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
Julön
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Man ˈvɨspa ˈmãn pn
Ön Man
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;

Wyspa Wielkanocna pn
Påskön
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspy Alandzkie ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Åland
(geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii;

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
Brittiska öarna
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
Cooköarna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
Kanarieöarna
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kokosowe ˈvɨspɨ ˌkɔkɔˈsɔvɛ pn
Kokosöarna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2),
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
Marshallöarna
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Normandzkie ˈvɨspɨ nɔrˈmãnʦ̑ʲcɛ pn
Kanalöarna
(geografia, geograficzny) grupa wysp w kanale La Manche;

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
Färöarna
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
Salomonöarna
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
São Tomé och Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
ungrare
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
ungerska
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Ungern
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Wężownik vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik pn
Ormbäraren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Włoch vwɔx n
italienare
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy ˈvwɔxɨ pn
Italien
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka ˈvwɔʃka n
italienska
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

Yaren ˈjarɛ̃n pn
Yaren
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Nauru;

Yngve pn
Yngve
skandynawskie imię męskie

Ystad pn
Ystad
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Szwecji

ZNP zɛt‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
PMS
= (medycyna, medyczny) zespół napięcia przedmiesiączkowego;

ZUM acronym
UVI
= (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

Zabulon pn
Sebulon
imię męskie pochodzenia biblijnego;

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
Sakarias Sakarja
polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
Zagreb
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zakarpacie ˌzakarˈpaʨ̑ɛ pn
Karpato-Ukraina
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Zambia ˈzãmbʲja pn
Zambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zambijczyk zãmˈbʲijʧ̑ɨk n
zambier
obywatel Zambii

Zambo ˈzãmbɔ n
sambo
(antropologia, antropologiczny) dziecko pochodzące od rodziców rasy czarnej i żółtej;

Zatoka Adeńska pn
Adenviken
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
Bottniska viken
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
Finska viken
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Flensburska pn
Flensburgfjorden
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo–zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;

Zatoka Genueńska pn
Genuabukten
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
Mexikanska golfen
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Narewska pn
Narvabukten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, stanowiąca część Zatoki Fińskiej;

Zatoka Neapolitańska pn
Neapelbukten
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Parnawska pn
Pärnuviken
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii

Zatoka Pomorska pn
Pommernbukten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Ryska pn
Rigabukten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Tallińska pn
Tallinnbukten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w Estonii, w południowej części Zatoki Fińskiej;

Zatoka Tarencka pn
Tarantobukten
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;

Zatoka Wenecka pn
Venedigbukten
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zatoka Wyborska pn
Viken Viborgska
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;

Zegar ˈzɛɡar pn
Pendeluret
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
Själland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii;

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
jorden Jorden
(astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
Zimbabwe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
Förenade Arabemiraten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
Förenade Konungariket Förenade kungariket
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zofia ˈzɔfʲja pn
Sofia Soffia Sofi Sofie Sophi Sophia
imię żeńskie;

Zurych pn
Zürich
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna zuˈzãnːa pn
Susanna
imię żeńskie;

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
Sovjetunionen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
Socialistiska rådsrepublikernas union
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

a a conjunction
och men
…przeciwstawności
och
…uzupełniania
…wynikania

abakus aˈbakus n
abakus
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

abassi n
abasî
srebrna moneta zdawkowa;

abażur aˈbaʒur n
lampskärm
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
abdikation
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
abdikera avgå
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abecedariusz ˌabɛʦ̑ɛˈdarʲjuʃ n
register
skorowidz

aberracja ˌabɛrˈraʦ̑ʲja ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja n
aberration
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
(erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abiturient ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt n
abiturient
uczeń kończący szkołę, najczęściej średnią, przystępujący do matury;

ablacja abˈlaʦ̑ʲja n
ablation
(geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych

ablatyw abˈlatɨf n
ablativ
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

ablutomania ˌablutɔ̃ˈmãɲja n
tvätttvång
(medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
abonnent
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
abonnera
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
abort
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abrazja abˈrazʲja n
abrasion
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

absces ˈapsʦ̑ɛs n
abscess
(medycyna, medyczny) ropień

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
absolut
całkowity, zupełny, bezwzględny

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
absolutism envälde
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
absorption
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;

abstrahować ˌapstraˈxɔvaʨ̑ v
abstrahera
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

abstrakcja apsˈtrakʦ̑ʲja n
abstraktion
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
nierealny pogląd
pojęcie ogólne
proces tworzenia pojęć ogólnych (1.3);

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
abstrakt
nie mający związku z rzeczywistością

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
abstinens
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
absolutist nykterist helnykterist
osoba nie pijąca napojów alkoholowych

absurd ˈapsurt n
absurditet orimlighet
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalność n
absurditet
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

acetaldehyd n
acetaldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
aceton
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
acetylen
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

ach ax interjection
ack
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

adadżio aˈdaʤ̑ʲjɔ n
adagio
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

adaptacja ˌadapˈtaʦ̑ʲja n
anpassning adaptation adaption
przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

adaptacyjny adj
adaptiv anpassningsbar
taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

adaptować ˌadapˈtɔvaʨ̑ v
adaptera
dostosować/dostosowywać do innego użytku
omarbeta
dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
adekvat rimlig skälig motsvarande
dokładnie czemuś odpowiadający

adiabatyczny adj
adiabatisk
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

adiutant aˈdʲjutãnt n
adjutant
(wojskowość, wojskowy) żołnierz asystujący dowódcy;

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
administratör
osoba zarządzająca czymś

admirał adˈmʲiraw n
amiral
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

adonis aˈdɔ̃ɲis n
adonis
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny zwykle młody mężczyzna, przesadnie dbający o swoją urodę
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zobacz) modraszek adonis

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
adoption
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adopcyjny adj
adoptiv
związany z adopcją, dotyczący adopcji

adoptować ˌadɔpˈtɔvaʨ̑ v
adoptera
dokonywać / dokonać adopcji

adorator ˌadɔˈratɔr n
beundrare
mężczyzna zabiegający o względy kobiety

adorować ˌadɔˈrɔvaʨ̑ v
dyrka tillbedja tillbe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
adrenalin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres ˈadrɛs n
adress
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy n
e-postadress
(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat aˈdrɛsat n
adressat
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
adressera
umieszczać adres na liście, przesyłkę

adware n
annonsprogram reklamprogram
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent ˈadvɛ̃nt n
advent
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentysta ˌadvɛ̃nˈtɨsta n
adventist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwentystyczny adj
adventistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów

adwokat adˈvɔkat n
advokat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adygejski n
adygeiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

aerodrom ˌaɛˈrɔdrɔ̃m n
aerodrom
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerograf n
airbrush
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

afazja aˈfazʲja n
afasi
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afekt ˈafɛkt n
kärlek
namiętność, silne uczucie
affekt
wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu

afera aˈfɛra n
affär
wydarzenie, które wywołało skandal;

afganistański ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci adj
afghansk
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
afghansk
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistan u

afiks ˈafʲiks n
affix
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afro ˈafrɔ n
afrofrisyr afro
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański adj
afroamerikansk
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
afrodisiakum
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
afrikaans
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
afrikansk
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agawa aˈɡava n
agave
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agent ˈaɡɛ̃nt n
agent
pracownik wywiadu
tajny pracownik policji lub służb specjalnych
przedstawiciel jakiejś firmy

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
agnosticism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
agorafobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agresja aˈɡrɛsʲja n
aggression
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agrest ˈaɡrɛst n
krusbär
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
aggressiv
zachowujący się wrogo, napastliwie

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
agronomi
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

aguti aˈɡutʲi n
aguti
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

aha ˈaxa interjection
aha
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

aikido ajˈcidɔ n
aikido
japońska sztuka samoobrony;

akceleracja n
acceleration
przyspieszenie

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
betoning accent
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akceptowalny ˌakʦ̑ɛptɔˈvalnɨ adj
acceptabel
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
acceptera
aprobować coś

akcja ˈakʦ̑ʲja n
aktion
działanie zorganizowane
aktie
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);
handling
przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
aktieägare
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcyza akˈʦ̑ɨza n
accis
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

aklamacja ˌaklãˈmaʦ̑ʲja n
acklamation
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

akmeizm n
akmeism
(literacko) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

akolita ˌakɔˈlʲita n
akolut
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja n
ackommodation
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

akompaniator ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr n
ackompanjatör
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

akompaniatorka ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka n
ackompanjatris
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawczyni akompaniamentu

akompaniować ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑ v
ackompanjera
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akord ˈakɔrt n
ackord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
dragspel ackordion handklaver
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista n
ackordeonspelare
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akredytacja n
ackreditering
oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akrobata ˌakrɔˈbata n
akrobat
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatyczny adj
akrobatisk
związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrolit aˈkrɔlʲit n
akrolit
(sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

akromegalia n
akromegali
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

aksamit aˈksãmʲit n
sammet
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitny ˌaksãˈmʲitnɨ adj
sammetslen
wykonany z aksamitu

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
axiom
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

aksjomatyczny ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
axiomatisk
oparty na aksjomatach

akson ˈaksɔ̃n n
axon
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

akt akt n
akt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
handling
czyn, działanie

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
aktör skådespelare
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka akˈtɔrka n
skådespelerska aktris
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualizować v
aktualisera uppdatera
czynić aktualnym

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aktuell nuvarande ifrågavarande pågående
dotyczący teraźniejszości

aktyn ˈaktɨ̃n n
aktinium
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywista ˌaktɨˈvʲista n
aktivist
bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywować ˌaktɨˈvɔvaʨ̑ v
aktivera
sprawiać, że coś staje się aktywne

aktówka akˈtufka n
portfölj
płaska torba na dokumenty

akumulacja n
ackumulation
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
ackumulator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akupresura ˌakuprɛˈsura n
akupressur
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
akupunktur
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
barnmorska ackuschörska
(przestarzałe, przestarzały) położna;

akwakultura ˌakfakulˈtura n
akvakultur
forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
akvamarin
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwariowy ˌakfaˈrʲjɔvɨ adj
akvarie
związany z akwarium, dotyczący hodowli w akwarium

akwarium aˈkfarʲjũm n
akvarium
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt aˈkfɛdukt n
akvedukt
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

alandzki adj
åländsk
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Alandzkimi

alanina n
alanin
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm ˈalarm n
alarm larm
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
wezwanie do działania

albatros alˈbatrɔs n
albatross
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański alˈbãj̃sʲci adj
albansk albanska
związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański alˈbãj̃sʲci n
albanska
język używany przez Albańczyków;

albinizm alˈbʲĩɲism̥ n
albinism
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;

albinos alˈbʲĩnɔs n
albino
człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albo ˈalbɔ conjunction
eller
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

albumina ˌalbũˈmʲĩna n
albumin
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
alkemi
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto

alchemiczny adj
alkemisk
dotyczący alchemii

aldehyd alˈdɛxɨt n
aldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldehyd octowy n
acetaldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
men
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego
utan
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy podkreślamy, że jedno stwierdzenie nie jest prawdziwe, a drugie jest

ale ɛjl ˈalɛ n
aber
wada, słaba strona

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
allegori
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegoryczny ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
allegorisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

aleja aˈlɛja n
allé aveny
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

alemański n
alemanniska
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

alergia aˈlɛrʲɟja n
allergi
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
allergisk
związany z alergią

alergik aˈlɛrʲɟik n
allergiker
osoba uczulona na działanie alergenów

alergologia ˌalɛrɡɔˈlɔɟja n
allergologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

alfabet alˈfabɛt n
alfabet
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

algebra alˈɡɛbra n
algebra
jeden z działów matematyki;

algebraiczny adj
algebraisk
dotyczący algebry

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
algerisk
odnoszący się do państwa Algieria

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
algoritm
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alibi aˈlʲibʲi n
alibi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
alligator
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
allitteration
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alka ˈalka n
alka
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

alkaliczność ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
alkalinitet
(chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkan ˈalkãn n
alkan
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alkohol alˈkɔxɔl n
alkohol sprit
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
alkoholist
osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
alkoholism
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

alkowa alˈkɔva n
alkov
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allel ˈalːɛl n
allel
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
halleluja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

almandyn n
almandin
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

aloza aˈlɔza n
majfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

alpaka alˈpaka n
alpacka
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
wełna z lamy (1.1)

alpinizm alˈpʲĩɲism̥ n
alpin klättring
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska
klättring
szerzej: wspinaczka wysokogórska
wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

alt alt n
alt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
altruist
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
altruism
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

aluzja aˈluzʲja n
allusion
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

alzacki alˈzaʦ̑ʲci adj
elsassisk
związany z Alzacją

amator ãˈmatɔr n
amatör
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo
miłośnik, ktoś oddany czemuś

amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka n
amason amasonpapegoja
(ornitologia, ornitologiczny) papuga południowoamerykańska z rodzaju Amazona, zwykle zielona;

ambasada ˌãmbaˈsada n
ambassad
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
ambassadör
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej
(przenośnie, przenośnia) rzecznik, obrońca danej sprawy, interesu

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
ambition
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
ambitiös
charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

amblygonit n
amblygonit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

ambona ãmˈbɔ̃na n
predikstol
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambulatoryjny ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ adj
ambulant
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba ãˈmɛba n
amöba
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen ˈãmɛ̃n interjection
amen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk ãˈmɛrɨk n
americium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizacja ˌãmɛrɨkãɲiˈzaʦ̑ʲja n
amerikanisering
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
amerikansk
dotyczący Ameryki (kontynentu)
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst ãˈmɛtɨst n
ametist
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
amfetamin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfiteatr ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥ n
amfiteater
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora ãw̃ˈfɔra n
amfora
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amharski ãmˈxarsʲci n
amhariska
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
aminosyra
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amnestia ãmˈnɛstʲja n
amnesti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja ãmˈnɛzʲja n
amnesi
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
ammoniak
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amoralizm ˌãmɔˈralʲism̥ n
amoralism
pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

amorficzny ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ adj
amorf formlös oformlig strukturlös
bezkształtny, niemający określonej budowy

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
stötdämpare
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amper ˈãmpɛr n
ampere
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna n
amperetimme
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
amplitud
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
amputation
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
amputera
dokonywać amputacji

ampułka ãmˈpuwka n
ampull
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

amulet ãˈmulɛt n
amulett
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amunicja ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja n
ammunition
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

anabioza n
skendöd
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachroniczny adj
anakronistisk
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
anakronism
coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anagram ãˈnaɡrãm n
anagram
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
anakonda
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

analcym n
analcim
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów, Na[AlSi2O6] x H2O;

analfabeta ˌãnalfaˈbɛta n
analfabet
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

analfabetyzm n
analfabetism
(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analityczny ˌãnalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
analytisk
związany z analizą

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
analytiker
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza ˌãnaˈlʲiza n
analys
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
analysera
przeprowadzać proces analizy

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
anamnes
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas ãˈnãnas n
ananas
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju (1.1)

anarchia ãˈnarxʲja n
anarki
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

anarchista ˌãnarˈxʲista n
anarkist
zwolennik anarchizmu

anarchizm ãˈnarxʲism̥ n
anarkism
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchopacyfizm n
anarkopacifism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anataz n
anatas
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

anatema ˌãnaˈtɛ̃ma n
anatema bannlysning
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatolian ˌãnaˈtɔlʲjãn n
anatolisk herdehund
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy molosów;

anatolijski ˌãnatɔˈlʲijsʲci adj
anatolisk
(przymiotnik) od Anatolia

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
anatomi
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
anatomisk
związany z anatomią, dotyczący anatomii

anch n
ankh
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

andezyt n
andesit
(geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
andorransk
odnoszący się do Andory (państwa)

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
andrologi
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

aneksja ãˈnɛksʲja n
annektering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑ v
annektera
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny adj
anemisk
(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

anestetyk n
anestetikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezja ˌãnɛˈstɛzʲja n
anestesi
(medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk n
narkosläkare
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
(medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia n
anestesiologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anewryzm ãˈnɛvrɨsm̥ n
aneurysm
(medycyna, medyczny) (dawniej, dawny) guzowate wypełnione krwią rozszerzenie tętnicy np. wskutek uszkodzenia jej ścianki

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
engelsk engelska
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
engelska engelsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina ãŋʲˈɟĩna n
angina
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

angiografia ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja n
kärlframställning
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

anglezyt n
anglesit
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
anglicism
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglojęzyczny ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
engelskspråkig
posługujący się językiem angielskim
spisany, stworzony w języku angielskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci adj
anglosaxisk anglosachsisk
związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)
związany z językiem anglosaskim (1.1)

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci n
anglosachsiska anglosaxiska
poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

anhedonia ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja n
anhedoni
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

ani ˈãɲi conjunction
varken eller
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani ˈãɲi particle
inte ens inte heller
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
änglalik
związany z aniołami

anion ˈãɲjɔ̃n n
anjon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł ˈãɲɔw n
ängel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

ankieta ãŋʲˈcɛta n
enkät
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
anomali abnormitet
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anomalny adj
anomal
stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
anonymitet
cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
anonym
o nieujawnionym nazwisku

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
anorexi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anorektyczny ˌãnɔrɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
anorektisk
związany z anoreksji; taki, jak w anoreksji

anorektyk ˌãnɔˈrɛktɨk n
anorektiker
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

anortyt n
anortit
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

ansa ˈãw̃sa n
agg
niechęć do kogoś, pretensja

antagonista ˌãntaɡɔ̃ˈɲista n
antagonist
przeciwnik;

antagonistyczny ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
antagonistisk
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem

antagonizm ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥ n
antagonism
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny adj
antarktisk
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena ãnˈtɛ̃na n
antenn
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antiguańsko-barbudzki adj
antiguansk
związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

antofyllit n
antofyllit
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
antonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonówka ˌãntɔ̃ˈnufka n
antonovka
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) mrozoodporna odmiana uprawna jabłoni domowej;

antropofobia ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja n
antropofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
antropolog
badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
antropologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
antropologisk
związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropozoficzny adj
antroposofisk
związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

antyamerykański adj
antiamerikansk
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antybiogram ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm n
antibiogram
(medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
antibiotikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antycyklon n
anticyklon
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antyczny ãnˈtɨʧ̑nɨ adj
antik
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu
pochodzący z dawnych czasów

antydatowanie ˌãntɨdatɔˈvãɲɛ n
antedatering
podpisywanie czegoś z wcześniejszą datą niż faktyczna data powstania dokumentu

antydatować ˌãntɨdaˈtɔvaʨ̑ v
antedatera
podpisywać coś z wcześniejszą datą niż jest w rzeczywistości, zwykle w celu oszustwa

antydemokratyczny adj
antidemokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antyfaszysta ˌãntɨfaˈʃɨsta n
antifascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
antifascistisk
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfeudalny adj
antifeodalistisk
skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
antigen
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antyimperialistyczny ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩmpɛrʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
antiimperialistisk
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

antykapitalistyczny adj
antikapitalistisk
wrogi wobec kapitalizmu

antyklerykalny ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ adj
antiklerikal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antykoagulant ˌãntɨkɔaˈɡulãnt n
antikoagulans
(medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

antykomunista ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista n
antikommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

antykomunistyczny ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
antikommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, związany z antykomunizmem, dotyczący antykomunizmu

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
antikommunism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykwariat ˌãntɨˈkfarʲjat n
antikvariat
sklep z używanymi książkami;

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
antilop
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antylski adj
nederländskantilleansk
dotyczący Antyli Holenderskich

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
antimateria
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
antimon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antynatalizm n
antinatalism
(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość narodzinom;

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
antipati
niechęć do kogoś

antypatyczny ˌãntɨpaˈtɨʧ̑nɨ adj
antipatisk
budzący odrazę, niechęć

antypolski ˌãntɨˈpɔlsʲci adj
antipolsk
wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków

antyradziecki adj
antisovjetisk
taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR
taki, który jest przejawem wrogości (1.1)

antyrasizm n
antirasism
ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

antyreligijny ˌãntɨrɛlʲiˈɟijnɨ adj
antireligiös
skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii

antyrosyjski adj
antirysk
wymierzony przeciwko Rosji i Rosjanom

antysemicki ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
antisemitisk
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

antysemita ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita n
antisemit
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
antisemitism
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
antiseptisk
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antyspołeczny adj
samhällsfarlig
wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

antysyjonistyczny ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
antisionistisk
wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

antyżydowski adj
judefientlig
skierowany przeciwko Żydom, działający na szkodę Żydów

anyż ˈãnɨʃ n
anis
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

aorta aˈɔrta n
aorta
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
kamera
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat rentgenowski aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci n
röntgenapparat
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

aparat słuchowy n
hörapparat
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparat telefoniczny n
telefonapparat
(telekomunikacja) końcowe urządzenie łącza telefonicznego

apatia aˈpatʲja n
apati
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apetyczny ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ adj
aptitlig
zachęcający do jedzenia

apetyt aˈpɛtɨt n
aptit
(przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś
aptit matlust
chęć jedzenia, łaknienie;

aplauz n
applåd
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikator ˌaplʲiˈkatɔr n
applikator
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

aplikować ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑ v
ge
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku

apoplektyczny ˌapɔplɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
apoplektisk
będący przejawem/następstwem apopleksji

apostoł aˈpɔstɔw n
apostel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof aˈpɔstrɔf n
apostrof
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa n
apostrof
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apsik aˈpʲɕik interjection
attjo
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

apsyda apˈsɨda n
absid
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteka apˈtɛka n
apotek
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz apˈtɛkaʃ n
apotekare
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

ar ar n
ar
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

ara ˈara n
ara
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

arab ˈarap n
arab
(jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

arabista ˌaraˈbʲista n
arabist
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabizacja n
arabisering
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabski aˈrapsʲci adj
arabisk
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski aˈrapsʲci n
arabiska
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

aranżacja n
arrangemang
zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej

aranżować v
arrangera
organizować, urządzać

arbuz ˈarbus n
vattenmelon
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
arkaisk ålderdomlig
będący typowym dla dawnych czasów

archaizm n
arkaism
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł arˈxãɲɔw n
ärkeängel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
arkeolog
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
arkeologi
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archetyp arˈxɛtɨp n
arketyp
(literacko) pierwowzór postaci
(psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archipelag ˌarxʲiˈpɛlak n
arkipelag ögrupp
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt arˈxʲitɛkt n
arkitekt
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektoniczny ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
arkitektonisk
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury

architektura ˌarxʲitɛkˈtura n
arkitektur byggnadskonst
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw arˈxʲitraf n
arkitrav
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwalia ˌarxʲiˈvalʲja n
arkivalier
dokumenty o wartości historycznej

archiwalny adj
arkivalisk
dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

archiwista n
arkivarie
pracownik archiwum

archiwum arˈxʲivũm n
arkiv
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne
instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
ärkebiskop
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcybiskupi adj
ärkebiskoplig
dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

arcydzięgiel ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
kvanne
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

arena aˈrɛ̃na n
arena
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

areszt ˈarɛʃt n
arrest
miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)

areszt domowy ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ n
husarrest
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
arrestera
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argentyt n
silverglans
minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

argentyński ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci adj
argentinsk
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

argon ˈarɡɔ̃n n
argon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument arˈɡũmɛ̃nt n
argument
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;
(matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

argumentacja n
argumentation
uzasadnianie za pomocą argumentów

argusowe oko idiom
argusöga
umiejętność dokładnego postrzegania uchybień, złych stron czegoś; czujny wzrok

aria ˈarʲja n
aria
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

arka ˈarka n
ark
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arkada arˈkada n
arkad
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkoza n
arkos
(geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

arktyczny arkˈtɨʧ̑nɨ adj
arktisk
związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego

arkusz kalkulacyjny ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ n
kalkylprogram
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

armata arˈmata n
kanon
działo o długiej lufie;

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
armenisk
odnoszący się do Armenii

armia ˈarmʲja n
armé här
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
arrogans
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

aromat aˈrɔ̃mat n
arom
zapach sprawiający przyjemność

aromaterapia aˈrɔ̃matɛˈrapʲja n
aromaterapi
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
aromatisk
(chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla
mający silny, miły zapach
o wyraźnym, bogatym smaku

arsen ˈarsɛ̃n n
arsenik
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

artefakt arˈtɛfakt n
artefakt
przedmiot wykonany ludzką ręką;
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

arteria arˈtɛrʲja n
artär
(anatomia, anatomiczny) tętnica

arteterapia n
konstterapi
terapia przez sztukę

artykuł arˈtɨkuw n
artikel
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
rzecz, która jest przedmiotem handlu

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
hushållsapparater
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artysta arˈtɨsta n
artist
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
artistisk
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arubański adj
arubansk
związany z Arubą, dotyczący Aruby

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
aristokrat
osoba należąca do arystokracji

arystotelesowski adj
aristotelisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arystotelizm n
aristotelism
(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
aritmetik
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

as a ɛs as n
ess äss
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
ess
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
dyvelsträck
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

asceta asˈʦ̑ɛta n
asket
człowiek uprawiający ascezę

ascetyczny adj
asketisk
właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

asceza asˈʦ̑ɛza n
askes
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

asertoryczny ˌasɛrtɔˈrɨʧ̑nɨ adj
assertorisk
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

asfalt ˈasfalt n
asfalt
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować v
asfaltera
pokrywać powierzchnię asfaltem

asferyczny ˌasfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
asfärisk
niebędący odcinkiem sfery

aspekt ˈaspɛkt n
aspekt
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana
(astronomia, astronomiczny) położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;

aspermia n
aspermi
(medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie;

aspirować v
sträva
starać się, ubiegać się o coś

astat ˈastat n
astat
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
astenosfär
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asterysk aˈstɛrɨsk n
asterisk
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

astma ˈastma n
astma
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astmatyczny adj
astmatisk
(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

astrofizyczny adj
astrofysisk
dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyka n
astrofysik
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolog aˈstrɔlɔk n
astrolog
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
astrologi
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
astrologisk
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
astronaut rymdfarare
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
astronom
miłośnik i znawca astronomii
specjalista w zakresie astronomii;

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
astronomi
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
astronomisk
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
asymmetrisk osymmetrisk
niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
asymptot
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

atak ˈatak n
anfall
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
hjärtinfarkt
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
anfalla
o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
attackera
prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
attackera anfalla
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

atari n
atari
taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu;

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
atavistisk
o cechach podobnych jak u odległych przodków

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
ateist gudsförnekare
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
ateism gudsförnekelse
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

ateńczyk aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
atenare
mieszkaniec Aten

atlas ˈatlas n
atlas kartbok
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
atmosfär
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.

atol ˈatɔl n
atoll
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom ˈatɔ̃m n
atom
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomowy ˌatɔ̃ˈmɔvɨ adj
atomär
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
bläck
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atramentowy ˌatrãmɛ̃nˈtɔvɨ adj
bläckig
dotyczący atramentu, związany z atramentem

atropina n
atropin
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

audiobook n
ljudbok
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audiowizualny adj
audiovisuell
dotyczący zarówno wrażeń słuchowych jak i wzrokowych

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
auktion
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aukcja holenderska ˈawkʦ̑ʲja ˌxɔlɛ̃nˈdɛrska n
holländsk auktion
aukcja, w której stopniowo obniża się cenę sprzedaży do momentu zgłoszenia pierwszej oferty kupna;

aula ˈawla n
aula
duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
australisk
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
österrikisk
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

autentyczność ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
autenticitet äkthet
cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
autentisk äkta
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
självbiografi
własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus awˈtɔbus n
buss
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autochtoniczny adj
autokton
związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autokefaliczny adj
autokefal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw awˈtɔklaf n
autoklav
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

automat awˈtɔ̃mat n
automat
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
autonomi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
autonom
związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autopsja awˈtɔpsʲja n
obduktion
sekcja zwłok;

autostopowicz ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑ n
liftare
ktoś, kto podróżuje autostopem

autostrada ˌawtɔˈstrada n
motorväg
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

autotomia n
autotomi
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autunit n
autunit
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
autistisk
związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm ˈawtɨsm̥ n
autism
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awersja aˈvɛrsʲja n
aversion
niechęć do kogoś lub czegoś

awestyjski n
avestiska
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awokado ˌavɔˈkadɔ n
avokado
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

azalia n
azalea
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest ˈazbɛst n
asbest
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
azerbajdzjansk azerisk
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski aˈzɛrsʲci n
azeriska
język urzędowy Azerbejdżanu;

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
asiatisk
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azorski adj
azorisk
związany z Azorami, leżący na Azorach

azot ˈazɔt n
kväve
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

aztecki asˈtɛʦ̑ʲci adj
aztekisk
związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

ałun ˈawũn n
alun
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;

ałunit n
alunit
(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

aż aʃ conjunction
tills förrän
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

babcia ˈbapʲʨ̑a n
farmor mormor
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
brittsommar
wczesnojesienne dni;

babilończyk n
babylonier
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babka macierzysta ˈbapka ˌmaʨ̑ɛˈʒɨsta n
mormor
(dawniej, dawny) matka matki;

babka ojczysta ˈbapka ɔjˈʧ̑ɨsta n
farmor
(dawniej, dawny) matka ojca;

babsko ˈbapskɔ n
käring
(pogardliwie) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

badanie baˈdãɲɛ n
undersökning forskning
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
undersökning
sprawdzenie stanu zdrowia

badać ˈbadaʨ̑ v
forska undersöka
przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
sondera
przyglądać się czemuś lub komuś uważnie
undersöka
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
badminton
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

badmintonista n
badmintonspelare
gracz w badmintona

bagatelizować v
bagatellisera
przedstawiać jako mało ważne
förringa
uważać za niezbyt ważne

bagaż ˈbaɡaʃ n
bagage
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
bagagelucka bagagehållare
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagietka baˈɟɛtka n
baguette pain riche
(spożywczy) długa, cienka bułka;

bagnet ˈbaɡnɛt n
bajonett
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno ˈbaɡnɔ n
kärr träsk sump myr mosse sumpmark
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bahamski baˈxãmsʲci adj
bahamansk
odnoszący się do państwa Bahamy
odnoszący się do archipelagu Bahamy

bahrański baxˈrãj̃sʲci adj
bahrainsk
odnoszący się do państwa Bahrajn

bajka ˈbajka n
fabel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
(potocznie, potoczny) zmyślona informacja

bajka na dobranoc n
godnattsaga
historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajt bajt n
byte
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak bak n
tank
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakteria bakˈtɛrʲja n
bakterie
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriobójczy ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ adj
bakteridödande
(medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

bakteriolog ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk n
bakteriolog
(medycyna, medyczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologiczny adj
bakteriologisk
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriomocz n
bakteriuri
(medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

bakteryjny ˌbaktɛˈrɨjnɨ adj
bakteriell
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

bakłażan bakˈwaʒãn n
aubergine äggplanta
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
(spożywczy) warzywo; podłużny, zwykle fioletowoczarny owoc rośliny (1.1)

bal bal n
bal
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

bal maskowy ˈbal maˈskɔvɨ n
maskeradbal
zabawa, której uczestnicy są w przebraniach i maskach na twarzy

balet ˈbalɛt n
balett
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

baletnica ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a n
ballerina
kobieta, która tańczy w balecie

balkon ˈbalkɔ̃n n
balkong
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

ballada balˈːada n
ballad
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

balneolog n
balneolog
(medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

balon ˈbalɔ̃n n
luftballong
(lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;
ballong
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balsa ˈbalsa n
balsaträd
(botanika, botaniczny) Ochroma lagopus, drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;
balsa
drewno balsy (1.1)
tratwa bądź łódka z drewna (1.1)

balsam ˈbalsãm n
balsam
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;
(historia, historyczny, historycznie) starożytny preparat do balsamowania zwłok
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

bambus ˈbãmbus n
bambu
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalny bãˈnalnɨ adj
banal platt
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan ˈbãnãn n
banan
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
(spożywczy) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

banda ˈbãnda n
liga
zorganizowana grupa przestępcza

bandaż ˈbãndaʃ n
bandage binda
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
förbinda plåstra ihop plåstra om
zakładać bandaż, owijać bandażem

bandurzysta n
banduraspelare
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na bandurze

bandyta bãnˈdɨta n
bandit
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

bangladeski ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci adj
bangladeshisk
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

bank bãŋk n
bank
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank krwi ˈbãŋk ˈːr̥fʲi n
blodbank
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bank spermy ˈbãŋk ˈspɛrmɨ n
spermabank
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier n
bankir
właściciel lub dyrektor banku

banknot ˈbãŋknɔt n
sedel
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę;

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
bankomat uttagsautomat
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

baptysterium n
baptisterium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek w którym dokonywano chrztu

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
baptism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

bar bar n
barium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
bar
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
(gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

bar mleczny ˈbar ˈmlɛʧ̑nɨ n
mjölkbar
tani, samoobsługowy bar szybkiej obsługi, sprzedający posiłki przez cały dzień i nie oferujący alkoholi;

barak ˈbarak n
barack
prowizoryczny budynek

baran ˈbarãn n
bagge gumse
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy

barbadoski ˌbarbaˈdɔsʲci adj
barbadisk
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbarzyńca ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nʦ̑a n
barbar
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

barbarzyński adj
barbar barbarisk
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbituran n
barbiturat
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

barczysty adj
bredaxlad
szeroki w barkach

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
mest mer mera
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
mycket väldigt enormt mäkta oerhört storligen
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

baribal baˈrʲibal n
svartbjörn
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ursus americanus Pallas, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

bark bark n
axel skuldra
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barman ˈbarmãn n
barmästare
osoba, która obsługuje bufet w barze;

barograf n
barograf
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
barometer
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron ˈbarɔ̃n n
baron
niski tytuł arystokratyczny;

barwena barˈvɛ̃na n
mullusfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

barykada ˌbarɨˈkada n
barrikad
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

bas bas n
bas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;

basen ˈbasɛ̃n n
simbassäng bassäng
forma skrócona od basen pływacki

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
baskisk baskiska
związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski baˈsʲcijsʲci n
baskiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

basset ˈbasːɛt n
basset basset hound
(kynologia, kynologiczny) masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

bastard ˈbastart n
bastard
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

bastion ˈbastʲjɔ̃n n
bastion
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
bataljon
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
brushane
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

batat n
sötpotatis
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria baˈtɛrʲja n
batteri
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

baton ˈbatɔ̃n n
chokladstång
(cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

batuta baˈtuta n
taktpinne
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
batymetri
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

bawełna baˈvɛwna n
bomull
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;

bawić ˈbavʲiʨ̑ v
leka
spędzać czas na rozrywkach

bawół ˈbavuw n
buffel
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza ˈbaza n
bas
główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

baza danych n
databas
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt ˈbazalt n
basalt
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazaltowy adj
basaltisk
dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

bazar ˈbazar n
basar
teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazylia baˈzɨlʲja n
basilika
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazyliszek n
basilisk
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bałałajka ˌbawaˈwajka n
balalajka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

bałkanizacja n
balkanisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałtycki bawˈtɨʦ̑ʲci adj
baltisk
od Bałtyk

bałwan ˈbawvãn n
snögubbe
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

bałwochwalstwo n
avgudadyrkan avguderi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kult bożków (bałwanów)

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
såpbubbla
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśń baɕɲ̊ n
fabel
(literacko) utwór o treści fantastycznej;

bażanciarnia ˌbaʒãɲˈʨ̑arʲɲa n
fasaneri fasangård
ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

bażant ˈbaʒãnt n
fasan
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

bażantarnia ˌbaʒãnˈtarʲɲa n
fasaneri fasangård
ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

beatyfikacja ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
saligförklaring
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

beczka ˈbɛʧ̑ka n
tunna fat
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami;

behawiorystyczny adj
behavioristisk
(psychologia, psychologiczny) związany z behawiorystami, behawioryzmem

behawioryzm n
behaviorism
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bekas ˈbɛkas n
beckasin
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
belgisk
odnoszący się do Belgii lub Belgów

belizeński ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci adj
belizisk
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belka ˈbɛlka n
balk
długi, obrobiony pień drzewa

belona bɛˈlɔ̃na n
näbbgädda
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

bemol ˈbɛ̃mɔl n
sänkt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
bengali
język bengalski (1.1)

beniński bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci adj
beninsk
odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

benzen n
bensen
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzofuran n
bensofuran
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
bensin
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

beret ˈbɛrɛt n
basker
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

beri-beri n
beriberi
(medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

berkel ˈbɛrkɛl n
berkelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

bermudzki adj
bermudisk
dotyczący Bermudów

beryl ˈbɛrɨl n
beryllium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

besan n
kikärtsmjöl
(spożywczy) mąka z ciecierzycy, częsty składnik regionalnych kuchni na subkontynencie indyjskim;

beton ˈbɛtɔ̃n n
betong
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
betongblandare frifallsblandare
maszyna do wyrobu betonu
betongbil betongblandare
samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

bez bɛs n
fläder
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez bɛs preposition
utan
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez- bɛs bɛz prefix
-lös o-
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholfri
niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezatomowy adj
kärnvapenfri
nieposiadający broni jądrowej

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
färglös
nie mający barwy

bezbateryjny adj
batterifri
mogący działać bez baterii

bezbramkowy ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ adj
mållös
(sport, sportowy) o meczu piłkarskim, o wyniku meczu piłkarskiego: zakończony remisem 0:0, zakończony bez strzelenia żadnej bramki

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
molnfri
charakteryzujący się brakiem chmur

bezczelność bɛʃˈʧ̑ɛlnɔɕʨ̑ n
fräckhet näsvishet
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
oförskämd fräck näsvis uppnosig
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezcześcić v
skända
znieważać coś, pozbawiać czci

bezdech ˈbɛzdɛx n
andningsstillestånd
(medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

bezdeszczowy ˌbɛzdɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
regnfri
charakteryzujący się brakiem deszczu

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑ n
hemlöshet
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
hemlös
taki, który nie ma domu

bezdymny adj
rökfri
niewydzielający dymu

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
barnlöshet
nieposiadanie potomstwa;

bezglutenowy ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ adj
glutenfri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

bezgorączkowy ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ adj
feberfri
(medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki

bezgotówkowy adj
kontantfri
(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
oändlig
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgwiezdny adj
stjärnlös
nie mający gwiazd

bezkształtny bɛsˈkʃtawtnɨ adj
formlös amorf oformlig
o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
obarmhärtig hjärt­lös skonings­lös
okrutny; taki, który nie ma litości

bezmięsny bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
köttfri
o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

bezmocz ˈbɛzmɔʧ̑ n
anuri
(medycyna, medyczny) brak wydalania lub wytwarzania moczu;

bezmyślny adj
huvudlös obetänksam oförnuftig tanklös vanvettig vettlös
taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

beznadziejnie ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ adv
hopplöst
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko

beznadziejność ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑ n
hopplöshet
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

beznadziejny ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ adj
hopplös
pozbawiony wszelkiej nadziei

bezoki adj
ögonlös
niemający oczu

bezokienny adj
fönsterlös
nie mający wcale okien

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
infinitiv
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
opersonlig
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezołowiowy adj
blyfri
niezawierający ołowiu

bezpartyjny adj
partilös
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
säkerhet
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
säkring propp
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
säker trygg
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

bezpodmiotowy adj
subjektslös
(gramatyka) taki, który nie zawiera podmiotu

bezprzewodowy adj
trådlös
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
hjälplöshet
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradny bɛzˈradnɨ adj
hjälplös handfallen rådlös rådvill
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
arbetslöshet
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
arbetslös
bez pracy, bez zajęcia

bezrogi adj
kullig
(zoologia, zoologiczny) nie mający rogów

bezrymowy adj
orimmad rimlös
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nie zawierający rymów

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
sömnlöshet
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
kraftlös maktlös svag
bez sił, niezdolny do walki
maktlös vanmäktig hjälplös
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezsolny adj
saltfri
nie zawierający soli, pozbawiony soli

beztroska bɛsˈtrɔska n
sorglöshet
brak trosk, zmartwień
nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś

bezwizowy adj
visumfri
niewymagający uzyskania wizy

bezwonny bɛzˈvɔ̃nːɨ adj
luktlös
niemający zapachu

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
tröghet
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezwłosy bɛzˈvwɔsɨ adj
hårlös
niemający włosów, będący bez włosów

bełkotać v
lalla sluddra
wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
beige
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

bhutański buˈtãj̃sʲci adj
bhutanesisk
odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
leukemi
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białko ˈbʲjawkɔ n
protein äggviteämne
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
vitrysk vitryska
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
vitryska vitrysk
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka ˌbʲjawɔˈʒɨtka n
stenskvätta
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białowłosy adj
vithårig
taki, który ma białe włosy

białozór bʲjaˈwɔzur n
jaktfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

biały ˈbʲjawɨ adj
vit
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
biblisk
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
bibliografi
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

bibliolatria ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja n
bibliolatri
oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

bibliomania ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja n
bibliomani
zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
bibliotek
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
bibliotekarie
pracownik biblioteki;

biblistyka n
bibelvetenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

bicykl ˈbʲiʦ̑ɨkl̥ n
höghjuling
(historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

bidet ˈbʲidɛt n
bidé
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec bʲjɛʦ̑ v
springa löpa
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

bieda ˈbʲjɛda n
fattigdom nöd
stan braku środków do życia

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
fattig
taki, któremu brakuje środków do życia

biedny jak mysz kościelna ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈʨ̑ɛlna adj
fattig som en kyrkråtta
bardzo biedny

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
nyckelpiga
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg bʲjɛk n
växel
(motoryzacja) przełożenie w skrzyni biegów
löpning
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety

bieg płotkarski ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci n
häcklöpning
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
löpare
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi
jordlöpare
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny biegaczowatych (Carabidae);

bieganie bʲjɛˈɡãɲɛ n
joggning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
springa löpa
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegun ˈbʲjɛɡũn n
pol
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
diarré
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ n
kustsnäppa
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegłość ˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
kunnighet
doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

biegły ˈbʲjɛɡwɨ adj
kunnig
mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

biel bʲjɛl n
vitt
biały kolor;

bielik ˈbʲjɛlʲik n
havsörn
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bieliźniarka ˌbʲjɛlʲiʑˈɲarka n
linnesömmerska
(dawniej, dawny) kobieta szyjąca bieliznę
linneskåp
szafa na bieliznę

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
passiv rökning
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
ackusativ
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
konfirmation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bieżący bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ adj
flytande rinnande
płynący, posuwający się naprzód
nuvarande aktuell innevarande löpande pågående
taki, który właśnie, obecnie trwa

bifobia n
bifobi
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

bigamia bʲiˈɡãmʲja n
bigami
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigoreksja n
bigorexi
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

bijekcja n
bijektion
(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

bikini bʲiˈcĩɲi n
bikini
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bikorn ˈbʲikɔrn n
bicorne
dwurożny kapelusz;

bilet ˈbʲilɛt n
biljett
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
biljon
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilokacja n
bilokation
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

binturong bʲĩnˈturɔ̃ŋk n
binturong
(zoologia, zoologiczny) Arctictis binturong ssak leśny południowo-wschodniej Azji;

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
biokemi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny adj
biokemisk
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

biogeografia ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja n
biogeografi
nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
biografi
opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
biografisk
związany z biografią, dotyczący biografii

biolog ˈbʲjɔlɔk n
biolog
specjalista w zakresie biologii

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
biologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna n
molekylärbiologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
biologisk
związany z biologią, dotyczący biologii

biomasa bʲjɔ̃ˈmasa n
biomassa
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
materia zawarta w organizmach żywych;

biomedycyna ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
biomedicin
dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

biomedyczny ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
biomedicinsk
związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
biodiversitet biologisk mångfald
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biotyna bʲjɔˈtɨ̃na n
biotin
(biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

birmański bʲirˈmãj̃sʲci adj
burmesisk
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)

birmański bʲirˈmãj̃sʲci n
burmesiska
język urzędowy Mjanmy (Birmy);

biskup ˈbʲiskup n
biskop
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

bislama bʲisˈlãma n
bislama
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych na Vanuatu;

bit bʲit n
bit
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
vispgrädde
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa ˈbʲitfa n
slag
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biurko ˈbʲjurkɔ n
skrivbord skolbänk
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro ˈbʲjurɔ n
byrå kontor
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
resebyrå turistbyrå
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biust bʲjust n
byst
piersi kobiety
byst bröst
popiersie

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
behå bysthållare bh
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut ˈbʲizmut n
vismut
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznesmen bʲizˈnɛsmɛ̃n n
affärsman
osoba prowadząca własną firmę

bizon ˈbʲizɔ̃n n
bisonoxe
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić bʲiʨ̑ v
prägla
o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy
slå
uderzać kogoś, zadawać komuś ból
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
juvel
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

bliski ˈblʲisʲci adj
nära
taki, który jest w niewielkiej odległości
taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić
taki, który prawie osiągnął jakiś stan
bezpośrednio spokrewniony
zbliżony do czegoś, podobny

blisko ˈblʲiskɔ adv
nära
w niewielkiej odległości

blizna ˈblʲizna n
ärr
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni n
nästa medmänniska
(biblijny) każdy człowiek

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
tvilling
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie
småhus
(budownictwo) dom stykający się z innym lub innymi podobnymi jedną lub dwoma ścianami

bliźnięta syjamskie blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ n
siamesiska tvillingar
(medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał;

bloger ˈblɔɡɛr n
bloggare
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogerka blɔˈɡɛrka n
bloggerska
(informatyka, informatyczny) autorka blogu

blogosfera n
bloggosfär
(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blok blɔk n
block
zeszyt, notes z kartkami większego formatu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
höghus
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blondynka blɔ̃nˈdɨ̃nka n
blondin
kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

bluszcz bluʃʧ̑ n
murgröna
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

boa ˈbɔa n
boa
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
stork
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
(dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
vit stork
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
svart stork
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bodziec ˈbɔʥ̑ɛʦ̑ n
sporre
(dawniej, dawny) ostroga
stimulans
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;
sporre stimulans
(przenośnie, przenośnia) podnieta, zachęta

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
rikedom förmögenhet
majątek, posiadane dobra o dużej wartości
rikedom
wielka ilość, różnorodność

bogaty bɔˈɡatɨ adj
rik förmögen
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
rik
taki, który obfituje w coś
dający dużą możliwość wyboru

bogini bɔˈɟĩɲi n
gudinna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
hjältinna
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
hjältemodig
postępujący jak bohater
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohr bɔxr̥ n
bohrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

bojkot ˈbɔjkɔt n
bojkott
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować v
bojkotta
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojowy bɔˈjɔvɨ adj
stridslysten kamplysten stridbar
wojowniczy, waleczny, skłonny do boju
kamp strid
związany z walką

boks bɔks n
boxning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;
boxing
każda wydzielona część pomieszczenia

bokser ˈbɔksɛr n
boxare
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
göra ont värka smärta spränga
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boliwijski ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci adj
boliviansk
odnoszący się do Boliwii

bom bɔ̃m n
bom
(marynarka) poziome drzewce na żaglowcu;

bomba ˈbɔ̃mba n
bomb
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa n
atombomb
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
bombardera bomba
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bonsai n
bonsai
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

bonus ˈbɔ̃nus n
bonus
dodatek, premia

bonżurka bɔ̃n͇ˈʒurka n
rökrock
(krawiectwo) poranny ubiór męski, podobny do marynarki;

bor bɔr n
bor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

borowik bɔˈrɔvʲik n
rörsopp
(biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
karljohan stensopp
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borowina ˌbɔrɔˈvʲĩna n
fango
(medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk ˈbɔrsuk n
grävling
(zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borta ˈbɔrta n
bård
(włókiennictwo) pasmanteryjna taśma do obszywania skrajów tkaniny

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
lingon
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

bosak ˈbɔsak n
båtshake
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

boski ˈbɔsʲci adj
gudomlig
właściwy bogu, bóstwu

boso ˈbɔsɔ adv
barfota
bez obuwia, z nieubranymi stopami

botanik bɔˈtãɲik n
botaniker
specjalista w zakresie botaniki

botanika bɔˈtãɲika n
botanik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

bouclé n
bouclé
(włókiennictwo) ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami;
(włókiennictwo) teksturowana tkanina lub dzianina z przędzy (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami

boysband n
pojkband
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
bosnisk
związany z Bośnią lub Bośniakami

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci n
bosniska
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w BiH;

bożodrzew gruczołowaty n
gudaträd
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

brak brak n
brist
fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
utebliven menstruation
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować braˈkɔvaʨ̑ v
fattas saknas tryta
być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brama ˈbrãma n
port
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

bramka ˈbrãmka n
målbur mål
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
mål
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
målvakt
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

brat brat n
bror broder
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek braˈtãnɛk n
brorson
syn brata

bratanica ˌbratãˈɲiʦ̑a n
brorsdotter
córka brata

braterski braˈtɛrsʲci adj
broderlig
odnoszący się do brata, braci

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
broderskap
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

bratowa braˈtɔva n
svägerska
żona brata

brazylijski ˌbrazɨˈlʲijsʲci adj
brasiliansk
odnoszący się do państwa Brazylia

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
delta vara med
uczestniczyć

brednia ˈbrɛdʲɲa n
nonsens smörja trams bullshit dravel dumhet
bezsens, bzdura

bredzić ˈbrɛʥ̑iʨ̑ v
yra
mówić bez sensu we śnie lub w chorobie
dilla prata smörja prata strunt svamla
mówić głupstwa

brelok n
berlock
wisiorek, ozdoba na łańcuszku lub bransolecie

brew brɛf n
ögonbryn
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

broda ˈbrɔda n
haka
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
skägg
zarost na brodzie (1.1)

brodaty brɔˈdatɨ adj
skäggig
mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka n
vårta
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze
(medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
bröstvårta
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
dammsnäppa
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzić ˈbrɔʥ̑iʨ̑ v
vada
chodzić po czymś grząskim
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) chodzić nurzając nogi w czymś
chodzić w płytkiej wodzie

brokuł ˈbrɔkuw n
broccoli
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom brɔ̃m n
brom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

brona ˈbrɔ̃na n
harv
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
försvara
odpierać atak
stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą
försvara sig
chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

broszka ˈbrɔʃka n
brosch
element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

broszura brɔˈʃura n
broschyr
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar ˈbrɔvar n
bryggeri
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń brɔ̃ɲ n
vapen
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

brud brut n
smuts lort skit
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudna bomba n
smutsig bomb
(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;

brudnopis brudˈnɔpʲis n
anteckning kladd skiss utkast
tekst roboczy
anteckningsblock anteckningsbok skrivblock skrivbok skrivhäfte
zeszyt do zapisywania notatek, tekstów roboczych;

brudny ˈbrudnɨ adj
smutsig
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi

brudzić v
smutsa ner
czynić brudnym, pokrywać brudem

brukiew ˈbrucɛf n
kålrot
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukselka bruˈksɛlka n
brysselkål rosenkål
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brunatny brũˈnatnɨ adj
brun
mający kolor ciemnobrązowy

brunejski brũˈnɛjsʲci adj
bruneisk
odnoszący się do państwa Brunei

brutto ˈbrutːɔ adv
brutto
bez potrąceń

brydż brɨʧ̑ n
bridge
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg brɨk n
brigg
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brylant ˈbrɨlãnt n
briljant
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
brittisk
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

bryła ˈbrɨwa n
kropp
(matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzeg bʒɛk n
kant
krańcowa linia czegoś
strand kust
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzezina bʒɛˈʑĩna n
björkskog
lasek brzozowy

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
ljud
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
persika persikoträd
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc brzoskwini (1.1)

brzoza ˈbʒɔza n
björk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych;

brzuch bʒux n
buk mage abdomen
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
buktalare
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuszek piwny ˈbʒuʃɛk ˈpʲivnɨ n
ölmage
(żartobliwie) brzuch mężczyzny pijącego duże ilości piwa, wskazujący na takie skłonności

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
ful
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzytwa ˈbʒɨtfa n
rakkniv
ostry nóż do usuwania zarostu;

bród brut n
vadställe vad
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brązowawy ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ adj
brunaktig
mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
brun
mający kolor brązu;

buc buʦ̑ n
lurk
ktoś zarozumiały, pyszałkowaty, tępy, głupi

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
buddhism buddism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budowa buˈdɔva n
anläggning
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

budowa ciała buˈdɔva ˈʨ̑awa n
kroppbyggnad
sylwetka, wygląd i właściwości zewnętrzne ciała

budować buˈdɔvaʨ̑ v
bygga anlägga
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budowla buˈdɔvla n
anläggning bygge
coś, co zostało zbudowane, skonstruowane

budynek buˈdɨ̃nɛk n
byggnad hus
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budzik ˈbuʥ̑ik n
väckarklocka
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
väcka
przerywać czyjś sen
wywoływać jakieś uczucia
vakna
przestawać spać

buk buk n
bok
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych;

bukiet ˈbucɛt n
bukett
wiązanka, pęk kwiatów;

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
bogspröt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bulgur n
bulgur
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia buˈlʲĩmʲja n
bulimi
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulimiczka n
bulimiker
kobieta cierpiąca na bulimię

bulimiczny adj
bulimisk
dotyczący bulimii lub bulimików, właściwy bulimii lub bulimikom

bulimik n
bulimiker
mężczyzna cierpiący na bulimię

bulterier bulˈtɛrʲjɛr n
bullterrier
(kynologia, kynologiczny) rasa mocno zbudowanych i umięśnionych psów z grupy terierów;

bulwar ˈbulvar n
boulevard
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

bulwersować ˌbulvɛrˈsɔvaʨ̑ v
uppröra
oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

bumerang n
bumerang
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bunt bũnt n
motstånd opposition protest
sprzeciw, opór, protest
myteri resning uppror revolt
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak ˈburak n
rödbeta
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak ćwikłowy n
rödbeta
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

burdel ˈburdɛl n
bordell horhus
(pospolicie) dom publiczny

burkiński burʲˈcĩj̃sʲci adj
burkinsk
odnoszący się do Burkiny Faso, państwa w Afryce

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
borgmästare
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
bärnsten
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

burza ˈbuʒa n
åska åskväder
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza piaskowa n
sandstorm
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
storm i ett vattenglas
zamęt wywołany z błahych powodów

burżuazyjny adj
borgerlig
(historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

but but n
sko
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan ˈbutãn n
butan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butanol buˈtãnɔl n
butanol
(chemia, chemiczny) alkohol alifatyczny o wzorze sumarycznym C4H9OH, używany głównie jako rozpuszczalnik oraz jako surowiec chemiczny;

butelka buˈtɛlka n
flaska butelj
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
bulgarisk bulgariska
związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski buwˈɡarsʲci n
bulgariska
język urzędowy Bułgarii;

bułgarskojęzyczny buwˈɡarskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
bulgariskspråkig
posługujący się językiem bułgarskim
spisany, stworzony w języku bułgarskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bułgarskim

buńczuk ˈbũj̃n͇ʧ̑uk n
fana pryda med tagelplym
(historia, historyczny, historycznie) drzewce zakończone kulą lub grotem, ozdobione końskim włosiem, stanowiły symbol władzy na dawnych kresach wschodnich;
tagelplym
(historia, historyczny, historycznie) pęk włosów, przyłączany do rycerskiego szyszaka bądź do uszu lub piersi konia

byk bɨk n
bock
(potocznie, potoczny) błąd w tekście, najczęściej ortograficzny
tjur
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp.

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
ingalunda
… wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystrze ˈbɨsṭʃɛ n
fors
(hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

być bɨʨ̑ v
vara
istnieć; trwać
charakteryzować się jakąś cechą
należeć do jakiejś organizacji
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
uczestniczyć w czymś
vara finnas
znajdować się w jakimś miejscu

być może
kanske
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

być przy zdrowych zmysłach ˈbɨʨ̑ pʃɨ‿ˈzdrɔvɨγ ˈzmɨswax v
vara vid sunda vätskor
być zdrowym psychicznie, zachowywać równowagę, postępować zgodnie ze zdrowym rozsądkiem

były ˈbɨwɨ adj
förra forn
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

bzdura ˈbzdura n
smörja trams skitsnack strunt bullshit dravel
coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bóbr bupr̥ n
bäver
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bójka ˈbujka n
slagsmål
awantura połączona z biciem;

ból bul n
smärta värk
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;

bąk bɔ̃ŋk n
broms
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
gyroskop
(fizyka, fizyczny) bryła sztywna mająca możliwość obrotu;
rördrom
(ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie;
knatte parvel plutt pys
(potocznie, potoczny) szkrab
humla
(potocznie, potoczny) trzmiel lub inny buczący owad
fis fjärt prutt
(potocznie, potoczny) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii
snurra
rodzaj wirującej zabawki;

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
trumma
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
trumma
grać na bębnie

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
bastard
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

bławatnik bwaˈvatʲɲik n
kotinga
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak o barwnym upierzeniu;

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
trumhinna
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
mödomshinna
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
slemhinna
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
flygel
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto ˈbwɔtɔ n
gyttja dy
mieszanina ziemi i wody;

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
blixt
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
blixtsnabbt
bardzo szybko, prędko

błąd bwɔ̃nt n
fel
niezgodność z zasadami, założeniami
działanie, które przynosi złe skutki

błąd ortograficzny ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
felstavning
błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;

błękitna krew bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf idiom
blått blod
pochodzenie arystokratyczne

cal ʦ̑al n
tum
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

call center n
callcenter
wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;

car ʦ̑ar n
tsar
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

całka ˈʦ̑awka n
integral
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
alldeles fullständigt helt totalt fullkomligt helt och hållet
w sposób całkowity, zupełny, pełny
ganska tämligen någorlunda
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
fullständigt alldeles helt fullkomligt helt och hållet splitter
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ adj
total
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
kyssa pussa
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś
pussas
dawać i dostawać pocałunek

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
helhet
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

cały ˈʦ̑awɨ adj
hel
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni
jedyny, wyłączny

cebula ʦ̑ɛˈbula n
lök
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z rośliny (1.1)

cebulka n
lök
(botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

cech ʦ̑ɛx n
gille skrå
organizacja zrzeszająca rzemieślników;

cecha ˈʦ̑ɛxa n
kännetecken egenskap drag särdrag
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
ceder
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
tegel tegelsten
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cel ʦ̑ɛl n
mål
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni
mål syfte ändamål
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
ändamålet helgar medlen
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela ˈʦ̑ɛla n
cell
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
cell fängelsecell
pokój więźnia w więzieniu

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
celibat
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
tulltjänsteman
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
dativ
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
cement
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
pris
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenić ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑ v
värdera akta högakta skatta uppskatta värdesätta
uznawać walory kogoś/czegoś

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
kenotaf
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
kentaur
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
central mellersta
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centriola ʦ̑ɛ̃nˈtrʲjɔla n
centriol
(biologia, biologiczny) organellum komórkowe o cylindrycznej strukturze odpowiedzialne za tworzenie wrzeciona podziałowego;

centrować v
centrera
(technologia, technika, techniczny) ustawiać coś współosiowo

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
center central
miejsce, gdzie coś się koncentruje
center centrum
środkowa część czegoś

centyl ˈʦ̑ɛ̃ntɨl n
percentil
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
centimeter
miara długości; jedna setna metra;

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
censur
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cep ʦ̑ɛp n
slaga
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer ʦ̑ɛr n
cerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

cera ˈʦ̑ɛra n
hy
skóra na powierzchni twarzy
wygląd cery (1.1)

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
keramisk
wykonany z ceramiki

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
stoppa laga
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certa ˈʦ̑ɛrta n
vimma
(ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
certifikat
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

certyfikować v
certifiera
wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

cesarski ʦ̑ɛˈsarsʲci adj
kejsarlig
dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
kejsarsnitt
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
kejsardöme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
kejsare
najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
kejsarinna
kobieta cesarz
żona cesarza

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
urinrör
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
kateter
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez ʦ̑ɛs n
cesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chaber ˈxabɛr n
klint
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
blåklint
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek

chabeta n
hästkrake kamp
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chadecki xaˈdɛʦ̑ʲci adj
kristdemokratisk
(przymiotnik) od chadecja

chadek ˈxadɛk n
kristdemokrat
członek bądź sympatyk chadecji

chamsa n
Fatimas hand hamsa
(etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

chaos ˈxaɔs n
kaos
nieporządek, bezład

charakter xaˈraktɛr n
karaktär
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
karakteristisk karaktäristisk typisk
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
karakteristisk betecknande karaktäristisk kännetecknande typisk
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakterystyka ˌxaraktɛˈrɨstɨka n
karakteristik karakterisering
opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

charcik włoski ˈxarʲʨ̑iɡ ˈvwɔsʲci n
italiensk vinthund
(kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy chartów pochodząca z północnej Afryki;

chart xart n
vinthund
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

chata ˈxata n
hydda
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chcieć xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
vilja
odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑ n
girighet lystenhet
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy ˈxʲʨ̑ivɨ adj
girig lysten glupsk
taki, który odznacza się chciwością

cheeseburger n
cheeseburgare
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera;

chemia ˈxɛ̃mʲja n
kemi
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
kemisk
związany z chemią

chemik ˈxɛ̃mʲik n
kemist
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
kemoterapi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemotaksja ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja n
kemotaxis
(biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

chilijski ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci adj
chilensk
odnoszący się do państwa Chile

chimera xʲĩˈmɛra n
havsmus
(ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera;

chinina xʲĩˈɲĩna n
kinin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chirurg ˈxʲirurk n
kirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia xʲiˈrurʲɟja n
kirurgi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia kosmetyczna xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na n
skönhetskirurgi
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgia plastyczna xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na n
plastikkirurgi
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ adj
kirurgisk
związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
Fia Fia med knuff
gra planszowa dla 2-4 osób;

chiński ˈxʲĩj̃sʲci adj
kinesisk
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński ˈxʲĩj̃sʲci n
kinesiska
język urzędowy w Chinach;

chińskojęzyczny ˌxʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
kinesiskspråkig
posługujący się językiem chińskim
spisany, stworzony w języku chińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chińskim

chleb xlɛp n
bröd
pieczywo z mąki, wody i drożdży;

chlor xlɔr n
klor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek ˈxlɔrɛk n
klorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu ˈxlɔrɛk ˈsɔdu n
natriumklorid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chloroform xlɔˈrɔfɔrm n
kloroform
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chmiel xmʲjɛl n
humle
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

chmura ˈxmura n
moln sky
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
fastän även om trots att fast ehuru oaktat
robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ particle
i varje fall åtminstone
przynajmniej, bodaj, choć, co najmniej

chodnik ˈxɔdʲɲik n
trottoar
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
hålla ihop pola sällskapa
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
kom
(tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną
mena
mieć coś na myśli
gå
poruszać się za pomocą nóg
o mechanizmie: działać, pracować
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
o środkach komunikacji: kursować
uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
julgran
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia n
kolangiopankreatografi
(medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholera xɔˈlɛra n
kolera
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
kolesterol
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

cholewa xɔˈlɛva n
skaft stövelskaft
część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

chomik ˈxɔ̃mʲik n
hamster
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae;
hamstrare
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba, która gromadzi dużo niepotrzebnych rzeczy

chomąto n
bogträ
część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

choreograf ˌxɔrɛˈɔɡraf n
koreograf
(choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
koreografi
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choreograficzny adj
koreografisk
związany z układem tańca, choreografią, choreografami

choroba xɔˈrɔba n
sjukdom sjuka
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
Alzheimers sjukdom
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka;

choroba Heinego-Medina n
polio
(medycyna, medyczny) choroba, którą powoduje wirus polio, objawiająca się często porażeniem mięśni

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
Parkinsons sjukdom
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba lokomocyjna xɔˈrɔba ˌlɔkɔ̃mɔˈʦ̑ɨjna n
åksjuka
(medycyna, medyczny) schorzenie wywołane podczas poruszania się dowolnymi środkami transportu;

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
sjösjuka
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba popromienna n
strålsjuka
(medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania;

choroba von Willebranda xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda n
von Willebrands sjukdom
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wysokościowa n
höjdsjuka
(medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorobotwórczość ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑ n
patogenitet
(medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób;

chorobotwórczy ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɨ adj
sjukdomsalstrande
(medycyna, medyczny) wywołujący chorobę

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
kroatisk kroatiska
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
kroatiska
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chorwackojęzyczny xɔrˈvaʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
kroatiskspråkig
posługujący się językiem chorwackim
spisany, stworzony w języku chorwackim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chorwackim

chory ˈxɔrɨ adj
sjuk
dotknięty chorobą

chrapanie xraˈpãɲɛ n
snarkning
o ludziach hałaśliwe charczenie w czasie snu

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
snarka
oddychać w trakcie snu charcząc

chrom xrɔ̃m n
krom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
kromosfär
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
kromosom
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chroniczny xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
kronisk
(medycyna, medyczny) długotrwały

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
skydda värja
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować
söka skydd
szukać schronienia
skydda sig värja sig
zabezpieczać siebie przed czymś

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
kronologi
następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny adj
kronologisk
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chrust xrust n
klenäter
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kruchych, słodkich ciastek, faworki;

chruścik ˈxruɕʨ̑ik n
nattslända
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrystadelfiański ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci adj
kristadelfiansk
dotyczący chrystadelfianów

chrzan xʃãn n
pepparrot
(botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
dopfunt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzest xʃɛst n
dop
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
kristen kristlig
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
kristendom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
brosk
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
skalbagge
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chudość ˈxudɔɕʨ̑ n
magerhet
stan bycia chudym

chudy ˈxudɨ adj
mager smal pinnig skranglig spinkig tanig
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości
fettsnål kalori­fattig mager smal
o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

chuj xuj n
kuk pitt
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek

chusteczka do nosa n
näsduk
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chwast xfast n
ogräs
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwiejny adj
ostadig
często zmieniający zdanie, niestały

chwila ˈxfʲila n
stund ögonblick moment slag
bardzo krótki czas
punkt w czasie

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
såvida inte med mindre än att om inte
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chytry ˈxɨtrɨ adj
listig knepig
podstępny, przebiegły

chór xur n
kör kor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
orgelläktare kor
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
kör körsång
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chórzysta xuˈʒɨsta n
körsångare
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
inavel
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
kall kallsinnig kylig känslokall
o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany
kylig sval
raczej zimny; rześki

chłodzić ˈxwɔʥ̑iʨ̑ v
kyla
sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

chłoniak n
lymfom
(medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłopak ˈxwɔpak n
pojkvän
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę
pojke
dziecko płci męskiej

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
pojke
młody człowiek płci męskiej

chłosta ˈxwɔsta n
aga prygel spö
bicie rózgą, batem, biczem itp.

chłód xwut n
kyla köld
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciamajda ʨ̑ãˈmajda n
mähä
(potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciasteczko ʨ̑aˈstɛʧ̑kɔ n
kaka cookie
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;

ciasto ˈʨ̑astɔ n
kaka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
deg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało ˈʨ̑awɔ n
kropp lekamen
organizm ludzki lub zwierzęcy
kropp
zwłoki człowieka i zwierzęcia
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
himlakropp
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ n
främmande ämne
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało szkliste n
glaskropp
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
tyst stilla
o małej głośności

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
vätska
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciecz łzowa ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva n
tårvätska
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
nyfikenhet
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
nyfiken
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat
intressant
taki, który wzbudza zainteresowanie

cielić się v
kalva
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
kalv
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
kalv kalvkött
mięso z młodej krowy (cielęcia)

ciemnia n
mörkrum mörkrumsteknik
(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemnobrązowy ˌʨ̑ɛ̃mnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mörkbrun
mający kolor brązowy o ciemnym odcieniu

ciemnoczerwony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mörkröd
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mörkblå
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemnopomarańczowy ˌʨ̑ɛ̃mnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
mörkorange
mający kolor pomarańczowy o ciemnym odcieniu

ciemnoszary ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈʃarɨ adj
mörkgrå
mający kolor szary o ciemnym odcieniu

ciemnowłosy ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ adj
mörkhårig
mający ciemne włosy

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mörkgrön
w kolorze ciemnego odcienia zieleni

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
dunkel
stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemnożółty ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈʒuwtɨ adj
mörkgul
mający kolor żółty o ciemnym odcieniu

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ adv
varmt
(przenośnie, przenośnia) w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
värme värmeenergi
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
värme
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
varm
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy

ciernisty ʨ̑ɛrʲˈɲistɨ adj
törnbeströdd
taki, który ma wiele cierni

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
lidande
długotrwały lub silny ból

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
lida
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
tålamod
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
törne tagg
ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
njuta
być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś
åtnjuta
mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
orre
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
skugga
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
moster faster
siostra matki
faster
siostra ojca

cios ʨ̑ɔs n
slag
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem

ciotka ˈʨ̑ɔtka n
faster
(potocznie, potoczny) żona stryja
siostra ojca
moster
siostra matki
(potocznie, potoczny) żona wuja

cipa ˈʨ̑ipa n
fitta mutta snippa slida vagina
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cis ʦ̑is ʨ̑is n
idegran id
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;
id
bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie

cisza ˈʨ̑iʃa n
tystnad
brak dźwięku

cisza przed burzą n
lugnet föra stormen
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciągle ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ adv
jämt oavbrutet oupphörligen stup i kvarten städse ständigt
bez przerw, nieustannie
gång på gång ideligen
cyklicznie, co i rusz
fortfarande ännu alltjämt
w dalszym ciągu, wciąż

ciągnie swój do swego ˈʨ̑ɔ̃ŋʲɟɲɛ ˈsfuj dɔ‿ˈsfɛɡɔ proverb
kaka söker maka lika barn leka bäst
jednakowe zjawiska czy osobniki mają tendencję do łączenia się w pary

ciągnięcie ʨ̑ɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
dragning
(rzeczownik odczasownikowy) od: ciągnąć

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
fortsätta
kontynuować
läppja smutta suga
powoli pić coś
insupa
wchłaniać, wciągać coś
dra släpa
wlec, przesuwać za sobą
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać
släpa sig fram
długo trwać
breda ut sig sträcka sig
zajmować powierzchnię na określonym obszarze

ciągły ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ adj
ständig
nieustanny, ciągle trwający
regularnie się powtarzający

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
klippa
dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
graviditet
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

cięciwa n
korda
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią
bågsträng
linka łącząca końce łuku albo kuszy

cięty adj
förargad hätsk ilsken
(potocznie, potoczny) okazujący złość
bitande skarp snärtig
potrafiący atakować

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
gravid havande
będący w ciąży

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
lastbil
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
tung
taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
tryck
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
blodtryck
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
kyrkogård begravningsplats
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota ˈʦ̑nɔta n
dygd
dodatnia cecha moralna

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
kysk ren
który zachowuje powściągliwość seksualną; (także, też) świadczący o takiej powściągliwości
dygdesam dygdig anständig etisk moralisk sedlig
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

co ʦ̑ɔ interrogativePronoun
vad
…służący do zadawania pytań o orzeczniki

co ʦ̑ɔ pronoun
som vad
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co dwie głowy, to nie jedna ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna proverb
fyra ögon ser mer än två
dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co kraj, to obyczaj proverb
andra länder, andra seder
każdy kraj (region, miejscowość, rodzina, itp.) ma własną kulturę, zwyczaje

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
åtminstone minst
nie mniej niż

co najwyżej adv
högst på sin höjd
nie więcej niż, w najlepszym razie

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
ur syn, ur sinn
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
daglig var dag
w każdym dniu, co dzień

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
daglig
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cofać ˈʦ̑ɔfaʨ̑ v
ta tillbaka återkalla återta dra tillbaka upphäva
odwoływać coś
backa dra tillbaka flytta bakåt flytta tillbaka
przesuwać coś do tyłu, w poprzednie miejsce
backa köra bakåt köra tillbaka
(potocznie, potoczny) przesuwać się pojazdem do tyłu
backa dra sig tillbaka gå bakåt gå tillbaka retirera rygga
przesuwać się do tyłu, wracać w poprzednie miejsce
backa dra sig för dra sig tillbaka rygga
uchylać się, wzdragać się

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
någonting
jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

coroczny ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ adj
årlig
powtarzający się co roku

cosinus kɔˈsʲĩnus n
cosinus
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
veckolig
powtarzający się co tydzień

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
något någonting
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

cud ʦ̑ut n
mirakel under underverk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;
(przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
underbar fantastisk härlig ljuvlig mirakulös
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
utlänning
osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemka n
utländska
kobieta, dziewczyna z innego kraju

cukier ˈʦ̑ucɛr n
socker
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
florsocker pudersocker
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy n
rörsocker
(spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
godis karamell sötsak konfekt
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
diabetes
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzycowy ˌʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ adj
diabetisk
(medycyna, medyczny) związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

cyber-
cyber-
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberkultura n
nätkultur
(neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
cider
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
siffra
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
cigarr
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cygański adj
zigensk
dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów

cyjanek n
cyanid
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cykada ʦ̑ɨˈkada n
cikada
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cykliczny adj
cyklisk
dotyczący cyklu, należący do cyklu

cyklop ˈʦ̑ɨklɔp n
cyklop
(mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
cylinder
(technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;
(chemia, chemiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;
każdy walec, zwłaszcza gdy pusty wewnątrz
cylinderhatt
sztywny, zwykle wysoki kapelusz męski z wąskim rondem i walcowatą główką;

cylinder miarowy n
mätglas
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;

cylindryczny ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ adj
cylinderformig cylindrisk
taki, który ma kształt cylindra

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
tenn
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
kanel
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
zink
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cyprofloksacyna ˌʦ̑ɨprɔflɔksaˈʦ̑ɨ̃na n
ciprofloxacin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;

cypryjski ʦ̑ɨˈprɨjsʲci adj
cypriotisk
odnoszący się do państwa Cypr
odnoszący się do wyspy Cypr

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
cypress
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
kricka
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrk ʦ̑ɨrk n
cirkus
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) dziwne, śmieszne lub uciążliwe zachowanie, które zwraca na siebie uwagę

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
passare
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
zirkonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cytat ˈʦ̑ɨtat n
citat
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytologiczny adj
cytologisk
(biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma n
cytoplasma
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytra ˈʦ̑ɨtra n
cittra
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
citrin
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
citron
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cytrynowożółty ˌʦ̑ɨtrɨ̃nɔvɔˈʒuwtɨ adj
citrongul
żółty o odcieniu cytrynowym

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
civilisation kultur
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizować v
civilisera
szerzyć cywilizację

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
civil
nie należący do wojska
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami

czador ˈʧ̑adɔr n
chador
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czadyjski ʧ̑aˈdɨjsʲci adj
tchadisk
odnoszący się do państwa Czad

czajka ˈʧ̑ajka n
vipa tofsvipa
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czapka ˈʧ̑apka n
mössa
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla ˈʧ̑apla n
häger
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący;

czarcie koło n
häxring
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
svart hål
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna herbata n
svart te
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
blåbär
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
owoc czarnej jagody (1.1)

czarna owca ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a n
svart får
(przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
svarta vinbär
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;

czarniak ˈʧ̑arʲɲak n
gråsej havslax
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius virens, europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

czarno-biały ˌʧ̑arnɔ‿ˈbʲjawɨ adj
svartvit
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
montenegrinsk
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci n
montenegrinska
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
svart
mający najciemniejszy możliwy kolor
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
nielegalny
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie

czarny humor ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr n
svart humor
przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarodziej n
trollkarl magiker
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
häxa
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czas ʧ̑as n
tempus
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
tid
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
chwila, moment, pora

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
preteritum
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
tid är pengar
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
ibland emellanåt
niekiedy, co pewien czas

czasochłonny ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ adj
tidskrävande
wymagający poświęcenia dużo czasu

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
tidskrift
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
rumtid rumstid
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
verb
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
intransitivt verb
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ n
hjälpverb
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
transitivt verb
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
reflexivt verb
(gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się"

czaszka ˈʧ̑aʃka n
skalle kranium
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

czatować ʧ̑aˈtɔvaʨ̑ v
lura
pilnować, śledzić kogoś z ukrycia

czecho-słowacki ˌʧ̑ɛxɔ-swɔˈvaʦ̑ʲci adj
tjecko-slovakisk
dotyczący Czecho-Słowacji, związany z Czecho-Słowacją

czechosłowacki ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci adj
tjeckoslovakisk
dotyczący Czechosłowacji, związany z Czechosłowacją

czeczeński adj
tjetjensk
dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczeński n
tjetjenska
język czeczeński

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
gråsiska
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czekan ˈʧ̑ɛkãn n
isyxa
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
vänta
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
choklad
(spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czeladnik ʧ̑ɛˈladʲɲik n
gesäll
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czeluść ˈʧ̑ɛluɕʨ̑ n
avgrund gap klyfta
(literacko) przepaść, głębia, jama

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
hägg
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
sötkörsbär
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
vigg
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
juni
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwona porzeczka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka n
röda vinbär
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
röd
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]]

czerwony jak burak ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈjaɡ ˈburak adj
röd som en tupp i ansiktet
zaczerwieniony na twarzy z powodu silnej emocji, najczęściej zawstydzenia

czerwony olbrzym ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m n
röd jätte
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
svärta
czarny kolor

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
kamma
(fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
tjeckisk tjeckiska
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów
böhmisk
związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
tjeckiska tjeckisk
język urzędowy Republiki Czeskiej;

czeskojęzyczny ˌʧ̑ɛskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
tjeckiskspråkig
posługujący się językiem czeskim
spisany, stworzony w języku czeskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem czeskim

czeskość n
tjeckiskhet
cecha tego, co czeskie; czeski charakter czegoś

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
hej hallå tjänare
(potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czkawka ˈʧ̑kafka n
hicka
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
stolpiller
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
vitlök
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg ʧ̑ɔwk n
stridsvagn tank
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
panna
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdziestoczterolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
fyrtiofyraåring
mężczyzna mający czterdzieści cztery lata

czterdziestoczteroletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtiofyraårig
mający czterdzieści cztery lata
trwający czterdzieści cztery lata

czterdziestodwulatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔdvuˈlatɛk n
fyrtiotvååring
mężczyzna mający czterdzieści dwa lata

czterdziestodwuletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
fyrtiotvåårig
mający czterdzieści dwa lata
trwający czterdzieści dwa lata

czterdziestodziewięciolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
fyrtionioåring
mężczyzna mający czterdzieści dziewięć lat

czterdziestodziewięcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtionioårig
mający czterdzieści dziewięć lat
trwający czterdzieści dziewięć lat

czterdziestojednolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatɛk n
fyrtioettåring
mężczyzna mający czterdzieści jeden lat

czterdziestojednoletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtioettårig
mający czterdzieści jeden lat
trwający czterdzieści jeden lat

czterdziestolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
fyrtioåring
osoba w wieku 40-49 lat

czterdziestoletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtioårig
mający czterdzieści lat
trwający czterdzieści lat

czterdziestoośmiolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
fyrtioåttaåring
mężczyzna mający czterdzieści osiem lat

czterdziestoośmioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtioåttaårig
mający czterdzieści osiem lat
trwający czterdzieści osiem lat

czterdziestopięciolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
fyrtiofemåring
mężczyzna mający czterdzieści pięć lat

czterdziestopięcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtiofemårig
mający czterdzieści pięć lat
trwający czterdzieści pięć lat

czterdziestosiedmiolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
fyrtiosjuåring
mężczyzna mający czterdzieści siedem lat

czterdziestosiedmioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtiosjuårig
mający czterdzieści siedem lat
trwający czterdzieści siedem lat

czterdziestosześciolatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
fyrtiosexåring
mężczyzna mający czterdzieści sześć lat

czterdziestosześcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
fyrtiosexårig
mający czterdzieści sześć lat
trwający czterdzieści sześć lat

czterdziestotrzylatek ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk n
fyrtiotreåring
mężczyzna mający czterdzieści trzy lata

czterdziestotrzyletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
fyrtiotreårig
mający czterdzieści trzy lata
trwający czterdzieści trzy lata

czternastolatek ˌʧ̑tɛrnastɔˈlatɛk n
fjortonåring
chłopak mający czternaście lat

czternastoletni ˌʧ̑tɛrnastɔˈlɛtʲɲi adj
fjortonårig
mający czternaście lat
trwający czternaście lat

czterokrotnie ˌʧ̑tɛrɔˈkrɔtʲɲɛ adv
fyra gång
cztery razy

czterolatek ˌʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
fyraåring
chłopiec mający cztery lata

czteroletni ˌʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
fyraårig
mający cztery lata
trwający cztery lata

czteromasztowiec ˌʧ̑tɛrɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
fyrmastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający cztery maszty (nie licząc bukszprytu)

czteromasztowy ˌʧ̑tɛrɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
fyrmastad
o żaglowcu: mający cztery maszty

czterosylabowy ˌʧ̑tɛrɔsɨlaˈbɔvɨ adj
fyrstavig
liczący cztery sylaby, składający się z czterech sylab

czubatka europejska n
tofsmes
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czuć ʧ̑uʨ̑ v
känna må
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
torsdag
czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
kvartär
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
fyrhörning fyrkant tetragon
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworościan n
tetraeder
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy ʧ̑ɨ conjunction
eller
łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia
huruvida om
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj ʧ̑ɨj pronoun
vems
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu

czyjś ʧ̑ɨjɕ indefinitePronoun
någon
należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli ˈʧ̑ɨlʲi conjunction
alltså det vill säga med andra ord nämligen närmare bestämt
…służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci proverb
ränderna går aldrig ur
wychowanie wywiera wpływ na całe życie

czyn ʧ̑ɨ̃n n
dåd handling
działanie, postępek, akt;

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
faktor
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
funktion
działanie, funkcjonowanie
handling göromål
wykonywanie, robienie czegoś

czynsz ʧ̑ɨ̃w̃ʃ n
hyra
terminowa opłata za wynajem

czysto adv
rent
w sposób czysty, bez zanieszczyszczeń
zupełnie, w całości, wyłącznie

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
renhet
(przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne
renhet oskuld
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
ren klar
pozbawiony brudu
klar
przejrzysty, klarowny

czyszczenie ʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
rengöring
(rzeczownik odczasownikowy) od: czyścić

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
läsning
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
läsa
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
läsa mellan raderna
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
läsesal
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
läsare
osoba, która czyta książki, gazety itp.
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czytelny ʧ̑ɨˈtɛlnɨ adj
läslig
taki, który daje się odczytać, przeczytać

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
skärseld
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
rengöra städa putsa feja
usuwać brud, zanieczyszczenia

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
grönsiska
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

czółenko ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ n
skyttel
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
molekyl
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
ofta
(zobacz) częsty

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
takykardi
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
frekvens
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
delvis
w jakiejś części, nie w całości

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
del
fragment jakiejś całości
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
ordklass
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
medlem ledamot
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia

członkostwo n
medlemskap
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
människa mänska karl
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
karl människa
ktoś, jakaś osoba

córka ˈʦ̑urka n
dotter
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cętka ˈʦ̑ɛ̃ntka n
fläck prick
mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło ʦ̑wɔ n
tull
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach dax n
tak
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dadaistyczny adj
dadaistisk
(sztuka) związany z dadaizmem lub dadaistami

daktyl ˈdaktɨl n
dadel
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daleki daˈlɛci adj
avlägsen
taki, który jest w dużej odległości

daleko daˈlɛkɔ adv
långt långt borta
w znacznej odległości

dalia ˈdalʲja n
dahlia
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
dalmatiner
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dama ˈdãma n
dam drottning
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
dam
dystyngowana kobieta

dane ˈdãnɛ n
data
informacje na temat jakiejś osoby
zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach

danie ˈdãɲɛ n
maträtt anrättning
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

dany ˈdãnɨ adj
viss
ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

darbuka n
darbuka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
darmstadtium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

dawać radę ˈdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈradɛ v
dra sig fram klara
umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawca ˈdafʦ̑a n
donator givare
ten, który daje

dawny ˈdavnɨ adj
ålderdomlig
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

dać daʨ̑ v
tillåta
pozwolić, umożliwić coś
ge skänka
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś

dać kosza ˈdaʨ̑ ˈkɔʃa v
ge korgen
nie dać szansy drugiej osobie (w sprawach miłosnych); odmówić komuś (np. przy oświadczynach)

dać po nosie ˈdaʨ̑ pɔ‿ˈnɔɕɛ v
ge någon en näsbränna
dać komuś nauczkę, skarcić kogoś

decybel dɛˈʦ̑ɨbɛl n
decibel
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze;

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
besluta
podejmować decyzję, postanawiać o czymś
besluta sig
postanawiać coś zrobić

decydujący adj
avgörande utslagsgivande bestämmande
przesądzający o czymś, przełomowy

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
beslut avgöra
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie

dedukcja n
deduktion
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

defekt ˈdɛfɛkt n
defekt
uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defibrylator ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr n
defibrillator
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficyt dɛˈfʲiʦ̑ɨt n
underskott
(ekonomia, ekonomiczny) przewaga wydatków nad dochodami
brist
niedobór, brak;

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
definition förklaring
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

degenerować się ˌdɛɡɛ̃nɛˈrɔvaʨ̑‿ɕɛ v
spåra ur urarta
tracić normy moralne
zniekształcać swoją strukturę

deista dɛˈ<sup>j</sup>ista n
deist
wyznawca deizmu

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
deism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

dekada dɛˈkada n
decennium årtionde
dziesięć lat

dekiel ˈdɛcɛl n
lok
szczelna pokrywa, dopasowana pokrywka

deklamacja n
deklamation
ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego

deklaracja ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja n
förklaring
ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

dekoracja ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja n
dekoration
element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekorować ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑ v
dekorera
upiększać coś, dodawać dekoracje

dekret ˈdɛkrɛt n
dekret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
delegation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) częściowe lub całkowite przeniesienie swoich kompetencje na inny organ
grupa osób reprezentująca pewną społeczność

delegat dɛˈlɛɡat n
delegat
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delfin ˈdɛlfʲĩn n
delfin
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatny ˌdɛlʲiˈkatnɨ adj
delikat lätt
charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością
delikat
wymagający taktu, taktowny

delta ˈdɛlta n
delta
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
demagog
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
demagogi
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

dementi dɛ̃ˈmɛ̃ntʲi n
dementi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaprzeczenie ogłoszone oficjalnie; sprostowanie określonych wiadomości

dementować ˌdɛ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
dementera
prostować nieprawdziwe informacje, zaprzeczać

demobilizacja ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
demobilisering
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy

demograf dɛ̃ˈmɔɡraf n
demograf
osoba zawodowo zajmująca się demografią

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
demografi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny adj
demografisk
dotyczący demografii

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
demokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
demokrat
zwolennik demokracji

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
demokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzować ˌdɛ̃mɔkratɨˈzɔvaʨ̑ v
demokratisera
dokonywać procesu demokratyzacji

demolowanie ˌdɛ̃mɔlɔˈvãɲɛ n
demolering
(rzeczownik odczasownikowy) od: demolować

demolować ˌdɛ̃mɔˈlɔvaʨ̑ v
demolera
świadomie niszczyć coś w sposób nieodwracalny

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
demon
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonstrant dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt n
demonstrant
uczestnik demonstracji

demontowanie ˌdɛ̃mɔ̃ntɔˈvãɲɛ n
demontering
przeprowadzanie demontażu

demontować ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
demontering
rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

denerwować ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑ v
irritera uppröra
działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
tandläkare
(zobacz) stomatolog;

departament ˌdɛparˈtãmɛ̃nt n
departement
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji,

deponować v
deponera
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

deportować ˌdɛpɔrˈtɔvaʨ̑ v
deportera
zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości

depresja dɛˈprɛsʲja n
depression
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
(ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;

deptać po piętach v
vara hack i häl
już prawie doganiać kogoś

derby ˈdɛrbɨ n
derby derbylopp
rodzaj angielskiej gonitwy dla koni;
derby derbymatch
(sport, sportowy) spotkanie dwóch drużyn z tego samego miasta w ramach jednego turnieju, w którym uczestniczą też drużyny z innych miast;

derealizacja n
derealisation
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
kornknarr
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
dermatologi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków;

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
dervisch
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

deser ˈdɛsɛr n
efterrätt dessert
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska do krojenia n
skärbräda
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia żywności

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
skateboard rullbräda
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

desperat dɛsˈpɛrat n
desperado
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje

despota dɛsˈpɔta n
despot
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę
(przenośnie, przenośnia) człowiek bezwzględny, narzucający swoją wolę

despotyzm dɛsˈpɔtɨsm̥ n
despoti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
destruktiv
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
destillation destillering
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

destylat dɛˈstɨlat n
destillat
produkt destylacji;

deszcz dɛʃʧ̑ n
regn
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
regnig
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

detal ˈdɛtal n
detaljhandel
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi
detalj
szczegół, coś mało ważnego

detektyw dɛˈtɛktɨf n
detektiv
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa

detronizacja n
avsättning
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozbawienie monarchy jego władzy i tytułu;

deuter ˈdɛwtɛr n
deuterium
izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;

deuteron dɛwˈtɛrɔ̃n n
deuteron
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jądro atomu deuteru;

dharma n
dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);

diabelski dʲjaˈbɛlsʲci adj
djävulsk
związany z diabłem, dotyczący diabła

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
pariserhjul
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetologia ˌdʲjabɛtɔˈlɔɟja n
diabetologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;

diabetyk dʲjaˈbɛtɨk n
diabetiker
osoba chora na cukrzycę

diabeł ˈdʲjabɛw n
djävul jävul
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabli wiedzą ˈdʲjablʲi ˈvʲjɛʣ̑ɔ̃w̃
det vete fan det vete katten det vete sjutton
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
diagnos
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagram ˈdʲjaɡrãm n
diagram
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

dialekt ˈdʲjalɛkt n
dialekt folkmål
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dializa n
dialys
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog ˈdʲjalɔk n
dialog
rozmowa dwóch osób

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
diamant
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
stift
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
dinosaurie skräcködla
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda ˈdʲjɔda n
diod
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diopsyd n
diopsid
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

dla dla preposition
för åt
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ interrogativePronoun
varför
…używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
varför
…używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
blåsa
wypuszczać powietrze z ust

dno dnɔ n
botten
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o czymś bezwartościowym lub bardzo brzydkim
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o kimś, kto wykazuje kompletną ignorancję w jakiejś dziedzinie lub o kimś bezwartościowym moralnie
(przenośnie, przenośnia), największa intensywność jakiegoś negatywnego zjawiska

do dɔ preposition
till
…określający końcowy punkt w przestrzeni
…określający końcowy punkt w czasie
…określający maksymalną wartość

do góry adv
upp
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi adv
upp och ner
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
tredje gången gillt
trzecia próba czegoś będzie udana

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
adjö hej då
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba ˈdɔba n
dygn
(jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
god natt go'natt natti godnatt
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
välfärd välstånd
dobre warunki materialne

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
frivillig
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobry ˈdɔbrɨ adj
god bra
miły, uczynny, usłużny, szlachetny

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
god kväll god afton
uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
bra väl
w należyty sposób

dobytek dɔˈbɨtɛk n
effekt
wszystko, co się posiada

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
uppskatta
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko

dochód ˈdɔxut n
inkomst avkastning
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu;

dodatek dɔˈdatɛk n
tillsats
coś dodanego, dodatkowego

dodatkowo adv
ytterligare
w sposób dodany do czegoś

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
additionell
dodany do istniejącej wcześniej reszty

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
addera
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
tillsätta
dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość

dogodny adj
läglig
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
mjölka
(zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy
(przenośnie, przenośnia) zabierać, wyłudzać od kogoś pieniądze

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
mogen
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

doktor ˈdɔktɔr n
doktor
(potocznie, potoczny) lekarz
stopień naukowy;

doktorant dɔkˈtɔrãnt n
doktorand
osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
doktrin
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
dokument
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
precis noggrannt
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
precis noggrann
wykonany z dużą starannością
o człowieku: robiący coś starannie

dolar ˈdɔlar n
dollar
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolaryzacja ˌdɔlarɨˈzaʦ̑ʲja n
dollarisering
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie dolara do obrotu w innym państwie jako urzędowej waluty;

dolaryzowanie ˌdɔlarɨzɔˈvãɲɛ n
dollarisering
(rzeczownik odczasownikowy) od: dolaryzować

dolaryzować ˌdɔlarɨˈzɔvaʨ̑ v
dollarisera
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzać dolara do obrotu w innym państwie jako urzędową walutę

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
gjuta olja på elden
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina dɔˈlʲĩna n
dal sänka
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
hus hem
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
hus hem hem
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
barnhem
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom publiczny ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ n
horhus bordell
dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom starców ˈdɔ̃m ˈstarʦ̑uf n
äldreboende
zakład, w którym dożywają osoby stare i pozbawione opieki

dominicki ˌdɔ̃mʲĩˈɲiʦ̑ʲci adj
dominikisk
dotyczący państwa Dominika, związany z Dominiką

dominikański ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃sʲci adj
dominikansk
odnoszący się do państwa Dominikana

domysł n
förmodan antagande gissning
przypuszczenie, domniemanie

donator dɔ̃ˈnatɔr n
donator
osoba, która ofiarowuje coś na cele społeczne

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
kruka blomkruka
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
genitiv
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopisek n
efterskrift
dodatkowa, krótka informacja dodana do uprzednio istniejącego tekstu
postskriptum
dodatkowy, krótki przekaz tekstowy dołączony do listu pod tekstem głównym

dopływ ˈdɔpwɨf n
biflod
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

dorada dɔˈrada n
guldsparid
(ichtiologia, ichtiologiczny) srebrzysta ryba morska z pasami na bokach;

doradca n
rådgivare
osoba udzielająca porad

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
vuxen
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorożka dɔˈrɔʃka n
droska hästdroska
lekki, rekreacyjny pojazd konny, często wynajmowany na przejażdżki

dorsz dɔrʃ n
torsk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

doskonałość ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑ n
fullkomlighet
szczyt, zupełność, brak jakiejkolwiek wady, niedostatku lub możliwości ulepszenia;

dossier n
dossier
zbiór dokumentów i akt dotyczących jakiejś osoby lub sprawy

dostać cykora ˈdɔstaʨ̑ ʦ̑ɨˈkɔra idiom
få stora skälvan gripas av stora skälvan
(potocznie, potoczny) przestraszyć się, bać się

dostać po nosie ˈdɔstaʨ̑ pɔ‿ˈnɔɕɛ v
få en näsbränna få sig en näsbränna
(potocznie, potoczny) zostać zganionym, ostro skarconym

dostać w skórę ˈdɔstaʨ̑ ˈf‿skurɛ v
få på huden
(potocznie, potoczny) zostać zbitym, dostać lanie

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
dignitär
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
tillgång
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
tillgänglig
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia
(o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
bokstavligen
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dosłowny dɔˈswɔvnɨ adj
bokstavlig
znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia

dotacja dɔˈtaʦ̑ʲja n
donation
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotychczas dɔˈtɨxʧ̑as adv
hittills
(książkowy) do tego momentu, do chwili obecnej

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
angå beträffa röra anbelanga gälla ankomma
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
beröra vidröra
(przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie
såra
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś
röra
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dowcip ˈdɔfʲʨ̑ip n
rolighet
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

dowiadywać się v
erfara få höra få kännedom få nys få veta snappa upp
uzyskiwać informację
efterlysa fråga sig förfråga sig förhöra sig höra efter
domagać się informacji usilnie pytając o coś

dowodzić dɔˈvɔʥ̑iʨ̑ v
anföra
kierować i wydawać rozkazy swojej grupie

dowód ˈdɔvut n
bevis
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
bevis prov
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
ID-kort identitetskort identitetshandling
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
anförare huvud
osoba kierująca grupą wojskowych;

dołączać v
bifoga tillfoga tillägga lägga till
uzupełniać o coś
ansluta sig slå sig ihop sälla sig
stawać się uczestnikiem lub elementem czego
stawać się samemu członkiem lub częścią jakiegoś istniejącego zbioru (synonim (2.1))

doświadczać v
erfara uppleva
doznawać czegoś

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
erfarenhet
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
erfaren
mający doświadczenie

dożylny adj
intravenös
bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożywotni ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi adj
livslång
taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

drabina draˈbʲĩna n
stege
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

dragon ˈdraɡɔ̃n n
dragon
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dramat ˈdrãmat n
drama
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;
utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie
nieszczęśliwe wydarzenie bądź sytuacja

dramatopisarka n
skådespelsförfattarinna
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) autorka dramatów

dramatopisarz n
skådespelsförfattare
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) autor dramatów

dramaturg drãˈmaturk n
dramaturg
pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
skyskrapa
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
rovdjur
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

dreszcz drɛʃʧ̑ n
rysning darrning frossa ilning kall kåre kåre
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
träsko
but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewno ˈdrɛvnɔ n
trä ved timmer
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drobnomieszczaństwo n
småborgerlighet
(socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

droga ˈdrɔɡa n
väg
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
podróżowanie
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
motortrafikled
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
korsväg
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogi ˈdrɔɟi adj
kär
bliski uczuciowo
dyr
posiadający wysoką cenę

drogo ˈdrɔɡɔ adv
dyrt
od: drogi (wart dużo pieniędzy)

drogocenny adj
värdefull
taki, który ma dużą wartość materialną

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
dromedar
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

drop drɔp n
stortrapp
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drozd drɔst n
trast
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
jäst
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
andra världskriget
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

druk druk n
tryck tryckning
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka druˈkarka n
skrivare
urządzenie służące do drukowania

drukarnia druˈkarʲɲa n
tryckeri
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukarz ˈdrukaʃ n
tryckare
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukowanie ˌdrukɔˈvãɲɛ n
tryckning
wykonywanie odbitek przy pomocy prasy drukarskiej albo drukarki

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
trycka
dawać coś do druku, publikować
trycka skriva ut
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drut kolczasty ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ n
taggtråd
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drwina ˈdrvʲĩna n
hån spe
wyśmianie w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły mające na celu pogardzenie kimś i wywyższenie się ponad niego

dryl drɨl n
drill
(zoologia, zoologiczny) Mandrillus leucophaeus, gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

drzazga ˈḍʒazɡa n
sticka
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemać ˈḍʒɛ̃maʨ̑ v
slumra
lekko, czujnie spać

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
träd
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2);
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
barrträd
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworyt n
träsnitt
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzwi ḍʒvʲi n
dörr
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór

drętwieć v
domna stelna
tracić czucie; tracić zdolność poruszania

drżeć drʒɛʨ̑ v
dallra darra skälva skaka
trząść się, drgać, dygotać

dubeltówka ˌdubɛlˈtufka n
bössa
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dubn dupn̥ n
dubnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch dux n
anda
istota, treść, charakter czegoś
spöke
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
själ
umysł, myśli ludzkie
dusza ludzka

dudek ˈdudɛk n
härfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
duo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny złożony z dwóch osób
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy

dukat ˈdukat n
dukat
(historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

dumać ˈdũmaʨ̑ v
fundera grubbla grunna
myśleć, zastanawiać się

dumny ˈdũmnɨ adj
stolt
pewny siebie, mający poczucie własnej godności
högfärdig dryg förmäten högdragen högmodig mallig
wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu
stolt belåten nöjd
zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś

dupa ˈdupa n
stjärt arsle
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupek ˈdupɛk n
skit
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dupoliz n
rövslickare
(wulgarnie, wulgaryzm) lizus

dur dur n
tyfus
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna;

durny ˈdurnɨ adj
fjantig fjollig flamsig fånig larvig tramsig
mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny

durszlak ˈdurʃlak n
durkslag
dziurkowana miska do odcedzania

dusza ˈduʃa n
själ
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszność n
andnöd andtäppa brösttäppa
(medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

duński ˈdũj̃sʲci adj
dansk danska
odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński ˈdũj̃sʲci n
danska dansk
język urzędowy Danii;

duńskojęzyczny ˌdũj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
danskspråkig
posługujący się językiem duńskim
spisany, stworzony w języku duńskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem duńskim

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
mycket en hel del flera legio mången åtskillig
w wielkiej ilości

duży ˈduʒɨ adj
stor
mający znaczne, wielkie rozmiary

dwuaktówka n
tvåaktare
(literacko) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sztuka złożona z dwóch aktów

dwudziestoczterolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
tjugofyraåring
mężczyzna mający dwadzieścia cztery lata

dwudziestoczteroletni ˌdvuʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
tjugofyraårig
mający dwadzieścia cztery lata
trwający dwadzieścia cztery lata

dwudziestodwulatek ˌdvuʥ̑ɛstɔdvuˈlatɛk n
tjugotvååring
mężczyzna mający dwadzieścia dwa lata

dwudziestodwuletni ˌdvuʥ̑ɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
tjugotvåårig
mający dwadzieścia dwa lata
trwający dwadzieścia dwa lata

dwudziestodziewięciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
tjugonioåring
mężczyzna mający dwadzieścia dziewięć lat

dwudziestodziewięcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
tjugonioårig
mający dwadzieścia dziewięć lat
trwający dwadzieścia dziewięć lat

dwudziestojednolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatɛk n
tjugoettåring
mężczyzna mający dwadzieścia jeden lat

dwudziestojednoletni ˌdvuʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
tjugoettårig
mający dwadzieścia jeden lat
trwający dwadzieścia jeden lat

dwudziestolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
tjugoåring
osoba w wieku 20-29 lat

dwudziestoletni ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
tjugoårig
mający dwadzieścia lat
trwający dwadzieścia lat

dwudziestoośmiolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
tjugoåttaåring
mężczyzna mający dwadzieścia osiem lat

dwudziestoośmioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
tjugoåttaårig
mający dwadzieścia osiem lat
trwający dwadzieścia osiem lat

dwudziestopięciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
tjugofemåring
mężczyzna mający dwadzieścia pięć lat

dwudziestopięcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
tjugofemårig
mający dwadzieścia pięć lat
trwający dwadzieścia pięć lat

dwudziestosiedmiolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
tjugosjuåring
mężczyzna mający dwadzieścia siedem lat

dwudziestosiedmioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
tjugosjuårig
mający dwadzieścia siedem lat
trwający dwadzieścia siedem lat

dwudziestosześciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
tjugosexåring
mężczyzna mający dwadzieścia sześć lat

dwudziestosześcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
tjugosexårig
mający dwadzieścia sześć lat
trwający dwadzieścia sześć lat

dwudziestotrzylatek ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk n
tjugotreåring
mężczyzna mający dwadzieścia trzy lata

dwudziestotrzyletni ˌdvuʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
tjugotreårig
mający dwadzieścia trzy lata
trwający dwadzieścia trzy lata

dwujęzyczność n
tvåspråkighet
(językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się dwoma językami

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
tvåspråkig
o człowieku: mówiący w dwóch językach
napisany w dwóch językach
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukoronówka ˌdvukɔrɔ̃ˈnufka n
tvåkrona tvåkronorsmynt
moneta o nominale 2 koron

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
kolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwuletni dvuˈlɛtʲɲi adj
tvåårig
mający dwa lata
trwający dwa lata

dwumasztowiec ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
tvåmastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający dwa maszty

dwumasztowy ˌdvũmaˈʃtɔvɨ adj
tvåmastad
o żaglowcu: mający dwa maszty

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
tolvfingertarm
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastokąt n
dodekagon
(geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwunastolatek ˌdvũnastɔˈlatɛk n
tolvåring
chłopiec mający dwanaście lat

dwunastoletni ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi adj
tolvårig
mający dwanaście lat
trwający dwanaście lat

dwusylabowy ˌdvusɨlaˈbɔvɨ adj
tvåstavig
(językoznawstwo, językoznawczy) składający się z dwóch sylab

dwutlenek n
dioxid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
koldioxid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwór dvur n
herrgård
majątek ziemski z dworem (1.3) i innymi zabudowaniami

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
diftong
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
diktion
sposób wymawiania wyrazów i zdań

dykta ˈdɨkta n
plywood
płyta sklejona z fornirów

dyktator dɨkˈtatɔr n
diktator
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;

dyktatorski adj
diktatorisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą

dyktatura n
diktatur
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dym dɨ̃m n
rök
produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymisja dɨ̃ˈmʲisʲja n
avsättning
zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
ryka
wydzielać dym
ryka röka
wydzielać dym

dymówka dɨ̃ˈmufka n
ladusvala
(zoologia, zoologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
dynamit
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynastyczny adj
dynastisk
związany z dynastią, dotyczący dynastii

dynia ˈdɨ̃ɲa n
pumpa
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
pumpa kurbits
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
diplom examensbevis
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja n
diplomati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
diplomat
oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
dirigent anförare
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyrygować ˌdɨrɨˈɡɔvaʨ̑ v
dirigera
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu

dyscyplinarny adj
disciplinär
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odnoszący się do wykroczeń przeciwko dyscyplinie

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
dysfori
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysk dɨsk n
intervertebraldisk mellankotskiva
(anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;
disk
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
diskus
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
hårddisk
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
diskotek
zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce
lokal, w którym takie zabawy (1.1) odbywają się;

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
diskret
zachowujący tajemnice i taktowny
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru
taki, który nie rzuca się w oczy

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
diskriminering
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować v
diskriminera
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja dɨsˈkusʲja n
diskussion debatt
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
dyslexi ordblindhet
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia n
dysmorfofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dysonans dɨˈsɔ̃nãw̃s n
dissonans missljud
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia
missämja oenighet
(przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
dispens
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysproz ˈdɨsprɔs n
dysprosium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dysputa dɨsˈputa n
dispyt
dyskusja na poważny temat

dystans ˈdɨstãw̃s n
distans
(sport, sportowy) wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi
distans avstånd
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
dystopi
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;

dystopijny adj
dystopisk
związany z dystopią, dotyczący dystopii

dysydent dɨˈsɨdɛ̃nt n
dissident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;
osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała

dysza ˈdɨʃa n
munstycke dysa
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszeć ˈdɨʃɛʨ̑ v
flämta flåsa pusta
głośno i ciężko oddychać

dywan ˈdɨvãn n
matta
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywiz ˈdɨvʲis n
bindestreck divis
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dziadek ˈʥ̑adɛk n
morfar farfar
ojciec matki
farfar morfar
ojciec ojca

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
nötknäckare
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dziadek macierzysty ˈʥ̑adɛk ˌmaʨ̑ɛˈʒɨstɨ n
morfar
(przestarzałe, przestarzały) ojciec matki

dziadek ojczysty ˈʥ̑adɛk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
farfar
(dawniej, dawny) ojciec ojca

dziadkowie ʥ̑atˈkɔvʲjɛ n
farföräldrar morföräldrar
(potocznie, potoczny) rodzice rodziców; babcia i dziadek

dziarski ˈʥ̑arsʲci adj
frejdig hurtig käck
(książkowy) pełen życia, energii, temperamentu

dziać ʥ̑äʨ̑ v
sticka
(włókiennictwo) robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem
försiggå hända pågå ske stå på äga rum
odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
verksamhet
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
operation
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa;
operation handling
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
verka agera handla
aktywnie uczestniczyć, pracować
fungera funka
być sprawnym, funkcjonować

dzicz ʥ̑iʧ̑ n
vildmark
odludne, nieuprawiane miejsce

dziecinny ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ adj
barnslig
właściwy dziecku, taki jak u dziecka
zachowujący się jak dziecko

dzieciobójstwo ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ n
barnadråp
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
barndom
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
barn
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;
barn unge
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
ärva
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
być uprawnionym do takiego otrzymania
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
definitionsmängd
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;

dziegieć ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑ n
tjära trätjära
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dziekanat ʥ̑ɛˈkãnat n
dekanat
(edukacja, edukacyjny) biuro, zajmujące się administracją wydziału wyższej uczelni

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
division
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dela fördela
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości

dzielna n
dividend
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
kvarter
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
dagbok
(administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów
(księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe
notatki zapisywane codziennie
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi
dagstidning dagblad
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie

dziennikarski adj
journalistisk
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
journalistik
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
journalist
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierzba ˈʥ̑ɛʒba n
törnskata
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dziesięciokoronówka ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔkɔrɔ̃ˈnufka n
tiokrona tiokronorsmynt
moneta o nominale 10 koron

dziesięciolatek ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
tioåring
dziecko w wieku dziesięciu lat

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
decennium årtionde
okres dziesięciu lat

dziesięcioletni ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
tioårig
mający dziesięć lat
trwający dziesięć lat

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
flicka jänta tös
młoda, niezamężna kobieta
flickvän flicka
partnerka, nieformalna narzeczona

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
jungfru oskuld
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo n
oskuld jungfrulighet
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
nioåring
chłopiec mający dziewięć lat

dziewięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
nioårig
mający dziewięć lat
trwający dziewięć lat

dziewiętnastolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlatɛk n
nittonåring
mężczyzna w wieku dziewiętnastu lat

dziewiętnastoletni ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
nittonårig
mający dziewiętnaście lat
trwający dziewiętnaście lat

dziewięćdziesięcioczterolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
nittiofyraåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt cztery lata

dziewięćdziesięcioczteroletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
nittiofyraårig
mający dziewięćdziesiąt cztery lata
trwający dziewięćdziesiąt cztery lata

dziewięćdziesięciodwulatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
nittiotvååring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dwa lata

dziewięćdziesięciodwuletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
nittiotvåårig
mający dziewięćdziesiąt dwa lata
trwający dziewięćdziesiąt dwa lata

dziewięćdziesięciodziewięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
nittionioåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

dziewięćdziesięciodziewięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
nittionioårig
mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat
trwający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

dziewięćdziesięciojednolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
nittioettåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt jeden lat

dziewięćdziesięciojednoletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
nittioettårig
mający dziewięćdziesiąt jeden lat
trwający dziewięćdziesiąt jeden lat

dziewięćdziesięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
nittioåring
osoba w wieku 90-99 lat

dziewięćdziesięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
nittioårig
mający dziewięćdziesiąt lat
trwający dziewięćdziesiąt lat

dziewięćdziesięcioośmiolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
nittioåttaåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt osiem lat

dziewięćdziesięcioośmioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
nittioåttaårig
mający dziewięćdziesiąt osiem lat
trwający dziewięćdziesiąt osiem lat

dziewięćdziesięciopięciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
nittiofemåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt pięć lat

dziewięćdziesięciopięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
nittiofemårig
mający dziewięćdziesiąt pięć lat
trwający dziewięćdziesiąt pięć lat

dziewięćdziesięciosiedmiolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
nittiosjuåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt siedem lat

dziewięćdziesięciosiedmioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
nittiosjuårig
mający dziewięćdziesiąt siedem lat
trwający dziewięćdziesiąt siedem lat

dziewięćdziesięciosześciolatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
nittiosexåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt sześć lat

dziewięćdziesięciosześcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
nittiosexårig
mający dziewięćdziesiąt sześć lat
trwający dziewięćdziesiąt sześć lat

dziewięćdziesięciotrzylatek ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
nittiotreåring
mężczyzna mający dziewięćdziesiąt trzy lata

dziewięćdziesięciotrzyletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
nittiotreårig
mający dziewięćdziesiąt trzy lata
trwający dziewięćdziesiąt trzy lata

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dag
okres od świtu do zmierzchu
określony termin; data
dag dygn
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
god morgon god dag god middag
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień wypłaty n
avlöningsdag
stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik ʥ̑ik n
vildsvin
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki ˈʥ̑ici adj
vild
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
näbbdjur
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
i dag idag i dag
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś
idag
w obecnym czasie, w bieżącym okresie

dzisiejszy ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ adj
samtida
ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach

dziura ˈʥ̑ura n
hål
otwór powstały wskutek uszkodzenia
(potocznie, potoczny) ubytek w zębie
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa

dziura ozonowa ˈʥ̑ura ˌɔzɔ̃ˈnɔva n
ozonhål
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko spadku stężenia ozonu w stratosferze Ziemi;

dziwka ˈʥ̑ifka n
hora fnask
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
egendomlig besynnerlig konstig underlig märklig
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób ʥ̑up n
näbb
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;
bog för
przednia część kadłuba statku;

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
tandkött
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy adj
alveolar
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
hackspett
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
spillkråka
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
tack vare
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dzięki Bogu interjection
gudskelov Gud ske lov
…używana do wyrażenia satysfakcji, że coś się jednak udało

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
tacka
składać podziękowanie

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
tack
…wyrażający wdzięczność

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
klocka
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
skälla
mały dzwon
ringklocka
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
grönfink
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dół duw n
grop
dziura wykopana w ziemi

dąb dɔ̃mp n
ek
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)
ek ekträd
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;

dąb korkowy ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ n
korkek
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dążyć ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
syfta
działać w kierunku realizacji danego celu

dłoń dwɔ̃ɲ n
handflata
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług dwuk n
skuld
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;

długi ˈdwuɟi adj
lång
mający znaczny wymiar podłużny (długość)
trwający znaczny czas
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
(żartobliwie) o człowieku: wysoki

długi weekend ˈdwuɟi ˈwʲikɛ̃nt n
långhelg
(potocznie, potoczny) weekend, przed którym lub po którym następuje dzień ustawowo wolny

długo ˈdwuɡɔ adv
långt
na znaczną długość
länge
przez, na znaczny czas

długopis dwuˈɡɔpʲis n
penna kulspetspenna
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długoskrzydły ˌdwuɡɔˈskʃɨdwɨ adj
långvingad
taki, który ma długie skrzydła

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
långhårig
(książkowy) mający długie włosy

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
längd
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;

dłuto ˈdwutɔ n
mejsel stämjärn
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłużnik ˈdwuʒʲɲik n
gäldenär
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;

dźwig ʥ̑vʲik n
lyftkran
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
ljud
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
daggmask
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżem ʤ̑ɛ̃m n
sylt
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżibucki ʤ̑ʲiˈbuʦ̑ʲci adj
djiboutisk
odnoszący się do państwa Dżibuti

dżibutyjski ˌʤ̑ʲibuˈtɨjsʲci adj
djiboutisk
odnoszący się do państwa Dżibuti

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
jihad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska

dżokej ˈʤ̑ɔkɛj n
jockey kapplöpningsryttare
(jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżuma ˈʤ̑ũma n
pest
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
djungel
wilgotny las tropikalny;

e-mail ˈĩmɛjl n
mejl
(informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem (1.1)

e-mailować v
mejla
(potocznie, potoczny) wysyłać listy (e-maile) drogą elektroniczną

ebonit n
ebonit
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo ˈɛxɔ n
eko genljud
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echokardiografia ˌɛxɔkardʲjɔˈɡrafʲja n
ekokardiografi
(medycyna, medyczny) metoda badania serca przy zastosowaniu ultradźwięków;

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
ekolali
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
ejder
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edycja n
utgåva upplaga
wydanie, publikacja

edytor tekstu ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu n
textredigerare
(informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

efekt ˈɛfɛkt n
effekt
osiągnięcie, wynik

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
växthuseffekt drivhuseffekt
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
biverkning
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektowny ˌɛfɛkˈtɔvnɨ adj
effektfull
sprawiający zadziwiająco dobre wrażenie

efektywny ˌɛfɛkˈtɨvnɨ adj
effektiv
skuteczny, wydajny

egipski ɛˈɟipsʲci adj
egyptisk egyptiska
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
egoist
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistyczny ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
egoistisk
charakterystyczny dla egoisty i egoizmu

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
examen tentamen
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
examinera
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzarchat n
exarkat
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w cesarstwie bizantyńskim znajdująca się pod zarządem egzarchy
(historia, historyczny, historycznie) urząd namiestnika w cesarstwie bizantyńskim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obszar położony poza głównym terenem działania danego Kościoła poddany władzy kanonicznej przedstawiciela patriarchy;

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
exemplar
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
existens
istnienie, byt, życie i jego warunki

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
existentialism existensialism
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

egzystować ˌɛɡzɨˈstɔvaʨ̑ v
existera
być, istnieć

einstein ˈajn͇ʃtajn n
einsteinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulat n
ejakulat
(fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
ekliptika
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
ekologi miljöforskning
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ekologisk
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
ekonomisk
odnoszący się do gospodarki
związany z ekonomią lub ekonomiką
oszczędny w środkach, niewymagający wielkiego nakładu sił

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
ekosystem
fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekran ˈɛkrãn n
skärm
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
bannlysning exkommunikation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekskomunikować ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑ v
exkommunicera bannlysa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

ekspedycja ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja n
expedition
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział

ekspert ˈɛkspɛrt n
expert
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
experiment
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych;
pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu

eksperymentalny ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
experimentell
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
explodera
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
explosion
rozerwanie się z hukiem;

eksponat ɛksˈpɔ̃nat n
utställningsföremål
przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum, na wystawie, pokazie itp.

eksport ˈɛkspɔrt n
export
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi

eksportowanie ˌɛkspɔrtɔˈvãɲɛ n
exportering
(ekonomia, ekonomiczny) sprzedawanie towarów lub usług za granicę

ekspres ˈɛksprɛs n
expressförsändelse
pośpieszna przesyłka pocztowa, którą dostarcza się od razu po nadejściu do urzędu pocztowego
express expresståg
szybszy pociąg osobowy o wysokim standardzie poruszający się między dużymi miastami;
kaffebryggare
urządzenie elektryczne służące do parzenia kawy;

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
expressionism
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresyjny adj
expressiv
odznaczający się siłą wyrazu

ekstrapolacja ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja n
extrapolering
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane
extrapolation
prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk

ekstrawagancki ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci adj
extravagant
taki, który jest przejawem ekstrawagancji

ekstremalnie ˌɛkstrɛ̃ˈmalʲɲɛ adv
ytterligt
w sposób ekstremalny

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
extrem
krańcowy, skrajny

ekstremistyczny adj
extrem
dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
extremism
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekwadorski ˌɛkfaˈdɔrsʲci adj
ecuadoriansk
odnoszący się do państwa Ekwador

elastyczny ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ adj
böjlig elastisk spänstig
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty
flexibel skalbar
(przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący

elektrochemiczny adj
elektrokemisk
związany z elektrochemią, dotyczący elektrochemii

elektrofizjologiczny adj
elektrofysiologisk
(fizjologia, fizjologiczny) związany z elektrofizjologią, dotyczący elektrofizjologii

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
elektrolyt
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektrolityczny adj
elektrolytisk
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
elektron
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
elektronisk
związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
elektronik
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrostatyczny adj
elektrostatisk
(fizyka, fizyczny) związany z elektrostatyką, dotyczący elektrostatyki

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
kraftverk
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
elektricitet el
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
el elektricitet
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
elektrisk
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
elektriker
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
element
część składowa

elf ɛlf n
älva alv
istota fantastyczna;

elipsa ɛˈlʲipsa n
ellips
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elita ɛˈlʲita n
elit
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elitarny ˌɛlʲiˈtarnɨ adj
elitistisk
dostępny tylko dla niektórych osób

elokwentny ˌɛlɔˈkfɛ̃ntnɨ adj
vältalig
mający dar umiejętnego, łatwego wysławiania się

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
embryologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
pension
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
emigration
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrant ɛ̃ˈmʲiɡrãnt n
emigrant
ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

emiracki ˌɛ̃mʲiˈraʦ̑ʲci adj
emiratisk
odnoszący się do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, państwa na Półwyspie Arabskim

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
emirat
(administracja) terytorium podległe władzy emira

emisja ɛ̃ˈmʲisʲja n
emission
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.
(fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)

emocjonalny ˌɛ̃mɔʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
hjärtnupen
łatwo ulegający emocjom

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
empati
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
empirisk
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

emu ˈɛ̃mu n
emu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
encyklopedi uppslagsverk
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

endemiczny adj
endemisk
występujący tylko na określonym obszarze

endokrynologia ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja n
endokrinologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy

endometrioza n
endometrios
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endorfina ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna n
endorfin
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
energi
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
entuzjazm, chęć do działania

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
energisk
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

energochłonny ˌɛ̃nɛrɡɔˈxwɔ̃nːɨ adj
energikrävande
wymagający dużej ilości energii

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
enklav
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

enolog ɛ̃ˈnɔlɔk n
enolog
specjalista w dziedzinie enologii

enologia ˌɛ̃nɔˈlɔɟja n
enologi
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
entalpi
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entalpia swobodna ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna n
Gibbs fria energi
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa;

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
entomologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
entusiasm
stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
ferment enzym
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

epicentrum n
epicentrum
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epidemiczny adj
epidemisk
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odnoszący się do epidemii

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
epidemiologi
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidot n
epidot
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
epitafium epitaf
inskrypcja nagrobna;

epizod ɛˈpʲizɔt n
episod
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epoka ɛˈpɔka n
epok ålder
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;

era ˈɛra n
era
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;

erb ɛrp n
erbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
erektion
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;

ergofobia n
ergofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) fobia pracy, irracjonalny lęk przed pracą

erozja ɛˈrɔzʲja n
erosion
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

erytrejski ˌɛrɨˈtrɛjsʲci adj
eritreansk
związany z Erytreą, dotyczący Erytrei

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
erytrocyt
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

erytrozyna ˌɛrɨtrɔˈzɨ̃na n
erytrosin
(spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach;

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
eskatologi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eseista ˌɛsɛˈ<sup>j</sup>ista n
essäist
literat, autor esejów, szkiców literackich

esej n
essä
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

eskapizm n
eskapism verklighetsflykt
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskorta ɛˈskɔrta n
eskort
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
esperanto
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

esperantysta ˌɛspɛrãnˈtɨsta n
esperantist
osoba mówiąca językiem esperanto lub propagująca go

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
espresso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

esteta ɛˈstɛta n
estet
człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
estetisk
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka ɛˈstɛtɨka n
estetik
ładny, gustowny wygląd czegoś
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie;

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
estnisk estländsk
odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
estniska
język urzędowy Estonii;

estuarium ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
estuarium
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

etan ˈɛtãn n
etan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol ɛˈtãnɔl n
etanol
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

etap ˈɛtap n
etapp sträcka
część drogi
etapp fas skede skov stadium
odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania

eten ˈɛtɛ̃n n
eten etylen
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;

etiologiczny adj
etiologisk
(medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
etiopisk
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
etnisk
związany z przynależnością do grupy narodowej

etnograficzny adj
etnografisk
związany z etnografią

etruski ɛˈtrusʲci adj
etruskisk
dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski ɛˈtrusʲci n
etruskiska
język Etrusków

etruskologia ˌɛtruskɔˈlɔɟja n
etruskologi
nauka zajmująca się kulturą, historią i językiem Etrusków;

etyczny ɛˈtɨʧ̑nɨ adj
etisk
związany z etyką, dotyczący etyki
zgodny z zasadami etyki

etyka ˈɛtɨka n
etik moral
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
etymologi
(językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;

etymon n
etymon
(językoznawstwo, językoznawczy) podstawa etymologiczna wyrazu lub związku wyrazowego

etyn ˈɛtɨ̃n n
etyn
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
eufemism
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

eukaliptus n
eukalyptus
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eunuch ˈɛwnux n
eunuck
mężczyzna z wyciętymi jądrami;

euro ˈɛwrɔ n
euro
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

euro- ˈɛwrɔ
euro-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską

eurocent ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt n
cent
(potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

euroizacja ˌɛwrɔ<sup>j</sup>iˈzaʦ̑ʲja n
euroisering
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej;

euroizowanie ˌɛwrɔ<sup>j</sup>izɔˈvãɲɛ n
euroisering
(rzeczownik odczasownikowy) od: euroizować

euroizować ˌɛwrɔ<sup>j</sup>iˈzɔvaʨ̑ v
euroisera
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzać euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej

europ ˈɛwrɔp n
europium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
europeisk
dotyczący Europy

eurosceptycyzm ˌɛwrɔsʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
euroskepticism
(publikatory) negatywne nastawienie do integracji z Unią Europejską;

eurosceptyk ˌɛwrɔˈsʦ̑ɛptɨk n
euroskeptiker
osoba przeciwna integracji z Unią Europejską

eurowybory ˌɛwrɔvɨˈbɔrɨ n
europaparlamentsval
wybory do Parlamentu Europejskiego

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
dödshjälp
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
evakuering
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
evangelium
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangelista n
evangelist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewentualnie adv
eventuellt
w razie zaistnienia pewnych okoliczności

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
eventuell
przypuszczalny, możliwy

ewolucjonistyczny adj
evolutionistisk
związany z ewolucjonizmem lub ewolucjonistami, dotyczący ewolucjonizmu lub ewolucjonistów

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
evolutionism
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
esoterisk
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka ˈfabrɨka n
fabrik
produkcyjny zakład przemysłowy

facet ˈfaʦ̑ɛt n
kille
(potocznie, potoczny) mężczyzna

fagocista n
fagottist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot ˈfaɡɔt n
fagott
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajka ˈfajka n
pipa snugga
przedmiot do palenia tytoniu;

fajny ˈfajnɨ adj
kul
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fake news n
fejknyheter
(publikatory) nieprawdziwe, fałszywe wiadomości rozpowszechniane w mass mediach i Internecie;

fakt fakt n
faktum
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoid n
faktoid
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

fakultet faˈkultɛt n
fakultet
wydział szkoły wyższej

fala ˈfala n
våg bölja
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
bölja våg
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;

falanster n
falangstär
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falcować falˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
falsa
(drukarstwo, drukarski) składać arkusz drukarski w strony przyszłej publikacji;

falklandzki adj
falkländsk
związany z Falklandami, dotyczący Falklandów

falliczny adj
fallisk
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallus ˈfalːus n
fallos
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

fan fãn n
fan
(potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

fanatyk fãˈnatɨk n
fanatiker
żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
fanatism
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fantastycznie ˌfãntaˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
toppen fantastiskt förträffligt lysande strålande underbart
(potocznie, potoczny) wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
fantastisk
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny

fantazja fãnˈtazʲja n
fantasi
wyobraźnia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;

farad ˈfarat n
farad
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon faˈraɔ̃n n
farao
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

faraoński adj
faraonisk faraonsk
mający związek z faraonem

farba ˈfarba n
färg
mieszanina barwników służąca do malowania

farerski faˈrɛrsʲci adj
färöisk
odnoszący się do Wysp Owczych

farerski faˈrɛrsʲci n
färöiska
język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farmaceuta ˌfarmaˈʦ̑ɛwta n
farmaceut farmacevt
specjalista, znawca farmacji

farmaceutyczny ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
farmaceutisk farmacevtisk
związany z farmacją

farmacja farˈmaʦ̑ʲja n
farmaci
nauka o lekach;

fascynować ˌfasʦ̑ɨ̃ˈnɔvaʨ̑ v
tjusa
czarować, olśniewać, interesować; być przedmiotem czyjejś uwagi

fascynujący adj
fascinerande
wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasola faˈsɔla n
böna
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fason ˈfasɔ̃n n
fason snitt
(krawiectwo) kształt obuwia lub ubioru
fason
(przenośnie, przenośnia) sposób bycia jakiejś osoby

faszysta faˈʃɨsta n
fascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
fascistisk
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
fascism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

faza ˈfaza n
fas
miejsce, etap

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
federation
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

felczer ˈfɛlʧ̑ɛr n
fältskär
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego

feministyczny ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
feministisk
związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
feminism
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

feminizowanie n
feminisering
(rzeczownik odczasownikowy) od: feminizować

fenek ˈfɛ̃nɛk n
fennek
(zoologia, zoologiczny) mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

fenol ˈfɛ̃nɔl n
fenol
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenomenalizm n
fenomenalism
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

ferm fɛrm n
fermium
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermentować ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
jäsa fermentera
ulegać procesowi fermentacji lub powodować fermentację

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
fermion
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

feromon fɛˈrɔ̃mɔ̃n n
feromon
(biochemia, biochemiczny) substancja chemiczna wabiąca osobników płci przeciwnej;

festyn ˈfɛstɨ̃n n
fest
publiczna impreza urządzona w związku z jakąś uroczystością

feudalizm n
feodalism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

fiasko ˈfʲjaskɔ n
fiasko misslyckande
nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci adj
fijiansk
odnoszący się do państwa Fidżi

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci n
fijianska
język urzędowy Fidżi,

figa ˈfʲiɡa n
fikon
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
fikonträd
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figura fʲiˈɡura n
figur
(książkowy) bohater utworu literackiego
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni
schackpjäs
(szachy, pojęcie szachowe) starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec

fikcyjne małżeństwo n
skenäktenskap
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
filateli
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filia ˈfʲilʲja n
filial
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filipiński ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci adj
filippinsk
związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
kopp
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film fʲilm n
film
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
(fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film grozy n
skräckfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror

film niemy n
stumfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować fʲilˈmɔvaʨ̑ v
filma
nagrywać coś kamerą filmową

filolog fʲiˈlɔlɔk n
filolog
specjalista w dziedzinie filologii

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
filologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filologiczny ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
filologisk
(przymiotnik) od filologia

filozof fʲiˈlɔzɔf n
filosof
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
filosofi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
filosofisk
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filtr fʲiltr̥ n
filter
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

finlandyzacja ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja n
finlandisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

finta ˈfʲĩnta n
fint
(sport, sportowy) zmylenie przeciwnika
sztuczka, trick, manewr, podstęp

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
violett lila
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.

fiord fʲjɔrt n
fjord
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
viol
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

firma ˈfʲirma n
firma företag
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

fizjologia n
fysiologi
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
sjukgymnast
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizyka ˈfʲizɨka n
fysik
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizylier n
fysiljär
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk finländsk
odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
finska
ugrofiński język używany przez Finów;

fińskojęzyczny ˌfʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
finskspråkig
spisany, stworzony w języku fińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fińskim
taki, który posługuje się językiem fińskim

flaga ˈflaɡa n
flagga fana
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flaming ˈflãmʲĩŋk n
flamingo
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flauta ˈflawta n
stiltje
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
flegmatisk
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flet flɛt n
flöjt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flirtować v
flörta
uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flora ˈflɔra n
flora
(botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

flora bakteryjna ˈflɔra ˌbaktɛˈrɨjna n
bakterieflora
drobnoustroje występujące naturalnie w organizmie;

flota ˈflɔta n
flotta
zbiór jednostek pływających;

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
fluor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

flądra ˈflɔ̃ndra n
flatfisk flundra plattfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia ˈfɔbʲja n
fobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka ˈfɔka n
säl
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokmaszt n
fockmast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;

folia bąbelkowa n
bubbelplast
folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

folklor ˈfɔlklɔr n
folklore
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
fonem
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny adj
fonetisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
fonetik
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

foniatria fɔ̃ˈɲatrʲja n
foniatri
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
fontän springbrunn
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

forma ˈfɔrma n
form
zewnętrzny kształt
kondycja fizyczna osoby
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie do pieczenia ciast

formalista ˌfɔrmaˈlʲista n
formalist paragrafryttare principryttare
człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formatowanie ˌfɔrmatɔˈvãɲɛ n
formatering
(rzeczownik odczasownikowy) od: formatować

formatować ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑ v
formatera
(informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików

forteca fɔrˈtɛʦ̑a n
fästning borg fäste
(architektura, architektoniczny) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fosa ˈfɔsa n
vallgrav
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor ˈfɔsfɔr n
fosfor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan n
fosfat
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fotel ˈfɔtɛl n
fåtölj
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotograf fɔˈtɔɡraf n
fotograf
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
fotografi foto
nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym
fotografi
sztuka wykonywania fotografii (1.1);

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
fotografisk
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
fotografera
robić zdjęcie, robić fotografię

fotokopia ˌfɔtɔˈkɔpʲja n
fotokopia
(biurowość, biurowy) kopia dokumentu, druku, rękopisu itp. uzyskana techniką fotograficzną

fotomodelka ˌfɔtɔ̃mɔˈdɛlka n
fotomodell
modelka pozująca do zdjęć

foton ˈfɔtɔ̃n n
foton
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotorealizm n
fotorealism
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotowoltaiczny ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
fotovoltaisk
(przymiotnik) związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

fotowoltaika ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>ika n
fotovoltaik
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem światła energii słonecznego na energię elektryczną;

foyer n
foajé
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

fragment ˈfraɡmɛ̃nt n
fragment
wyodrębniona część czegoś

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
fransk franska
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
franska
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuskojęzyczny frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
franskspråkig fransktalande
posługujący się językiem francuskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim
franskspråkig
spisany, stworzony w języku francuskim

franko-prowansalski n
frankoprovensalska
(językoznawstwo, językoznawczy) język franko-prowansalski;

frankownica ˌfrãŋkɔvʲˈɲiʦ̑a n
frankeringsmaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie masowo przygotowujące listy do wysyłki przez drukowanie na nich opłaty pocztowej oraz danych adresowych i loga nadawcy;

frans frãw̃s n
francium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

frazes ˈfrazɛs n
floskel
często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

fregata frɛˈɡata n
fregattfågel
(ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;
fregatt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

fregata białobrzucha frɛˈɡata ˌbʲjawɔˈbʒuxa n
christmasfregattfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Fregata andrewsi ptak z rodziny fregatowatych

fregata mała frɛˈɡata ˈmawa n
mindre fregattfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Fregata ariel; ptak z rodziny fregatowatych

fregata orla frɛˈɡata ˈɔrla n
ascensionfregattfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Fregata aquila, gatunek ptaka z rodziny fregat;

fregata wielka frɛˈɡata ˈvʲjɛlka n
praktfregattfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Fregata magnificens; ptak z rodziny fregatowatych;

fregata średnia frɛˈɡata ˈɕrɛdʲɲa n
större fregattfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Fregata minor ptak z rodziny fregatowatych

frekwencja frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja n
frekvens
liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu

fresk frɛsk n
fresk
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

fretka ˈfrɛtka n
tamiller
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frezja ˈfrɛzʲja n
fresia
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

front frɔ̃nt n
front
(budownictwo) przód budynku
przód, przednia część

fronton n
fronton
(architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

frustracja n
frustration
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frutarianizm n
frukterianism
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

frygijski adj
frygisk
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

frytkownica n
fritös
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
frisör
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura frɨˈzura n
frisyr
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski adj
frisisk frisiska
dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski n
frisiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

fuj interjection
fy usch
(potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
stiftelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundamentalizm n
fundamentalism
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ adj
grundläggande
podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundować v
instifta spendera
zakładać i opłacać instytucje

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
funktion
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcja stanu ˈfũŋkʦ̑ʲja ˈstãnu n
tillståndsfunktion
(fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu

funkcja wzajemnie jednoznaczna n
bijektion
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;

funkcjonować ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
fungera funka
działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt fũnt n
pund
(jednostka monetarna) waluta niektórych państw

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
furosemid
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

fusy n
bottensats kaffesump sump
stały osad osadzający się w jakimś płynie, zwłaszcza w parzonej kawie lub herbacie

futro ˈfutrɔ n
päls
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu
(krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

futurolog n
framtidsforskare
mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
futurism
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

gabinet zabiegowy n
behandlingsrum
(medycyna, medyczny) sala przystosowana do wykonywania niewielkich zabiegów medycznych

gaboński ɡaˈbɔ̃j̃sʲci adj
gabonesisk
odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gad ɡat n
kräldjur reptil
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadatliwy ˌɡadaˈtlʲivɨ adj
pratglad pratsam pratsjuk språksam
taki, który dużo i chętnie mówi

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
gadolinium
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
ormörn
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gaduła ɡaˈduwa n
pratmakare pratmakerska
osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

gaj ɡaj n
lund
(książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajówka ɡaˈjufka n
trädgårdssångare
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal ɡal n
gallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny adj
galaktisk
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
galax stjärnsystem vintergata
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galaretka ˌɡalaˈrɛtka n
gelé
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

galera ɡaˈlɛra n
galär
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galernik ɡaˈlɛrʲɲik n
galärslav
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

galicyjski ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci adj
galizisk
dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galicyzm ɡaˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
gallicism
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

galisyjski adj
galicisk
związany z Galicją, dotyczący Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

galisyjski n
galiciska
(językoznawstwo, językoznawczy) język galisyjski (galicyjski);

gambijski ɡãmˈbʲijsʲci adj
gambisk
odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

garaż ˈɡaraʃ n
garage
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb ɡarp n
puckel
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
teatergarderob
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy
garderob
ogół odzieży, ubrań, które się posiada
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
bagatellisera förringa negligera nonchalera
lekceważyć, bagatelizować
förakta missakta ringakta
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą
avvisa försmå nobba ogilla rata
odrzucać, rezygnować, odtrącać

gardło ˈɡardwɔ n
strupe svalg
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garncarz ˈɡarn̥ʦ̑aʃ n
krukmakare
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

garnek ˈɡarnɛk n
gryta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnirowanie ˌɡarʲɲirɔˈvãɲɛ n
garnering
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabianie, przybranie, dekorowanie jedzenia;

garnirować ˌɡarʲɲiˈrɔvaʨ̑ v
garnera
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabiać jedzenie (np. zieleniną)
(przestarzałe, przestarzały) obszywać coś tasiemką, lamówką itp.

garnitur ɡarʲˈɲitur n
kostym
(krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

gaszenie ɡaˈʃɛ̃ɲɛ n
släckning
(rzeczownik odczasownikowy) od: gasić

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
art
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
odmiana czegoś, typ, rodzaj

gaucho n
gaucho
południowoamerykański konny pasterz;

gaullistowski ˌɡɔlʲiˈstɔfsʲci adj
gaullistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący gaullizmu

gawron ˈɡavrɔ̃n n
råka
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gay-friendly adj
gayvänlig
(środowiskowy) marketingowe: taki, który tworzy środowisko przyjazne dla LGBT;

gaz ɡas n
gas
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
(technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
(fizjologia, fizjologiczny) gazy: gazowy produkt uboczny trawienia, powstający w jelitach
gas gaspedal
(motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
växthusgas drivhusgas
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
senapsgas
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
ädelgas
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki;

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
naturgas
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gazela ɡaˈzɛla n
gasell
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta ɡaˈzɛta n
blad tidning
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
gren kvist
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu
gren
(przenośnie, przenośnia) odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś
(przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp.

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
brandsläckare
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gbur ɡbur n
lurk
(pogardliwie) człowiek opryskliwy, nieobyty towarzysko

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃ proverb
när katten är borta dansar råttorna på bordet
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdyby ˈɡdɨbɨ conjunction
om
…wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie ɟʥ̑ɛ interrogativePronoun
var där
służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
var
…względny, zastępujący określenie miejsca
gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j
annanstans någon annanstans
do innego miejsca
w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
fyra ögon ser mer än två, men sex är för mycket ju fler kockar desto sämre soppa
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
varhelst var helst varsomhelst var som helst
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieniegdzie ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ adv
ställe
w niektórych miejscach

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
någonstans
w pewnym miejscu

gejsza ˈɡɛjʃa n
geisha
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gelotologia n
gelotologi
terapia śmiechem;

gen ɡɛ̃n n
gen
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

generacja n
generation
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generalizować v
generalisera
uogólniać

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
general
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
genetisk
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genetyka ɡɛ̃ˈnɛtɨka n
genetik
dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

genialność ɡɛ̃ˈɲalnɔɕʨ̑ n
genialitet
cecha tego, co genialne

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
geni
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach

genom ˈɡɛ̃nɔ̃m n
genom
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

geograf ɡɛˈɔɡraf n
geograf
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
geografi
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
geografisk
związany z geografią, odnoszący się do geografii

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
geologi
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
geologisk
związany z geologią

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
geometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometrycznie adv
geometriskt
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (matematyka, matematyczny) według geometrii

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
geomorfologi
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

gepard ˈɡɛpart n
gepard
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

geriatria ɡɛrʲˈjatrʲja n
geriatrik
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

german ˈɡɛrmãn n
germanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyczny adj
germanistisk
związany z germanistyką

germanistyka n
germanistik
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizm ɡɛrˈmãɲism̥ n
germanism
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
germansk
dotyczący Germanów lub Germanii

gest ɡɛst n
gest åtbörd tecken
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

getto ˈɡɛtːɔ n
getto
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

ghański ˈɡãj̃sʲci adj
ghanansk
odnoszący się do państwa Ghana

gibon ˈɟibɔ̃n n
gibbon
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

gibraltarski adj
gibraltisk
związany z Gibraltarem, dotyczący Gibraltaru

giełda ˈɟɛwda n
börs
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigant ˈɟiɡãnt n
jätte gigant koloss
(zobacz) olbrzym

gigantyczny ˌɟiɡãnˈtɨʧ̑nɨ adj
gigantisk
ogromny, bardzo duży

gil ɟil n
domherre
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gimnastyczny ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ adj
gymnastisk
związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
gymnastik
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
gynekolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

gips ɟips n
gips
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;
(potocznie, potoczny) opatrunek unieruchamiający wykonany z gipsu

gitara ɟiˈtara n
gitarr
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
elgitarr
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
gitarrist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
glaciologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

glin ɡlʲĩn n
aluminium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina ˈɡlʲĩna n
lera
(geologia, geologiczny) skała osadowa;

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
globalisering
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalnie ɡlɔˈbalʲɲɛ adv
globalt
na całym świecie

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
global
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

globus ˈɡlɔbus n
glob jordglob
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon ɡlɔ̃n n
alg
Algae, rodzaj organizmów wodnych;

gloryfikować v
glorifiera
(książkowy) wysławiać, podnosić czyjeś zasługi, zalety

glosariusz n
ordlista
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glukoza n
glukos druvsocker
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluten ˈɡlutɛ̃n n
gluten
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmina ˈɡmʲĩna n
kommun
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnejs ɡnɛjs n
gnejs
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniazdko ˈɟɲastkɔ n
eluttag
(potocznie, potoczny) gniazdo do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
näste bo
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gniew ɟɲɛf n
vrede
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gnu ɡnu n
gnu
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
värdighet
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godny ˈɡɔdnɨ adj
värdig
wart, zacny
förtjänt värd värdig
zasługujący na coś

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
timme timma
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
(szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
utegångsförbud
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godło ˈɡɔdwɔ n
vapen
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

gol ɡɔl n
mål
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka ɡɔˈlarka n
rakapparat
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
underben
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
gondol
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
(lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca

gondolier ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr n
gondoljär
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) człowiek sterujący gondolą

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
löpare
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić ˈɡɔ̃ɲiʨ̑ v
jaga
biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gont n
spån
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

gorliwość ɡɔrˈlʲivɔɕʨ̑ n
iver nit flit ihärdighet
wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

gorset ˈɡɔrsɛt n
korsett
część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

goryl ˈɡɔrɨl n
gorilla
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;

gorzelnia ɡɔˈʒɛlʲɲa n
bränneri
zakład wytwarzający alkohol etylowy metodą fermentacyjną, na ogół z surowców skrobiowych;

gorzelnictwo ˌɡɔʒɛlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
brännvinsbränning
dział przemysłu, zajmujący się wytwarzaniem spirytusu surowego metodą fermentacji cukrów i destylacji spirytusu;

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
bitter amper
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
hjärtlig
(przenośnie, przenośnia) serdeczny
het
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
feber
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego

gorączka złota ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta idiom
guldfeber
nagły pęd do poszukiwania złota

gospel n
gospel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
husmor husmoder
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gotlandzki ɡɔˈtlãnʦ̑ʲci adj
gotländsk
(przymiotnik) od Gotlandia

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
koka
doprowadzać do wrzenia
laga koka
przyrządzać ciepłą potrawę
koka
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia

gotówka ɡɔˈtufka n
kontanter
pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
halka
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
duva
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
duvslag
pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościniec ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑ n
landsväg
szeroka droga

gość ɡɔɕʨ̑ n
gäst
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
nejlika
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
kryddnejlika
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;

gra ɡra n
spel
zabawa według ustalonych reguł;
(sport, sportowy) mecz

grab ɡrap n
avenbok
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
vitbok avenbok
drewno grabu (1.1)

grabarz ˈɡrabaʃ n
dödgrävare
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie ˈɡrabʲjɛ n
kratta räfsa
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabież ˈɡrabʲjɛʃ n
rov
zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

grabieżca n
plundrare
ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
plundra
(książkowy) odbierać coś komuś siłą, łupić
kratta
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracz ɡraʧ̑ n
spelare
uczestnik gry lub zawodów

grad ɡrat n
gon
(matematyka, matematyczny) jednostka miary kąta płaskiego równa jednej setnej kąta prostego;
hagel
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
hagel hagelkorn is­korn
(potocznie, potoczny) (meteorologia, meteorologiczny) kulki gradu (1.1) po opadnięciu na ziemię
kaskad regn skur störtflod
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradobicie ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ n
hagel
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu powodujące znaczne straty materialne

graf ɡraf n
graf
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

grafika ˈɡrafʲika n
grafik
dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie;

grafit ˈɡrafʲit n
grafit blyerts
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafologia n
grafologi
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafologiczny adj
grafologisk
związany z grafologią, dotyczący grafologii

gram ɡrãm n
gram
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatyk ɡrãˈmatɨk n
grammatiker
specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
grammatik språklära
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
grammofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

granat ˈɡrãnat n
granat
(mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;
(wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;
granatäpple
(spożywczy) owoc granatowca

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
marinblå
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
gräns
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
gränsa
mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit ˈɡrãɲit n
granit
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

grasica n
bräss tymus
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

gratis ˈɡratʲis adv
gratis
bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; (potocznie, potoczny) na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
gravitation
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ adj
gravitetisk
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grać ɡraʨ̑ v
spela
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
o przedmiocie: wydawać dźwięki
spela traktera
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego

grać pierwsze skrzypce ˈɡraʨ̑ ˈpʲjɛrfʃɛ ˈskʃɨpʦ̑ɛ v
spela första fiolen
(przenośnie, przenośnia) być najważniejszym, mieć decydujący głos

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
grekisk grekiska
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
grekiska grekisk
język Greków i po części Cypryjczyków;

greckojęzyczny ˌɡrɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
grekiskspråkig
posługujący się językiem greckim
spisany, stworzony w języku greckim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem greckim

gregoriański ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci adj
gregoriansk
odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
grapefrukt
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

grenadier ɡrɛ̃ˈnadʲjɛr n
grenadjär
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów

grenadyjski ˌɡrɛ̃naˈdɨjsʲci adj
grenadisk
związany z Grenadą, dotyczący Grenady (wyspy)

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci adj
grönländsk
od Grenlandia

grill ɡrʲil n
grill
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw

grobowy ɡrɔˈbɔvɨ adj
gravlik
(przenośnie, przenośnia) nieprzyjemny, wywołujący przygnębienie, spowodowany przygnębieniem, przywodzący skojarzenie z grobem

groch ɡrɔx n
ärt ärta
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

grochówka ɡrɔˈxufka n
ärtsoppa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grom ɡrɔ̃m n
åska
(książkowy) piorun

gromada gwiazd n
stjärnhop
(astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem;

gromadzić ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
samla hopa ansamla hopsamla lagra
składać, zbierać w jednym miejscu
samla
zbierać, kolekcjonować
ansamlas samlas
zbierać się w gromadę
hopa sig hopas skocka sig torna upp sig
zbierać się w większej ilości

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
hermelin
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych;

grota ˈɡrɔta n
grotta
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

grubas ˈɡrubas n
tjockis
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) otyła osoba

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
stenknäck
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość n
tjocklek
wymiar w krótszej osi

gruby ˈɡrubɨ adj
tjock fet
otyły

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
körtel
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju;

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
december
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

gruntowny ɡrũnˈtɔvnɨ adj
djupgående djuplodande genomgripande grundlig ingående noggrann
sięgający do gruntu, dogłębnie wnikający we wszystkie szczegóły

grupa ˈɡrupa n
grupp
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa docelowa n
målgrupp
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;

grupa krwi n
blodgrupp
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grusza ˈɡruʃa n
päronträd
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

gruszka ˈɡruʃka n
päron
(spożywczy) owoc gruszy;

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
georgisk georgiska
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
georgiska
język urzędowy Gruzji;

gruzińskojęzyczny ɡruˈʑĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
georgiskspråkig
posługujący się językiem gruzińskim
spisany, stworzony w języku gruzińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gruzińskim

gryf ɡrɨf n
grip
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

grynszpan ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn n
ärg
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

grypa ˈɡrɨpa n
influensa
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
gnagare w gnagare
ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
bita
zatapiać w czymś zęby

gryźć ziemię v
bita i gräset
być martwym

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
bröstbenskam
(anatomia, anatomiczny) wystający, zgrubiały fragment kości, miejsce przyczepu mięśni lub błon międzykostnych;
kam
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech ɡʒɛx n
synd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
skallerorm
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
älskvärd
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzesznica ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a n
synderska
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
syndare
ktoś, kto grzeszy

grzeszny ˈɡʒɛʃnɨ adj
syndig
popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzeszyć ˈɡʒɛʃɨʨ̑ v
synda
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzmot ɡʒmɔt n
åska
huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
svamp
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu

grzybobranie ˌɡʒɨbɔˈbrãɲɛ n
svampplockning
zbieranie grzybów

grzywa ˈɡʒɨva n
man
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grób ɡrup n
grav begravningsplats
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

guamski adj
guamesisk
dotyczący Guamu

guanábana n
taggannona
(botanika, botaniczny) Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych;

gubernator ˌɡubɛrˈnatɔr n
guvernör
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gujański ɡuˈjä̃j̃sʲci adj
guyansk
odnoszący się do Gujany, państwa

guma ˈɡũma n
gummi
rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia n
tuggummi
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka ˈɡũmka n
radergummi sudd suddgummi
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gustowny ɡuˈstɔvnɨ adj
smakfull stilig
będący w dobrym guście, wykwintny, wytworny, elegancki

guwernantka n
guvernant
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
vårtsvin
(zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik ˈɡuʑik n
knapp
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gwadelupski adj
guadeloupisk
(geografia, geograficzny) związany z Gwadelupą, dotyczący Gwadelupy

gwatemalski ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci adj
guatemalansk
odnoszący się do państwa Gwatemala

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
våldtäktsman
osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałt ɡvawt n
våldtäkt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwiazda ˈɡvʲjazda n
stjärna
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
kändis stjärna
sławna osobistość w danym środowisku

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
stjärnbild konstellation
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwinejski ɡvʲĩˈnɛjsʲci adj
guineansk
odnoszący się do państwa Gwinea
bissauguineansk
odnoszący się do państwa Gwinea Bissau
ekvatorialguineansk
odnoszący się do państwa Gwinea Równikowa

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
vissla
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
visselpipa
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
spik
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gytia ˈɡɨtʲja n
gyttja
(geologia, geologiczny) muł jeziorny powstający na dnie jezior ze szczątków organicznych, głównie planktonu;

gzyms ɡzɨ̃ms n
list
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra ˈɡura n
berg fjäll
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
isberg
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góralek n
hyrax
(zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

górnictwo n
bergsbruk gruvdrift
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górnik ˈɡurʲɲik n
gruvarbetare
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górny ˈɡurnɨ adj
övre
taki, który jest na pewnej wysokości, w górze

górzysty ɡuˈʒɨstɨ adj
bergig
pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówno ˈɡuvnɔ n
skit bajs
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego

göteborski ˌɡøːtɛˈbɔrsʲci adj
göteborgsk
odnoszący się do Göteborga

gąbczasty ɡɔ̃mpˈʧ̑astɨ adj
svampig
mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
svamp
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
knipa
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
fjärilslarv mallarv
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;

gąsior ˈɡɔ̃w̃ɕɔr n
gåskarl
(ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
gås
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gładzica ɡwaˈʥ̑iʦ̑a n
rödspätta
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
stryka smeka
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
hungrig
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos ɡwɔs n
röst omröstning
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
röst
dźwięk wydawany przez istoty żyjące
prawo / pozwolenie przemawiania
zdanie, osąd, opinia
zdolność wydawania dźwięku (1.1)
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym

głosić ˈɡwɔɕiʨ̑ v
predika förkunna
(podniośle) wygłaszać (na przykład) przemówienie, kazanie
förkunna sprida avkunna kungöra meddela propagera
ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
omröstning röstning votering
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
rösta votera
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głowa ˈɡwɔva n
huvud boll
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
huvud
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
brunand
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
högtalare ropare
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
hög
taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
dövstum
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota ɡwuˈxɔta n
dövhet
utrata zdolności słyszenia;

głuchy ˈɡwuxɨ adj
döv
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupek ˈɡwupɛk n
dumbom dumhuvud
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś głupi

głupi ˈɡwupʲi adj
dum enfaldig huvudlös inskränkt knäpp korkad
bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
dum blåst korkad enfaldig huvudlös inskränkt
niemądry, ograniczony intelektualnie

głupota ɡwuˈpɔta n
dumhet
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
tjäder
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głód ɡwut n
hunger svält
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;
längta
(przenośnie, przenośnia) uczucie potrzeby osiągnięcia, zdobycia, zrobienia czegoś
svält
czas, obszar, na którym wielu ludzi lub zwierząt cierpi głód (1.1)
hunger
u osób uzależnionych od nałogu: potrzeba, pragnienie skorzystania z przedmiotu nałogu

główny ˈɡwuvnɨ adj
huvud- huvudsaklig
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy

głębia ˈɡwɛ̃mbʲja n
djup
odległość od powierzchni do dna
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury
miejsce o dużej głębokości

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
djup
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
djupt
daleko w głębi

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
djup
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

hafn xafn̥ n
hafnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

hagiografia n
hagiografi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

haitański ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci adj
haitisk
odnoszący się do państwa Haiti

hak xak n
hake krok
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

hala ˈxala ˈxalɛ n
hall
(architektura, architektoniczny) bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni;

halabarda ˌxalaˈbarda n
hillebard
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halibut xaˈlʲibut n
hälleflundra
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halo ˈxalɔ interjection
hallå
wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

hamak ˈxãmak n
hängmatta
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburger xãmˈburɡɛr n
hamburgare
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
bromsa
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
broms
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamulec ręczny xãˈmulɛʦ̑ ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
handbroms
(motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

handel ˈxãndɛl n
handel
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi n
människohandel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

hantel n
hantel
(sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

happening ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk n
happening
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

harem ˈxarɛ̃m n
harem
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

harfa ˈxarfa n
harpa
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfista xarˈfʲista n
harpist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harmonia xarˈmɔ̃ɲja n
harmoni
ład

harować xaˈrɔvaʨ̑ v
knoga knega slita släpa streta
ciężko pracować

harpun ˈxarpũn n
harpun
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

harpunnik n
harpunerare
(morski) wielorybnik używający harpuna

has xas n
hassium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz ˈxaʃɨʃ n
hasch haschisch
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło ˈxaswɔ n
paroll slagord
myśl przewodnia, idea
lösenord
tajny wyraz lub ciąg znaków
uppslagsord
wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu
signal
znak, sygnał do działania

hau xaw interjection
voff vov bjäbb
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
haubits
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hawajski xaˈvajsʲci adj
hawaiisk
związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawajski xaˈvajsʲci n
hawaiiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
hasardspelare
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas ˈxawas n
oväsen väsen oljud bråk
głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
bullersam bråkig
powodujący hałas

heban ˈxɛbãn n
ebenholts ebenholtsträ
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
hebreisk hebreiska
związany z Hebrajczykami

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
hebreiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hebrajskojęzyczny xɛˈbrajskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
hebreiskspråkig
posługujący się językiem hebrajskim
spisany, stworzony w języku hebrajskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hebrajskim

hedonizm n
hedonism
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
hegemoni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hej xɛj interjection
hej
powitanie

hektar ˈxɛktar n
hektar
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hel xɛl n
helium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helio- ˈxɛlʲjɔ
helio-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym

heliocentryczny adj
heliocentrisk
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia

heliofizyka ˌxɛlʲjɔˈfʲizɨka n
feliofysik
(astronomia, astronomiczny) dział astrofizyki badający Słońce i heliosferę;

hellenista n
hellenist
znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki

hellenistyczny ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
hellenistisk
dotyczący hellenizmu

helleński adj
hellensk
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

hematyt n
hematit
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemodynamika n
hemodynamik
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia n
hemofili
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia n
hemofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
heparin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

heptan ˈxɛptãn n
heptan
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heraldyka n
heraldik
nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb xɛrp n
vapen
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;

herbarium n
herbarium
(botanika, botaniczny) zielnik z ułożonymi i opisanymi roślinami;
(botanika, botaniczny) instytucja zajmująca się gromadzeniem okazów zielnikowych

herbata xɛrˈbata n
te
napój, napar z suszu (1.2);
napój, napar z innych ziół i owoców
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
tebuske te
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
heroin
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heroizm n
heroism
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

heterogenny adj
heterogen
zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
heterosexualitet
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
heterosexuell
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman ˈxɛtmãn n
drottning dam
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hełm xɛwm n
hjälm
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
rödhuvad dykand
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt n
hyacint
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana cyrkonu o barwie czerwonopomarańczowej, czerwonej, żółtej lub czerwonobrunatnej;

hidżab ˈxʲiʤ̑ap n
hijab
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena ˈxʲjɛ̃na n
hyena
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hierarchia xʲjɛˈrarxʲja n
hierarki
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

higiena xʲiˈɟɛ̃na n
hygien
dbanie o czystość ciała

higieniczny adj
hygienisk
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
hygroskopi
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

hindi ˈxʲĩndʲi n
hindi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduistyczny ˌxʲĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
hinduistisk
związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu

hinduizm xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
hinduism
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiperbola ˌxʲipɛrˈbɔla n
hyperbol
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;
hyperbel
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hipergrafia n
hypergrafi
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania

hipertrofia n
hypertrofi
(biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym

hipnagogiczny adj
hypnagog
taki, który towarzyszy zasypianiu

hipnotyzować v
hypnotisera
wprowadzać kogoś w hipnozę

hipochondria n
hypokondri
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
hypokondrisk
związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipochondryk ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk n
hypokonder hypokondriker
człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory

hipoglikemia n
hypoglykemi
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokryta ˌxʲipɔˈkrɨta n
hycklare
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja ˌxʲipɔˈkrɨzʲja n
hyckleri skrymteri skenhelighet
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipologia ˌxʲipɔˈlɔɟja n
hippologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hiponim xʲiˈpɔ̃ɲĩm n
hyponym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hipopotam ˌxʲipɔˈpɔtãm n
flodhäst
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipoteka ˌxʲipɔˈtɛka n
hypotek gravitation
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotetyczny adj
hypotetisk
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza ˌxʲipɔˈtɛza n
hypotes
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

hirsutyzm xʲirˈsutɨsm̥ n
hirsutism
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

histerektomia n
hysterektomi
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histologia n
histologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

historia xʲiˈstɔrʲja n
historia
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia
historia berättelse
nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historiozofia ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
historiefilosofi
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historyczny ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
historisk
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk xʲiˈstɔrɨk n
historiker
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci adj
spansk spanska
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci n
spanska spansk
romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hiszpańskojęzyczny xʲiʃˈpãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
spanskspråkig
posługujący się językiem hiszpańskim
spisany, stworzony w języku hiszpańskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hiszpańskim

hobby ˈxɔbbʲi n
hobby
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hojność n
generositet
cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hokej ˈxɔkɛj n
hockey
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
ishockey
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hol xɔl n
hall
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
nederländsk
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
nederländska
główny język Holandii;

holm xɔlm n
holmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

homar ˈxɔ̃mar n
hummer
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homarzec xɔ̃ˈmaʒɛʦ̑ n
havskräfta
(zoologia, zoologiczny) gatunek homara ceniony ze względu na walory smakowe;

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
homeopati
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
homeostas
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homiletyczny adj
homiletisk
związany z homiletyką, dotyczący homiletyki

homiletyka n
homiletik
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia n
homilia
tekst wygłoszonej (1.1)
w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

homo- ˈxɔ̃mɔ
homo-
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
homonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
homosexualitet
(seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
honduransk
odnoszący się do państwa Honduras

hongkoński adj
hongkongesisk hongkongsk
związany z Hongkongiem, dotyczący Hongkongu

horda ˈxɔrda n
hord
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
(książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
hormon
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormonalny adj
hormonell
dotyczący hormonów, opierający się na hormonach

hormonozależny ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ adj
hormonberoende
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zależny od poziomu hormonów w organizmie

horoskop xɔˈrɔskɔp n
horoskop
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
horisont
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;
zwykle w lm: (przenośnie, przenośnia) możliwości, perspektywy, plany na przyszłość

hosanna interjection
hosianna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
varmkorv
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel ˈxɔtɛl n
hotell
(hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hołota xɔˈwɔta n
byke mobb pack patrask pöbel slödder
(pogardliwie) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki

hrabia ˈxrabʲja n
greve
tytuł szlachecki;

hrabina xraˈbʲĩna n
grevinna
żona hrabiego

hrabiostwo n
grevskap
tytuł, urząd hrabiego

huba ˈxuba n
ticka
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Polyporus – grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik

hufnal ˈxufnal n
söm
gwóźdź o niemal kwadratowym przekroju służący do przybijania podkowy koniowi;

humor ˈxũmɔr n
humör
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry
humor
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

humoreska ˌxũmɔˈrɛska n
humoresk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia

humorystyczny adj
humoristisk
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

humus ˈxũmus n
humus mull
(ekologia, ekologiczny) (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

huragan xuˈraɡãn n
orkan
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

huśtawka xuɕˈtafka n
gunga
przyrząd do bujania dzieci;

hybristofilia n
hybristofili
(seksuologia, seksuologiczny) pociąg seksualny ukierunkowany na przestępców;

hydrochinon n
hydrokinon
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydrofon xɨˈdrɔfɔ̃n n
hydrofon
(technologia, technika, techniczny) mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;

hydrofor xɨˈdrɔfɔr n
hydrofor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie lub zespół urządzeń mechanicznych mających zapewnić odpowiednie ciśnienie wody w sieci wodociągowej lub jej dopływ na wyższe kondygnacje, gdy ciśnienie jest niewystarczające;

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
hydrologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydrosfera n
hydrosfär
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

hymn xɨ̃mn n
hymn nationalsång
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i i conjunction
och
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)
och samt
…łączący słowa i zdania równorzędne

i tak dalej adv
och så vidare
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

ibis ˈibʲis n
ibis
(ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ich ix pronoun
deras
3. (osoba) lm

identyfikacja ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
identifikation
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy
(psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
ideologi
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

idiom ˈidʲjɔ̃m n
idiom
wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;

idiopatyczny adj
idiopatisk
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiota iˈdʲjɔta n
idiot
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak

idiotyczny ˌidʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
idiotisk
(pospolicie) nieprzemyślany, bezmyślny, głupi

idol ˈidɔl n
idol
osoba, którą się podziwia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

iglicznia iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa n
tångsnälla
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

ignorancja ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja n
ignorans okunnighet
brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
ignorera förbigå förbise bortse inte bry sig negligera
pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
leka med elden
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
olympiska spel
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
leguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów;

igła ˈiɡwa n
barr nål
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
nål barr
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
nål
(medycyna, medyczny) podłużny metalowy pręcik pusty w środku wbijany w ciało w czasie wykonywania zastrzyku;
(technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

ile ˈilɛ interrogativePronoun
hur många
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
hur mycket
używany do pytania o wielkość

ile ˈilɛ pronoun
hur många
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
hur mycket
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

ileostomia n
ileostomi
(medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie cienkim;

iloraz iˈlɔras n
kvot
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy adj
kvantitativ
dotyczący ilości

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
mängd myckenhet
liczba określająca objętość lub masę;
antal kvantitet numerär
liczba sztuk

ilustrator ˌiluˈstratɔr n
illustratör
osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować v
åskådliggöra
(przenośnie, przenośnia) uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją
illustrera
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja n
illusion
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzjonista n
illusionist
(sztuka) człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów

iluzoryczny ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ adj
illusorisk
złudny, pozorny

im ĩm conjunction
ju... desto
im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

imam ˈĩmãm n
imam
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbir ˈĩmbʲir n
ingefära
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii;

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
namne
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
particip
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
invandring immigration
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
immigrant invandrare
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imię ˈĩmʲjɛ n
förnamn namn
imię (1.1) i nazwisko
namn förnamn
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp.;

immunitet ˌĩmːũˈɲitɛt n
immunitet
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia n
immunologi
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
imperator
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł władcy w niektórych monarchiach
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie w okresie republiki: zwycięski wódz, tytuł cesarza

imperialistyczny adj
imperialistisk
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
imperium
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

impertynencja ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
impertinens
obraźliwe, aroganckie lub niekulturalne słowa czy zachowanie skierowane wobec kogoś

implikacja ˌĩmplʲiˈkaʦ̑ʲja n
implikation
następstwo, konsekwencja

imponderabilia ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja n
imponderabilia
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

imponować ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
imponera
wzbudzać w kimś uznanie, podziw

imponujący adj
imponerande
wzbudzający uznanie i zachwyt

import ˈĩmpɔrt n
import
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym;

importować v
importera
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impresjonista n
impressionist
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonistyczny adj
impressionistisk
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu

impresjonizm n
impressionism
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impreza ĩmˈprɛza n
fest
(potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

improwizować v
improvisera fantisera
prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
annorlunda
w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
invigning
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie

ind ĩnt n
indium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeterminizm n
indeterminism
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indiański ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci adj
indiansk
związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
indoeuropeisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
indoktrinering
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
indonesisk
odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci n
indonesiska
język urzędowy Indonezji

industrializacja n
industrialisering
uprzemysłowienie

indygokarmin ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn n
indigokarmin
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
indisk
związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk ˈĩndɨk n
kalkon
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualność ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑ n
individualitet
zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
infektion smitta
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
inflation
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
information
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
dataspecialist
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
infrastruktur
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inicjacja ˌĩɲiˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja n
inledning
rozpoczęcie czynności, procesu działania
invigning
wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
inkunabel
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
annan
nie ten, jakiś odmienny

inseminacja ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
insemination
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;

inspiracja ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja n
inspiration
natchnienie, twórczy zapał, wena

inspirator ˌĩw̃spʲiˈratɔr n
inspiratör
ten, kto zachęca, daje pomysł, sugeruje, inspiruje

inspirować v
inspirera
dostarczać natchnienia

instrukcja ĩw̃ˈstrukʦ̑ʲja n
instruktion
zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
instrument
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
instrument musikinstrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
medel
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu
instrument verktyg
(technologia, technika, techniczny) narzędzie
instrument mätinstrument
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;

instytucja ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
institution
zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw
organizacja działająca na podstawie tych norm
zespół norm prawnych lub obyczajowych dotyczących organizacji jakiejś dziedziny życia

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
institut
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
insulin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

insurekcja ˌĩw̃suˈrɛkʦ̑ʲja n
uppror
powstanie zbrojne

insynuacja n
insinuation
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
integration
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
intelligens
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;
(przenośnie, przenośnia) ogół ludzi wykształconych i wykonujących zawodowo pracę umysłową;

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
intelligent
odznaczający się inteligencją

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
avsikt mening
chęć, zamiar

interakcja ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja n
interaktion
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

interaktywny ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ adj
interaktiv
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

interesować ˌĩntɛrɛˈsɔvaʨ̑ v
intressera
wzbudzać zainteresowanie, ciekawić

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
intressant
ciekawy, zajmujący

interglacjalny ˌĩntɛrɡlaˈʦ̑ʲjalnɨ adj
interglacial
istniejący/dziejący się w okresie interglacjału (między zlodowaceniami) lub pochodzący z tego okresu

interglacjał ˌĩntɛrˈɡlaʦ̑ʲjaw n
interglacial interglacialtid
cieplejszy okres między dwoma zlodowaceniami;

interkom n
porttelefon
system łączności wewnętrznej zwłaszcza pojazdu albo budynku

internacjonalizm n
internationalism
współpraca, solidarność międzynarodowa

interseksualizm ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
intersexualitet
(anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

intratny ĩnˈtratnɨ adj
lukrativ
przynoszący zysk

intryga ĩnˈtrɨɡa n
intrig
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intrygancki adj
intrigant
związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach

intrygować v
intrigera
robić intrygi, knuć spiski

intuicyjny ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ adj
intuitiv
wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

intymny ĩnˈtɨ̃mnɨ adj
intim
mocno osobisty
związany z erotyką

inulina n
inulin
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
investering
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
ingenjör
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

iracki iˈraʦ̑ʲci adj
irakisk
odnoszący się do państwa Irak

iranistyka ˌirãˈɲistɨka n
iranistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan)

irański iˈrãj̃sʲci adj
iransk
odnoszący się do państwa Iran

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci adj
irländsk
odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków
odnoszący się do wyspy Irlandia

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
iriska
język celtycki używany przez Irlandczyków;

irokeski adj
irokesisk
związany z Irokezami, dotyczący Irokezów

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
ironisk
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

irracjonalność n
irrationalitet
cecha tego, co jest irracjonalne

irracjonalny ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
irrationell
sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd ˈirɨt n
iridium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irytacja ˌirɨˈtaʦ̑ʲja n
irritation
stan rozdrażnienia

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
irritera uppröra
drażnić, denerwować kogoś

islam ˈislãm n
islam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
islamofobi
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski isˈlãmsʲci adj
islamisk
związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
isländsk isländska
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
isländska
język urzędowy Islandii;

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
bestå
być, występować w rzeczywistości

istota iˈstɔta n
beskaffenhet karaktär natur
charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś
väsen andemening essens
coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy
varelse väsen
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

istotny iˈstɔtnɨ adj
viktig
taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny

iterb ˈitɛrp n
ytterbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr itr̥ n
yttrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

izotop iˈzɔtɔp n
isotop
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
israelisk
odnoszący się do państwa Izrael

iść iɕʨ̑ v
gå
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem

iść po linii najmniejszego oporu ˈiɕʨ̑ pɔ‿ˈlʲĩɲji ˌnajmʲɲɛ̇jˈʃɛɡɔ ːˈpɔru idiom
följa minsta motståndets lag
wybierać najprostsze, najłatwiejsze rozwiązanie, niewymagające trudu, wysiłku

iść spać ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑ v
gå till sängs knyta sig
udawać się na sen

ja ja personalPronoun
jag
pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik jabˈwɛʧ̑ʲɲik n
äppelkaka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z jabłkami

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
äpple
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
adamsäpple
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
äppelträd apel
drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht jaxt n
jakt
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jadalnia jaˈdalʲɲa n
matsal
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jagnię ˈjäɟɲɛ n
lamm
(zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
lamm
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)
lammkött lamm
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jagoda jaˈɡɔda n
bär
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
jaguar
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jaja ˈjäja n
ballar
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
äggröra
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko ˈjäjkɔ n
ägg ovum
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajnik ˈjäjɲik n
äggstock
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo ˈjäjɔ n
ägg äggcell ovum
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
ägg
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajowód jäˈjɔvut n
äggledare
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak jak conjunction
som
…wprowadzający porównanie
liknande
…łączący zdania wtrącone

jak jak n
jak
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców;

jak jak pronoun
som
…używany do wprowadzania oznajmujących zdań podrzędnych na ten temat
hur vad
…używany w pytaniach o sposób lub stan
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

jak grom z jasnego nieba ˈjaɡ ˈːrɔ̃m zʲ‿jasˈnɛɡɔ ˈɲɛba adv
som en blixt från klar himmel
(przenośnie, przenośnia) niespodziewanie, szybko, nagle

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
hur står det till
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz ˈjak ˈsɔbʲjɛ pɔˈɕʨ̑ɛlɛʃ ˈtac‿ɕɛ ˈvɨɕpʲiʃ proverb
som man bäddar får man ligga som man sår får man skörda
sami mamy wpływ na to, co się dzieje w naszym życiu, na jego jakość

jak słoń w składzie porcelany ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ adv
som en elefant i en porslinsbutik
w sposób niezręczny, nieumiejętny

jaki ojciec, taki syn ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n proverb
sådan far, sådan son
syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakikolwiek ˌjäciˈkɔlvʲjɛk pronoun
någon som helst vilken som helst
dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

jako ˈjakɔ preposition
som i egenskap av såsom
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakościowy adj
kvalitativ
odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
kvalitet kvalité
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jama ˈjãma n
kula
(zoologia, zoologiczny) schronienie zwierząt wykopane w ziemi
grop
wgłębienie w ziemi

jama ustna ˈjãma ˈustna n
munhåla
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamajski jãˈmajsʲci adj
jamaicansk
odnoszący się do państwa Jamajka

jamraj ˈjãmraj n
punggrävling
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

jamthund ˈjãmtxũnt n
jämthund
(kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
japansk japanska
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japanska japansk
język używany w Japonii;

japońskojęzyczny jaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
japanskspråkig
posługujący się językiem japońskim
spisany, stworzony w języku japońskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem japońskim

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
järpe
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach;

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
rönn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
drewno jarzębiny (1.1)
rönnbär
owoc jarzębiny (1.1)

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
grotta
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
grottmänniska
(antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskra n
glaukom grön starr
(medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

jaskółka jaˈskuwka n
svala
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasnobrązowy ˌjasnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
ljusbrun
kolor brązowy o jasnym odcieniu

jasnoczerwony ˌjasnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
ljusröd
w kolorze czerwonym o niezbyt intensywnym nasyceniu / odcieniu

jasnoniebieski ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
ljusblå
mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

jasnopomarańczowy ˌjasnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
ljusorange
mający kolor pomarańczowy o jasnym odcieniu

jasnoszary ˌjasnɔˈʃarɨ adj
ljusgrå
w kolorze szarym o jasnym odcieniu

jasnowłosy ˌjasnɔˈvwɔsɨ adj
ljushårig
mający jasne włosy

jasnozielony ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
ljusgrön
mający kolor zielony o jasnym odcieniu

jasnożółty ˌjasnɔˈʒuwtɨ adj
ljusgul
mający kolor żółty o jasnym odcieniu

jasny ˈjasnɨ adj
klar
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty
pełen światła, słońca, nie zaciemniony
o kolorze: mało intensywny

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
hök
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
ödla
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jazgarz ˈjazɡaʃ n
gärs
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz ʤ̑ɛs n
jazz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jazzować v
jamma
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać muzykę jazzową

jałmużna jawˈmuʒna n
allmosa
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
en
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.;

jałówka jaˈwufka n
kviga
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
jasmin jasminsläktet
(botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
ett
liczba 1

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego idiom
en för alla, alla för en
zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedenastolatek ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatɛk n
elvaåring
chłopiec mający jedenaście lat

jedenastoletni ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
elvaårig
mający jedenaście lat
trwający jedenaście lat

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
en svala gör ingen sommar
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
en svala gör ingen sommar
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak ˈjɛdnak conjunction
dock emellertid icke desto mindre likafullt lik­väl trots allt
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowy ˌjɛdnaˈkɔvɨ adj
enahanda
taki sam, identyczny

jednoczesny ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
samtida
odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednoczyć v
binda samman sammanbinda sammanslå slå ihop slå samman
spajać coś z czymś
ena förena
łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei
gå ihop gå samman slå sig ihop slå sig samman
łączyć się w jedno
ena sig enas förenas
łączyć się z kimś do wspólnego działania wokół jakiejś idei

jednojęzyczny ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
enspråkig
napisany w jednym języku
posługujący się jednym językiem

jednokomórkowy ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
encellig
(biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednokoronówka ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnufka n
enkrona enkronorsmynt
moneta o nominale 1 korony

jednolatek ˌjɛdnɔˈlatɛk n
ettåring
chłopiec mający jeden rok

jednoletni ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
ettårig
mający jeden rok
trwający jeden rok

jednolity ˌjɛdnɔˈlʲitɨ adj
enhetlig
niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednomasztowiec ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
enmastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający jeden maszt

jednomasztowy ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
enmastad
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglowcu – mający jeden maszt

jednomyślny adj
enhällig
bez różnic w przekonaniach

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
enbent
mający jedną nogę

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
enögd
taki, który ma jedno oko

jednopłat n
monoplan
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
enhörning
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednostka jɛdˈnɔstka n
individ
(książkowy) osoba, pojedynczy osobnik

jednostka astronomiczna n
astronomisk enhet
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednosylabowy ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ adj
enstavig
liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

jedwab ˈjɛdvap n
siden silke
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1);

jedwabnik jɛdˈvabʲɲik n
silkesmask
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedwabnik morwowy n
silkesfjäril
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych;

jedynie jɛˈdɨ̃ɲɛ particle
bara enbart blott endast knappt
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca
bara enbart blott endast enkom idel
…ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
enda
istniejący tylko w jednym egzemplarzu
unik
wyjątkowy, szczególny, niepowtarzalny

jedyny w swoim rodzaju jɛˈdɨ̃nɨ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm rɔˈʣ̑aju adj
ensam i sitt slag
taki, który jest unikatem

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mat föda näringsmedel
coś, co można jeść; żywność, pokarm

jego ˈjɛɡɔ pronoun
hans
3. (osoba) lp, rodzaj męski
dess hans
3. (osoba) lp, rodzaj nijaki

jej jɛ̇j pronoun
hennes
3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
hjort
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito jɛˈlʲitɔ n
tarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie n
tunntarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym

jelito grube n
tjocktarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe n
blindtarm
(anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
jemenitisk
odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
mistel
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
sidensvans
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
krigsfånge
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jer jɛr n
bergfink luleåsiska norrkvint
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jeremiada ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada n
jeremiad
biadolenie, lament, skarga

jerzyk ˈjɛʒɨk n
tornsvala
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
höstlig höstlik
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
höst
pora roku między latem a zimą;

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
ask
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych;

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
stör
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
sjö insjö
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
ta seden dit man kommer
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
äta spisa
przyjmować pokarmy

jeść śniadanie ˈjɛ̇ɕʨ̑ ɕɲaˈdãɲɛ v
frukostera
spożywać posiłek w godzinach porannych

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
cykla åka
przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji

jeż jɛʃ n
igelkott
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
om
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
piggsvin
(zoologia, zoologiczny) Hystrix, duży gryzoń pokryty długimi kolcami;

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
björnbär
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

jidysz ˈjidɨʃ n
jiddisch Jiddisch
język Żydów aszkenazyjskich;

jod jɔt n
jod
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła ˈjɔdwa n
ädelgran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;
(technologia, technika, techniczny) drewno jodły (1.1)

jogging n
joggning
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogurt ˈjɔɡurt n
yoghurt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jon jɔ̃n n
jon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
jordansk
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

joński adj
jonisk
(architektura, architektoniczny) dotyczący porządku jońskiego

jubilat juˈbʲilat n
jubilar
(książkowy) (podniośle) osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia

judaistyczny adj
judaistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
judendom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judo ˈʤ̑udɔ n
judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

junta n
junta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

juta ˈjuta n
jute
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro ˈjutrɔ adv
i morgon imorgon
następnego dnia po obecnym

jutro ˈjutrɔ n
i morgon imorgon
dzień następny w stosunku do obecnego

już juʃ particle
redan allaredan
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
testikel
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie;
cellkärna
(biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
atomkärna
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
operativsystemskärna
(informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;
planetarisk kärna
wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;

jętka ˈjɛ̃ntka n
dagslända
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
tunga språk
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
språk
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
språk mål
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
teckenspråk
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
främmande språk
(językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ogólny n
allmänspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólnoetniczny standard języka

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
modersmål
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
programmeringsspråk programspråk
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

język standardowy n
riksspråk standardspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
språklig lingvistisk språk-
związany z językiem

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
språkvetenskap
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

kabaret kaˈbarɛt n
kabaré
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

kabergolina ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna n
cabergolin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

kabura n
hölster
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac kaʦ̑ n
bakfylla baksmälla
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kaczka ˈkaʧ̑ka n
urinflaska
(medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka
anka and
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
andrake ankbonde
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kaczątko kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
ankunge
(ornitologia, ornitologiczny) młoda kaczka

kadm katm̥ n
kadmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
rökelse
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadłub ˈkadwup n
stomme
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn
główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;

kafeteria n
cafeteria kafeteria
stołówka, samoobsługowa restauracja

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
munkorg
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak ˈkajak n
kanot kajak
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajakarka ˌkajaˈkarka n
kanotist
(sport, sportowy) zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

kajakarz kaˈjakaʃ n
kanotist
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem

kajman ˈkajmãn n
kajman
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kajmański adj
caymanisk
związany z Kajmanami, dotyczący Kajmanów

kajuta kaˈjuta n
ruff
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kakadu kaˈkadu n
kakadua
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao kaˈkaɔ n
kakao
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;
kakao choklad
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

kakofonia n
kakofoni
nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus ˈkaktus n
kaktus
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior kaˈlafʲjɔr n
blomkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalander n
mangel
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
kålrabbi knutkål
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;

kaldera kalˈdɛra n
caldera
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalectwo n
funktionshinder funktionsnedsättning handikapp invaliditet lyte men
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
kalejdoskop
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
kalender almanacka
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarz adwentowy n
adventskalender julkalender
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalenica ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a n
nock taknock takås
(architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kalif ˈkalʲif n
kalif
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat kaˈlʲifat n
kalifat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
californium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
kalligrafi
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
kalkylator miniräknare
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
element värmeelement
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalosz ˈkalɔʃ n
gummistövel
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kambodżański ˌkãmbɔˈʤ̑ãj̃sʲci adj
kambodjansk
odnoszący się do państwa Kambodża

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
kameleont
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;

kamera kãˈmɛra n
filmkamera
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kameruński ˌkãmɛˈrũj̃sʲci adj
kamerunsk
odnoszący się do państwa Kamerun

kamfora kãw̃ˈfɔra n
kamfer
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamienica czynszowa n
hyreshus
okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia

kamieniołom n
brott
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
sten
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
pionek w niektórych grach planszowych

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
milstolpe milsten
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński n
kvarnsten
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nazębny n
tandsten
(stomatologia, stomatologiczny) twardy osad powstający na powierzchni zębów;

kamień półszlachetny n
halvädelsten
(jubilerstwo, jubilerski) względnie pospolity minerał jubilerski o niższej jakości i wartości

kampanologia n
kampanologi
nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kamper ˈkãmpɛr n
husbil
(motoryzacja) samochód kempingowy;

kampuczański adj
kampucheansk
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący Kampuczy ((współcześnie) Kambodża)

kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
paddelkanot
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
kanadensisk
związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia kãˈnalʲja n
kanalje
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapa kãˈnapa n
soffa
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka kãˈnapka n
smörgås
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ;

kanarek kãˈnarɛk n
kanariefågel
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski adj
kanarisk
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanał ˈkãnaw n
kanal
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
droga wysyłania i odbierania informacji

kanciasty kãɲˈʨ̑astɨ adj
kantig
taki, który ma kanty

kandydat kãnˈdɨdat n
kandidat
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydowanie ˌkãndɨdɔˈvãɲɛ n
kandidering
(rzeczownik odczasownikowy) od: kandydować

kandydować ˌkãndɨˈdɔvaʨ̑ v
kandidera
być kandydatem do czegoś, ubiegać się o coś, pretendować do czegoś, starać się o coś

kangur ˈkãŋɡur n
känguru
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania ˈkãɲa n
glada
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibal kãˈɲibal n
kannibal
człowiek, który jada ludzkie mięso

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
kannibalism
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanibalski adj
kannibalisk
dotyczący kanibali lub kanibalizmu

kanonizacja ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
kanonisering kanonisation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kanonizować v
kanonisera
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kantor ˈkãntɔr n
växelkontor
miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną
kantor
przodownik w chórze protestanckim, organista

kantyna kãnˈtɨ̃na n
kantin
bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kaolin kaˈɔlʲĩn n
kaolin
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapadocki adj
kappadokisk
związany ze Kapadocją, dotyczący Kapadocji, pochodzący z Kapadocji

kapać ˈkapaʨ̑ v
droppa drypa
o cieczy spadać kroplami

kapelan n
kaplan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelusz kaˈpɛluʃ n
hatt
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
toffel
obuwie używane tylko w domu

kapitalik ˌkapʲiˈtalʲik n
kapitäl
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

kapitalista ˌkapʲitaˈlʲista n
kapitalist
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
kapitalism
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitałochłonny ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ adj
kapitalkrävande
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

kapitulacja ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja n
kapitulation
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
kapell
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kaprawy kaˈpravɨ adj
surögd
o oczach: ropiejący, zaczerwieniony, łzawiący

kapsułka kapˈsuwka n
kapsel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kapturka kapˈturka n
svarthätta
(ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych;

kapusta kaˈpusta n
kål vitkål
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;
kål
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z liści kapusty (1.1)

kara ˈkara n
straff
dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
dödsstraff
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin kaˈrabʲĩn n
gevär
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
kulspruta maskingevär
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karafka kaˈrafka n
karaff
rodzaj butelki z wąską szyjką;

karakuł kaˈrakuw n
karakul
(zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;

karaluch kaˈralux n
kackerlacka
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karat ˈkarat n
karat
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

karate kaˈratɛ n
karate
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawan n
likbil bårbil
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karać ˈkaraʨ̑ v
straffa bestraffa
wymierzać karę

karbunkuł karˈbũŋkuw n
karbunkel
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie
(przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
kronärtskocka
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon karˈdãmɔ̃n n
kardemumma
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1)

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
kardiologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardynał karˈdɨ̃naw n
kardinal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

karelski adj
karelsk
związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karelski n
karelska
(językoznawstwo, językoznawczy) język karelski;

karetka kaˈrɛtka n
ambulans
(medycyna, medyczny) (motoryzacja) samochód służący do przewozu chorych

karierowicz ˌkarʲjɛˈrɔvʲiʧ̑ n
karriärist klättrare streber
(książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

karimata n
liggunderlag
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;

kark kark n
nacke
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karmazyn karˈmazɨ̃n n
kungsfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) atlantycka ryba podobna do okonia;

karmel ˈkarmɛl n
karamell
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
föda mata fodra
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karo ˈkarɔ n
ruter
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karp karp n
karp
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
kreditkort
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci n
minneskort
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

kartka ˈkartka n
blad
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
kartografi
nauka o tworzeniu map;

karuzela ˌkaruˈzɛla n
karusell
urządzenie do zabawy, które się kręci;

karzeł ˈkaʒɛw n
dvärg
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu

kasa ˈkasa n
kassa
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności
(potocznie, potoczny) pieniądze
miejsce przechowywania pieniędzy

kasjer ˈkasʲjɛr n
kassör
pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

kaskada kaˈskada n
kaskad
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

kaskader n
stuntman
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasta ˈkasta n
kast
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet n
knogjärn
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastrat ˈkastrat n
kastrat
mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrowanie ˌkastrɔˈvãɲɛ n
kastrering
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usuwanie jąder

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
gälla kastrera
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
kasino
ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza ˈkaʃa n
gryn gröt
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza jęczmienna n
korngryn
(spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;

kaszel ˈkaʃɛl n
hosta
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
hosta
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kasztan ˈkaʃtãn n
kastanj
(botanika, botaniczny) Castanea Mill., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny bukowatych;
kastanje
nasienie kasztanowca

katalog kaˈtalɔk n
katalog
spis zawartości biblioteki
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
katalanska
(językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katapulta ˌkataˈpulta n
katapult
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar ˈkatar n
katarr
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;

katarakta ˌkataˈrakta n
katarakt
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;

katarski kaˈtarsʲci adj
qatarisk
odnoszący się do państwa Katar

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
katastrof
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katedra kaˈtɛdra n
domkyrka katedral
(kościelny) główny kościół diecezji;
institution
szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem

kation ˈkatʲjɔ̃n n
katjon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
katolsk
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
katolicism katolicismen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik kaˈtɔlʲik n
katolik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kawa ˈkava n
kaffe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ziarna rośliny (1.1), z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3)
kaffe kaffebuske kaffeträd
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea

kawa arabska ˈkava ːˈrapska n
arabiskt kaffe
(botanika, botaniczny) gatunek roślin z rodziny marzanowatych;

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
kavalleri
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawał ˈkavaw n
rolighet
(potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka

kawałek kaˈvawɛk n
bit del
fragment pewnej całości

kawiarka kaˈvʲjarka n
mokabryggare
ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
kafé fik cafeteria kafeteria
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior ˈkavʲjɔr n
kaviar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawka ˈkafka n
kaja
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kawowiec kaˈvɔvʲjɛʦ̑ n
kaffebuske kaffeträd
(botanika, botaniczny) Coffea wiecznie zielony krzew i drzewo z rodziny marzanowatych;

kazachski kaˈzaxsʲci adj
kazakisk
odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

kazachski kaˈzaxsʲci n
kazakiska
język urzędowy Kazachstanu

kazachstański ˌkazaxˈstãj̃sʲci adj
kazakstansk
odnoszący się do państwa Kazachstan

kazanie kaˈzãɲɛ n
predikan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca

kazaski kaˈzasʲci adj
kazakisk
odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

kazirodztwo n
incest
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja n
predikant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kaznodzieja nienawiści n
hatpredikant
osoba siejąca publicznie ideologiczną nienawiść, często podbudowaną religijnie

kazuar kaˈzu<sup>w</sup>ar n
kasuar
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kazuar hełmiasty kaˈzu<sup>w</sup>ar xɛwˈmʲjastɨ n
hjälmkasuar
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius casuarius, zagrożony wyginięciem gatunek australijskiego kazuara;

kazuar jednokoralowy kaˈzu<sup>w</sup>arʲ ˌjɛdnɔkɔraˈlɔvɨ n
enflikig kasuar
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius unappendiculatus, kazuar z jednym fałdem na środku szyi;

kazuar mniejszy kaˈzu<sup>w</sup>ar ˈmʲɲɛ̇jʃɨ n
dvärgkasuar
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius bennetti, australijski nielot, najmniejszy gatunek kazuarów;

kał kaw n
avföring träck
(fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz kaˈwãmaʃ n
bläckhorn
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałasznikow n
kalajsnikov
(wojskowość, wojskowy) karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji;

kałuża kaˈwuʒa n
pöl
płytki dołek wypełniony wodą, błotem

kańczug ˈkãj̃n͇ʧ̑uk n
katt niosvansad katt
rodzaj bicza z plecionego rzemienia osadzonego na krótkiej rękojeści;

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
varje var var och en envar
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk cʨ̑uk n
tumme
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

keczup ˈkɛʧ̑up n
ketchup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kelner ˈkɛlnɛr n
kypare servitör
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka kɛlˈnɛrka n
servitris
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kenijski kɛ̃ˈɲijsʲci adj
kenyansk
odnoszący się do państwa Kenia

khmerski ˈkmɛrsʲci n
khmer
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibic ˈcibʲiʦ̑ n
supporter
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kichać ˈcixaʨ̑ v
nysa
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kicz ciʧ̑ n
kitsch
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
när
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
någonsin
w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
någon gång en gång
w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kierować cɛˈrɔvaʨ̑ v
köra
sterować pojazdem lub grupą pojazdów
leda styra
wydawać komuś polecenia

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
förare bilist
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
ratt
(motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
ledning
kierowanie, zarządzanie czymś lub kimś
ledarskap anförarskap befäl chefskap kommando ledning
zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierownik cɛˈrɔvʲɲik n
ledare föreståndare
człowiek wydający innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierunek cɛˈrũnɛk n
håll riktning
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
ficka
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
fickpengar månadspeng
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
ficktjuv
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł cɛw n
huggtand hörntand
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełb cɛwp n
sandkrypare
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa cɛwˈbasa n
korv
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełbasa wyborcza cɛwˈbasa vɨˈbɔrʧ̑a idiom
valfläsk
obietnice nie mające pokrycia, które kandydat składa swoim potencjalnym wyborcom

kiełek n
grodd
(botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skiełkowane nasiona roślin jadalnych w celach spożywczych

kij cij n
stav
długi patyk;

kijanka ciˈjãnka n
grodyngel
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów;

kiks ciks n
fel ton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fałszywy dźwięk podczas wykonywania utworu
felspark miss
(sport, sportowy) chybione uderzenie lub kopnięcie w piłkę
miss
(sport, sportowy) chybione uderzenie w kulę w bilardzie

kilka ˈcilka indefinitePronoun
flera
oznaczenie w sposób przybliżony ilości od trzech do dziewięciu

kilo ˈcilɔ n
kilo
(potocznie, potoczny) kilogram

kilogram ciˈlɔɡrãm n
kilogram kilo
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
kilometer
jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilwater cilˈvatɛr n
kölvatten svallvåg
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kino ˈcĩnɔ n
bio biograf
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy
filmindustri
ogół filmów, które mają wspólną cechę, np. kraj produkcji, tematykę;

kiosk cɔsk n
kiosk
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
kirgizisk kirgizistansk
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
kirgiziska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kiribatyjski ˌcirʲibaˈtɨjsʲci adj
kiribatisk
związany z Kiribati, dotyczący Kiribati

kit cit n
kitt
masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kiwi ˈki.vʲi n
kiwi kivi
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
kivi kiwi
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła ˈciwa n
syfilis
(medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

klacz klaʧ̑ n
sto märr
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klamka ˈklãmka n
dörrhandtag handtag
dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klarnet ˈklarnɛt n
klarinett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa ˈklasa n
klass
dobry styl
grupa dzieci w szkole
pewien zbiór spełniający dane kryteria
klassrum skolsal
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje

klasyfikować v
klassificera
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor ˈklaʃtɔr n
kloster
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klatka ˈklatka n
bur
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
bröstkorg bröst
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
klaustrofobi cellskräck
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klauzula klawˈzula n
klausul
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
klaviatur tangentbord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych
tangentbord
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków

kleisty adj
klibbig glutinös
o właściwościach klejenia się, ciągnący się

kleić ˈklɛ<sup>j</sup>iʨ̑ v
limma klistra
łączyć coś za pomocą kleju, sklejać coś z czymś

klej klɛj n
lim klister
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klepsydra klɛpˈsɨdra n
timglas
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przesączają się przez wąski kanalik łączący;

kler klɛr n
prästerskap
ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

klerykalizm n
klerikalism
tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie;

klerykalny adj
klerikal
związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

kleszcz klɛʃʧ̑ n
fästing
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
kund klient
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klikać ˈklʲikaʨ̑ v
klicka
(informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

klimat ˈklʲĩmat n
klimat
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;
atmosfera, stosunki między członkami grupy

klimatologiczny adj
klimatologisk
związany z klimatologią, dotyczący klimatologii

klimatyczny ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ adj
klimatisk
związany z klimatem

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
luftkonditionering
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klinga ˈklʲĩŋɡa n
klinga
ostrze broni siecznej

kliniczny adj
klinisk
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klon klɔ̃n n
klon
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;
lönn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

kloszard ˈklɔʃart n
uteliggare
odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klub klup n
klubb
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny n
nattklubb
lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz kluʧ̑ n
klav nyckel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
nyckel
przyrząd do otwierania zamka;
kod do szyfru;
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego

klucz francuski ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci n
skiftnyckel
(technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kląć klɔ̃ɲʨ̑ v
svära
używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych
przysięgać, zaklinać się

kląć jak szewc ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑ v
svära som en borstbindare
kląć wulgarnie, używać wyrazów obelżywych, dosadnie komuś wymyślać

klękać ˈklɛ̃ŋkaʨ̑ v
knäböja
zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

klęska ˈklɛ̃w̃ska n
nederlag
fatalna przegrana w bitwie

kminek ˈkmʲĩnɛk n
kummin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knebel ˈknɛbɛl n
munkavle
(książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu;

koala kɔˈala n
koala
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicyjka ˌkɔalʲiˈʦ̑ɨjka n
koppel
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;

koati kɔˈatʲi n
vanlig näsbjörn
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak o ruchliwym ryjku;

kobalt ˈkɔbalt n
kobolt
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltowoniebieski ˌkɔbaltɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
koboltblå
ciemnoniebieski

kobaltyn n
koboltglans
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
feminin kvinnlig
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta kɔˈbʲjɛta n
kvinna
dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra ˈkɔbra n
kobra
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

koc kɔʦ̑ n
filt pläd
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny n
värmefilt värmetäcke värmedyna
okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kochanek kɔˈxãnɛk n
älskare
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanka kɔˈxãnka n
älskarinna hålldam
kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany kɔˈxãnɨ adj
älsklig
taki, który jest darzony przez kogoś miłością
gullig älsklig
taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią

kochany kɔˈxãnɨ n
älsklig
osoba bliska, darzona miłością

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
älska
odczuwać miłość do kogoś
uwielbiać jakąś rzecz
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem
odbywać stosunek seksualny z kimś

kod kɔt n
kod
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
streckkod
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy n
postnummer
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kodowanie ˌkɔdɔˈvãɲɛ n
kodning
(rzeczownik odczasownikowy) od: kodować
kod, sposób zakodowania

koewolucja n
samevolution
(biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
koffein
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kogut ˈkɔɡut n
tupp
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

kojec n
lekhage
zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojot ˈkɔjɔt n
prärievarg koyot
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kokoryczka wielokwiatowa n
storrams
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka;

koks kɔks n
koks
stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl ˈkɔktajl n
cocktail
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
kollaboration
współpraca z okupantem, wrogiem;

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
kvällsmat middag
ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano kɔˈlãnɔ n
knä
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolcowój pospolity n
bocktörne
(botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczasty kɔlˈʧ̑astɨ adj
törnbeströdd
mający kolce i kłujący

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
myrpiggsvin
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
örhänge
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolega kɔˈlɛɡa n
kollega arbetskamrat kamrat kompis
towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolej ˈkɔlɛj n
järnväg
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
järnvägsman
pracownik kolei

kolejka kɔˈlɛjka n
kö
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

kolejno kɔˈlɛjnɔ adv
turvis
w kolejności, jeden za drugim

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
samla
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolekta n
kollektbön
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej

kolektywny ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ adj
kollektiv
zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
koriander
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koliber kɔˈlʲibɛr n
kolibri
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolizja kɔˈlʲizʲja n
kollision krock
wypadek samochodowy; zderzenie, stłuczka

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
koloni
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
kolonialism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonizować v
kolonisera
przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
koloskopi
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor ˈkɔlɔr n
färg
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;
w kartach: symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;

kolorowanka ˌkɔlɔrɔˈvãnka n
målarbok
książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
färgglad
wielobarwny, pełen różnych kolorów

kolostomia n
kolostomi
(medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym;

kolumbijski ˌkɔlũmˈbʲijsʲci adj
colombiansk
odnoszący się do państwa Kolumbia

kolumna kɔˈlũmna n
kolonn pelare
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
julsång
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

koma ˈkɔ̃ma n
koma
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej

komar ˈkɔ̃mar n
mygga
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
komedi
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komediowy adj
komedi-
dotyczący komedii

komedogenny ˌkɔ̃mɛdɔˈɡɛ̃nːɨ adj
komedogen
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
kommentar
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
kommentator sportkommentator
(sport, sportowy) sprawozdawca sportowy
kommentator
osoba, która komentuje coś

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
kommentera
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

kometa kɔ̃ˈmɛta n
komet
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komiczny kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
komisk
taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
serietidning tecknad serie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
skorsten
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
rånarluva
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
skorstensfejare sotare
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
beredning
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komoda kɔ̃ˈmɔda n
byrå
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora kɔ̃ˈmɔra n
kammare
(anatomia, anatomiczny) przestrzeń, zagłębienie w organach u ludzi i zwierząt
wydzielone pomieszczenie

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
gaskammare
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komoryjski ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci adj
komorisk
odnoszący się do państwa Komory

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
kompani
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;

komparatywny ˌkɔ̃mparaˈtɨvnɨ adj
komparativ
porównawczy

kompas ˈkɔ̃mpas n
kompass
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompensować ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvaʨ̑ v
kompensera
równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś

kompletnie kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ adv
alldeles helt rent splitter totalt
w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

kompletny kɔ̃mˈplɛtnɨ adj
komplett
cały, będący w komplecie
całkowity, zupełny

kompletować ˌkɔ̃mplɛˈtɔvaʨ̑ v
komplettera
uzupełniać zbiór przedmiotów, grupę ludzi itp. w celu uzyskania kompletu

komplikacja n
komplikation
dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

komponent n
komponent
część składowa, element

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
kompost
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
komponist kompositör
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompozytorski adj
kompositorisk
związany z kompozytorem, dotyczący kompozytora, komponowania

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
kompromiss
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromitacja ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtaʦ̑ʲja n
kompromettering
utrata dobrej opinii, narażenie się na śmieszność

kompromitować ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtɔvaʨ̑ v
kompromettera
o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność
kompromettera sig
kompromitować (1.1) siebie samego

komputer kɔ̃mˈputɛr n
dator datamaskin
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego;

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
datamaskinell
dotyczący komputera, związany z komputerem

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
kommunikation
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności

komunikat ˌkɔ̃mũˈɲikat n
meddelande
wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja.

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistka ˌkɔ̃mũˈɲistka n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka komunizmu

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
kommunism
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka kɔ̃ˈmurka n
cell
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;

komża n
mässkjorta
(kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
konsert
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

koncesja n
koncession
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
kondensationsreaktion
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensat kɔ̃nˈdɛ̃w̃sat n
kondensat
produkt kondensacji

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
kondensator
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondotier n
kondottiär
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
konduktör
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
våning
poziom w budynku

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
konfiskera
dokonywać konfiskaty

kongijski kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
kongolesisk
odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga
odnoszący się do państwa Kongo

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
kongress
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji

koniak ˈkɔ̃ɲak n
konjak
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
slut
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
okoliczności końca (1.2)
ända slut
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

konik ˈkɔ̃ɲik n
biljetthaj biljettspekulant
(potocznie, potoczny) osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
sjöhäst
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ n
grön vårtbitare
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owady przypominające pasikonika lub szarańczę;

konina kɔ̃ˈɲĩna n
hästkött
(spożywczy) mięso końskie;

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja n
konjunktion
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;

koniunktura n
uppgång w
ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

koniuszy n
riksstallmästare
(historia, historyczny, historycznie) od XIV w. w dawnej Polsce, dworski tytuł honorowy pochodzący od koniuszego (1.1)
stallmästare riksstallmästare
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;

konkordat kɔ̃ŋˈkɔrdat n
konkordat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konno ˈkɔ̃nːɔ adv
på en hästrygg
o sposobie poruszania się: na koniu

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
fädoktor
(dawniej, dawny) człowiek niewykształcony, partacz leczący konie i bydło
kvacksalvare
(pogardliwie) zły, kiepski lekarz

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
konsensus consensus
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwant n
konserveringsmedel
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwować ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvaʨ̑ v
konservera
chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konspiracja n
konspiration
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konstrukcja kɔ̃w̃ˈstrukʦ̑ʲja n
konstruktion ställning
układ elementów, sposób ich powiązania

konstruować ˌkɔ̃w̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
konstruera
budować, tworzyć konstrukcję

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
konstitution grundlag
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
konstitutionell
dotyczący konstytucji
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
konsulat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsumować v
förbruka
nabywać i użytkować coś, zużywać
konsumera
spożywać, jeść

konsumpcja kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja n
förbrukning förtäring åtgång
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
kontakt
zetknięcie się

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
kontext
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;

konto ˈkɔ̃ntɔ n
konto
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabanda ˌkɔ̃ntraˈbãnda n
kontraband
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
kontrabas basfiol
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
kontrakt
umowa, zwykle o pracę

kontrast ˈkɔ̃ntrast n
kontrast
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu
sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
kontroll
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi
(potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś

kontrolować ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑ v
inspektera kolla kontrollera besiktiga granska mönstra
dokonywać kontroli; sprawdzać, czy coś działa sprawnie (lub tak jak powinno); weryfikować

kontur ˈkɔ̃ntur n
kontur
linia, zarys kształtu

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
kontinent
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuacja n
fortsättning
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuowanie ˌkɔ̃ntɨ̃nu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
fortsättning uppföljning
wykonywanie rozpoczętej czynności nadal

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
fortsätta gå på
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konwencja kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
konvention
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa
(książkowy) przyjęte w jakimś środowisku normy postępowania, myślenia itp.

konwencjonalny ˌkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
konventionell
zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

konwent ˈkɔ̃nvɛ̃nt n
konvent
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach
grupa katolików, którzy mają prawo głosowania na spotkaniach, na których podejmuje się decyzje dotyczące całego zakonu
klasztor, zakon

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
gruva
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

kopanie kɔˈpãɲɛ n
grävning
(rzeczownik odczasownikowy) od: kopać

koparka kɔˈparka n
grävmaskin
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
gräva
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

kopciuszek kɔpʲˈʨ̑uʃɛk n
askunge
popychadło, niebożę

kopenhaski ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci adj
köpenhamnsk
odnoszący się do miasta Kopenhaga

kopenhażanin ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãɲĩn n
köpenhamnare
mieszkaniec Kopenhagi

kopenhażanka ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãnka n
köpenhamnska
mieszkanka Kopenhagi

koper ˈkɔpɛr n
dill
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
copernicium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

koperta kɔˈpɛrta n
kuvert
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopertownica ˌkɔpɛrtɔvʲˈɲiʦ̑a n
kuverteringsmaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie automatycznie składające dokumenty i wkładające je do kopert, które następnie zamyka i zakleja

kopia ˈkɔpʲja n
kopia
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiowanie ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ n
kopiering
(rzeczownik odczasownikowy) od: kopiować

kopiować kɔˈpʲjɔvaʨ̑ v
kopiera
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopytny adj
hovförsedd
taki, który ma kopyta

kopyto kɔˈpɨtɔ n
hov
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora ˈkɔra n
bark
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką

koral ˈkɔral n
korall
(mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
koreansk koreanska
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
koreanska
język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek ˈkɔrɛk n
propp
zamknięcie odpływu w zlewie lub wannie
kork
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca
(potocznie, potoczny) zakrętka od butelki;

korespondencja ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
brevväxling
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
korkskruv
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

korkować kɔrˈkɔvaʨ̑ v
korka
zatkać coś korkiem

kormoran kɔrˈmɔrãn n
skarv kormoran
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornijski n
korniska
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornik ˈkɔrʲɲik n
barkborre
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag;

kornwalijski adj
kornisk
związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

korona kɔˈrɔ̃na n
krona
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
(jednostka monetarna) waluta w Czechach;
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
monarchia

koronacja n
kröning
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus n
coronavirus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
kronduva
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koronka kɔˈrɔ̃nka n
spets
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici

korpus ˈkɔrpus n
kår
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
korsikansk
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci n
korsikanska
język używany na Korsyce;

kort kɔrt n
tennisbana
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

korweta n
korvett
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz n
koryfé
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

koryncki kɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci adj
korintisk
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)
od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
korridor gang
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto kɔˈrɨtɔ n
bädd
zawartość koryta (1.1)

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
rot
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystać kɔˈʒɨstaʨ̑ v
dra fördel ha nytta
uzyskiwać z czegoś korzyści
använda utnyttja bruka nyttja
używać czegoś

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
fördelaktig
przynoszący korzyść
sprzyjający

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
fördel behållning gagn nytta utbyte
zysk, pożytek

kos kɔs n
koltrast
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1)

kosa ˈkɔsa n
lie
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosaciec kɔˈsaʨ̑ɛʦ̑ n
iris
(botanika, botaniczny) Iris, roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych;

kosarz ˈkɔsaʃ n
lockespindel
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosiarka kɔˈɕarka n
gräsklippare
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosmolog n
kosmolog
specjalista w dziedzinie kosmologii

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
kosmologi
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmologiczny adj
kosmologisk
związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

kosmopolityczny adj
kosmopolitisk
nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

kosowski adj
kosovansk
odnoszący się do Kosowa

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
costaricansk
odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

kostium ˈkɔstʲjũm n
dräkt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

kostka ˈkɔstka n
ankel knoge
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kosz kɔʃ n
soptunna
pojemnik na odpady
korg
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszmar ˈkɔʃmar n
mardröm
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszt kɔʃt n
kostnad
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
kosta gå på
mieć jakąś cenę (także przenośnie)

koszula kɔˈʃula n
skjorta
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszykarka ˌkɔʃɨˈkarka n
basketbollspelerska
(sport, sportowy) zawodniczka grająca w koszykówkę

koszykarz kɔˈʃɨkaʃ n
basketbollspelare basketspelare
(sport, sportowy) sportowiec grający w koszykówkę
korgmakare
rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
basket basketboll korgboll
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot kɔt n
dammråtta
(potocznie, potoczny) kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania
katt
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot bengalski ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
leopardkatt
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;
bengal
(zoologia, zoologiczny) hybryda gatunku (1.1) z kotem domowym;

kotek ˈkɔtɛk n
kattunge
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotka ˈkɔtka n
katt
(zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlet ˈkɔtlɛt n
kotlett
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotwicowisko ˌkɔtfʲiʦ̑ɔˈvʲiskɔ n
ankringsplats
(marynarka) część redy (lub portu), w której można zakotwiczać statki;

kotylion n
kotiljong
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

kowadło kɔˈvadwɔ n
städ
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal ˈkɔval n
smed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;
eldlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pyrrhocoris apterus, pospolity pluskwiak o charakterystycznym czerwono-czarnym wzorze na odwłoku;

koza ˈkɔza n
get
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka idiom
bockskägg
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
gems
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

kozioł ˈkɔʑɔw n
sågbock
stojak do piłowania drewna;

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
syndabock
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

koziołek kɔˈʑɔwɛk n
träbock
(technologia, technika, techniczny) lekka konstrukcja podpierająca

kołchoz ˈkɔwxɔs n
kolchos
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
koger
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra ˈkɔwdra n
täcke
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
krage
część ubrania otaczająca szyję;

koło ˈkɔwɔ n
cirkel
określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach
hjul
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

kołyska kɔˈwɨska n
vagga
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń kɔ̃ɲ n
häst
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach
häst springare kuse
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
hästkraft
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
lem
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
sluta avsluta
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca
upphöra göra slut lägga ner ända
zrywać z czymś, przestawać coś robić
få ett slut ta slut tryta vara på upphällningen vara till ända vara över
dochodzić do końca, wyczerpywać się
avslutas mynna ut i sluta med
mieć koniec, zakończenie
gå ut gå över
przerywać jakiś stan

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
kyrklig
związany z określonym kościołem (instytucją)

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
kyrka
(budownictwo) świątynia chrześcijańska;

kościół słupowy n
stavkyrka
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;

kość kɔɕʨ̑ n
ben
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
tärning
wielościan z oczkami służący do gry;

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
elfenben
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlarz babka ˈkɔʑlaʒ ˈbapka n
björksopp
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;

koźlarz czerwony ˈkɔʑlaʃ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
aspsopp
(mikologia, mikologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza;

kpiarz kpʲjaʃ n
spefågel
człowiek skłonny do kpin, naśmiewający się z innych

kpić v
håna
odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

krab krap n
krabba
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
stöld
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraj kraj n
land
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
land rike
państwo

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
osthyvel
(zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajobraz kraˈjɔbras n
landskap
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;

kran krãn n
kran
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

krater ˈkratɛr n
krater
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;

kratka ˈkratka n
ruta
nadrukowany, mały, pusty prostokąt

krawat ˈkravat n
slips
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawcowa krafˈʦ̑ɔva n
sömmerska
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
skräddare
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
trottoarkant
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść kraɕʨ̑ v
sno stjäla snatta knycka nalla norpa
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreator n
assistent guide
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatura ˌkrɛaˈtura n
kreatur
ktoś podły, bez skrupułów, kto budzi odrazę swoim zachowaniem

kreatynina ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna n
kreatinin
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
kreativ
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

kreda ˈkrɛda n
krita
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
(szkolnictwo, szkolny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredyt ˈkrɛdɨt n
kredit
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

krem krɛ̃m n
kräm
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
eldbegängelse likbränning
ceremonia spalenia (1.1)
kremering eldbegängelse
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała

kreska ˈkrɛska n
streck
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa

kret krɛt n
mullvad
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kreton n
kretong
(włókiennictwo) barwna tkanina bawełniana;

krew krɛf n
blod
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krewetka krɛˈvɛtka n
räka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewny ˈkrɛvnɨ n
släkting frände anförvant anhörig närstående
człowiek mający z kimś wspólnego przodka

krnąbrny ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ adj
envis istadig motspänstig motsträvig olydig omedgörlig
nieposłuszny, bezczelny, o trudnym charakterze

krocze n
mellangård bäckenbotten
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
sparvhök
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

krok krɔk n
danssteg
(choreografia, choreograficzny) sposób ułożenia nóg w tańcu
steg kliv
przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
krokodil
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
krokodiltårar
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokus ˈkrɔkus n
krokus
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

kromka ˈkrɔ̃mka n
brödskiva
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronika ˈkrɔ̃ɲika n
krönika
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;

kropka ˈkrɔpka n
punkt
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropla ˈkrɔpla n
droppe vattendroppe
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla drąży skałę ˈkrɔpla ˈdrɔ̃w̃ʒɨ ˈskawɛ proverb
droppen urholkar stenen
długie i wytrwałe działania przynoszą w końcu oczekiwane wyniki

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
droppen som fick bägaren att rinna över
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krowa ˈkrɔva n
ko kossa
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;

krtań kr̥tãɲ n
struphuvud larynx
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy ˈkruxɨ adj
skör bräcklig klen skröplig spröd vek
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby
bräcklig frasig mör skör spröd
łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
korståg
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
(przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
krucifix
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruk kruk n
korp
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ proverb
den ena korpen hackar inte ut ögonen på den andra
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
blöda
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
blodgivare
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiomocz ˈkr̥fʲjɔ̃mɔʧ̑ n
hematuri
(medycyna, medyczny) obecność krwi w moczu

krwistoczerwony ˌkr̥fʲistɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
blodröd
(książkowy) mający kolor czerwony o odcieniu koloru krwi; intensywnie czerwony

krwotoczny adj
hemorragisk
związany z krwotokiem

krwotok ˈkr̥fɔtɔk n
blodflöde
obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

krykiet ˈkrɨcɛt n
kricket cricket
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

krymski ˈkrɨ̃msʲci adj
krimsk
od Krym

krypta ˈkrɨpta n
gravkammare krypta
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia n
kryptografi
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptolog n
kryptolog
osoba zajmująca się szyfrowaniem i deszyfracją tekstów

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
krypton
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

krystalograficzny adj
kristallografisk
(fizyka, fizyczny) (mineralogia, mineralogiczny) związany z krystalografią, dotyczący krystalografii

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
kristall
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;
(potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

kryterium n
kriterium
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyk ˈkrɨtɨk n
kritiker
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie

krytyka ˈkrɨtɨka n
kritik
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
kritisera
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys ˈkrɨzɨs n
kris
zła sytuacja (trwająca dłużej)
(ekonomia, ekonomiczny) załamanie procesu wzrostu gospodarczego

kryzys wieku średniego n
medelålderskris
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

krzak kʃak n
buske
(botanika, botaniczny) krzew

krzem kʃɛ̃m n
kisel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzesło ˈkʃɛswɔ n
stol
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
kikhosta
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
skrika
mówić lub wołać bardzo głośno
wydawać głośny, nieartykułowany dźwięk, np. z radości, na skutek zadania bólu

krzyk kʃɨk n
skrik
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa ˈkʃɨva n
kurva
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywe zwierciadło ˈkʃɨvɛ zvʲjɛrʲˈʨ̑adwɔ n
skrattspegel
lustro o pofalowanej powierzchni, dające skrzywiony obraz

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
mened
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywousty adj
snedmynt
mający krzywe, asymetryczne usta

krzyż kʃɨʃ n
kors kryss
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżowiec n
korsriddare korsfarare
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżyk ˈkʃɨʒɨk n
kors
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
korsning
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;
gräsand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki;
gatukorsning korsning vägkorsning
(potocznie, potoczny) skrzyżowanie dróg
korsord kryss
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król krul n
kung konung
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król śledziowy n
sillkung
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
rike
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);
kungarike konungarike
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

króliczek kruˈlʲiʧ̑ɛk n
kaninunge
młody, mały królik

królik ˈkrulʲik n
kanin
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królowa kruˈlɔva n
drottning
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
(szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
żona króla

krótki ˈkrutʲci adj
kort
mający małą długość
trwający niedługo

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
kortvarig
trwający przez krótki czas

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
närsynthet
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
korthårig
(książkowy) mający krótkie włosy

krąg krɔ̃ŋk n
krets
grupa ludzi, których coś łączy
krets rund
okrąg

krążyć ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
cirkulera kretsa
robić okrążenie, obieg

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
vrida
obracać coś

kręg n
kota ryggkota
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel n
kägla
pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
ryggrad
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
ryggradsdjur
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
göktyta
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

kręty ˈkrɛ̃ntɨ adj
kurvig
taki, który nie biegnie w linii prostej, pełen zakrętów

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
utlänningshat främlingsfientlighet
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
xenon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
präst
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
bok
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
kokbok
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
telefonkatalog
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
prins furste
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
bokhandel
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
bokföring
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
hertigdöme furstendöme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
prinsessa
córka księcia i/lub księżnej

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
måne
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
xylofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształtować kʃtawˈtɔvaʨ̑ v
dana
nadawać kształt rzeczom

kszyk kʃɨk n
enkelbeckasin
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto ktɔ interrogativePronoun
vem
…służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto ktɔ pronoun
vem
…służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
den som gräver en grop åt andra, faller själv däri
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
morgonstund har guld i mun först till kvarn får först mala
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
vem som helst
obojętnie, bez znaczenia kto

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
någon
nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który ˈkturɨ pronoun
vilken
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie
som
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
kubansk
odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby

kubek ˈkubɛk n
mugg
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kucharz ˈkuxaʃ n
kock
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
spis
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchnia ˈkuxʲɲa n
kök
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
komplet mebli kuchennych
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
majs
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
kuckeliku
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka kuˈkuwka n
gök
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula ˈkula n
klot
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
kula
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą;

kulik ˈkulʲik n
spov
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

kulomiot kuˈlɔ̃mʲjɔt n
kulstötare
(sport, sportowy) osoba uprawiająca pchnięcie kulą

kulon ˈkulɔ̃n n
tjockfot
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;
(ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny o tej nazwie (Burhinidae);

kuloodporny adj
skottsäker
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult kult n
kult
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;
(przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

kultura kulˈtura n
kultur
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
kulturell
dotyczący kultury

kum kũm interjection
kvack
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
köpa
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
köpa grisen i säcken
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kura ˈkura n
höna
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurczak ˈkurʧ̑ak n
kyckling
większe kurczę (pisklę kury)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z kurczaka (1.1)

kurdyjski kurˈdɨjsʲci adj
kurdiska kurdisk
dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
kurdiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurdystański adj
kurdisk
związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

kurek ˈkurɛk n
fenknot
(ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba atlantycka i sąsiednich mórz, poławiana dla celów konsumpcyjnych;

kurhan ˈkurxãn n
gravhög gravkulle
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kurier ˈkurʲjɛr n
kurir
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

kurka ˈkurka n
kantarell
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
rörhöna
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurnik ˈkurʲɲik n
hönshus
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
rapphöna
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs kurs n
kurs
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie

kurtka ˈkurtka n
jacka
(krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna kurˈtɨ̃na n
ridå
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurtyzana ˌkurtɨˈzãna n
kurtisan
(przestarzałe, przestarzały) lub (literacko) (eufemistycznie) prostytutka

kurwa ˈkurva n
hora
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurwić ˈkurvʲiʨ̑ v
fnaska
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytuować się

kurz kuʃ n
damm
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kusiciel n
frestare
ten, kto kusi

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
locka fresta förleda
wystawiać na pokusę

kusza ˈkuʃa n
armborst
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuwejcki kuˈvɛjʦ̑ʲci adj
kuwaitisk
odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
kusin
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
kusin
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki

kuć kuʨ̑ v
smida
bić młotkiem metal nadając mu kształt

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
smida medan järnet är varmt
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kwadra ˈkfadra n
kvarter månkvarter
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, podczas której widać połowę jego tarczy

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
kvart
czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat ˈkfadrat n
kvadrat
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
kvadratisk
(matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu

kwantowomechaniczny ˌkfãntɔvɔ̃mɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
kvantmekanisk
(przymiotnik) od mechanika kwantowa

kwarantanna n
karantän
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwark kfark n
kvark
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał ˈkfartaw n
kvartal
trzy miesiące, czwarta część roku

kwas kfas n
syra
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
akrylsyra
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas azelainowy n
azelainsyra
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
salpetersyra
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas krotonowy ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ n
krotonsyra
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
mjölksyra
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy ˈkfas mrufˈkɔvɨ n
myrsyra
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
svavelsyra
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
kolsyra
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasić ˈkfaɕiʨ̑ v
syra
poddawać żywność fermentacji mlekowej

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
syrlig sur
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
sur
mający cierpki smak

kwestia ˈkfɛstʲja n
fråga sak ärende
problem wymagający rozważenia lub rozwiązania
replik
wypowiedź aktora na scenie

kwiaciarka kfʲjäˈʨ̑arka n
blomsterflicka blomsterhandlare
(handel, handlowy) kobieta, która sprzedaje kwiaty

kwiaciarnia kfʲjäˈʨ̑arʲɲa n
blomsterhandel blomsteraffär
(handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiaciarz ˈkfʲjäʨ̑aʃ n
blomsterhandlare
sprzedawca kwiatów, pracownik kwiaciarni

kwiat kfʲjat n
blomma blomster
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
björktrast
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
april gräsmånad
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
kvintessens
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
blomma blomstra
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty
blomstra
(przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
kynologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
badbyxor simbyxor
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąt kɔ̃nt n
vinkel
(geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi
vrå
(przenośnie, przenośnia) mieszkanie
synvinkel
(przenośnie, przenośnia) punkt widzenia, aspekt

kęs kɛ̃w̃s n
munsbit tugga munfull beta
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
ljuga
świadomie mówić nieprawdę

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
lögn ljug osanning bluff båg påhitt
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłopot ˈkwɔpɔt n
problem bekymmer
przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
besvärlig obekväm
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos kwɔs n
ax
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłusak ˈkwusak n
travhäst
(jeździectwo, jeździecki) koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa

kłódka ˈkwutka n
hänglås
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłódka miłości ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i n
kärlekslås
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
jordstam rhizom
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
rhizom
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
nystan
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
labyrint
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant laˈbɔrãnt n
laborant
pracownik laboratorium

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
laboratorium
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

labrador laˈbradɔr n
labrador
(kynologia, kynologiczny) pies rasy labrador retriever;

labrador retriever n
labrador retriever
(kynologia, kynologiczny) popularna rasa psów aportujących wywodząca się z Nowej Fundlandii;

lada ˈlada n
disk
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

laguna laˈɡũna n
lagun
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
nagellack
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierować v
lacka lackera
pokrywać, powlekać coś lakierem

lakmus ˈlakmus n
lackmus
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

laktoza lakˈtɔza n
laktos mjölksocker
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka ˈlalka n
docka
dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lama ˈlãma n
lama
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi

lambrekin lãmˈbrɛcĩn n
kappa
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;

lamentacja n
lamentation
(literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;

lampa ˈlãmpa n
lampa
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart ˈlãmpart n
leopard panter
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

langusta lãŋˈɡusta n
langust
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lankijski lãŋʲˈcijsʲci adj
lankesisk
odnoszący się do państwa Sri Lanka

lantan ˈlãntãn n
lantan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci adj
laotisk
odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci n
lao
język urzędowy Laosu;

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci adj
lappländsk lapsk samisk
dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci n
lapska samiska
język używany w Laponii;

laptop ˈlaptɔp n
bärbar dator laptop
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa ˈlarva n
larv
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

las las n
skog
gęste zbiorowisko drzew;

laser ˈlasɛr n
laser
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska ˈlaska n
brud snygging
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
stav käpp
wydłużony przedmiot służący do podpierania się;

lassi n
lassi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;

lasso ˈlasːɔ n
lasso
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
fyr fyrtorn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
drake
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać ˈlataʨ̑ v
flyga
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lato ˈlatɔ n
sommar
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latynoamerykański adj
latinamerikansk
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

laubzega n
lövsåg
TemplateParserError:LuaError piłka do drewna

lawa ˈlava n
lava
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda laˈvɛ̃nda n
lavendel
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

lawina laˈvʲĩna n
lavin snöskred
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać laʨ̑ v
gjuta
wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika)

lać oliwę na wzburzone morze v
gjuta olja på vågorna
uspokajać przy pomocy łagodnej perswazji

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
behandling
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć

ledwo ˈlɛdvɔ adv
knappast knappt
… czasu: niedawno, dopiero co
knappt knappast näppeligen med ett nödrop med knapp nöd med nöd och näppe
… sposobu: z trudem, z ledwością

ledwo ˈlɛdvɔ conjunction
knappast knappt
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

ledwo ˈlɛdvɔ particle
bara blott enbart endast knappast knappt
podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca
knappast knappt nästan inte
prawie nie, tylko trochę

legalny lɛˈɡalnɨ adj
laglig
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem
zgodny z prawem

legion ˈlɛɟɔ̃n n
legion
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legionista ˌlɛɟɔ̇̃ˈɲista n
legionär
(wojskowość, wojskowy) żołnierz odbywający służbę w legionach

legwan n
leguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lejek n
tratt
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
läkemedel medicin medel
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz ˈlɛkaʃ n
läkare doktor
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
missakta försumma negligera nonchalera ringakta vårdslösa
traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania

lekceważący adj
respektlös
świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
lektion
jednostka zajęć dydaktycznych

lekki ˈlɛcːi adj
lätt
o małej wadze, małym ciężarze
łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia

leksykograficzny adj
lexikografisk
dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykon n
lexikon
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lektura n
läsning
czynność czytania
lektyr
to, co ktoś czyta lub będzie czytał

lektyka ˈlɛktɨka n
bärstol
łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem;

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
nattskärra
(ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób;

lemur ˈlɛ̃mur n
lemur
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len lɛ̃n n
lin
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
sengångare
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
lat
charakteryzujący się lenistwem

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
bättre
(zobacz) dobrze

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
bättre sent än aldrig
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
bättre en fågel i handen än tio i skogen
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lesbijka lɛzˈbʲijka n
lesbian flata
homoseksualna kobieta;

lesbijski adj
lesbisk
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesbofobia n
lesbofobi
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

lesotyjski ˌlɛsɔˈtɨjsʲci adj
lesothisk
związany z Lesotho, odnoszący się do państwa Lesotho

leszcz lɛʃʧ̑ n
braxen
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

letargiczny adj
letargisk
(psychologia, psychologiczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi

letni ˈlɛtʲɲi adj
ljummen ljum
o substancji: ciepły, lecz nie gorący

lew lɛf n
lejon
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewicowy ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
vänster
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewkonia długopłatkowa n
grekisk lövkoja
(botanika, botaniczny) Matthiola longipetala DC., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych o intensywnie pachnących o zmierzchu kwiatach;

lewo ˈlɛvɔ n
vänster
lewa strona

leworęczność ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
vänsterhänthet
posługiwanie się głównie lewą ręką, jej większa sprawność;

leworęczny ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
vänsterhänt
posługujący się głównie lewą ręką

lewy ˈlɛvɨ adj
vänster
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leń lɛ̃ɲ n
latmask odåga soffliggare soffpotatis
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
ligga
zachowywać pozycję poziomą
znajdować się

leżeć na sercu ˈlɛʒɛʨ̑ na‿ˈsɛrʦ̑u v
ha något på hjärtat
być bardzo ważnym, być przedmiotem troski

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
libanesisk
odnoszący się do państwa Liban

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
liberal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce

liberał n
liberal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik liberalizmu

liberyjski ˌlʲibɛˈrɨjsʲci adj
liberiansk
odnoszący się do państwa Liberia

libido lʲiˈbʲidɔ n
libido
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski lʲiˈbʲijsʲci adj
libysk
odnoszący się do Libii

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
licens
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

lichenometria n
lichenometri
metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

licho wie ˈlʲixɔ ˈvʲjɛ idiom
det vete fan det vete katten det vete sjutton
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości

lichwiarz n
ockrare
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

lichy ˈlʲixɨ adj
kass erbarmlig skral torftig undermålig urdålig
(potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
tal
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
zapis liczby (1.1)

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
atomnummer
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
heltal
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
plural pluralis
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
primtal
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
dualis
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
räkneord
(gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny n
grundtal
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy n
ordningstal
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
räkna
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne
wymawiać liczby

liga ˈlʲiɡa n
liga förbund
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
zrzeszenie osób, organizacji lub państw

likier ˈlʲicɛr n
likör
słodki i mocny napój alkoholowy;

likwidować ˌlʲikfʲiˈdɔvaʨ̑ v
likvidera
usuwać, znosić lub rozwiązywać coś

lilia ˈlʲilʲja n
lilja
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

limfocyt lʲĩw̃ˈfɔʦ̑ɨt n
lymfocyt
(biologia, biologiczny) typ komórki znajdującej się we krwi i limfie, podklasa leukocytów;

lin lʲĩn n
sutare
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina ˈlʲĩna n
lina rep
elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
lingvist
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistyczny adj
lingvistisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
lingvistik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia ˈlʲĩɲja n
linje
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
trasa dla środków lokomocji
dawna jednostka długości, równa 1/12 cala;
umowna granica czegoś
serie
wiersz tekstu

linijka lʲĩˈɲijka n
linjal
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

linoleum ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
korkmatta linoleum
wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego;

linoskoczek ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk n
lindansare
cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

lipa ˈlʲipa n
lind
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
juli
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
harr
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lis lʲis n
räv
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie;

list lʲist n
brev
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1)

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
öppet brev
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

list żelazny ˈlʲizd ʒɛˈlaznɨ n
lejdebrev
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokument gwarantujący nietykalność;

lista ˈlʲista n
lista
elementy zapisane w kolejności

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
brevbärare
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad lʲiˈstɔpat n
november vintermånad
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa ˈlʲistfa n
list spjäla
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby

lit lʲit n
litium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litera lʲiˈtɛra n
bokstav
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
litterär
mający związek z literaturą

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
litteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
litteraturvetenskap
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

literować v
stava
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
litauisk litauiska
odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
litauiska
bałtyjski język używany przez Litwinów;

litewskojęzyczny lʲiˈtɛfskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
litauiskspråkig
posługujący się językiem litewskim
spisany, stworzony w języku litewskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem litewskim

litograf n
litograf
(sztuka) artysta, rzemieślnik stosujący technikę litografii

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
litografi
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litr lʲitr̥ n
liter
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgiczny adj
liturgisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liverpoolski adj
liverpoolsk
odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
slicka
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizus ˈlʲizus n
lismare
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liść lʲiɕʨ̑ n
blad löv
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
lagerblad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa

locha ˈlɔxa n
sugga
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lodowaty ˌlɔdɔˈvatɨ adj
iskall
zimny jak lód, bardzo zimny

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
glaciär jökel
(geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;
svartnäbbad islom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia immer, gatunek nura zamieszkującego tundrę Ameryki Północnej, Grenlandii i Islandii;

lodowisko ˌlɔdɔˈvʲiskɔ n
skridskobana
miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
isbrytare
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody n
glass
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka lɔˈdufka n
alfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki;
kylskåp frys kyl
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
logaritm
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logarytmiczny ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɨ adj
logaritmisk
związany z logarytmami, dotyczący logarytmów

logika ˈlɔɟika n
logik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

lokal wyborczy n
vallokal
miejsce oddawania głosów w wyborach

lokalny lɔˈkalnɨ adj
lokal
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca

lokator lɔˈkatɔr n
hyresgäst
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
lokomotiv lok
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
lawrencium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka lɔrˈnɛtka n
kikare
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych

los lɔs n
lott
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej

losować lɔˈsɔvaʨ̑ v
lotta
ciągnąć, wybierać losy, liczby, kupony itp.

lot lɔt n
flyg flygning
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu

lotaryński adj
lothringsk
związany z Lotaryngią, dotyczący Lotaryngii lub Lotaryńczyków

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
flygplats
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
hangarfartyg
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotokot lɔˈtɔkɔt n
pälsfladdrare
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak południowoazjatycki posiadający umiejętność szybowania dzięki błonom ciągnącym się od szyi do ogona;

lub lup conjunction
eller
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
libbsticka libsticka
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
tycka om gilla
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lud lut n
folk
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
befolkning
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
folkmord
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy luˈdɔvɨ adj
folklig
dotyczący obszarów wiejskich i chłopów

ludożerca ˌludɔˈʒɛrʦ̑a n
människoätare
człowiek zjadający mięso ludzkie

ludożerczy adj
människoätande
właściwy ludożercy

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
mänsklig
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
lakrits
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
luxemburgsk
odnoszący się do miasta Luksemburg
odnoszący się do państwa Luksemburg

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci n
luxemburgiska
język urzędowy Luksemburga;

luksus ˈluksus n
lyx
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

lumbago lũmˈbaɡɔ n
ryggskott
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

lunatyk lũˈnatɨk n
sömngångare
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

lunch n
lunch
posiłek we wczesnej porze obiadowej, głównie podczas przerwy w pracy lub na uczelni

lupa ˈlupa n
förstoringsglas
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustro ˈlustrɔ n
spegel
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

lutet ˈlutɛt n
lutetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia ˈlutʲɲa n
luta
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

luty ˈlutɨ n
februari göjemånad
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

lwi lvʲi possessiveAdjective
lejon-
należący do lwa

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ idiom
lejonparten lejonpart
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
lejoninna lejonhona
(zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód lut n
is
stały stan skupienia wody;
(potocznie, potoczny) lodowisko
glass is
(potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

lęk lɛ̃ŋk n
ångest ängslan
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne

lżyć v
kränka
obrażać kogoś, obrzucać kogoś obelgami

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
makedonisk makedonsk
odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci n
makedonska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;

machać ˈmaxaʨ̑ v
vifta
szybko, wahadłowo ruszać czymś

machlojka n
fiffel lurendrejeri mygel smussel
(potocznie, potoczny) nieuczciwa aktywność mająca na celu osiągnięcie korzyści lub ukrycie czegoś

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
livmoder uterus
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
matris
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macocha maˈʦ̑ɔxa n
styvmoder styvmor
żona ojca, ale nie matka

maczać palce ˈmaʧ̑aʨ̑ ˈpalʦ̑ɛ v
ha en trasa med i byken ha ett finger med i spelet
brać udział (zwykle nieujawniany) w czymś, być związanym z jakąś sprawą, działalnością (najczęściej niedobrą, nieczystą)

madagaskarski ˌmadaɡaˈskarsʲci adj
madagaskisk
odnoszący się do państwa Madagaskar

maderski adj
madeiransk
związany z Maderą, dotyczący Madery

mafia ˈmafʲja n
maffia
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mafioso maˈfʲjɔzɔ n
maffiamedlem mafioso
członek mafii

magia ˈmaɟja n
magi
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
magisk
związany z magią

magiel ˈmaɟɛl n
mangel
maszyna do prasowania przy pomocy walców;

magister maˈɟistɛr n
magister
(edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

magnes ˈmaɡnɛs n
magnet
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
bandspelare
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
magnetisk
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes

magnetyzm n
magnetism
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych

magnez ˈmaɡnɛs n
magnesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnolia maɡˈnɔlʲja n
magnolia
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

maj maj n
maj blomstermånad lövmånad
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ adj
majestätisk
(książkowy) pełen dostojnej powagi
imponujący okazałością, wspaniałością; wielki, okazały

majonez maˈjɔ̃nɛs n
majonnäs
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

majuskuła ˌmajuˈskuwa n
majuskel
(termin typograficzny) duża litera;

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
förmögenhet gods
bogactwo, fortuna

mak mak n
vallmo
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;
vallmofrö
(cukiernictwo) (spożywczy) nasiona maku (1.2)

makia ˈmaca n
macchia
(botanika, botaniczny) wtórna formacja roślinna występująca w wilgotniejszych siedliskach w rejonie śródziemnomorskim; w jej skład wchodzą twardolistne zarośla, niskie drzewa i wiele ziół;

makijaż maˈcijaʃ n
sminkning
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
smink
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
hämpling
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makrela maˈkrɛla n
makrill
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

malachit maˈlaxʲit n
malakit
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malajski maˈlajsʲci n
malajiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malarstwo maˈlarstfɔ n
måleri målarkonst
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz ˈmalaʃ n
målare
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku
(sztuka) artysta, który maluje obrazy

malawijski ˌmalaˈvʲijsʲci adj
malawisk
odnoszący się do państwa Malawi

malediwski ˌmalɛˈdʲifsʲci adj
maldivisk
odnoszący się do archipelagu Malediwy
odnoszący się do państwa Malediwy

malediwski ˌmalɛˈdʲifsʲci n
divehi
język urzędowy Malediwów

malezyjski ˌmalɛˈzɨjsʲci adj
malaysisk
odnoszący się do państwa Malezja

malgaski n
malagassiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język malgaski;

malijski maˈlʲijsʲci adj
malisk
odnoszący się do państwa Mali

malina maˈlʲĩna n
hallon
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malować maˈlɔvaʨ̑ v
måla
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
(sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie

malstrom ˈmalstrɔ̃m n
malström
(geografia, geograficzny) prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;

maltański malˈtãj̃sʲci adj
maltesisk
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltański malˈtãj̃sʲci n
maltesiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

mama ˈmãma n
mamma mor moder
(potocznie, potoczny) matka

mamba ˈmãmba n
mamba
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

mamka ˈmãmka n
amma
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mamut ˈmãmut n
mammut
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mandala mãnˈdala n
mandala
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
mandarin
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
mandolin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mangan ˈmãŋɡãn n
mangan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango ˈmãŋɡɔ n
mango
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)
(botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

mangusta mãŋˈɡusta n
mangust
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

mania prześladowcza n
förföljelsemani
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

manipulacja ˌmãɲipuˈlaʦ̑ʲja n
manipulering
(książkowy) nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wpływania na czyjeś poglądy, nastroje

manipulować ˌmãɲipuˈlɔvaʨ̑ v
manipulera
kierować kimś, powodować, że ktoś coś robi, bez jego wiedzy i zgody

mankament mãŋˈkãmɛ̃nt n
defekt
wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
manometer
przyrząd do mierzenia ciśnienia;

manuskrypt mãˈnuskrɨpt n
manuskript
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;

manx mãŋks n
manx
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man;

maoryski adj
maori
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

mapa ˈmapa n
karta
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
marsipan
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;

marchew ˈmarxɛf n
morot
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.;

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
margarin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

marginalny ˌmarʲɟĩˈnalnɨ adj
marginell
mniej ważny

margines n
marginal
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
marionett
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marionetkarz n
marionettspelare
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek

marka samochodu n
bilmärke
(motoryzacja) znak firmowy samochodu nadawany przez producenta

markasyt n
markasit
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
marxism
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada ˌmarmɔˈlada n
marmelad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur ˈmarmur n
marmor
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marmurek marˈmurɛk n
tigerkaka
rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka

marmurkowanie ˌmarmurkɔˈvãɲɛ n
marmorering
(rzeczownik odczasownikowy) od: marmurkować

marmurkować ˌmarmurˈkɔvaʨ̑ v
marmorera
wykładać coś marmurem bądź jego imitacją

marmurowy ˌmarmuˈrɔvɨ adj
av marmor marmor
wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru

marmurołom ˌmarmuˈrɔwɔ̃m n
marmorbrott
kopalnia, w której wydobywa się marmur

marnotrawić ˌmarnɔˈtravʲiʨ̑ v
slösa förslösa öda ödsla
nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
förspilla spilla slösa försumma sumpa ödsla
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści
gå till spillo
wykorzystywać małą część swoich możliwości

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
marockansk
odnoszący się do Maroka

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
marsiansk
(przymiotnik) od Mars

marsz marʃ n
marsch
przemieszczanie się, pochód wojsk;
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszalski marˈʃalsʲci adj
marshallesisk
odnoszący się do Wysp Marshalla

marszalski marˈʃalsʲci n
marshallesiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Wysp Marshalla,

marszałek marˈʃawɛk n
marskalk
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

martwić ˈmartfʲiʨ̑ v
bedröva bekymra gräma oroa
wzbudzać niepokój, obawę, smutek
bekymra sig gräma sig oroa sig
niepokoić się, smucić się

martwy ˈmartfɨ adj
död
taki, który umarł

martynikański adj
martinikisk
związany z Martyniką, dotyczący Martyniki

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
marin
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
sjöman
(marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynistyczny adj
marin
(sztuka) związany tematycznie z morzem

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
mars
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
dröm
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marznący deszcz marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑ n
frysande regn
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marzyciel n
drömmare dagdrömmare fantast svärmare
ten, kto marzy

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
drömma
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
massa mängd dråse drös dröse hop
bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa ˈmasa n
jord
(elektryczność) połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;
massa
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;
gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta

masa krytyczna ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na n
kritisk massa
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa molowa n
molmassa
(chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej;

masakra maˈsakra n
massaker blodbad
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż ˈmasaʃ n
massage
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
massör
osoba zajmująca się masażem

masażystka ˌmasaˈʒɨstka n
massös
kobieta wykonująca masaż

maska ˈmaska n
mask
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskonur maˈskɔ̃nur n
lunnefågel
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
mastektomi
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

maszerować v
marschera
iść miarowym, równym krokiem

maszt maʃt n
mast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

masztalerz n
stallknekt
(dawniej, dawny) starszy stajenny mający nadzór nad służbą stajenną, końmi, uprzężą;

maszyna maˈʃɨ̃na n
maskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
skrivmaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
symaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
lokförare
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynistka n
maskinskriverska
kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania

maszynopisanie n
maskinskrivning
pisanie na maszynie

maszynownia ˌmaʃɨ̃ˈnɔvʲɲa n
maskinrum
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przedział statku mieszczący układ napędowy;

masło ˈmaswɔ n
smör
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
jordnötssmör
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

matador maˈtadɔr n
matador
(etnografia, etnograficzny) główny uczestnik korridy, toreador zadający bykowi ostatni cios szpadą;

matczyny maṭˈʧ̑ɨ̃nɨ adj
moderlig
(książkowy) dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
matematisk
związany z matematyką

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
matematiker
osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
matematik
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac maˈtɛraʦ̑ n
madrass
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia maˈtɛrʲja n
materia
(filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie;
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
materialism
kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
materiell
dotyczący materii, związany z pojęciem materii
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał maˈtɛrʲjaw n
material ämne
to, z czego są wytwarzane przedmioty

matka ˈmatka n
mor moder mamma
rodzic płci żeńskiej;

matoł ˈmatɔw n
drummel träbock
(potocznie, potoczny) mężczyzna mało inteligentny; głupiec, tuman

matriarchalny ˌmatrʲjarˈxalnɨ adj
matriarkalisk
dotyczący matriarchatu

matriarchat maˈtrʲjarxat n
matriarkat
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
mauretansk
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

maurytyjski ˌmawrɨˈtɨjsʲci adj
mauritisk
odnoszący się do państwa Mauritius

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
mausoleum
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazurek maˈzurɛk n
masurka mazurka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;
pilfink
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
få
niewielka ilość czegoś lub kogoś

małomówny ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ adj
tystlåten fåordig ordknapp fåmäld
taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

małostkowy ˌmawɔˈstkɔvɨ adj
småaktig
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

małpa ˈmawpa n
apa
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

mały ˈmawɨ adj
liten
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
lillfinger
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż mawʃ n
mussla snäcka
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
äktenskap gifte
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

małżeństwo wymuszone n
tvångsäktenskap
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;

małżowina uszna n
öra
(anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślak lepki ˈmaɕlak ˈlɛpʲci n
grå lärksopp
(mikologia, mikologiczny) Suillus viscidus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;

maślak pstry ˈmaɕlak ˈpstrɨ n
sandsopp
(mikologia, mikologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza;

maślak sitarz ˈmaɕlac ˈɕitaʃ n
örsopp
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;

maślak ziarnisty ˈmaɕlaɟ ʑarʲˈɲistɨ n
grynsopp
(mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia;

maślak zwyczajny ˈmaɕlaɡ zvɨˈʧ̑ajnɨ n
smörsopp
(mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;

maślak żółty ˈmaɕlaɡ ˈʒuwtɨ n
lärksopp
(mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;

maślanka maɕˈlãnka n
kärnmjölk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

mebel ˈmɛbɛl n
möbel
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mech mɛx n
mossa
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
mekanisk
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki
pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny
związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
mekanism verk
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

mecz mɛʧ̑ n
match
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
moské
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal ˈmɛdal n
medalj
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion mɛˈdalʲjɔ̃n n
medaljong
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki

mediana mɛˈdʲjãna n
median
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);
(geometria) odcinek, który łączy wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego do niego boku

meduza mɛˈduza n
manet
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
medicin läkarvetenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medycyna weterynaryjna n
veterinärmedicin
nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce;

medytować ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
fundera grubbla grunna kontemplera meditera reflektera
(przenośnie, przenośnia) pogrążać się w myślach
meditera kontemplera
uprawiać medytację

megalit mɛˈɡalʲit n
megalit
duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli;

meitner ˈmajtnɛr n
meitnerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
mexikansk
odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
melankoli
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholik ˌmɛlãnˈxɔlʲik n
melankoliker
człowiek cierpiący na melancholię

melanezyjski adj
melanesisk
związany z Melanezją, dotyczący Melanezji

melasa mɛˈlasa n
melass
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
melatonin
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

melodia mɛˈlɔdʲja n
melodi låt
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny adj
melodramatisk
dotyczący melodramatu

melodyjny adj
melodisk
o przyjemnym brzmieniu

melon ˈmɛlɔ̃n n
melon
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
mendelevium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendoweszka ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka n
flatlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

mennica n
myntverk
przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
menstruation reglering mens
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalność n
mentalitet
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu n
meny matsedel
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

merkantylny ˌmɛrkãnˈtɨlnɨ adj
merkantil
nastawiony wyłącznie na korzyści ekonomiczne

merytokracja n
meritokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

mesjanizm mɛˈsʲjä̃ɲism̥ n
messianism
wiara w nadejście Mesjasza, który zbawi ludzkość

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
metabolism ämnesomsättning
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
metafor
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny adj
metaforisk
dotyczący metafory

metakognicja n
metakognition
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal ˈmɛtal n
metall
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
(heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
metallisk
związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurgiczny adj
metallurgisk
związany z metalurgią

metan ˈmɛtãn n
metan
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metanol mɛˈtãnɔl n
metanol
(chemia, chemiczny) najprostszy związek z grupy alkoholi, bezbarwna, łatwopalna ciecz;

meteor mɛˈtɛɔr n
meteor
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteoroid ˌmɛtɛɔˈrɔ<sup>j</sup>it n
meteoroid
(astronomia, astronomiczny) okruch skalny mniejszy od planetoidy, poruszający się po orbicie;

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
meteorologi
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
meteorologisk
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
meteorit
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

metka ˈmɛtka n
medvurst
(spożywczy) surowa kiełbasa o konsystencji pasty;

metoda mɛˈtɔda n
metod
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metr mɛtr̥ n
meter
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
kvadratmeter
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny n
kubikmeter
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro ˈmɛtrɔ n
tunnelbana T-bana
podziemna kolej miejska

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
metropol storstad
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

mewa ˈmɛva n
mås
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mezopotamski adj
mesopotamisk
związany z Mezopotamią, dotyczący Mezopotamii

mgnienie oka ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ ˈɔka n
ögonblick
moment, chwila

mgła mɡwa n
dimma töcken dis dunst
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
nebulosa
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ conjunction
nämligen närmare bestämt
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
nominativ
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
nämnare
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miasto ˈmʲjastɔ n
stad
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
åderförfettning åderförkalkning
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
micell
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miecz mʲjɛʧ̑ n
svärd
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
damoklessvärd
wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem;

miecz świetlny mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
ljussabel
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miecznik ˈmʲjɛʧ̑ʲɲik n
svärdfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

mieczyk ˈmʲjɛʧ̑ɨk n
gladiolus sabellilja
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;

miednica mʲjɛdʲˈɲiʦ̑a n
bäcken
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;
handfat tvättfat
duża miska, głównie do mycia lub prania;

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
kopparfärgad
koloru miedzi

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
koppar
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
plats
(sport, sportowy) ranga, pozycja
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś
plats utrymme
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
plats ställe
obszar lub punkt w przestrzeni

miejscowość mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
ort
jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą

miejska legenda ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda n
vandringssägen
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
grund bank
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
månad
(jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
smekmånad
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkować v
menstruera
(fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
förvirra
(przenośnie, przenośnia) gmatwać, komplikować, powodować chaos, nieład
blanda
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)
dodawać, łączyć pojęcia itp.

mieszczański adj
borgerlig
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
lägenhet boning
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
invånare innevånare
osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
bo
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
ha på sig
być w coś ubranym
ha äga
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś

mieć asa w rękawie ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈasa v‿rɛ̃ŋˈkavʲjɛ idiom
ha ett ess i rockärmen
mieć przygotowany w ukryciu jakiś niezbyt uczciwy atut, dowód lub argument, do wykorzystania w dogodnej chwili dla zdobycia przewagi

mieć czyste sumienie ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈʧ̑ɨstɛ sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ v
ha rent mjöl i påsen
postępować moralnie, uczciwie

mieć głowę na karku ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ na‿ˈkarku v
ha huvudet på skaft
być rozsądnym, zaradnym, umieć sobie radzić; myśleć trzeźwo

mieć głowę w chmurach ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿xmurax v
ha huvudet bland molnen
być rozmarzonym, rozkojarzonym; myśleć nierozsądnie, nierealnie

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ idiom
äga rum utspela sig
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
hoppas
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieścić ˈmʲjɛ̇ɕʨ̑iʨ̑ v
rymma
zawierać coś w środku

migotanie przedsionków ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf n
förmaksflimmer
(medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
mikrobiologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
mikrofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikronezyjski ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
mikronesisk
odnoszący się do Mikronezji

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
mikroskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
mikroskopisk
bardzo mały, w skali mikro

mila ˈmʲila n
mil
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milenium mʲiˈlɛ̃ɲũm n
millennium årtusende
okres tysiąca lat

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
miljardär
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

miliardowy ˌmʲilʲjarˈdɔvɨ adj
miljarte
przymiotnik od miliard (1000000000)

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
millimeter
tysięczna część metra;

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
miljonär
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
militär militärisk
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzm n
militarism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
trots oaktat oavsett utan hänsyn till
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo że
trots att fast fastän även om
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimochodem ˌmʲĩmɔˈxɔdɛ̃m adv
apropå
przy okazji; od niechcenia; ubocznie

mina ˈmʲĩna n
mina
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
min
wyraz twarzy

mineralog ˌmʲĩnɛˈralɔk n
mineralog
(mineralogia, mineralogiczny) specjalista zajmujący się mineralogią

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
mineralogi
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

mineralogiczny adj
mineralogisk
dotyczący mineralogii

minerał mʲĩˈnɛraw n
mineral
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalista ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista n
minimalist
zwolennik minimalizmu

minister mʲĩˈɲistɛr n
minister statsråd
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
departement ministär
urząd, którego szefem jest minister

minjan n
minjan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;

mintaj ˈmʲĩntaj n
alaskasej
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;

minuskuła ˌmʲĩnuˈskuwa n
minuskel
(termin typograficzny) mała litera;

minuta mʲĩˈnuta n
minut bågminut
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

miotła ˈmʲjɔtwa n
kvast sopkvast
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mioza n
mios
(medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

miraż ˈmʲiraʃ n
fata morgana hägring
(fizyka, fizyczny) (zobacz) fatamorgana;
bländverk fata morgana hägring illusion synvilla
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) coś nieziszczalnego, złudnego; pozory czegoś

mirra ˈmʲirːa n
myrra
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

miseczka mʲiˈsɛʧ̑ka n
kupa
każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś

misja ˈmʲisʲja n
mission
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
missionär
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

mistrz mʲisṭʃ n
mästare
osoba najlepsza w czymś
(rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;

mistrzostwa świata mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata n
världsmästerskap
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie

mistrzostwo mʲiˈsṭʃɔstfɔ n
mästerskap
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
(sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza

mistrzyni mʲiˈsṭʃɨ̃ɲi n
mästarinna
kobieta najlepsza w czymś
najwyższy stopień kształcenia zawodowego kobiet;
zwyciężczyni zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw;

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
mysticism
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny adj
mystisk
związany z mistyką, mistycyzmem

mistyka ˈmʲistɨka n
mystik
duchowość opierająca się na mistycyzmie

mit mʲit n
mit myt
(literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;
mit
(potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
mytologi
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
nauka zajmująca się mitami

mityczny mʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
mytisk
związany z mitem, mitologią

mizantropijny adj
misantropisk människofientlig
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizofonia ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa n
misofoni
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

miód mʲjut n
honung
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
mjöd
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
blötdjur
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
bland mellan
…używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego
mellan
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami
…określający przedział czasowy
…podkreślający pośredni charakter czegoś
…używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
…zaznaczający możliwość wyboru

między innymi adv
bland annat
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

między młotem a kowadłem ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m adv
mellan hammaren och städet
(związek frazeologiczny) w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
internationell
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzyplanetarny ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨplãnɛˈtarnɨ adj
interplanetarisk interplanetär
taki, który znajduje się między planetami, dzieje się w przestrzeni między danymi planetami

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
mjuk lös
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
muskel
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
kött
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ n
kanonföda kanonmat
(związek frazeologiczny) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
köttätare
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ adj
köttätande
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
mynta
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
lake
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

miło ˈmʲiwɔ adv
angenämt trevligt
od: miły

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
barmhärtighet
okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
barmhärtig
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
kärlek förälskelse
osoba, którą się kocha
kärlek
uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
kärlek vid första ögonkastet
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miły ˈmʲiwɨ adj
älskvärd gullig
uprzejmy, serdeczny

mleczarnia n
mjölkaffär
(przestarzałe, przestarzały) jadłodajnia z przewagą posiłków mlecznych
mejeri
(zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarnik n
mejeriarbetare mejerist
TemplateParserError:LuaError osoba zajmująca się mleczarstwem, pracownik mleczarni

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
mjölkbud
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleko ˈmlɛkɔ n
mjölk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu

mleć mlɛʨ̑ v
mala
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnich mʲɲix n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
minoritet
mniejsza część jakiejś całości

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
mobilisering
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

moc mɔʦ̑ n
kraft makt
siła, umiejętność, zdolność do wysiłku

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
stark
bardzo silny
o wysokim stężeniu, o wysokiej zawartości jakiejś substancji w czymś
wytrzymały

mocz mɔʧ̑ n
urin kiss
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczar n
moras
(książkowy) teren podmokły

moczopędny ˌmɔʧ̑ɔˈpɛ̃ndnɨ adj
urindrivande
taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

moczowód n
urinledare
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

model ˈmɔdɛl n
modell
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;
kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modelka mɔˈdɛlka n
mannekäng modell
kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
bönsyrsa
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik n
bönbok
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
bön
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
lärkträd lärk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę
lärk lärkträ
(technologia, technika, techniczny) drewno z modrzewia (1.1)

moim zdaniem
i min mening
wyrażenie oceniające, wprowadzające osobistą opinię autora wypowiedzi

mokry ˈmɔkrɨ adj
våt sur
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol mɔl n
mol
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekularny adj
molekyl- molekylar
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
molekyl
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
molybden
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit n
molybdenglans molybdenit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo ˈmɔlɔ n
promenadbrygga
pomost spacerowy wychodzący w morze;

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
ögonblick stund moment slag
krótki odcinek czasu

monakijski ˌmɔ̃naˈcijsʲci adj
monegaskisk
odnoszący się do państwa Monako

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
monark
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia mɔ̃ˈnarxʲja n
monarki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

moneta mɔ̃ˈnɛta n
mynt
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
mongolisk mongoliska
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
mongoliska
język urzędowy Mongolii;

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
enhjuling
rower z jednym kołem

monodia n
monodi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monofizytyzm ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥ n
monofysitism
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
monoftong
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
monogami
życie w związku z tylko jednym partnerem;

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
monografi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monokultura ˌmɔ̃nɔkulˈtura n
monokultur
system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

monomania ˌmɔ̃nɔ̃ˈmãɲja n
monomani
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
monopol
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monoteista ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista n
monoteist
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga

monoteistyczny ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
monoteistisk
związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
monoteism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monotonny ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ adj
enahanda
ciągle taki sam, bez urozmaicenia

monstrancja n
monstrans
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monsun n
monsun
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
montera
budować coś z części

monument mɔ̃ˈnũmɛ̃nt n
monument
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego

mops mɔps n
mops
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów; pies należący do tej rasy;

moralizować v
moralisera
poddawać procesowi umoralnienia, prawić morały

moralny mɔˈralnɨ adj
moralisk
dotyczący moralności, opisujący moralność

morał ˈmɔraw n
moral
zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morda ˈmɔrda n
mule
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) pysk

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
mördare
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
mord
celowe odebranie komuś życia

morela mɔˈrɛla n
aprikos aprikosträd
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
aprikos
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morena mɔˈrɛ̃na n
morän
(geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
morfem
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
morfologi formlära
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

moroszka mɔˈrɔʃka n
hjortron
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc rośliny (1.1)

mors mɔrs n
valross
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki;

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
kummel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

morze ˈmɔ.ʒɛ n
hav sjö
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
hav
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara pn
Marmarasjön
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morzyk marmurkowy ˈmɔʒɨk ˌmarmurˈkɔvɨ n
marmoralka
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku

morzyk sędziwy ˈmɔʒɨk sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ n
kragalka
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
tumlare
(dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

moskit ˈmɔsʲcit n
moskit
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
insektsnät moskitnät myggnät
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

most mɔst n
hjärnbrygga
(anatomia, anatomiczny) część mózgu zawarta między rdzeniem przedłużonym a śródmózgowiem;
bro
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most zwodzony n
klaffbro
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek ˈmɔstɛk n
bröstben
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
tandbro tandbrygga
(stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej
kommandobrygga
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wzniesiona część pokładu;

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
motorcykel
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motocyklista ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲista n
motorcyklist
osoba kierująca motocyklem

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
moped moppe
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motorówka ˌmɔtɔˈrufka n
motorbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym;

motyl ˈmɔtɨl n
fjäril
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;

motyw ˈmɔtɨf n
motiv
(psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

mowa ˈmɔva n
tal
przemówienie, wypowiedź;

mowa ciała n
kroppsspråk
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
att tala är silver men att tiga är guld
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mozaika mɔˈzajka n
mosaik
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozambicki ˌmɔzãmˈbʲiʦ̑ʲci adj
moçambikisk
odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

mołdawski mɔwˈdafsʲci adj
moldavisk
odnoszący się do Mołdawii

mołdawski mɔwˈdafsʲci n
moldaviska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mołdawii

może ˈmɔʒɛ particle
kanske måhända månne möjligen kanhända månntro
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
möjlighet
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
möjlig
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

można ˈmɔʒna v
man kunna
jest możliwe do wykonania

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
myrstack
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
blinka
wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrówka ˈmrufka n
myra
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad mrufˈkɔjat n
myrslok
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrównik ˈmruvʲɲik n
jordsvin
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz mrus n
frost
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza m̥ʃa n
mässa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;

mszyca ˈm̥ʃɨʦ̑a n
bladlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mucha ˈmu.xa n
fluga
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
flugsvamp
(systematyka) (biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
röd flugsvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor mglejarka muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka n
grå kamskivling
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;

muchomor sromotnikowy muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ n
lömsk flugsvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;

muchomor twardawy muˈxɔ̃mɔr tfarˈdavɨ n
gråfotad flugsvamp
(mikologia, mikologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni;

mufka n
muff
rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

mumia ˈmũmʲja n
mumie
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mur mur n
mur
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

murarz ˈmuraʃ n
murare
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murować muˈrɔvaʨ̑ v
mura
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
måste
być zobowiązanym do zrobienia czegoś
zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

musztarda muˈʃtarda n
senap
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
museum
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1)

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
muslimsk
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
musisk
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk ˈmuzɨk n
musiker
osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka ˈmuzɨka n
musik
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
całokształt takich kompozycji
sztuka układania takich kompozycji

muzykalny ˌmuzɨˈkalnɨ adj
musikalisk
uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

muł muw n
mula
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;
dy gyttja
naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

muślin ˈmuɕlʲĩn n
muslin
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my mɨ personalPronoun
vi
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydlić oczy v
föra någon bakom ljuset slå blå dunster i ögonen på någon
świadomie, celowo wprowadzać w błąd pozorami, okłamywać, oszukiwać

mydlnica lekarska mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska n
såpnejlika
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;

mydło ˈmɨdwɔ n
tvål såpa
(higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
kungsfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz mɨʃ n
datormus mus
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora
mus
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;

myszka ˈmɨʃka n
mus
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece

myszołów mɨˈʃɔwuf n
ormvråk
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć mɨʨ̑ v
tvätta
czyścić coś za pomocą wody
tvätta sig
czyścić siebie samego za pomocą wody

myśl mɨɕl̥ n
idé
(potocznie, potoczny) pomysł
tanke
efekt pracy umysłu
zbiór powiązanych idei

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
tänka
chcieć coś zrobić, mieć zamiar
skupiać się nad czymś
tänka anse
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu
tro
mieć zdanie

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
jägare
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc muʦ̑ modal
kunna
być w stanie coś wykonać
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się
kunna få
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój muj pronoun
min mitt
1. (osoba) lp

mól mul n
mal
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
tala prata
posługiwać się jakimś językiem
prata tala
rozmawiać
säga tala
używać mowy do wyrażania myśli

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
dua
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mózg musk n
hjärna
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
klokhet visdom
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
klok vis
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie
przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

mądry Polak po szkodzie ˈmɔ̃ndrɨ ˈpɔlak pɔ‿ˈʃkɔʥ̑ɛ proverb
det är lätt att vara efterklok
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków

mądrze ˈmɔ̃nḍʒɛ adv
klokt
od: mądry

mąka ˈmɔ̃ŋka n
mjöl
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka żytnia n
rågmjöl
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mąż mɔ̃w̃ʃ n
man make
mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik n
martyr
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczyć ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
trötta
nużyć
tröttna
stawać się zmęczonym

męka ˈmɛ̃ŋka n
plåga kval pina lidande tortyr ve
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
manlig maskulin
dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
man
dorosły człowiek płci męskiej;

młode ˈmwɔdɛ n
unge
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodoturek n
ungturk
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
ungdom
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ adj
ny
niedawno wyrosły
ung
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody ˈmwɔdɨ n
brudgum
(potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młodzieńczy mwɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃n͇ʧ̑ɨ adj
ungdomlig
właściwy młodym ludziom

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
ungdom
młodzi ludzie

młotek ˈmwɔtɛk n
hammare
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn mwɨ̃n n
kvarn
budynek, w którym zboże miele się na mąkę
maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
mjölnare
człowiek, który miele mąkę w młynie

młynek ˈmwɨ̃nɛk n
kvarn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy

mściciel ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl n
hämnare
osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mżawka ˈmʒafka n
duggregn dugg
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

na na preposition
på
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na bani na‿ˈbãɲi idiom
på sned på sniskan
(potocznie, potoczny) w stanie upojenia alkoholowego; będąc podpitym, pijanym

na boku adv
vid sidan om
(przenośnie, przenośnia) nieoficjalnie lub nielegalnie
avsides i bakgrunden i skymundan vid sidan av
z dala od czegoś

na czele na‿ˈʧ̑ɛlɛ
i spetsen för i täten av
na początku czegoś, z przodu czegoś

na czele na‿ˈʧ̑ɛlɛ adv
framför före först i spetsen i täten
na początku, z przodu, na przodzie / na przedzie
i spetsen
pod czyimś przewodnictwem, zarządem

na dłuższą metę idiom
i längden
w dalszej perspektywie czasowej, po upływie dostatecznie długiego czasu

na ogół na‿ˈɔɡuw adv
för det mesta i stort sett på det hela taget
zazwyczaj, przeważnie

na pewno na‿ˈpɛvnɔ adv
bestämt förvisso säkerligen säkert visserligen visst
z całą pewnością, bez wątpliwości

na pierwszy rzut oka na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka
vid första ögonkastet vid första anblicken
o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
till exempel exempelvis
… poprzedzająca wyliczenie przykładów

na razie na‿ˈraʑɛ adv
än så länge ännu så länge
tymczasem, póki coś się nie zmieni

na razie na‿ˈraʑɛ interjection
hej så länge hej, vi ses hej då, vi ses
(potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce!

na własną rękę na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ adv
på egen hand
samodzielnie, na własną odpowiedzialność

na zawsze adv
för alltid
bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
skål gutår
zwrot używany przed toastem
prosit
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

nabab n
nabob
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) bogacz

nabożny adj
andäktig
(dawniej, dawny) modlitewny, pobożny

naburmuszony adj
butter grinig knarrig murrig sur sur­mulen
o osobach: okazujący niezadowolenie i brak humoru

nachylenie n
lut lutning
(rzeczownik odczasownikowy) od: nachylić

nacięcie krocza n
perineotomi
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalista ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
nationalist
(pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistyczny ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
nationalistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
nationalism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

nacjonalizować ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑ v
nationalisera
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
kärl
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)

naczynie krwionośne n
blodkärl
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

nad nat preposition
över
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

nadal ˈnadal adv
än fortfarande ännu alltjämt fortsatt
w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

nadanie naˈdãɲɛ n
pollettering
(rzeczownik odczasownikowy) od: nadać

nadawanie ˌnadaˈvãɲɛ n
sändning
(rzeczownik odczasownikowy) od: nadawać

nadawać naˈdavaʨ̑ v
sända ut sända
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób
pollettera
zlecać wysłanie za pomocą poczty
meritera
być do czegoś odpowiednim

nadchodzić natˈxɔʥ̑iʨ̑ v
närma sig
idąc, przybywać do określonego miejsca
o zdarzeniach, porach: zbliżać się, nastawać, następować

naddniestrzański ˌnaddʲɲɛˈsṭʃãj̃sʲci adj
transnistrisk
dotyczący Naddniestrza, związany z Naddniestrzem, pochodzący z Naddniestrza

naddźwiękowy ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
supersonisk
poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
trampa
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
handled
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadludzki nadˈluʦ̑ʲci adj
övermänsklig
taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
binjure
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadprzewodnictwo ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
supraledning
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

nadprzewodnik ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik n
supraledare
(fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadrabiać miną v
hålla god min i elakt spel
udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle

nadtlenek wodoru natˈːlɛ̃nɛɡ vɔˈdɔru n
väteperoxid
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu, stosowana w formie roztworu do m.in. dezynfekcji ran, wybielania i jako utleniacz w przemyśle chemicznym i paliwach rakietowych;

nadużywać ˌnaduˈʒɨvaʨ̑ v
missbruka
używać w nadmiarze, przesadzać

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
hopp förhoppning
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy

nadzorca n
föreståndare
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

naftalen naˈftalɛ̃n n
naftalen
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;

nagana naˈɡãna n
avhyvling bassning minnesbeta näsbränna näsknäpp reprimand
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

nagi ˈnaɟi adj
naken kal
bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga

nagle ˈnaɡlɛ adv
plötsligt plötsligen
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
gravsten
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda naˈɡrɔda n
pris belöning
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
brännare
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagły ˈnaɡwɨ adj
plötslig bråd hastig
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek naˈɡwuvɛk n
huvud rubrik
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
naiv blåögd godtrogen
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

najazd ˈnajast n
invasion överfall
zbrojna agresja

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
först
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

naleśnik naˈlɛɕɲik n
pannkaka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
man böra
(tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się
tillhöra ingå
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru
tillhöra
być w posiadaniu czyimś

należny naˈlɛʒnɨ adj
behörig berättigad tillbörlig vederbörlig
(książkowy) należący się komuś lub czemuś; przysługujący

należyty ˌnalɛˈʒɨtɨ adj
lämplig passande tillbörlig vederbörlig
(podniośle) właściwy; taki, jak należy

namibijski ˌnãmʲiˈbʲijsʲci adj
namibisk
odnoszący się do państwa Namibia

namierzanie ˌnãmʲjɛˈʒãɲɛ n
pejling
(rzeczownik odczasownikowy) od: namierzać

namiot ˈnãmʲjɔt n
tält
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

nandu ˈnãndu n
nandu
(ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia;

napastnik naˈpastʲɲik n
angripare
strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
skriva
wyrazić coś słowami na piśmie

napiwek naˈpʲivɛk n
dricks drickspengar
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napletek naˈplɛtɛk n
förhud
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

naprawa naˈprava n
reparation
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę naˈpravdɛ particle
verkligen sannerligen banne mig i sanning minsann
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością
jaså minsann verkligen
…wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
laga reparera
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if preposition
mittemot mitt emot
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

napój ˈnapuj n
dryck dricka
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany n
läskedryck
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

narcyzm n
narcissism
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

nard nart n
nardus
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym

narkoman narˈkɔ̃mãn n
narkoman knarkare
osoba uzależniona od narkotyków

narkotyk narˈkɔtɨk n
drog narkotika
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narkotyzować ˌnarkɔtɨˈzɔvaʨ̑ v
knarka
zażywać narkotyki, wprawiać się w stan odurzenia narkotykowego

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
nationalitet
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
nationell national-
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narty wodne ˈnartɨ ˈvɔdnɛ n
vattenskida
(sport, sportowy) sprzęt sportowy składający się z jednej lub dwóch desek podobnych do nart śniegowych, tylko szerszych, z uchwytami na nogi, służący do ślizgania się po wodzie, będąc przyczepionym do motorówki

narzekać naˈʒɛkaʨ̑ v
klaga
mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
verktyg redskap
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

naród ˈnarut n
nation folk
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

naskórek naˈskurɛk n
överhud
najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastolatek ˌnastɔˈlatɛk n
tonåring tonårskille tonårspojke
chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastolatka ˌnastɔˈlatka n
tonåring tonårsflicka tonårstjej
dziewczyna w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastoletni ˌnastɔˈlɛtʲɲi adj
tonårig
będący w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

następca naˈstɛ̃mpʦ̑a n
efterträdare
ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
därpå sedan sen därefter
później, w chwili następnej

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
nästa
mający nastąpić, kolejny

nasz naʃ pronoun
vår
1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
halsband
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natomiast naˈtɔ̃mʲjast conjunction
däremot emellertid
w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

natura naˈtura n
natura
(dawniej, dawny) produkty stanowiące środek płatniczy
lynne läggning natur sinnelag
ogół cech człowieka lub zwierzęcia
natur
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;

naturalność ˌnatuˈralnɔɕʨ̑ n
naturlighet
cecha tego, co naturalne

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
genast omedelbart direkt strax omgående rakt
bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy adj
omedelbar
dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

natykać v
anträffa påträffa stöta på träffa
spotykać niespodziewanie

nauczka n
läxa lärdom tankeställare
przestroga na przyszłość powstała w wyniku przykrego doświadczenia

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
lärare
osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
lärare lärarinna
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
vetenskap lära
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
vetenskapsman
człowiek zajmujący się nauką;

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
vetenskaplig
związany z nauką

nauruański ˌna<sup>w</sup>uruˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
naurisk
odnoszący się do państwa Nauru
odnoszący się do wyspy Nauru

nauruański ˌna<sup>w</sup>uruˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci n
nauruanska
język urzędowy Nauru,

nawa ˈnava n
skepp
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawet ˈnavɛt particle
till och med
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

nawyk ˈnavɨk n
vana
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
varandra varann
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

nazwa ˈnazva n
namn
wyraz lub termin określający coś

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
efternamn familjenamn
nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie n
flicknamn
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
benämna kalla nämna
nadawać nazwę lub imię
kalla
określać nazwą, mianem
heta
nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

nałóg ˈnawuk n
beroende
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;

naśladownictwo n
efterbildning
naśladowanie kogoś, wzorowanie się na kimś

neandertalczyk ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk n
neandertalare neandertalmänniska
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;

negacja nɛˈɡaʦ̑ʲja n
negation
zaprzeczenie, przeciwieństwo

negatyw nɛˈɡatɨf n
negativ
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
negativ
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

nektarynka ˌnɛktaˈrɨ̃nka n
nektarin
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1)

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
neodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszysta ˌnɛɔfaˈʃɨsta n
neofascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu

neofaszyzm ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥ n
neofascism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
nyord
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon ˈnɛɔ̃n n
neon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

nepalski nɛˈpalsʲci adj
nepalesisk nepali
odnoszący się do państwa Nepal

nepalski nɛˈpalsʲci n
nepali
język urzędowy Nepalu;

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
nepotism
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptun ˈnɛptũn n
neptunium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerka ˈnɛrka n
njure
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerpa ˈnɛrpa n
vikare
(zoologia, zoologiczny) Pusa hispida, mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;

nerw nɛrf n
nerv
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nerwowy nɛrˈvɔvɨ adj
nervig nervös
o człowieku: taki, który szybko się denerwuje, ma słabe nerwy

nestor ˈnɛstɔr n
nestor
(książkowy) lub (podniośle) najstarszy członek zrzeszenia, najbardziej doświadczony, najpoważniejszy przedstawiciel jakiejś zbiorowości; ktoś darzony powszechnym szacunkiem
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o barwnym upierzeniu i metalicznym połysku;

netto ˈnɛtːɔ adv
netto
o cenie, pensji itp.: po odliczeniu wszelkich dodatkowych kosztów

neurastenia n
neurasteni
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

neurochirurgia ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja n
neurokirurgi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neuron ˈnɛwrɔ̃n n
neuron
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neutralność n
neutralitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
neutral
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
neutrino
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
neutron
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

ni pies, ni wydra ˈɲi ˈpʲjɛsʲ ˈɲi ˈvɨdra idiom
varken hackat eller malet
(potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
ingenting inget
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nie ɲɛ particle
ingen inget
w połączeniu z rzeczownikiem tworzy zaprzeczone zdanie bezpodmiotowe
ej inte icke ente ingen inget
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
nej
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie bardzo ɲɛ‿ˈbarʣ̑ɔ adv
knappast knappt nätt och jämnt svårligen
mało, co najwyżej częściowo, tylko trochę

nie do wiary ˌɲɛ‿dɔ‿ˈvʲjarɨ adv
obegriplig ofattbar otrolig otänkbar
(potocznie, potoczny) o czymś nieprawdopodobnym, niewiarygodnym

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
ingen rök utan eld
nie ma skutku bez przyczyny

nie ma róży bez kolców ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlʦ̑uf proverb
ingen ros utan törnen
nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Rom byggdes inte på en dag
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
allt är inte guld som glimmar
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie wywołuj wilka z lasu ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu proverb
väck ej den björn som sover väck inte den björn som sover
nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi

nie- ɲɛ prefix
o-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych
niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik
oznaczający brak lub przeciwieństwo do tego, co oznacza rzeczownik podstawowy
stanowiących nazwę wykonawców czynności lub nosicieli cech
zakończonych na -nie, -cie, oznaczający ich zaprzeczenie
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy

nieagresja n
nonaggression
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewystępowanie zbrojne jednego państwa przeciwko innemu

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
fara farlighet
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
farlig vådlig
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
blåaktig
w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
blå
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebo ˈɲɛbɔ n
himmel sky
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
himmel paradis
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

niechęć ˈɲɛxɛ̃ɲʨ̑ n
aversion
uprzedzenie, brak pozytywnych uczuć wobec jakiejś osoby lub rzeczy

nieciekawy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛˈkavɨ adj
ointressant
nie wzbudzający zainteresowania; zwyczajny, przeciętny

niecierpliwość ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
otålighet
brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

nieczuły adj
kall
pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
äpplet faller inte långt från trädet
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno ɲɛˈdavnɔ adv
nyligen på sen tid på sista tid på sistone sist
w niedalekiej przeszłości

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
grön
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie
o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

niedokrwienie ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ n
ischemi
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
blodbrist anemi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
oåtkomlig
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
söndag
siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa n
björntjänst
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć

niedźwiedzica ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a n
björnhona björninna
(zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
björn
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
isbjörn
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

niegdyś ˈɲɛɡdɨɕ indefinitePronoun
en gång i tiden fordom förr i tiden förr i världen
w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

niegodziwy adj
gemen slem
taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niekiedy ɲɛ̇ˈcɛdɨ adv
emellanåt ibland
(książkowy) niezbyt często, w nieregularnych odstępach czasu

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
olaglig
niezgodny z prawem
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób niezgodny z prawem

nielogicznie adv
ologiskt
w sposób nielogiczny

niemal ˈɲɛ̃mal particle
nästan
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
tysk tyska
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
tyska tysk
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemieckojęzyczny ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
tyskspråkig
posługujący się językiem niemieckim
spisany, stworzony w języku niemieckim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim

niemieckość n
tyskhet
cecha tego, co jest niemieckie; cecha tych, którzy są niemiecccy

niemiło ɲɛ̃ˈmʲiwɔ adv
oangenämt
w sposób niemiły, dający nieprzyjemne odczucia

niemiły ɲɛ̃ˈmʲiwɨ adj
obehaglig otrevlig
niesympatyczny, wredny, zachowujący się wobec innych w odpychający sposób
obehaglig oangenäm otrevlig
wywołujący nieprzyjemne uczucie

niemoralny ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ adj
omoralisk amoralisk
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
omöjlig
taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
stum
taki, który nie może mówić

niemądry ɲɛ̃ˈmɔ̃ndrɨ adj
larvig
mający małą wiedzę, niezbyt mądry

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
hata
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
frånvarande
(przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieoczekiwanie ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ adv
oväntat
nagle, niespodziewanie

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ adj
oväntad
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
oböjlig
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodpowiedni ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
olämplig opassande otjänlig
niewłaściwy, niespełniający warunków

nieorganiczny adj
oorganisk
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieosiągalny ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
ouppnåelig
taki, którego nie da się osiągnąć

nieostrożny ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ adj
oförsiktig dåraktig
taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

niepalący ˌɲɛpaˈlɔ̃nʦ̑ɨ n
icke-rökare
osoba, która nie pali papierosów

niepełnosprawność ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɔɕʨ̑ n
handikapp
bycie niepełnosprawnym, cecha osoby niepełnosprawnej

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
självständighet oberoende
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ adj
oberoende självständig fri oavhängig suverän
mający niepodległość; niezależny

niepokoić ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
oroa ängsla
wzbudzać niepokój, martwić
mieć obawy, martwić się

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
oro ängslan ångest
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
missförstånd
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposłuszny adj
olydig
odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
onödig
taki, który nie jest potrzebny

niepowodzenie ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
misslyckande fiasko
przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowstrzymany adj
ostoppbar
niedający się powstrzymać, powściągnąć

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
intransitiv
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
ovänlig avog
który nie sprzyja, nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemnie ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
oangenämt otrevligt
w sposób nieprzyjemny, niemiło

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
otrevlig oangenäm
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
medvetslös
taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość n
oanständighet
brak przyzwoitości

nierealny ˌɲɛrɛˈalnɨ adj
verklighetsfrämmande
taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nierozłączka ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
dvärgpapegoja
(ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nieruchomo ˌɲɛruˈxɔ̃mɔ adv
orörligt utan att röra sig
bez ruchu, nie poruszając się, nie wykonując żadnych ruchów

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
fastighet
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nierzeczywisty adj
verklighetsfrämmande
taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
oändlig
niemający końca, niekończący się

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
tyvärr dessvärre olyckligtvis
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
olycka ofärd
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
tragedi
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszczęśliwy ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
olycklig
nieodczuwający szczęścia, przygnębiony
prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń

nietaktowny ˌɲɛtakˈtɔvnɨ adj
smaklös taktlös
pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny

nietolerancja ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
intolerans
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś

nietolerancyjny adj
intolerant
wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
fladdermus läderlapp
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nieubłagany adj
ofrånkomlig oundviklig
niedający się powstrzymać albo zmienić; taki, przeciw któremu nic nie można poradzić
obeveklig obönhörlig orubblig
niedający się ubłagać

nieumyślność n
oavsiktlighet
cecha tego, co nieumyślne

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
ofrånkomlig oundviklig
taki, który musi się stać

nieupoważniony ˌɲɛ<sup>w</sup>upɔvaʒʲˈɲɔ̃nɨ adj
obefogad oberättigad
taki, który nie posiada oficjalnego pozwolenia na zrobienie czegoś

nieuprawny ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈpravnɨ adj
öde
o terenie, ziemi, polu: nie nadający się do uprawy lub nie objęty uprawą; taki, który leży odłogiem

nieuprzejmy adj
ohövlig
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieustannie ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈstãɲːɛ adv
alltjämt i ett kör oavbrutet oupphörligen stup i ett ständigt
bez przerwy, non-stop, bez ustanku

niewart złamanego grosza ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa adj
inte värd ett rött öre
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewart złamanego szeląga ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa adj
inte värd ett rött öre
(książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewdzięczność ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
otacksamhet otack
brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
otacksam
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
otrolig
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
osynlig
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
okunnighet
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
oskuld
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
oskyldig
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
slaveri
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
slavisk
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
slav träl
osoba będąca w niewoli

niewrażliwy adj
osårbar
niepodatny na działanie
okänslig hjärtlös
pozbawiony wrażliwości

niewypowiedziany ˌɲɛvɨpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
outsäglig
niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
tvivelsutan otvivelaktigt tveklöst obestridligen onekligen
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
felaktig
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezadowolenie ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
missnöje missbelåtenhet
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
missnöjd
odczuwający niezadowolenie

niezależnie adv
oavsett oavhängigt av oberoende av utan hänsyn till
bez względu na coś (sugeruje, że jakiś argument nie jest wystarczająco ważny)
oavhängigt oberoende på egen hand var för sig
bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności)

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
självständighet oavhängighet oberoende suveränitet
bycie niezależnym od kogoś

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
partilös
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii
oberoende självständig suverän fri oavhängig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
förgätmigej
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezastąpioność n
oersättlighet
cecha tego, co niezastąpione

niezatapialny adj
osänkbar
taki, którego nie da się zatopić

niezawodność n
reliabilitet
(technologia, technika, techniczny) cecha systemu poprawnie działającego przez wymagany czas;
pålitlighet tillförlitlighet trovärdighet vederhäftighet
cecha tego, co nie zawodzi, na czym można polegać

niezbyt ˈɲɛzbɨt adv
inte alltför inte mycket
w małym stopniu, tylko trochę, nie bardzo, mało, nieznacznie

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
oumbärlig nödvändig omistlig oundgänglig
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdarny ɲɛˈzdarnɨ adj
slarvig
będący objawem braku zręcznośći lub sprawności, wykonany nieudolnie
fumlig klantig klumpig tafatt valhänt
charakteryzujący się brakiem zręczności lub sprawności

niezgodny ɲɛˈzɡɔdnɨ adj
ojust
taki, który jest w sprzeczności z czymś

niezgrabny adj
klumpig drumlig
niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
okänd
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany
mało znany

niezupełnie adv
inte precis inte riktigt
nie całkiem, nie w pełni, nie do końca

niezwyciężony ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
oövervinnerlig obesegrad oslagbar oövervinnelig oövervinnlig
taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykle ɲɛˈzvɨklɛ adv
ytterst högst synnerligen särdeles
bardzo, silnie, mocno, intensywnie

niezwykły ɲɛˈzvɨkwɨ adj
ovanlig extraordinär
rzadko spotykany, nietypowy

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
anspråkslös blygsam hovsam modest måttfull oansenlig
cichy, niepewny, ledwo widoczny
skygg blyg blygsam försagd försynt tillbakadragen
niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
odödlighet
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
odödlig
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświadomy adj
ignorant okunnig ovetande
nie uświadamiający sobie czegoś, nie wiedzący o czym
omedveten ofrivillig undermedveten
powstający lub istniejący bez czyjejś świadomości

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
bära
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
ogift
zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
aldrig
w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
ingenstans
w żadnym miejscu

nigerski ɲiˈɡɛrsʲci adj
nigerisk
odnoszący się do państwa Niger

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
nigeriansk
odnoszący się do państwa Nigeria

nihilista ˌɲixʲiˈlʲista n
nihilist
(filozofia, filozoficzny) zwolennik nihilizmu

nihilistyczny adj
nihilistisk
właściwy nihiliście lub nihilizmowi

nihilizm n
nihilism
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nikaraguański ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
nicaraguansk
odnoszący się do państwa Nikaragua

nikczemnik n
skurk bov kanalje lymmel niding slyngel
ktoś postępujący niegodziwie

nikiel ˈɲicɛl n
nickel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
nikotin
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikotynista n
nikotinist
(rzadki, rzadko używany) uzależniony od nikotyny, palacz papierosów

nikotynizm n
nikotinism
nałóg palenia lub, rzadziej, żucia tytoniu

nikt ɲikt pronoun
ingen
żadna osoba

niob ɲɔp n
niob
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski ˈɲisʲci adj
låg
mający mały wymiar w pionie
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
oceniany ujemnie w sensie moralnym

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
förstöra fördärva demolera föröda grusa paja
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

niuans ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s n
nyans
drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień

niuansować ˌɲu<sup>w</sup>ãw̃ˈsɔvaʨ̑ v
nyansera
ukazywać / wydobywać subtelne, ledwie dostrzegalne szczegóły / różnice

niueński adj
niuisk
związany z Niue, dotyczący Niue

nić ɲiʨ̑ n
tråd
cienkie włókno używane np. do szycia

niż ɲiʃ conjunction
än
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

nobel ˈnɔbɛl n
nobelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc nɔʦ̑ n
natt
okres od zmierzchu do świtu;

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
nattlig natt-
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
nattuggla
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

noga ˈnɔɡa n
ben
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
element budowy mebla
fotboll
(potocznie, potoczny) piłka nożna

nogawka nɔˈɡafka n
byxben ben
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nomada nɔ̃ˈmada n
nomad
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;

nominacja n
nominering
zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
nonsens
zupełny brak sensu, niedorzeczność;

nonszalancja n
nonchalans
bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm

nonszalancki adj
nonchalant
świadczący o czyjejś nonszalancji, traktujący innych lekceważąco

nora ˈnɔra n
bo kula
(zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt

nordycki nɔrˈdɨʦ̑ʲci adj
nordisk
(książkowy) północnoeuropejski;

norma ˈnɔrma n
norm
ogólnie przyjęta zasada;

normalny nɔrˈmalnɨ adj
normal
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne

nornica nɔrʲˈɲiʦ̑a n
skogssork
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
norsk norska
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski nɔrˈvɛsʲci n
norska norsk
język urzędowy Norwegii;

norweskojęzyczny nɔrˈvɛskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
norskspråkig
spisany, stworzony w języku norweskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem norweskim
taki, który posługuje się językiem norweskim

nos nɔs n
näsa kran
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;

nosiciel nɔˈɕiʨ̑ɛl n
smittobärare
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
noshörning
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
nostalgi
tęsknota, zwłaszcza za krajem

nostalgicznie ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑ʲɲɛ adv
nostalgiskt
w sposób nostalgiczny

nostalgiczny ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ adj
nostalgisk
taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze n
bår
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

noszowy n
bårbärare
sanitariusz, ratownik wyznaczony do noszy

nota ˈnɔta n
not
(administracja) oficjalne pismo urzędowe, w szczególności międzyrządowe

notes ˈnɔtɛs n
anteckningsbok
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

notować nɔˈtɔvaʨ̑ v
anteckna
zapisywać wykład, czyjąś wypowiedź

nowoczesny ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
modern
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny

nowogrecki ˌnɔvɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
nygrekisk
związany z Grecją nowożytną, dotyczący Grecji nowożytnej

nowogrecki ˌnɔvɔˈɡrɛʦ̑ʲci n
nygrekiska
(językoznawstwo, językoznawczy) współczesny język grecki używany powszechnie w Grecji i na Cyprze;

nowokaledoński adj
nykaledonsk
związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii

nowomowa n
nyspråk
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

nowozelandzki ˌnɔvɔzɛˈlãnʦ̑ʲci adj
nyzeeländsk
odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowy ˈnɔvɨ adj
ny nyupptäckt
istniejący od niedawna
ny
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego

nozologia n
nosologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nośnik danych n
lagringsmedium
(informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
sax
małe nożyce;

nuda ˈnuda n
uttråkning tristess tråkighet
stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudny ˈnudnɨ adj
tråkig
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudysta nuˈdɨsta n
nudist
osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

nudziarz n
tråkmåns torrboll
człowiek zanudzający innych

nuklid n
nuklid
(fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer ˈnũmɛr n
nummer
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru

numeracja ˌnũmɛˈraʦ̑ʲja n
numrering
system oznaczania czegoś numerem

numerowanie ˌnũmɛrɔˈvãɲɛ n
numrering
(rzeczownik odczasownikowy) od: numerować

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
numrera
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ adj
numerisk siffermässig
składający się z liczb lub cyfr

numizmatyk n
numismatiker
specjalista w dziedzinie numizmatyki

nur nur n
lom
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;

nur białodzioby ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ n
vitnäbbad islom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów;

nur czarnoszyi ˈnur ˌʧ̑arnɔˈʃɨji n
storlom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;

nur rdzawoszyi ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji n
smålom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów;

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
dyka
pływać pod powierzchnią wody

nurniczek czubaty nurʲˈɲiʧ̑ɛk ʧ̑uˈbatɨ n
tofsalka
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
storskrake
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nurzyk polarny ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ n
spetsbergsgrissla
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta ˈnuta n
not
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutria ˈnutrʲja n
sumpbäver
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nyktofobia ˌnɨktɔˈfɔbʲja n
mörkerrädsla
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nów nuf n
nymåne
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż nuʃ n
kniv
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nędznik n
kreatur
osoba podła, nikczemna

o ɔ preposition
om
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o ile
såvida såvitt därest försåvida för så vida försåvitt för så vitt ifall
łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

o mały włos ɔ‿ˈmawɨ ˈvwɔs adv
på ett hår när
omal, niewiele brakowało

o rzut kamieniem ɔ‿ˈʒut kãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̃m adv
ett stenkast bort
niedaleko, w pobliżu, bliziutko

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
när man talar om trollen
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

oaza ɔˈaza n
oas
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba ˈɔba collective
båda
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obawa ɔˈbava n
farhåga fruktan oro bekymmer rädsla ängslan
niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść

obawiać się ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
vara rädd befara bäva frukta oroa sig ängslas
mieć obawę, bać się czegoś

obcas ˈɔpʦ̑as n
klack
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑ v
angå
obchodzić kogoś: interesować się czymś, chcieć wiedzieć o czymś
kringgå
omijać, ignorować jakiś problem, zagadnienie

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
främmande
nienależący do jakiegoś kręgu

obcęgi n
tång
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
närvaro
bycie, przebywanie gdzieś

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
närvarande nuvarande förhandenvarande
dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
närvarande
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
omfatta
mieścić w sobie
krama omfamna
otaczać ramionami

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
obelisk
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

obiad ˈɔbʲjat n
middag lunch
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
lova
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
objekt
rzecz fizycznie istniejąca
anläggning
teren będący wydzieloną, logiczną całością, zwłaszcza miejsce publiczne, budowla

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
objektiv
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obierać ɔˈbʲjɛraʨ̑ v
skala
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.
utse
wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
löfte
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
volym
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni
wielkość książki (wyrażana np. w stronach), tekstu (wyrażana np. w słowach) itp.

oblicze ɔbˈlʲiʧ̑ɛ n
anlete
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
belägring
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
nyckelben
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obok ˈɔbɔk preposition
bredvid
w niedużej odległości

obowiązany adj
förpliktad förpliktigad pliktig skyldig
mający obowiązek do robienia czegoś

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
plikt åliggande
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
obligatorisk
będący czyimś obowiązkiem

obraz ˈɔbras n
bild tavla
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
widok na ekranie urządzenia
bild
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia

obraza ɔbˈraza n
kränkning
urażenie czyjejś godności osobistej

obrotowy ˌɔbrɔˈtɔvɨ adj
svängbar
(fizyka, fizyczny) związany z ruchem dookoła osi, obracania
(technologia, technika, techniczny) taki, który może się obracać; obracający się

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
försvarare
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny
försvarare beskyddare
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.

obroża ɔbˈrɔʒa n
halsband
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus ˈɔbrus n
bordduk duk
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
motbjudande vämjelig äcklig vedervärdig vidrig avskyvärd
(książkowy) budzący odrazę

obrzęk n
ansvällning
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obróbka ɔbˈrupka n
bearbetning
proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrót ˈɔbrut n
sväng
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny

obrączka ślubna n
vigselring
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obsesyjny adj
tvångsmässig
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivaʨ̑ v
sköta
sterować pracą jakiegoś urządzenia, wykonywać czynności potrzebne do jego działania
betjäna
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

obudzić ɔˈbuʥ̑iʨ̑ v
väcka
sprawić, by ktoś przestał spać, wyrwać kogoś ze snu
wywołać jakieś wrażenia, odczucia, emocje itp.
vakna
przestać spać, zakończyć sen, wyrwać się ze snu

obwarzanek ˌɔbvaˈʒãnɛk n
kringla
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;

obwód ˈɔbvut n
krets
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
medborgare
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelka ˌɔbɨvaˈtɛlka n
medborgarinna
kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami

obywatelski ˌɔbɨvaˈtɛlsʲci adj
medborgerlig
związany z obywatelem, właściwy obywatelowi

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
medborgarskap
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój ˈɔbuj n
oboe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz dla uchodźców n
flyktingläger
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obłąkanie n
galenskap
zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
ocean världshav
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
oceanografi
nauka o oceanach i morzach;

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
ozelot
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju (1.1)

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
vinäger ättika
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;

och ɔx interjection
å åh
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochota ɔˈxɔta n
lust aptit
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
skydd beskydd
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu

ociężały adj
trög
nie mający energii do działania

octan ˈɔktãn n
acetat
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
väntan
czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością
förväntan förväntning förhoppning
pragnienie, żądanie

oczerniać v
svärta ner
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko ˈɔʧ̑kɔ n
maska
dziura w pończosze lub rajstopach

oczyszczać ɔˈʧ̑ɨʃʧ̑aʨ̑ v
rengöra rensa klara
usuwać nieczystości, brudy; doprowadzać do stanu czystości

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
uppenbar evident obestridlig otvivelaktig självfallen självklar
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
förstås givetvis naturligtvis självklart självfallet
partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od ɔt preposition
från
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot
…tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś
än
…tworzący konstrukcje porównawcze dwóch pojęć

od razu ɔd‿ˈrazu adv
direkt impulsivt oreflekterat o­förberett​ oöverlagt på rak arm
bez namysłu
bums direkt genast huvudstupa i ett nafs med detsamma
bez zwłoki, natychmiast, z miejsca

od ręki ɔd‿ˈrɛ̃ŋʲci adv
direkt omedelbart på rak arm på stående fot
bez czekania, zaraz, natychmiast

odbijać ɔdˈbʲijäʨ̑ v
reflektera återspegla
o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś
studsa
uderzywszy o coś, o kogoś, odskakiwać lub zmieniać kierunek swego ruchu

odbyt ˈɔdbɨt n
analöppning anus
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odcedzić ɔtˈʦ̑ɛʥ̑iʨ̑ v
sila vaska
oddzielić od siebie płyn i znajdujące się w nim cząstki stałe

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
nyans
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru
nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
avtryck
odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
fingeravtryck
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczucie ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ n
intryck känsla
wrażenie, które się odczuwa

odczuwalny adj
kännbar
dający się odczuć, wyczuwalny

odczuwać ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑ v
känna
reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów

odczyt n
avläsning
sprawdzenie wartości zarejestrowanej na przyrządzie pomiarowym
föredrag föreläsning
wykład publicznie wygłoszony zwykle na temat popularnonaukowy

oddalać v
avlägsna fjärma
zwiększać odległość pomiędzy danymi jednostkami
avlägsna sig fjärma sig
zwiększać własną odległość od czego lub kogo

oddawać ɔdˈːavaʨ̑ v
återlämna ge igen ge tillbaka lämna tillbaka
dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi
skänka överlämna
przekazywać, dostarczać coś komuś
överlämna sig
podporządkowywać się komuś

oddech ˈɔdːɛx n
anda
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
andas
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddziaływanie ˌɔdʲʥ̑awɨˈvãɲɛ n
influens inverkan påverkan
(książkowy) wywierany wpływ

oddziaływać ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑ v
inverka påverka influera
wpływać, powodować skutek

oddzielać ɔdʲˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
avskilja separera särskilja
separować jedną rzecz od drugiej

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
subtraktion
(matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania;

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
subtrahera
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odgadnąć ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
gissa
aspekt dokonany od: odgadywać

odgradzać v
avbalka balka av avgränsa avskilja skilja av avskärma skärma av avspärra spärra av
ogradzając, oddzielać coś od czegoś

odkrywać ɔtˈkrɨvaʨ̑ v
upptäcka
poznawać coś nowego

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
dammsugare
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkładać ɔtˈkwadaʨ̑ v
lägga bort lägga ifrån sig lägga undan lägga åt sida
kłaść na bok rzeczy, które trzymało się w ręku
lägga undan spara
oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel
uppskjuta senarelägga skjuta upp ajournera bordlägga flytta fram
przenosić na późniejszy termin

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
avstånd avlägshet
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
avlägsen
znajdujący się daleko

odlew ˈɔdlɛf n
avtryck
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy

odmiana ɔdˈmʲjãna n
böjning
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.

odmienny ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
olik böjlig skiljaktig
różny

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
angående
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
vila
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
motsvara
być równoważnym czemuś
ansvara svara för
być za coś odpowiedzialnym
motsvara svara mot
spełniać jakieś warunki, oczekiwania
svara
udzielać odpowiedzi

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
passande tjänlig lämplig tillbörlig vederbörlig
spełniający wymagane warunki

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
ansvar ansvarighet
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
ansvarig
przeznaczony do poniesienia konsekwencji
będący przyczyną
mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
poważnie traktujący swoje obowiązki
przeznaczony do pewnej czynności

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
svar
reakcja na pytanie

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
peppar, peppar, ta i trä peppar peppar
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpychający adj
frånstötande
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odra ˈɔdra n
mässling
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odraczać ɔdˈraʧ̑aʨ̑ v
bordlägga
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin

odrażający ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
avskyvärd vedervärdig äcklig motbjudande ohygglig otäck
wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odruchowo adv
instinktivt omedvetet oreflekterat reflexmässigt spontant
w sposób odruchowy

odrysowywać v
rita av
rysując, kopiować coś

odróżniać ɔdˈruʒʲɲäʨ̑ v
skilja
identyfikować odmienne rodzaje czegoś

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
kompensation gottgörelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka ɔtˈːrutka n
motgift antidot
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtąd ˈɔtːɔ̃nt pronoun
hädanefter i fortsättningen
od tej chwili, od teraz

odwadniać v
dränera
odprowadzać nadmiar wody

odwaga ɔdˈvaɡa n
mod kurage
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważać v
väga upp
ważąc coś, odmierzać odpowiednią ilość tego
våga drista sig töras
decydować się na coś niebezpiecznego, niełatwego

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
modig
taki, który ma odwagę
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
besöka hälsa på
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwlekać v
släpa av släpa bort släpa iväg
odsuwać coś dalej (w inne miejsce), wlokąc
fördröja förhala försena sinka
odsuwać coś w czasie, powodować opóźnienie czegoś
anstå dra ut på tiden dröja
odsuwać się w czasie, ulegać opóźnieniu

odwołanie ˌɔdvɔˈwãɲɛ n
besvär
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji

odwrotnie ɔdˈvrɔtʲɲɛ adv
tvärtom
w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
kläder
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odzyskiwać ˌɔdzɨˈsʲcivaʨ̑ v
återfå
mieć z powrotem wartość, którą się straciło; wrócić do dawnego stanu
ponownie wchodzić w posiadanie jakiejś rzeczy

odżywka do włosów n
hårbalsam
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych

oferta ɔˈfɛrta n
erbjudande offert anbud
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

offset ˈɔfːsɛt n
offsettryck
(drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;

ofiara ɔˈfʲjara n
offer
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś

ofiarny ɔˈfʲjarnɨ adj
offervillig
gotowy do poświęceń, oddany

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
officiell
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

ogier ˈɔɟɛr n
hingst
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
eld brand
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

oglądanie ˌɔɡlɔ̃nˈdãɲɛ n
beskådande
(rzeczownik odczasownikowy) od: oglądać

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
beskåda betrakta
przypatrywać się komuś lub czemuś

ognioodporny adj
eldfast
niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
fokus brännpunkt
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie
brasa bål
ułożony, płonący stos drewna

ognistożółty ˌɔɟɲistɔˈʒuwtɨ adj
brandgul
żółty w ognistym odcieniu

ogon ˈɔɡɔ̃n n
svans
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogradzać v
inhägna hägna in omgärda om­ge
otaczać ogrodzeniem

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
trädgårdsmästare
(ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogrodzenie ˌɔɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
stängsel
przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru

ogromnie ɔˈɡrɔ̃mʲɲɛ adv
alldeles enormt kolossalt mäkta oerhört ofantligt
bardzo, mocno, w wysokim stopniu

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
oerhörd enorm väldig
mający bardzo duży rozmiar

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
kärnhus skrott
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
uppvärmning bränning
czynność dostarczania ciepła
uppvärmning
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
värma värma upp
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym
värma sig
stawać się cieplejszym, dostarczać sobie ciepła skądś

ogród ˈɔɡrut n
trädgård
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród zoologiczny ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ n
zoologisk trädgård
teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
allmänt
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy

ogórek ɔˈɡurɛk n
gurka
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ogórkowa ˌɔɡurˈkɔva n
gurksoppa
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z kiszonych ogórków, z ziemniakami, zabielana śmietaną;

ohar ˈɔxar n
gravand
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
avskyvärd vedervärdig vidrig motbjudande ohygglig otäck
obrzydliwy, budzący wstręt

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
fader far pappa
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
gudfar fadder
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
styvfar styvfader
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
fosterland
kraj, w którym ktoś się urodził;

ojkofobia n
oikofobi
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) odrzucanie rodzimej kultury i apologia obcych systemów wartości;

okapi ɔˈkapʲi n
okapi
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okienko ɔˈcɛ̃nkɔ n
lucka
miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci

oklapnąć v
bli ledsen tappa lust
(przenośnie, przenośnia) stać się apatycznym lub zrezygnowanym
hänga slapp sloka
opuścić się ku dołowi

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
fönster
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
(matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra
fönster glugg
oszklony otwór w ścianie

oko ˈɔkɔ n
öga centrum
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
fettöga öga
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu
öga
(meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;
snara ögla
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w pętli zawiązanej lub zaplecionej na końcu liny np. cumy
maska
otwór pomiędzy węzłami (splotami) sieci

oko cyklonu ˈɔkɔ ʦ̑ɨkˈlɔ̃nu n
orkanens öga
obszar ciszy w centrum cyklonu;

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
öga för öga och tand för tand öga för öga, tand för tand
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

okolica ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a n
bygd omgivning
obszar wokół czegoś
omgivning
obszar, który stanowi jakiś zbiór, całość

okolicznik ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
adverbial
(gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okopywać v
kupa
obsypywać uprawianą roślinę skopaną wokół ziemią
befästa förskansa
otaczać umocnieniami ziemnymi, (na przykład) wałem
befästa sig förskansa sig gräva ner sig
otaczać się okopami, (na przykład) wałem

około ɔˈkɔwɔ particle
ungefär omkring cirka c:a ca tillnärmelsevis
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około ɔˈkɔwɔ preposition
c:a ca cirka omkring ungefär
(dawniej, dawny) … określający miejsce dookoła przedmiotu
ungefär omkring cirka c:a ca tillnärmelsevis
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
abborre
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis, słodkowodna ryba drapieżna;

okrakiem ɔˈkracɛ̃m adv
grensle gränsle
obejmując coś rozstawionymi nogami

okres ˈɔkrɛs n
period
przedział czasu, czas trwania czegoś
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;

okresowy ˌɔkrɛˈsɔvɨ adj
periodisk cyklisk återkommande
cyklicznie powtarzający się

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
förskräcklig hemsk ohygglig fasansfull förfärlig ryslig
wywołujący strach, odrzucający

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
grym
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
cirkel
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
rund
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okręt podwodny n
ubåt undervattensbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
oxymoron självmotsägelse
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na n
oxytocin
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
glasögon
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
solglasögon
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista ˌɔkuˈlʲista n
ögonläkare
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
ockupation
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
jätte gigant koloss
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile

olcha ˈɔlxa n
al
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., rodzaj drzew z rodziny brzozowatych;
ale
drewno olchy (1.1)

olej ˈɔlɛj n
olja
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej rycynowy n
ricinolja
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej słonecznikowy ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ n
solrosolja
olej wytwarzany z nasion słonecznika;

oligofrenia ˌɔlʲiɡɔˈfrɛ̃ɲja n
oligofreni
(medycyna, medyczny) upośledzenie umysłowe, niepełnosprawność intelektualna;

oligopol ˌɔlʲiˈɡɔpɔl n
oligopol
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;

olimpijski ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci adj
olympisk
taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego
związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie

oliwa ɔˈlʲiva n
oliv
(spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;

oliwka ɔˈlʲifka n
olivträd
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
oliv
owoc oliwki (1.1)

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
olivfärgad
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki;

omański ɔ̃ˈmãj̃sʲci adj
omansk
odnoszący się do państwa Oman

ombudsman ɔ̃mˈbutsmãn n
ombudsman
(zobacz) rzecznik praw obywatelskich

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
svimning
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;

omlet ˈɔ̃mlɛt n
omelett
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omułek ɔ̃ˈmuwɛk n
blåmussla
(zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

on ɔ̃n personalPronoun
han
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona ˈɔ̃na personalPronoun
hon
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onager ɔ̃ˈnaɡɛr n
onager
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;
halvåsna onager
(zoologia, zoologiczny) Equus onager, zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
onani
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
de
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
de
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

ono ˈɔ̃nɔ personalPronoun
den det
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
ontologi
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
oologi
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
abbotskloster
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opal ˈɔpal n
opal
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalać ɔˈpalaʨ̑ v
sola
poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
solbränna
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opat ˈɔpat n
abbot
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opał ˈɔpaw n
bränsle
to, czym pali się w piecu, aby ogrzać pomieszczenie; materiał do opalania

opera ˈɔpɛra n
opera
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
operation
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator ˌɔpɛˈratɔr n
operatör
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie

opieka ɔˈpʲjɛka n
vård
dbanie o kogoś lub coś;

opiekować się ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ v
sköta ta hand om något vårda
sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
förmyndare god man målsman vårdnadshavare
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem
vårdare
osoba, która się kimś lub czymś opiekuje

opierać ɔˈpʲjɛraʨ̑ v
basera grunda bygga på stödja
(przenośnie, przenośnia) brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś
stödja stötta
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać
basera sig grunda sig luta sig stödja sig ta spjärn
(przenośnie, przenośnia) mieć podstawę lub uzasadnienie w czymś
motsätta sig spjärna emot streta emot
przeciwstawiać się, stawiać opór
luta sig stödja sig ta spjärn
spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu

opiewać ɔˈpʲjɛvaʨ̑ v
besjunga kväda lovprisa lovsjunga
wychwalać kogoś, zachwycać się czymś (najczęściej w utworze literackim, muzycznym)

opinia ɔˈpʲĩɲja n
opinion åsikt
sąd, zdanie na jakiś temat
rykte namn reputation
zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opisowy adj
beskrivande deskriptiv
mający charakter opisu

opisywać ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑ v
beskriva berätta framställa karakterisera måla skildra
przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opona ɔˈpɔ̃na n
däck
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponka ɔˈpɔ̃nka n
munk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem

oponować ˌɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
opponera invända motsäga opponera sig säga emot säga ifrån
przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
berättelse
coś, co zostało opowiedziane

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
berätta
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
opposition
przeciwstawienie, przeciwdziałanie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi, większości parlamentarnej

opozycyjny adj
oppositionell
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący grupy opozycji względem władzy

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programvara mjukvara
ogół programów komputerowych

opryszczka n
herpes munsår
(medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

oprócz ˈɔpruʧ̑ preposition
förutom utom
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ
dessutom förresten
wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

opróżniać ɔˈpruʒʲɲäʨ̑ v
tömma
usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

optyka n
optik
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymizm ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
optimism
wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opuszczać ɔˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
sänka
zniżać coś, spuścić coś, przesunąć coś w dół

opór ˈɔpur n
motstånd
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
w lm przeszkody, utrudnienia

opłacalny adj
lönande
taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

opłacać ɔpˈwaʦ̑aʨ̑ v
bära sig
być wartym określonych kosztów

opłata ɔˈpwata n
avgift
kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek ɔˈpwatɛk n
oblat
rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
orangutang
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

orchestrion n
orchestrion
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;

orchidea ˌɔrxʲiˈdɛa n
orkidé
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

ordynans n
ordonnans
(wojskowość, wojskowy) żołnierz posługujący oficerowi

ordynator ˌɔrdɨ̃ˈnatɔr n
avdelningsläkare
(medycyna, medyczny) lekarz, który kieruje oddziałem szpitala

organ ˈɔrɡãn n
organ
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
organisation
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
organism
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organy n
orgel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
orgasm
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orientalny ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ adj
orientalisk
związany z Orientem, dotyczący Orientu

orka ˈɔrka n
plöjning
(rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwa gleby;
späckhuggare
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
orkester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orlik ˈɔrlʲik n
svartörn
(ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
armeniska
język urzędowy Armenii;

ornament ɔrˈnãmɛ̃nt n
ornament
(sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
ornitolog
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
ornitologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
rättstavning ortografi
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
ortoped
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ adj
ortopedisk
związany z ortopedią lub ortopedami

orzech ˈɔʒɛx n
nöt
suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzechowy ˌɔʒɛˈxɔvɨ adj
nötbrun
złocistobrązowy, taki jak kolor orzecha

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
predikat
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu
avgöra
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji

orzeł ˈɔʒɛw n
örn
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

osa ˈɔsa n
geting
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osad ˈɔsat n
avlagring bottensats drägg fällning grums sediment
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;

oscylacja ˌɔsʦ̑ɨˈlaʦ̑ʲja n
oscillation svängning
wahanie, drganie, falowanie, kołysanie; ruch wahadłowy

oscyloskop ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp n
oscilloskop
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
bostadsområde
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiemdziesięcioczterolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
åttiofyraåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt cztery lata

osiemdziesięcioczteroletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
åttiofyraårig
mający osiemdziesiąt cztery lata
trwający osiemdziesiąt cztery lata

osiemdziesięciodwulatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
åttiotvååring
mężczyzna mający osiemdziesiąt dwa lata

osiemdziesięciodwuletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
åttiotvåårig
mający osiemdziesiąt dwa lata
trwający osiemdziesiąt dwa lata

osiemdziesięciodziewięciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
åttionioåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt dziewięć lat

osiemdziesięciodziewięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
åttionioårig
mający osiemdziesiąt dziewięć lat
trwający osiemdziesiąt dziewięć lat

osiemdziesięciojednolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
åttioettåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt jeden lat

osiemdziesięciojednoletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
åttioettårig
mający osiemdziesiąt jeden lat
trwający osiemdziesiąt jeden lat

osiemdziesięciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
åttioåring
osoba w wieku 80-89 lat

osiemdziesięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
åttioårig
mający osiemdziesiąt lat
trwający osiemdziesiąt lat

osiemdziesięcioośmiolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
åttioåttaåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt osiem lat

osiemdziesięcioośmioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
åttioåttaårig
mający osiemdziesiąt osiem lat
trwający osiemdziesiąt osiem lat

osiemdziesięciopięciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
åttiofemåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt pięć lat

osiemdziesięciopięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
åttiofemårig
mający osiemdziesiąt pięć lat
trwający osiemdziesiąt pięć lat

osiemdziesięciosiedmiolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
åttiosjuåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt siedem lat

osiemdziesięciosiedmioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
åttiosjuårig
mający osiemdziesiąt siedem lat
trwający osiemdziesiąt siedem lat

osiemdziesięciosześciolatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
åttiosexåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt sześć lat

osiemdziesięciosześcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
åttiosexårig
mający osiemdziesiąt sześć lat
trwający osiemdziesiąt sześć lat

osiemdziesięciotrzylatek ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
åttiotreåring
mężczyzna mający osiemdziesiąt trzy lata

osiemdziesięciotrzyletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
åttiotreårig
mający osiemdziesiąt trzy lata
trwający osiemdziesiąt trzy lata

osiemnastolatek ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk n
artonåring
mężczyzna mający osiemnaście lat

osiemnastoletni ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
artonårig
mający osiemnaście lat
trwający osiemnaście lat

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
hjärtsäck perikardium
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osika ɔˈɕika n
asp
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł ˈɔɕɔw n
åsna
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
(potocznie, potoczny) głupi człowiek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągalny ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
uppnåelig
możliwy do osiągnięcia

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
uppnå komma till nå upp
docierać do określonego miejsca
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy
uppnå vinna åstadkomma
realizować pewien cel

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
dåd handling
(rzeczownik odczasownikowy) od: osiągnąć

osm ɔsm̥ n
osmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osoba ɔˈsɔba n
person
pojedynczy człowiek, ktoś
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
bohater dramatu

osobiście ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ adv
personligt
w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby
personligen
we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

osobliwość n
egenhet
immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś

osobliwy adj
underlig egendomlig kuriös besynnerlig bisarr förunderlig
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
individ
jednostkowy okaz gatunku;

osocze n
plasma
(biologia, biologiczny) płynna składowa zawarta w naczyniach, w której są zawieszone krwinki

ospa wietrzna n
vattenkoppor vattkoppor
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
slutligen
wreszcie, w końcu

ostateczny ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ adj
avgörande slutlig
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny
slutlig ytterlig
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
sista sist
znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
nyligen på sen tid på sista tid på sistone sist
w niedalekiej przeszłości

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
pyramid
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
försiktigt
w sposób ostrożny, uważny

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
aktsam försiktig
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry ˈɔstrɨ adj
amper skarp
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie
kärv
o nieprzyjemnych warunkach pogodowych: silny, intensywny
amper kärv
surowy, groźny

ostryga ɔˈstrɨɡa n
ostron
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
strandskata
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
egg blad skär
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
varna
informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzenie ɔˈsṭʃɛ̃ɲɛ n
formering
(rzeczownik odczasownikowy) od: ostrzyć

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
varning
akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
vässa skärpa spetsa
czynić ostrym (krawędź czegoś)
formera
czynić ostrym (wierzchołek czegoś)

ostygnąć v
svalna av
stać się zimniejszym lub całkowicie zimnym, stracić ciepło

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
spjutkastning
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) rzut oszczepem (1.2);
spjut
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

oszczepnik ɔʃˈʧ̑ɛpʲɲik n
spjutkastare
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający rzut oszczepem

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
besparing
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

oszołom ɔˈʃɔwɔ̃m n
fanatiker
(potocznie, potoczny) człowiek wierzący bezgranicznie w jakąś ideologię, ślepo jej podporządkowany
dåre fåne fåntratt galning knäppskalle stolle
(potocznie, potoczny) osoba zachowująca się nienormalnie

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
bedra lura dupera göra bort narra
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów

oszust ˈɔʃust n
skojare
ten, kto oszukuje

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
mulåsna
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
omge kanta omgiva
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)

otchłań ˈɔtxwãɲ n
avgrund gap klyfta
puste, ogromne, głębokie miejsce

otocjon ɔˈtɔʦ̑ʲjɔ̃n n
afrikansk öronhund
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
omgivning
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący

otrzewna n
bukhinna
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
öppning
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwartość n
öppenhet
cecha tego, co jest otwarte, skierowane do wszystkich

otwarty ɔtˈfartɨ adj
fri öppen
niczym nie osłonięty, z dostępem do wnętrza
öppen fri
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy
öppen rak rättfram uppriktig ärlig öppenhjärtig
o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć
öppen olöst
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
öppen
o sklepie: czynny, działający
öppen allmän fri offentlig tillgänglig
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwieracz ɔtˈfʲjɛraʧ̑ n
öppnare burköppnare flasköppnare konservöppnare
przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
öppna
powodować, że coś przestaje być zamknięte

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
fetma
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

owad ˈɔvat n
insekt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadobójczy ˌɔvadɔˈbujʧ̑ɨ adj
insektsdödande
używany do zabijania owadów

owadożerca ˌɔvadɔˈʒɛrʦ̑a n
insektsätare
zwierzę lub roślina żywiąca się owadami

owadożerny ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ adj
insektsätande
(zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owca ˈɔfʦ̑a n
får
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owies ˈɔvʲjɛs n
havre
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
frukt
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
dekorera spetsa
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

oziębły adj
ljum
odnoszący się z rezerwą

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
antyda indikera tyda på
być oznaką
beteckna betyda innebära
wyrażać określoną treść
beteckna markera märka pricka
znakować, wyróżniać, robić znak

ozon ˈɔzɔ̃n n
ozon
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołtarz ˈɔwtaʃ n
altare
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów ˈɔwuf n
bly
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek ɔˈwuvɛk n
blyertspenna penna
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś ɔɕ n
axel
centralna linia danego układu

oślepiać v
blända
poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie
förblinda
pozbawiać rozumu, uniemożliwiać panowanie nad sobą
förblinda göra blind
pozbawiać wzroku

ośmiokąt n
oktagon åttahörning
(matematyka, matematyczny) figura geometryczna zamknięta mająca osiem kątów;

ośmiokątny adj
åttakantig åttkantig
taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmiolatek ˌɔɕmʲjɔˈlatɛk n
åttaåring
chłopiec mający osiem lat

ośmioletni ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
åttaårig
mający osiem lat
trwający osiem lat

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
bläckfisk
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ość ɔɕʨ̑ n
fiskben
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

pacha ˈpaxa n
armhåla
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym

pachnieć ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑ v
lukta
wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachołek paˈxɔwɛk n
hantlangare hejduk lakej medlöpare
(pogardliwie) człowiek zachowujący się jak sługa
dräng hejduk hjälpreda tjänstehjon
człowiek pełniący służbę
pollare
słupek ostrzegawczy stojący przy drodze
słupek służący do obkładania cum i szpringów

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
patient
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

pacyfizm n
pacifism
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka ˈpaʧ̑ka n
paket
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

padaczka paˈdaʧ̑ka n
epilepsi
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padać ˈpadaʨ̑ v
regna
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)
falla
zlatywać, lecieć w dół
o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela

padlina paˈdlʲĩna n
as
zwierzęce zwłoki

paella n
paella
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pagaj ˈpaɡaj n
paddel
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce

pagoda paˈɡɔda n
pagod
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami

pagórek paˈɡurɛk n
kulle backe knalle
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

paj n
paj
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek z nadzieniem

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
spindel
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
spindelväv spindelnät
sieć tkana przez pająka

pakiet ˈpacɛt n
paket
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
pakistansk
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakt pakt n
pakt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

palacz ˈpalaʧ̑ n
rökare
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palec ˈpalɛʦ̑ n
finger tå
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
pekfinger
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
rökning
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleolit ˌpalɛˈɔlʲit n
gammal stenålder paleolitisk tid
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleolityczny ˌpalɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
paleolitisk
żyjący / mający miejsce w paleolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

paleontologiczny adj
paleontologisk
(biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleozoolog ˌpalɛɔzɔˈːlɔk n
paleozoolog
specjalista zajmujący się badaniem zwierząt, które żyły w minionych epokach geologicznych

paleozoologiczny adj
paleozoologisk
(zoologia, zoologiczny) związany z paleozoologią, dotyczący paleozoologii

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
palestinsk
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
palimpsest
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
palindrom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo paˈlʲivɔ n
bränsle
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić za sobą mosty ˈpalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ v
bränna sina skepp
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie

pallad ˈpalːat n
palladium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palladianizm ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥ n
palladianism
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;

palma ˈpalma n
palm
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

pamflet ˈpãw̃flɛt n
pamflett
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
suvenir
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
minne
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości

pan pãn n
herre herr
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
herr
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
pracodawca dla służby
właściciel niewolników
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy

panamerykanizm n
panamerikanism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna wzywająca do zjednoczenia krajów obu Ameryk pod wodzą Stanów Zjednoczonych

panamski pãˈnãmsʲci adj
panamansk
odnoszący się do państwa Panama

panarabizm ˌpãnaˈrabʲism̥ n
panarabism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;

panarabski ˌpãnaˈrapsʲci adj
panarabisk
związany z panarabizmem, głoszący zjednoczenie ludów arabskich

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
bälta
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
slagskepp
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
pansar
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
pandeism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
pandemi
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

panna ˈpãnːa n
flickvän
(potocznie, potoczny) sympatia, partnerka
flicka fröken
dziewczyna, młoda kobieta
fröken jungfru
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
brud
kobieta w dniu swojego ślubu

panować pãˈnɔvaʨ̑ v
råda
występować, pojawiać się

panpsychizm n
panpsykism
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
panslavism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteista ˌpãntɛˈ<sup>j</sup>ista n
panteist
osoba wyznająca panteizm

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
panteism
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon pãnˈtɛɔ̃n n
panteon
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
toffelhjälte
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

papier ˈpapʲjɛr n
papper
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
toalettpapper toapapper
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier śniadaniowy n
smörgåspapper
specjalny papier do zawijania kanapek

papiernia n
pappersbruk
zakład wytwarzający papier

papieros paˈpʲjɛrɔs n
cigarett cigarrett
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papiestwo n
påvedöme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd papieża, forma rządów papieża

papież ˈpapʲjɛʃ n
påve
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

paplanina ˌpaplãˈɲĩna n
babbel bubbel gagg jidder kackel munväder
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia

paplać ˈpaplaʨ̑ v
babbla pladdra rabbla sladdra
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
ormbunke bräken
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników;

papuański ˌpapuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
papuansk
odnoszący się do państwa Papua-Nowa Gwinea

papuga paˈpuɡa n
papegoja
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1)
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
undulat
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para ˈpara n
ånga dunst vattenånga
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
par
dwie osoby, darzące się uczuciem
dwa przedmioty stanowiące komplet
określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu

paragraf paˈraɡraf n
paragraf
(potocznie, potoczny) znak paragrafu (1.1)
paragraf lagrum
podstawowa jednostka redakcyjna rozporządzenia, oznaczana w tekście symbolem §;

paragwajski ˌparaˈɡvajsʲci adj
paraguayansk
odnoszący się do państwa Paragwaj

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
inflyttningsfest
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

parasol paˈrasɔl n
parasoll
przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem
paraply
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parazytologia ˌparazɨtɔˈlɔɟja n
parasitologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parazytologiczny adj
parasitologisk
dotyczący parazytologii

pardwa ˈpardva n
ripa
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

park park n
park
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
nationalpark
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parking ˈparʲcĩŋk n
parkering bilparkering
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parkowanie ˌparkɔˈvãɲɛ n
parkering
zatrzymywanie pojazdu na postoju, parkingu lub w innym przeznaczonym do tego miejscu

parlament parˈlãmɛ̃nt n
parlament ting
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
gmach w którym obraduje parlament (1.1)

parodia paˈrɔdʲja n
parodi
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować v
parodiera
dokonywać parodii czegoś

parostatek ˌparɔˈstatɛk n
ångbåt
dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi

partacz ˈpartaʧ̑ n
dilettant fuskare kludd klåpare
(potocznie, potoczny) zły pracownik lub rzemieślnik; osoba źle (niedbale, niechlujnie) wykonująca pracę

partenogeneza n
partenogenes
(biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter ˈpartɛr n
bottenvåning
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia ˈpartʲja n
parti
(zobacz) partia polityczna

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
politiskt parti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partnerstwo n
kompanjonskap
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

party ˈpartɨ n
party
(książkowy) przyjęcie towarzyskie

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
partikel
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partyzana ˌpartɨˈzãna n
bardisan
(historia, historyczny, historycznie) broń drzewcowa o długim, obosiecznym grocie, używana w zachodniej Europie od XV w.;

parzystokopytny paˈʒɨstɔkɔˈpɨtnɨ adj
partåiga hovdjur
(zoologia, zoologiczny) mający parzystą liczbę palców zwieńczonych kopytami

parzysty paˈʒɨstɨ adj
jämn
taki, który występuje w parze

parzyć ˈpaʒɨʨ̑ v
leka
o zwierzętach: łączyć się w pary w okresie godowym, kopulować

pas planetoid n
asteroidbältet
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pas startowy ˈpas ːtarˈtɔvɨ n
landningsbana
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasażer paˈsaʒɛr n
passagerare
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek ˈpasɛk n
bälte livrem rem skärp svångrem
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.
band remsa
wąska część czegoś
rand streck strimma
wąska linia w deseniu

pasiasty paˈɕastɨ adj
randig strimmig
taki, który ma deseń w pasy

pasierb ˈpaɕɛrp n
styvson
syn małżonka z innego małżeństwa

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
styvdotter
córka małżonka z innego małżeństwa

pasikonik ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik n
vårtbitare
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad;

pasować paˈsɔvaʨ̑ v
passa
(termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
(książkowy) ustępować, rezygnować z zamierzonego celu
passa duga lämpa sig vara lämplig rätt
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
być odpowiednim do czyichś potrzeb
tilltala
przypadać do gustu
passa ihop
stanowić dobraną parę lub zespół

pasożyt paˈsɔʒɨt n
parasit
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;

pasta ˈpasta n
pasta
substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pastisz ˈpastʲiʃ n
pastisch
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor ˈpastɔr n
pastor
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
vall
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

pasza ˈpaʃa n
foder
(zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszport ˈpaʃpɔrt n
pass
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet ˈpaʃtɛt n
pastej paté
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka
röra
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
foie gras
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto ˈpaʃtɔ n
pashto
język Pasztunów;

patelnia paˈtɛlʲɲa n
stekpanna panna
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patriotycznie adv
patriotiskt
w sposób patriotyczny

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
patriotism
miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patroszyć v
rensa
usuwać trzewia z martwego zwierzęcia

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
se se på
kierować wzrok na coś lub na kogoś

patrzeć przez palce v
se genom fingrarna
udawać, że się czegoś nie widzi, być pobłażliwym, tolerować coś

patyk ˈpatɨk n
pinne
cienkie drewienko

patyna paˈtɨ̃na n
patina
rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu

pauza ˈpawza n
paus
przerwa w jakiejś czynności
(szkolnictwo, szkolny) przerwa między lekcjami w szkole

paw paf n
påfågel
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1)

pawian ˈpavʲjãn n
babian
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
nagel fingernagel
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazur ˈpazur n
klo
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac ˈpawaʦ̑ n
palats slott
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałka ˈpawka n
batong påk
kij służący do uderzania, najczęściej drewniany lub gumowy, tępo zakończony

państwo ˈpãj̃stfɔ n
stat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
statlig
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

paść paɕʨ̑ v
beta
doglądać zwierząt pożywiających się na łące

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
oktober slaktmånad
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
loppmarknad loppis
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów

pchła pxwa n
loppa
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pech pɛx n
otur
niepomyślny zbieg okoliczności

pechowy pɛˈxɔvɨ adj
oturlig otursam
świadczący o pechu

pedagog pɛˈdaɡɔk n
pedagog
nauczyciel, wychowawca

pedał ˈpɛdaw n
pedal trampa
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;

pedałować ˌpɛdaˈwɔvaʨ̑ v
trampa
obracać pedałami, jadąc rowerem lub innym pojazdem

pediatra pɛˈdʲjatra n
barnläkare
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria n
pediatrik
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedofil pɛˈdɔfʲil n
pedofil
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
pedofili
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
pejorativ
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pelikan pɛˈlʲikãn n
pelikan
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

penis ˈpɛ̃ɲis n
penis balle kuk snopp petterniklas pitt
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pentagram pɛ̃nˈtaɡrãm n
pentagram
(geometria) pięciokąt gwiaździsty;

per se ˈpɛr ˈse
i sig som sådan
(książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

percepcja n
perception
odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

perfumy pɛrˈfũmɨ n
parfym
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin n
pergament
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

perkoz ˈpɛrkɔs n
dopping
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ n
skäggdopping
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
trummis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
pärlhöna
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

permakultura n
permakultur
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanentny ˌpɛrmãˈnɛ̃ntnɨ adj
permanent
taki, który trwa nieprzerwanie, bez przerwy

peron ˈpɛrɔ̃n n
perrong
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
peronism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski ˈpɛrsʲci adj
persisk persiska
dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski ˈpɛrsʲci n
persiska
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

perskojęzyczny ˌpɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
persiskspråkig
posługujący się językiem perskim
spisany, stworzony w języku perskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem perskim

personifikacja ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkaʦ̑ʲja n
personifikation förkroppsligande
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
kaki persimonträd kakiträd
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)
persimon
(spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc rośliny z rodzaju (1.1)

peruka pɛˈruka n
peruk
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
peruansk
odnoszący się do państwa Peru

perwersja n
perversion
(psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
perihelium
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

peryskop pɛˈrɨskɔp n
periskop
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perła ˈpɛrwa n
pärla
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pescowegetarianizm n
pescetarianism
dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
pessimist
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistyczny ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pessimistisk
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
pessimism
tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

petrografia ˌpɛtrɔˈɡrafʲja n
petrografi
(geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał;

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
säker övertygad
całkowicie przekonany o słuszności

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n pronoun
viss
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewny ˈpɛvnɨ adj
säker pålitlig tillförlitlig
godny zaufania, sprawdzony
säker trygg
gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
säker bestämd fast orubblig stabil stadig
gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
säker garanterad
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
säker övertygad
o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

pewny siebie adj
karsk kavat käck morsk självsäker tuff
przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełnia ˈpɛwʲɲa n
fullmåne
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnoletniość n
myndighet
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

pełnomocnik n
fullmäktig befullmäktigad ombud
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełny ˈpɛwnɨ adj
full
wypełniony w największym możliwym stopniu

piaff n
piaff
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

piana ˈpʲjãna n
skum
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

piana z białek n
vispad äggvita
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt kulinarny z roztrzepanych białek jaj

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista pʲjä̃ˈɲista n
pianist
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

piano nobile n
piano nobile
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);

piasek ˈpʲjasɛk n
sand
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
sandlåda
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piasta ˈpʲjasta n
nav
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piec pʲjɛʦ̑ n
spis panna
budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec pʲjɛʦ̑ v
baka
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota pʲjɛˈxɔta n
infanteri
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
lövsångare
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
champinjon
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny
(botanika, botaniczny) rodzaj grzybów jadalnych, Agaricus L.;

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
stek
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczone gołąbki nie lecą same do gąbki pʲjɛˈʧ̑ɔ̃nɛ ɡɔˈwɔ̃mpʲci ɲɛ‿ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ ˈsãmɛ dɔ‿ˈɡɔ̃mpʲci proverb
stekta sparvar flyger ej i munnen
nic w życiu nie przychodzi bez trudu, bez działania

pieczony adj
stekt ungsbakad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieg pʲjɛk n
fräkne
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegża ˈpʲjɛɡʒa n
ärtsångare
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
bageri
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
bagare
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
helvete
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielgrzym n
pilgrim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielęgnacja ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnaʦ̑ʲja n
skötsel
pielęgnowanie kogoś lub czegoś, dbanie o coś lub kogoś

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
sjuksköterska sjukvårdarinna sköterska
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
pengar
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieprz pʲjɛpʃ n
pepparväxt
(botanika, botaniczny) roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;
peppar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion rośliny (1.1)

pieprz czarny n
svartpeppar
(botanika, botaniczny) (Piper nigrum) gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych;

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
pepparströare
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzyca siewna pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna n
kryddkrasse smörgåskrasse
(botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;

pieprzyk n
födelsemärke
mała, brązowa plama na skórze

pierdnięcie pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
fis fjärt prutt
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

pierdolenie ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ n
knull
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawianie seksu

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
prata skit
(wulgarnie, wulgaryzm) zmyślać, mówić coś głupiego
knulla
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
prutta fisa
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka n
perestrojka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
pepparkaka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
grundämne
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
rot
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
grundämne
taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiosnek lekarski n
gullviva
(botanika, botaniczny) Primula veris L., gatunek rośliny z rodziny pierwiosnkowatych;

pierwsza dama ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma n
första dam
nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
första hjälpen
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwsza wojna światowa ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
första världskriget
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwsze koty za płoty ˈpʲjɛrfʃɛ ˈkɔtɨ za‿ˈpwɔtɨ proverb
alla barn i början
pierwsze poczynione próby nie muszą być udane

pierwsze wrażenie n
första intrycket
opinia wyrobiona przy poznaniu kogoś lub czegoś, stanowiąca punkt odniesienia

pierś pʲjɛrʲɕ n
bröst
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
ring
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

pies pʲjɛs n
hund jycke vovve
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;

pies do towarzystwa ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa n
sällskapshund
najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka

pies ozdobny ˈpʲjɛs ɔˈzdɔbnɨ n
dvärghund
mały pies o gładkiej, często dłuższej sierści (lub włosie) trzymany jako zwierzę domowe, pupil

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
vallhund
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
polishund
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies pracujący ˈpʲjɛs ˌpraʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
brukshund
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
ledarhund blindhund
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pieszczota pʲjɛʃˈʧ̑ɔta n
smekning
czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszy ˈpʲjɛʃɨ adj
gående
poruszający się jedynie na własnych nogach

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
gående fotgängare
osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
persilja
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
stam
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić v
smeka
tulić, głaskać okazując czułość

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
sång visa
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigułka pʲiˈɡuwka n
piller
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigwa ˈpʲiɡva n
kvitten
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

pijak ˈpʲijak n
supare
osoba nadużywająca alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ adj
berusad full drucken onykter
pod wpływem alkoholu

pijawka pʲiˈjafka n
igel blodigel
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pika ˈpʲika n
pik
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

piksel ˈpʲiksɛl n
pixel
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

pilny ˈpʲilnɨ adj
arbetsam flitig idog trägen
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący
brådskande angelägen bråd
wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot ˈpʲilɔt n
pilot
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
fjärrkontroll
osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki

pinczer średni ˈpʲĩn͇ʧ̑ɛrʲ ˈɕrɛdʲɲi n
mellanpinscher
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy pinczerów pochodząca z Niemiec;

pinezka pʲĩˈnɛska n
stift
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
pingvin
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
bonde
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
bricka redskap
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

piorun ˈpʲjɔrũn n
blixt
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
sång visa
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarka ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka n
sångerska
artystka, która śpiewa piosenki

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
sångare
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
pyramid
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
(architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej

pirat ˈpʲirat n
pirat sjörövare
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
pyromani
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pisanka pʲiˈsãnka n
påskägg
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarz ˈpʲisaʃ n
författare skriftställare skrivare
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
skriva
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

pisk pʲisk n
tjut
cienki, przenikliwy dźwięk

pisklę ˈpʲisklɛ n
fågelunge
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;

pismo ˈpʲismɔ n
skrift
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;
sposób pisania
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści
nota, dokument na jakiś temat

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
pistaschträd
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych;
pistasch pistaschmandel
owoc drzewa pistacjowego

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
pistol
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
kulsprutepistol
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

piszczeć ˈpʲiʃʧ̑ɛʨ̑ v
pipa
(o istotach żywych) wydawać przenikliwy głos
powodować przenikliwy dźwięk, odgłos

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
källare
podziemne piętro budynku

piwny ˈpʲivnɨ adj
nötbrun
o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa

piwo ˈpʲivɔ n
öl
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
pizza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
pizzeria
(gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

pióro ˈpʲjurɔ n
fjäder
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
bläckpenna penna
przyrząd do pisania

piąte koło u wozu ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu n
femte hjulet under vagnen
(przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
fredag
piąty dzień tygodnia

pić pʲiʨ̑ v
dricka
spożywać płyny
dricka supa
pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciokoronówka ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔkɔrɔ̃ˈnufka n
femkrona femkronorsmynt
moneta o nominale 5 koron

pięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
femåring
chłopiec mający pięć lat

pięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
femårig
mający pięć lat
trwający pięć lat

pięciomasztowiec ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
femmastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający pięć masztów

pięciomasztowy ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
femmastad
o żaglowcu: mający pięć masztów

pięciosylabowy ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔsɨlaˈbɔvɨ adj
femstavig
liczący pięć sylab, składający się z pięciu sylab

pięknie ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ adv
fagert skönt vackert
w piękny sposób, posiadając dużo piękna

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
skönhet
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
vacker skön fager
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
häl
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa n
akilleshäl
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętnastolatek ˌpʲjɛtnastɔˈlatɛk n
femtonåring
chłopak w wieku piętnastu lat

piętnastoletni ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
femtonårig
mający piętnaście lat
trwający piętnaście lat

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
våning plan
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięćdziesięcioczterolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
femtiofyraåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt cztery lata

pięćdziesięcioczteroletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
femtiofyraårig
mający pięćdziesiąt cztery lata
trwający pięćdziesiąt cztery lata

pięćdziesięciodwulatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
femtiotvååring
mężczyzna mający pięćdziesiąt dwa lata

pięćdziesięciodwuletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
femtiotvåårig
mający pięćdziesiąt dwa lata
trwający pięćdziesiąt dwa lata

pięćdziesięciodziewięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
femtionioåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt dziewięć lat

pięćdziesięciodziewięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
femtionioårig
mający pięćdziesiąt dziewięć lat
trwający pięćdziesiąt dziewięć lat

pięćdziesięciojednolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
femtioettåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt jeden lat

pięćdziesięciojednoletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
femtioettårig
mający pięćdziesiąt jeden lat
trwający pięćdziesiąt jeden lat

pięćdziesięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
femtioåring
osoba w wieku 50-59 lat

pięćdziesięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
femtioårig
mający pięćdziesiąt lat
trwający pięćdziesiąt lat

pięćdziesięcioośmiolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
femtioåttaåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt osiem lat

pięćdziesięcioośmioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
femtioåttaårig
mający pięćdziesiąt osiem lat
trwający pięćdziesiąt osiem lat

pięćdziesięciopięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
femtiofemåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt pięć lat

pięćdziesięciopięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
femtiofemårig
mający pięćdziesiąt pięć lat
trwający pięćdziesiąt pięć lat

pięćdziesięciosiedmiolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
femtiosjuåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt siedem lat

pięćdziesięciosiedmioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
femtiosjuårig
mający pięćdziesiąt siedem lat
trwający pięćdziesiąt siedem lat

pięćdziesięciosześciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
femtiosexåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt sześć lat

pięćdziesięciosześcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
femtiosexårig
mający pięćdziesiąt sześć lat
trwający pięćdziesiąt sześć lat

pięćdziesięciotrzylatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
femtiotreåring
mężczyzna mający pięćdziesiąt trzy lata

pięćdziesięciotrzyletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
femtiotreårig
mający pięćdziesiąt trzy lata
trwający pięćdziesiąt trzy lata

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
näve knytnäve
zaciśnięta dłoń

piła ˈpʲiwa n
sågfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba Pristis pristis z rodziny piłowatych, wyglądem przypominająca rekina;
torrboll tråkmåns
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek natarczywie, ciągłym upominaniem wymuszający na innych jakieś działanie
såg
(technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka ˈpʲiwka n
boll
(sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka do metalu n
bågfil
(technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach służąca do cięcia metalu

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
fotboll
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;
(sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
handboll
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
bordsfotboll
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piśmiennictwo n
litteratur
ogół pisanych utworów literackich

piżmak ˈpʲiʒmak n
bisam
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

plac plaʦ̑ n
torg plats
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plakat ˈplakat n
affisch
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plama ˈplãma n
fläck plätt
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plan plãn n
plan
to, co chcemy zrobić
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

plan B n
plan B
opcja zapasowa w sytuacji niepowodzenia jakiegoś przedsięwzięcia

planeta plãˈnɛta n
planet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
dvärgplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
planetarium
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

planetarny ˌplãnɛˈtarnɨ adj
planetarisk
dotyczący planet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planet

planowanie ˌplãnɔˈvãɲɛ n
planering
(rzeczownik odczasownikowy) od: planować

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
planera
zamierzać
obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
plantage
obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plaster ˈplastɛr n
plåster häfta
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany
honungskaka
(pszczelarstwo, pszczelarski) uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych
skiva
płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

plastik ˈplastʲik n
plast
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne

plazma ˈplazma n
blodplasma plasma
(biologia, biologiczny) osocze krwi;
plasma
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża ˈplaʒa n
strand sandstrand
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plecak ˈplɛʦ̑ak n
ryggsäck
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
rygg
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

pled plɛt n
pläd
puszysty wełniany koc

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
stam
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

plemnik ˈplɛ̃mʲɲik n
spermatozo spermie
(biologia, biologiczny) męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
pleonasm
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pliszka ˈplʲiʃka n
ärla
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

plotka ˈplɔtka n
skvaller sladder rykte hörsägen
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plus plus n
plus
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

pluskolec pluˈskɔlɛʦ̑ n
ryggsimmare
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pluskwiak wodny pływający na grzbiecie;

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
halvving
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

plutokracja n
plutokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

plutokratyczny adj
plutokratisk
dotyczący plutokracji

pluton ˈplutɔ̃n n
plutonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;
peloton
(wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

pluć pluʨ̑ v
spotta loska
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plwocina pl̥fɔˈʨ̑ĩna n
loska spottloska
(fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

plądrowanie ˌplɔ̃ndrɔˈvãɲɛ n
plundring
(rzeczownik odczasownikowy) od: plądrować

plądrować plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
plundra
przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
pneumatisk
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

po pɔ preposition
efter
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po kolei ˌpɔ‿kɔˈlɛji adv
turvis
jedna rzecz po drugiej, w prawidłowej kolejności

po prostu pɔ‿ˈprɔstu adv
direkt i klartext rakt på sak rent ut rättframt utan omsvep
bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie
bara rätt och slätt
tylko, jedynie, nic więcej
helt enkelt helt sonika rätt och slätt utan vidare
zwyczajnie, w sposób oczywisty, bez uzasadniania

pobieżny adj
flyktig ytlig
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
from
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobudzać pɔˈbuʣ̑aʨ̑ v
egga sporra stimulera inspirera
zachęcać do czegoś

pobyt ˈpɔbɨt n
vistelse
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobłażliwość n
flathet slapphet
cecha tego, co pobłażliwe; cecha tych, którzy są pobłażliwi

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
kyss puss
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocenie pɔˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
transpiration
(rzeczownik odczasownikowy) od: pocić się

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
fackla bloss
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
ursprung
wywodzenie się z czegoś

pochwa ˈpɔxfa n
vagina slida
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;
skida slida
futerał na broń białą;

pochyłość pɔˈxɨwɔɕʨ̑ n
luttning sluttning
powierzchnia ukośna względem poziomu

pocieszać pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑ v
trösta
mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
kula
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
tåg
(kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociąg pocztowy ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
posttåg
pociąg używany do przewozu przesyłek pocztowych, a w niektórych przypadkach do sortowania poczty

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
svettas transpirera
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
väntrum
miejsce dla osób, które czekają

poczta ˈpɔʧ̑ta n
postkontor post
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
post
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
korespondencja, listy

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
vykort
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
puppa
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
begynnelse början start
to, od czego się coś zaczyna

pod pɔt preposition
under
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia

pod kluczem pɔt‿ˈkluʧ̑ɛ̃m idiom
bakom lås och bom inom lås och bom
być pod kontrolą, w zamknięciu (lub w areszcie)

podanie pɔˈdãɲɛ n
ansökan ansökning begäran
pismo z prośbą skierowane do władz;

podatek pɔˈdatɛk n
skatt
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek kościelny pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ n
kyrkoskatt
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;

podatnik pɔˈdatʲɲik n
skattebetalare
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podać ˈpɔdaʨ̑ v
betjäna passa upp servera
przekazać coś komuś do rąk

podburzać pɔdˈbuʒaʨ̑ v
hetsa uppvigla
namawiać do buntu przeciw komuś

podchmielony adj
dragen lullig lummig lurvig lätt berusad salongsberusad
(potocznie, potoczny) lekko pijany

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
under
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
vind vindsrum
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

poddać ˈpɔdːaʨ̑ v
ge sig ge upp kapitulera
uznać swoją porażkę wobec drugiej strony

poddźwiękowy ˌpɔdʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
subsonisk
mający prędkość mniejszą od prędkości dźwięku w powietrzu

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
ljusskygg misstänkt skum suspekt tvivelaktig
budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.
misstänkt
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ n
misstänkt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
misstanke aning
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
ana
przypuszczać

podejrzliwy adj
misstänksam misstrogen
skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
fotsula
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy
sula
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
vitögd dykand
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podgrzewać pɔdˈɡʒɛvaʨ̑ v
värma upp
dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

podkowa pɔtˈkɔva n
hästsko
metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
snatta
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkładka pod mysz n
musmatta
(informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podlizywać się v
fjäska lisma krusa truga
(potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii

podmenu n
undermeny
(informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
gom
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podnosić pɔdˈnɔɕiʨ̑ v
lyfta
unieść, wziąć coś do góry

podnóżek n
fotstöd
mebel lub element jakiegoś układu na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
behaga tilltala slå an
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
lik liknande
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
lik dylik
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podologia n
podiatri
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podpis ˈpɔtpʲis n
underskrift signatur
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
överstelöjtnant
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrabianie ˌpɔdraˈbʲjä̃ɲɛ n
förfalskning
(rzeczownik odczasownikowy) od: podrabiać

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
rycka upp
szybko coś/kogoś unosić

podróż ˈpɔdruʃ n
resa färd
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
blåhake
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
resa färdas
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
handbok
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podskakiwać v
mopsa sig sticka upp trotsa
(potocznie, potoczny) występować gwałtownie przeciw czemu lub komu
guppa studsa
dokonywać ruchy w górę, wyraźnie odbijając się od podłoża
stiga gå upp rusa skena
powiększać się szybko i znacznie
knycka rycka rycka fram spritta
udawać się gdzieś szybko
studsa hoppa hoppa upp
wykonywać skok niezbyt wysoko

podstawek pɔtˈstavɛk n
stall
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentów smyczkowych podtrzymujący struny na pewnej wysokości i przenoszący jej drgania do pudła rezonansowego

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
basal elementär fundamental grundläggande primär
główny, elementarny

podsumowanie n
sammandrag
krótkie, ogólne przedstawienie jakiejś sprawy

podszewka pɔṭˈʃɛfka n
foder
cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podsłuch ˈpɔtswux n
avlyssning
przechwytywanie i monitorowanie komunikacji elektronicznej, radiowej lub telefonicznej

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
nåldyna
miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek

poduszka pɔˈduʃka n
kudde dyna
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
krockkudde
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
svävare
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwyższać pɔdˈvɨʃːaʨ̑ v
förhöja
osiągać powiększenie w liczbie, osiągać większe nasilenie

podwójnie adv
dubbelt
dwa razy tyle

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
dubbel
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części
dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś

podwórko pɔdˈvurkɔ n
gård
przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

podwórze pɔdˈvuʒɛ n
gård
plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podziw ˈpɔʥ̑if n
beundran
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
beundra
darzyć podziwem

podążać pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
följa
(książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga pɔdˈwɔɡa n
golv
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podły ˈpɔdwɨ adj
erbarmlig kass lumpen skral tarvlig undermålig
(potocznie, potoczny) w złym gatunku, kiepskiej jakości, w złym stanie
elak gemen lumpen låg lågsinnad lågsint
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę
wynikający z czyjejś niegodziwości

poeta pɔˈɛta n
poet diktare
literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka pɔˈɛtka n
poetissa
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poetycki ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci adj
poetisk
związany z poezją

poezja pɔˈɛzʲja n
poesi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganin pɔˈɡãɲĩn n
hedning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
hedendom
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
åsikt
sąd, opinia na określony temat

pogoda pɔˈɡɔda n
väder väderlek
chwilowy stan atmosfery

pogodynka ˌpɔɡɔˈdɨ̃nka n
väderflicka
(potocznie, potoczny) prezenterka telewizyjna przedstawiająca prognozę pogody

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
begravning jordfästning begravningsceremoni
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
uppkomma uppstå
nadejść, zaistnieć, okazać się
uppträda
stawać się widocznym, jawnym

pojazd ˈpɔjast n
vagn
(potocznie, potoczny) samochód
fordon vagn åkdon
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
enstaka
taki, który jest tylko jeden; osobny

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
rymd volym
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
i övermorgon övermorgon
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
begrepp termin
termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli
begrepp
zrozumienie, opanowanie czegoś

pokal ˈpɔkal n
pokal
naczynie do piwa z nóżką;

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
visa
dawać możliwość zobaczenia czegoś
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś
uppenbara sig
dawać możliwość zobaczenia siebie, ujawniać się

poker ˈpɔkɛr n
poker
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
täcka
nanosić coś na coś
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
stanowić pokrywę, przykrycie czegoś

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
nässla brännässla
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokój ˈpɔkuj n
rum
(budownictwo) część mieszkania, izba
fred frid
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
(przestarzałe, przestarzały) spokój

pokład ˈpɔkwat n
varv
warstwa określonej kopaliny zalegająca pomiędzy warstwami innych kopalin

pole ˈpɔlɛ n
fält
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
(geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;
miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym
åker fält
część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole karne n
straffområde
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole minowe n
minfält
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

polec ˈpɔlɛʦ̑ v
falla
zginąć podczas walki, bitwy

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
rekommendera
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

poler n
pollare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pachołek na nabrzeżu lub na pokładzie statku, do którego mocuje się cumy i szpringi;

polerować ˌpɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
blanka
czyścić, nadawać czemuś połysk przez pocieranie

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
polyamori
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

poliandria ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja n
polyandri
forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

polibazyt n
polybasit
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli;

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
polis
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa n
trafikpolis
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
polis polisman
funkcjonariusz policji

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
kind
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
polygami
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
polyglott
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

polinezyjski adj
polynesisk
(geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji

poliptyk n
polyptyk
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

politeista ˌpɔlʲitɛˈ<sup>j</sup>ista n
polyteist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów

politeistyczny ˌpɔlʲitɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
polyteistisk
związany z politeizmem, właściwy politeizmowi i/lub politeistom

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
polyteism
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
politisk
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk pɔˈlʲitɨk n
politiker
osoba zajmująca się polityką

polityka pɔˈlʲitɨka n
politik
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
system odgórnie wprowadzonych zasad

polo ˈpɔlɔ n
hästpolo polo
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon ˈpɔlɔ̃n n
polonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonizacja n
förpolskning
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury polskiej i języka polskiego;
nadawanie czemuś polskiego charakteru lub właściwości

polonizować v
förpolska
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać polskość, przymuszać kogoś do zostania Polakiem, zmieniać coś na polskie

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
jakt
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
jaga
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski ˈpɔlsʲci adj
polsk polska
odnoszący się do Polski lub Polaków

polski ˈpɔlsʲci n
polska polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polskojęzyczny ˌpɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
polskspråkig
posługujący się językiem polskim
spisany, stworzony w języku polskim
taki, którego członkowie posługują się językiem polskim

polskość ˈpɔlskɔɕʨ̑ n
polskhet
cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
hjälpa
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
apelsinträd
(botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1)
apelsin
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce;

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
orange brandgul
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
tomat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;

pomidorówka ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka n
tomatsoppa
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomknąć ˈpɔ̃mknɔ̃ɲʨ̑ v
ila kila pila rusa störta
ruszyć szybko naprzód, (na przykład) pobiec, pojechać (i tym podobne, i temu podobne)

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
minnesmärke monument vård
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
hjälp
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pompa ˈpɔ̃mpa n
pump
(mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
(ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
idé tanke infall koncept nyck ryck
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowość ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕʨ̑ n
fyndighet
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
måndag
pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
eftersom därför att för emedan
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponton ˈpɔ̃ntɔ̃n n
gummibåt ponton
nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

ponury pɔ̃ˈnurɨ adj
dyster svårmodig deprimerad förstämd ledsen mulen
pełen smutku, przygnębienia
bedrövlig dyster enslig luguber mörk sinister
taki, który wywołuje smutek, daje przykre wrażenie

popełnić pɔˈpɛwʲɲiʨ̑ v
begå
zrobić coś złego

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
askfat askkopp
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popierać pɔˈpʲjɛraʨ̑ v
befrämja bistå gynna hjälpa stödja stöda stötta
udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
byst
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół ˈpɔpʲjuw n
aska
szary proch pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
eftermiddag
okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawa pɔˈprava n
bättring
zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

poprawny pɔˈpravnɨ adj
korrekt rätt
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzedni pɔˈpʃɛdʲɲi adj
gammal
taki, który był uprzednio (w czasie)

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑ n
popularitet
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
populär
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa

popularyzować ˌpɔpularɨˈzɔvaʨ̑ v
popularisera
czynić coś powszechnie znanym, rozpowszechniać coś, propagować

popyt ˈpɔpɨt n
efterfrågan
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

por pɔr n
purjolök
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych;
por
bardzo mały otwór

pora ˈpɔra n
dags
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
årstid
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

poradnia pɔˈradʲɲa n
rådgivningsbyrå rådgivningscentral
instytucja wyspecjalizowana w udzielaniu porad z określonej dziedziny

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
porslin
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
pornografi porr
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
porrig pornografisk
związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja n
pornokrati
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

porodówka ˌpɔrɔˈdufka n
förlossningsavdelning förlossningshem
(potocznie, potoczny) szpitalny oddział położniczy lub izba porodowa

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
missfall spontan abort
(medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić v
få missfall
(medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

port pɔrt n
hamn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)
flyghamn flygplats
port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

portfel ˈpɔrtfɛl n
plånbok börs portmonnä
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portmonetka n
portmonnä
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

portorykański adj
puertoricansk
związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

portrecista ˌpɔrtrɛˈʨ̑ista n
porträttör porträttmålare
artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

portret ˈpɔrtrɛt n
porträtt avbildning
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób

portret pamięciowy ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ n
fantombild
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portretować ˌpɔrtrɛˈtɔvaʨ̑ v
porträttera
sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
portugisisk portugisiska
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
portugisiska portugisisk
język urzędowy Portugalii;

portugalskojęzyczny ˌpɔrtuˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
portugisiskspråkig
posługujący się językiem portugalskim
spisany, stworzony w języku portugalskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem portugalskim

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
premiärlöjtnant löjtnant
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać pɔˈruʃaʨ̑ v
beröra omnämna vidröra
(przenośnie, przenośnia) mówić, omawiać
beveka gripa röra
(przenośnie, przenośnia) wzruszać
röra förflytta rubba
wprawiać coś w ruch

porywać się z motyką na słońce v
ta sig vatten över huvudet
zabierać się za coś, czego nie jest się w stanie zrobić

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
vinbär
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
ordning
kolejność czegoś
(architektura, architektoniczny) wywodzący się z antyku styl konstrukcyjny i kompozycyjny budowli;
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu

porządek dorycki pɔˈʒɔ̃ndɛɡ dɔˈrɨʦ̑ʲci n
dorisk ordning
(architektura, architektoniczny) system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się surowością i monumentalnością;

porządek joński pɔˈʒɔ̃ndɛc ˈjɔ̇̃j̃sʲci n
jonisk ordning
(architektura, architektoniczny) system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się lekkością i smukłością proporcji;

porządek koryncki pɔˈʒɔ̃ndɛk ːɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci n
korintisk ordning
(architektura, architektoniczny) system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, będący odmianą porządku jońskiego;

porządny pɔˈʒɔ̃ndnɨ adj
dryg
mocny, duży, intensywny
ärbar
uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
jämförelse liknelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać
liknelse
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
jämföra komparera likna
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

posag ˈpɔsak n
hemgift
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
ägare
ktoś, kto coś ma, posiada

posiadłość pɔˈɕadwɔɕʨ̑ n
fastighet äga
teren i zabudowania należące do kogoś

posiłek pɔˈɕiwɛk n
måltid mål
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

pospolity ˌpɔspɔˈlʲitɨ adj
ordinär
jeden z wielu, zwyczajny
wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

post pɔst n
fasta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
czas obowiązywania postu (1.1)
inlägg
(informatyka, informatyczny) (slangowo) wiadomość na grupie dyskusyjnej lub forum

postanowienie ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
bestämmelse
coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

postawa pɔˈstava n
hållning ställning
każda pozycja ciała
attityd hållning inställning
typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;

postawienie ˌpɔstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
satsning
(rzeczownik odczasownikowy) od: postawić

postawić kropkę nad i v
sätta punkt för något
zakończyć coś ostatecznie, celnie, dopowiedzieć myśl do końca, wypowiedzieć się jednoznacznie

postkomunistyczny adj
postkommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

postmodernista ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista n
postmodernist
osoba związana z postmodernizmem, działająca w nurcie postmodernizmu; współtwórca postmodernizmu

postprodukcja n
postproduktion
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postrzeleniec ˌpɔsṭʃɛˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
vildhjärna
(potocznie, potoczny) człowiek nieobliczalny, porywczy, zbyt spontaniczny

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
postulera
proponować lub domagać się czegoś

postępowanie ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
procedur
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

postępować ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
fortskrida
dokonywać postępu

posłuszeństwo n
lydnad
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
lydig
spełniający bez protestu polecenia

pot pɔt n
svett
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potas ˈpɔtas n
kalium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potaż ˈpɔtaʃ n
pottaska
(chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem ˈpɔtɛ̃m adv
sedan sen
później, w chwili następnej

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
potentiell
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
avkomling
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
avkomma avföda
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potrawa pɔˈtrava n
maträtt anrättning
posiłek stworzony z jadalnych składników

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
nöd
cel jakiegoś działania
behov
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
alla i laster äro snillen nöden har ingen lag
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
nödvändig erforderlig behövlig nödig
taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
behöva
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrzebujący n
behövande nödlidande nödställd
człowiek potrzebujący pomocy, będący w potrzebie, żyjący w niedostatku

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
bekräftelse
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwierdzić pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
bejaka besanna
stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potwór ˈpɔtfur n
monster odjur
straszny stwór

potyliczny adj
occipital
(anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
potens
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania;

powalać pɔˈvalaʨ̑ v
slå ned
przewracać kogoś lub coś na ziemię

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
allvarlig stark svår
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
allvarlig
mający uznanie u innych osób
odpowiedzialny, godny zaufania
allvarlig grav
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą

powiadamiać v
avisera delge informera meddela underrätta upplysa
dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

powiedzieć do słuchu pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ dɔ‿ˈswuxu v
säga ifrån på skarpen säga på skarpen säga till på skarpen
ostro do kogoś przemówić, nawymyślać komuś

powieka pɔˈvʲjɛka n
ögonlock
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzać v
anförtro betro förtro yppa
wyznawać komuś coś w zaufaniu
anbefalla anförtro ombetro upplåta överlåta
zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃxʲɲa pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ n
yta areal
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
yta
zewnętrzna strona
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy
(potocznie, potoczny) miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni

powieszenie ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
hängning
jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
luft atmosfär
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
romanförfattare
autor powieści

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
roman
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinien pɔˈvʲĩɲɛ̃n modal
skola böra
musieć
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
förorsaka orsaka medföra vålla föranleda ge upphov till
być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
lycka till
wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powodzić pɔˈvɔʥ̑iʨ̑ v
lyckas
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością

powoli pɔˈvɔlʲi adv
långsamt sakta
wolno, z małą prędkością

powolny pɔˈvɔlnɨ adj
sävlig sölig
ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny
långsam
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
uppror
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie warszawskie pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ n
Warszawaupproret
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powstańczy adj
upprorisk
związany z powstaniem, dotyczący powstania

powstrzymywać ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
hålla sig återhålla
rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
upprepa repetera
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powód ˈpɔvut n
skäl anledning orsak grund motiv
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego
kärande
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
översvämning
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

powściągliwość ˌpɔfʲɕʨ̑ɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
inbundenhet
umiejętność panowania nad sobą

poza ˈpɔza preposition
utom
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozamaciczny ˌpɔzãmaˈʨ̑iʧ̑nɨ adj
extrauterin
(medycyna, medyczny) dziejący się/mający miejsce poza macicą

pozaziemski adj
utomjordisk
pochodzący spoza Ziemi

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
hälsning
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
smultron
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

pozornie adv
till synes
sprawiając wrażenie prawdziwego

pozostawać ˌpɔzɔˈstavaʨ̑ v
kvarstå återstå vara finnas bli kvar
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
förbli bestå hålla sig
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
stanna
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

pozostały ˌpɔzɔˈstawɨ adj
kvar återstående övrig
taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
tillåta
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
position ställning
konkretne ułożenie ludzkiego ciała
status ställning
ranga kogoś w stosunku do innych osób w grupie

pozywać v
stämma
wnosić przeciwko komuś skargę do sądu

pozór ˈpɔzur n
sken
to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane

połowa pɔˈwɔva n
halva hälft
jedna z dwóch równych części całości

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
läge belägenhet
miejsce znajdowania się czegoś
belägenhet
warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt

położnica n
barnsängskvinna
kobieta w okresie połogu

położnictwo n
obstetrik
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

położnik pɔˈwɔʒʲɲik n
förlossningsläkare
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu

południe pɔˈwudʲɲɛ n
söder syd
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
middag
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk pɔˈwudʲɲik n
meridian
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
sydafrikansk
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
sydamerikansk
dotyczący Ameryki Południowej

południowoaustralijski adj
sydaustraliensisk
związany z południem Australii, położony na południu Australii

południowochiński adj
sydkinesisk
związany z południem Chin

południowoeuropejski adj
sydeuropeisk
odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
sydkoreansk
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowoosetyjski adj
sydossetisk
związany z Osetią Południową, dotyczący Osetii Południowej

południowopolski adj
sydpolsk
związany z południową Polską, dotyczący południowej Polski

południowowietnamski adj
sydvietnamesisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Południowym, dotyczący Wietnamu Południowego ((oficjalnie) Republika Wietnamu)

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
södra sydlig
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
sydväst
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać v
svälja
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
förbindelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: połączyć
telefonförbindelse
możliwość rozmowy telefonicznej lub sama rozmowa

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
strumpa
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
fasta
przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek pɔˈɕladɛk n
skinka
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

poślubić pɔˈɕlubʲiʨ̑ v
gifta
wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

pośmiertnie adv
postumt
po śmierci

pośrednictwo n
förmedling
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron

pośrednik n
förmedlare
osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
ägna
oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie
bedriva idka syssla utöva ägna sig
zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

pożar ˈpɔʒar n
brand brasa
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
låna
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
lån
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny idiota ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta n
nyttig idiot
ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożądać pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
åtrå
bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć

prababcia praˈbapʲʨ̑a n
farfarsmor farmorsmor gammelfarmor gammelmormor morfarsmor mormorsmor
matka dziadka lub babci

prababka praˈbapka n
farfarsmor farmorsmor gammelfarmor gammelmormor morfarsmor mormorsmor
matka dziadka lub babki

praca ˈpraʦ̑a n
arbete jobb arbetsplats
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
arbete jobb
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;

praca magisterska n
magisteruppsats
(szkolnictwo, szkolny) praca pisemna wymagana od studentów kończących studia II stopnia lub magisterskie

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
arbetsgivare
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
arbeta jobba
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
arbetsam flitig jobbig
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
anställd arbetare
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

praczka ˈpraʧ̑ka n
tvätterska
kobieta zawodowo piorąca

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
farfarsfar farmorsfar morfarsfar mormorsfar gammelfarfar gammelmorfar
ojciec dziadka lub babci

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
törst åtrå
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;
törst
chęć realizacji, zrobienia czegoś; dążenie do czegoś; życzenie, ambicja

pragnąć ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑ v
törsta åtrå
(oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie

pralka ˈpralka n
tvättmaskin
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pranie ˈprãɲɛ n
tvätt
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
djurrätt
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda ˈpravda n
sanning
treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
sannolikhet
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1);
szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
förmodligen troligtvis antagligen sannolikt troligen
przypuszczalnie, być może

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
sannolik trolig antaglig
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
sann äkta
rzeczywisty

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
i nöden prövas vännen
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
korrekt
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)

prawie ˈpravʲjɛ particle
nästan närapå så gott som hart när i det närmaste nära nog
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawniczy adj
juridisk
dotyczący prawa lub prawników

prawnik ˈpravʲɲik n
jurist
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba posiadająca wykształcenie prawnicze

prawo ˈpravɔ adv
höger
prawa strona

prawo ˈpravɔ n
rätt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;
rätt juridik
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
körkort
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

praworęczność ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
högerhänthet
posługiwanie się głównie prawą ręką, jej większa sprawność;

praworęczny ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
högerhänt
posługujący się głównie prawą ręką

prawoskrętny ˌpravɔˈskrɛ̃ntnɨ adj
högergängad
obrócony / obracający się w prawą stronę

prawowierny adj
ortodox renlärig rättrogen
całkowicie wierny dogmatom danej religii lub doktryny

prawy ˈpravɨ adj
höger
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
praseodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
rosta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

precyzja prɛˈʦ̑ɨzʲja n
precision
dokładność, staranność

precyzyjny ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjnɨ adj
precis
charakteryzujący się precyzją, dokładnością; taki, który dba o szczegóły

preeklampsja n
graviditetstoxikos prekilampsia
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

prefiks ˈprɛfʲiks n
prefix
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoryczny adj
förhistorisk
związany z prehistorią

prekariat prɛˈkarʲjat n
prekariat
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

prekolumbijski ˌprɛkɔlũmˈbʲijsʲci adj
precolumbiansk
odnoszący się do czasów przed odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
premiärminister
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
premiär
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenumerata ˌprɛ̃nũmɛˈrata n
prenumeration
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr n
abonnent prenumerant
osoba, która wykupiła prenumeratę

pretekst ˈprɛtɛkst n
ursäkt
powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
presbyterium
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
present gåva
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
kondom
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
president
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

primogenitura ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura n
primogenitur
dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

problem ˈprɔblɛ̃m n
problem
coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
problematisk
budzący zastrzeżenia lub niepewny

proca ˈprɔʦ̑a n
slangbella
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
procent
(matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
process
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie

procesja prɔˈʦ̑ɛsʲja n
procession tåg
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

proch strzelniczy ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ n
krut
materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
produktion framställning tillverkning
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkować ˌprɔduˈkɔvaʨ̑ v
tillverka
tworzyć, wytwarzać coś

profesor prɔˈfɛsɔr n
professor lärare
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

prognoza pogody n
väderprognos
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program ˈprɔɡrãm n
program
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
plan działań
(potocznie, potoczny) zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio

programista ˌprɔɡrãˈmʲista n
programmerare
(informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programmering
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
programmera
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

projekt ˈprɔjɛkt n
projekt
szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
åklagare
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
proletariat
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją

proletariusz ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ n
proletär
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prom prɔ̃m n
färja
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet ˈprɔ̃mɛt n
prometium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
radie
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
stråle
wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
propaganda
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propan ˈprɔpãn n
propan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

propen ˈprɔpɛ̃n n
propen
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkenów, bezbarwny gaz;

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
förslag
coś, co się komuś proponuje

proroczy prɔˈrɔʧ̑ɨ adj
profetisk
taki, który niesie w sobie proroctwo; jest proroctwem

prorok ˈprɔrɔk n
profet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
begära be
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię ˈprɔɕɛ n
gris
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia

prosperować ˌprɔspɛˈrɔvaʨ̑ v
blomstra
dobrze, pomyślnie rozwijać się, kwitnąć; mieć szczęście w tworzeniu czegoś

prosta ˈprɔsta n
linje
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostak ˈprɔstak n
lurk
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prostata prɔˈstata n
prostata blåshalskörtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

prosto ˈprɔstɔ adv
upprätt
równo pionowo, bez przekrzywień i pochylania się
enkelt
w nieskomplikowany sposób
rakt fram rakt
w prostej linii

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
rektangel
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
rätvinklig
mający jeden kąt prosty lub wszystkie
rektangulär
mający kształt prostokąta

prosty ˈprɔstɨ adj
rak rät
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
enkel
łatwy, o niewielkiej trudności

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
prostitution
proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
prostituerad
(książkowy) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne

proszek do pieczenia n
bakpulver
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
protaktinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protestować ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑ v
protestera
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

protokolant ˌprɔtɔˈkɔlãnt n
protokollförare
osoba, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp.

protokół prɔˈtɔkuw n
protokoll
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton ˈprɔtɔ̃n n
proton
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

proustyt n
proustit
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra;

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
föra leda
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
föra
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
köra föra
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci adj
occitansk
związany z Prowansją, dotyczący Prowansji

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci n
occitanska
jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
provins
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;
obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast

prowincjonalny adj
provinsiell
położony na prowincji, z dala od metropolii
związany z prowincją, dotyczący prowincji

prozaik n
prosaförfattare
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele

prośba ˈprɔʑba n
begäran anhållan
uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

prycza ˈprɨʧ̑a n
brits
prymitywne drewniane lub metalowe łóżko, czasem piętrowe

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
primatologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

pryskać ˈprɨskaʨ̑ v
spruta
wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś

pryszcz prɨʃʧ̑ n
finne blemma
krosta

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
dusch
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

przebaczenie ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
förlåtelse ursäkt
odpuszczenie czyichś win

przebieg ˈpʃɛbʲjɛk n
förlopp händelseförlopp process skeende utveckling
odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie

przebiegać pʃɛˈbʲjɛɡaʨ̑ v
springa över
będąc w ruchu, biegiem przemieścić się z jednego punktu na drugi
löpa sträcka sig
o linii, trasie: prowadzić przez coś, być wytyczonym gdzieś, ciągnąć się dokądś
fortskrida fort­gå förlöpa pågå
postępować, rozwijać się w czasie, odbywać się
löpa springa
przebywać daną drogę biegiem

przebiegłość pʃɛˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
lömskhet listighet
cecha tego, kto jest przebiegły

przebiegły pʃɛˈbʲjɛɡwɨ adj
fiffig finurlig illmarig klipsk slug förslagen
postępujący chytrze, przemyślnie

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
snödroppe
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebój n
hit
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechadzać się v
promenera ströva
odbywać przechadzkę

przechodzić pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gå över
być przekazywanym, krążyć między obiektami lub osobami
genomgå
przeżywać coś
övergå
zmieniać system, w jakim się coś robi (zwykle w formie dokonanej)

przechowywać ˌpʃɛxɔˈvɨvaʨ̑ v
förvara
chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu

przecież ˈpʃɛʨ̑ɛʃ particle
ju
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
komma
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;
w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
antikropp
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
motsats
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwnie pʃɛˈʨ̑ivʲɲɛ adv
stick i stäv tvärsom tvärs om tvärtemot tvärt emot tvärtom tvärt om
w sposób przeciwny, odwrotny

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
motståndare antagonist meningsmotståndare vedersakare
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
motståndare
ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
invers
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
motsatt antitetisk
całkowicie różny
bakvänd motsatt omvänd
skierowany w odwrotną stronę
motsatt mitt emot
znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwprostokątna n
hypotenusa w hypotenusa
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwskuteczny adj
kontraproduktiv
wywołujący skutki przeciwne do zamierzonych

przeciwstawny adj
motstridig stridig
przeciwstawiający się czemuś lub komuś
motsatt motstridande motstridig motsägande
stanowiący kontrast

przeciwutleniacz ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑ n
antioxidant
związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki

przeciwzapalny ˌpʃɛʨ̑ivzaˈpalnɨ adj
antiinflammatorisk
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom

przeciąg ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk n
drag
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciętna pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntna n
genomsnitt
(matematyka, matematyczny) średnia arytmetyczna lub wartość oczekiwana;

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
genomsnittlig
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną
(statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy

przeczuwać pʃɛˈʧ̑uvaʨ̑ v
ana
mieć przeczucie

przed pʃɛt preposition
inför före
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
före framför
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
främst först och främst särskilt framför allt framförallt företrädesvis huvudsakligen
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedmałżeński ˌpʃɛdmawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
föräktenskaplig
następujący (zawierany, odbywany, wykonywany) przed zawarciem małżeństwa

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
förort
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
föremål sak
rzecz, obiekt nieożywiony

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
förmiddag
okres pomiędzy rankiem a południem

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
underarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedrewolucyjny adj
förrevolutionär
poprzedzający rewolucję, następujący przed rewolucją

przedsionek n
förmak hjärtförmak
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
entreprenör
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczy adj
företagsam
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
företag
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
representera utgöra
być czymś dla kogoś, stanowić coś
framföra framställa föreställa gestalta skildra återge
opisywać, ukazywać coś zwykle w formie artystycznej
presentera lägga fram visa upp uppvisa
podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu
presentera föreställa introducera
zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś

przedstawienie ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
uppträdande
występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkolanka ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka n
förskolelärarinna
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
daghem dagis förskola
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
förut tidigare dessförinnan innan
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
i förrgår
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przegrywać pʃɛˈɡrɨvaʨ̑ v
förlora
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przejście ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ n
övergång
miejsce, przez które można przejść
(książkowy) faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp.

przejście dla pieszych n
övergångsställe
miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przekaz ˈpʃɛkas n
anvisning
wysłanie pieniędzy poprzez pocztę lub bank

przekazywać ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑ v
överlämna
dawać komuś coś (jakiś przedmiot)

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
övertyga förmå intala pressa truga övertala
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekorny adj
gensträvig genstörtig motspänstig motvalls mot­strävig obstinat
skłonny do sprzeciwiania się, robiący na przekór

przekraczać pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑ v
överträda bryta
naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo
överträda passera överskrida gå över överstiga
przechodzić, przedostawać się przez coś
överskrida överstiga överträffa
przewyższać

przekroczenie prędkości n
fortkörning
(motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
förrätt
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przemijać v
förflyta förgå förlida försvinna gå till ända gå över
kończyć się bezpowrotnie

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
våld
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
industri
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysłowiec n
industriman
właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
industriell
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt n
kontraband
nielegalny przewóz przez granicę państwa towarów, dewiz bez poddania ich kontroli i ocleniu lub przewóz przez granicę przedmiotów zakazanych;

przemyśliwać v
betänka tänka över begrunda besinna eftersinna tänka efter
myśleć długo nad czym
fundera grubbla grunna
myśleć intensywnie przez dość długi czas

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
överföra flytta
przemieszczać coś niosąc
flytta
(wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) o pocisku: przelatywać dalej niż wyznaczony cel

przenoszenie ˌpʃɛ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ n
överföring
(rzeczownik odczasownikowy) od: przenosić

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
abbedissa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepaska pʃɛˈpaska n
höftskynke
(zobacz) przepaska biodrowa

przepaska biodrowa pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva n
höftskynke
skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
avgrund klyfta gap
obszar obok stromej ściany góry

przepis ˈpʃɛpʲis n
recept
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy
bestämmelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada prawna

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
vaktel
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepiękny pʃɛˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
underskön jätteskön
niezwykle, wyjątkowo piękny

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
profetia förutsägelse spådom
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
ursäkta
uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
förlåt
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepraszać pʃɛˈpraʃaʨ̑ v
beklaga
wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprowadzać ˌpʃɛprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
utföra
kierować czymś, wykonywać coś
flytta
przenosić się do nowego miejsca (siedziby, mieszkania, domu); zmieniać adres (zamieszkania)

przepuklina n
bråck
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepych n
prakt glans
ostentacyjne, widoczne bogactwo
enormitet
wielka ilość, różnorodność czegoś

przerwa ˈpʃɛrva n
paus rast avbrott
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
avbrott uppehåll
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przerywać pʃɛˈrɨvaʨ̑ v
avbryta
rwąc, dzielić coś
inställa
wstrzymywać działanie, proces na pewien czas

przerębel n
vak
otwór zrobiony w lodzie na jeziorze lub rzece

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
om­plantera plantera om
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wykopywać roślinę z ziemi lub wyjmować z doniczki, aby posadzić ją w innym miejscu lub innym pojemniku
flytta flytta på flytta upp
kazać komuś, aby siadł w innym miejscu
överdriva blåsa upp överskatta
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości
överdriva
przekraczać jakąś granicę, przeginać w czymś

przesiewać pʃɛˈɕɛvaʨ̑ v
gallra skräda sovra utrensa utsortera
(przenośnie, przenośnia) przez selekcję oddzielać pożądane jednostki od niepożądanych
sålla sikta vaska
przepuszczać przez sito

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
förlegad föråldrad ålderdomlig
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
skrämma förskräcka
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
rum rymd
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
określony obszar

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
rymden
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
brottsling förbrytare
osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczy pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɨ adj
brottslig kriminell olaglig
związany z przestępczością i przestępcami; właściwy przestępcom

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
brott förbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesyłka pʃɛˈsɨwka n
försändelse sändning
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszczep ˈpʃɛʃʧ̑ɛp n
transplantat
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
transplantation
(medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
störa hindra förhindra hejda hämma motarbeta
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
hinder svårighet aber hake hämsko krux
coś, co przeszkadza, utrudnia

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
vidskeplig
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przewaga pʃɛˈvaɡa n
överlägsenhet övertag
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający adj
övervägande dominerande överlägsen
będący w większej ilości lub liczbie

przewijać pʃɛˈvʲijäʨ̑ v
rulla
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
ledare
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;

przewracać pʃɛˈvraʦ̑aʨ̑ v
falla
upadać

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
cykelspark bicykleta
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewyższać pʃɛˈvɨʃːaʨ̑ v
gå över
prześcigać kogoś, być lepszym

przez pʃɛs preposition
om
…czasu trwania czynności

przezabawny ˌpʃɛzaˈbavnɨ adj
dråplig komisk obetalbar
nadzwyczaj, niezwykle, bardzo zabawny

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
förkylning
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
öde
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przełęcz ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑ n
bergspass pass
(geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
lakan
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
idisslare
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
nedslagen
załamany, smutny, zmartwiony

przybliżony adj
approximativ ungefärlig
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
ankomma anlända ingå
docierać do pewnego miejsca

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
komma
przybywać dokądś

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
anledning grund orsak skäl
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przydatność pʃɨˈdatnɔɕʨ̑ n
användbarhet
posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

przydatny pʃɨˈdatnɨ adj
användbar
mający zastosowanie

przydział ˈpʃɨʥ̑aw n
till­delning
przydzielenie czegoś
kvot an­del beskärd del lott portion ranson
to, co przydzielono

przyganiał kocioł garnkowi, a sam smoli idiom
man skall inte kasta sten i glashus
o sytuacji, w której ktoś poucza innych, wytyka im błędy, a sam nie jest bez wad

przygoda pʃɨˈɡɔda n
äventyr
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygotowywanie ˌpʃɨɡɔtɔvɨˈvãɲɛ n
beredning förberedning
(rzeczownik odczasownikowy) od: przygotowywać

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
förbereda bereda
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
preposition
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
vän
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

przyjacielski ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci adj
vänlig
serdeczny, życzliwy, przyjazny

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
väninna
kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
vänlig
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
vänskap
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjemnie pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
angenäm behaglig mysig skön trevlig
od: przyjemny

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
nöje njutning
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
angenäm behaglig trevlig mysig nöjsam skön
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować pʃɨjˈmɔvaʨ̑ v
antaga
odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęty adj
bruklig gängse sedvanlig vanlig vedertagen
powszechnie uznany lub używany

przykry ˈpʃɨkrɨ adj
frånstötande motbjudande otrevlig
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia
frånstötande motbjudande obehaglig
wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe
frånstötande ledsam motbjudande obehaglig olustig otäck
wywołujący nieprzyjemne uczucia

przykład ˈpʃɨkwat n
exempel
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem

przykładowo adv
exempelvis
na przykład

przylot ˈpʃɨlɔt n
ankomst
przybycie lecąc, przybycie drogą powietrzną

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
adjektiv
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
åtminstone minst
nie mniej niż

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
inbringa
odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)
hämta
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

przypadek pʃɨˈpadɛk n
kasus
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
slump
losowe, nieplanowane wydarzenie
fall
przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
händelsevis slumpartat tillfälligtvis
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
slumpmässig
będący wynikiem przypadku

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
erinra likna påminna
być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
minnas erinra sig påminna sig
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś
påminna erinra stöta på
zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego

przypowieść n
liknelse allegori parabel
(literacko) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej

przyprawa pʃɨˈprava n
krydda
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑ v
krydda
dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przypuszczalnie adv
antagligen förmodligen sannolikt troligen troligtvis
prawdopodobnie, być może

przypuszczalny adj
förment
oparty na przypuszczeniu

przyroda pʃɨˈrɔda n
natur
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
suffix
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrznia n
geringslåda
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przyrząd ˈpʃɨʒɔ̃nt n
redskap verktyg
narzędzie, urządzenie

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
ed
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
svära svärja
silnie deklarować, mocno obiecywać

przyspieszeniomierz n
accelerometer
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
hållplats
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
busshållplats
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystojniak pʃɨˈstɔjɲak n
snygging
(potocznie, potoczny) przystojny mężczyzna lub chłopiec

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
framtid
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
nästa nästkommande
następny, bliski w czasie
framtida
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
ordspråk ordstäv
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
adverb
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy adj
adverbiell adverbial
(gramatyka) o funkcji przysłówka

przytulić pʃɨˈtulʲiʨ̑ v
krama
okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

przytulny adj
mysig gemytlig hemtrevlig trivsam ombonad
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
privilegium
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywilej korzyści n
fördelsregel
(sport, sportowy) zasada w piłce nożnej nakazująca sędziemu nieprzerywanie gry po faulu, gdy drużyna faulowana utrzymuje się przy piłce lub jest w korzystniejszej sytuacji niż przeciwnik

przywódca pʃɨˈvutʦ̑a n
anförare
osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przywództwo n
anförarskap
przewodzenie kimś lub czymś

przyznawać pʃɨzˈnavaʨ̑ v
bevilja anslå anvisa bifalla tilldela
przydzielać coś komuś, dawać
bekänna erkänna medge tillstå vidgå
uznawać czyjąś przewagę, wyższość (i tym podobne, i temu podobne)
zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne
erkänna bekänna
potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
anständig ärbar
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie

przyśpieszać pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑ v
påskynda
sprawiać, że coś dzieje się szybciej
accelerera hasta
zwiększać prędkość

prząść v
spinna
przerabiać kłąb włókna na przędzę

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
garn
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

próba ˈpruba n
prov
statystyka: pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech
prövning prov
test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś
prövning
usiłowanie dokonania czegoś
prov repetition prövning rep
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
prova pröva
starać się coś zrobić
sprawdzać smak potrawy lub napoju

próchnica n
karies
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg pruk n
gupp
(sport, sportowy) w niektórych dyscyplinach miejsce wybicia się zawodników
tröskel
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny

prąd prɔ̃nt n
ström
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
(potocznie, potoczny) energia elektryczna
strömning
tendencja, kierunek
strumień wody

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
ståndare
(botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
hastighet
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;

psalm psalm n
psalm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

pseudoefedryna n
pseudoefedrin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
forell öring
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

psychastenia n
psykasteni
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

psychiatra psɨˈxʲjatra n
psykiater psykiatriker
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria psɨˈxʲjatrʲja n
psykiatri
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny adj
psykiatrisk
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiczny psɨˈxʲiʧ̑nɨ adj
psykisk
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

psychoanalityk n
psykoanalytiker
psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów

psycholog psɨˈxɔlɔk n
psykolog
(psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
psykologi
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
psykologisk
dotyczący psychologii

psychotyczny adj
psykotisk
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza psɨˈxɔza n
psykos
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

psychoza poporodowa n
postpartumpsykos
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie;

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
bi
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
vete
roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

ptak ptak n
fågel
(ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
fågelinfluensa
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

publiczność puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
offentlighet
cecha tego, co jest publiczne, cecha tych, którzy są publiczni
folksamling församling menighet publik
grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
berguv
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar ˈpuxar n
pokal prispokal
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
pokal bägare
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

pucować puˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
polera putsa
starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku

puder ˈpudɛr n
puder
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudełko puˈdɛwkɔ n
ask dosa
mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

pudło ˈpudwɔ n
bom miss
chybiony strzał

pudłować pudˈwɔvaʨ̑ v
bomma missa
nie trafiać w cel; chybiać podczas strzelania

puenta n
sensmoral slutkläm slutpoäng
(literacko) myśl kończąca czyjąś wypowiedź lub utwór literacki;
(przenośnie, przenośnia) zakończenie czegoś: procesu, działania lub sprawy, które nadaje im szczególny sens

puma ˈpũma n
puma
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

punkt pũŋkt n
punkt
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;
poäng
(sport, sportowy) jednostka wyniku w grach sportowych opartych na współzawodnictwie

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
synpunkt
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
precis
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
purpurfärgad
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purée n
puré
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustość n
tomhet
cecha tego, co jest puste, przeciwieństwo pełności

pustułka puˈstuwka n
tornfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty ˈpustɨ adj
tom
niezawierający niczego
(przenośnie, przenośnia) nierozważny, głupi, bezmyślny

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
öken
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie n
ökenspridning
(geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszczać ˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
fnaska
(obraźliwie) o kobiecie: zmieniać często partnerów

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
kattuggla
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk mszarny ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ n
lappuggla
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej;

puszka ˈpuʃka n
burk dosa
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

putinizacja n
putinisering
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

puzon n
trombon basun
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

pułapka puˈwapka n
fälla fallgrop
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
fälla snara giller
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
fälla försåt bakhåll
zasadzka, podstęp

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
överste
wyższy stopień oficerski niższy od generała;

puścić z dymem ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈz‿dɨ̃mɛ̃m v
gå upp i rök
stracić, zniszczyć, zaprzepaścić

pycha ˈpɨxa n
högmod förhävelse hybris högfärd övermod
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
pyrrhusseger
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk pɨsk n
nos
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki

pyskówka pɨˈskufka n
gruff käbbel
(potocznie, potoczny) ordynarna kłótnia, ostra wymiana zdań

pyszny ˈpɨʃnɨ adj
läcker mumsig smarrig smaskig
bardzo smaczny
högfärdig högmodig
pełen pychy

pytanie pɨˈtãɲɛ n
fråga
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
retorisk fråga
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania;

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
fråga
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pójść do Canossy ˈpujʑʥ̑ ˌdɔ‿kãˈnɔsːɨ v
vandra till Canossa
być zmuszonym do ukorzenia się przed przeciwnikiem

pół puw numeralFraction
halv
jedna z dwóch równych części całości

półfinał n
semifinal
etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka ˈpuwka n
hylla
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
halvmåne
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);
månskära
Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

półkula puwˈkula n
hemisfär halvklot
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;
halvklot hemisfär
(geometria) połowa kuli;

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
midnatt
godzina 24:00
norr nord
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północnoamerykański adj
nordamerikansk
związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnoatlantycki adj
nordatlantisk
związany z północnym Atlantykiem lub obszarami wokół niego położonymi

północnoeuropejski adj
nordeuropeisk
odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnoirlandzki adj
nordirländsk
związany z Irlandią Północną, dotyczący Irlandii Północnej

północnokoreański puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
nordkoreansk
odnoszący się do Korei Północnej

północnopolski adj
nordpolsk
związany z północną Polską, dotyczący północnej Polski

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
nordlig norra
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
nordost
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

półsamogłoska ˌpuwsãmɔɡˈwɔska n
halvvokal
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej

półtora puwˈtɔra numeralFraction
halvannan
jeden/jedno i pół

półwysep puwˈvɨsɛp n
halvö
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

późno ˈpuʑnɔ adv
sent
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu
po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano
wieczorem lub w nocy

późny ˈpuʑnɨ adj
sen
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pęcherz n
urinblåsa
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców

pęcherzyk żółciowy n
gallblåsa
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
pensel
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzić ˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
jaga
poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
navel
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina n
navelsträng
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pętla ˈpɛ̃ntla n
snara ögla
związany na powrót sznur lub drut

płaca ˈpwaʦ̑a n
lön
zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
betala erlägga
dawać (przekazywać) pieniądze za coś

płakać ˈpwakaʨ̑ v
gråta grina
wylewać łzy, ronić łzy

płaski ˈpwasʲci adj
flat platt
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

płaszcz pwaʃʧ̑ n
kappa rock
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
rocka
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płatek ˈpwatɛk n
snöflinga
kryształ śniegu
flinga
niewielki, płaski kawałek czegoś

płatek śniegu ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu n
snöflinga
struktura kryształów śniegu

płaz pwas n
groddjur amfibie
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia;

płetwa ˈpwɛtfa n
fena
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa n
stjärtfena
(zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny n
blåval
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal;

płeć pwɛʨ̑ n
kön
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płot pwɔt n
staket stängsel
ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek ˈpwɔtɛk n
häck
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płoć pwɔʨ̑ n
mört
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
lunga
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług pwuk n
plog
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn pwɨ̃n n
vätska
substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płynność finansowa ˈpwɨ̃nːɔɕʨ̑ ˌfʲĩnãw̃ˈsɔva n
likviditet
(ekonomia, ekonomiczny) zdolność do terminowego realizowania zobowiązań;

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
flytande
będący płynem

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
strömma
(przenośnie, przenośnia) brzmieć
flyta strömma
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
rinna
o czasie: upływać, mijać
simma
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

płyta ˈpwɨta n
CD-skiva
krążek służący do przechowywania muzyki lub danych
skiva platt
płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
moderkort
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

pływactwo n
simning
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływaczka pwɨˈvaʧ̑ka n
simmerska
forma żeńska od: pływak

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
flyta
mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie
simma
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

quiz n
frågesport
rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar raˈbarbar n
rabarber
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabat ˈrabat n
rabatt
obniżka ceny

rabdomioliza ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza n
rabdomyolys
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

rabin ˈrabʲĩn n
rabbin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabować raˈbɔvaʨ̑ v
röva
bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

rachunek raˈxũnɛk n
räkning
kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową
nota
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

racjonalista ˌraʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
rationalist
(filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii
człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami

racjonalistyczny ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
rationalistisk
(filozofia, filozoficzny) związany z racjonalizmem

racjonalizm ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
rationalism
(filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;
postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;
preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)

racjonalność ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
rationalitet
cecha tego, co racjonalne

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
rationell förnuftig
opierający się na logicznym rozumowaniu

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
traktera undfägna
częstować

rad rat n
radium
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada ˈrada n
råd
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radio ˈradʲjɔ n
radio
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;

radioaktywność n
radioaktivitet
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioodbiornik ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik n
radiomottagare
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radiotelegrafista ˌradʲjɔtɛlɛɡraˈfʲista n
radiotelegrafist
pracownik, który obsługuje radiotelegraf, przekazuje i odbiera radiotelegramy

radiowóz raˈdʲjɔvus n
polisbil
samochód policyjny;

radon ˈradɔ̃n n
radon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radość ˈradɔɕʨ̑ n
glädje fröjd
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radziecki raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci adj
sovjetisk
odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
råda
udzielać komuś rady

radło n
årder
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie do spulchniania gleby bez odwracania skiby

rafa ˈrafa n
rev
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa ˈrafa ˌkɔraˈlɔva n
korallrev
rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

rafinować ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑ v
raffinera
poddawać procesowi rafinacji

raj raj n
paradis himmel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
skatteparadis
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajstopy rajˈstɔpɨ n
strumpbyxa strumpbyxor
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak rak n
utväxt
(leśnictwo) (botanika, botaniczny) przerost, patologiczne zgrubienie tkanki drewna;
cancer kräfta
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
stegjärn
(sport, sportowy) każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty;
kräfta
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rakieta raˈcɛta n
raket
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym

ramię ˈrãmʲjɛ n
axel
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego

rana ˈrãna n
sår skada
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka ˈrãntka n
dejt träff
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
stjärtmes
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

rano ˈrãnɔ adv
på morgon
wcześnie w ciągu dnia

rano ˈrãnɔ n
morgon
wczesna pora dnia

ransomware n
utpressningsprogram
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

raper ˈrapɛr n
rappare
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

raport ˈrapɔrt n
rapport
szczegółowe sprawozdanie

raróg ˈraruk n
tatarfalk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

rasa ˈrasa n
ras
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
rasistisk
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm ˈraɕism̥ n
rasism
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

raszpla ˈraʃpla n
havsängel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
rädda bärga
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratusz ˈratuʃ n
rådhus stadshus
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja n
ratificering
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

raz 'razɨ ras cardinalNumeral
ett
przy liczeniu jeden

raz 'razɨ ras n
gång
pojedyncza realizacja czynności
slag rapp smocka smäll snyting
uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia

razem ˈrazɛ̃m adv
tillsammans
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

razić ˈraʑiʨ̑ v
stöta
wzbudzać nieprzyjemne uczucie, powodować negatywne odczucia

rdza rʣ̑a n
rost
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzeń kręgowy n
ryggmärg
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała

reagować ˌrɛaˈɡɔvaʨ̑ v
reagera
odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
reaktion
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian

reaktancja ˌrɛakˈtãnʦ̑ʲja n
reaktans
(fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;

reaktor rɛˈaktɔr n
reaktor kärnreaktor
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

realgar n
realgar
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;

realizm n
realism
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;

rebetiko n
rebetiko
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recenzja rɛˈʦ̑ɛ̃w̃zʲja n
kritik
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu

recepcjonista n
receptionist
osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
recession
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

reda n
redd
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redakcyjny adj
redaktionell
związany z redakcją i/lub redaktorami

redaktor rɛˈdaktɔr n
redaktör
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

reeksport rɛˈːkspɔrt n
reexport
(ekonomia, ekonomiczny) powrotny eksport, wywóz towaru pochodzenia zagranicznego za granicę;

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
refektorium klostermatsal
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
referens
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
folkomröstning referendum
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reformować v
reformera
dokonywać reformy

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
regent
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region ˈrɛɟɔ̃n n
region
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi

regresywny ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ adj
regressiv
mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
regelbundet
w sposób regularny

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
regelbunden
(gramatyka) posiadający typową odmianę
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reguła rɛˈɡuwa n
regel
zasada, według której należy postępować

rehabilitacja ˌrɛxabʲilʲiˈtaʦ̑ʲja n
rehabilitering
(medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;

reinkarnacja ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja n
själavandring reinkarnation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

rejestr ˈrɛjɛstr̥ n
register
spis danych, wykaz, lista

rejs n
kryssning
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin ˈrɛcĩn n
haj
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama rɛkˈlãma n
reklam annons annonsering
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

rekomendacja ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja n
rekommendation
(książkowy) opinia o kimś (zazwyczaj pozytywna)

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
rekommendera
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekonstrukcja n
rekonstruktion
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekreacja ˌrɛkrɛˈaʦ̑ʲja n
rekreation
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej

rekrut ˈrɛkrut n
rekryt
(wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
relation
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów
opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji
stosunek emocjonalny pomiędzy co najmniej dwiema osobami

relatywnie ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ adv
relativt
względnie

relief ˈrɛlʲjɛf n
relief
płaskorzeźba;

religia rɛˈlʲiɟja n
religion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
religiös
postępujący zgodnie z zasadami religii
dotyczący religii, opisujący religię

relikt n
relikt
pozostałość, szczątek z minionych epok

relikwia n
relik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

reminiscencja n
reminiscens
(książkowy) wspomnienie rzeczy, minionej sprawy i refleksje z nimi związane

remiz ˈrɛ̃mʲis n
pungmes
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remiza rɛ̃ˈmʲiza n
brandstation
budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego;

ren rɛ̃n n
rhenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;
ren
(zoologia, zoologiczny) renifer

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
ren
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
renommé
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renowacja ˌrɛ̃nɔˈvaʦ̑ʲja n
renovering
odnowienie, odświeżenie, restauracja

rentgenolog n
röntgenolog
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie rentgenologii

rentgenologiczny ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
röntgenologisk
związany z rentgenologią, dotyczący rentgenologii

rentowny rɛ̃nˈtɔvnɨ adj
lönsam räntabel
przynoszący zysk

replika ˈrɛplʲika n
replik
powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

reportaż n
reportage
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reprezentacja ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
representation
grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentować ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
ange representera utgöra uttrycka
wyrażać coś
representera företräda
występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

reprymenda ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda n
ovett reprimand
nagana, upomnienie, admonicja

republika rɛˈpublʲika n
republik
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
bananrepublik
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy;

respekt ˈrɛspɛkt n
respekt
szacunek, poważanie

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
restaurering
(budownictwo) odnowienie, odbudowanie
restaurang
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

reszta ˈrɛʃta n
rest
elementy, które zostały
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
rest växel
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retoryka n
retorik
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1)

retroaktywny adj
retroaktiv
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

retsina n
retsina
(spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

reumatyczny ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
reumatisk
(medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

reumatyk n
reumatiker
osoba cierpiąca na reumatyzm

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
reumatism
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

reunioński adj
reunionisk
związany z Reunionem, dotyczący Reunionu (wyspy i departamentu Francji)

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
revolution
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja francuska ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja frãnˈʦ̑uska n
franska revolutionen
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
revolutionär
uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
revolver
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezeda rɛˈzɛda n
reseda
(botanika, botaniczny) Reseda liczący około 30 gatunków rodzaj roślin z rodziny rezedowatych;

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
reservera boka belägga markera
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy n
reserv
(sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezolutny ˌrɛzɔˈlutnɨ adj
beslutsam bestämd kvicktänkt resolut rådig
bystry, zaradny

rezultat rɛˈzultat n
effekt
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
regissör
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

ring rʲĩŋk n
ring boxningsring
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

robak ˈrɔbak n
mask
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;

robienie rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
göring
zajmowanie się czymś, wykonywanie jakiejś czynności; wywoływanie jakiegoś stanu

robić ˈrɔbʲiʨ̑ v
göra
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić dobrą minę do złej gry ˈrɔbʲiʥ̑ ˈdɔbrɔ̃w̃ ˈmʲĩnɛ dɔ‿ˈzwɛj ˈɡrɨ v
hålla god min i elakt spel
udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle

robić na drutach ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax v
sticka
wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
att göra en höna av en fjäder att göra ett berg av ett sandkorn
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robot ˈrɔbɔt n
robot
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robotnica ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a n
arbetsbi
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace
arbeterska
kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
arbetare
pracownik wykonujący pracę fizyczną

robótka rɔˈbutka n
handarbete
(przestarzałe, przestarzały) przedmiot (np. serwetka, ubranie itp.) wykonany (albo w trakcie wykonywania) ręcznie igłą, na drutach, na szydełku itp.

rock rɔk n
rock
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
årsdag
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
årlig
trwający przez rok
obejmujący czas roku

rod rɔt n
rodium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodeo n
rodeo
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rodowity adj
infödd
urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
genus släkte
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
genus
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;
typ sort art slag
typ, odmiana, gatunek

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
maskulinum
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
neutrum
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
femininum
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
artikel
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik nieokreślony rɔˈʣ̑ajɲic ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
obestämd artikel
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestämd artikel
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
syskon
brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
förälder
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
familj
rodzice wraz z ich dziećmi
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
föda
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
russin
suszone winogrono

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
röntgenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogatnica ˌrɔɡatʲˈɲiʦ̑a n
tryckarfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) popularna ryba akwariowa;

rok rɔk n
år
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
skottår
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rola ˈrɔla n
roll
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
funkcja, odpowiedzialność

rolka ˈrɔlka n
rulle spole
szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
åkerbruk jordbruk
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolnik ˈrɔlʲɲik n
bonde jordbrukare lantbrukare
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

rolować rɔˈlɔvaʨ̑ v
rulla
zwijać w rulon

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
romantisk
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
rondell
(motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;
rondo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powracającym refrenem i kupletami;
brätte hattbrätte
brzeg kapelusza otaczający jego główkę

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
petroleum råolja bergolja
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć v
bulna
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropucha rɔˈpuxa n
padda
(herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa ˈrɔsa n
dagg
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
svälla
o cieście podnosić się
växa
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
öka växa
powiększać swoje rozmiary, skalę

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
järv
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
rysk ryska
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
ryska
język urzędowy Rosji;

rosyjskojęzyczny rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ryskspråkig
posługujący się językiem rosyjskim
spisany, stworzony w języku rosyjskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim

rotmistrz ˈrɔtmʲisṭʃ n
ryttmästare
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii z pierwszej połowy XX wieku;

rottweiler n
rottweiler
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosych psów o silnym ciele wywodząca się z Germanii;

rotunda rɔˈtũnda n
rotunda
(architektura, architektoniczny) budowla wzniesiona na planie koła;

rower ˈrɔvɛr n
cykel tvåhjuling
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
cyklist
osoba poruszająca się za pomocą roweru

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
skiljaktighet skillnad
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbój ˈrɔzbuj n
röveri
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia;

rozczarowany adj
besviken missräknad slokörad snopen
taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

rozdroże rɔzˈdrɔʒɛ n
vägskäl
miejsce, w którym droga, ścieżka, szlak rozgałęzia się

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
kapitel
(drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielać rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
dela splittra
dokonywać podziału na części
skilja
rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy
skiljas
dzielić siebie na grupy lub jednostki

rozebrać rɔˈzɛbraʨ̑ v
plocka isär plocka sönder ta isär
rozłożyć na części, rozmontować
klä av
zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś
klä av sig
zdjąć z siebie ubranie

rozgrzewka rɔzˈɡʒɛfka n
uppvärmning
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
sjöstjärna
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz ˈrɔskas n
befallning order
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkojarzony adj
distraherad disträ förströdd förvirrad konfunderad ofokuserad
zachowujący się lub myślący chaotycznie, nie mogący się skupić

rozkład ˈrɔskwat n
plan schema tidsplan tidsschema timplan
plan czynności następujących w jakimś określonym porządku czasu
förfall sönderfall sönderdelning upplösning
proces lub wynik gnicia
fördelning indelning uppdelning
sposób podziału na elementy składowe
tidtabell turlista
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
tidtabell
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozlewać v
hälla upp ösa
lejąc, napełniać kilka naczyń
hälla ut spilla
powodować wydostanie się cieczy poza naczynie
hälla ut spilla ut
lejąc się, rozpływać się po jakiejś powierzchni
svämma över översvämma
o zbiorniku wodnym:: występować z brzegów

rozmaity ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ adj
diverse allehanda allsköns
charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
storlek
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmyślać rɔzˈmɨɕlaʨ̑ v
begrunda besinna betänka eftersinna fundera grubbla
zastanawiać się nad czymś; długo o czymś myśleć, rozważać coś
svänga ändra sig ångra sig
zmieniać zdanie, zniechęcać się; wycofywać się, odstępować od jakiegoś zdania, decyzji

rozniecać rɔzʲˈɲɛʦ̑aʨ̑ v
blåsa på
powodować powstanie ognia

rozpaczać v
förtvivla
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpad ˈrɔspat n
sönderfall upplösning
podzielenie na części
fördärv förfall nedgång
powstanie różnic

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
gylf
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozpuszczalny adj
smältbar
taki, który można rozpuścić

rozrusznik serca n
pacemaker hjärtpacemaker hjärtstimulator
(medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego

rozstrzelać v
arkebusera fysiljera
zabić kogoś, strzelając z broni palnej; dokonać egzekucji w ten sposób

rozsądek rɔsˈːɔ̃ndɛk n
förnuft
intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
förnuftig rationell klok förståndig omdömesgill resonabel
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie n
tankspriddhet
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
tankspridd disträ okoncentrerad distraherad förströdd
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może skoncentrować się

roztrzepany adj
tanklös tankspridd virrig disträ fladdrig
skłonny do nieuwagi i chaotyczności

roztwór ˈrɔstfur n
lösning
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
förstå koppla
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
förgrening
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwijać rɔzˈvʲijäʨ̑ v
komma upp
o prędkości: osiągać
utveckla
prowadzić długotrwałą operację o rosnącej skali
veckla upp
rozpakowywać, odwijając opakowanie
rulla ut veckla ut
rozprostowywać coś zwiniętego
sprida sig
(wojskowość, wojskowy) o jednostce bojowej: rozprzestrzeniać się według ustalonego planu
slå ut
o kwiatach, pąkach: rozchylać się

rozwód ˈrɔzvut n
skilsmässa äktenskapsskillnad
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwódka n
frånskild kvinna
kobieta, która się rozwiodła

rozwój ˈrɔzvuj n
utveckling
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozświetlać rɔɕˈːfʲjɛtlaʨ̑ v
lysa upp
czynić jaśniejszym

roślina rɔɕˈlʲĩna n
växt planta
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina doniczkowa n
krukväxt
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych

roślinożerca ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
växtätare
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
växtätande
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
stjärtand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
kvicksilver
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubid ˈrubʲit n
rubidium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin ˈrubʲĩn n
rubin
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

ruch rux n
rörelse
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
gest, ruszenie częścią ciała
trafik
sposób poruszania się na drodze
drag
w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruda ˈruda n
malm
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudzik ˈruʥ̑ik n
rödhake
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa ˈrufa n
akterskepp
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rum rũm n
rom
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
rumänsk rumänska
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
rumänska
urzędowy język Rumunii;

rura ˈrura n
rör
przewód do transportu płynów;

ruszać ˈruʃaʨ̑ v
röra
wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu
(potocznie, potoczny) dotykać
röra sig
wprawiać siebie w ruch lub w nim pozostawać, wykonywać ruch

ruszt ruʃt n
rost
część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

ruten ˈrutɛ̃n n
rutenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
rutherfordium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwanda ˈrvãnda n
rwanda
język, którym mówi się w Rwandzie;

rwandyjski rvãnˈdɨjsʲci adj
rwandisk
odnoszący się do państwa Rwanda

ryba ˈrɨba n
fisk
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;

rybak ˈrɨbak n
fiskare
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybitwa rɨˈbʲitfa n
tärna
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

ryboflawina ˌrɨbɔflaˈvʲĩna n
riboflavin
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

rycerski rɨˈʦ̑ɛrsʲci adj
ridderlig
związany z rycerzem i rycerstwem

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
riddare knekt
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rydz rɨʦ̑ n
riska tallblodriska
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny z gatunku Lactarius deliciosus, mleczaj rydz, z koncentrycznymi pasami na kapeluszu;

ryj rɨj n
tryne
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rynek ˈrɨ̃nɛk n
marknad
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;
torg
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

rynek pieniężny ˈrɨ̃nɛk pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ n
penningmarknad
(ekonomia, ekonomiczny) rynek transakcji krótkoterminowych o terminie realizacji nie dłuższym niż rok;

rynsztok n
rännsten
otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe

rysowanie ˌrɨsɔˈvãɲɛ n
ritning
(rzeczownik odczasownikowy) od: rysować

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
rita teckna
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

rysowniczka ˌrɨsɔvʲˈɲiʧ̑ka n
tecknerska
kobieta, która wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
tecknare
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek rɨˈsũnɛk n
ritning teckning
to, co zostało narysowane;

rytm rɨtm̥ n
rytm
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
ritual rit
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal n
rival
osoba, która konkuruje w czymś

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
risk
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryś rɨɕ n
lodjur lo
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż rɨʃ n
ris risgryn
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
(handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki ˈʒatʲci adj
tunn
półpłynny, mający półpłynną konsystencję
sällsynt
zachodzący rzadko

rzadko ˈʒatkɔ adv
sällan
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzec ʒɛʦ̑ v
anföra framhålla fram­föra säga uttala uttrycka
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) mówić, odzywać się, komunikować coś

rzecz ʒɛʧ̑ n
sak föremål
wytwór materialny, przedmiot

rzeczniczka n
taleskvinna
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję

rzecznik n
förespråkare förfäktare förkämpe försvarare vapendragare
(książkowy) osoba występująca w obronie kogoś lub czegoś, popierająca jakąś sprawę
talesman språkrör förtroendeman målsman ombud ombudsman
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
substantiv nomen
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownik własny ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ ˈvwasnɨ n
egennamn
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
verklighet realitet
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie
realistyczność, świat realny

rzeczywisty ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
verklig
mający miejsce naprawdę

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ adv
faktiskt i sanning minsann riktigt sannerligen verkligen
zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
jaså verkligen
w formie pytania: wyraża wątpliwość

rzeka ˈʒɛka n
flod älv å
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzemieślniczy ˌʒɛ̃mʲjɛ̇ɕl̥ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
hantverksmässig
odnoczący się do rzemieślnika lub rzemiosła

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
hantverkare
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
hantverk
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzepka n
knäskål
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzesza ˈʒɛʃa n
rike
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
skulptör
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
slakthus slakteri
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
slaktare
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
gonorré
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
rädisa
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucanie ʒuˈʦ̑ãɲɛ n
kastning
(rzeczownik odczasownikowy) od: rzucać

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
lämna
(potocznie, potoczny) zrezygnować ze związku z kimś
kasta
wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
kasta pärlor framför svin kasta pärlor för svin
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut ʒut n
kast
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą
szybki, energiczny ruch ręki, nogi, głowy lub gwałtowny skok całego ciała

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
straffspark straff
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m n
släggkastning
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oka ˈʒut ˈɔka n
anblick ögonkast
zerknięcie, szybkie spojrzenie

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
spjutkastning
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
spy
(grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
romersk
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rząd ʒɔ̃nt n
regering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
serie
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
leda styra
kierować czymś, zarządzać
härska regera
sprawować władzę, panować

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
ögonfrans
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg ruk n
horn
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
(anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego
materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt
hörn gathörn gatuhörn
miejsce styku dwóch ulic
hörn
miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
ymnighetshorn
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

rówieśnik ruˈvʲjɛ̇ɕɲik n
årsbarn
osoba w tym samym wieku

równanie ruvˈnãɲɛ n
ekvation
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

również ˈruvʲɲɛʃ particle
också även
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik ˈruvʲɲik n
ekvator
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina ruvʲˈɲĩna n
slätt
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równoleżnik n
parallel
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc jesienna ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa n
höstdagjämning
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa n
vårdagjämning
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równoramienny adj
likbent
(matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równorzędny adj
jämbördig jämgod jämnbördig jämngod likvärdig
o takiej samej wartości pod jakimś względem

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
jämlikhet
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)

równy ˈruvnɨ adj
flat jämn
posiadający gładką powierzchnię
jämlik
posiadający identyczną wartość

róża ˈruʒa n
ros
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
rosenkrans radband
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw

różdżka ˈruʃʧ̑ka n
trollstav
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
skillnad differens
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
skillnad olikhet
to, czym się coś od czegoś różni

różnić ˈruʒʲɲiʨ̑ v
variera
być różnym, innym od czegoś pod jakimiś względami

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
mångfald
cecha tego, co jest różnorodne

różny ˈruʒnɨ adj
olik skild annorlunda avvikande olikartad skiljaktig
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech

różowy ruˈʒɔvɨ adj
rosa skär
mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
röda hund
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
handtag
uchwyt, rękojeść

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
upp med händerna
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznie ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
för hand
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
handduk
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
hand
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
ärm
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
handske
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojeść rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑ n
skaft
część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rękopis rɛ̃ŋˈkɔpʲis n
manuskript
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rżeć rʒɛʨ̑ v
gnägga
o koniu: wydawać charakterystyczny głos

saarski adj
saarländsk
związany z Saarą, dotyczący Saary (kraju związkowego, krainy i rzeki)

sabotaż saˈbɔtaʃ n
sabotage
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
sabotera
stosować sabotaż

sad sat n
fruktträdgård
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta n
sadist
człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadyzm n
sadism
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadz saʦ̑ n
fisksump sump
(rybołówstwo, rybacki) skrzynia z otworami służąca do przechowywania żywych ryb w miejscu przepływu wody

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
plantera
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

saga ˈsaɡa n
saga
tradycyjna opowieść islandzka, skandynawska

sake ˈsakɛ n
saké
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
sakrament
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
saxophon saxofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
saxofonist
muzyk, który gra na saksofonie

sala ˈsala n
sal
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

sala chorych ˈsala ˈxɔrɨx n
sjukrum
(medycyna, medyczny) szpitalne pomieszczenie przeznaczone dla chorych

salamandra ˌsalãˈmãndra n
salamander
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salami saˈlãmʲi n
salami salamikorv
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

saletra n
salpeter
(chemia, chemiczny) azotan mający znaczenie techniczne

salina saˈlʲĩna n
salin
zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

salmiak ˈsalmʲjak n
salmiak
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) chlorek amonu, sól kwasu solnego i amoniaku

salomonowy wyrok ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk idiom
salomonisk dom
decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron

salomoński ˌsalɔ̃ˈmɔ̃j̃sʲci adj
salomonsk
odnoszący się do Wysp Salomona, wyspiarskiego państwa na Oceanie Spokojnym

salon ˈsalɔ̃n n
sällskapsrum
główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salwa ˈsalva n
salva
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

salwadorski ˌsalvaˈdɔrsʲci adj
salvadoransk
odnoszący się do państwa Salwador

sam sãm pronoun
ensam
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
själv
podkreślenie: właśnie ten, a nie inny
właśnie taki (a nie inny)

sam na sam adv
mellan fyra ögon på tu man hand
bez świadków, w cztery oczy, bez udziału osób trzecich

samar ˈsãmar n
samarium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samica sãˈmʲiʦ̑a n
hona hondjur
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
handjur hanne hane
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samoański ˌsãmɔˈãj̃sʲci adj
samoansk
odnoszący się do państwa Samoa

samoański ˌsãmɔˈãj̃sʲci n
samoanska
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Samoa,

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
självmördare
osoba próbująca zabić samą siebie

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
självmord
zabicie samego siebie;

samochód sãˈmɔxut n
bil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samodzielność n
självständighet
niezależność, uniezależnienie

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
vokal självljud
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samolot sãˈmɔlɔt n
flygplan flyg
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobrona n
självförsvar
obrona samego siebie

samospalenie ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ n
självförbränning
samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
ensamhet
uczucie braku bliskich osób

samotny sãˈmɔtnɨ adj
ensam
odbywający się bez towarzystwa
ensam ensamstående
taki, który jest sam, żyje samotnie

samowar sãˈmɔvar n
samovar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samuraj n
samuraj
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
gös
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sanmaryński ˌsãnmaˈrɨ̃j̃sʲci adj
sanmarinsk
odnoszący się do państwa San Marino

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
sanskrit
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

sapać v
flämta flåsa pusta
oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy

sardela sarˈdɛla n
ansjovis
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardynka sarˈdɨ̃nka n
sardin
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
sardisk
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sarkazm ˈsarkasm̥ n
sarkasm
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag sarˈkɔfak n
sarkofag
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna ˈsarna n
rådjur
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

sarnina sarʲˈɲĩna n
hjortkött
mięso sarny

satanizm n
satanism
kult szatana

satelita ˌsatɛˈlʲita n
satellit
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
satellit lydrike lydstat satellitstat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satyra saˈtɨra n
satir
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

saudyjski sawˈdɨjsʲci adj
saudisk
odnoszący się do Arabii Saudyjskiej (państwa na Półwyspie Arabskim)

saudyjskoarabski adj
saudiarabisk
dotyczący Arabów saudyjskich i Arabii Saudyjskiej

sauna ˈsawna n
bastu sauna
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna n
savann
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata saˈwata n
sallad sallat
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka saˈwatka n
sallad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana n
potatissallad
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
scen
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
(przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
skepticism
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczny adj
skeptiska
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk ˈsʦ̑ɛptɨk n
skeptiker
człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schizofrenia ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja n
schizofreni
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schlebiać v
smickra
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schody ˈsxɔdɨ n
trappa
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
rulltrappa
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schorzenie sxɔˈʒɛ̃ɲɛ n
åkomma
stan chorobowy lub nieprawidłowe funkcjonowanie danego organu

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
gömställe
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schyłek ˈsxɨwɛk n
slut
okres bliski zakończeniu, stadium końcowe

seaborg ˈsʲibɔrk n
seaborgium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

sedno ˈsɛdnɔ n
essens kontenta kvintessens kärna pudelns kärna
(książkowy) istota czegoś

segregacja rasowa ˌsɛɡrɛˈɡaʦ̑ʲja raˈsɔva n
rassegregation
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej

segregowanie ˌsɛɡrɛɡɔˈvãɲɛ n
segregering
(rzeczownik odczasownikowy) od: segregować

segregować ˌsɛɡrɛˈɡɔvaʨ̑ v
segregera
układać według określonego porządku

sejf sɛjf n
kassaskåp
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejm sɛjm n
sejm
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z izb parlamentu w Polsce, Litwie i Łotwie;
dag
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa parlamentu albo jednej z izb parlamentu

sekator sɛˈkatɔr n
sekatör
(ogrodnictwo, ogrodniczy) nożyce o wygiętych ostrzach używane w ogrodzie;

sekcja ˈsɛkʦ̑ʲja n
sektion
dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.

seks sɛks n
sex
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
sexism
dyskryminacja ze względu na płeć;

seksownie sɛˈksɔvʲɲɛ adv
sexigt
w sposób seksowny

seksturystyka ˌsɛkstuˈrɨstɨka n
sexturism
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej

seksualnie ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ adv
sexuellt
w sposób dotyczący seksu, seksualności

seksualność n
sexualitet
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
sexuell
dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
sexologi
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta ˈsɛkta n
sekt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii

sektor ˈsɛktɔr n
sektor
określony dział gospodarki narodowej lub jej część oddzielna z powodu określonego typu własności
wydzielona część jakiejś przestrzeni

sektorowy ˌsɛktɔˈrɔvɨ adj
sektoriell
(przymiotnik) od sektor

sekunda sɛˈkũnda n
sekund
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
(potocznie, potoczny) krótka chwila

sekundant sɛˈkũndãnt n
sekundant
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi
(sport, sportowy) zwłaszcza w pięściarstwie i szachach: doradca i pomocnik zawodnika

sekwoja sɛˈkfɔja n
sekvoja
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;

selekcja sɛˈlɛkʦ̑ʲja n
selektion
dobór dokonywany poprzez eliminację

selekcjonować v
gallra skräda sovra sålla utmönstra
wybierać poprzez eliminację

selen ˈsɛlɛ̃n n
selen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

seler ˈsɛlɛr n
selleri
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selfie n
selfie
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyczny ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
semantisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
termin
połowa roku akademickiego lub szkolnego;

sen sɛ̃n n
sömn
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
dröm
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
vinterdvala
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senat ˈsɛ̃nat n
senat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator sɛ̃ˈnatɔr n
senator
członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senegalski ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci adj
senegalesisk
odnoszący się do państwa Senegal

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
sömn-
dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu
sömnig dåsig
taki, który chce spać; jest śpiący

sensowny sɛ̃w̃ˈsɔvnɨ adj
förnuftig förståndig klok sansad vettig välbetänkt
(potocznie, potoczny) taki, który działa logicznie, rozsądnie
befogad rimlig skälig vettig
taki, który ma sens, właściwą zawartość, treść; ma uzasadnienie, jest logiczny

sentymentalny ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
sentimental
przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

ser sɛr n
ost
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

serbski ˈsɛrpsʲci adj
serbisk serbiska
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski ˈsɛrpsʲci n
serbiska serbisk
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
hjärta
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
(przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
(przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości

serdeczność sɛrˈdɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
hjärtlighet
życzliwość, serdeczny stosunek

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
hjärtlig fryntlig gemytlig godhjärtad godlynt godmodig
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
ringfinger
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

seria ˈsɛrʲja n
serie följd
elementy lub wydarzenia następujące po sobie
serie
szereg jednakowych elementów

serial ˈsɛrʲjal n
serie
film telewizyjny składający się z przynajmniej kilku odcinków

serwatka n
vassla vassle
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer ˈsɛrvɛr n
server
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwetka n
servett
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilizm n
servilitet
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

sesja zdjęciowa n
fotosession
(fotografia) spotkanie zorganizowane w celu zrobienia serii zdjęć

seszelski sɛˈʃɛlsʲci adj
seychellisk
odnoszący się do Seszeli (państwa lub wysp)

seter szkocki ˈsɛtɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci n
gordonsetter
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie seterów;

sezon ogórkowy n
dödsäsong
(publikatory) okres w porze letniej, gdy w mediach dominują błahe tematy i zmyślone newsy;

sfaleryt n
zinkblände
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfinks sfʲĩŋks n
sfinx
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

sherry n
sherry
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj hiszpańskiego wina;

siadać ˈɕadaʨ̑ v
sätta sig
zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

siano ˈɕãnɔ n
hö
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siara ˈɕara n
råmjölk
(zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarka ˈɕarka n
svavel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
svavelväte sulfan vätesulfid vätesvavla
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siatkówka ɕatˈkufka n
näthinna retina
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
volleyboll
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siać ɕäʨ̑ v
så
rzucać nasiona w glebę

siedem grzechów głównych n
de sju dödssynderna sju dödssynderna
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemdziesięcioczterolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
sjuttiofyraåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt cztery lata

siedemdziesięcioczteroletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttiofyraårig
mający siedemdziesiąt cztery lata
trwający siedemdziesiąt cztery lata

siedemdziesięciodwulatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
sjuttiotvååring
mężczyzna mający siedemdziesiąt dwa lata

siedemdziesięciodwuletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
sjuttiotvåårig
mający siedemdziesiąt dwa lata
trwający siedemdziesiąt dwa lata

siedemdziesięciodziewięciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
sjuttionioåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt dziewięć lat

siedemdziesięciodziewięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttionioårig
mający siedemdziesiąt dziewięć lat
trwający siedemdziesiąt dziewięć lat

siedemdziesięciojednolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
sjuttioettåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt jeden lat

siedemdziesięciojednoletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttioettårig
mający siedemdziesiąt jeden lat
trwający siedemdziesiąt jeden lat

siedemdziesięciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
sjuttioåring
osoba w wieku 70-79 lat

siedemdziesięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttioårig
mający siedemdziesiąt lat
trwający siedemdziesiąt lat

siedemdziesięcioośmiolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
sjuttioåttaåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt osiem lat

siedemdziesięcioośmioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttioåttaårig
mający siedemdziesiąt osiem lat
trwający siedemdziesiąt osiem lat

siedemdziesięciopięciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
sjuttiofemåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt pięć lat

siedemdziesięciopięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttiofemårig
mający siedemdziesiąt pięć lat
trwający siedemdziesiąt pięć lat

siedemdziesięciosiedmiolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
sjuttiosjuåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt siedem lat

siedemdziesięciosiedmioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttiosjuårig
mający siedemdziesiąt siedem lat
trwający siedemdziesiąt siedem lat

siedemdziesięciosześciolatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
sjuttiosexåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt sześć lat

siedemdziesięciosześcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttiosexårig
mający siedemdziesiąt sześć lat
trwający siedemdziesiąt sześć lat

siedemdziesięciotrzylatek ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
sjuttiotreåring
mężczyzna mający siedemdziesiąt trzy lata

siedemdziesięciotrzyletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
sjuttiotreårig
mający siedemdziesiąt trzy lata
trwający siedemdziesiąt trzy lata

siedemnastolatek ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlatɛk n
sjuttonåring
chłopak mający siedemnaście lat

siedemnastoletni ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
sjuttonårig
mający siedemnaście lat
trwający siedemnaście lat

siedmiolatek ˌɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
sjuåring
chłopiec mający siedem lat

siedmioletni ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
sjuårig
mający siedem lat
trwający siedem lat

siedmiomasztowiec ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
sjumastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający siedem masztów

siedmiomasztowy ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
sjumastad
o żaglowcu: mający siedem masztów

siedziba ɕɛ̇ˈʥ̑iba n
säte
(książkowy) lub (podniośle) miejsce, w którym ktoś mieszka lub dłużej przebywa

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
sitta
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności

sieja ˈɕɛ̇ja n
sik
(ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus, srebrzysta, przybrzeżna ryba bałtycka żyjąca również w niektórych jeziorach;

sierp ɕɛrp n
skära
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
augusti
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierraleoński ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃j̃sʲci adj
sierraleonsk
odnoszący się do państwa Sierra Leone

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
nät
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet

sień ɕɛ̇̃ɲ n
farstu
(przestarzałe, przestarzały) pomieszczenie prowadzące do wnętrza domu

sikać ˈɕikaʨ̑ v
urinera kissa
(potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikora ɕiˈkɔra n
mes
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
talgoxe
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

silnia ˈɕilʲɲa n
fakultet
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik ˈɕilʲɲik n
motor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny ˈɕilnɨ adj
stark
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)
intensywnie działający
dosadny

singapurski ˌsʲĩŋɡaˈpursʲci adj
singaporiansk
związany z Singapurem, dotyczący Singapuru

sinolog sʲĩˈnɔlɔk n
sinolog
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
sinologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinologiczny adj
sinologisk
związany z sinologią, dotyczący sinologii

sinus ˈsʲĩnus n
sinus
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

siodło ˈɕɔdwɔ n
sadel
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra ˈɕɔstra n
syster
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
pielęgniarka
zakonnica

siostrzenica ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
systerdotter
córka siostry

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
systerson
syn siostry

sito ˈɕitɔ n
såll
narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiu ˈɕüɕu n
kiss
(infantylnie) sikanie, oddawanie moczu

się ɕɛ pronoun
sig
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

siła ˈɕiwa n
kraft makt
energia, zdolność do wysiłku
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami;
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

skala ˈskala n
skala
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)
(książkowy) wielkość, zakres czegoś
(psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu
(technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru

skalpel ˈskalpɛl n
skalpell
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skand skãnt n
skandium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandal ˈskãndal n
skandal
zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje
oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1)

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
skandinavisk
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skarb skarp n
skatt
zbiór bardzo wartościowych rzeczy
coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarpeta skarˈpɛta n
strumpa socka
okrycie (ubiór) stopy

skała ˈskawa n
bergart klippa
(geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
klippa berg
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

skipass n
liftkort
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) karnet narciarski umożliwiający korzystanie z kilku wyciągów w obrębie kompleksu narciarskiego, czasem także z dodatkowych usług

sklep sklɛp n
affär handel butik
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep kolonialny ˈsklɛp ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ n
kolonialvaruaffär kolonialvarubutik
(dawniej, dawny) sklep zaopatrzony w towary spożywcze (jak kawa, herbata, ryż, przyprawy) sprowadzane z zamorskich krajów, głównie z kolonii

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
systembolagsbutik
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
valv
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
springare häst kuse
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skok skɔk n
hopp
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry
stöt
czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp.

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
stavhopp
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
höjdhopp
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
skorpion
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa ziemska skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska n
jordskorpa
zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skorupiak skɔˈrupʲjak n
skaldjur
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
lärka
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skradać się v
smyga tassa
zbliżać się ostrożnie, cicho, bezszelestnie

skraj skraj n
utkant ytterkant
brzeg jakiejś płaszczyzny, jakiegoś obszaru

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
blygsamhet ödmjukhet
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
blygsam anspråkslös blyg försagd försynt hovsam
niemający potrzeby wyróżniania się
blygsam måttlig oansenlig ringa
niewielki
anspråkslös blygsam enkel modest oansenlig ringa
w prostym stylu, pozbawionym ozdób

skroń skrɔ̃ɲ n
tinning
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha ˈskruxa n
ånger
żal za popełnione błędy, krzywdy

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
postbox
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
flygel
(regionalizm poznański) fortepian
ytterkant
(sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy
flygel vinge
boczna część budynku, wydzielona z głównej części;
vinge flygel
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
część samolotu tworząca siłę nośną;
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
halva
ruchoma płaszczyzna otwierająca i zamykająca otwór drzwiowy, mocowana na ościeżnicy (futrynie);

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
kista lår
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

skrzynka ˈskʃɨ̃nka n
låda
mała skrzynia
brevlåda
metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

skrzynka pocztowa n
brevlåda
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp polny ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ n
åkerfräken rävrumpa rävsvans
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
fiol violin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
violinist fiolspelare
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
korsning gatukorsning vägkorsning korsväg
miejsce połączenia dwóch dróg;

skrót skrut n
genväg
(informatyka, informatyczny) plik z ikoną, będący odnośnikiem do innego pliku;
droga krótsza od oficjalnej lub zalecanej
förkortning
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
akronym
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
svänga
zmieniać kierunek poruszania się

skrępowany ˌskrɛ̃mpɔˈvãnɨ adj
blyg förlägen
(książkowy) zawstydzony, onieśmielony jakąś sytuacją

skunks skũŋks n
skunk
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skuteczność skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
effektivitet
cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skutek ˈskutɛk n
effekt verkan påföljd följd konsekvens resultat
wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skóra ˈskura n
hud skinn
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
läder skinn
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;
skal
zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.

skórka pomarańczowa ˈskurka ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔva n
apelsinhud
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skórka otaczająca pomarańczę

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑ n
snåljåp snålvarg
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpstwo ˈskɔ̃mpstfɔ n
snålhet
niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
njugg gnidig snål knusslig
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze
knapp i minsta laget knaper otillräcklig snål torftig
(potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości

skład skwat n
upplag
miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn

składać ˈskwadaʨ̑ v
sätta
(drukarstwo, drukarski) przygotowywać tekst do druku, łącząc, zestawiając różne litery i wyrazy
montera sammansätta sätta ihop sätta samman sätta upp
budować coś z elementów, łączyć w jedną całość dwie lub więcej części
hamstra hopa samla skramla spara
gromadzić coś, zbierać
lämna
przekazywać coś komuś w formie ustnej lub pisemnej
anhopa ansamla
umieszczać w określonym miejscu
veckla ihop vika ihop vika samman
zginać, załamywać coś, robiąc to mniejszym
falla sig råka inträffa slumpa sig
(potocznie, potoczny) w odniesieniu do jakichś okoliczności: mieć jakiś przebieg
bestå utgöras
mieć coś za swoje części

slalom ˈslalɔ̃m n
slalom
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang slãŋk n
slang
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slawistyczny ˌslavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
slavistisk
związany ze slawistyką

slawistyka slaˈvʲistɨka n
slavistik
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

slipy ˈslʲipɨ n
badbyxor kalsonger simbyxor
męskie, obcisłe majtki;

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
smaklig måltid
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
smaklig
mający dobry smak; dobrze smakujący
smakfull
w dobrym smaku, guście

smak smak n
smak
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
smaka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smalandzki adj
småländsk
związany z Smalandią, dotyczący Smalandii

smażony adj
stekt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
steka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf smɛrf n
smurf
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
napp tutt
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok smɔk n
drake
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smukły ˈsmukwɨ adj
slank smäcker smärt smal spenslig
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek ˈsmutɛk n
sorgsenhet sorg
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny ˈsmutnɨ adj
ledsen sorgsen sorglig vemodig
odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz smɨʧ̑ n
hundkoppel koppel
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
stråke
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

snop snɔp n
kärve sädeskärve
(rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

snopek ˈsnɔpɛk n
kärve
mały snop; zebrane, ułożone równolegle i związane źdźbła zbóż, lnu, traw itp.

snopowiązałka ˌsnɔpɔvʲjɔ̃w̃ˈzawka n
självbindare
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;

snus snus n
snus
używka na bazie tytoniu, zażywana doustnie przez umieszczenie jej pod dolną lub górną wargą;

snycerstwo snɨˈʦ̑ɛrstfɔ n
snideri
(książkowy) sztuka, artystyczne rzemiosło rzeźbienia w drewnie

snycerz ˈsnɨʦ̑ɛʃ n
snidare
(książkowy) rzemieślnik lub artysta zajmujący się rzeźbieniem w drewnie, snycerstwie

sobota sɔˈbɔta n
lördag
szósty dzień tygodnia;

sobowtór sɔˈbɔftur n
dubbelgångare
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
socialist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
socialistisk
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
socialism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
sociologi
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjologiczny ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
sociologisk
związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
lins
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
mustig saftig
zawierający dużo soku, pełen soku

sok sɔk n
saft juice jos
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokolnictwo n
falkenering
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokolnik sɔˈkɔlʲɲik n
falkenerare
osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokół ˈsɔkuw n
falk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sola ˈsɔla n
sjötunga tunga
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
sammanhållning
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solista sɔˈlʲista n
solist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
saltströare saltkar
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
somalisk somaliska
odnoszący się do państwa Somalia

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci n
somaliska
język urzędowy Somalii

sopel ˈsɔpɛl n
istapp
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopran ˈsɔprãn n
sopran
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;
(potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

sos sɔs n
sås
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
sojasås
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sos tatarski ˈsɔs taˈtarsʲci n
tartarsås
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sosna ˈsɔsna n
fura tall
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;
tall fura
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)
fur furu
drewno sosnowe

sowa ˈsɔva n
uggla uv
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
hökuggla
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
fjälluggla
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowiecki sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
sovjetisk
radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
promenad vandring
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
vandra promenera
chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spadać ˈspadaʨ̑ v
falla
lecieć bezwładnie w dół

spadkobierca ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a n
arvinge
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
fallskärm
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
fallskärmshoppare
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
spagetti spaghetti
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalić ˈspalʲiʨ̑ v
bränna
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem
(sport, sportowy) (w niektórych grach zespołowych) podać piłkę do innego zawodnika swojej drużyny w chwili, gdy między nim a bramką przeciwnika nie ma żadnego zawodnika drużyny przeciwnej

spalić na panewce ˈspalʲiʨ̑ ˌna‿pãˈnɛfʦ̑ɛ idiom
gå i stöpet
nie udać się, zakończyć się klęską

spawacz ˈspavaʧ̑ n
svetsare
robotnik zajmujący się spawaniem

spać spaʨ̑ v
sova
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

specjalista ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista n
specialist
człowiek, który się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalnie spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
speciellt
w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny
umyślnie, z określony zamiarem, celowo, trafnie

specjalny spɛˈʦ̑ʲjalnɨ adj
speciell särskild
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby
mający szczególne, wyjątkowe właściwości

spekulant spɛˈkulãnt n
spekulant
człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

sperma ˈspɛrma n
sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spermatozoid ˌspɛrmatɔˈzɔ<sup>j</sup>it n
spermatozo
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

spełniać ˈspɛwʲɲäʨ̑ v
uppfylla
(matematyka, matematyczny) po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę
infria uppfylla motsvara tillfredsställa tillgodose
być zgodnym z wymaganiami
uppfylla fullgöra utföra
robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia
förverkliga sig
realizować się, czuć satysfakcję ze swojej pracy, roli, stanowiska
besannas gå i uppfyllelse slå in
urzeczywistniać się

spichrz spʲixʃ n
spannmålsmagasin
budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
gem
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spis spʲis n
lista förteckning index katalog register rulla
lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
innehållsförteckning
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
skafferi
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
byxa byxor
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spojrzenie spɔjˈʒɛ̃ɲɛ n
blick
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
lugn
o człowieku: zachowujący się w sposób opanowany i zrównoważony

spokój ˈspɔkuj n
lugn
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania
cisza, brak hałasu, rumorów
fred lugn
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

spontanicznie ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
spontant
w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

spontaniczność ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
spontanitet
żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny adj
spontan
działający odruchowo, bez innych wpływów

sporo ˈspɔrɔ indefinitePronoun
en hel del rätt mycket ​åt­skilligt
jako określenie czasownika: dość dużo, niemało
en hel del rätt mycket ​åt­skillig
jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

sport spɔrt n
sport idrott
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sportowiec spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑ n
idrottsman
(sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sportowy spɔrˈtɔvɨ adj
sportslig
dotyczący sportu, związany ze sportem

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
utarbeta skriva upprätta
(książkowy) wykonać, przygotować coś

spostrzeżenie ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
anmärkning
obserwacja, uwaga na dany temat

sposób ˈspɔsup n
vis sätt
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
samling möte
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spotykać spɔˈtɨkaʨ̑ v
träffa
napotykać kogoś, widywać
chodzić na spotkania z kimś

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
bikt bekännelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
törstig
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprawa ˈsprava n
fall mål rättssak
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne
uppdrag uppgift ärende
interes, rzecz do załatwienia
sak affär angelägenhet ärende fråga
to, co jest dla kogoś ważne

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
inspektera kontrollera undersöka besiktiga granska kolla
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe
bestå ett prov duga hålla infrias
dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania
bekräftas besanna sig besannas slå in
spełniać się, okazywać się prawdziwe

sprawiedliwie ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ adv
rättvisligen
w sposób sprawiedliwy

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
rättvisa rättfärdighet
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
rättvis
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością
(o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości

sprzeciwiać się spʃɛˈʨ̑ivʲjäʨ̑‿ɕɛ v
opponera motsätta sig sätta sig emot protestera spjärna emot streta emot
być przeciwnym czemuś, być przeciwko czemuś lub komuś; nie zgadzać się z na coś (z czymś)

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
sälja
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
försäljare expedit affärsbiträde
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedawczyni ˌspʃɛdafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
försäljerska
(handel, handlowy) kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
försäljning
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzątanie spʃɔ̃nˈtãɲɛ n
rengöring
(rzeczownik odczasownikowy) od: sprzątać

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
städa
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęt spʃɛ̃nt n
bärgning
(rolnictwo, rolniczy) koszenie zboża, traw, kopanie warzyw, zbieranie owoców itp. i zwożenie ich z pola, sadu, ogrodu
redskap
przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu
utrustning apparatur
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

spuszczać ˈspuʃʧ̑aʨ̑ v
sänka
obniżyć cenę
opuszczać na dół
opuścić się na dół

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
kjol
(krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik ˈspujɲik n
konjunktion
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spółdzielczy adj
kooperativ
odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółdzielnia spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa n
andelsförening
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
konsonant
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka ˈspuwka n
bolag
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
aktiebolag
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spóźniać się ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ v
dra sig dra sig efter försena
być za późno, nie przychodzić na czas

spędzać ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
spendera tillbringa
być w towarzystwie kogoś
przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas
wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś

spłukany adj
barskrapad
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

squat n
ockuperad byggnad
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

srać sraʨ̑ v
skita bajsa
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec

srebro ˈsrɛbrɔ n
silver
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;
(sport, sportowy) srebrny medal

srogo adv
strängt
bezlitośnie, surowo

sroka ˈsrɔka n
skata
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
varfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;

ssak sːak n
däggdjur
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

stabilny staˈbʲilnɨ adj
stadig
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu
stadig stabil
niezmieniający się przez dłuższy czas

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
station järnvägsstation
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
bensinstation bensinmack mack
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kosmiczna ˈstaʦ̑ʲja kɔsˈmʲiʧ̑na n
rymdstation
sztuczny satelita, na którego pokładzie możliwy jest długi pobyt astronautów;

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
stadion
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;
(historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

stagflacja staɡvˈlaʦ̑ʲja n
stagflation
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
stagnation
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia ˈstajɲa n
stall
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal stal n
stål
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit staˈlaɡmʲit n
stalagmit
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt staˈlaktɨt n
stalaktit
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stale ˈstalɛ adv
ständig
(potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalinowski adj
stalinistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizme albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stan stãn n
stånd
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) grupa społeczna w okresie od średniowiecza do XVIII w.;
tillstånd stånd
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stanowczy stãˈnɔfʧ̑ɨ adj
beslutsam
taki, który potrafi podjąć kategoryczną decyzję, pozbawiony wahań i wątpliwości

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
plats
miejsce wykonywania czynności, miejsce postoju, pobytu
pozycja w hierarchii zawodowej

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
betyda medföra
być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym
utgöra bilda
składać się na coś, tworzyć coś

stara miłość nie rdzewieje ˈstara ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɲɛ‿rʣ̑ɛˈvʲjɛ̇jɛ proverb
gammal kärlek rostar aldrig
miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu

stara panna n
gammal ungmö ogift kvinna
niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

starannie staˈrãɲːɛ adv
noggrannt
w sposób staranny, dokładny, schludny; z dbałością o szczegóły

staroangielski ˌstarɔãŋʲˈɟɛlsʲci adj
fornengelsk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Anglii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Anglii

staroarabski ˌstarɔaˈrapsʲci adj
fornarabisk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Arabii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Arabii

staroduński ˌstarɔˈdũj̃sʲci adj
forndansk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Danii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Danii

staroegipski ˌstarɔɛˈɟipsʲci adj
fornegyptisk
żyjący/mający miejsce w starożytnym Egipcie lub pochodzący/wywodzący się z niego

starofiński ˌstarɔˈfʲĩj̃sʲci adj
fornfinsk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Finlandii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Finlandii

starofrancuski ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci adj
fornfransk
żyjący/mający miejsce w dawnej Francji lub pochodzący/wywodzący się z niej

starogrecki ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
forngrekisk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji

staroindyjski ˌstarɔ<sup>j</sup>ĩnˈdɨjsʲci adj
fornindisk
używany, powstały, dziejący się w dawnych Indiach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Indii

staroislandzki ˌstarɔ<sup>j</sup>iˈslãnʦ̑ʲci adj
fornisländsk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Islandii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Islandii

staromodny adj
ålderdomlig
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staroniemiecki ˌstarɔ̃ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
forntysk
używany, powstały, dziejący się w dawnych Niemczech; pochodzący, wywodzący się z dawnych Niemiec

staronorweski ˌstarɔ̃nɔrˈvɛsʲci adj
fornnorsk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Norwegii; pochodzący, wywodzący się z dawnej Norwegii

staroperski ˌstarɔˈpɛrsʲci adj
fornpersisk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Persji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Persji

staropolski ˌstarɔˈpɔlsʲci adj
fornpolsk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Polsce; pochodzący, wywodzący się z dawnej Polski

starorosyjski ˌstarɔrɔˈsɨjsʲci adj
fornrysk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Rosji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Rosji

starorzecze ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ n
korvsjö
(geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

staroszwedzki ˌstarɔˈʃfɛʦ̑ʲci adj
fornsvensk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Szwecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Szwecji

staroszwedzki ˌstarɔˈʃfɛʦ̑ʲci n
fornsvenska
język używany w dawnej Szwecji w okresie między XIII a XVI wiekiem

starotestamentowy adj
gammaltestamentlig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

starowłoski ˌstarɔˈvwɔsʲci adj
fornitaliensk
używany, powstały, dziejący się w dawnych Włoszech; pochodzący, wywodzący się z dawnych Włoch

staroświecki adj
gammaldags antik ålderdomlig
wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
ålderdom
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
antik
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
antik
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności
istniejący od bardzo dawna

stary ˈstarɨ adj
gammal
mający wiele lat, niemłody

starzec ˈstaʒɛʦ̑ n
gamling
stary mężczyzna

statek ˈstatɛk n
skepp fartyg
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
skepp farkost
każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny n
rymdskepp
(astronomia, astronomiczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

status ˈstatus n
status ställning
położenie, pozycja (np. społeczna)

statystyczny ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ adj
statistisk
odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka staˈtɨstɨka n
statistik
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw staf n
led
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
damm tjärn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
armbågsled
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawać ˈstavaʨ̑ v
avstanna stanna
przestawać działać
resa sig ställa sig stå upp
unosić się w kierunku pionowym
bli
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś
bli av bli till hända inträffa ske
tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić

stawiać ˈstavʲjäʨ̑ v
bygga resa
budować
bjuda
kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol
satsa
określać przedmiot swojego zakładu
ställa
tak przemieszczać przedmiot, by stał
mopsa sig
(potocznie, potoczny) dawać opór
inställa sig komma
przybywać na żądanie

stawiać sprawę na ostrzu noża ˈstavʲjäʨ̑ ˈspravɛ na‿ˈɔsṭʃu ˈnɔʒa v
driva saken till sin spets ställa saken på sin spets
żądać kategorycznie

stała ˈstawa n
konstant
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stały ˈstawɨ adj
fast stabil konstant
będący w tym samym miejscu/położeniu
fast konstant stabil
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień

stek stɛk n
stek
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stenografia n
stenografi
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
stereotyp
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

sterowiec stɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
zeppelinare
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;

stewardesa ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa n
flygvärdinna
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
varv skeppvarv
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stodoła stɔˈdɔwa n
lada
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stokrotka stɔˈkrɔtka n
tusensköna
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;

stolarz ˈstɔlaʃ n
snickare
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
huvudstad
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stomatologia ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja n
stomatologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna n
koloradoskalbagge
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
gråsugga
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;

stop stɔp n
legering
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa ˈstɔpa n
fot
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
jednostka długości, używana w niektórych krajach;
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)
versfot
najmniejsza jednostka miary wierszowej;

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
grad
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
(matematyka, matematyczny) maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian;
wielkość, rozmiar, zasięg jakiejś czynności
grad rang ställning
czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych
steg
część jakiegoś procesu stanowiąca pewną całość
trappsteg fotsteg
każda z części schodów uniesiona do góry
betyg skolbetyg
ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
superlativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
komparativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
gradvis småningom etappvis stegvis
nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stos stɔs n
trave vedtrave
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego
stack trave
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosować stɔˈsɔvaʨ̑ v
använda bruka tillämpa applicera
używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosownie stɔˈsɔvʲɲɛ adv
enligt alltefter i enlighet
(książkowy) zgodnie z czymś, odpowiednio, właściwie; według czegoś

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
samlag
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo adv
relativt
w stosunku do czego lub kogo

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
sällskap förbund samfund
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołówka stɔˈwufka n
kantin lunchrum matsal
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek ˈstɔʒɛk n
kon
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach strax n
rädsla
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
fågelskrämma
kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strajk strajk n
strejk
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
strejka
uczestniczyć w strajku

straszny ˈstraʃnɨ adj
hemsk förskräcklig fasansfull förfärlig ohygglig ryslig
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

strata ˈstrata n
förlust
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strateg ˈstratɛk n
strateg
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi

strategia straˈtɛɟja n
strategi
ogólny plan działań, szerszy od taktyki

straż straʃ n
vakt
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem
osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś

strażak ˈstraʒak n
brandman brandsoldat
osoba szkolona do walki z ogniem;

stres strɛs n
stress
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

strit strʲit n
stege
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroić ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
stämma
nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
brant
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona ˈstrɔ̃na n
part
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;
uczestnik wojny, także sporu, kłótni, negocjacji, rozmów, umowy, małżeństwa, itp.
sida sidor
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
sida
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

stront strɔ̃nt n
strontium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strug struk n
hyvel
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struga ˈstruɡa n
stråle
ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz

struktura strukˈtura n
struktur
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
å
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

struna ˈstrũna n
sträng
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

strusia polityka n
strúsfûgelpolityk
(związek frazeologiczny) sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

struś struɕ n
struts
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych strɨx n
vind vindsrum
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

stryj strɨj n
farbror
brat ojca;

strzał sṭʃaw n
skott
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni
(sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki

strzała ˈsṭʃawa n
pil
pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka ˈsṭʃawka n
vadben
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) kość strzałkowa;
pil
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek
rzutka do gry w lotki

strzelanie sṭʃɛˈlãɲɛ n
skjutning
(rzeczownik odczasownikowy) od: strzelać

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
skjuta
oddawać strzał z broni
(sport, sportowy) kierować piłkę do bramki

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
målskytt
(sport, sportowy) zawodnik, który strzelił bramkę
skytt
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
stigbygel
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzykawka n
spruta
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strój struj n
dräkt
określony rodzaj ubioru

stróż struʃ n
portvakt
osoba pilnująca np. budynku

stręczycielstwo n
koppleri
przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

student ˈstudɛ̃nt n
student studerande
osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studio ˈstudʲjɔ n
studio
pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.
pracownia artysty, np. malarza, fotografika itp.

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
studera
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia ˈstudʲɲa n
brunn
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stulatek stuˈlatɛk n
hundraåring
osoba w wieku przynajmniej 100 lat

stuletni stuˈlɛtʲɲi adj
hundraårig
mający sto lat
trwający sto lat

stwardnienie rozsiane stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ n
multipel skleros
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
januari torsmånad
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styl stɨl n
stil
sposób czyjegoś postępowania, zachowania
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej

styl życia n
livsstil
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;

stymulator n
stimulator
czynnik pobudzający działanie, bodziec, stymulant

stynka ˈstɨ̃nka n
nors
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach;

stypa n
likvaka
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stóg stuk n
stack
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły

stół stuw n
bord
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd stɔ̃nt pronoun
härifrån
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

stękać v
hacka staka sig stamma
mówić zacinająć się
gny gnälla jämra jämra sig klaga kvida
uskarżać się
gny stånka stöna
wydawać ciężkie westchnienia

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi n
swahili
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

suazyjski ˌsu<sup>w</sup>aˈzɨjsʲci adj
swaziländsk
odnoszący się do państwa Suazi

subkultura n
subkultur
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

subsydiarność ˌsupsɨˈdʲjarnɔɕʨ̑ n
subsidiaritet
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada, według której decyzje powinny być podejmowane na najniższym możliwym szczeblu, a na wyższym tylko wtedy, gdy takie ich podjęcie da o wiele lepsze rezultaty;

subwencja subˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
subvention
pomoc finansowa, dotacja, stypendium

suchy ˈsuxɨ adj
torr
nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

suchy lód ˈsuxɨ ˈlut n
kolsyresnö
(chemia, chemiczny) zestalony dwutlenek węgla;

sudański suˈdãj̃sʲci adj
sudanesisk
odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sufiks ˈsufʲiks n
suffix
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit ˈsufʲit n
tak
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
antyda alludera anspela hänsyfta insinuera låta förstå
czynić aluzję
antyda ge en vink hinta tipsa
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie
antyda indikera peka på
stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku

suka ˈsuka n
hynda tik
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
framgång
korzystny wynik
succé
osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

sukienka suˈcɛ̃nka n
klänning
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

suknia ˈsucɲa n
klänning
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sum sũm n
mal
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma ˈsũma n
summa
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania
pewna ilość pieniędzy

sumeryjski adj
sumerisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

sumeryjski n
sumeriska
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
samvete
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumować sũˈmɔvaʨ̑ v
addera
dodawać, podliczać

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
supermarket snabbköp
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

suport ˈsapɔrt n
förband
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;

surinamski ˌsurʲĩˈnãmsʲci adj
surinamesisk
związany z państwem Surinam, dotyczący państwa Surinam

surojadek n
kremla
(botanika, botaniczny) jadalny grzyb podstawczak z rodziny bedłkowatych

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
råvara
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy suˈrɔvɨ adj
rå
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
surrealistisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

surykatka ˌsurɨˈkatka n
surikat
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

suseł ˈsusɛw n
sisel
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi ˈsuʃʲi n
sushi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza ˈsuʃa n
torka
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszenie suˈʃɛ̃ɲɛ n
torkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: suszyć

sutek ˈsutɛk n
nippel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
suvenir
(przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
suveränitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny adj
suverän
niezależny od innego państwa lub władzy

swastyka ˈsfastɨka n
hakkors
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

sweter ˈsfɛtɛr n
tröja
grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

swój sfuj pronoun
sin
należący do wykonawcy czynności

swędzić ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
klia
dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
siciliansk
od Sycylia

sygnalizować v
signalera
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnał ˈsɨɡnaw n
signal telefonsignal
dźwięk sygnalizujący coś
signal
znak informacyjny lub ostrzegawczy

syjonistyczny ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sionistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
sionism
zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

sylaba sɨˈlaba n
stavelse
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
nyårsafton
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

symbioza n
symbios
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
symbol tecken
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

symbolizować ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑ v
symbolisera
stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
symmetri
(matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
symfoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny adj
symfonisk
związany z symfonią, dotyczący symfonii

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
sympati
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
sympatisk
wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

sympatyk sɨ̃mˈpatɨk n
sympatisör
osoba, która z czymś lub z kimś sympatyzuje

sympatyzować ˌsɨ̃mpatɨˈzɔvaʨ̑ v
sympatisera
darzyć sympatią coś lub kogoś

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
symptom symtom
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symultana ˌsɨ̃mulˈtãna n
simultanschack
(szachy, pojęcie szachowe) sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)

syn sɨ̃n n
son
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
synagoga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
synaps
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej

syndrom miodowego miesiąca ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a n
smekmånadssyndrom
(medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne

syndrom sztokholmski ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci n
Stockholmssyndrom
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
synergi
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synestezja n
synestesi
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

syngaleski n
singalesiska
(językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski;

synkretyzm n
synkretism
łączenie w jedną całość różnych elementów

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
synonym
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synowa sɨ̃ˈnɔva n
svärdotter sonhustru
żona syna

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
sovrum
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena sɨˈrɛ̃na n
siren
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
sirendjur siren
(zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
lönnsirap
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski sɨˈrɨjsʲci adj
syrisk
odnoszący się do państwa Syria

system ˈsɨstɛ̃m n
system
układ urządzeń współpracujących ze sobą;
ordning
ustrój, sposób organizacji życia

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
operativsystem
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
filsystem
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
situation belägenhet
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syzyfowa praca ˌsɨzɨˈfɔva ˈpraʦ̑a n
sisyfosarbete
(przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów

szabat ˈʃabat n
sabbat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla ˈʃabla n
sabel
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą;

szablodziób ʃaˈblɔʥ̑up n
skärfläcka
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon ˈʃablɔ̃n n
mall
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

szachista ʃaˈxʲista n
schackspelare
osoba grająca w szachy

szachować ʃaˈxɔvaʨ̑ v
schacka
w grze w szachy: dawać szacha (stwarzać zagrożenie zabicia króla przeciwnika)

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
schackbräde
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy ˈʃaxɨ n
schack schackspel
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szafa ˈʃafa n
skåp
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir ˈʃafʲir n
safir
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafran ˈʃafrãn n
saffran
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szakal ˈʃakal n
schakal sjakal
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka;

szal ʃal n
sjal halsduk schal
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
brushuvud galenpanna vildhjärna
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo
dåre galning vettvilling
osoba obłąkana, chora umysłowo

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
galenskap dårskap
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna
dårskap galenskap
stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje

szalik ˈʃalʲik n
halsduk
pas materiału służący do owijania szyi

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
galen dåraktig
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny

szampan ˈʃãmpãn n
champagne
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
schampo
płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
akta sköta vårda
chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś
vörda respektera akta högakta skatta uppskatta
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szansa ˈʃãw̃sa n
chans
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szantaż ˈʃãntaʃ n
utpressning
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
utpressa utöva utpressning
stosować szantaż wobec kogoś

szantażysta ˌʃãntaˈʒɨsta n
utpressare
ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szarawy ʃaˈravɨ adj
gråaktig
w kolorze podobnym do szarego

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
gräshoppa
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw;

szarlatan n
charlatan
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szary ˈʃarɨ adj
grå
w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szatan ˈʃatãn n
satan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

szatański adj
satanisk
związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy

szałwia ˈʃawvʲja n
salvia
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw ʃʧ̑af n
syra ängssyra
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
särskilt i synnerhet synnerligen
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu
särskilt
zwłaszcza

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
detalj
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
detaljerad
mający cechy szczegółu; dokładny

szczekanie ʃʧ̑ɛˈkãɲɛ n
skall
odgłos słyszany gdy pies szczeka

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
skälla
(zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczekuszka ʃʧ̑ɛˈkuʃka n
piphare
(zoologia, zoologiczny) Ochotona, niewielki, skoczny ssak;

szczelny adj
lufttät
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczeniak ˈʃʧ̑ɛ̃ɲak n
valp
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały

szczenić się v
valpa
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) o samicach, zwykle psowatych wydawać potomstwo

szczenię ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ n
valp hundvalp
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
vaccin
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
uppriktig ärlig sannfärdig sanningsenlig
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje
ren autentisk fullödig gedigen genuin pur
jednolity, pozbawiony domieszek

szczodry ˈʃʧ̑ɔdrɨ adj
generös spendersam
hojny, dający coś obficie

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tandborste
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
borste
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hårborste
(fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczupak ˈʃʧ̑upak n
gädda
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczur ʃʧ̑ur n
råtta
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
steglitsa steglits
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczypawka ʃʧ̑ɨˈpafka n
tvestjärt
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczyt ʃʧ̑ɨt n
topp toppmöte
najwyższy punkt góry

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
käke
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęściarz ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ n
lyckans ost
(potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
lycka tur
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
lycka
uczucie radości i zadowolenia

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
gott nytt år
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
lycklig glad
odczuwający szczęście

szef ʃɛf n
chef
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk n
schejk shejk
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szelit ˈʃɛlʲit n
scheelit tungsten
(mineralogia, mineralogiczny) wolframian wapnia; biały, szary, bądź żółtawy minerał będący istotnym źródłem rudy wolframu;

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
viska
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg ˈʃɛrɛk n
serie
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
rad led följd räcka
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
fäktning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
sztuka władania białą bronią

szeroki ʃɛˈrɔci adj
vid bred
mający określony wymiar poprzeczny

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
bålgeting
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szesnastolatek ˌʃɛsnastɔˈlatɛk n
sextonåring
chłopak mający szesnaście lat

szesnastoletni ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi adj
sextonårig
mający szesnaście lat
trwający szesnaście lat

szewc ʃɛfʦ̑ n
skomakare
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
kub
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
(matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześciolatek ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
sexåring
chłopiec mający sześć lat

sześcioletni ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sexårig
mający sześć lat
trwający sześć lat

sześciomasztowiec ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
sexmastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający sześć masztów

sześciomasztowy ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
sexmastad
o żaglowcu: mający sześć masztów

sześćdziesięcioczterolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
sextiofyraåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt cztery lata

sześćdziesięcioczteroletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
sextiofyraårig
mający sześćdziesiąt cztery lata
trwający sześćdziesiąt cztery lata

sześćdziesięciodwulatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlatɛk n
sextiotvååring
mężczyzna mający sześćdziesiąt dwa lata

sześćdziesięciodwuletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
sextiotvåårig
mający sześćdziesiąt dwa lata
trwający sześćdziesiąt dwa lata

sześćdziesięciodziewięciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
sextionioåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt dziewięć lat

sześćdziesięciodziewięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sextionioårig
mający sześćdziesiąt dziewięć lat
trwający sześćdziesiąt dziewięć lat

sześćdziesięciojednolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlatɛk n
sextioettåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt jeden lat

sześćdziesięciojednoletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
sextioettårig
mający sześćdziesiąt jeden lat
trwający sześćdziesiąt jeden lat

sześćdziesięciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
sextioåring
osoba w wieku 60-69 lat

sześćdziesięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sextioårig
mający sześćdziesiąt lat
trwający sześćdziesiąt lat

sześćdziesięcioośmiolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
sextioåttaåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt osiem lat

sześćdziesięcioośmioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
sextioåttaårig
mający sześćdziesiąt osiem lat
trwający sześćdziesiąt osiem lat

sześćdziesięciopięciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
sextiofemåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt pięć lat

sześćdziesięciopięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sextiofemårig
mający sześćdziesiąt pięć lat
trwający sześćdziesiąt pięć lat

sześćdziesięciosiedmiolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
sextiosjuåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt siedem lat

sześćdziesięciosiedmioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
sextiosjuårig
mający sześćdziesiąt siedem lat
trwający sześćdziesiąt siedem lat

sześćdziesięciosześciolatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
sextiosexåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt sześć lat

sześćdziesięciosześcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
sextiosexårig
mający sześćdziesiąt sześć lat
trwający sześćdziesiąt sześć lat

sześćdziesięciotrzylatek ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlatɛk n
sextiotreåring
mężczyzna mający sześćdziesiąt trzy lata

sześćdziesięciotrzyletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
sextiotreårig
mający sześćdziesiąt trzy lata
trwający sześćdziesiąt trzy lata

szkic ʃʲciʦ̑ n
stomme
(przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkicować v
skissera
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
skelett benrangel
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;
stomme
(przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji

szkier ʃʲcɛr n
skär
(geografia, geograficzny) skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec;

szklanka ˈʃklãnka n
glas
szklane naczynie, z którego się pije;

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
växthus drivhus
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz n
glasmästare
rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkoda ˈʃkɔda n
skada defekt fel skavank
krzywda, strata

szkoda ˈʃkɔda v
vara skada synd tråkig att vara synd om
być żal, być przykro

szkorbut n
skörbjugg
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła ˈʃkɔwa n
skola
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
grundskola
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkuner ˈʃkũnɛr n
skonare skonert
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkło ʃkwɔ n
glas
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szlaban ˈʃlabãn n
bom
(motoryzacja) ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

szlachar ˈʃlaxar n
småskrake
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑ n
adelsman
członek szlachty

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
ädel
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlafrok ˈʃlafrɔk n
morgonrock badrock
(krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szmaragd ˈʃmarakt n
smaragd
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szminka ˈʃmʲĩnka n
läppstift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

sznur ʃnur n
rad
grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim
lina rep
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

szok n
chock
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szokować v
chockera uppröra
wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
tvättbjörn
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szorstki ˈʃɔrstʲci adj
ojämn grov knölig kärv oslipad sträv
mający niegładką, chropawą powierzchnię
amper barsk bister brysk hårdhänt kärv
o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu

szowinista n
chauvinist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik szowinizmu

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
chauvinism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;
(socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej

szowinizm gatunkowy ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ n
speciesism
(neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpadel ˈʃpadɛl n
spade
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpak ʃpak n
stare
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag ˈʃparak n
sparris
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpic fiński ˈʃpʲiʦ̑ ˈfʲĩj̃sʲci n
finsk spets
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii;

szpic japoński ˈʃpʲiʦ̑ʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japansk spets
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii;

szpicbródka n
pipskägg
(potocznie, potoczny) spiczasta broda

szpicel n
spion
(pogardliwie) tajny agent, szpieg

szpiczasty ʃpʲiˈʧ̑astɨ adj
spetsig
mający ostre, wąskie zakończenie

szpieg ʃpʲjɛk n
spion
osoba zajmująca się szpiegostwem

szpiegostwo n
spionage spioneri
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpinak ˈʃpʲĩnak n
spenat
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpital ˈʃpʲital n
sjukhus
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny n
mentalsjukhus
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpulka ˈʃpulka n
spole trådrulle
walec, na który nawija się np. nić

sztabka ˈʃtapka n
tacka
uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

sztaluga n
staffli
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztokholmski ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci adj
stockholmsk
odnoszący się do miasta Sztokholm

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
artificiell konstgjord oäkta syntetisk
imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka
konstlad abnorm onaturlig onormal
niezgodny z naturą
förkonstlad konstlad krystad manierad onaturlig sökt
zachowujący się nienaturalnie

sztuka ˈʃtuka n
styck
pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element
konst
twórczość artystyczna
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

szturchać v
peta
delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
bestick
komplet sztućców

sztylet ˈʃtɨlɛt n
stilett dolk
krótka broń biała o cienkim ostrzu;

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
galge
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada ʃufˈlada n
låda
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukanie ʃuˈkãɲɛ n
sökning
(rzeczownik odczasownikowy) od: szukać

szukać ˈʃukaʨ̑ v
söka leta
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać igły w stogu siana ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna v
leta efter en nål i en höstack
(przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szum ʃũm n
oljud
przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

szwagier ˈʃfaɟɛr n
svåger
brat żony
mąż siostry

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
svägerska
siostra żony lub męża
żona szwagra

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
schweizisk
związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
svensk svenska
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
svenska svensk
język urzędowy Szwecji;

szwedzki stół ˈʃfɛʦ̑ʲci ˈstuw n
smörgåsbord
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (hotelarstwo) sposób serwowania posiłków, polegający na udostępnieniu gościom wielu potraw, z których mogą sobie sami ułożyć posiłek z uwzględnieniem własnych upodobań kulinarnych i dietetycznych;

szyba ˈʃɨba n
ruta
płyta ze szkła;

szybki ˈʃɨpʲci adj
snabb kvick hastig
poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko ˈʃɨpkɔ adv
fort snabbt
z dużą prędkością

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
fart snabbhet
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
glidflygplan segelflygplan segelplan
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy adj
hånfull
wyrażający kpinę, szyderstwo

szyderstwo ʃɨˈdɛrstfɔ n
hån spe spott
złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydełko ʃɨˈdɛwkɔ n
virknål
(rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych

szydełkowanie ˌʃɨdɛwkɔˈvãɲɛ n
virkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: szydełkować

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
virka
(rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydło ˈʃɨdwɔ n
syl pryl
ostry kolec na trzonku;

szyfr ʃɨfr̥ n
chiffer
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyja ˈʃɨja n
hals
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem

szyjka n
hals
górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
livmoderhals
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szykanowanie ˌʃɨkãnɔˈvãɲɛ n
trakassering
(rzeczownik odczasownikowy) od: szykanować

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
schimpans
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szynka ˈʃɨ̃nka n
skinka
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynobus ʃɨ̃ˈnɔbus n
rälsbuss
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki pociąg o napędzie spalinowym obsługujący trasy, gdzie liczba podróżnych jest niewielka;

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
chinchilla
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szyszka ˈʃɨʃka n
kotte
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyć ʃɨʨ̑ v
sy sömma
robić ubrania
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

sód sut n
natrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka ˈsujka n
nötskrika skrika
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka złowroga ˈsujka zwɔvˈrɔɡa n
lavskrika
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól sul n
salt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) chlorek sodu
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sąd sɔ̃nt n
domstol rätt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
rätt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skład sędziowski (także jednoosobowy)

sądzić ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
döma
oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
tro
mieć o czymś jakieś zdanie

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
granne
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
domare
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

sęp sɛ̃mp n
gam
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
svaghet
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych
wybijająca się niedoskonałość, słaba strona

sławny ˈswavnɨ adj
berömd känd
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słodki ˈswɔtʲci adj
söt
mający smak cukru
söt gullig
wywołujący miłe uczucie

słodkowodny ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ adj
sötvatten
typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich
zawierający wody słodkie

słoma ˈswɔ̃ma n
halm
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
gräsänka
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
gräsänkling
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
solros
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
solig
pełen słońca
sol-
związany ze słońcem

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
fett
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna n
elefantiasis
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słonka ˈswɔ̃nka n
morkulla
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony ˈswɔ̃nɨ adj
salt
mający smak soli

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
slovakisk
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
slovakiska
język słowacki;

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
slovensk slovenska
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
slovenska
język urzędowy Słowenii;

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
slavisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik ˈswɔvʲik n
näktergal
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słownik ˈswɔvʲɲik n
glossarium lexikon ordbok
spis słów z tłumaczeniami na inny język
lexikon ordförråd vokabulär
zasób słownictwa: indywidualny jakiejś osoby lub pewnej zbiorowości
ordbok lexikon ordlista glossarium
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

słowo ˈswɔvɔ n
ord försäkran löfte
obietnica, przyrzeczenie
ord glosa vokabel
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słoń swɔ̃ɲ n
elefant
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słoń w salonie ˈswɔ̃ɲ f‿saˈlɔ̃ɲɛ idiom
elefanten i rummet
powszechnie znany problem, który jest przez wszystkich ignorowany

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
sol
Słońce widziane jako tarcza na niebie
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch swux n
hörsel gehör
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuch absolutny ˈswux ˌapsɔˈlutnɨ n
absolut gehör
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zdolność rozróżniania bezwzględnej wysokości dźwięku;

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
lyssna åhöra
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
świadomie odbierać czyjąś mowę

słuchowy swuˈxɔvɨ adj
auditiv
dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

sługa ˈswuɡa n
tjänare
(dawniej, dawny) osoba która usługuje

słup ogłoszeniowy n
annonspelare
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;

słusznie ˈswuʃʲɲɛ adv
riktigt
właściwie, zgodnie ze stanem faktycznym, trafnie

służalczy adj
servil
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba ˈswuʒba n
betjäning
osoby wynajęte do służenia lub zobowiązane do tego (np. z powodu pochodzenia)
tjänst
służenie komuś

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
tjäna
być czyimś sługą
być przeznaczonym do czegoś

służąca swuˈʒɔ̃nʦ̑a n
piga tjänarinna tjänsteflicka
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

służący swuˈʒɔ̃nʦ̑ɨ n
betjänt
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzeniem

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
höra
(fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód n
malt
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

ta ta pronoun
den här det här
zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabakiera n
snusdosa
(książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabasco n
tabasco
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostry sos na bazie pieprzu z ostrej czerwonej papryki;

tabela taˈbɛla n
tabell
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum ˌtabɛrnaˈkulũm n
tabernakel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tablet ˈtablɛt n
surfplatta pekplatta pekdator
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;
digitalt ritbord pennplatta ritbräda ritplatta
(informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
registreringsskylt
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka czekolady taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ n
chokladkaka
prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
multiplikationstabell
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

taboret taˈbɔrɛt n
taburett
rodzaj krzesła bez oparcia

taca ˈtaʦ̑a n
kollekthåv kollekttallrik
(kościelny) pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej
kollekt
(potocznie, potoczny) pieniądze zebrane do tacy (1.2)
bricka
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
takykardi
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci adj
tadzjikisk tadzjikistansk
odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci n
tadzjikiska
język urzędowy Tadżykistanu;

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
hemlighet
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemniczość ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɔɕʨ̑ n
mystik
cecha tego, co jest tajemnicze, zagadkowe, niejasne

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
mystisk
zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun ˈtajfũn n
tyfon
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajlandzki tajˈlãnʦ̑ʲci adj
thailändsk
odnoszący się do Tajlandii

tajny ˈtajnɨ adj
hemlig
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajwański tajˈvãj̃sʲci adj
taiwanesisk
dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak tak adv
så
używany do podkreślania cechy przymiotnika
używany do podkreślania cechy przysłówka
= w ten sposób

tak tak particle
ja
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak samo ˈtak ˈsãmɔ adv
lika likadant likaledes likaså på samma sätt
w ten sam sposób

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
så kallad
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany

taki ˈtaci pronoun
så
…do wzmocnienia przymiotnika
sådan dylik sån
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

taki sam ˈtaci ˈsãm adj
ensartad lika likadan likartad överensstämmande
identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

taksydermia n
taxidermi
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka taˈksufka n
taxi taxibil
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

takt takt n
takt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;
wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

taktyczny takˈtɨʧ̑nɨ adj
taktisk
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką

taktyka ˈtaktɨka n
taktik
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

tal tal n
tallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar ˈtalar n
daler
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talerz ˈtalɛʃ n
tallrik fat
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia ˈtalʲja n
midja
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder
kortlek
(termin karciany) komplet kart do gry

tam tãm pronoun
där dit
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamilski n
tamil
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

tampon ˈtãmpɔ̃n n
tampong
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
den där det där
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tancerz ˈtãnʦ̑ɛʃ n
dansare dansör
(choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu

tango ˈtãŋɡɔ n
tango
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

tani ˈtãɲi adj
billig
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
niewiele wart
oferujący towary po niskich cenach

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
dans
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa n
magdans
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanio ˈtãɲɔ adv
billigt
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tantal ˈtãntal n
tantal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzański tãw̃ˈzãj̃sʲci adj
tanzanisk
odnoszący się do państwa Tanzania

taraj n
fiskarkatt
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w lasach południowo-wschodniej Azji;

tarantula ˌtarãnˈtula n
tarantel
(zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

tarcza ˈtarʧ̑a n
vapensköld
(heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)
sköld
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych
måltavla
tektura lub tablica z narysowanymi koncentrycznymi okręgami przeznaczona do zawieszenia na strzelnicy (sportowej/wojskowej / policyjnej) jako cel do ostrzelania

tarczyca n
sköldkörtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy adj
sköldformad
(anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

tartrazyna ˌtartraˈzɨ̃na n
tartrazin
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

tasza ˈtaʃa n
sjurygg
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

taszczyć ˈtaʃʧ̑ɨʨ̑ v
bära
(potocznie, potoczny) nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

tata ˈtata n
pappa
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść

tatarski taˈtarsʲci adj
tatarisk
związany z Tatarami

tatarski taˈtarsʲci n
tatariska
(potocznie, potoczny) język tatarski

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
tatuering
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele;

tatuś ˈtatuɕ n
pappa
(zdrobniale) tata

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
dansa
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma ˈtaɕma n
band
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
hålremsa
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
luftstrupe
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz txuʃ n
fegis mes
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
iller
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
feg
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

te tɛ pronoun
de här
(rodzaj niemęskoosobowy) lm od: ta, to

team n
team
(sport, sportowy) zwykle drużyna sportowa, niekiedy inny zespół

teatr ˈtɛatr̥ n
drama teater
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
teater
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);

technet ˈtɛxnɛt n
teknetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczny tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ adj
teknisk
odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik ˈtɛxʲɲik n
tekniker
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

technika ˈtɛxʲɲika n
teknik
sposób wytwarzania, produkcji
sposób wykonania jakiejś czynności

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
teknokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technokrata ˌtɛxnɔˈkrata n
teknokrat
zwolennik technokracji

technokratyczny ˌtɛxnɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
teknokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z technokracją lub technokratą

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
teknologi
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

teczka ˈtɛʧ̑ka n
portfölj
prostokątna torba z uchwytem

teista tɛˈ<sup>j</sup>ista n
teist
osoba wyznająca teizm

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
teism
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst tɛkst n
text
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
tektonisk
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
telefon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;
påringning telefonpåringning telefonsamtal
(telekomunikacja) połączenie wykonane za pomocą aparatu (1.1)

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
mobil mobiltelefon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
ringa telefonera
rozmawiać z kimś przez telefon

telegrafista ˌtɛlɛɡraˈfʲista n
telegrafist
(urzędowy) osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

telegram tɛˈlɛɡrãm n
telegram
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przykazywana telegraficznie

telekomunikacja n
telekommunikation
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

teleportacja n
teleportering
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

teleprompter n
teleprompter
(telewizja, telewizyjny) urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

teleskop tɛˈlɛskɔp n
teleskop
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
television teve
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

tellur ˈtɛlːur n
tellur
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

temat ˈtɛ̃mat n
ämne tema
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematyczny ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
tematisk
związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
temperatur
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
rumstemperatur
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperowanie n
formering
(rzeczownik odczasownikowy) od: temperować

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
pennvässare
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
tempo
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

temu ˈtɛ̃mu particle
för... sedan
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten tɛ̃n pronoun
den här det här
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
skrattar bäst som skrattar sist
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tenis ˈtɛ̃ɲis n
tennis
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
bordtennis
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tenisista ˌtɛ̃ɲiˈɕista n
tennisspelare
(sport, sportowy) ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

tenrek ˈtɛ̃nrɛk n
tanrek
(zoologia, zoologiczny) madagaskarski ssak przypominający jeża;

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
teodolit
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teofania ˌtɛɔˈfãɲja n
teofani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teoria tɛˈɔrʲja n
teori
(potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

teozoficzny ˌtɛɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
teosofisk
związany z teozofią

terapia tɛˈrapʲja n
terapi
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teraz ˈtɛras adv
nu numera
w tej chwili, obecnie

terb tɛrp n
terbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teren ˈtɛrɛ̃n n
terräng
pewien określony obszar ziemi

termin ˈtɛrmʲĩn n
frist termin tidsfrist
czas przeznaczony na wykonanie czegoś
term fackord fackterm
wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu

termistor tɛrˈmʲistɔr n
termistor
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit ˈtɛrmʲit n
termit
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;
(technologia, technika, techniczny) mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie;

termodynamiczny ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
termodynamisk
(fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
termodynamik
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
termometer
przyrząd do pomiaru temperatury;

terror ˈtɛrːɔr n
terror
działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
terrorist
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
terrorism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorialny ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɨ adj
territoriell
dotyczący danego terytorium

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
territorium revir
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

test tɛst n
test
próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania

test ciążowy ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ n
graviditetstest
przedmiot służący do wykonania (1.1)
test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
testamente
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

tetrachlorometan ˌtɛtraxlɔrɔ̃ˈmɛtãn n
koltetraklorid perklormetan tetra tetraklormetan
(chemia, chemiczny) związek organiczny, bezbarwna, trująca ciecz, mająca słodkawy zapach, stosowana jako rozpuszczalnik oraz w gaśnicach;

tetraetyloołów ˌtɛtraɛtɨlɔˈːwuf n
tetraetylbly
(chemia, chemiczny) trująca, bezbarwna, oleista ciecz, stosowana głównie jako środek przeciwstukowy do benzyn, metaloorganiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C8H20Pb;

tetraplegia ˌtɛtraˈplɛɟja n
tetraplegi
(medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetum ˈtɛtũm n
tetum
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teutoński adj
teutonisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Teutonami

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
svärmor svärförälder svärmoder
matka żony lub męża

teść tɛɕʨ̑ n
svärfar svärförälder
ojciec żony lub męża

tipi ˈtʲipʲi n
tipi
(etnografia, etnograficzny) stożkowaty namiot złożony z żerdzi pokrytej skórami zwierząt, budowany kiedyś przez Indian Ameryki Północnej;

tiul n
tyll
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tkactwo n
vävning
dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkanka ˈtkãnka n
vävnad
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
fettvävnad
(biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tlen tlɛ̃n n
syre
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
oxid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
kolmonoxid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

to tɔ pronoun
den här det här
…wskazujący, rodzaj nijaki
det
…występujący w funkcji podmiotu

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
toalett toa
ubikacja w miejscu publicznym

toast ˈtɔast n
skål
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

toczyć ˈtɔʧ̑ɨʨ̑ v
rulla
formować jakąś masę w kulkę
przesuwać obracając po ziemi
czynić coś, prowadzić
przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

tofu ˈtɔfu n
tofu
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

togijski tɔˈɟijsʲci adj
togolesisk
odnoszący się do państwa Togo

tok pisin tɒk pɪzɪn tɔk pɪzɪn n
tok pisin
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków kreolskich używany w Papui-Nowej Gwinei;

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
toxikologi
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksyna tɔˈksɨ̃na n
toxin
substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
tolerans
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
tolerera tåla
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

tom tɔ̃m n
volym band
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

ton tɔ̃n n
ton
(książkowy) charakter wypowiedzi
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych;

tona ˈtɔ̃na n
ton
jednostka masy równa 1000 kilogramów

tona rejestrowa ˈtɔ̃na ˌrɛjɛˈstrɔva n
registerton
(morski) jednostka objętości używana do określania pojemności rejestrowej statków handlowych równa stu stopom sześciennym, czyli około 2,83 m3;

tongijski tɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
tongansk
odnoszący się do państwa Tonga

tonsillektomia n
tonsillektomi
(medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonsura tɔ̃w̃ˈsura n
tonsur
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
sjunka
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
zanurzać się pod wodę, znikając w niej
drunkna
tracić życie w wodzie, topić się

topnienie tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
smältning
proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topnieć ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑ v
smälta
przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topograf tɔˈpɔɡraf n
topograf
osoba zawodowo zajmująca się topografią, sporządzająca zdjęcia terenu

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
topografi
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
topografisk
związany z topografią, dotyczący topografii

topola tɔˈpɔla n
poppel
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

toponimia ˌtɔpɔ̃ˈɲĩmʲja n
ortnamnsforskning toponomastik toponymi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem znaczenia i pochodzenia nazw geograficznych, dział onomastyki;

toponomastyka ˌtɔpɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
ortnamnsforskning toponomasti toponymi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o nazwach miejscowych, zamieszkałych i niezamieszkałych

topór ˈtɔpur n
yxa
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor tɔr n
torium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;
räls spår
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;

torba ˈtɔrba n
påse
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy

torebka tɔˈrɛpka n
handväska
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni

torf tɔrf n
torv
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

tortura tɔrˈtura n
plåga tortyr
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort
tortyr
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;

torturować ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑ v
tortera
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

tory ˈtɔrɨ n
räls spår
tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych

toster ˈtɔstɛr n
brödrost
urządzenie do pieczenia tostów

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
totalitär
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
totalitarism
system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

towar ˈtɔvar n
vara
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
sällskaps-
będący formą rozrywki grupy osób
sällskaplig
dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
sällskap
obecność przy kimś
förening sällskap förbund samfund
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzystwo wzajemnej adoracji ˌtɔvaˈʒɨstfɔ vzaˈjɛ̃mnɛj ˌadɔˈraʦ̑ʲji idiom
sällskap för inbördes beundran
(ironicznie) grupa osób popierających się nawzajem, prawiących sobie wzajemnie komplementy

towarzysz broni n
bundsförvant vapenbroder
(wojskowość, wojskowy) osoba wspólnie z kimś walcząca, biorąca udział w tej samej wojnie

towarzyszyć ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑ v
följa
być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identitet
identyczność, brak różnic

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
förlora
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji
förlora mista bli av tappa
przestawać posiadać jakąś cechę
förlora mista tappa bli av
przestawać posiadać jakąś rzecz
förlora gå ner sjunka
stawać się mniej wartościowym
avrätta
wymierzać komuś karę śmierci

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
tradition
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ adv
traditionellt
zgodnie z tradycją

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
traditionell
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafiło się ślepej kurze ziarno traˈfʲiwɔ‿ɕɛ ˈɕlɛpɛj ˈkuʒɛ ˈʑarnɔ proverb
även en blind höna kan hitta ett korn
przypadkowo udało się komuś zdobyć coś/trafić na coś, czego normalnie by nie uzyskał (w ten sposób)

trafny adj
pricksäker träffsäker
docierający do celu
passande adekvat exakt precis pricksäker på kornet
o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość

tragedia traˈɡɛdʲja n
tragedi tragik
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
tragedi
ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
tragikomedi
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria n
trajektoria
(fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat ˈtraktat n
traktat fördrag
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.
traktat
tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;

traktowanie ˌtraktɔˈvãɲɛ n
behandling
(rzeczownik odczasownikowy) od: traktować

traktować trakˈtɔvaʨ̑ v
behandla
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób
omawiać coś

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
spårvagn
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

transeuropejski ˌtrãw̃sɛwrɔˈpɛjsʲci adj
transeuropeisk
wiodący przez znaczącą część Europy bądź kursujący przez nią

transfobia n
transfobi
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
transformator
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transmutacja ˌtrãw̃smuˈtaʦ̑ʲja n
transmutation
(chemia, chemiczny) przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny

transoceaniczny adj
transocean transoceansk
przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transport ˈtrãw̃spɔrt n
transport befordran frakt förflyttning
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transsubstancjacja n
transsubstantiation
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transsyberyjski ˌtrãw̃sːɨbɛˈrɨjsʲci adj
transsibirisk
przebiegający lub kursujący przez Syberię

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
transistor
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;
(potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy

traper n
pälsjägare trapper
(łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe;

trasa ˈtrasa n
bana
określona droga wyznaczona do przejechania
szlak, droga, arteria

traszka ˈtraʃka n
vattensalamander vattenödla
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratować traˈtɔvaʨ̑ v
trampa ner
niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś

tratwa ˈtratfa n
flotte
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatologia ˌtrawmatɔˈlɔɟja n
traumatologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

trawa ˈtrava n
gräs
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

trawestować ˌtravɛˈstɔvaʨ̑ v
travestera
(literacko) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
matsmältning smältning
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawnik ˈtravʲɲik n
gräsmatta
poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trener ˈtrɛ̃nɛr n
tränare
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

tri trʲi n
tri trikloreten trikloretylen
(chemia, chemiczny) handlowa nazwa trichloroetenu

trichotillomania n
trikotillomani
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera n
trirem
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trimaran trʲĩˈmarãn n
trimaran
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

triumwir ˈtrʲjũw̃vʲir n
triumvir
(historia, historyczny, historycznie) członek triumwiratu

triumwirat trʲjũw̃ˈvʲirat n
triumvirat
trójka osób, które rządzą razem;

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
lite en smula lite grand en aning
w niewielkim stopniu, niewiele

trockizm n
trotskism
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trojański adj
trojansk
związany z Troją, dotyczący Troi

trolejbus trɔˈlɛjbus n
trådbuss
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll trɔl n
troll
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi

trombocyt trɔ̃mˈbɔʦ̑ɨt n
trombocyt
(biologia, biologiczny) podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi;

tropowiec n
spårhund
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

troszczyć się ˈtrɔʃʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ v
bry sig måna
wykazywać troskę o kogoś lub coś

trucizna truˈʨ̑izna n
gift
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudny ˈtrudnɨ adj
svår
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
niełatwy do zrozumienia

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
giftig
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna ˈtrũmna n
kista likkista
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup trup n
lik
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

truskawka truˈskafka n
jordgubbe jordgubbsplanta
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
jordgubbe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
drönare
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

trwały ˈtr̥fawɨ adj
hållbar
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność
hållbar konstant varaktig
taki, który nie ulega większym zmianom

trwoga ˈtr̥fɔɡa n
ångest ängslan
intensywny strach, przerażenie
bekymmer
lęk, obawa przed czymś, co ma się wydarzyć

tryb trɨp n
modus
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
imperativ
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

tryb łączący ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
konjunktiv
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybalizm trɨˈbalʲism̥ n
tribalism
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trygonometria n
trigonometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trygonometryczny adj
trigonometrisk
związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

tryk trɨk n
bagge
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

trylion ˈtrɨlʲjɔ̃n n
triljon
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018;

trylobit trɨˈlɔbʲit n
trilobit
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły morski stawonóg paleozoiczny;

trynidadzko-tobagijski ˌtrɨ̃ɲiˈdaʦ̑kɔ ˌtɔbaˈɟijsʲci adj
tobagisk trinidadisk
odnoszący się do państwa Trynidad i Tobago

trywializowanie ˌtrɨvʲjalʲizɔˈvãɲɛ n
trivialisering
(rzeczownik odczasownikowy) od: trywializować

trywializować ˌtrɨvʲjalʲiˈzɔvaʨ̑ v
trivialisera
sprowadzać coś do rzeczy trywialnej, banalnej

trywialny trɨˈvʲjalnɨ adj
trivial
(książkowy) niewyszukany, pospolity

trzcina cukrowa n
sockerrör
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzepaczka ṭʃɛˈpaʧ̑ka n
visp
narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;

trzepaczka do dywanów n
mattpiska
ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
träskonäbb
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
riva frottera
naciskając, pocierać

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
nykter
niepijany
kierujący się rozumem, rozsądkiem

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
humla
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
bivråk
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
gulsparv
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzonek ˈṭʃɔ̃nɛk n
skaft
uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia

trzustka ˈṭʃustka n
bukspottkörtel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzydziestoczterolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlatɛk n
trettiofyraåring
mężczyzna mający trzydzieści cztery lata

trzydziestoczteroletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
trettiofyraårig
mający trzydzieści cztery lata
trwający trzydzieści cztery lata

trzydziestodwulatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔdvuˈlatɛk n
trettiotvååring
mężczyzna mający trzydzieści dwa lata

trzydziestodwuletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔdvuˈlɛtʲɲi adj
trettiotvåårig
mający trzydzieści dwa lata
trwający trzydzieści dwa lata

trzydziestodziewięciolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
trettionioåring
mężczyzna mający trzydzieści dziewięć lat

trzydziestodziewięcioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
trettionioårig
mający trzydzieści dziewięć lat
trwający trzydzieści dziewięć lat

trzydziestojednolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlatɛk n
trettioettåring
mężczyzna mający trzydzieści jeden lat

trzydziestojednoletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
trettioettårig
mający trzydzieści jeden lat
trwający trzydzieści jeden lat

trzydziestolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
trettioåring
osoba w wieku 30-39 lat

trzydziestoletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
trettioårig
mający trzydzieści lat
trwający trzydzieści lat

trzydziestoośmiolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk n
trettioåttaåring
mężczyzna mający trzydzieści osiem lat

trzydziestoośmioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
trettioåttaårig
mający trzydzieści osiem lat
trwający trzydzieści osiem lat

trzydziestopięciolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
trettiofemåring
mężczyzna mający trzydzieści pięć lat

trzydziestopięcioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
trettiofemårig
mający trzydzieści pięć lat
trwający trzydzieści pięć lat

trzydziestosiedmiolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
trettiosjuåring
mężczyzna mający trzydzieści siedem lat

trzydziestosiedmioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
trettiosjuårig
mający trzydzieści siedem lat
trwający trzydzieści siedem lat

trzydziestosześciolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlatɛk n
trettiosexåring
mężczyzna mający trzydzieści sześć lat

trzydziestosześcioletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
trettiosexårig
mający trzydzieści sześć lat
trwający trzydzieści sześć lat

trzydziestotrzylatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlatɛk n
trettiotreåring
mężczyzna mający trzydzieści trzy lata

trzydziestotrzyletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
trettiotreårig
mający trzydzieści trzy lata
trwający trzydzieści trzy lata

trzylatek ṭʃɨˈlatɛk n
treåring
chłopiec w wieku trzech lat

trzyletni ṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
treårig
mający trzy lata
trwający trzy lata

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
hålla
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
förvara
przechowywać
hålla sig
być w dobrej kondycji fizycznej
przytrzymywać coś w celu zachowania określonej pozycji (nieprzewrócenia się / niewypadnięcia itp.)

trzymać język za zębami ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi v
hålla tand för tunga
(przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzymać kciuki ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈcʨ̑üci v
hålla tummarna
życzyć komuś powodzenia, czasem zaciskając przy tym palce

trzynastolatek ˌṭʃɨ̃nastɔˈlatɛk n
trettonåring
chłopak mający trzynaście lat

trzynastoletni ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
fjortonårig
mający trzynaście lat
trwający trzynaście lat

trzysylabowy ˌṭʃɨsɨlaˈbɔvɨ adj
trestavig
liczący trzy sylaby, składający się z trzech sylab

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
jordbävning jordskalv
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
trekant triangel
(geometria) wielokąt mający trzy boki
triangel trekant
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką

trójkątny trujˈkɔ̃ntnɨ adj
trekantig
dotyczący trójkąta (figury geometrycznej)
mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)

trójmasztowiec ˌtrujmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑ n
tremastare
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek posiadający trzy maszty

trójmasztowy ˌtrujmaˈʃtɔvɨ adj
tremastad
o żaglowcu: mający trzy maszty

trójskok ˈtrujskɔk n
tresteg
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
treudd
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trąba ˈtrɔ̃mba n
tuba
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia
snabel
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
tromb
gwałtowny wir powietrza;

trąbić ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑ v
trumpeta
wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby
wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
trumpet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąd trɔ̃nt n
lepra
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
akne acne
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trądzik różowaty n
rosacea
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

tu tu pronoun
här hit
…miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu i ówdzie ˈtu i‿ˈuvʲʥ̑ɛ adv
här och där
tu i tam

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
här ligger en hund begraven
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tukan ˈtukãn n
tukan
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tulipan tuˈlʲipãn n
tulpan
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tuman ˈtũmãn n
drummel träbock
(potocznie, potoczny) człowiek niezbyt rozgarnięty, wolno myślący

tumult ˈtũmult n
tumult
sytuacja zamętu

tundra ˈtũndra n
tundra
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel ˈtũnɛl n
tunnel
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
tunisisk
odnoszący się do państwa Tunezja

turban ˈturbãn n
turban
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;
kobiece nakrycie głowy stylizowane na męski turban (1.1)

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
turkisk turkiska
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
turkiska
język urzędowy Turcji;

turkawka turˈkafka n
turturduva
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
turkmenisk turkmenistansk
odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
turkmeniska
język urzędowy Turkmenistanu;

turysta tuˈrɨsta n
turist
osoba uprawiająca turystykę

turystyka tuˈrɨstɨka n
turism
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tuwalski tuˈvalsʲci adj
tuvaluansk
odnoszący się do państwa Tuvalu

tuwiński n
Tuvinska
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin ˈtuʑĩn n
dussin
(jednostka miary) 12 sztuk

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
tonfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż tuʃ adv
nästan
prawie, blisko

twardy ˈtfardɨ adj
hård
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardówka n
sklera ögonvita
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz tfaʃ n
ansikte anlete nuna feja fejs nylle
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twaróg ˈtfaruk n
kvarg kvark
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
fästning fäste
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
sats
(matematyka, matematyczny) zdanie logiczne, będące elementem teorii matematycznej
påstående
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
påstå hävda
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
skapa
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój tfuj pronoun
din
2. (osoba) lp

ty tɨ personalPronoun
du
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci adj
tibetansk
odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
tibetanska
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
vecka
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
każdy okres siedmiu dni

tygrys ˈtɨɡrɨs n
tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
dua
(potocznie, potoczny) zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan"/"pani”
ticka
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tyle ˈtɨlɛ pronoun
lika mycket så mycket så många
określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je

tylko ˈtɨlkɔ conjunction
men utan
łączy frazy o przeciwstawnym znaczeniu lub wyodrębnia dany element

tylko ˈtɨlkɔ particle
bara endast enbart blott enkom idel
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tym adv
desto
…wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

typ tɨp n
typ sort slag
rodzaj, wzorzec

typowy tɨˈpɔvɨ adj
typisk
często spotykany

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
årtusende
tysiąc lat

tysiącletni ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛtʲɲi adj
tusenårig
mający tysiąc lat
trwający tysiąc lat

tytan ˈtɨtãn n
titan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
tobak
suszone liście tej rośliny (1.1);
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł ˈtɨtuw n
titel
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tyłek ˈtɨwɛk n
stjärt
(potocznie, potoczny) pośladki

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
regnbåge
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
iris regnbågshinna
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tęgoskór cytrynowy tɛ̃ŋˈɡɔskur ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ n
gul rottryffel
(biologia, biologiczny) Scleroderma citrinum, gatunek grzyba z rodziny tęgoskórowatych;

tępak ˈtɛ̃mpak n
dumbom dumhuvud
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

tępić ˈtɛ̃mpʲiʨ̑ v
förslöa trubba trubba av
czynić tępym
förgöra förinta utplåna utradera utrota
masowo zabijać (stworzenia żywe); zgładzać, wytrzebiać
bekämpa förfölja
zwalczać, dążyć do wyeliminowania kogoś lub czegoś; prześladować

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
slö
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
längta sakna
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
längtan
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tężec n
stelkramp
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tło twɔ n
bakgrund
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan
okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia

tłuczek do ziemniaków ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf n
potatisstöt potatisstamp
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu

tłum twũm n
folkmassa folkmängd folkhop folksamling hord myller
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
tolk
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
översättare
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
översättning tolkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język
översättning
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
förklara klargöra klarlägga tyda tydliggöra upplysa
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś
urskulda ursäkta förklara försvara
wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób
översätta tolka
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy
försvara sig urskulda sig ursäkta sig
wyjaśniać, podawać powód swojego postępowania (patrz znaczenie 1.2)

tłumić ˈtwũmʲiʨ̑ v
slå ned slå ner
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów

tłusty wtorek ˈtwustɨ ˈftɔrɛk idiom
fastlagstisdag fettisdag vit tisdag
ostatni wtorek karnawału

tłuszcz twuʃʧ̑ n
fett
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

tłuszczak n
oljefågel
(ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, monotypowy gatunek ptaków południowoamerykańskich, jedyny przedstawiciel rodziny tłuszczaków;

u u preposition
hos
…osobę związaną ze sprawą

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
försäkring assurans
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ n
livförsäkring
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
klä kläda
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubiór ˈubʲjur n
klädsel
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ubogi uˈbɔɟi adj
knapp
nieobfitujący w coś
fattig
posiadający mało dóbr materialnych

ubranie uˈbrãɲɛ n
kläder
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ucho ˈuxɔ n
öra
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
małżowina uszna

uchodzić uˈxɔʥ̑iʨ̑ v
mynna ut
(geografia, geograficzny) o cieku wodnym: mieć ujście, wpadać gdzieś
anse betrakta räkna
być uznawanym / uważanym za kogoś lub za coś
läcka ut
o cieczach, gazach: wydostawać się skądś
undfly undgå undkomma undslippa
o niebezpieczeństwach: unikać negatywnych następstw, wydostawać się z opresji
anstå hövas passa
wypadać, pasować, być dozwolonym

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
flykting
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
rymma
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

uciekinier ˌuʨ̑ɛ̇ˈcĩɲɛr n
rymmare
ktoś, kto uciekł lub ucieka

uciskać uˈʨ̑iskaʨ̑ v
trycka
wywierać ucisk na coś

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
kinkig obekväm
męczący, dokuczliwy
besvärlig
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
ärlig rak
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczennica ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
skolflicka
forma żeńska od: uczeń

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
delta deltaga medverka vara med
brać udział
ha ett finger med i spelet vara delaktig
mieć udział

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
deltagare
osoba biorąca w czymś udział

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
elev
(szkolnictwo, szkolny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;
lärling
(zawód, zawodowy, zawodowo) najniższy stopień kwalifikacji zawodowych

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
känsla
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczuciowy ˌuʧ̑uˈʨ̑ɔvɨ adj
hjärtnupen
taki, który łatwo ulega uczuciom; jest czuły, wrażliwy

uczulenie n
allergi
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

uczynek uˈʧ̑ɨ̃nɛk n
gärning
zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
lära lära ut
przekazywać komuś wiedzę
lära sig läsa
zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

udawać uˈdavaʨ̑ v
låtsas
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
anfall angrepp attack räd
(wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela
slag rapp smocka smäll snyting
cios zadany ręką lub przedmiotem

uderzyć uˈdɛʒɨʨ̑ v
slå
zadać komuś cios

udo ˈudɔ n
lår
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udowadniać v
bevisa
wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

udział ˈuʥ̑aw n
andel
uczestnictwo w jakimś wydarzeniu

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
lår
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

uefektywnianie ˌu<sup>w</sup>ɛfɛktɨvʲˈɲä̃ɲɛ n
effektivering effektivisering
(rzeczownik odczasownikowy) od: uefektywniać; czynienie czegoś bardziej efektywnym

uefektywniać ˌu<sup>w</sup>ɛfɛkˈtɨvʲɲäʨ̑ v
effektivera effektivisera
czynić coś bardziej efektywnym

uefektywnienie ˌu<sup>w</sup>ɛfɛktɨvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
effektivering effektivisering
(rzeczownik odczasownikowy) od: uefektywnić, uczynienie czegoś bardziej efektywnym
usprawnienie, które czyni coś bardziej efektywnym

uefektywnić ˌu<sup>w</sup>ɛfɛkˈtɨvʲɲiʨ̑ v
effektivera effektivisera
uczynić coś bardziej efektywnym

ufność ˈufnɔɕʨ̑ n
förtröstan förväntan hoppfullhet tillförsikt tillit tilltro
skłonność do obdarzania zaufaniem

ugandyjski ˌuɡãnˈdɨjsʲci adj
ugandisk
odnoszący się do państwa Uganda

ugoda uˈɡɔda n
överenskommelse uppgörelse
porozumienie, które kończy spór

ugrofiński ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk-ugrisk
dotyczący Ugrofinów

ujawniać v
demonstrera förevisa offentliggöra presentera uppvisa
podawać do wiadomości
avslöja blotta röja uppdaga
pokazywać coś, co dotąd było niejawne

ukazywać ˌukaˈzɨvaʨ̑ v
framträda
(książkowy) pokazywać, sprawiać, że coś jest widoczne

ukleja ukˈlɛja n
löja benlöja
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukochany ˌukɔˈxãnɨ adj
älsklig
będący obiektem czyjejś miłości

ukochany ˌukɔˈxãnɨ n
älsklig
osoba, którą ktoś kocha

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
ukrainsk ukrainska
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
ukrainska
wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
gömma dölja fördölja skyla
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
korsfästelse
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

ukwiał n
anemon havsanemon
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

układ ˈukwat n
avtal fördrag pakt traktat uppgörelse överenskommelse
porozumienie
arrangemang disposition uppläggning uppställning
ułożenie, uszeregowanie, zestawienie
system konfiguration struktur uppbyggnad
zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób;

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
periodiska systemet
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
periodiska systemet
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ n
planetsystem solsystem
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

ul ul n
bikupa
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulegać uˈlɛɡaʨ̑ v
undergå genomgå gå igenom
być poddawanym procesom
ge med sig duka under ge efter
nie być w stanie czemuś się oprzeć

uległość n
eftergivenhet foglighet medgörlighet svaghet undfallenhet vekhet
cecha tego, co uległe; cecha tych, którzy są ulegli

ulepszenie ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ n
förbättring
(rzeczownik odczasownikowy) od: ulepszyć

ulewa uˈlɛva n
regnskur skur
(przenośnie, przenośnia) mnóstwo czegoś
skur regnskur
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulica uˈlʲiʦ̑a n
gata
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

umiak ˈũmʲjak n
umiak
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
dö förgås
(przenośnie, przenośnia) cierpieć z nadmiaru jakiegoś uczucia
avlida dö gå bort bita i gräset förgås gå hädan
kończyć swoje życie, przestawać żyć

umięśniony adj
muskulös
mający silnie rozwinięte mięśnie

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
möjliggöra
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umysł ˈũmɨsw̥ n
förstånd intellekt sinne
siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umywalka ˌũmɨˈvalka n
tvättställ handfat
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywać ręce ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
två sina händer
nie brać odpowiedzialności za coś

uncja n
uns
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unicestwiać v
förinta eliminera krossa kullkasta omintetgöra rasera
powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć

unikalny adj
unik
unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
undvika sky
starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
universitet
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
ununbium
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
ununhexium
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
ununoctium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
ununpentium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc);

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
ununquadium
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
ununseptium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
ununtrium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

unununium ˌũnũnˈũɲũm n
unununium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Uuu i liczbie atomowej 111;

uparty uˈpartɨ adj
envis hårdnackad obstinat egensinnig halsstarrig omedgörlig
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
slå två flugor i en smäll
załatwić dwie sprawy jednocześnie

upragniony adj
efterlängtad
oczekiwany z dużym pragnieniem

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
bedriva hålla på idka syssla utöva ägna sig
zajmować się regularnie jakąś czynnością
odla bruka
zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprawniony adj
berättigad behörig befogad hemul laglig legitim
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający prawo do czegoś

uproszczenie ˌuprɔʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
förenkling
(rzeczownik odczasownikowy) od: uprościć

uprowadzać v
röva bort
zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprościć uˈprɔɕʨ̑iʨ̑ v
förenkla
uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
älskvärd
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uran ˈurãn n
uran
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

urdu ˈurdu n
urdu
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

urna ˈurna n
urna valurna
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy
urna askurna
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
födelse
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
födelsedag
rocznica dnia narodzin

urodzić się pod szczęśliwą gwiazdą uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔt‿ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃ v
tacka sin lyckliga stjärna
(związek frazeologiczny) mieć wyjątkowe szczęście, powodzenie w życiu

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
urologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urugwajski ˌuruɡˈvajsʲci adj
uruguayansk
związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwis n
rackarunge satunge
chłopiec lubiący płatać figle

urząd ˈuʒɔ̃nt n
ämbetsverk verk
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
anordning
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności
sprawienie, że coś zostało urządzone, uporządkowane lub zorganizowane

urzędniczka ˌuʒɛ̃ndʲˈɲiʧ̑ka n
tjänstekvinna
kobieta pracująca w urzędzie

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
tjänsteman
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

urzędowy ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
officiell
oficjalnie przyjęty

usilny adj
ivrig
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
lugna
dawać uspokojenie

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
urskulda ursäkta bortförklara försvara
oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie
rättfärdiga berättiga legitimera motivera
wyjaśniać motywy działania

usta ˈusta n
mun
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustawa uˈstava n
lag
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustnik ˈustʲɲik n
munstycke
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia

ustępliwość n
eftergivenhet foglighet medgörlighet svaghet undfallenhet vekhet
cecha tego, co ustępliwe; cecha tych, którzy są ustępliwi

ustępować v
ligga under stå efter vara underlägsen
być gorszym pod pewnym względem
avgå gå ur väg gå åt sida lämna
dawać wolne miejsce lub drogę
ge vika ge efter
pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko
avta mojna bedarra gå över stillna
przestawać (lub coraz mniej) się objawiać lub występować
avstå avsäga sig frånsäga sig ge göra avkall
rezygnować ze swoich korzyści lub praw, zrzekać się na czyjąś korzyść

ustępstwo uˈstɛ̃mpstfɔ n
eftergift
rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
avlägsna ta bort undanröja avhysa avsätta
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było

uszczypliwy adj
bitande sarkastisk skarp spydig
mający na celu wyrządzenie komuś przykrości, złośliwy

uszkodzony adj
defekt trasig paj skadad sönder
taki, który uległ uszkodzeniu

utopia uˈtɔpʲja n
utopi
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
försvåra
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrzymywać ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
försörja livnära underhålla
mieć kogoś lub coś na utrzymaniu
hävda påstå
popierać pogląd, powtarzać jakąś opinię
vidmakthålla bevara bibehålla
zachowywać coś w określonym stanie
försörja sig livnära sig
opłacać swoje potrzeby

uwaga uˈvaɡa interjection
se upp
uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem
Obs uppmärksamhet
uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)

uwaga uˈvaɡa n
anmärkning erinran förmaning invändning tillrättavisning tillsägelse
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania
uppmärksamhet fokus intresse koncentration
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą
anmärkning kommentar observation påpekande synpunkt
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
anse mena tro tycka
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania
betrakta anse bedöma
sądzić coś o kimś lub czymś
akta sig se upp
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

uważny uˈvaʒnɨ adj
uppmärksam
charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
beundra
otaczać kogoś miłością
bardzo coś/kogoś lubić

uwodzić uˈvɔʥ̑iʨ̑ v
förföra
porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwolnić uˈvɔlʲɲiʨ̑ v
befria
oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego
usunąć więzy ograniczające ruchy
befria frige släppa lös
wypuścić na wolność, oswobodzić
frikänna rentvå befria
z zarzutów: oczyścić
befria sig göra sig fri
wyrwać się z zamknięcia
bli kvitt
wyzwolić się z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego
befria sig göra sig fri rentvå sig
z zarzutów: oczyścić się

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
beroende
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
legitimera motivera rättfärdiga argumentera belägga bestyrka
podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś, motywować

uzasadniony adj
berättigad befogad legitim rättmätig tillbörlig
oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

uzbecki uzˈbɛʦ̑ʲci adj
uzbekisk uzbekistansk
odnoszący się do Uzbeków

uzbecki uzˈbɛʦ̑ʲci n
uzbekiska
język urzędowy Uzbekistanu;

ułamek uˈwãmɛk n
bråk
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
bråkdel
fragment całości

ułaskawienie ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
amnesti
(potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1)
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;

ułatwiać uˈwatfʲjäʨ̑ v
underlätta befrämja främja gagna gynna
sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
leende
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
le smila
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

użycie uˈʒɨʨ̑ɛ n
bruk
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
användare
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używanie ˌuʒɨˈvãɲɛ n
användning
(rzeczownik odczasownikowy) od: używać

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
begagnad
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
använda
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

vanuacki ˌvãnuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲci adj
vanuatisk
odnoszący się do państwa Vanuatu

w f v vu preposition
på
…określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności
till
…określający kierunek czynności
u
…określający stan podmiotu
i
…określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)

w biały dzień ˈv‿bʲjawɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ adv
mitt på ljusa dagen
nie kryjąc się z niczym, jawnie, otwarcie

w cztery oczy ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ adv
mellan fyra ögon på tu man hand
na osobności, bez udziału osób trzecich

w mgnieniu oka ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka adv
i en handvändning i ett huj på ett ögonblick
(potocznie, potoczny) bardzo szybko

w międzyczasie ˌv‿mʲjɛ̃nʣ̑ɨˈʧ̑aɕɛ idiom
dessemellan
(potocznie, potoczny) między jednym wydarzeniem a drugim

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
i stort sett på det hela taget över huvud taget överhuvudtaget
ogólnie, w sumie, podsumowując
alls
z przeczeniem: zupełnie, nic a nic

w pocie czoła ˈf‿pɔʨ̑ɛ ˈʧ̑ɔwa adv
i sitt anletes svett
z wielkim wysiłkiem

w przeciwieństwie do
i motsats till till skillnad från till skillnad mot
przeciwnie w porównaniu do czegoś, inaczej niż coś

w przybliżeniu
ungefär
blisko, ale niedokładnie tak

w rzeczywistości ˌv‿ʒɛʧ̑ɨvʲiˈstɔɕʨ̑i adv
egentligen faktiskt i själva verket i verkligheten rentav
naprawdę, w istocie, istotnie, faktycznie, rzeczywiście

w sumie f‿sũmˈjɛ adv
allt som allt inalles sammanlagt sammantaget summa summarum totalt
na moment zakończenia jakiegoś przedsięwzięcia

w swoim czasie ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm ˈʧ̑aɕɛ adv
i sinom tid
w odpowiednim, właściwym momencie

w zamian adv
i gengäld i stället i utbyte som ersättning
dając albo otrzymując coś za coś

wachlarz ˈvaxlaʃ n
solfjäder
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto

wada ˈvada n
defekt
cecha obniżająca wartość przedmiotu

waga ˈvaɡa n
våg
urządzenie do pomiaru masy;

wahadło n
pendel
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wahać ˈvaxaʨ̑ v
dra sig tveka
nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
ferie
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walatka n
äggknackning äggpickning
(etnografia, etnograficzny) wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
kämpa strida
toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec ˈvalɛʦ̑ n
cylinder
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;

waleriana ˌvalɛrʲˈjãna n
läkevänderot valeriana vänderot
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kozłek lekarski (Valeriana officinalis L.)
valeriana
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;

walet ˈvalɛt n
knekt
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

waletować ˌvalɛˈtɔvaʨ̑ v
kinesa
mieszkać bez meldunku w akademiku

walizka vaˈlʲiska n
resväska koffert
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
runka
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka ˈvalka n
kamp strid
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu

waluta vaˈluta n
valuta
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir ˈvãmpʲir n
vampyr
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
(zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wanad ˈvãnat n
vanadin
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanna ˈvãnːa n
badkar kar
duże naczynie do kąpieli

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
kalksten
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapń vapʲɲ̊ n
kalcium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

waran ˈvarãn n
varan
(zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warczeć v
brumma morra
(potocznie, potoczny) mówić opryskliwie
morra
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku
surra brumma
o urządzeniach wydawać niskie dźwięki przy pracy

warga ˈvarɡa n
läpp
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta;

wariactwo n
galenskap stolleri tokighet
(potocznie, potoczny) szalone zachowanie, czyn niedorzeczny, sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem

wariat ˈvarʲjat n
dåre
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie

wariograf n
lögndetektor
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
fläta
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

warownia n
fäste
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem

warstwa ˈvarstfa n
skikt
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;
lager skikt
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

wartościowy ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
värdefull
o wysokiej wartości materialnej
o dobrej jakości, na wysokim poziomie

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
värde
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
zwykle lm zasada moralna, przekonanie

warunek vaˈrũnɛk n
tillstånd
(tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

warzywo vaˈʒɨvɔ n
grönsak
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

wasal ˈvasal n
vasall
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

wasz vaʃ pronoun
er
2. (osoba) lm

wat vat n
watt
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata ˈvata n
vadd
masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
sockervadd spunnet socker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

watykański ˌvatɨˈkãj̃sʲci adj
vatikansk
odnoszący się do państwa Watykan

wałach ˈvawax n
valack
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
kavel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałkować vawˈkɔvaʨ̑ v
stöta och blöta vända och vrida
(przenośnie, przenośnia) mówić o czymś, aż do znudzenia
kavla
rozpłaszczać kawałek ciasta wałkiem

ważka ˈvaʃka n
trollslända
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważki (Odonata), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny ˈvaʒnɨ adj
viktig betydelsefull betydande
mający duże znaczenie
giltig gällande
mający moc prawną, obowiązujący

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
töras
mieć odwagę, by coś zrobić

wbrew vbrɛf preposition
emot mot stick i stäv med tvärtemot
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wchodzić ˈfxɔʥ̑iʨ̑ v
gå upp
wspinać się, iść w górę

wciąż fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ adv
alltjämt i ett kör oavbrutet oupphörligen stup i ett ständigt
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
tidig
taki, który jest u swojego początku
występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
tidigt
podczas początkowego etapu trwania czegoś

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
igår i går
w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj n
gårdag i går
dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

wdowa ˈvdɔva n
änka
kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
änkling änkeman
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
andas in inandas insupa
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
tacksamhet
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
tacksam
pełen wdzięczności

weber ˈvɛbɛr n
weber
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinar n
webbinar
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

według ˈvɛdwuk preposition
enligt
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
…wyrażający autora czegoś

weekend n
helg veckoslut
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
veganism
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
vegetarian
człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
vegetarianism
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
vegetarisk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

weksylolog n
vexillologist
specjalista w dziedzinie weksylologii

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
vexillologi
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

wena ˈvɛ̃na n
ådra
(dawniej, dawny) (anatomia, anatomiczny) żyła
tur
(dawniej, dawny) szczęście sprzyjające komuś, zwłaszcza w grze
inspiration ådra
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecjanin ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
venetian venetianare
mieszkaniec Wenecji

wenecjanka ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjãnka n
venetianska
mieszkanka Wenecji

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
venetiansk
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
venezuelansk
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

weranda vɛˈrãnda n
veranda
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach.

werdykt ˈvɛrdɨkt n
utslag
decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut n
vermouth
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino korzenno-ziołowe;

werwa ˈvɛrva n
fart
ochota do działania

wesele vɛˈsɛlɛ n
bröllop
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

westchnienie n
suck flämtning
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

wesz vɛʃ n
lus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
veterinär
lekarz leczący zwierzęta;

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
inom
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
inre
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice
invärtes inre
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezwanie vɛzˈvãɲɛ n
stämning
pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

wełna ˈvɛwna n
ull
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)
ull ylle
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów

wełna mineralna ˈvɛwna ˌmʲĩnɛˈralna n
mineralull
(budownictwo) materiał izolacyjny wytwarzany z surowców mineralnych;

whisky n
whisky
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomości ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i n
nyhetsprogram
telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
meddelande
nowina, informacja

wiadro ˈvʲjadrɔ n
hink ämbar
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt ˈvʲjadukt n
viadukt
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara ˈvʲjara n
tro
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiatr vʲjatr̥ n
vind blåst
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wibrys ˈvʲi.brɨs n
morrhår
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
gaffel
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

widelec do porcjowania vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa n
tranchergaffel
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
synlig
taki, którego widać

widok ˈvʲidɔk n
åsyn utsikt
widziana przestrzeń, krajobraz

widz vʲiʦ̑ n
åskådare
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
se
odbierać bodźce wzrokowe
spotykać się

widły ˈvʲidwɨ n
grep grepe
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
kväll afton
część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
svensexa
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
kunskap lärdom vetande
ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
veta
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiek vʲjɛk n
ålder
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
sekel århundrade
sto lat;

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
kamel dromedar
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
flera
duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielkoduszny ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ adj
storsint generös givmild godhjärtad högsint ädelmodig
taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
storhet
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność
storlek
rozmiary czegoś

wielo- ˈvʲjɛlɔ
fler
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą liczbę tego, co jest nazywane drugim członem

wielojęzyczność n
flerspråkighet
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
flerspråkig
napisany w wielu językach
posługujący się wieloma językami

wielokomórkowy ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
flercellig
składający się z wielu komórek

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ numeral
upprepa gång
wiele razy

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑ n
mångkultur
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
mångkulturell
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
polygon
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wielonarodowy adj
multinationell
złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
val valfisk
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
polyeder
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
krans
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów

wieniec laurowy ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ n
lagerkrans
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
fläsk fläskkött
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso ze świni;

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
trogen
wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz vʲjɛrʃ n
dikt poem
utwór poetycki, często rymowany

wierzba ˈvʲjɛʒba n
pil vide
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
topp
(geografia, geograficzny) szczyt góry

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
tro
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
wyznawać religię

wieszak ˈvʲjɛʃak n
hängare klädhängare
kołek, haczyk lub drążek, służący do wieszania ubrań, ręczników itp.
klädhängare hängare
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;
mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
vietnamesisk vietnamesiska
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci n
vietnamesiska
język urzędowy Wietnamu;

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
blåsig
odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
ekorre
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś vʲjɛ̇ɕ n
by
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;
land
tereny pozamiejskie

wieża ˈvʲjɛʒa n
torn
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
Babels torn
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ n
vattentorn
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
skyskrapa
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wigor ˈvʲiɡɔr n
must
energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu

wigwam ˈvʲiɡvãm n
wigwam
(etnografia, etnograficzny) rodzaj nieprzenośnej chaty Indian Ameryki Północnej;

wiking ˈvʲicĩŋk n
viking
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wilga ˈvʲilɡa n
sommargylling
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność n
fuktighet
stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
fuktig
trochę mokry

wilgoć ˈvʲilɡɔʨ̑ n
fukt
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk vʲilk n
varg ulv
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
ulv i fårakläder
(związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak vʲilˈkɔwak n
varulv
(folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa ˈvʲilːa n
villa
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina ˈvʲĩna n
skuld fel
czyn niezgodny z normami postępowania

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
hiss
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winny ˈvʲĩnːɨ adj
skyldig
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego
być zobowiązanym do czegoś
muszący coś komuś oddać

wino ˈvʲĩnɔ n
vin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
druva vindruva
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
cello violoncell
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiosna ˈvʲjɔsna n
vår
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
åra
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
rodd
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wirus ˈvʲirus n
virus datorvirus
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;
virus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej;

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
hänga
być przymocowanym do czegoś od góry
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
umierać na szubienicy
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

wiskacza vʲiˈskaʧ̑a n
viscacha
(zoologia, zoologiczny) Lagostomus maximus, południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;

witać ˈvʲitaʨ̑ v
hälsa på välkomna
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś
hälsa på varandra
składać sobie wzajemne przywitanie

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
vitling
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

wiza ˈvʲiza n
visum
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizyta vʲiˈzɨta n
besök visit
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
visitkort
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
alm
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych;

wiązanie vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
stomme
(budownictwo) sposób ułożenia kamieni lub cegieł w murze;

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
binda knyta
splatać, tworząc węzeł

wiązka ˈvʲjɔ̃w̃ska n
bunt
pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;

wić vʲiʨ̑ n
flagell gissel
(biologia, biologiczny) prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna
spö vidja
elastyczna, długa gałązka lub pęd;

wić vʲiʨ̑ v
ringla ringla sig slingra slingra sig
pełzać zygzakiem, poruszać się skręcając ciało na boki

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
därför alltså således sålunda följaktligen
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
flertal majoritet
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło głosowe n
stämband
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
fängelse anstalt
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
fånge
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
körsbär
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
owoce wiśni (1.1)

wklęsły adj
konkav
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
snart inom kort
w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
begäran ansökan ansökning
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu
framställan framställning
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
dotterdotter sondotter barnbarn
córka syna lub córki

wnuk vnuk n
dotterson sonson barnbarn
syn córki lub syna

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
inre
duchowa strona człowieka, dusza, serce
interiör
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś
pomieszczenie w środku budowli wraz z wystrojem

woda ˈvɔda n
vatten vätur
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O;
vatten
często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
kungsvatten
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
mineralvatten
naturalna woda lecznicza;

wodnik ˈvɔdʲɲik n
vattenrall
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodorotlenek n
hydroxid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodospad vɔˈdɔspat n
vattenfall
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodzić za nos ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs v
dra vid näsan
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór ˈvɔdur n
väte
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

województwo ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ n
vojvodskap
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

wojna ˈvɔjna n
krig
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
inbördeskrig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojowniczy adj
kamplysten krigisk militant stridbar stridslysten
skłonny do walki

wojsko ˈvɔjskɔ n
armé
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wokalny adj
vokal röst- sång-
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wola ˈvɔla n
vilja
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
föredra
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram ˈvɔlfrãm n
volfram
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolno ˈvɔlnɔ adv
fritt
swobodnie, w sposób luźny
långsamt sakta
w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolnomularz ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ n
frimurare
członek stowarzyszenia wolnomularskiego

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
frihet
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
(więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
yttrandefrihet
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny ˈvɔlnɨ adj
fri ledig
mogący postępować zgodnie z własną wolą
fri
nieobciążony czymś niekorzystnym
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
niezajęty przez coś
långsam
odbywający się bez pośpiechu

wombat ˈvɔ̃mbat n
vombat
(zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

worek ˈvɔrɛk n
säck
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

wosk vɔsk n
vax
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

wołacz ˈvɔwaʧ̑ n
vokativ
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
ropa
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
nötkött
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a n
kusk
osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

wprawa ˈfprava n
vana
biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

wprost fprɔst adv
direkt raka vägen rakt
bezpośrednio
direkt i klartext oförblommerat rakt på sak rent ut rentut utan omsvep
szczerze, otwarcie, bez ogródek
faktiskt i själva verket rentav rent av till och med
wręcz

wprowadzać fprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
introducera
zaczynać stosować jakąś zasadę/system

wpół fpuw adv
halv
przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną

wpływ fpwɨf n
påverkan influens inverkan
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływanie fpwɨˈvãɲɛ n
influering inverkning påverkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: wpływać

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
influera påverka ha utöva inflytande inverka
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
inflytelserik
mający duży wpływ, autorytet

wracać ˈvraʦ̑aʨ̑ v
komma tillbaka gå tillbaka återkomma återgå
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
intryck
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwość vraʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
känslighet
(fizjologia, fizjologiczny) zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły
słaba odporność, podatność
zdolność przeżywania emocji i odczuwania wrażeń; bycie wyczulonym

wreszcie ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ adv
äntligen slutligen till sist
nareszcie, w końcu

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
medfödd
właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi ˈvrɔɟi adj
fientlig avog
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrona ˈvrɔ̃na n
kråka
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
september
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeszczeć ˈvʒɛʃʧ̑ɛʨ̑ v
skria skräna gapa gasta gorma hojta
krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

wrzeć vʒɛʨ̑ v
koka sjuda
(fizyka, fizyczny) gotować się, bulgotać od gorąca

wróbel ˈvrubɛl n
sparv gråsparv
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg vruk n
fiende ovän
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wróżka ˈvruʃka n
fe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć ˈvruʒɨʨ̑ v
spå
(ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ particle
rentav rent av rentutav rent utav
…podkreślająca znaczenie

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
östlig östra
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioafrykański adj
östafrikansk
odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

wschodnioeuropejski adj
östeuropeisk
dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodniopolski adj
östpolsk
związany ze wschodnią Polską, dotyczący wschodniej Polski

wschodniotimorski ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci adj
östtimoriansk
odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
komma upp
o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi
gå upp stiga upp
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód fsxut n
uppgång
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
öster öst
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
indikera peka tyda visa
(przenośnie, przenośnia) być znakiem czegoś, świadczyć o czymś
visa
o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej
peka
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wspaniałomyślny ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
generös givmild godhjärtad högsint storsint ädelmodig
szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
fantastisk härlig underbar
cudowny, idealny, doskonały

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
stötta befrämja främja gagna gynna hjälpa
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę
stödja stöda stötta
opierać o coś/na czymś

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
minne hågkomst minnesbild åminnelse
obraz przeszłości w pamięci
minnesgåva minnessak souvenir
przedmiot przypominający przeszłość
memoar självbiografi
utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora
omnämnande
wzmianka, napomknięcie

wspólnik n
delägare
osoba mająca wspólny udział w czymś
medbrottsling
osoba wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie

wspólny ˈfspulnɨ adj
allmän gemensam samfälld
charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy
gemensam allmän samfälld
należący lub używany przez kilka osób
gemensam samfälld
wykonywany razem przez kilka osób

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
samtida nutida
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
medlidande medkänsla
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
känna medlidande
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
samarbete samverkan
wspólne działanie kilku podmiotów

współzawodnictwo ˌfspuwzavɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
konkurrens
rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

wstawać ˈfstavaʨ̑ v
stiga upp komma upp
wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku
stiga upp
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej
(przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić
zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej

wstrzemięźliwy adj
måttlig
zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

wstręt fstrɛ̃nt n
aversion
intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstrętny ˈfstrɛ̃ntnɨ adj
äcklig avskyvärd motbjudande vämjelig vedervärdig vidrig
wywołujący obrzydzenie

wstyd fstɨt n
vanära skam nesa vanheder
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;
blygsel skamkänsla
uczucie onieśmielenia, zażenowania

wstęp fstɛ̃mp n
inträde
prawo wejścia dokądś

wszechświat ˈfʃɛxʲɕfʲjat n
universum
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
alla allesamman allesammans samtlig
ogół ludzi z danego zbioru

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
all
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
alla vägar bär till Rom
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
allt allting alltsamman
ogół rzeczy i spraw

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
varhelst var helst varsomhelst var som helst
do każdego miejsca
överallt allestädes
w każdym miejscu

wtajemniczać ˌftajɛ̃mʲˈɲiʧ̑aʨ̑ v
inviga
sprawiać, że ktoś się o czymś dowiaduje

wtorek ˈftɔrɛk n
tisdag
drugi dzień tygodnia

wtorek zapustny ˈftɔrɛɡ zaˈpustnɨ n
fastlagstisdag fettisdag vit tisdag
ostatni wtorek karnawału

wujek ˈvujɛk n
morbror
brat matki
farbror
dziś także brat ojca (= stryj)

wulkan ˈvulkãn n
vulkan
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
vulkanisk
związany z wulkanami i ich aktywnością

wulwodynia n
vulvovestibulit
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wy vɨ personalPronoun
ni
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny adj
förlåtig ursäktlig
który można wybaczyć

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
förlåta
dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybaczyć vɨˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
förlåta
aspekt dokonany od: wybaczać

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
välja
dokonywać wyboru
powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
framstående eminent avsevärd betydande enastående markant
wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyboisty ˌvɨbɔˈ<sup>j</sup>istɨ adj
guppig
pełny wybojów

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
väljare
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach

wybory vɨˈbɔrɨ n
val
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
kust strand
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
explosiv
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybój ˈvɨbuj n
gupp
zagłębienie w nawierzchni drogi wyjeżdżone kołami pojazdów lub wybite kopytami zwierząt

wybór ˈvɨbur n
val
wybranie jednej z wielu możliwości

wychodek n
avträde utedass
ubikacja na wsi na zewnątrz domu

wychodzić za mąż vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ v
gifta sig
wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychowanie ˌvɨxɔˈvãɲɛ n
uppfostran fostran uppfostring
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
folkvett hyfs hyfsning skick uppförande vandel
kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowywać ˌvɨxɔˈvɨvaʨ̑ v
uppfostra fostra
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności
växa upp
być wychowywanym (1)

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
utflykt resa tripp
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wyciekać vɨˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
rinna ut
o cieczy, płynie: sącząc się, wylewać się z jakiegoś zbiornika

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
torkare
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;
dörrmatta
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
stollift sittlift
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyciągać vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
dra fram
wydobywać, wyjmować coś z czegoś

wyczerpanie ˌvɨʧ̑ɛrˈpãɲɛ n
utmattning
duże zmęczenie, wycieńczenie

wyczerpany adj
utmattad dödstrött matt medtagen slut utpumpad
(przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony
uttömd förbrukad slut
wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dåd handling
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydalać v
avsöndra utsöndra avge
(biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii
utvisa avskeda entlediga avpollettera förpassa relegera
usuwać kogoś niepożądanego

wydanie vɨˈdãɲɛ n
upplaga
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydawać vɨˈdavaʨ̑ v
ge ut
publikować coś
spendera
wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś
avge
wydzielać coś, wydobywać z siebie
förefalla verka te sig
mieć wrażenie autentyczności zdarzenia (faktu) nierzeczywistego; przedstawiać się w innym świetle

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
förlag
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydma ˈvɨdma n
dyn sanddyn
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra ˈvɨdra n
utter
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
utseende
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
se ut
mieć dany wygląd

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
bekväm behändig lätthanterlig praktisk smidig
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
vinna
grając w coś, zdobyć wygraną
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo

wygwizdywać ˌvɨɡvʲizˈdɨvaʨ̑ v
vissla
odtworzyć jakąś melodię za pomocą gwizdania
bua ut vissla ut
wyśmiać, wyszydzić kogoś; wyrazić niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))

wygładzać vɨˈɡwaʣ̑aʨ̑ v
bearbeta fila förbättra putsa
(książkowy) usuwać usterki, udoskonalać
fila glätta jämna slipa
(technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących
czynić gładką powierzchnię czegoś, usuwając nierówności, zmarszczki, itp.

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
förklara klargöra klarlägga tydliggöra
czynić coś zrozumiałym
klarna ljusna
rozjaśniać się
stawać się zrozumiałym

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
förklaring
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjec ˈvɨjɛʦ̑ n
vrålapa
(zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie;

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
undantag
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
enastående exceptionell unik
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjąć z ust ˈvɨjɔ̇̃ɲʥ̑ ˈz‿ust v
ta orden ur munnen på någon
powiedzieć to, co ktoś miał na myśli

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
utgång
droga lub otwór, którym się wychodzi
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyjść

wyjść vɨjɕʨ̑ v
komma ut
opuścić jakieś miejsce

wyjść z siebie ˈvɨjɕʨ̑ ˈsʲ‿ɕɛbʲjɛ v
göra sitt yttersta
(potocznie, potoczny) bardzo się starać, robić wszystko co możliwe

wykaz ˈvɨkas n
förteckning index katalog lista register rulla
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
tandpetare
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluwać się vɨˈkluvaʨ̑‿ɕɛ v
kläcka
(zoologia, zoologiczny) (zootechnika, zootechniczny) wydostawać się z jaja

wykonanie ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ n
utförande
(rzeczownik odczasownikowy) od: wykonać

wykonywać ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
fullgöra
formalnie: spełniać pewne obowiązki
framföra spela uppföra
odtwarzać, grać (role teatralne lub filmowe, utwory muzyczne)
verkställa utföra tillverka framställa fullgöra genomföra
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku

wykorzystywać ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑ v
utnyttja använda bruka exploatera nyttja
mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś
utnyttja exploatera utsuga suga ut
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
interjektion
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
utropstecken
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
utbildning
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykształcony ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
bildad allmänbildad
(edukacja, edukacyjny) osoba posiadająca wiedzę w danej dziedzinie; osoba, która ukończyła szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię

wykusz ˈvɨkuʃ n
burspråk
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykład ˈvɨkwat n
föreläsning
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
föreläsa
uczyć czegoś, prowadzić wykłady
belägga
wyściełać powierzchnię czegoś

wyludnienie n
avfolkning
depopulacja, spadek liczby ludności

wymaganie ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ n
krav anspråk begäran fordran pretention
wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać vɨ̃ˈmaɡaʨ̑ v
behöva fordra kräva tarva
potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
begära erfordra fordra kräva
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
växla ändra
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa n
värmeväxlare
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
kräkas spy kasta upp
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
uttal
sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymuszać vɨ̃ˈmuʃaʨ̑ v
avtvinga
usiłować uzyskać coś wywierając na kogoś nacisk

wymyślić vɨ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑ v
dikta upp dikta ihop hitta på
uroić coś sobie
fundera ut klura ut lista ut tänka ut
wpaść na jakiś pomysł

wymówka n
förebråelse klander
pretensja wyrażana słownie
förevändning undanflykt svepskäl krumbukt omsvep
wykrętne usprawiedliwienie

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
hyra
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
uppfinnare
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
uppfinning
coś, co wynaleziono;

wynaleźć v
uppfinna
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik ˈvɨ̃ɲik n
ställning
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu
effekt
rezultat, skutek

wynosić vɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
bära bort bära ut
podnosić coś i umieszczać poza jakimś obszarem

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
fantasi
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wyobrażalny ˌvɨɔbraˈʒalnɨ adj
tänkbar
możliwy do wyobrażenia sobie; dający się zrozumieć, pojąć

wyobrażać ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑ v
framställa föreställa avbilda återge
tworzyć sobą jakiś obraz, symbol
föreställa sig inbilla sig tänka sig
tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)

wyobrażenie ˌvɨɔbraˈʒɛ̃ɲɛ n
föreställning mening uppfattning åsikt
domniemany obraz czegoś, pogląd na jakiś temat
aning föreställning uppfattning åskådning
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń
bild framställning
obraz, podobizna, wizualne przedstawienie czegoś

wypaczać v
förvanska förvrida förvränga snedvrida vanställa
(przenośnie, przenośnia) przedstawiać niezgodnie z prawdą, zniekształcać
demoralisera depravera fördärva
deformować charakter, demoralizować
deformera förvrida göra skev skeva
deformować kształt, zniekształcać

wypadek vɨˈpadɛk n
olycka olycksfall olyckshändelse tillbud
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał
fall händelse
to, co wydarzyło się lub wydarzy w przyszłości, zdarzenie

wypełnienie ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
fylling
(rzeczownik odczasownikowy) od: wypełnić
(stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba
(technologia, technika, techniczny) materiał wypełniający jakieś urządzenie lub przestrzeń

wypiek ˈvɨpʲjɛk n
bak
czynność wypiekania
bak bakverk
produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia

wypisywać ˌvɨpʲiˈsɨvaʨ̑ v
skriva ut
usuwać z listy/rejestru

wypowiedź vɨpɔˈvʲɛʥi vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
uttalande utlåtande utsaga yttrande
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
rea
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyrafinowany ˌvɨrafʲĩnɔˈvãnɨ adj
sofistikerad
mający wyszukane maniery, kulturę, zachowanie

wyraźny vɨˈraʑnɨ adj
klar
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty

wyrażać vɨˈraʒaʨ̑ v
uttrycka
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś
uttrycka sig
formułować wyrażenie, wypowiadać się, mówić na jakiś temat

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
uttryck
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy

wyrok ˈvɨrɔk n
dom
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrozumiałość n
tålamod
cecha tego, kto jest wyrozumiały, cecha tego, co jest wyrozumiałe

wyrwa n
bräsch
(książkowy) dziura, wyłom

wyrzec v
förneka förskjuta stöta bort
wyprzeć się czegoś lub kogoś
avstå avsäga sig frånsäga sig försaka umbära undvara
zrezygnować z czegoś

wyrzeczenie n
försakelse umbärande uppoffring
rezygnacja z wygód lub przyzwyczajeń

wyrównywanie ˌvɨruvnɨˈvãɲɛ n
utjämning
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyrównywać

wyróżniać vɨˈruʒʲɲäʨ̑ v
framträda
zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo

wysiadywać ˌvɨɕaˈdɨvaʨ̑ v
ruva
(zoologia, zoologiczny) ogrzewać jaja przed wylęgiem
hänga hålla till
siedzieć gdzieś przez dłuższy czas

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
ansträngning möda
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki vɨˈsɔci adj
hög lång
mający duży wymiar pionowy

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
höjd altitud
odległość od ziemi
höjd
wymiar pionowy czegoś

wyspa ˈvɨspa n
ö holme
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;
köksö
(zobacz) wyspa kuchenna

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
öbo
mieszkaniec wyspy

wystarczający adj
tillräcklig nog
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczyć vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑ v
räcka förslå räcka till
być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć

wystawa vɨˈstava n
utställning
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
uppträda
odgrywać rolę (w teatrze, filmie)

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
sända
nadawać, wydawać z siebie; emitować
skicka sända
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych

wytrwać v
framhärda
dotrwać do końca, do określonego czasu w danych warunkach

wytrwały adj
enträgen envis ihärdig uthållig flitig idog
cierpliwie bądź uparcie dążący do celu

wytwarzanie ˌvɨtfaˈʒãɲɛ n
framställan framställning tillverkning
(rzeczownik odczasownikowy) od: wytwarzać

wytwarzać vɨˈtfaʒaʨ̑ v
producera tillverka framställa
produkować na większą skalę, wydawać

wywiad ˈvɨvʲjat n
intervju
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wywoływać ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑ v
ropa upp
skłaniać do wyjścia poprzez wołanie

wyznaczać vɨˈznaʧ̑aʨ̑ v
staka ut
określać granicę, trasę lub zasięg czegoś przy pomocy znaków lub linii
bestämma fastlägga fastställa
określać wartość czegoś poprzez pomiar lub obliczenia
utnämna utse förordna tillsätta
wskazywać osobę do określonego zadania

wyznanie wiary n
trosbekännelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii

wyznawać vɨˈznavaʨ̑ v
bekänna
wyjawiać, ujawniać coś; zwłaszcza coś, co dotychczas się ukrywało

wyznawca vɨˈznafʦ̑a n
anhängare fan meningsfrände supporter sympatisör
(przenośnie, przenośnia) entuzjasta czyichś poglądów
bekännare dyrkare troende
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;

wyłamywać v
bryta upp bända
odłączać lub usuwać coś łamiąc

wyłaniać vɨˈwãɲäʨ̑ v
kora nominera utkora utnämna utropa utse
wybierać spośród siebie
dyka upp framstå framträda uppenbara sig visa sig
stać się widocznym

wyłączać vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
stänga av koppla av slå av slå ifrån
wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
bara blott enbart endast enkom idel
od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych

wyścig w workach ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax n
säcklöpning
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyższość ˈvɨʃːɔɕʨ̑ n
överlägsenhet
przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
inbördes
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbudzać ˈvzbuʣ̑aʨ̑ v
väcka
wywoływać, powodować

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
sarv
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdychać ˈvzdɨxaʨ̑ v
sucka
głęboko i głośno oddychać, zazwyczaj w celu wyrażenia smutku lub ulgi

wzdłuż vzdwuʃ preposition
längs
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzdłuż i wszerz ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ adv
kors och tvärs
wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony

wzgląd vzɡlɔ̃nt n
anledning grund orsak skäl
(najczęściej w liczbie mnogiej) przyczyny, określone aspekty
hänsyn avseende beaktande
branie pod uwagę, liczenie się

względny ˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
relativ
nie odnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy

wziąć w łeb v
gå i stöpet
nie udać się, nie dojść do skutku

wzniesienie vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
backe
miejsce wyższe od innych w okolicy;

wznosić ˈvznɔɕiʨ̑ v
anlägga
budować coś ku górze, coraz wyżej

wzorzec ˈvzɔʒɛʦ̑ n
mönster
wzór wyznaczający normę dla innych przedmiotów i zjawisk;

wzrost vzrɔst n
tillväxt uppgång växt
zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszenie n
sinnesrörelse
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzwód n
erektion stånd
(fizjologia, fizjologiczny) podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

wzywać ˈvzɨvaʨ̑ v
inkalla kalla kalla in påkalla tillkalla
przywoływać do siebie
anmana anmoda mana säga till tillsäga uppfordra
zwracać się z apelem do kogoś

wzór vzur n
mönster
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
model służący jako przykład do powielania w produkcji
formel
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego

wódka ˈvutka n
vodka
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wózek dziecięcy n
barnvagn
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
rullstol
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
kundvagn
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wół vuw n
oxe
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
lukta
badać zapach nozdrzami

wąkrota azjatycka vɔ̃ŋˈkrɔta ˌːzʲjaˈtɨʦ̑ka n
pallatsspikblad
(botanika, botaniczny) Centella asiatica, roślina lecznicza z rodziny araliowatych

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
smal trång
mający niewielką szerokość

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
tråd
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
tvivla
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
tvivel
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
tvivelaktig
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
lever
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątły adj
klen skröplig svag
niezbyt silny, słabo powiązany
klen sjuklig skröplig svag
słabego zdrowia
klen mager slank spenslig spinkig späd
słabej budowy
svag
widziany niewyraźnie, słabo postrzegalny
bräcklig klen skröplig skör spröd svag
zagrożony zniszczeniem

wąwóz ˈvɔ̃w̃vus n
ravin
(geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

wąż vɔ̃w̃ʃ n
orm snok
(herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
kringresande
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

wędzić v
röka
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
kol
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
brunkol
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;
opał z węgla (1.1)

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
stenkol
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;
opał z węgla (1.1)

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
ungersk ungerska
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci n
ungerska
ugrofiński język używany przez Węgrów;

węgierskojęzyczny vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ungerskspråkig
posługujący się językiem węgierskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim
udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
kolare
ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
kolhydrat
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór n
kolväte
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
ål
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
knop knut
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów;
knutpunkt nod knut korsning
ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne
knut knop
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;
huvudfrågan knut kärnpunkt problem
problem trudny do rozwiązania

wężówka n
ormhalsfågel
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhingidae;

władca ˈvwatʦ̑a n
härskare suverän monark regent
osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władze ˈvwaʣ̑ɛ n
härskande makthavare myndigheter överhet
ludzie, którzy rządzą

własny ˈvwasnɨ adj
egen
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
ägare
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właścicielka ˌvwaɕʨ̑iˈʨ̑ɛlka n
ägarinna
kobieta, która coś posiada

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
egentligen
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
egenskap drag kännetecken särdrag
cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
lämplig passande tillbörlig vederbörlig
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie ˈvwaɕɲɛ adv
just
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie ˈvwaɕɲɛ particle
precis exakt just det
…potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy
exakt just det precis
…potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo
just
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym

włos vwɔs n
hår hårstrå
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski ˈvwɔsʲci adj
italiensk italienska
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski ˈvwɔsʲci n
italienska italiensk
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włoskojęzyczny ˌvwɔskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
italienskspråkig
posługujący się językiem włoskim
spisany, stworzony w języku włoskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem włoskim

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
spjut
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
rabies
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wślizg fʲɕlʲisk n
glidtackling
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

z s z zet preposition
med
…opisujący związek
…wskazujący zawartość
…wskazujący towarzystwo
från ifrån
…wskazujący okres
…wskazujący punkt początku ruchu
…wskazujący źródło

z czasem adv
med tiden så småningom
w miarę upływu czasu, z upływem czasu, z biegiem czasu, stopniowo

z góry ˈz‿ɡurɨ idiom
i förväg på förhand
zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z pewnością adv
säkerligen bestämt förvisso obestridligen onekligen otvivelaktigt
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
tillbaka
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z tyłu adv
bak
od przeciwnej strony niż przód

za za adv
för
zbyt, zbytnio

za za preposition
om
…służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie
bakom
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

za darmo adv
gratis
bezpłatnie, gratis

za granicą ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃ adv
utomlands
poza granicami kraju

za króla Ćwieczka za‿ˈkrula ˈʨ̑fʲjɛʧ̑ka idiom
på kung Orres tid
bardzo dawno temu

za żadne skarby świata za‿ˈʒadnɛ ˈskarbɨ ˈɕfʲjata adv
inte för allt smör i Småland
kategoryczna odmowa na czyjąś propozycję

zabawka zaˈbafka n
leksak
rzecz służąca do zabawy;

zabawny zaˈbavnɨ adj
komisk lustig rolig skojig underhållande kul
wywołujący rozbawienie, śmiech

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
spika för spika igen spika över
na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ
döda avliva dräpa mörda slå ihjäl bringa om livet
pozbawiać życia

zabobon n
vidskepelse vidskeplighet
przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
förbjuda
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabójczyni ˌzabujˈʧ̑ɨ̃ɲi n
mörderska
(historia, historyczny, historycznie) (książkowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta, która kogoś zabiła

zachodnioafrykański adj
västafrikansk
związany z Afryką Zachodnią; tam położony

zachodnioeuropejski adj
västeuropeisk
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodniosaharyjski adj
västsaharisk
(geografia, geograficzny) związany z Saharą Zachodnią

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gå ned gå ner
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą
titta in
odwiedzać kogoś przy okazji
komma fram nå
pokrywać się nalotem
inträffa förekomma
zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce
smyga sig på
podchodzić do kogoś tak, żeby tego nie spostrzegł

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
insjukna
stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
iakttagande
przestrzeganie, dochowanie nakazu, obowiązku
beteende uppförande uppträdande levnadssätt vandel
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;
bevarande bibehållande
utrzymanie czegoś jako obowiązujące

zachowywać ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑ v
behålla ha kvar
być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)
bevara bibehålla vidmakthålla
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie
bete sig bära sig åt uppföra sig uppträda
postępować w jakiś sposób

zachwycać zaˈxfɨʦ̑aʨ̑ v
hänföra tjusa
wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu
bli hänförd bli hänryckt hänföras
wyrażać swój podziw wobec czegoś lub kogoś, być olśnionym kimś lub czymś

zachód ˈzaxut n
väst väster
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
nedgång
chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem

zachód księżyca n
månnedgång
(astronomia, astronomiczny) zjawisko chowania się księżyca za horyzont

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
solnedgång
zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęcać zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
uppmuntra
próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zacieniać zaˈʨ̑ɛ̇̃ɲäʨ̑ v
skugga beskugga
tworzyć nad czymś cień

zaciągać zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
dra för
ciągnąc zaciskać, ściągać
dra åt
ciągnąc, zmieniać położenie czegoś, zawlekać coś ciężkiego lub kogoś, najczęściej nieprzytomnego
rycka in
wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
börja starta
przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zadanie zaˈdãɲɛ n
uppdrag uppgift
coś, co należy wykonać

zadowalający adj
tillfredsställande
wystarczająco dobry

zadowalać ˌzadɔˈvalaʨ̑ v
tillfredsställa gå till mötes tillmötesgå
zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom
nöja sig
poprzestawać na czymś

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
belåtenhet behag tillfredsställelse
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
belåten nöjd tillfredsställd
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zagadka zaˈɡatka n
gåta
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zagadnienie ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
fråga sak ärende
omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
utland
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
utländsk utrikes
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
hot
coś, co jest niebezpieczne

zagłada zaˈɡwada n
ofärd
(książkowy) całkowite wyniszczenie, unicestwienie

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
pronomen
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
possessivpronomen possessivt pronomen
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
intresse
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
markera reservera
rezerwować miejsce
sköta ta hand om något
opiekować się kimś

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
påskhare
(przenośnie, przenośnia) wielkanocny zwyczaj obdarowywania dzieci upominkami i słodyczami
hare
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami;

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
harpalt harunge
mały lub młody zając
(zdrobniale) od: zając

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
upptagen
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zakaz ˈzakas n
förbud
zabronienie czegoś komuś

zakażać zaˈkaʒaʨ̑ v
smitta
powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
infektion smitta
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakluczyć v
låsa
(dawniej, dawny) obecnie TemplateParserError:LuaError zamknąć na klucz

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
kär förälskad
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakon ˈzakɔ̃n n
orden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł;

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
sakristia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrywać zaˈkrɨvaʨ̑ v
dölja hölja skyla täcka täcka över övertäcka
zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
kurva sväng
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakuwać zaˈkuvaʨ̑ v
plugga
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo intensywnie się uczyć

zakwaterowanie n
logi
(turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakład ˈzakwat n
anstalt inrättning institut
instytucja naukowa, lecznicza itp.
företag
przedsiębiorstwo produkujące coś lub świadczące usługi
vad
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakładać zaˈkwadaʨ̑ v
bilda stifta upprätta
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.
dra på
ubierać się w coś, ozdabiać się czymś

zakładka zaˈkwatka n
bokmärke
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
gisslan
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłamany ˌzakwãˈmãnɨ adj
lögnaktig förljugen
(o człowieku) nieszczery, fałszywy, obłudny

zakłopotany adj
generad förlägen besvärad brydd osäker
taki, który wyraża zakłopotanie

zalecenie n
inrådan rekommendation råd tillrådan
(rzeczownik odczasownikowy) od: zalecić

zaleta zaˈlɛta n
förtjänst
cecha podwyższająca wartość przedmiotu
fördel
dodatnia cecha charakteru

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
ankomma på bero på av hänga på komma an på vara avhängig av
być uwarunkowanym
bry sig om vara mån om
potrzebować, pragnąć

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
statskupp
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zambijski zãmˈbʲijsʲci adj
zambisk
odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek ˈzãmɛk n
slott borg
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
lås
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
blixtlås dragkedja
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiar ˈzãmʲjar n
avsikt mening uppsåt föresats intention
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
istället i stället
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast ˈzãmʲjast preposition
istället i stället
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
avse åsyfta syfta
planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
stänga
skończyć działanie firmy/urzędu
stänga slå igen
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
bomma
zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
förmögen rik välbärgad besutten
dysponujący dużym majątkiem

zamykać na klucz zãˈmɨkaʨ̑ na‿ˈkluʧ̑ v
låsa bomma bomma för
zamykać kluczem

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
beställning order
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
beställa
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zanikać v
dö ut dö bort försvinna komma bort tyna bort
przestawać istnieć
avta bedarra blekna dö ut ebba ut falna
stawać się niepostrzegalnym

zanim ˈzãɲĩm conjunction
innan
przed jakimś wydarzeniem

zapach ˈzapax n
lukt
węchowe wrażenie zmysłowe;

zapadać zaˈpadaʨ̑ v
gå ned gå ner
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.
sänka
zbliżać się (w czasie); nadchodzić, następować, nastąpić

zapalenie okrężnicy n
kolit
(medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych n
hjärnhinneinflammation
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;

zapalenie osierdzia n
hjärtsäcksinflammation
(medycyna, medyczny) stan zapalny blaszek osierdzia;

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
bronkit
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
lunginflammation
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ n
dermatit hudinflammation
(medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie wyrostka robaczkowego n
blindtarmsinflammation
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
tända
wzniecić ogień
dra på
(potocznie, potoczny) o silniku zacząć pracować

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
tändare cigarettändare
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapałka zaˈpawka n
tändsticka
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapewniać zaˈpɛvʲɲäʨ̑ v
bedyra försäkra
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno
säkerställa garantera säkra tillförsäkra trygga
powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

zapis nutowy n
notsystem notrader
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
förhindra
nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś)

zapominalski adj
glömsk
taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
glömma uteglömma
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapomnienie ˌzapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
glömska
(rzeczownik odczasownikowy) od: zapomnieć

zapowiadać ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑ v
bebåda förkunna förutsäga
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapowiedź zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
tillkännagivande kungörelse
ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
lånord
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
inbjuda bjuda
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
inbjudan
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczenie n
negation
wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
förtjäna tjäna
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaradny adj
finurlig fyndig påhittig rådig
umiejący radzić sobie

zarobek zaˈrɔbɛk n
vinst förtjänst
wynagrodzenie za wykonaną pracę

zarodek zaˈrɔdɛk n
embryo
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
grodd
(botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu
ansats grogrund
(przenośnie, przenośnia) początkowy etap lub stadium

zarost ˈzarɔst n
skäggstubb skäggväxt
owłosienie w dolnej części twarzy

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
övermodig högfärdig dryg dumdryg grötmyndig högdragen
mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

zarys ˈzarɨs n
stomme
ogólny kształt jakiegoś obiektu
projekt, podstawy jakiegoś pomysłu

zarzut ˈzaʒut n
anklagelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
förebråelse klander
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarówno zaˈruvnɔ
både och såväl som
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu

zaręczyny n
förlovning
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada zaˈsada n
bas
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
princip regel
reguła rządząca czymś

zasięgnąć języka zaˈɕɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɨka v
sondera terrängen
wypytać się ludzi o daną rzecz/temat, dowiedzieć się o czymś

zaskakiwać v
överraska förvåna
sprawiać niespodziankę

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
snok
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zasnąć ˈzasnɔ̃ɲʨ̑ v
somna slockna
przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zaspokajać ˌzaspɔˈkajäʨ̑ v
tillfredsställa
zadowalać kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

zastanawiać ˌzastãˈnavʲjäʨ̑ v
få att fundera få att tänka efter göra fundersam
skłaniać do refleksji
fundera tänka efter tänka över över­väga
myśleć, rozważać coś w myślach

zasłona zaˈswɔ̃na n
gardin förhänge
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasłonak zaˈswɔ̃nak n
spindelskivling spindling
(mikologia, mikologiczny) (Cortinarius) najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych

zasługa zaˈswuɡa n
förtjänst
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasługiwać ˌzaswuˈɟivaʨ̑ v
förtjäna
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zasłużony ˌzaswuˈʒɔ̃nɨ adj
förtjänstfull
(książkowy) obdarzany szacunkiem i uznaniem ze względu na swe dokonania czy zasługi

zatem ˈzatɛ̃m conjunction
därför alltså följaktligen således sålunda
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.

zatoka zaˈtɔka n
vik bukt golf
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zatrucie pokarmowe n
matförgiftning
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniać zaˈtrudʲɲäʨ̑ v
anställa
dawać komuś pracę

zatrudniony adj
anställd
mający zatrudnienie

zatrudniony n
anställd arbetare tjänsteman
człowiek posiadający zatrudnienie

zatwierdzać v
fastställa ratificera stadfästa
uznawać za obowiązujące
anta godkänna godta underkänna
zgadzać się oficjalnie na coś

zatykać zaˈtɨkaʨ̑ v
täppa
wkładać coś w otwór, zamykając go

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
lägga märke till märka observera notera uppmärksamma iaktta
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
anmärka påpeka yttra framhålla observera
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
halt innehåll
ilość jakiegoś składnika w czymś
innehåll
to, co się w czymś znajduje

zawiedziony adj
besviken missräknad slokörad snopen
taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
innehålla rymma inrymma omfatta
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się
sluta ingå
utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
stillestånd
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawilec zaˈvʲilɛʦ̑ n
anemon
(botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

zawiść ˈzavʲiɕʨ̑ n
avund
uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
professionell yrkesmässig
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawodzić zaˈvɔʥ̑iʨ̑ v
svika
robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

zawstydzony ˌzafstɨˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
skamsen
odczuwający zawstydzenie, wstyd

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
alltid jämt
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód ˈzavut n
profession yrke
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór ˈzavur n
ventil
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
säkerhetsventil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
svartsjuk
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć v
avundas
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
svartsjuka
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
avund avundsjuka missunnsamhet
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
vanligtvis vanligen
w większości przypadków

zaćma ˈzaʨ̑ma n
grå starr katarakt
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
förmörkelse eklips
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załamanie ˌzawãˈmãɲɛ n
sammanbrott
osłabienie lub całkowita utrata odporności psychicznej; stan silnego smutku, depresji

założenie ˌzawɔˈʒɛ̃ɲɛ n
antagande förutsättning premiss utgångspunkt
teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania

założyciel n
grundare stiftare
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

zbieg zbʲjɛk n
rymmare
ktoś, kto uciekł, zbiegł skądś

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
sammanträffande händelse tillfällighet
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbierać ˈzbʲjɛraʨ̑ v
samla
gromadzić
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

zbijać bąki ˈzbʲijäʥ̑ ˈbɔ̃ŋʲci v
driva omkring dröna dåsa lata sig slå dank slöa
leniuchować, próżnować, obijać się

zbiory n
bärgning
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) to co pozyskano poprzez zbieranie

zbir zbʲir n
bandit
bandyta, zbój, przestępca

zbiór zbʲjur n
mängd grupp
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
grupp
grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
samling grupp
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zbliżać ˈzblʲiʒaʨ̑ v
närma sig
nachodzić; stawać się bliższym, mającym wkrótce nastąpić; zmniejszać dystans w czasie
podchodzić, przysuwać się do czegoś

zboczeniec zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
pervers
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboże ˈzbɔʒɛ n
spannmål sädesslag
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
brott förbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska n
Katynmassakern
(historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodniarz n
brottsling förbrytare bandit bov skurk
człowiek, który popełnił zbrodnię

zbroja ˈzbrɔja n
rustning
(historia, historyczny, historycznie) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbyt zbɨt adv
för
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbyt zbɨt n
avsättning åtgång
(ekonomia, ekonomiczny) odpłatne rozprowadzanie towarów, najczęściej przez producenta

zdanie ˈzdãɲɛ n
mening fras
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)
mening åsikt
opinia

zdarzać ˈzdaʒaʨ̑ v
förekomma inträffa
wydarzać się, trafiać się

zdecydowany ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãnɨ adj
avgjord
niebudzący wątpliwości, niewątpliwy

zdenerwowany ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãnɨ adj
nervös
odczuwający niepokój, niepewność
upprörd
odczuwający rozdrażnienie, złość

zderzak ˈzdɛʒak n
stötfångare
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zdobywać zdɔˈbɨvaʨ̑ v
erövra roffa åt sig tillskansa sig
odbierać przemocą
erhålla få komma över skaffa sig tillvinna sig vinna
uzyskiwać, osiągać dzięki własnemu wysiłkowi
erövra tillvinna sig vinna
zjednywać sobie, pozyskiwać względy

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
förmåga duglighet kapacitet
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś
anlag begåvning disposition gry predisposition talang
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
kapabel duktig
będący w stanie wykonać określoną czynność

zdołowany ˌzdɔwɔˈvãnɨ adj
nere
(potocznie, potoczny) przygnębiony

zdradziecki adj
förrädisk lömsk försåtlig
taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego
förrädisk
taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
diminutiv
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
hälsa
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
hälsosam frisk
dobry dla zdrowia
frisk sund
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

ze względu na zɛ‿ˈvzɡlɛ̃ndu ˈna
med avseende på
z uwagi na, biorąc pod uwagę

zebra ˈzɛbra n
sebra zebra
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie zɛˈbrãɲɛ n
samling
zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zebu ˈzɛbu n
sebu zebu
(zoologia, zoologiczny) gatunek bydła;

zegar ˈzɛɡar n
klocka ur
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
solur
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca

zegarek zɛˈɡarɛk n
armbandsur
niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
urmakare
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zejman n
sjöman
człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

zemsta ˈzɛ̃msta n
hämnd
odwet za krzywdy

zenit ˈzɛ̃ɲit n
zenit
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;
(przenośnie, przenośnia) najwyższy stopień nasilenia czegoś

zero ˈzɛrɔ n
nolla
(pogardliwie) osoba nic nie znacząca, nic nie warta
cyfra 0
noll nolla
liczba 0;

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
slå upp
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś

zespół ˈzɛspuw n
syndrom
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;
band musikgrupp
grupa muzyków występująca razem na scenie
lag grupp
grupa osób realizująca wspólny cel;

zespół Sjögrena n
Sjögrens syndrom
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół kanału nadgarstka ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka n
karpaltunnelsyndrom
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół napięcia przedmiesiączkowego ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ n
premenstruellt syndrom
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zeszyt ˈzɛʃɨt n
häfte skrivbok
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły ˈzɛʃwɨ adj
förra
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnątrz ˈzɛvnɔ̃nṭʃ preposition
utom
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem, obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu, środowiska

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
yttre
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez zɛs n
skelning strabism
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zgadzać ˈzɡaʣ̑aʨ̑ v
hålla med
być zgodnym z czymś, mieć podobną opinię

zgnilizna n
ruttenhet röta
gnijąca substancja

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
rutten
taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda ˈzɡɔda n
samtycke bifall medgivande tillstånd
pozwolenie, aprobata, zgodzenie się
endräkt enighet harmoni samförstånd sämja
stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
överensstämmelse
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgodny ˈzɡɔdnɨ adj
enig överens
taki, który tworzy harmonię, jest jednogłośny, jednakowy, jednolity z czymś

zgraja ˈzɡraja n
hop anhang gäng skock
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona
flock skock
(potocznie, potoczny) liczna grupa zwierząt, często uciążliwa

zgrubienie zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
augmentativ
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;

zgryz zɡrɨs n
bett
(anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka proverb
många bäckar små gör en stor å
oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać

ziarno ˈʑarnɔ n
korn frö
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;

ziele ˈʑɛlɛ n
ört
(botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie n
kryddpeppar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
grönt te
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonawy ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ adj
grönaktig
w kolorze podobnym do zielonego

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
grönögd
(książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy

zielonoprzylądkowy adj
kapverdisk
związany z Wyspami Zielonego Przylądka lub Republiką Zielonego Przylądka

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
grön
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały

zielony ludzik n
små gröna män
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
potatis
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziewanie ʑɛˈvãɲɛ n
gäspning
(rzeczownik odczasownikowy) od: ziewać

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
gäspa
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

zima ˈʑĩ.ma n
vinter
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
kalla kriget
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimno ˈʑĩmnɔ adv
kallt
(przysłówek) od: zimny

zimno ˈʑĩmnɔ n
köld
niska temperatura

zimny ˈʑĩmnɨ adj
kall
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna
pozbawiony emocji, czysto intelektualny

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
kungsfiskare
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
vinterlig vintrig
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

ziołolecznictwo ˌʑɔwɔlɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
fytoterapi
dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;

zięba ˈʑɛ̃mba n
bofink fink
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
svärson måg
mąż córki

zjawisko zʲjaˈvʲiskɔ n
fenomen
naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
rutschkana
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlew zlɛf n
diskho
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zmartwiony adj
bekymrad sorgsen
taki, który się czymś martwi

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
uppståndelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmiana ˈzmʲjãna n
ändring förändring
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
förändra ändra växla
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
ombytlig ostadig nyckfull oberäknelig vacklande
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
föränderlig ombytlig ostadig varierande växlande skiftande
ulegający zmianom

zmierzać ˈzmʲjɛʒaʨ̑ v
syfta
działać w kierunku realizacji danego celu

zmniejszać ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑ v
minska
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary
sänka
sprawiać, że coś staje się mniej intensywne
sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość

zmrocznik gładysz n
större snabelsvärmare
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
tvinga nödga nödsaka pressa
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś
tvinga sig
przekonywać, skłaniać siebie do zrobienia czegoś, mimo, że nie ma się chęci, przekonania

zmysł zmɨsw̥ n
sinne
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmysłowość n
sinnlighet
cecha tego, co zmysłowe, erotyczne, ponętne

zmysłowy zmɨsˈwɔvɨ adj
sinnlig
dotyczący zmysłów, odbierany za pomocą zmysłów

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
nagellackborttagningsmedel
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka zmɨˈvarka n
diskmaskin
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmyślać v
dikta dikta upp fabulera fantisera hitta på skarva
mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
trötthet
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
trött
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
frimärke
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
betydelse mening
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje
betydelse vikt
wartość, ważność czegoś, waga

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
betydligt av­sevärt
dużo, w dużym stopniu, bardzo

znaczny ˈznaʧ̑nɨ adj
avsevärd betydande ansenlig betydlig
(książkowy) istotny, duży, ważny

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
finna erfara förnimma komma underfund uppfatta uppleva
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
upptäcka anträffa påträffa råka på stöta på träffa på
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
finna hitta upphitta återfinna
zdobywać to, czego się szuka
befinna sig dväljas finnas uppehålla sig vara vistas
być w jakimś miejscu

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
bekant
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak znak n
tecken
dowód, oznaka czegoś
tecken vink
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji
tecken märke
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak drogowy ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ n
vägmärke
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak przestankowy ˈznak ˌpʃɛstãŋˈkɔvɨ n
interpunktionstecken skiljetecken
znak graficzny służący do rozdzielenia części zdania lub samych zdań

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
vattenstämpel vattenmärke
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
frågetecken
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znakomity ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ adj
briljant excellent finfin förträfflig lysande perfekt
bardzo dobry, doskonały, świetny
dominerande övervägande överväldigande
będący w przewadze, większości
eminent framstående
powszechnie znany i szanowany ze względu na swoje zasługi, pochodzenie itp.
enastående framstående utomordentlig ypperlig
wyróżniający się, wybitny pod jakimś względem; niezwykły, nieprzeciętny

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
fynd
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znany ˈznãnɨ adj
bekant känd välkänd
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znać znaʨ̑ modal
känna känna till
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
brandkronad kungsfågel
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

znosić ˈznɔɕiʨ̑ v
bära ned bära ner
przemieszczać coś własnymi siłami w dół
bestå
(o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych) tolerować, wytrzymywać

znowu ˈznɔvu adv
igen ånyo en gång till
jeszcze raz, ponownie, na nowo

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
uttråkad
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

zoo ˈzɔː n
zoo
ogród zoologiczny

zoolog zɔˈːlɔk n
zoolog
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
zoologi
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zostawiać zɔˈstavʲjäʨ̑ v
lämna
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą
odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym)
efterlämna testamentera
przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)

zrost zrɔst n
sammansättning
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
förståelig
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia

zrozumiały sam przez się ˌzrɔzũˈmʲjawɨ ˈsãm ˈpʃɛsʲ‿ɕɛ adj
självklar
niebudzący wątpliwości

zrywać ˈzrɨvaʨ̑ v
slå upp
kończyć związek z kimś
plocka
o roślinach lub ich owocach zbierać
rycka av
odłączać coś silnym szarpnięciem

zrzucać ˈzʒuʦ̑aʨ̑ v
kasta av
spychać coś z jakiejś wysokości; sprawić, że coś spada skądś

zrzęda n
surpuppa vresig person
(potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrzędny adj
gnatig gnällig grinig kinkig knarrig
skłonny do zrzędzenia, lubiący w męczący sposób narzekać lub krytykować

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
fingerfärdig händig skicklig
umiejący dostosować sposób postępowania do okoliczności tak, aby osiągnąć jakieś korzyści
smidig spänstig vig
zwinny

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
häftapparat
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zupa ˈzupa n
soppa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zupełny zuˈpɛwnɨ adj
absolut fullkomlig fulländad total
mający wszystkie cechy typowe dla danego przedmiotu, pojęcia, danej istoty
fullständig komplett uttömmande
obejmujący całość

zwalniać ˈzvalʲɲäʨ̑ v
avskeda säga upp sparka
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
sakta retardera
zmniejszać prędkość

zwariowany adj
galen fånig stollig dåraktig knasig knäpp
(potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zwiadowca n
spanare spejare
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
djur
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
husdjur
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwietrzały adj
däven fadd unken
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)
avslagen duven nattstånden
o płynach taki, który stracił pewne właściwości lotne
förvittrad söndervittrad
o skałach taki, który skruszał pod wpływem czynników atmosferycznych

związany zvʲjɔ̃w̃ˈzãnɨ adj
förenad förknippad knuten kopplad relaterad samhörande
dotyczący czegoś, mający związek z czymś lub kimś

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
förbund sällskap förening samfund
sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;

związywać zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
binda knyta
trwale łączyć końce sznurka, liny itp.

zwięzły ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ adj
kompakt komprimerad koncentrerad
mający zwartą strukturę
koncis kortfattad lapidarisk fåordig knapp knapphändig
zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwolennik zvɔˈlɛ̃ɲːik n
supporter
osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwrotnica zvrɔtʲˈɲiʦ̑a n
växel
urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik Koziorożca n
Stenbockens vändkrets
(geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli południowej;

zwrotnik Raka n
Kräftans vändkrets
(geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli północnej;

zwrócić ˈzvruʨ̑iʨ̑ v
kräkas
(potocznie, potoczny) zwymiotować
återlämna ge igen ge tillbaka lämna tillbaka
oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone
tilltala
skierować do kogoś swoje słowa

zwycięski adj
segrande segerrik vinnande
związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
seger vinst triumf viktoria
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
vinnare segrare besegrare
ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
segra vinna
odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś
besegra klå segra slå spö
pokonywać kogoś, wygrywać z kimś

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
vana bruk
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby
sed bruk
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę

zwyczajnie zvɨˈʧ̑ajɲɛ adv
vanligt
w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
slät
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwykle ˈzvɨklɛ adv
vanligtvis vanligen
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwymyślanie ˌzvɨ̃mɨɕˈlãɲɛ n
bannor ovett skrubbor skäll utskällning
(rzeczownik odczasownikowy) od: zwymyślać

zwłoki ˈzvwɔci n
lik
ciało martwego człowieka;

zygota n
zygot
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zyprazydon ˌzɨpraˈzɨdɔ̃n n
ziprasidon
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej

zysk zɨsk n
vinst avkastning
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży

ząb zɔ̃mp n
tand
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mleczny n
mjölktand
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka)

ząb mądrości n
visdomstand
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

ząbek czosnku ˈzɔ̃mbɛk ˈʧ̑ɔsn̥ku n
vitlöksklyfta
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku

złagodzić v
lindra mildra släta över tona ner
aspekt dokonany od: łagodzić

zło zwɔ n
ondska
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złocić v
förgylla
pokrywać coś warstwą złota lub malować coś na złoty kolor

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
tjuv
osoba, która kradnie

złom zwɔ̃m n
skrot
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złomować zwɔ̃ˈmɔvaʨ̑ v
skrot
oddawać na złom (złomowisko), wycofywać z użytkowania

złota polska jesień ˈzwɔta ˈpɔlska ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
Brittsommar
okres żółknięcia liści drzew we wrześniu lub październiku, połączony z piękną i ciepłą pogodą

złota rybka n
guldfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
guldsmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto ˈzwɔtɔ n
guld
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
(sport, sportowy) złoty medal

złoty środek ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk n
gyllene medelväg
(związek frazeologiczny) kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska

złośliwe oprogramowanie n
skadlig programvara
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwość zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
ondska giftighet
cecha tego, kto jest złośliwy

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
illvillig elak ondskefull gemen illasinnad nedrig
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
elakartad malign
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złość zwɔɕʨ̑ n
ilska
silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś;

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
sammansättning
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;
(rzeczownik odczasownikowy) od: złożyć
coś powstałe w wyniku składania różnych części

złudny adj
illusorisk
pozornie prawdziwy

zły zwɨ adj
dålig
agresywny, zdenerwowany (w danej chwili)
dålig ful
kiepski, nieznający się
niekorzystny
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
dålig fel
niepasujący, nieodpowiedni
dålig illa
niesmaczny
o zdrowiu, zmysłach słaby
niegrzeczny, nieposłuszny

ósemka uˈsɛ̃mka n
åtta
nazwa cyfry 8

öre n
öre
(ekonomia, ekonomiczny) moneta szwedzka, obecnie setna część korony;

ćma ʨ̑ma n
nattfjäril mal
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
övning ger färdighet
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwierćfinał ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw n
kvartsfinal
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
fjärdedelsnot
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Łaba ˈwaba pn
Elbe
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ pn
Svanen
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;

Ładoga pn
Ladoga
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;

Łotwa ˈwɔtfa pn
Lettland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
lett
człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łucja ˈwuʦ̑ʲja pn
Lucia
imię żeńskie;

Łukasz ˈwukaʃ pn
Lukas Lucas
imię męskie;

Łużyce wuˈʒɨʦ̑ɛ pn
Lausitz
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
svanesång
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
svan
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
knölsvan
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łacina waˈʨ̑ĩna n
latinsk latin
język starożytnych Rzymian;

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
latinsk
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładny ˈwadnɨ adj
behaglig vacker
odznaczający się urodą

ładować waˈdɔvaʨ̑ v
ladda
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
(informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
lasta stuva
umieszczać przedmioty w jedno miejsce w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

łagodność waˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
mildhet
cecha tego co jest łagodne; cecha tego, kto jest łagodny

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
mild
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
dämpa mildra
czynić mniej kontrastowym, mniej jaskrawym, mniej intensywnym
mildra lindra dämpa blidka
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łajdak ˈwajdak n
bov kanalje lymmel niding skurk slyngel
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy

łamać ˈwãmaʨ̑ v
bryta
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając

łamliwy wãmˈlʲivɨ adj
bräcklig ömtålig
łatwo łamiący się

łania ˈwãɲa n
hind
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapać ˈwapaʨ̑ v
fånga gripa
chwytać coś, co znajduje się w ruchu, zostało rzucone
ta sig
chwytać coś, przytrzymując się
falla för
dostrzegać coś, czego nie było się świadomym

łapówka waˈpufka n
muta
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica waˈɕiʦ̑a n
vessla
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łaska ˈwaska n
nåd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą
darowanie lub złagodzenie kary
przychylność, wielkoduszność

łaskawie adv
snälla vänligen
(grzecznościowy) jeśli łaska, z łaski swojej, uprzejmie
blitt snäll vänlig
(przenośnie, przenośnia) łagodnie, nieszkodliwie, niegroźnie
nådig storsint välvillig vänlig
w sposób łaskawy, wspaniałomyślnie, wielkodusznie, życzliwie

łatwy ˈwatfɨ adj
lätt
nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ławka ˈwafka n
bänk
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka waˈʑɛ̃nka n
badrum
(architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
kedja
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
näringskedja
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
klitoris clitoris
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łodyga wɔˈdɨɡa n
skaft
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
armbåge
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem
aln
(historia, historyczny, historycznie) dawna miara długości (od 0,5 do 0,8 metra)

łom n
kofot
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łopata wɔˈpata n
spade skyffel
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka wɔˈpatka n
skulderblad
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;
spade
(zdrobniale) od łopata
mała łopata – narzędzie lub zabawka
turbinblad
roboczy element śmigła, turbiny lub śruby napędowej

łosoś ˈwɔsɔɕ n
lax
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
lettisk lettiska
odnoszący się do Łotwy

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
lettiska
język urzędowy Łotwy;

łozówka wɔˈzufka n
kärrsångare
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;

łoś wɔɕ n
älg
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

ług wuk n
lut
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej;

łuk wuk n
båge pilbåge
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
każdy kształt przypominający łuk (1.1)
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;

łupież ˈwupʲjɛʃ n
mjäll
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łuska ˈwuska n
hylsa
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki

łydka ˈwɨtka n
vad
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyska ˈwɨska n
sothöna
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy ˈwɨsɨ adj
skallig
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
tesked
mała łyżka

łyżeczka do herbaty n
tesked
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka ˈwɨʃka n
sked
sztuciec służący do jedzenia

łyżwiarka wɨʒˈvʲjarka n
skridskoåkerska
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna, która uprawia łyżwiarstwo

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
skridskoåkning
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo synchroniczne n
synkroniserad konståkning teamåkning
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
skridskoåkare
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza wza n
tår
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łódź wuʨ̑ n
båt
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój n
talg
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych

łóżko ˈwuʃkɔ n
säng bädd
mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe n
våningssäng
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
koppla
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
jednoczyć, umożliwiać zespolenie
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
förbinda koppla
spajać elementy za pomocą środków technicznych
förena sig
jednoczyć się

łąka ˈwɔ̃ŋka n
äng
teren gęsto porośnięty trawami;

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
Schlesien
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
askonsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

ściana ˈɕʨ̑ãna n
vägg
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
små grytor har också öron
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ściemniać ˈɕʨ̑ɛ̃mʲɲäʨ̑ v
mörkna skymma på
ściemniać się → na dworze robi się ciemniej, zapada zmierzch

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
as
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścigać v
följa efter förfölja jaga
gonić kogoś, biec za kimś aby go dogonić
beivra gripa in ingripa lagföra åtala
poszukiwać z udziałem organów prawa, poddawać sankcjom karnym

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
ladda ner ladda hem ladda ned
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu
knycka sno
(rzadki, rzadko używany) (potocznie, potoczny) kraść
indriva uppbära
egzekwować podatki lub inne należności
importera
importować coś zza granicy
fuska planka skriva av
odpisywać podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp.
dra av sig dra ned dra ner ta av sig
zdejmować część ubioru przez opuszczenie, zsunięcie w dół, np. spodnie / majtki / spódnicę
dra ned dra ner
zdejmować niżej coś, co znajduje się wysoko
zdejmować płachtę materiału umieszczoną w jakimś miejscu
dra av dra av sig ta av sig
zdejmować ubranie lub buty
dra ihop komma samman samlas
schodzić się, przybywać w jedno miejsce

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
sena
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa n
hälsena akillessena
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ślad ɕlat n
spår
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

ślamazarny ˌɕlãmaˈzarnɨ adj
sävlig sölig
powolny, flegmatyczny, mało energiczny

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
mjälte
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzić ˈɕlɛʥ̑iʨ̑ v
spana speja spionera
szpiegować

śledź ɕlɛʨ̑ n
sill strömming
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
tältpinne
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepota śnieżna n
snöblindhet
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
blind
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok

ślicznie ˈɕlʲiʧ̑ʲɲɛ adv
fagert skönt vackert
w śliczny sposób

ślimak ˈɕlʲĩmak n
snigel snäcka
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
öronsnäcka
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków;
snäcka snäckornament
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)
snäcka
(rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego

ślina ˈɕlʲĩna n
saliv spott
(fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliwa ˈɕlʲiva n
plommonträd
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;

śliwka ˈɕlʲifka n
plommon
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

ślub ɕlup n
vigsel
akt zawarcia małżeństwa;

ślusarz ˈɕlusaʃ n
låssmed
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
skratta gapskratta
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiech ɕmʲjɛx n
skratt
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
dödlig
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
död bortgång frånfälle hädanfärd
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie adv
roligt skojigt
wywołując śmiech, wesołość

śmieszny ˈɕmʲjɛʃnɨ adj
löjlig fjantig fånig löjeväckande skrattretande
(pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie
komisk dråplig skrattretande
wywołujący śmiech

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
grädde
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
sopor avfall skräp sopa
coś do wyrzucenia, odpadek

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
våga
mieć odwagę, śmiałość

śmigłowiec n
helikopter вертоліт
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
frukost morgonmål
poranny posiłek;

śnieg ɕɲɛk n
snö
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
myrornas krig snö
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
snöfink
(ornitologia, ornitologiczny) Montifringilla, mały ptak z rodziny wróbli;

śnieżyczka n
snödroppe
(botanika, botaniczny) Galanthus nivalis L., śnieżyczka przebiśnieg, przebiśnieg;

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
snöa
padać (o śniegu)

śnić ɕɲiʨ̑ v
drömma
widzieć sen podczas spania
marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie

śpieszyć ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑ v
skynda skynda på
(książkowy) zdążać dokądś szybko
skynda sig
robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

śpiew ɕpʲjɛf n
sång
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
sjunga
wykonywać melodię głosem

śpioch ɕpʲjɔx n
sömntuta
człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór ˈɕpʲivur n
sovsäck
worek do spania

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
sömnig
taki, któremu chce się spać

śpiączka n
koma
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce

średnia n
genomsnitt
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
diameter
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
długość średnicy (1.1)

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
semikolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
medeltid
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
medeltida
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa ˈɕrɔda n
onsdag
trzeci dzień tygodnia;

środek ˈɕrɔdɛk n
medel
coś, co ułatwia działanie
dobro ekonomiczne

środek transportu n
trafikmedel
jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki produkcji ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji n
produktionsmedel
(ekonomia, ekonomiczny) marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środkowoafrykański ɕrɔtˈkɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
centralafrikansk
odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce

środkowoamerykański adj
centralamerikanisk
związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej

środkowoeuropejski adj
centraleuropeisk
odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

środkowy ɕrɔtˈkɔvɨ adj
mellersta
znajdujący się w środku

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
omgivning miljö
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie
omgivning
miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
skruvmejsel
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
centrum
centrum; główna, centralna część miasta

śródstopie n
mellanfot
(anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródziemnomorski ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
mediterran
związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadczyć ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑ v
göra
wykonywać dla kogoś pewną czynność

świadek ˈɕfʲjadɛk n
vittne
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
osoba, która widziała coś na własne oczy
(przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
medvetenhet
zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świat ɕfʲjat n
värld
cała Ziemia
(przenośnie, przenośnia) planeta
przestrzeń, w której się żyje

światło ˈɕfʲjatwɔ n
ljus
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
przedmiot będący źródłem światła (1.1)

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
ljus
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła;

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
lysa skina
emitować, produkować światło

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
ljusstake stake
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk ɕfʲjɛrk n
gran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
syrsa
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb ɕfʲjɛʃp n
skabb
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
färsk fräsch
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
svin gris
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)

świnka ˈɕfʲĩnka n
påssjuka
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
marsvin
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świstak ˈɕfʲistak n
alpmurmeldjur
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świt ɕfʲit n
gryning
(przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;
światło widoczne o świcie (1.1)

świta ˈɕfʲita n
uppvaktning
otoczenie asystujące przywódcy

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
tempel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święta prawda ˈɕfʲjɛ̃nta ˈpravda n
dagsens sanning så sant som det är sagt
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niewątpliwa racja, prawda, słowa niewątpliwie wyrażające prawdę

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
helg högtid
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
helig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
helgon
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
jultomte
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
strå
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża;

źdźbło w oku bliźniego widzisz, a belki w swoim nie dostrzegasz ˈʑʥ̑bwɔ ˈv‿ɔku blʲiʑˈɲɛɡɔ ˈvʲiʥ̑iʃ a‿ˈbɛlʲci ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩmʲ ˌɲɛ‿dɔˈsṭʃɛɡaʃ proverb
man ser grandet i sin broders öga men inte bjälken i sitt eget
używane w stosunku do osoby przesadnie krytykującej czyjeś drobne wady bez poczucia świadomości, że sama dopuszcza się bardzo poważnych uchybień

źle ʑlɛ adv
illa dåligt
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
föl
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
pupill
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródło ˈʑrudwɔ n
källa
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
to, co stanowi początek czegoś

źródłosłów ʑrudˈwɔswuf n
etymon grundord stamord
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo wyjściowe w etymologii
etymologi
podstawa etymologiczna wyrazu

Żmudź pn
Samogitien
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd ʒɨt n
jude
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydówka ʒɨˈdufka n
judinna
przedstawicielka narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
fruktbara halvmånen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba ˈʒaba n
groda
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabnica ʒabʲˈɲiʦ̑a n
marulk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
ingen inget
…informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel ˈʒaɟɛl n
segel
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
segelfartyg
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka ʒaɡˈlufka n
segelbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żak n
fyssja
(rybołówstwo, rybacki) sieć rozpięta na obręczach;

żal ʒal n
beklagande sorg
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
jargong
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwość ʒarˈlʲivɔɕʨ̑ n
glöd iver
cecha tego, kto jest żarliwy

żarliwy ʒarˈlʲivɨ adj
ivrig
cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żart ʒart n
skämt skoj
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
skoja skämta
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żartowniś ʒarˈtɔvʲɲiɕ n
spefågel
(żartobliwie) człowiek stosujący nie do końca udane żarty, nie zawsze tolerowane

żarzyć się ˈʒaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
glöda
palić się bez ognia, świecąc przy tym

żarówka ʒaˈrufka n
glödlampa
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żałoba ʒaˈwɔba n
sorg
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałoba narodowa ʒaˈwɔba ˌnarɔˈdɔva n
landssorg
jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości;

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
bedrövlig dyster ledsam nedstämmande sorgesam sorglig
wyrażający żal, smutek
bedrövlig jämmerlig ynklig ömklig
wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
beklaga deppa gräma sig sörja vara ledsen
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym
ömka förbarma sig tycka synd ynka ömma
okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł
gnida missunna snåla
skąpić, niechętnie wydawać na coś pieniądze; niechętnie dawać coś komuś
ångra
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad

żbik ʒbʲik n
vildkatt
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że ʒɛ conjunction
att
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebraczka ʒɛˈbraʧ̑ka n
tiggerska
kobieta, która żebrze

żebrak ˈʒɛbrak n
tiggare bettlare
ten, kto żebrze

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
tigga
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro ˈʒɛbrɔ n
revben
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeby ˈʒɛbɨ conjunction
så att för att i syfte att
…łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeby ˈʒɛbɨ particle
hoppas att må måtte
…wyrażająca życzenie

żeglarstwo n
segling
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
seglare sjöfarare
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
gelatin
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
strykjärn
urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
järnhaltig järn-
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo ʒɛˈlazɔ n
järn
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
gjutjärn
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żeneta ʒɛ̃ˈnɛta n
genett
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;

żenujący adj
besvärande genant generande pinsam
wprawiający w zakłopotanie, krępujący, onieśmielający, zawstydzający

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
kvinnlig feminin
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija ˈʒmʲija n
huggorm
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żona ˈʒɔ̃na n
fru hustru
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem

żonglować v
jonglera
szybko, na przemian i cyklicznie podrzucać kilka przedmiotów

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
soldat
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
mage magsäck
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żubr ʒupr̥ n
visent europeisk bison
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa ˈʒuxfa n
underkäke
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuk ʒuk n
tordyvel
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych;

żuraw ˈʒuraf n
trana
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza;

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
tranbär
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;

żuć ʒuʨ̑ v
tugga idissla
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żwir ʒvʲir ˈʒvʲirɨ n
grus
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
liv
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;
levnad
czas życia (1.1)

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
önskan önskning
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
önska
składać życzenia
pragnąć czyjegoś szczęścia
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
judisk
związany z Żydami, ich religią, kulturą

żyletka ʒɨˈlɛtka n
rakblad
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa ʒɨˈrafa n
giraff
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją;

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
ljuskrona
ozdobna lampa wisząca pod sufitem

żyrondysta n
girondist
(historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;

żyto ˈʒɨtɔ n
råg
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
kåda harts
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywić ˈʒɨvʲiʨ̑ v
hysa
(przenośnie, przenośnia) (podniośle) odczuwać coś, czuć coś
föda mata
karmić, dawać jeść, utrzymywać kogoś

żywność ˈʒɨvnɔɕʨ̑ n
mat
ogół produktów spożywczych;

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
häck
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywy ˈʒɨvɨ adj
levande
będący w użyciu
przejawiający oznaki życia
intensiv stark
jasny, jaskrawy, niestonowany
livlig pigg
żwawy, szybki

żyć ʒɨʨ̑ v
leva
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
bytować w jakichś warunkach
obcować z kimś
trwać

żyć na walizkach v
bo i kappsäck leva i kappsäck
nie mieć stałego miejsca zamieszkania, ciągle zmieniać miejsce pobytu, żyć w podróży

żyć na wysokiej stopie ˈʒɨʨ̑ ˌna‿vɨˈsɔcɛ̇j ˈstɔpʲjɛ v
att leva på stor fot
żyć luksusowo, wystawnie

żyła ˈʒɨwa n
ven
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;
åder
(geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach;

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
gult kort
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
gulsot ikterus
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtawy ʒuwˈtavɨ adj
gulaktig
lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółty ˈʒuwtɨ adj
gul
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółty związek zawodowy n
gul fackförening
(społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu

żółw ʒuwf n
sköldpadda
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i n
leopardsköldpadda
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates

żółw morski ˈʒuwf ˈmɔrsʲci n
havssköldpadda
(zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest morze

żółwi ˈʒuwvʲi adj
sköldpadda
związany z żółwiem lub żółwiami

żółć ʒuwʲʨ̑ n
galla
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądanie ʒɔ̃nˈdãɲɛ n
begäran fordran
kategorycznie wyrażone życzenie

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
kräva fordra begära
domagać się czegoś kategorycznie

żądza ˈʒɔ̃nʣ̑a n
begär lust åtrå
fizyczne pożądanie
begär lystnad
silne pragnienie, chęć

żłobek ˈʒwɔbɛk n
daghem
dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia;